Werkversie Kadernota 2026
Tekst van het document
Kadernota 2026 Werkversie 26 mei 2026
Kadernota 2026-werkversie
Inhoud
2/57
Preventie met gezag ...........................................................................15 Bibob ...................................................................................................16
Aanbieding kadernota ................................................................................... 5
Stijgende prijzen door Midden-Oosten................................................16
Hoofdstuk 1. Aanpassingen van de meerjarenbegroting 2026-2030 ......... 7 Financieel beeld ....................................................................................... 7
Toekomstige huisvesting buitendienst (rayonposten en gemeentewerf) ............................................................................................................16
Autonome bijstellingen ......................................................................... 7
Bijdrage openbare ruimte sociale woningbouw ..................................16
Kredieten .............................................................................................. 8
Nota kapitaalgoederen openbare ruimte en Meerjarig onderhoudsplan (MJOP) vastgoed ................................................................................16
Beheersmaatregelen Hoorn Financieel Gezond...................................... 9 Meicirculaire 2026/Voorjaarsnota van het Rijk ........................................ 9 Ontwikkelingen ......................................................................................... 9 Vooruitblik Financieel beeld ..................................................................... 9 Hoofdstuk 2. Indexaties ............................................................................11 Motie: onderzoek ................................................................................... 11 Indexaties versus compensatie Rijk ...................................................... 11
Dierenwelzijn .......................................................................................17 Openbare verlichting op donkere plekken ..........................................17 Maatschappelijke Ontwikkeling ..............................................................17 Applicatielandschap Sociaal Domein ..................................................17 Maatschappelijke ontwikkelingen in het stationsgebied van de Poort van Hoorn ............................................................................................18
Hoofdstuk 3. Ontwikkelingen met (mogelijke) financiële impact ..............14
Uitloop project vernieuwing en funderingsherstel pand Westfries Museum ..............................................................................................18
Algemeen ............................................................................................... 14
Amendement rondkomen collectieve zorgverzekering .......................18
Regionale (intentie) samenwerking Westfriesland ............................. 14
Verduurzaming zwembaden en ijsbaan ..............................................18
Stedelijke ontwikkeling en beheer ......................................................... 14
Uitwerking nota Sportparken 2035 ......................................................19
Vervangen Warmte-/Koude Opslaginstallatie (WKO) Oostereiland .. 14
Huisvesting GGD Kersenboogerd .......................................................19
Soorten Management Plan (SMP) ..................................................... 14
Bedrijfsvoering en Dienstverlening .........................................................19
Energie Bespaarakkoord Bedrijven .................................................... 15
Optimaliseren van de Informatievoorziening ......................................19
Strategische koers netcongestie en energie-infrastructuur................ 15
Privacy en informatiebeveiliging .........................................................19
Elektriciteitshuis De Strip ................................................................... 15
Voorterrein stadhuis ............................................................................20
Veiligheid & Gezondheid beleid ......................................................... 15
Hoofdstuk 4. Beheersmaatregelen Hoorn Financieel Gezond ................. 21
Zorg en veiligheid ............................................................................... 15
Voortgangsrapportage Hoorn Financieel Gezond ..................................21
3/57
Kadernota 2026-werkversie Verkeerskundige aanpassingen aan VRI’s, pollers en andere maatregelen (KN24) ........................................................................... 21
Te gebruiken indexcijfer ......................................................................29 Gemeenschappelijke regelingen (GR-en) ..............................................29
Taakstellingen Gemeenschappelijke regelingen (BG25) ................... 21
Uitgangspunt .......................................................................................29
Top X aanpak efficiënter inzetten (BG25 M103) ................................ 22 Parkeerbelasting: fiscaliseren vergunningsgebieden (bestaand en nieuw) (BG25 M208) .......................................................................... 22
Te gebruiken indexatiecijfer ................................................................29 Investeringsplafonds 2027 ......................................................................30 Uitgangspunt .......................................................................................30
Herijking subsidies (BG25 M601) ....................................................... 22 Aanscherping op toegang tot Wmo voorzieningen (BG25 M613) ..... 23 Hervormingsagenda jeugd (BG25 M620) .......................................... 23 Reiskosten woon/werk verkeer personeel (BG25 M987) ................... 24 Loon- en inhuurkosten, efficiency organisatie en extern advies (BG25 M981) ................................................................................................. 24 Voortgang van de maatregelen ............................................................. 25
Te gebruiken indexcijfer ......................................................................30 Rekenrente .............................................................................................30 Aantallen waar mee wordt gerekend ......................................................30 Hoofdstuk 7. Bijlagen................................................................................ 31 1. Toelichting op de aanpassingen in de meerjarenbegroting 20252028 31 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ............................................31
Hoofdstuk 5. Investeringsplafonds ...........................................................26
Programma 1 Openbare orde en veiligheid ........................................32
Hoofdstuk 6. Uitgangspunten Begroting 2027 ..........................................28
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ....................................32
Trendmatige verhoging leges, tarieven en gemeentelijke belastingen . 28
Programma 3 Economische zaken .....................................................34
Uitgangspunten .................................................................................. 28
Programma 4 Onderwijs .....................................................................35
Te gebruiken indexcijfer ..................................................................... 28
Programma 5 Cultuur, recreatie en sport............................................37
Prijscompensatie Begroting 2027 .......................................................... 28 Uitgangspunten .................................................................................. 28
Programma 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening ....................................................................................38
Te gebruiken indexcijfer ..................................................................... 28
Programma 7 Duurzaamheid en milieu ..............................................42
Looncompensatie 2027 .......................................................................... 29
Algemene dekkingsmiddelen ..............................................................42
Uitgangspunten .................................................................................. 29
Bedrijfsvoering ....................................................................................42
Te gebruiken indexcijfer ..................................................................... 29
Beheersmaatregelen Hoorn Financieel Gezond .................................45
Subsidies................................................................................................ 29 Uitgangspunten .................................................................................. 29
Aanpassing kredieten .........................................................................45 2.
Voortgang Beheersmaatregelen Hoorn Financieel Gezond .........47
4/57
Kadernota 2026-werkversie Nog niet volledig uitgevoerde beheersmaatregelen ........................... 48
3.
Verloop Algemene reserve 2026-2030 .........................................54
Volledig behaalde beheersmaatregelen............................................. 51
4.
Mutaties reserves en voorzieningen .............................................56
5/57
Kadernota 2026-werkversie
Aanbieding kadernota Voor u ligt een beleidsarme kadernota, die onder de verantwoordelijkheid van het oude college is opgesteld. Er is op het moment van schrijven nog geen coalitieakkoord, dus is het onduidelijk waar de accenten voor de stad de komende vier jaar komen te liggen. Ook dat is een reden om de kadernota beleidsarm op te stellen. In de kadernota zijn daarom alleen autonome, niet te beïnvloeden veranderingen verwerkt. Alle nieuwe wensen of beleidswijzigingen worden in de Begroting 2027 verwerkt, zo ook de financiële gevolgen van een coalitieakkoord. Daarmee staat deze kadernota vooral in het teken van op een fatsoenlijke manier de zaken overdragen. De vorige coalitieperiode kenmerkte zich door een aantal prioriteiten. In deze kadernota rapporteren we daarover voor de laatste keer. Die rapportage leest u hieronder.
PRIORITEIT
Versnellen programma Kersenboogerd
Er is ruim € 30 miljoen vrijgemaakt voor de kwaliteitsimpuls in de openbare ruimte. Samen met bewoners zijn plannen gemaakt en na de aanleg van het warmtenet is de openbare ruimte in de eerste straten opgeknapt. De komende tijd volgen de andere buurten een voor een. Na een intensief participatietraject volgt dit jaar een raadsbesluit over de kwaliteitsimpuls in het winkel- en stationsgebied.
Doorlopend
PRIORITEIT
STATUS Het nieuwe inclusiebeleid is in 2023 vastgesteld, ieder jaar volgt de Lokale Inclusie Agenda. In de begroting is jaarlijks een bedrag van € 50.000 extra opgenomen.
✔
In de begroting is vanaf 2023 structureel € 185.000 extra opgenomen voor reiniging en onkruidbestrijding. Van 2023 tot en met 2026 is in totaal € 1,2 miljoen extra opgenomen voor achterstallig onderhoud
✔
Geld voor inclusie, concrete plannen voor Safe Streets
Extra geld voor verbeteren onderhoudsniveau openbare ruimte.
Geen bezuinigingen op armoedebeleid
Conform coalitieakkoord zijn er geen bezuinigingen doorgevoerd op armoedebeleid.
✔
Extra BOA’s
Er zijn 3 extra BOA’s aangetrokken
✔
Investeren in de lokale economie
✔
Ontwikkeling van de Poort van Hoorn
Bestemmingsplan Pelmolenpad en Stationsgebied zijn vastgesteld. De ontwikkeling van het Pelmolenpad is gestart en er is een gebiedspartner voor het Stationsgebied geselecteerd.
Doorlopend
Tot en met 2024 investeren we € 200.000 in centrummanagement. Ook is een werkbudget van € 20.000 vrijgemaakt voor actuele ontwikkelingen en initiatieven. In 2024 is het Actieprogramma binnenstad vastgesteld.
Schoolgebouwen stapsgewijs opknappen
Het nieuwe Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs is in 2024 vastgesteld.
✔
Modulaire tijdelijke woDeze ambitie is gewijzigd in de ontwikkeningen voor diverse ling van een nieuwe woonwijk. De opdoelgroepen op het voor- vang van Oekraïne vluchtelingen in zo'n malige gevangenisterrein
Oplevering 1e woningen in 2027
Nieuwe ontsluiting voor de (binnen)stad
Eind 2023 heeft de raad een besluit over het tracé genomen. Na een uitwerking van de inpassing van dit tracé neemt de
Doorlopend
PLANNING
STATUS
PLANNING
50 woningen is een onderdeel in deze woonwijk. Start bouw Q3 2026.
6/57
Kadernota 2026-werkversie
PRIORITEIT
STATUS
PLANNING
raad in 2025 een besluit over de nieuwe stadstoegang. Afsluiting Roode Steen, weren doorgaand verkeer havenkwartier en minder auto’s op het Kerkplein
De Roode Steen is definitief van 1 april tot 1 oktober afgesloten voor doorgaand verkeer. Dit jaar evalueren we de pilot van de tijdelijke afsluiting van het Kerkplein.
✔
Uitbreiding fietsenstalling, vooral rond Roode Steen en Kerkplein
In 2024 zijn de fietsenstallingsmogelijkheden in de buurt van de Roode Steen, het Kerkplein en de Veemarkt uitgebreid.
✔
Onderzoek duurzame stadsdistributie
Een eerste verkenning heeft plaatsgevonden waarbij is opgetrokken met anderen gemeenten. Centrale stadsdistributie blijkt een lastig vraagstuk te zijn. De verkenning heeft nog niet geresulteerd in een (vervolg) actie.
In ontwikkeling
Aanpakken van energiecongestie
Hoorn is vertegenwoordigd in de (boven) regionale taskforce energiecongestie en is hierin zowel ambtelijk als bestuurlijk goed vertegenwoordigd.
Doorlopend
Verbeteren afvalverwerking, waaronder afvalcontainers in de binnenstad.
De komende periode worden er ondergrondse afvalcontainers en bakken voor GFT-afval geplaatst in de binnenstad.
✔
PRIORITEIT
STATUS
Onderzoek en besluitvor- Het onderzoek naar het poppodium is afming volwaardig poppo- gerond. Er wordt onderzocht naar een dium geschikte locatie voor het poppodium.
PLANNING Doorlopend
In 2023 is een plan ontwikkeld voor extra activiteiten. In schooljaar 2025-2026 is dit ingevoerd.
✔
Opknappen wijkpark Ris- Dit project is in afronding. De revitalisatie dam-Noord van het sportpark De Kromme Ellenboog is afgerond.
✔
Opstellen van jeugd beweeg- en ontwikkelprogramma op scholen
Aanleggen nieuw wijkpark Bangert en Oosterpolder
De raad besloot in februari 2026 te investeren in het park, inclusief een fietsaansluiting Zevenhuis-Bangert en Oosterpolder. De amendementen worden verwerkt in het inrichtingsplan, waarbij onderzocht wordt welke reacties van omwonenden kunnen worden verwerkt. Planning is oplevering in 2027, mogelijke uitloop met 1 jaar.
Wij kijken er naar uit om deze kadernota met u te bespreken.
In ontwikkeling
7/57
Kadernota 2026-werkversie
Hoofdstuk 1.
Aanpassingen van de meerjarenbegroting 2026-2030
In de kadernota wordt het lopende jaar van de lopende begroting aangepast plus de bijbehorende meerjarenbegroting. Het gaat dus om de jaren 2026-2029. Omdat de kadernota het kader geeft voor de Begroting 2027, wordt aan het eind van de meerjarenbegroting het jaar 2030 toegevoegd. In verband met het verkiezingsjaar 2026 wordt een beleidsarme kadernota voorgelegd. Alleen autonome ontwikkelingen of financiële verwerking van besluiten die in eerdere raadsvergaderingen zijn genomen. De meicirculaire is niet verwerkt in deze kadernota. De gemeenteraad wordt per brief geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire. Om geen eenzijdig beeld te schetsen door alleen uitgavenbudgetten aan te passen, is met de nodige voorzichtigheid de Voorjaarsnota van het Rijk financieel vertaald.
Financieel beeld Na de vaststelling van de Begroting 2026 zijn er diverse raadsvergaderingen geweest met daarin besluitvorming over het begrotingssaldo. In de volgende tabel staat het verloop van het begrotingssaldo tot deze kadernota. Tabel 1 Startpunt financieel Kadernota 2025 (bedragen x € 1.000) 2026
2027
2028
2029
2030
0
1.488
-4.727
-5.092
-5.866
raadsbesluiten na november
-20
28
11
12
14
stand vóór Kadernota 2026
-20
1.516
-4.716
-5.080
-5.852
stand november 2025
In februari 2026 nam de gemeenteraad enkele besluiten, waardoor het begrotingsresultaat iets veranderde. Het ging om het huren van een pand voor Rayonpost 1 (structurele doorwerking van een raadsbesluit uit september 2025) en de strategische aankoop van Blauwe Berg 13.
Tabel 2 Financieel beeld Kadernota 2026 (bedragen x € 1.000) stand vóór Kadernota 2026 autonoom
2026
2027
2028
2029
2030
-20
1.516
-4.716
-5.080
-5.852
1.286
-1.929
-1.451
-1.480
-1.627
-19
-19
-19
-6.186
-6.579
-7.498
kredieten (investeringen) stand na Kadernota 2026
1.266
-413
Het financiële beeld verslechtert. Het tekort stijgt van € 5 miljoen naar oplopend € 7,5 miljoen, mede omdat jaarschijf 2030 in deze kadernota aan het financiële beeld wordt toegevoegd. Het tekort wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door kortingen vanuit het Rijk op het gemeentefonds en de tekorten bij de Jeugdzorg. Maar ook eigen beleids(ambities) maken onderdeel uit van het tekort. Het financieel beeld betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden om de negatieve reeks bij te stellen. Uiterlijk bij de Begroting 2027 moet daar een plan voor liggen voor de jaren 2028 en verder. 2027 kan daarbij incidenteel sluitend gemaakt worden via de Algemene reserve. Autonome bijstellingen Een bijstelling is autonoom als er geen keuze mogelijk is en de bijstelling onontkoombaar is. De bijstellingen zijn daaraan getoetst. De autonome bijstellingen tellen samen op tot een voordeel in 2026 en een nadeel van oplopend ongeveer € 1,6 miljoen in de opvolgende jaren. Het voordeel in 2026 wordt voor het grootste deel verklaard door een bijstelling van de kapitaallasten. Verder zijn de belangrijkste bijstellingen het verwerken van indexaties 2026, toevoegen jaarschijf 2027 van de areaalsystematiek, bijstellingen inkomsten en uitgaven voor specifieke taken vanuit het Rijk (veelal budgetneutraal), wettelijke verplichtingen, technische aanpassingen en correcties.
8/57
Kadernota 2026-werkversie Indexaties In deze kadernota worden alleen autonome indexaties verwerkt die al in 2026 tot extra kosten bij de gemeente leiden. Te denken valt aan de indexatie Arbeidsparticipatie 2026 via WerkSaam, de indexatie van de bijdrage aan de Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn en de indexatie van de stortingen voor het IHP fase 2 en 3 in de reserve Onderwijshuisvesting. Zie ook hoofdstuk 2. De indexaties voor het jaar 2027 en verder worden bij de Begroting 2027 verwerkt. Zie daarvoor de toelichting bij de meicirculaire 2026, verderop in dit hoofdstuk. Bijstellen kapitaallasten De kapitaallasten worden eenmalig bijgesteld voor het lopende jaar doordat investeringen bij de Jaarstukken 2025 zijn doorgeschoven naar 2026. Daardoor beginnen sommige kredieten later met afschrijven dan eerder gedacht en ontstaat er een eenmalig voordeel. Daarnaast wordt een fout bij de systeemwijziging van 2017 hersteld. Er is destijds uitgegaan van verkeerde eindjaren, waardoor de afschrijvingslasten bijgesteld moeten worden. Dat levert een meerjarig voordeel op voor de begroting. Als laatste worden de kapitaallasten bijgesteld door aan te sluiten op de nieuwe afschrijvingstermijnen uit de vernieuwde nota Investeren en afschrijven uit 2025. Dat voordeel wordt in de Begroting 2027 verwerkt, gelijktijdig met de actualisatie van de Nota Kapitaalgoederen Openbare ruimte.
Rijksmiddelen De gemeente krijgt veel geld voor specifieke doeleinden, bijvoorbeeld de vergoedingen voor de toeslagenaffaire, vroegtijdig schoolverlaten en doorstroompunten, Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA-gelden) en duurzaamheidsbudgetten (CDOKE-gelden). De ontvangen inkomsten en uitgaven worden in deze kadernota aangepast, veelal budgetneutraal.
Wettelijke verplichtingen en doorlopende taken Voor een aantal onderwerpen in deze kadernota geldt dat het noodzakelijk is om (incidenteel) extra geld vrij te maken om te voldoen aan wettelijke eisen. Bijvoorbeeld het verwijderen van lachgascilinders in de openbare ruimte, het investeren in een baggerspeciedepot en uitbreiden van noodstroom voor het stadhuis. Ook is meegenomen het voortzetten van het programmabudget ‘Kansen voor de Kersenboogerd’ voor een bedrag van € 0,3 miljoen. De doorlooptijd van het programma is 10 tot 15 jaar. Zonder het jaarlijks programmabudget loopt het programma en de uitvoeringskredieten voor de buurten Patio, Pergola, Prieel en Groef, Stijl, Messing en het stations- en winkelgebied vast. Technische aanpassingen begroting en correcties In de kadernota worden ook een aantal budgetten budgettair neutraal op de juiste producten geraamd. Dat is nodig in verband met versimpeling van de administratie en de verslaggevingsregels. Daarnaast worden een paar correcties doorgevoerd (positief en negatief) van posten die in het verleden niet goed verwerkt waren. Maar ook het budgetneutraal bijstellen van opbrengsten zoals de parkeerinkomsten en de reclamebelasting. Kredieten De gemeenteraad beslist over het beschikbaar stellen van kredieten. In deze kadernota worden vier kredieten aangepast/beschikbaar gesteld. Die staan in de volgende tabel.
Tabel 3 Aan te passen kredieten (bedragen x € 1.000) krediet Inrichting sportaccommodatie Eikstraat
-328
Sportpark Julianapark: extra kosten kunstgrasveld
-163
Dekking Algemene reserve
163
2027
2028
2029
2030
-19
-19
-19
9/57
Kadernota 2026-werkversie
Herinrichting parkeerplaatsen Westerdijk
krediet
2027
2028
2029
2030
-623
-27
-27
-26
-26
27
27
26
26
Dekking reserve Parkeren Westfries Museum (ontvangen inkomst)
1.504
Verhoging krediet verbouwing Westfries Museum
-1.504
Deze aanmeldingen worden in de bijlage toegelicht. Daarnaast zijn alle activa (de bezittingen waarover wordt afgeschreven) opnieuw beoordeeld aan de hand van de nieuwe Nota Investeren en Afschrijven. In die nota zijn onder andere de afschrijvingstermijnen veranderd en opnieuw vastgelegd. Dat betekent dat alle kapitaallasten herrekend moeten worden. Bovendien bleek er in 2017 een systeemfout gemaakt te zijn. Dat wordt nu ook gecorrigeerd. Gevolg is dat de structurele kapitaallasten dalen. Dit is als een autonome aanmelding verwerkt.
Beheersmaatregelen Hoorn Financieel Gezond De gemeenteraad besloot bij de vaststelling van de beheersmaatregelen Hoorn Financieel Gezond (HFG) dat in de cyclusdocumenten gerapporteerd wordt over de uitwerking van de beheersmaatregelen. In het hoofdstuk over deze beheersmaatregelen leest u hier meer over. Oplopend is voor ongeveer € 13,5 miljoen aan beheersmaatregelen ingeboekt. Hiervan zijn nog € 1,6 miljoen aan beheersmaatregelen in uitvoering (ongeveer 10%).
Meicirculaire 2026/Voorjaarsnota van het Rijk De meicirculaire verschijnt naar verwachting in de laatste week van mei. Dat is te laat om de financiële gevolgen ervan nog mee te nemen in de kadernota. Die gevolgen staan dus ook niet in deze kadernota. Omdat de meicirculaire er nog niet is, zijn de indexaties (uitgaven en inkomsten) voor het begrotingsjaar 2027 ook nog niet verwerkt. De
compensatie van de extra kosten krijgt de gemeente via het gemeentefonds en hoeveel dat is, moet blijken uit de meicirculaire. Het geeft op dit moment een scheef beeld als wel de uitgaven (geïndexeerde bijdragen aan instellingen, maar ook onze eigen budgetten) nu al worden verwerkt, maar niet de bijbehorende inkomsten. Door de bestuurswissel is er eerder voor gekozen de kadernota beleidsarm te maken. Het is niet passend een beleidsrijke kadernota te maken, waarbij de kans aanwezig is dat er andere keuzes gemaakt worden door het nieuwe bestuur. Ook dat is een reden om de financiële gevolgen van de meicirculaire nu niet te verwerken. De gemeenteraad wordt via een aparte brief geïnformeerd over de gevolgen van de meicirculaire. Deze worden vervolgens verwerkt bij de Najaarsbijstelling 2026 en Begroting 2027.
Ontwikkelingen In deze kadernota zijn ontwikkelingen in beeld gebracht die op de gemeente afkomen (geen nieuw beleid) en mogelijk financieel impact hebben. Bijv. op ontwikkelingen op gebied van (digitale) veiligheid, duurzaamheid/energie, afspraken in regioverband. De bandbreedte van deze ontwikkelingen is ingeschat op extra uitgaven van tussen de structureel € 2 miljoen en € 8 miljoen. In hoofdstuk 3 wordt hier nader op ingegaan.
Vooruitblik Financieel beeld Zoals in dit hoofdstuk aangegeven zitten in het financieel meerjarenperspectief onzekerheden en ontwikkelingen die in deze beleidsarme kadernota niet op geld zijn gezet. Het is te vroeg om hier al harde aannames op te kunnen maken of nieuwe beheersmaatregelen op in te richten. Wel geven we inzicht in de mogelijke (financiële) impact van deze ontwikkelingen. Bij het opmaken van de Begroting 2027 hopen we op onderdelen meer zekerheid te hebben.
10/57
Kadernota 2026-werkversie Tabel 4 Vooruitblik meerjarige financiën (bedragen x € 1.000) stand na Kadernota 2026
2026
2027
2028
2029
2030
1.266
-413
-6.186
-6.579
-7.498
Eventuele compensatie Rijk + Jeugdzorg (compensatie Jeugd is 'stil', kan € 3,5 miljoen zijn)
2026
2027
2028
2029
2030
n.b.
n.b.
n.b.
n.b.
n.b.
Indexaties 2027 (inclusief FUGR, cao,…) en inclusief trendmatige stijging leges en tarieven
-6.686
-6.656
-6.630
-6.638
Compensatie loon-/prijsontwikkeling Voorjaarsnota Rijk (inschatting)
minimaal
-1.000
-1.500
-1.750
-2.000
4.763
4.491
4.392
4.402
maximaal
-2.000
-3.000
-5.000
-8.000
Saldo indexatie versus compensatie
-1.923
-2.165
-2.238
-2.236
Maatregelen Hoorn Financieel Gezond nog in uitvoering
884
1.705
1.705
1.705
-2.336
-8.351
-8.817
-9.734
Mogelijk resultaat na verwerken indexaties + compensatie
1.266
Bandbreedte ontwikkelingen met mogelijk financiële impact
1.092
NB: de trendmatige stijging van leges en tarieven met het pBBP (2,50%) levert structureel € 580.000 op.
11/57
Kadernota 2026-werkversie
Hoofdstuk 2.
Indexaties
Naar aanleiding van de ingediende kadernota's en begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen en naar aanleiding van de motie die de gemeenteraad heeft aangenomen, is het zinvol een apart algemeen hoofdstuk over indexaties te maken.
Het is bekend dat maatschappelijke instellingen financieel moeilijke tijden doormaken. Indexaties spelen daarin een rol, maar ook andere zaken als investeringen die organisaties willen doen, uitgaven aan huisvesting of personeel.
Er bestaat overeenstemming over het standpunt dat alle autonome kosten die worden veroorzaakt door indexaties ook daadwerkelijk worden gecompenseerd. Er ontstaat echter voor de gemeente bij de compensatie van het Rijk voor de loon- en prijsontwikkelingen een financieel probleem, omdat die compensatie volstrekt onvoldoende is om die kosten mee op te vangen.
Wanneer indexaties niet in de pas lopen met daadwerkelijke kostenstijgingen kan dat tot financiële problemen leiden. Maatschappelijke instellingen ervaren dat op basis van de middelen die ze van de gemeente krijgen. Gemeenten zitten met dezelfde kwestie op basis van de middelen die wij van het Rijk krijgen. Wanneer gemeenten meer uitgaven hebben aan indexaties dan waarvoor ze gecompenseerd worden, moeten ze er zelf een steeds hoger bedrag op toeleggen. Bij de gemeente wordt dat een steeds groter probleem.
Dat is een dilemma: wat is een eerlijke indexering voor maatschappelijke instellingen, waarbij voor de volledigheid ook de gemeenschappelijke regelingen worden meegenomen.
Motie: onderzoek De gemeenteraad heeft op 12 november 2025 bij de behandeling van de Begroting 2026 een motie aangenomen met als titel "Eerlijke indexering maatschappelijke instellingen 2026". De motie riep het college op om: 1. In gesprek te gaan met maatschappelijke instellingen over de financiële gevolgen van de huidige indexatie; 2. Voor de Kadernota 2027 scenario’s uit te werken voor een uniform en structureel indexeringsbeleid, waarin maatschappelijke instellingen minimaal worden gecompenseerd conform de gemiddelde loon- en prijsontwikkeling van het Rijk (zoals opgenomen in de meicirculaire); 3. Instellingen vragen inzichtelijk te maken wat de financiële consequenties zijn van de wettelijke verplichtingen (zoals stagevergoedingen en verlofregelingen); 4. De raad hierover te informeren vóór de behandeling van de Begroting 2027.
Er is meer tijd nodig voor de uitwerking van de motie. De gesprekken met de instellingen in het kader van de herijking van de subsidies lopen. Daarnaast is goed begrip en inzicht nodig in de compensatie die de gemeente krijgt voor de gestegen kosten (index). Als die compensatie niet hoog genoeg is, dan komt de gemeente financieel niet uit. Dan moeten er keuzes worden gemaakt waar de compensatie uit betaald moet worden. Om een goed en evenwichtig voorstel te kunnen maken, is daarom meer tijd nodig. Het lijkt ons zinvol om de uitwerking van deze motie samen op te laten lopen met de uitwerking van de herijking van de subsidies. Bij de herijking moeten dan ook rechtvaardige en goed te verdedigen afspraken komen over de manier van subsidiëring van de instelling. Daarnaast moeten afspraken worden gemaakt over de looptijd van die afspraken en de indexatie van die afspraken. Zie ook het volgende hoofdstuk.
Indexaties versus compensatie Rijk De prijsstijgingen waar de gemeente mee te maken krijgt via de facturen die moeten worden betaald, stijgen harder dan de compensatie die Hoorn
12/57
Kadernota 2026-werkversie daarvoor krijgt via het gemeentefonds. Dit speelt al jaren, de VNG roept dit al enkele jaren en het wordt door onderstaande tabel bevestigd.
de te betalen facturen hoger worden, wordt opgevangen door de prijsindexatie.
Hoorn ontvangt op twee manieren een indexatie: via het accres in het gemeentefonds ontvangen we een loon-/prijscompensatie plus een volumeindexatie. Beide compensaties zijn afhankelijk van de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP).
In de volgende tabel is de door Hoorn te betalen indexatie vergeleken met de door Hoorn via het loon-/prijsaccres in het gemeentefonds te ontvangen compensatie voor de indexatie weergegeven. Daarbij is de in totaal te ontvangen compensatie pondspondsgewijs over de verschillende onderdelen verdeeld omdat er geen andere verdeling van het accres beschikbaar is. De te ontvangen compensatie uit het gemeentefonds is vooralsnog een geschat bedrag op basis van de huidige indexcijfers, omdat de meicirculaire nog niet is ontvangen op het moment dat dit overzicht werd gemaakt. Maar voor het beeld is het goed, omdat de benadering voldoende zeker is om te kunnen vergelijken. De totaal berekende compensatie via het gemeentefonds komt afgerond uit op € 4.763.000.
De loon- en prijsontwikkeling wordt door de prijsmutatie Bruto Binnenlands Product (pBBP) opgevangen. De stijging van het BBP als geheel wordt gezien als ontwikkeling van de Nederlandse economie en wordt gebruikt om de kosten van de volumestijging bij gemeenten (areaal) op te vangen: meer inwoners betekent meer kosten, meer huizen betekent meer kosten, etc. Dus dat we groter worden, wordt betaald met de volume-indexatie; dat
Tabel 5 Integrale afweging bij de kadernota (bedragen x € 1.000; - = nadeel) onderdeel
gebruikte index
waarde
te betalen indexatie
index via gemeentefonds
indexatie begroting
pBBP
2,50%
-1.025.000
2,50%
1.025.000
0
indexatie subsidies normaal
pBBP en loonvoet overheid
3,86%
-665.000
2,50%
430.700
-234.300
overige indexaties
diversen
2.659.246
-1.095.629
indexatie subsidies OVA
OVA (Jeugdzorg, Wmo)
n.n.b.
n.n.b.
2,50%
indexatie subsidies NEA
NEA (o.a. leerlingenvervoer)
4,10%
-35.000
2,50%
21.341
-13.659
indexatie GR (FUGR)
pBBP en loonvoet overheid + correctie voorgaande jaren
7,59%
-1.902.700
2,50%
626.713
-1.275.987
4.763.000
-2.619.575
-3.754.875
-7.382.575
Het beeld uit de tabel geeft duidelijk weer dat de gemeente er alleen dit jaar al ruim € 2,6 miljoen op toelegt. Als het de wens is om de indexaties voor maatschappelijke instellingen verder te verhogen omdat dat als eerlijker wordt gezien, zal dat tekort verder oplopen. Wat zeker een nader
verondersteld verschil te betalen bedrag indexatie en compensatie via compensatie via gemeentefonds gemeentefonds
onderzoek waard is, is de indexatie voor de gemeenschappelijke regelingen. Daar wordt nog steeds gecorrigeerd voor voorgaande jaren, terwijl de gemeente niets gecompenseerd krijgt als een indexatie later hoger blijkt.
13/57
Kadernota 2026-werkversie Daarmee lopen de kosten voor de gemeente snel op, terwijl de inkomsten die daar tegenover moeten staan veel minder snel oplopen.
•
Overigens: de gemeente verhoogt normaal gesproken voor 2027 ook haar inkomsten door de tarieven voor leges en belastingen te verhogen. Dat gebeurt trendmatig en ook met het pBBP. Dat levert in 2027 € 580.000 op en wordt in de Begroting 2027 verwerkt.
•
Gebruikte afkortingen: •
pBBP: prijsverandering Bruto Binnenlands Product.
OVA: is de indexatie van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling. NEA: De NEA-index, oftewel de Nationale Energie Efficiency Index, is een maatstaf die de energie-efficiëntie van het wegtransport in Nederland weergeeft. De verkorting NEA is ontstaan uit een samenwerkingsverband van het Nederlands Vervoerswetenschappelijk Instituut (NVI), het Economisch Bureau voor het Wegvervoer (EWB) en het Administratief Centrum Beroepsvervoer (ACB).
14/57
Kadernota 2026-werkversie
Hoofdstuk 3.
Ontwikkelingen met (mogelijke) financiële impact
Een aantal ontwikkelingen komen op de gemeente af, maar zijn nog niet of niet geheel op geld gezet. Of worden nog nader onderzocht.
samenwerking in Noord-Holland Noord en een goed (lobby)verhaal uitdragen richting het Rijk en de EU.
Gelijk aan de Kadernota 2025 wordt inzicht gegeven in de verschillende ontwikkelingen. Ontwikkelingen zijn continue in beweging, dit inzicht zal dan ook niet volledig zijn. Ook de hardheid van een ontwikkeling varieert per ontwikkeling. Indien al mogelijk voorzien van indicatie financieel effect. De ontwikkelingen bij elkaar hebben qua mogelijke financiële impact een bandbreedte van structureel € 2 miljoen tot, afhankelijk van keuzes, oplopend naar € 8 miljoen. In de nadere uitwerking wordt ook gekeken naar dekkingsmogelijkheden (in of extern).
Na de zomer wordt het uitvoeringsprogramma van het Pact aan de colleges voorgelegd. De eerste analyse laat zien dat de huidige regionale capaciteit onvoldoende is om de vastgestelde ambities en de structurele regionale werkzaamheden duurzaam te dragen en dat rekening moet worden gehouden met een aanvullende structurele investering van circa € 4 tot € 6 per inwoner.
Stedelijke ontwikkeling en beheer
Het huidige financieel meerjarenperspectief biedt geen ruimte om deze ontwikkelingen (deels) te financieren. Wordt in de toekomst besloten om één of meerdere ontwikkelingen in de begroting op te nemen, dan vraagt dit extra inkomsten, her-prioriteren van beleid en ambities en/of ombuigingen.
Vervangen Warmte-/Koude Opslaginstallatie (WKO) Oostereiland De WKO moet worden vervangen. Hoorn draagt bij in een investering van derden en kunnen dan worden afgeschreven. Kosten zijn incidenteel.
Enkele ontwikkelingen vragen een voorinvestering, maar kunnen zichzelf in de jaren daarna terugverdienen. Bijvoorbeeld door lagere energiekosten. Aan de hand van een goed uitgewerkte businesscase kunnen dit type van investeringen voorrang krijgen bij de integrale afweging om te investeren omdat ze financiële ruimte kunnen geven op het meerjarige financiële beeld.
Beslissing tot vervanging ligt bij de VvE Oostereiland, waar Hoorn 41% verantwoordelijkheid draagt.
Algemeen Regionale (intentie) samenwerking Westfriesland In december 2025 hebben met het Pact van Westfriesland 2025-2035 de zeven Westfriese gemeenteraden gezamenlijke ambities vastgesteld en richting gegeven aan de ontwikkeling van de regio tot 2035. Het versterken van onze samenwerking is cruciaal om een aantrekkelijke en leefbare regio te blijven en om samen kansen te kunnen grijpen. Hierbij gaat het om het uitvoeren van de ambities van het Pact, stevig aansluiten bij de
De WKO is met spoed aan vervanging toe, uitvoering moet starten in 2026 en loopt door in 2027. Niet uitvoeren betekent dat Oostereiland (vve en cultuur) geen warmte heeft.
Soorten Management Plan (SMP) Om bedreigde diersoorten te beschermen bij het isoleren van woningen wordt ecologisch onderzoek uitgevoerd en een Soorten managementplan (SMP) opgesteld. De kosten hiervan worden volledig gedekt met subsidies. De kosten voor de compenserende maatregelen die uit een SMP voortvloeien, wordt vooralsnog gedekt uit de reserve Stimulering Duurzaamheidsmaatregelen. Met een SMP krijgt de gemeente een vergunning voor 10 jaar om te mogen verduurzamen. Hier komen ook structurele kosten uit voort, zoals het periodiek monitoren van de bedreigde diersoorten. Er is nu geen inzicht in de kosten die hiermee samenhangen.
Kadernota 2026-werkversie Energie Bespaarakkoord Bedrijven Vanuit het Energie Bespaarakkoord stimuleert de gemeente maatregelen die vallen onder de Energiemaatregelenlijst (EML). De bedrijven moeten daarop ook worden georganiseerd. Bij het afsluiten van het Energie Bespaarakkoord was dit nog geen basistaak. Na het verlopen van het akkoord moet vanaf 2027 de gemeente deze controles volledig zelf betalen. Het Rijk heeft voor deze basistaak geen extra geld beschikbaar gesteld. Strategische koers netcongestie en energie-infrastructuur Netcongestie duurt zeker tot 2036 en beïnvloedt alle ontwikkelingen op het gebied van economie, woningbouw, energietransitie, etc.. Dit vraagt om veranderingen in beleid, beheer, stedelijke ontwikkelingen en de komende jaren. Vanuit vele teams wordt capaciteit gevraagd om de ontwikkelingen in uitvoering te brengen. Dit vraagt capaciteit, kennis en kunde. Zowel voor de buurtaanpak met Liander, als de uitbreiding van het net in de regio en alle slimme energie-oplossingen die de komende jaren ontwikkeld moeten worden (denk aan energie-hubs), is extra capaciteit nodig om besluitvorming, voorbereiding als ruimtelijke inpassing en uitvoering binnen de gemeente vorm te geven. Elektriciteitshuis De Strip Op de hoek van de kruising De Strip - Meetketting staat een elektriciteitshuis van Liander.
Dit is in 2011 geplaatst, in een periode waarin het gebied nog grotendeels onbebouwd was en de definitieve weginrichting nog niet was vastgesteld. In de huidige situatie leidt de ligging van het elektriciteitshuis tot een onveilige verkeerssituatie. Met name voetgangers, en in het bijzonder kinderen, zijn bij het oversteken slecht zichtbaar. Gezien de nabijheid van basisscholen en het Cruyff Court is dit extra zorgelijk. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, is het noodzakelijk budget aan te vragen voor het verplaatsen van het elektriciteitshuis. Door deze verplaatsing wordt het zicht op de kruising vergroot en kan de onveilige situatie worden opgelost.
15/57
Veiligheid & Gezondheid beleid De gemeente moet voldoen aan wetgeving voor Veiligheid & Gezondheid (V&G). Beleid moet hiervoor worden geformuleerd en processen ingericht. Ook de organisatie moet hierop ingericht worden om projecten inhoudelijk te toetsen. Dit is een expertise die op dit moment niet in onze organisatie aanwezig is. De marktverkenning loopt op dit moment. Binnenkort kunnen financiële consequenties beter worden ingeschat. Zorg en veiligheid Gemeenten moeten actief werken aan vroegsignalering en preventie. Zorg en veiligheid zijn vaak gescheiden werelden. Een zorg- en veiligheidsmedewerker ziet patronen, signaleert risico’s en schakelt tijdig hulp in. Zorgt voor procesregie, afstemming tussen partners en voorkomen van escalatie. De thema’s zijn: personen met onbegrepen gedrag, zorgmijders, huiselijk geweld, radicalisering, jeugd en de Top X aanpak. In onze begroting is geen geld opgenomen om deze taken te borgen. We zien dat hierdoor een toename is van gevaarlijke openbare ordeverstoringen door verwarde personen en hoge gemeentelijke zorgkosten doordat niet effectieve zorgtrajecten worden ingezet. Onderzocht wordt of het uit bestaande budgetten betaald kan worden, of uit nog te ontvangen geld van het Rijk. Preventie met gezag Hoorn heeft € 1,5 miljoen incidentele bijdrage vanuit het ministerie ontvangen voor de aanpak van jeugdcriminaliteit (Preventie met Gezag).
Voorwaarde is dat alle interventies die vanuit dat bedrag zijn ingezet, na 3 jaar geborgd zijn. Borging is een harde voorwaarde vanuit het Ministerie. Als interventies niet zijn geborgd, moet het bedrag dat is toegekend aan de interventie worden terugbetaald aan het Ministerie. Het Rijk geeft dus tijdelijk extra geld voor deze taken, maar komt niet met structureel geld. Via raadsinformatiebrieven bent u hierover geïnformeerd
Kadernota 2026-werkversie op 4 april 2024 en 22 januari 2025. De interventies uit de Hoornse PMG aanpak zijn: vergroten seksuele weerbaarheid jeugd, veiligheidscoördinatoren op scholen, inzetten positieve rolmodellen, sportactiviteiten na schooltijd, etc. De coördinator jeugd is ook een interventie die betaald wordt uit de incidentele bijdrage. Bibob De Wet Bibob is bedoeld om te voorkomen dat gemeenten onbewust criminele activiteiten faciliteert, door vergunningen, subsidies en contracten (met zorgpartijen). De basisstructuur van het huidige Bibob-beleid is niet op orde. Onze organisatie is onvoldoende voorbereid om de huidige wettelijke Bibob taken uit te voeren. De capaciteit en kennis binnen de gemeente zijn onvoldoende om de Wet Bibob en ons Bibob beleid uit te kunnen voeren. Ook is het hierdoor niet mogelijk om het Bibob-beleid uit te breiden naar andere onderdelen. Dit leidt tot grotere veiligheidsrisico’s, geen mogelijkheden om gemeentelijke vergunningen te onderzoeken/ weigeren of om zorgfraude aan te pakken. Daarnaast vergroot dit de aantrekkingskracht van Hoorn voor malafide partijen. Stijgende prijzen door Midden-Oosten Verwachting is dat door de oorlog in het Midden-Oosten aannemers dit jaar hun brandstofprijzen indexeren. Voor twee vakgebieden binnen het stedelijk domein is globaal inzichtelijk gemaakt wat de impact kan zijn. In totaal kan het om € 145.000 gaan.
Aangezien het nog onzeker is in welke mate de brandstofkosten (gaan) stijgen, wordt bij de Najaarsbijstelling 2026 en Begroting 2027 opnieuw gekeken naar de financiële effecten voor 2026 en verder. Toekomstige huisvesting buitendienst (rayonposten en gemeentewerf) De rayonposten IJsselweg en Roskam voldoen niet meer aan de huidige Arbo- en milieueisen en duurzaamheidseisen. Daarnaast is de gemeente flink gegroeid, waardoor extra personeel en materieel nodig is en de
16/57 locaties te klein zijn geworden. Met de bouw van meer woningen in de nabije toekomst komt er nog meer personeel en een grotere inzet van materieel bij. Er wordt onderzocht hoe de rayonposten nu en in de toekomst het beste efficiënt kunnen functioneren. Mogelijkheden voor investeren in de huidige locaties, maar ook centraliseren van de rayonposten wordt onderzocht. De focus ligt op een goede wijkbediening, efficiëntie en een prettige werkplek voor medewerkers vanuit goed werkgeverschap. In het onderzoek worden verschillende scenario’s voor de toekomst verkend, met daarbij een inventarisatie van de kansen, risico’s en kosten. Voor het uitvoeren/realiseren van de uiteindelijk te maken keuze door de raad is veel extra geld nodig vanaf 2026. In de begroting is € 3,4 miljoen gereserveerd voor de definitieve verplaatsing van de rayonpost Pelmolenpad. Eerste doorrekeningen geven aan dat dit ruim onvoldoende is om een rayonpost te verplaatsen en te laten voldoen aan de huidige eisen op gebied van milieu, veiligheid en duurzaamheid. (Vervangings)investeringen in de overige locaties of centrale huisvesting zijn niet begroot.
Bijdrage openbare ruimte sociale woningbouw Aangenomen kan worden dat Intermaris de (her)inrichting van de openbare ruimte niet (volledig) kan betalen (onrendabele top) bij ontwikkelingen waarbij sprake is van sloop/nieuwbouw van uitsluitend sociale en midden dure huurwoningen. In de intentieovereenkomsten (Hoorn-Noord, Grote Waal) wordt onderzocht hoe de kosten voor de (her)inrichting van de openbare ruimte inclusief afdracht naar fondsen voor onder meer bomen en dergelijke worden verdeeld. De verwachting is dat bij het realiseren van sociale woningbouw een investering in de openbare ruimte door de gemeente noodzakelijk is. Hiervoor is nu geen dekking in de begroting opgenomen. Nota kapitaalgoederen openbare ruimte en Meerjarig onderhoudsplan (MJOP) vastgoed De gemeente werkt momenteel aan een Nota Kapitaalgoederen (NKG), inclusief het daaraan gekoppelde Integrale Beheerplan (IBP). Vaststelling
17/57
Kadernota 2026-werkversie van beide documenten is voorzien in september 2026. De NKG en het IBP vormen het kader voor beheer, onderhoud, vervanging en kwaliteitsniveaus van gemeentelijke eigendommen, zoals wegen, groen, kunstwerken, openbare verlichting en het wagenpark. Tegelijkertijd blijven het dynamische documenten die periodiek worden geactualiseerd op basis van nieuwe inzichten, beleidsontwikkelingen en verbeterde data. De komende jaren neemt de vervangings- en onderhoudsopgave toe door veroudering van eigendommen, prijsontwikkelingen, duurzaamheidseisen en hogere verwachtingen ten aanzien van de kwaliteit van de openbare ruimte. Daarbij wordt ingezet op verdere verbetering van areaalgegevens, inspecties en beheerinformatie, zodat maatregelen en investeringen steeds gerichter kunnen worden gepland. Een eventuele verruiming van de investeringscapaciteit vraagt daarnaast niet alleen financiële ruimte, maar ook voldoende ambtelijke capaciteit, passende organisatie-inrichting en uitvoeringskracht. Het MJOP-vastgoed vormt het inhoudelijke en financiële uitgangspunt voor groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Het MJOP is echter nog niet voor het volledige vastgoed integraal uitgewerkt, waardoor de totale onderhouds- en investeringsopgave nog niet volledig is gekwantificeerd.
Dierenwelzijn In de begroting is beperkt budget opgenomen voor dierenwelzijn. Hoorn verstrekt subsidies voor wildopvang, dierenambulance en dierenasiel. En maakt kosten voor bijvoorbeeld het beheer voor hondenlosloopvelden. De gemeente heeft wettelijke taken op het terrein van dierenwelzijn, maar pakt die nu vooral ad hoc op. Er wordt onderzocht of de taken uit bestaande budgetten betaald kunnen worden, of uit nog te ontvangen geld van het Rijk. In 2027 wordt gewerkt aan een nota dierenwelzijn. Openbare verlichting op donkere plekken Hoorn is belangrijk als fietsstad. Langs wijkontsluitingswegen ligt 14 km aan fietspad dat niet of slecht is verlicht. Groter geworden bomen hinderen het licht op vrij liggende fietspaden waardoor deze niet voldoet aan door de raad vastgestelde verlichtingsuitgangspunten. De fietsveiligheid en sociale veiligheid zijn hierdoor niet gewaarborgd. De paden maken onderdeel uit van doorgaande fiets en stadsroutes. Het plan is om in 2027 in de wijken Risdam, Kersenboogerd, Venenlaankwartier, Grote Waal, 5 km fietspadverlichting te plaatsen. De verwachting is dat het werk in Q4 2027 gereed is.
Wel is duidelijk dat volledige uitvoering van het MJOP leidt tot een substantiële aanvullende financiële behoefte, waarvoor het huidige budget ontoereikend is. Aan het volledig maken van het MJOP wordt op dit moment gewerkt. Hierbij wordt ook achterstallig onderhoud van gebouwen in beheer bij derden zoals de zwembaden betrokken en het vraagstuk van verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed.
Maatschappelijke Ontwikkeling
Zowel de NKG openbare ruimte, als de verdere uitwerking van het MJOPvastgoed zijn belangrijke instrumenten voor de bepaling van realistische investeringsplafonds voor vervangingen. Zie daarvoor ook het hoofdstuk over de investeringsplafonds. De plafonds zijn niet meer toereikend. Bij de Begroting 2027 wordt hierop teruggekomen inclusief dekking voor de NKG. De nadere uitwerking van het MJOP-vastgoed vraagt meer tijd. De structurele effecten van de actualisatie van de nota Investeringen en afschrijvingen 2025 worden betrokken.
Een nieuw applicatielandschap maakt het mogelijk om werkzaamheden slimmer en efficiënter te organiseren, waardoor medewerkers minder tijd kwijt zijn aan administratieve handelingen en meer ruimte hebben voor persoonlijk contact met en ondersteuning van inwoners. Voor inwoners betekent dit een verbeterde en beter toegankelijke dienstverlening, waarbij ondersteuning beter aansluit op hun situatie.
Applicatielandschap Sociaal Domein Binnen het sociaal domein staat de gemeente voor de vervanging van de huidige (regie)applicaties. De huidige inrichting voldoet niet meer aan alle toenemende eisen.
Deze investering draagt bij aan een toekomstbestendige en betrouwbare ondersteuning voor onze inwoners.
Kadernota 2026-werkversie Maatschappelijke ontwikkelingen in het stationsgebied van de Poort van Hoorn Een aantal urgente vraagstukken valt samen met een aantal ambities. Dit betreft de herhuisvesting van de bibliotheek (vestiging binnenstad) en de ambitie om een volwaardig poppodium te realiseren. Deze vraagstukken vallen weer samen met het proces om het voorzieningenprogramma in het stationsgebied van de Poort van Hoorn te ontwikkelen, samen met de gebiedspartner. In 2025 is onderzoeksbudget beschikbaar gesteld om binnen twee jaar de haalbaarheid van bovengenoemde vraagstukken in het stationsgebied te onderzoeken en indien nodig een (investerings)besluit aan de gemeenteraad voor te leggen. Hierbij wordt ook onderzocht wat partijen, zoals de bibliotheek, zelf in kunnen brengen als het gaat om herhuisvesting. Bij deze ontwikkeling is alleen voor het poppodium financieel iets geregeld in de begroting, voor de rest is er nog niets geregeld. Uitloop project vernieuwing en funderingsherstel pand Westfries Museum Door diverse tegenvallers in het project Vernieuwing Westfries Museum loopt de realisatieplanning ongeveer zes maanden uit, waardoor de oplevering van de panden aan de Roode Steen nu is voorzien voor medio 2027. Aansluitend vindt de inrichting van het museum plaats. Door de vertraging in de bouw schuift ook de opening van het museum een half jaar op.
De exploitatiebegroting is gebaseerd op een opening medio 2027. Door de verschuiving naar begin 2028 dient de exploitatie in de Begroting 2027 te worden aangepast. Een uitgebreide toelichting is opgenomen in de raadsbrief van het tweede kwartaal van 2026. Amendement rondkomen collectieve zorgverzekering Met het beleidsplan Samen sterk in rondkomen – bouwen op wat werkt 2026–2030 zet Hoorn de koers uit 2021 voort. Doel is dat meer inwoners kunnen rondkomen, eerder hulp krijgen en samen met partners aan perspectief werken. Bij de behandeling van het beleidsplan heeft de raad
18/57 besloten de collectieve zorgverzekering ongewijzigd te continueren en de kosten tot en met 2028 incidenteel te dekken uit de Algemene Reserve. Uiterlijk in Q3 2028 te besluiten over de structurele toekomst van de regeling op basis van een onderbouwd voorstel van het college. Verduurzaming zwembaden en ijsbaan In opdracht van de gemeente is in 2025 een haalbaarheidsonderzoek verduurzaming voor zwembad De Waterhoorn uitgevoerd. Het haalbaarheidsonderzoek toont aan dat verduurzaming van zwembad De Waterhoorn technisch haalbaar is en leidt tot forse vermindering van gasverbruik, CO₂ uitstoot en exploitatielasten. De meest gunstige optie is een all electric oplossing met bodemlussen, zonnepanelen, zonnecollectoren en batterijopslag, met een totale investering van circa € 3,0 miljoen (inclusief DuMaVa subsidie) en een terugverdientijd van ongeveer 7,5 jaar. Door gefaseerd te investeren in energiebesparing en lokale duurzame opwek kan De Waterhoorn richting energieneutraal (Nul op de Meter) worden gebracht en toekomstbestendig worden geëxploiteerd. Het onderzoek naar een integraal energieconcept voor kunstijsbaan De Westfries laat zien dat verduurzaming noodzakelijk en haalbaar is vanwege het hoge energieverbruik, het einde van de levensduur van installaties en de groeiende regionale functie.
Er zijn drie toekomstbestendige scenario’s uitgewerkt, variërend van optimalisatie tot koppeling met de omgeving, € 9,1 miljoen (voorkeurs scenario 3), inclusief besparingsmaatregelen en uitbreiding van ijsvoorzieningen. Scenario 3 de grootste maatschappelijke en CO₂ reductie-effecten heeft door benutting van restwarmte voor woningen en voorzieningen in de omgeving. Alle scenario’s houden schaatsen betaalbaar, dragen bij aan de gemeentelijke klimaatdoelen en maken De Westfries energieneutraal (Nul op de Meter), waarmee de ijsbaan toekomstbestendig wordt voor de komende decennia. Voor de renovatie en verduurzaming van zwembad De Wijzend is een investering voorzien van circa € 1,0 miljoen voor fase 2, waarmee het zwembad technisch wordt vernieuwd en een substantiële stap zet richting een duurzame en toekomstbestendige exploitatie.
19/57
Kadernota 2026-werkversie Uitwerking nota Sportparken 2035 De nota is in februari 2026 in de raad vastgesteld. Planontwikkeling voor herinrichting van de sportparken wordt zoveel mogelijk gedaan binnen bestaande capaciteit en/of budget. Bekostiging van een uitgewerkt plan voor herinrichting van een sportpark vraagt gemeentelijk investeringsbudget, waarbij sport bij voorkeur niet het enige beleidsterrein kan zijn waarbinnen dekking gezocht moet worden. Het belang raakt namelijk meer beleidsterreinen zoals gezondheid, duurzaamheid, natuur, etc. Voor de dekking wordt uiteraard ook gekeken naar andere mogelijkheden zoals subsidies en bijdragen van samenwerkende organisaties als betrokken sportondernemers. De raad krijgt elk plan via een raadsvoorstel voorgelegd. Daarnaast is de reserve voor de 40-60 regeling Sport leeg. Bij aanvragen wordt ook hiervoor ieder plan via een raadsvoorstel voorgelegd. Huisvesting GGD Kersenboogerd Door de huuropzegging van de Stichting Gezondheidscentrum Kersenboogerd per 1 januari 2027 is er een nieuwe JGZ-locatie nodig in de Kersenboogerd. De gemeente is verantwoordelijk voor de JGZ-huisvesting in de gemeente. De herhuisvesting in de Kersenboogerd is onontkoombaar en onvoorzienbaar. De datum 1 januari 2027 maakt het dat deze ontwikkeling niet kan worden uitgesteld. Voor de herhuisvesting wordt gekeken naar leegstaande locaties.
Bedrijfsvoering en Dienstverlening Optimaliseren van de Informatievoorziening De ontwikkelingen op het gebied van informatievoorziening vragen vanaf 2027 forse en onvermijdelijke investeringen om de organisatie veilig, wendbaar en toekomstbestendig te houden. Nieuwe wet- en regelgeving zoals BIO2, NIS2, de Cyberbeveiligingswet, de Wet digitale overheid en de toenemende eisen aan digitale dienstverlening en data gedreven werken maken dat het op orde brengen én houden van de basis niet langer uit te stellen is.
Daarnaast is vernieuwing en doorontwikkeling van applicaties noodzakelijk om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen. Door deelname aan Dimpact ontwikkelt de digitale dienstverlening zich in hoog tempo door. Om aangesloten te blijven op landelijke standaarden, technologische ontwikkelingen en veranderende gebruikersbehoeften zijn investeringen nodig in de modernisering, vervanging en verdere ontwikkeling van applicaties en koppelingen. Deze ontwikkelingen maken structurele versterking van de IV-organisatie noodzakelijk. Concreet gaat het om uitbreiding van capaciteit voor advies en ondersteuning op privacy, informatieveiligheid en cyberweerbaarheid, uitbreiding van functioneel beheer, doorontwikkeling van het dienstverleningsplatform, modernisering van de digitale werkplek en voorbereiding op de opnieuw aan te besteden ICT-basisdienstverlening. Daarnaast is een meerjarige innovatiereserve nodig voor de uitvoering van de Visie op de Informatievoorziening 2030, gericht op digitalisering, data gedreven werken en procesautomatisering. Met deze ontwikkelingen en bijbehorende investeringen is op dit moment nog geen rekening gehouden in de begroting. De concrete uitwerking, inclusief financiële consequenties, wordt bij de begrotingsbehandeling aan uw raad voorgelegd ter besluitvorming.
Privacy en informatiebeveiliging De aandacht en capaciteit voor Privacy is onvoldoende geborgd om het basisniveau op orde te krijgen en de wettelijke eisen vanuit het Rijk op te volgen. Het risico is daarmee verhoogd op incidenten die een grote impact kunnen hebben op de dienstverlening en bedrijfsvoering, denk aan datalekken en gegevensdiefstal. In de ‘Jaarrapportage 2025 - Informatiebeveiliging & persoonsgegevens’ scoort onze organisatie een kleine voldoende op naleving van de Privacy wet- en regelgeving. Maar sinds de invoering van de wet in 2018 is er onvoldoende voortgang. De nieuwe wettelijke eisen die het Rijk stelt aan privacy en de informatiehuishouding worden steeds verder aangescherpt, zoals: •
de wet Politiegegevens die regels stelt over hoe persoonsgegevens mogen worden verwerkt bij opsporingszaken;
Kadernota 2026-werkversie •
•
het bijhouden van een algoritme register waar gemeenten transparantie moeten geven over het gebruik van algoritmen in onze systemen of procedures als dit betrekking heeft op verwerking persoonsgegevens; de Artificial Intelligence Act (AI-act) waarbij gecontroleerd moet worden of verwerkingen en processen veilig, transparant en ethisch verantwoord zijn.
Ook is er continue aandacht noodzakelijk om medewerkers bewust te maken en te houden van digitale veiligheid in gedrag en werkwijzen. Voorterrein stadhuis Bij renovatie van het stadhuis is ook het voorterrein opnieuw ingericht. Deze aangepaste inrichting voldoet niet aan de eisen die we als gemeente hieraan stellen. Het terrein verzakt, de hellingbaan voor bezoekers voldoet niet en het gebruikte materiaal is afgekeurd omdat het niet voldoet.
20/57 Om het voorterrein in te richten op een wijze die technisch en functioneel voldoet, is een nieuw (technisch) ontwerp nodig. De raad heeft bovendien aangegeven dat er bomen geplaatst moeten worden op het voorterrein. De kosten voor het opnieuw inrichten van het voorterrein zijn nu nog niet inzichtelijk, net als de dekking die moet komen van de leverancier van de stenen, het bomenfonds en andere dekkingsmiddelen. In de begroting is € 230.000 beschikbaar. Voorgesteld wordt een integraal voorstel voor te leggen ter besluitvorming inclusief benodigde kosten.
21/57
Kadernota 2026-werkversie
Hoofdstuk 4.
Beheersmaatregelen Hoorn Financieel Gezond
Voortgangsrapportage Hoorn Financieel Gezond Bij de Kadernota 2024 en de Begroting 2025 zijn maatregelen getroffen om Hoorn weer Financieel Gezond te maken. In dit hoofdstuk wordt daarover gerapporteerd. Er zijn nog verschillende maatregelen in uitvoering., Acht maatregelen zijn deels gerealiseerd en bij vier maatregelen zijn nog geen concrete resultaten zichtbaar. In onderstaande tabel staat op een rijtje wat er in de begroting ingeboekt is, wat hiervan gerealiseerd is en voor wat voor bedrag er nog open staat om ook daadwerkelijk te realiseren. Tabel 6 Voortgang beheersmaatregelen HFG (bedragen x € 1.000; - = nadeel) 2026
2027
2028
2029
2030
ombuigingen ingeboekt Kadernota 2024
3.768
3.545
3.577
3.552
3.552
ombuiging ingeboekt begroting 2025
9.007
9.029
9.977
9.977
9.977
totaal ingeboekt ombuiging
12.775
12.574
13.554
13.529
13.529
Totaal uitgevoerd ombuiging
11.683
11.690
11.849
11.824
11.824
totaal nog in uitvoering
1.092
884
1.705
1.705
1.705
Totaal uitgevoerd in %
91%
93%
87%
87%
87%
De maatregelen die wel zijn ingerekend als onderdeel van Hoorn Financieel Gezond, maar die deels of nog geheel niet gerealiseerd zijn, worden hieronder toegelicht. Een volledig overzicht van alle maatregelen staat in bijlage 3 van deze kadernota.
Verkeerskundige aanpassingen aan VRI’s, pollers en andere maatregelen (KN24) bedragen x € 1.000
2026
2027
2028
2029
2030
ingeboekt
31
10
30
30
30
gerealiseerd
0
0
0
0
0
nog te realiseren
31
10
30
30
30
Het oorspronkelijke idee van deze aanmelding was dat door het verstandig vernieuwen van de VRI's en pollers er geld vrij kon vallen. Dus goed kijken naar het moment van vervangen, zodat wellicht onderhoudskosten mee zouden vallen. Op die manier kon er steeds incidenteel geld vrijvallen. Bij eerdere rapportages is vermeld dat de maatregel door meerdere oorzaken niet haalbaar is. Er moet in 2026 en verder een alternatief komen voor deze aanmelding. In de loop van 2026 wordt gezocht naar de alternatieve invulling. Hierover wordt gerapporteerd in de Najaarsbijstelling 2026 en Begroting 2027. Taakstellingen Gemeenschappelijke regelingen (BG25) bedragen x € 1.000
2026
2027
2028
2029
2030
Openbaar Bestuurlijke Samenwerking/Pact van Westfriesland ingeboekt
12
12
12
12
12
Gerealiseerd
7
7
7
7
7
nog te realiseren
5
5
5
5
5
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord ingeboekt
280
280
280
280
280
gerealiseerd
237
237
237
237
237
22/57
Kadernota 2026-werkversie