Kadernota 2023_definitief
Tekst van het document
Kadernota 2023
Inhoudsopgave
1 2 2.1 2.2
Financiën ........................................................................... 4 Financieel beeld .................................................................. 4 Beheersmaatregelen sluitende begroting 2024-2027 ......... 5
3
Vrijval egalisatiereserve Coronacrisis ............................ 6
4
Overige ontwikkelingen.................................................... 7
5 5.1
Uitgangspunten begroting 2024 ...................................... 9 Trendmatige verhoging leges, tarieven en gemeentelijke belastingen .......................................................................... 9 Prijscompensatie begroting 2024 ....................................... 9 Looncompensatie 2024 (cao) ............................................. 9 Subsidies .......................................................................... 10 Gemeenschappelijke regelingen ...................................... 10 Investeringsplafonds 2024 ................................................ 10
5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
5.7
Rekenrente ........................................................................ 11
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5
Bijlage autonome veranderingen ................................... 12 Indexeringen gemeenschappelijke regelingen .................. 12 Overige indexeringen ........................................................ 13 Autonome veranderingen .................................................. 15 Verwerken maar (deels) beïnvloedbaar ............................ 23 Meicirculaire 2023 ............................................................. 28
7 7.1 7.2 7.3 7.4
Vrijgeven ruimtevragers ................................................. 31 Samenvatting..................................................................... 31 Direct beschikbare ruimtevragers in begroting .................. 31 Nader raadsvoorstel nodig ................................................ 32 Te vervallen ruimtevragers ................................................ 33
Inleiding ............................................................................. 3
Kadernota 2023 |
Kadernota 2023, definitief vastgesteld in de raadsvergadering 27 juni 2023. Zaaknummer 2047316
2/35
1
Inleiding
heroverwegen van beleidskeuzes en ambities en ook mogelijkheden om inkomsten te verhogen. Daarnaast doen we bij de begrotingsbehandeling een procesvoorstel voor hoe we kunnen komen tot de grotere bezuinigingsopgave die na 2024 volgt.
Voor u ligt de kadernota 2023. Deze kadernota geeft u inzicht in het actuele financiële beeld en de vele ontwikkelingen en opgaven die spelen in Hoorn voor de komende jaren. In de begroting 2023 is een goede basis gelegd om onze gezamenlijke ambities de komende jaren te realiseren, inclusief de prioriteiten uit het coalitieakkoord. Uit deze kadernota blijkt dat veel investeringen en projecten op koers liggen. Tegelijkertijd stelt het financiële perspectief ons voor een steeds grotere uitdaging. In de eerste plaats is er nog steeds geen duidelijkheid over hoeveel geld gemeenten vanaf 2026 krijgen. Dat komt doordat het kabinet de huidige financieringssystematiek van het gemeentefonds eenzijdig heeft gestopt, zonder het bieden van een alternatief. Door deze onduidelijkheid moet ook Hoorn begroten alsof er vanaf 2026 geen extra geld bijkomt. De kosten worden echter wel hoger en werken structureel door, onder andere door de gestegen zorgvraag in aantallen en in geld, hogere kosten van investeringen en onderhoud. Er ontstaan dus tekorten. Daarnaast werken de gestegen prijzen, CAO-effecten, rente en bouwkosten vanaf 2022 nog steviger door op alle beleidstaken waarvoor Hoorn aan de lat staat. Dat blijkt ook uit de hoge indexaties die nodig zijn binnen de gemeenschappelijke regelingen en maatschappelijke instellingen.
Daarnaast houden wij vast aan onze ambities om meer stad te worden en iedereen in Hoorn gelijke kansen te geven om mee te blijven doen. Om die ambities en plannen betaalbaar te maken en te houden is het nodig om voor het jaar 2024 al de eerste maatregelen te treffen voor financieel herstel. De gemeenteraad zal nieuwe keuzes moeten maken die ook pijn gaan doen. Het college reikt de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting 2024 de eerste keuzes en afwegingen aan, om het tekort structureel met 3 miljoen terug te dringen. Daarbij kijken we naar álle mogelijkheden; ombuigen, het
Kadernota 2023 |
3/35
2
Financiën
Onderwerp
2023
2024
Beheersplan fase 2: 2025-2027
2.1
Financieel beeld
Het financieel beeld ziet er somber uit, van circa € 3 miljoen in 2024 tot een tekort van € 17 miljoen in 2027. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door ontwikkelingen waar de gemeente geen invloed op heeft. Zo geeft het Rijk nog steeds geen duidelijkheid over hoeveel geld gemeenten de komende jaren krijgen. Daarnaast werken de stijgende prijzen, CAO-verhogingen, de inflatie, stijgende bouwkosten en de rentestijging sinds 2022 stevig door binnen alle beleidsvelden en projecten. Tabel 1 Financieel beeld (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Onderwerp 2023 2024
2025
2026
Begrotingssaldo voor kadernota 2023
940
1.242
1.446
-7.437 -14.670
Reeds besloten beleid
12
-128
-278
Autonome veranderingen
-320
2027
-362
-5.217 -10.490 -10.990 -10.741 -11.075
Overige veranderingen
-745
-1.486
-2.120
-1.973
-1.948
Meicirculaire 2023
-885
8.040
8.107
6.616
10.385
Vrijval egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis
1.520
Storten vrijval in Algemene reserve
-1.520
Trendmatige verhoging belastingen (3,2%) en areaaluitbreiding 2022 OZB Buffer verbeteren financieel beeld Incidentele onderbesteding Begrotingssaldo meerjarig na kadernota 2023
400
850
3.500
500
500
500
-1.495
-973
-2.986 -13.004 -16.820
3.000
3.000
Beheersplan fase 1: 2024 Begrotingssaldo voorspelling begroting 2024
Kadernota 2023 |
-1.495
2.027
850
850
3.000
850
3.000
14 -10.004 -13.820
Begrotingssaldo meerjarig
-1.495
2.027
Amendement gemeenteraad
-41
-41
Begrotingssaldo meerjarig
-1.536
1.986
2025
2026
2027
1.000
7.000
12.000
1.014
-3.004
-1.820
1.014
-3.004
-1.820
Het is nodig om maatregelen te treffen om het negatieve financiële meerjarenperspectief het hoofd te bieden. Het college reikt de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting de eerste keuzes en afwegingen aan, om het tekort structureel met € 3 miljoen terug te dringen. Zie ook de toelichting in paragraaf 2.2. Reeds besloten beleid In dit onderdeel gaat het om onderwerpen die bij de ruimtevragers stonden. Deze onderwerpen worden in de begroting verwerkt. Zie hoofdstuk 7 voor een nadere toelichting. Autonome veranderingen Dit onderdeel omvat autonome aanpassingen, zoals indexaties voor de regio, gesubsidieerde instellingen en de impact van de cao 2023. Ook zijn autonome indexaties van gemeenschappelijke regelingen opgenomen, evenals autonome veranderingen in de begroting en investeringen die niet binnen de investeringsplafonds passen. Zie paragrafen 6.1, 6.2 en 6.3 voor meer details. Overige veranderingen (deels beïnvloedbaar) Er worden ook aanpassingen in de begroting voorgesteld waar de gemeente niet aan kan ontkomen. Maar er zijn nog keuzes mogelijk in tijd of in geld. Of dat met een bijdrage vanuit Hoorn een aanzienlijke cofinanciering opgehaald kan worden bij andere overheden. Deze aanpassingen worden toegelicht in de paragraaf 6.4. Meicirculaire 2023 De financiële gevolgen van de meicirculaire wisselen per jaar: het ene jaar een voordeel, het andere een nadeel.
Zo blijkt het jaar 2023 fors tegen te vallen. Dit komt vooral doordat de gemeente weliswaar extra geld krijgt, maar dat geld moet gebruikt worden om de zaken aan te pakken waarvoor het Rijk dit geld beschikbaar stelt. Dat zijn de zogenaamde taakmutaties. Hoorn
4/35
ontvangt bijvoorbeeld in 2023 € 321.000 van het Rijk om het Nationaal Actieplan Dakloosheid uit te voeren. Dit geld wordt aan het budget beschermd wonen toegevoegd. Daardoor kunnen conform het actieplan maatregelen worden getroffen op het voorkomen van dakloosheid en realiseren van woonplekken met passende begeleiding bij dreigende dakloosheid. In paragraaf 6.5 wordt op hoofdlijnen aangegeven voor welke taakmutaties Hoorn extra geld vanuit het Rijk krijgt en wat er mee gebeurt. Vrijval egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis Het geld uit de egalisatiereserve kan vrijvallen en wordt gestort in de Algemene reserve. Een deel van dit geld (€ 50.000) wordt incidenteel gereserveerd voor tegemoetkoming energielasten maatschappelijk vastgoed, conform het besluit per amendement van de gemeenteraad. Trendmatige verhoging belastingen (3,2%) en areaaluitbreiding 2022 OZB Voor de begroting 2024 wordt voorgesteld om de gemeentelijke belastingen trendmatig te verhogen met een percentage van 3,2%, wat overeenkomt met de inflatie. Dit leidt tot een structureel hogere opbrengst van € 0,45 miljoen. Zie ook hoofdstuk 5. Daarnaast zorgt de toename van het aantal gebouwde huizen voor een extra opbrengst bij de OZB van € 0,40 miljoen. Dit wordt nu als structureel voordeel meegenomen.
Inzetten buffer verbeteren financieel beeld Bij de kadernota 2022 is gespaard voor het verbeteren van het financiële beeld. Voorstel is een deel van dit bedrag in te rekenen om de jaren 2023 en 2024 sluitend te maken. Incidentele onderbesteding In de begroting wordt er rekening mee gehouden dat niet alle uitgaven worden gedaan. Dat betekent dat er geld over blijft. Dit wordt onderuitputting of onderbesteding genoemd. Voorstel is deze post voor twee jaar te verhogen. De resultaten van de afgelopen jaren wijzen daar ook op. Verwachting daarna is dat dit niet meer mogelijk is door de beheersmaatregelen die getroffen moeten worden om de begroting reëel en structureel in evenwicht te brengen.
Kadernota 2023 |
Amendement gemeenteraad Tijdens de behandeling van de kadernota in de gemeenteraad is de kadernota als volgt geamendeerd: "4. De ruimtevrager uitvoeringsagenda economie niet te laten vervallen in 2023 en 2024. En het college op te dragen in 2023 met een raadsvoorstel te komen voor de uitvoering van de uitvoeringsagenda economie." De kosten van dit amendement zijn € 41.250 voor 2023 en 2024.
2.2
Beheersmaatregelen sluitende begroting 2024-2027
In de begroting 2023 is een goede basis gelegd om onze gezamenlijke ambities de komende jaren te realiseren, inclusief de prioriteiten uit het coalitieakkoord. Uit deze kadernota blijkt dat veel investeringen en projecten op koers liggen. Tegelijkertijd stelt het financiële perspectief ons voor een steeds grotere uitdaging. We moeten voor 2024 de eerste maatregelen nemen om onze plannen haalbaar en betaalbaar te maken en te houden. Daarmee kunnen we vasthouden aan onze ambities om meer stad te worden. En iedereen in Hoorn gelijke kansen te geven om mee te kunnen doen. De gemeenteraad moet nieuwe keuzes maken die ook pijn gaan doen. Het college reikt de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting 2024 de eerste keuzes en afwegingen aan. Daarmee moet het tekort structureel met € 3 miljoen worden teruggedrongen. Daarbij kijken we naar álle mogelijkheden; ombuigen, het heroverwegen van beleidskeuzes en ambities en ook mogelijkheden om inkomsten te verhogen. Daarnaast volgt er bij de begrotingsbehandeling een procesvoorstel om de grotere bezuinigingsopgave van na 2024 in te vullen.
5/35
3
Vrijval egalisatiereserve Coronacrisis
De egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen coronacrisis kan worden opgeheven. Het voorstel is om het restant van € 1,5 miljoen in de Algemene reserve te storten. In 2020 is de egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis ingesteld met een storting van € 2,4 miljoen. Doel was om snel te kunnen reageren op noodsituaties die door de coronacrisis waren ontstaan. Conclusie is dat het principe om snel te kunnen reageren heeft gewerkt. Ook was het nodig om het geld uit de eigen reserve beschikbaar te stellen. Het Rijk heeft namelijk wel de gemeente gecompenseerd, maar deed dat steeds met een vertraging van minimaal een half jaar. Bovendien was die compensatie van het Rijk niet altijd toereikend. De inkomsten en uitgaven zijn samengevat in de onderstaande tabel: Tabel 2 Verloop egalisatiereserve op onderdelen (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Onderwerp 2020 2020 2021 2021 2022 2022 eigen kosten/derving inkomsten
in
uit
in
uit
in
uit
saldo
2.955
-1.756
1.235
-490
0
-139
1.805
afval
0
-333
116
0
0
0
-216
cultuur
543
-466
1.460
-387
0
-833
316
maatschappelijk
139
-120
78
-201
0
-44
-147
ondernemers
85
0
1.179
-1.611
0
0
-347
organisatie
80
-297
93
-148
104
0
-167
veiligheid
189
-76
0
0
0
0
113
zorg
472
-545
1.464
-822
0
-39
529
totaal
4.465
-3.592
5.625
-3.660
104
-1.055
1.887
claims
-367
er valt vrij
1.520
Kadernota 2023 |
Het voorstel is om enkele claims te verwerken in 2023 en het restant van de reserve van ruim € 1,5 miljoen te storten in de Algemene reserve. Bij amendement heeft de gemeenteraad besloten een deel hiervan (€ 50.000) incidenteel te bestemmen voor tegemoetkoming energielasten maatschappelijk vastgoed. Het gaat om de volgende claims, waarover al een besluit is genomen: Cultuur In deze kadernota wordt de laatste tranche geregeld voor de ondersteuning van (amateur) culturele instellingen in Hoorn. Dat kost € 297.000 en wordt uit de reserve gehaald. Maatschappelijk Het in 2022 gestarte project 'About a Jacket' loopt door naar 2023. In 2023 zijn de kosten € 5.000. Daarnaast wordt er via de resultaatbestemmingen bij de jaarstukken 2022 een bedrag van € 65.000 overgeheveld naar 2023. Dat is voor het project 'Huiskamers voor de Buurt'. Beide bedragen worden uit deze reserve betaald.
6/35
4
Overige ontwikkelingen
In deze paragraaf worden enkele ontwikkelingen geschetst die impact hebben op het financiële beeld, maar waarvan de omvang nog onzeker is. Grote projecten in uitvoering Deze bestuursperiode staat in het teken van doen. We zijn volop aan de slag met de uitvoering van projecten als de Poort van Hoorn, het voorbereiden van binnenstadontsluiting, het stadsstrand, het IKEC, de renovatie van het stadhuis, de uitbreiding en renovatie van het Westfries Museum, het programma Kansen voor de Kersenboogerd, het programma Hoorn-Noord Venenlaankwartier, verkenning van de Binnenstad, programma duurzaamheid en het verkennen van mogelijkheden voor een skatepark vanuit de initiatievenmarkt. Ambities en voorzieningen om de stad aantrekkelijker en duurzamer te maken. Afgelopen jaar zijn de prijzen in de bouwwereld voor materiaal en lonen fors gestegen. Dit heeft invloed op bovenstaande projecten en programma’s. Daarnaast zijn nog niet alle plannen vertaald naar financiële gevolgen. Bovenstaande ontwikkelingen zullen in de komende jaren daarom nog een beroep doen op onze financiën. Ondanks het negatieve financiële meerjarenperspectief in deze kadernota wordt voorgesteld om verder door te bouwen aan buffers om deze toekomstige ontwikkelingen op te vangen. In 2023 is al een start gemaakt met het opbouwen van een buffer voor twee grote projecten.
In de reserve Poort van Hoorn wordt de komende jaren € 20,3 miljoen gestort voor de ontwikkeling van het stationsgebied en de cofinanciering van de grote subsidieaanvraag voor de binnenstadontsluiting. Voorgesteld wordt om een extra buffer in te bouwen en deze qua scope te verbreden naar alle programma’s en grote projecten. Via het instellen van een stelpost grote projecten komt er vanaf 2025 structureel € 400.000 beschikbaar, goed voor ongeveer € 7,5 miljoen aan investeringsruimte1. Dit is
een tweede stap in de financiële strategie om voldoende middelen te hebben voor deze projecten, naast de strategie om subsidies binnen te halen. Stijgende bouwkosten bij lopende projecten In 2023 is een stelpost ingesteld om de prijseffecten in de bouwwereld bij een aantal grote projecten op te vangen. Deze projecten kunnen een hoger krediet aanvragen en daarbij een beroep doen op de stelpost om de hogere kapitaallasten te dekken. Er is structureel € 550.000 beschikbaar vanaf 2024. Eventuele effecten vanuit andere bouwwensen of tegenvallers kunnen geen beroep doen op deze stelpost. In de stelpost is rekening gehouden met het IKEC, de verbouwing van het Westfries Museum, het stadsstrand en de renovatie van het stadhuis. Uitgangspunt is dat eerst geprobeerd wordt de prijsstijgingen binnen het project zelf op te vangen. Poort van Hoorn en binnenstadontsluiting De grondexploitatie voor het Pelmolenpad is geopend. De voorbereidingen voor het openen van het bestemmingsplan Stationsgebied is in volle gang. Daarbij wordt de businesscase herzien om een financieel haalbaar plan te krijgen. In juni wordt u geïnformeerd over de mogelijke oplossingsrichtingen die er zijn om tot dit plan te komen. In oktober wordt het vervolgonderzoek van de planstudie 'ontvlechting binnenstadtoegang Keern' aan de raad voorgelegd. Dat is inclusief de gevolgen van de cofinanciering voor de gemeente.
Westfries museum In april is de raad geïnformeerd over de voortgang van de renovatie en uitbreiding van het Westfries Museum. Na de zomer hoort de raad de uitkomsten van het onderzoek naar het verplaatsen van de kelders. De eenmalige kosten door de vertraging van de renovatie van € 370.000 zijn opgenomen in deze kadernota, zie hoofdstuk 6. Voor de verwachte meerkosten is een eerste inschatting meegenomen in de opbouw van de stelpost grote projecten. Als de uitkomsten uit het onderzoek bekend zijn en daarmee de geactualiseerde kosten voor de renovatie van het Westfries Museum in beeld zijn, kan de raad besluiten of ze de meerkosten uit de stelpost willen halen.
1 Gerekend met gemiddelde afschrijving van 25 jaar en 1,3% rente. Het soort investering bepaalt
de daadwerkelijke afschrijvingstermijn en daarmee de beschikbare investeringsruimte.
Kadernota 2023 |
7/35
Uitbreiding Bobeldijkerweg/Zomervaart In 2021 is besloten tot een uitbreiding van de woonwagenlocatie Bobeldijkerweg/Zomervaart. Uitgangspunt van de gemeenteraad was hierbij de grondexploitatie te starten met een sluitende exploitatie. Voor de uitbreiding zijn diverse scenario’s onderzocht. Deze geven allemaal een financieel negatief scenario. Naast dit resultaat moet ook rekening gehouden met een risicobuffer. Er wordt een raadsvoorstel voorbereid hoe verder om te gaan met deze uitbreiding. Als het verlies onafwendbaar is, moet er een voorziening verliesgevende complexen worden gemaakt en moet een beroep worden gedaan op de Algemene Bedrijfsreserve Grondzaken.
1. incidenteel € 150.000 beschikbaar stellen in de begroting 2023 voor het college om snel in te kunnen grijpen bij incidenten voor verkeersveiligheid; 2. bij de kadernota 2023 een aanvullend voorstel te doen voor een meer structureel budget voor de jaren erna, inclusief dekking voor de jaren 2024, 2025, 2026. Het is niet gelukt om dekking te vinden voor deze aanmelding. Bovendien is het financiële beeld van de gemeente verslechterd. Daarom stelt het college voor om dit amendement op het tweede onderdeel niet uit te voeren.
Nieuwe cultuurnota Er wordt gewerkt aan een nieuwe cultuurnota. In de voorbereidingen daarop is al duidelijk geworden dat er flinke uitdagingen spelen in het culturele veld. Een aantal culturele instellingen is erg kwetsbaar bij de capaciteit (te krappe formatie), de financiële weerbaarheid en bijvoorbeeld de fair pay code. Daarnaast is er voor een aantal belangrijke evenementen geen of te weinig structurele subsidie beschikbaar. Op dit moment wordt geschat dat het in totaal gaat om structureel € 300.000 extra. Bij de besluitvorming van de nieuwe cultuurnota wordt integraal afgewogen hoe om te gaan met de financiële gevolgen van de nota. Versnellen onderhoud speelplekken Er is een achterstand bij het onderhoud aan de speelplekken. Daarnaast moeten de speelplekken aan steeds meer regels voldoen, waardoor de speeltoestellen steeds duurder worden. Er wordt gewerkt aan een nieuw beleidsplan Speelplekken. Uit dat beleidsplan volgt een financieel overzicht met de extra investeringen die de komende jaren gedaan moeten worden om de opgelopen onderhoudsachterstand in te lopen. Met deze extra investeringen is nu nog geen rekening gehouden. Verkeersveiligheid Bij de behandeling van de begroting 2023 is een amendement aangenomen over verkeersveiligheid. Het besluit over dit amendement was:
Kadernota 2023 |
8/35
5
Uitgangspunten begroting 2024
Dit hoofdstuk zet de grondslagen en kaders uiteen waarlangs de begroting 2024 wordt uitgewerkt. Het gaat onder andere om de te hanteren indexpercentages voor prijs- en looncompensatie, belastingen, leges en tarieven. Indien de indexatiecijfers bij de behandeling van de begroting substantieel afwijken, dan is de afspraak dat ze aangepast kunnen worden. Tabel 3 Uitgangspunten begroting 2024 Onderwerp
voorgestelde indexatie
Belastingen (waaronder OZB)
3,2%
Leges en tarieven
3,2%
Prijscompensatie
3.2%
Looncompensatie (cao gemeenteambtenaren)
5,2%
Subsidies
4,8%
Gemeenschappelijke regelingen
7,1%
Investeringsplafonds (kredieten)
1,6%
Rekenrente (omslagrente)
0,8%
Algemene uitkering
meicirculaire
De meest recente publicatie van het Centraal Plan Bureau is het CEP (Centraal Economisch Plan) 2023 van maart 2023.
5.1
Trendmatige verhoging leges, tarieven en gemeentelijke belastingen
Uitgangspunten Voor de verhoging van de gemeentelijke belastingen, leges en tarieven gelden de volgende drie uitgangspunten: 1. Hoornse burgers en bedrijven worden niet zwaarder belast dan voor de gemeentelijke financiële huishouding noodzakelijk is;
Kadernota 2023 |
2. tarieven van gemeentelijke belastingen worden jaarlijks trendmatig verhoogd; 3. tarieven van leges en retributies zijn kostendekkend, tenzij er maatschappelijke argumenten zijn om dat niet te doen. De tarieven voor de OZB worden gecorrigeerd voor de ontwikkeling van de WOZ waarden, zodat de opbrengststijging gelijk blijft aan de inflatie. Te gebruiken indexcijfer De index die hiervoor wordt gebruikt, is de geharmoniseerde consumenten prijsindex (hicp). Dit percentage is volgens de meest recente publicatie van het CPB 3,2% in 2024.
5.2
Prijscompensatie begroting 2024
Uitgangspunten • De exploitatiebudgetten worden geïndexeerd voor prijsstijging, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om hiervan af te wijken. • In de meicirculaire maakt het Rijk bekend hoeveel geld de gemeente krijgt voor prijscompensatie. Te gebruiken indexcijfer De index die hiervoor wordt gebruikt, is de geharmoniseerde consumenten prijsindex (hicp). Dit percentage is volgens de meest recente publicatie van het CPB 3,2% in 2024. De financiële impact van 3,2% prijscompensatie op alle exploitatiebudgetten is ongeveer € 1,3 miljoen structureel.
5.3
Looncompensatie 2024 (cao)
Uitgangspunten • In de begroting 2024 wordt de verwachte loonstijging verwerkt voortkomende uit de CAO afspraken voor dat jaar.
9/35
•
In de meicirculaire maakt het Rijk bekend hoeveel geld de gemeente ontvangt voor looncompensatie.
Te gebruiken indexcijfer De huidige cao voor gemeenteambtenaren loopt van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023. De nieuwe cao afspraken zijn nog niet bekend. Het Centraal Planbureau kent geen specifiek indexcijfer voor de loonontwikkeling van gemeenteambtenaren, daarom wordt de index ‘loonvoet sector overheid’ gevolgd. Het percentage volgens de meest recente publicatie van het CPB is 5,2 % in 2024. Bij de behandeling van de begroting 2024 wordt beoordeeld of de meest recente indexcijfers aanleiding geven om het beeld te veranderen.
5.4
Subsidies
Uitgangspunten • De subsidies worden geïndexeerd voor loon en prijscompensatie. Principe: ja, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om hier van af te wijken. • De verhouding is hierbij 80% loon en 20% prijs Te gebruiken indexcijfer De indexen die hiervoor worden gebruikt, zijn de geharmoniseerde consumenten prijsindex (hicp) en de loonvoet overheid. De percentage zijn volgens de meest recente publicatie van het CPB respectievelijk 3,2% en 5,2% in 2024. Hiermee komt de index voor subsidies in 2024 op 4,8%.
5.5
Gemeenschappelijke regelingen
Uitgangspunt De indexatiecijfers voor de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen worden vastgesteld door de Regietafel Gemeenschappelijke Regelingen NHN.
Kadernota 2023 |
Te gebruiken indexatiecijfer Voor 2024 is de indexatie vastgesteld op 7,1%. Dit percentage is verwerkt in de bijdragen van de GR-en. Sommige bijdragen aan een GR hebben naast de loon-/prijscomponent ook een component aantal inwoners. De aantallen inwoners zijn in veel gevallen gestegen. De bijdragen aan de GR wordt in die gevallen ook aan die stijging aangepast. Nader onderzoek indexatie 2024 GR In de aanloop naar de begroting 2024 wordt de procedure onderzocht van de indexatie 2024 voor gemeenschappelijke regelingen. Het lijkt er op dat de regiegroep voorbarig heeft besloten de indexcijfers voor 2024 extra te verhogen. Het indexpercentage wordt vastgesteld door de Regietafel Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord. Zij hebben de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland Noord (FUGR) opgesteld. De gemeenteraad is hier mee akkoord gegaan. In de zogenaamde indexatiebrief voor de begroting 2024 van de gemeenschappelijke regelingen van september 2023 zijn de percentages vastgesteld. In oktober volgde echter een tweede brief, waarin aangepaste percentages stonden. Die tweede brief leidde tot veel hogere percentages. In de loop van 2023 wordt bekeken wat de financiële gevolgen kunnen zijn als de percentages weer aangepast worden.
5.6
Investeringsplafonds 2024
Uitgangspunt De investeringsplafonds worden geïndexeerd. Dat wordt gedaan om de vervangingsinvesteringen daadwerkelijk te kunnen blijven doen, ook met stijgende prijzen. Te gebruiken indexcijfer Hiervoor geldt het indexcijfer prijs bruto overheidsinvesteringen (iboi) voor 2024. Dit percentage is volgens de meest recente publicatie van het CPB 1,6% in 2024.
10/35
In de aanloop naar de begroting 2024 wordt nader onderzocht of dit percentage reëel is in relatie tot de snel stijgende prijzen in de bouw- en energiesector. Vooruitlopend worden de investeringsplafonds in 2024 eenmalig verhoogd met € 50.000, mede om de gestegen en stijgende bouwkosten bij de vervangingsinvesteringen (deels) op te vangen.
5.7
Rekenrente
De rente stijgt en daarmee onze rentekosten. In de begroting 2023 is rekening gehouden met stijgende rentekosten de komende jaren. Vooralsnog wordt uitgegaan van een rekenrente van 0,8% in 2024. Bij de begroting 2024 wordt de rekenrente opnieuw geactualiseerd en wordt beoordeeld of de inschatting van de stijgende rente nog voldoende is.
Kadernota 2023 |
11/35
6
Bijlage autonome veranderingen
Tabel 5 Autonome indexeringen GR-en begroting (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Onderwerpen 2023 2024 2025 2026 2027 GR Veiligheidsregio NHN
In dit hoofdstuk worden de autonome veranderingen toegelicht. Dat ziet er in tabelvorm als volgt uit: Tabel 4 Autonome veranderingen (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Onderwerpen 2023 2024 2025
2026
2027
6.1 indexering gemeenschappelijke regelingen
-13
GR Westfries Archief
-52
-62
-62
-62
-62
-34
-34
-34
-34
-101
-101
-101
-101
-150
-150
-150
-150
-1.401
-1.359
-1.359
-1.359
GR Recreatieschap Westfriesland GR GGD Hollands Noorden GR Omgevingsdienst Noord-Holland Noord
6.2 overige indexeringen
-3.008
-8.127
-8.107
-8.097
-8.097
Totaal
6.3 autonome veranderingen
-2.014
-962
-1.524
-1.285
-1.619
totaal kadernota 2023 - autonoom
-5.217 -10.490 -10.990 -10.741 -11.075
6.1
-2.120
-1.973
-1.948
Indexeringen gemeenschappelijke regelingen
Bij de indexeringen moeten twee onderwerpen genoemd worden: • De ontwikkeling voor lonen en prijzen volgen landelijke normen; via het gemeentefonds wordt een deel van deze kosten gecompenseerd • Daarnaast geldt dat de indexatie 2024 van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen (GR-en) via een bovenregionale stuurgroep gaat. In september is een indexatiebrief gestuurd met een toegestane index van 3,5% voor 2024. In oktober volgde een aanvullende brief waarbij de indexatie voor 2022 werd herzien naar 7,1%. Deze indexcijfers worden volgens de door de gemeenteraden vastgestelde methodiek (FUGR) in de komende jaren nog aangepast. Dat betekent dat er achteraf nog een correctie kan plaatsvinden als blijkt dat de toegestane index te hoog was.
-639
-13
-1.359
-1.486
-360
-639
-13
-1.359
-745
-360
-639
-13
-1.359
-5.962 -11.976 -13.110 -12.714 -13.023
-360
-681 -30
-1.401
totaal
-360
GR Ondersteuning bestuurlijke samenwerking, Pact van Westfriesland
-195
6.4 verwerkt, maar (deels) beïnvloedbaar
-12
GR WerkSaam
-101
-195
GR Veiligheidsregio Noord-Holland Noord De Veiligheidsregio heeft de toegestane indexatie van 7,1% doorgevoerd. Daarnaast wordt extra geld gevraagd voor hogere kosten voor versterking van informatieveiligheid en beheerstaken meldkamer. In totaal gaat het om € 360.000 vanaf 2024. GR WerkSaam In februari 2023 heeft de raad de kaderbrief 2024 van WerkSaam vastgesteld en besloten de financiële gevolgen te verwerken in de Hoornse kadernota 2023. Naast de indexering van 7,1% is de ontwikkeling van het Beschut Werk geactualiseerd en zijn de kosten voor de informatiebeveiliging meegenomen. Per saldo kost de verhoging Hoorn € 681.000 vanaf 2025. GR Ondersteuning bestuurlijke samenwerking, Pact van Westfriesland Voor de doorontwikkeling van het Pact van Westfriesland is besloten om een netwerkregisseur te werven. Deze functie wordt betaald door de regio Westfriesland. De intentie is om ook externe partners te laten bijdragen in de kosten. Het college heeft besloten om de meerkosten voor 2023 in de begroting te verwerken en expliciet een beroep te doen op de externe partners vanaf 2024. Vanaf 2024 wordt daarom een p.m. raming opgenomen.
De veranderingen staan in de volgende tabel.
Kadernota 2023 |
12/35
GR Westfries Archief Het algemeen bestuur van de GR Westfries Archief heeft besloten om de formatie van het Westfries Archief uit te breiden met de functie van operationeel manager. De bijdrage van Hoorn aan de GR in 2023 en 2024 stijgt hierdoor met ongeveer € 38.000. De begrote bijdrage was echter al te laag in de begroting van Hoorn verwerkt, waardoor de werkelijke bijstelling nu groter is. Daarnaast wordt de begroting vanaf 2024 geïndexeerd met de toegestane loon- en prijscompensatie. GR Recreatieschap Westfriesland Het recreatieschap heeft de toegestane indexatie van 7,1% doorgevoerd. Dat betekent dat de Hoornse bijdrage aan het Recreatieschap Westfriesland wordt verhoogd met afgerond € 33.500. GR GGD Hollands Noorden De deelnemersbijdragen voor de GGD HN zijn aangepast aan de toegestane index van 7,1%. Dat kost € 101.000. GR Omgevingsdienst Noord-Holland Noord De OD NHN heeft in haar kadernota de gemeentelijke bijdragen berekend met de toegestane index. Dat kost Hoorn € 150.000 extra.
6.2
Onderwerpen
2023
2024
2025
2026
2027
Aanpassing bijdrage aan Ida Gerhardt Academie
-6
-6
-6
-6
-6
Indexatie combinatiefuncties/ beweegmanagers
-30
-30
-30
-30
-30
-2.300
-5.300
-5.300
-5.300
-5.300
-1.340
-1.320
-1.310
-1.310
Bijstelling salarislasten aan nieuwe cao en andere bijstellingen Prijscompensatie exploitatiebudgetten begroting 2024 (3,2%) Indexatie gesubsidieerde instellingen
-85
-745
-745
-745
-745
Bijstellen reeks indexaties investeringsplafonds
-50
-60
-60
-60
-60
Nieuwe contractafspraken voor schoonmaak, beheer/onderhoud en exploitatie De Kreek
-50
-50
-50
-50
-50
-102
-102
-102
-102
Stijging tarieven gecertificeerde instellingen Jeugdzorg Uitvoering In Control Of Alcohol en Drugs Totaal
-3.008
-7
-7
-7
-7
-8.127
-8.107
-8.097
-8.097
Indexering budgetten ICT 2023 De indexatie van de budgetten ICT is in 2022 per abuis niet verwerkt. Dit wordt gecorrigeerd voor € 148.000.
Overige indexeringen
De overige indexeringen staan in de volgende tabel. Tabel 6 Autonome overige indexeringen begroting (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Onderwerpen 2023 2024 2025 2026 2027 Indexatie budgetten ICT 2022
-148
-148
-148
-148
-148
Indexatie leerlingenvervoer
-458
-458
-458
-458
-458
Doorbelasting aan regiogemeenten
387
387
387
387
387
Indexatie doelgroepenvervoer
-263
-263
-263
-263
-263
Doorbelasting aan regiogemeenten
172
172
172
172
172
Aanpassing bijdrage aan Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn
-177
-177
-177
-177
-177
Kadernota 2023 |
Indexatie leerlingenvervoer Hoorn coördineert het leerlingenvervoer voor de Westfriese gemeenten. De gemeente betaalt de vervoerder en belast dit door aan de regiogemeenten. Jaarlijks worden de kosten voor het leerlingenvervoer geïndexeerd met de NEA index. De NEA index is in 2023 13,7%. Indexatie doelgroepenvervoer Hoorn coördineert het doelgroepenvervoer voor de Westfriese gemeenten. De gemeente betaalt de vervoerder en belast dit door aan de regiogemeenten. Jaarlijks worden de kosten voor het doelgroepenvervoer geïndexeerd met de NEA index. De NEA index is in 2023 13,7%.
13/35
Aanpassing bijdrage aan Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn Aanpassing bijdrage aan Ida Gerhardt Academie Volgens de overeenkomst Doordecentralisatie Huisvesting Voorgezet Onderwijs Hoorn wordt het budget dat de gemeente jaarlijks aan de Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn betaalt, geïndexeerd met de prijsmutatie Bruto Binnenlands Product (pBBP). De indexatie voor 2023 is 4,8%. Indexatie combinatiefuncties/beweegmanagers Door de CAO-stijging in het onderwijs stijgt de bijdrage voor de medewerkers van scholen. De bijdrage van het Rijk wordt daar niet aan aangepast. De extra kosten moet Hoorn dus betalen. De verwachting is dat dit € 30.000 structureel is. Bijstelling salarissen aan nieuwe cao Voor de huidige cao stond in de begroting al een bedrag van € 1,9 miljoen. Dat was echter niet voldoende. De nieuwe cao kost de gemeente ongeveer € 3,7 miljoen. Daarnaast zijn de kosten voor college en gemeenteraad hoger door de reguliere verhogingen die via het ministerie van BZK bekend zijn gemaakt. Dat kost nog eens € 200.000. Ook de toelagen van gemeentepersoneel zijn hoger, onder andere door de cao. Het gaat dan bijvoorbeeld om de thuiswerkvergoeding. Al met al kost dat ook ruim € 200.000. De cao 2023 loop tot en met 31 december 2023. Dat betekent dat er vanaf 2024 een nieuwe cao gaat gelden.
Het percentage voor de salarisbijstelling wordt, net als vorig jaar, gebaseerd op de loonvoet overheid. De meest recente publicatie van deze index is 5,2%. De schatting is dat er € 3.000.000 nodig is voor de cao 2024. Prijscompensatie exploitatiebudgetten begroting 2024 De index voor de eigen begroting is 3,2% en kost de gemeente vanaf 2024 structureel € 1.340.000.
hand van de laatste gegevens CPB over 2023. Het blijkt dat de index 0,64% hoger moet zijn. Dat kost de gemeente structureel € 85.000 extra. Indexatie investeringsplafonds Jaarlijks worden de investeringsplafonds geïndexeerd met de index prijs bruto overheidsinvesteringen (iboi). In 2023 was deze index 4,8%. Die index blijkt in de praktijk te laag. Vandaar dat er wordt voorgesteld de investeringsplafond eenmalig met € 50.000 te verhogen. De normale index vanaf 2024 kost € 10.000 structureel meer. Nieuwe contractafspraken voor schoonmaak, beheer/onderhoud en exploitatie De Kreek De exploitatielasten van De Kreek stijgen structureel met € 50.000 door nieuwe contractafspraken voor schoonmaak, beheer/onderhoud en exploitatie. Stijging tarieven gecertificeerde instellingen Jeugdzorg Er zijn crisismaatregelen gepresenteerd door de minister. Eén daarvan is dat er landelijke tarieven worden opgesteld die ingaan per 2024. De tarieven worden deze zomer verwacht. In de regio’s om ons heen zijn de tarieven voor gecertificeerde instellingen al verhoogd. Ook in Westfriesland loopt een aanvraag om in 2023 de tarieven voor dit jaar te verhogen. Naar schatting kost dat Hoorn € 102.000 structureel. Uitvoering In Control Of Alcohol en Drugs (ICOAD) Sinds de start van ICOAD in 2013 is de bijdrage van € 0,50 per inwoner per jaar niet geïndexeerd.
Gezien de duurder geworden activiteiten en interventies door inflatie door de jaren heen, kan er nu met diezelfde € 0,50 minder worden gedaan. Om dezelfde kwaliteit en kwantiteit te behouden, besloot de Westfriese stuurgroep de bijdrage te indexeren naar € 0,60 per inwoner per jaar. Dat kost structureel € 7.000.
Indexatie gesubsidieerde instellingen De index van de subsidies voor 2024 is 4,8% en kost de gemeente € 660.000 structureel. Via amendement is in 2022 besloten de subsidies voor 2023 te indexeren. Daarbij is toegezegd dat deze wordt nagerekend in 2023 aan de
Kadernota 2023 |
14/35
6.3
Onderwerpen
Autonome veranderingen
2024
2025
2026
2027
economie
De veranderingen staan in de volgende tabel. Tabel 7 Autonome veranderingen begroting (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Onderwerpen 2023 2024 2025 2026
2027
openbare ruimte Schouw bewegwijzering
2023
-25
Ruimere opstelling zaterdagmarkt
-65
Subsidieaanvraag Stichting Lokaal Ondernemersfonds 2023
-89
Dekking van de subsidieaanvraag door de reclamebelasting
89
Investeren in lokale economie
-95 95
Aanleg bushalte De Weel + toegankelijker maken looproute
-25
Update verkeersmodel
-50
Dekking via stelpost nieuw beleid: investeren in lokale economie
-152
duurzaamheid
Dekking onderhoud De Strip uit Algemene reserve
152
Huur ruimte voor opslag verweesde fietsen
-20
-20
Tijdelijke specifieke uitkering voor personele capaciteit voor Klimaat- en Energiebeleid
1.250
1.261
1.273
p.m.
p.m.
Bewegwijzering lidmaatschap vereniging
-6
-6
Opplussen uitgavebudgetten Duurzaamheid
-1.250
-1.261
-1.273
p.m.
p.m.
Inrichting Roode Steen
-60
Dekking via budget coalitieakkoord (CA): inrichting Roode Steen
60
Werkbudget 2023 activiteiten binnenstad en Waterfront
-100
Onderhoud De Strip
Dekking via stelpost nieuw beleid: activiteiten binnenstad en Waterfront
-6
-6
-6
Ingroei opbouw capaciteit organisatie duurzaamheid
300
kermis Bijstellen inkomsten kermis Hoorn
50
sociaal Financieel herstelplan GGD Hollands Noorden
100
veiligheid Nazorg ex-gedetineerden
63
41
41
41
41
Bijdrage FLO Veiligheidsregio NHN
-48
-48
-48
-48
-48
Flexibel cameratoezicht
-25
Beheersmaatregelen Wet Politiegegevens
-70
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
-395
Inzet Blokhuis maatregelen
-1.227
Dekking via reserve Beschermd wonen en MO/VB/GGz
1.227
cultuur
haven
Participatie jongeren (14 t/m 27 jaar) aan cultuur
-295
-295 295
Veiligheidsmaatregelen haven
-30
-10
-10
-10
-10
Specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur
295
Aanpak waterplanten
-10
-10
-10
-10
-10
Informatiepunt Digitale Overheid (IDO)
-72
Specifieke uitkering IDO
72
Kadernota 2023 |
15/35
Onderwerpen
2023
Subsidieregeling ondersteuning (amateur) culturele organisaties Hoorn 2021-2023
-297
Dekking via de egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis
297
2024
2025
2026
2027
Onderwerpen
2023
2024
2025
2026
2027
gebouwenbeheer Pilot luchtkwaliteit in scholen, Han Hoekstrahof 200A + B Kinderopvang / De Bres
wetgeving
-65
begroting
Bijdrage GR Omgevingsdienst autonoom
-139
-139
-139
-139
organisatie
Technische aanpassing: herverdeling inkomsten archeologie
-178
-187
-190
-190
-190
Centraal budget voor organisatie en bedrijfsvoering
-250
Technische aanpassing: herverdeling uitgaven archeologie
178
187
190
190
190
Dekking via reserve Bedrijfsvoering
250
Budgetten advies en ondersteuning
-520
Technische correctie stelpost stijging gasprijzen
-720
-312
-501
-264
-600
Bijdrage Recreatieschap Westfriesland onderhoud stadsstrand
-29
-29
-29
-29
-29
Dekking door verlaging budget dagelijks onderhoud stadsstrand
29
29
29
29
29
Budget stadspromotie functioneel ramen
-100
Dekking investeringsagenda stadspromotie
100 7
7
7
7
-2
-2
-2
Dekking via urentoerekening grondexploitaties, kostenverhaal en programma's/projecten
520
Traineepool een jaar later starten
740
-520
520
-520
520
-520
520
-520
520
-740
Dekking via reserve Diverse incidentele bestemmingen
-740
Werving- en selectiekosten
-20
-20
-20
-20
-20
Vrijval bijdrage aan VvE Huesmolen
ARBO, verzuim en re-integratie
-30
-30
-30
-30
-30
investeringen (jaar, bedrag)
Dekking via de stelpost overhead
30
30
30
30
30
openbare ruimte
740
7
Afwikkelen bouwkundige gebreken Oostereiland
-136
Aanrijdbeveiliging spoorwegovergang Provincialeweg (2024; € 30.000)
Dekking via reserve Oostereiland
136
Vervangen voetbaldoeltjes (2023; € 75.000)
-7
-7
-7
-400
Verbeteren parkeren voor de fiets in de binnenstad (2024; € 100.000)
-7
-7
-7
Dekking via budget gereserveerd voor parkeren van de fiets
7
7
7
-23
-23
-23
Hogere rentelasten kasgeldleningen Herijken functiehuis/loongebouw
-80
-80
-80
-80
salarissen Uitkeringslasten WGA
-65
-65
-65
-65
-65
Verzwaren beveiliging automatisering
-35
-110
-110
-110
-110
Uitbreiding licenties softwareproducten
-85
-135
-135
-135
-135
automatisering
Dekking via stelpost overhead
85
135
135
135
135
IT-dienstverlening RAM-IT
-260
-260
-260
-260
-260
Zaaksysteem naar Cloud
-100
100
Kadernota 2023 |
-7
onderwijs Kosten bouw-/woonrijp maken schoollocatie plus openbare ruimte Spinaker (2023;€ 405.000)
-23
16/35
Onderwerpen
2023
2024
2025
2026
2027
Renovatie stadhuis: verduurzaming (2023; € 300.000)
-17
-17
-17
-17
Dekking via verlaging energielasten
17
17
17
17
Renovatie stadhuis: onderhoudsinvesteringen (2024; € 1.100.000)
-64
-63
-63
Renovatie stadhuis: data installaties (2024; € 500.000)
-54
-54
-53
Renovatie stadhuis: functionele installaties (2024; € 300.000)
-32
-32
-32
gebouwenbeheer
Rayonpost Buitenstad (2024; € 3.400.000) totaal
-2.014
-962
-141
-140
-139
-1.524
-1.285
-1.619
Openbare ruimte Schouw bewegwijzering De staat van onderhoud moet worden geïnventariseerd en geïnspecteerd. Daarvoor is geen budget beschikbaar. Aanleg bushalte De Weel Voor de aanleg van een bushalte (samenvoeging 3 haltes tot 1) en toegankelijker maken van de looproute is geld nodig. De aanleg van de bushalte is een verplichte taak van de gemeente. Update verkeersmodel (naar 2040) Voor vrijwel alle lopende en toekomstige projecten, waaronder Poort van Hoorn, is een update van het verkeersmodel van 2030 naar 2040 noodzakelijk. Dat kost eenmalig € 50.000. Onderhoud wegen - onderhoud De Strip In 2021 ontving de gemeente een eenmalige afkoopsom van €152.000 van de provincie Noord-Holland voor toekomstig onderhoud aan De Strip. Dit bedrag werd toegevoegd aan het begrotingsresultaat. De bovenste asfalt laag van De
Kadernota 2023 |
Strip tussen Bangert en Westerblokker moet in 2023 opnieuw geasfalteerd worden om de veiligheid te waarborgen. Dit kan gerealiseerd worden door gebruik te maken van deze afkoopsom, zonder negatieve gevolgen voor ander gepland wegenonderhoud in de gemeente. Huur ruimte voor opslag verweesde fietsen Op de Nieuwe Steen wordt het IKEC gebouwd. Voorheen stonden er in de oude kleedkamers van de sportvelden veel verweesde fietsen. Het is de wettelijke verantwoordelijkheid van de gemeente om deze fietsen op te ruimen en een (tijdelijke) opslagplaats te bieden. Vanaf eind 2022 wordt hiervoor een gehuurde ruimte aan De Oude Veiling gebruikt. Er wordt onderzocht of de fietsen vanaf 2025 opgeslagen kunnen worden in de nieuwe rayonpost Buitenstad. Bewegwijzering lidmaatschap (verplicht) Het jaarlijks (verplichte) lidmaatschap is financieel nog niet geregeld in de begroting. Inrichting Roode Steen Met het autovrij maken van de Roode Steen is er een kans om de verblijfskwaliteit te verbeteren, waardoor de pleinfunctie beter tot zijn recht komt. Om te beoordelen wat de beste optie is, moet onderzoek worden gedaan. Voor het onderzoek wordt € 60.000 gevraagd, dat wordt gedekt via het geld dat in de begroting voor dit onderdeel is geraamd.
Vrijgave werkbudget 2023 activiteiten binnenstad en Waterfront In de begroting 2023 is voor de jaren 2023 en 2024 € 100.000 per jaar opgenomen als werkbudget voor een programmatische aanpak van de activiteiten in de binnenstad en voor het Waterfront. Er wordt nu een verkenningsronde gemaakt om de raad eind 2023/begin 2024 een “Actie-agenda Binnenstad” aan te kunnen bieden met keuzes voor verschillende acties en projecten op inhoud en financiën. Dit wordt via een participatietraject aangepakt. Om de “Actie-agenda” te kunnen maken wordt het gereserveerde werkbudget in 2023 aangewend.
17/35
Veiligheid
Haven
Nazorg ex-gedetineerden De kosten voor nazorg van ex-gedetineerden worden aan onze gemeente voor de regio Westfriesland doorberekend. De kosten variëren op basis van het aantal ex-gedetineerden en kunnen resulteren in een naheffing die verdeeld wordt over de deelnemende gemeenten. We ontvangen een incidentele subsidie van de rijksoverheid en een bijdrage van Intermaris. De subsidie is voor 2023 hoger dan voorheen, terwijl de bijdrage van Intermaris niet in de begroting was opgenomen. Deze incidentele hogere subsidie en structurele bijdrage worden nu correct verwerkt in de begroting.
Veiligheidsmaatregelen haven Diverse maatregelen moeten worden genomen. De vuilwaterinstallatie moet aangepast en moet ervoor zorgen dat de haven de Blauwe vlag certificering kan behouden. Geen blauwe vlag betekent inkomstenderving want er zullen minder passanten en gebruikers van de haven zijn.
Bijdrage FLO VR NHN Via de Veiligheidsregio draagt de gemeente bij aan de Functioneel Leeftijds Ontslag (FLO) van één persoon die voor 1 januari 2015 in dienst was bij de gemeente. Conform de frictiekostennotitie worden deze kosten (€ 48.000) in rekening gebracht bij de gemeente. Flexibel cameratoezicht In 2022 en 2023 is er flexibel cameratoezicht geweest in het Julianapark en het stationsgebied. Dit cameratoezicht eindigt per 1 maart 2023. Om de kosten in 2023 te kunnen dekken, moet het budget worden verhoogd met € 25.000. Beheersmaatregelen Wet Politiegegevens De buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) van de gemeente verwerken persoonsgegevens die nodig zijn voor het voorkomen en opsporen van strafbare feiten. Dit valt onder de Wet politiegegevens (Wpg). Er is capaciteit nodig om procesverbeteringen door te voeren om aan de wet te voldoen. Dit wordt projectmatig opgepakt. Doel daarvan is om eind 2023 de beheersmaatregelen beschreven te hebben. Mogelijk aanvullende middelen voor structurele borging zijn nog niet bekend. Dit volgt uit het project. Daarom is vooralsnog p.m. aangehouden voor de jaren na 2024.
Kadernota 2023 |
Aanpak waterplanten De provincie betaalt niet meer voor de aanpak van waterplanten. De kosten moeten nu gedekt worden door de gemeenten in het gebied waarin de waterplanten excessief groeien en voor steeds onveiligere situaties zorgen op het water. Hierdoor moet Hoorn € 10.000 meer betalen. Economie Ruimere opstelling zaterdagmarkt De opstelling van de zaterdagmarkt moest aangepast worden door de coronamaatregelen. De markt werd naar achteren verplaatst om meer ruimte op de stoep te creëren. Er worden verkeersregelaars ingehuurd en de kramenbouwer verricht extra werkzaamheden. Voor deze extra kosten is geen dekking. Daarom wordt nu het budget voor 2023 aangepast met € 65.000. Subsidieaanvraag Stichting Lokaal Ondernemersfonds 2023 De stichting LOF heeft subsidie aangevraagd voor de activiteiten in 2023. Deze aanvraag voldoet aan de doelstellingen en de afspraken. De huidige raming wordt daarop aangepast. De uitkering van de subsidie wordt volledig gedekt door de opbrengst van de reclamebelasting. Investeren in lokale economie Om samen met de ondernemers een plan op te stellen voor centrummanagement is € 95.000 nodig. Dat wordt ten laste van de post 'Investeren in de lokale economie' gebracht en is dus budgettair neutraal.
Via een motie bij de begroting heeft de raad het college verzocht om in 2023 een apart raadsvoorstel voor te leggen om de taken en prioriteiten van centrummanagement vast te stellen alvorens structurele verplichtingen aan te gegaan. Dit voorstel wordt later dit jaar aan de gemeenteraad voorgelegd.
18/35
Duurzaamheid Tijdelijke specifieke uitkering voor personele capaciteit voor Klimaat- en Energiebeleid Het Rijk stelt via een specifieke uitkering geld beschikbaar om de capaciteit voor het klimaat- en energiebeleid te vergroten. Die capaciteit is nodig om de (verscherpte) doelen van het klimaat- en energiebeleid te halen. De looptijd van de specifieke uitkering is tot en met 2027. Omdat het geld in drie jaar gebruikt mag worden, is de feitelijke looptijd tot en met 2029. Geld dat niet (juist) wordt besteed, moet worden terugbetaald. Deze regeling wordt budgettair neutraal verwerkt: de extra inkomst uit de specifieke uitkering staat tegenover verhoogde uitgaven voor duurzaamheid.
eenmalige bijdrage van de deelnemers. Voor Hoorn komt dit neer op ongeveer € 395.000. Inzet Blokhuis maatregelen Centrumgemeente Hoorn heeft in 2021 van het rijk een extra impuls van € 2,7 miljoen gekregen voor de vermindering van dak- en thuisloosheid in Westfriesland. Hiermee worden zeven maatregelen uitgevoerd. Tot en met 2022 is er € 1.087.521 uitgegeven. Het geld dat over was, is gestort in de regionale bestemmingreserve Beschermd Wonen en MO/VB/OGGz. Voor de maatregelen in 2023 is € 1.226.785 nodig. Daarna is er nog € 393.594 over. In de loop van 2023 volgt een apart voorstel voor de vervolgfase van maatregel 4: haalbaarheidsonderzoek prikkelarm wonen.
Ingroei opbouw capaciteit organisatie duurzaamheid Er wordt hard gewerkt aan het uitvoeren van de ambities in het programma Energietransitie. Via deze kadernota worden daar de middelen van het Rijk voor personele capaciteit voor Klimaat- en energiebeleid aan toegevoegd. Het daadwerkelijk kunnen aantrekken van deze capaciteit kent een langzamere opbouw, doordat personele capaciteit op duurzaamheid erg gewild is in de huidige arbeidsmarkt. De middelen worden in 2023 al door het Rijk beschikbaar gesteld, waardoor is de voorzichtige inschatting is dat hier incidenteel een onderbesteding op plaats zal vinden. Bij de najaarsbijstelling 2023 wordt hier verder op gerapporteerd.
Cultuur
Kermis
Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) De gemeente heeft een subsidie gekregen van het ministerie van BZK voor het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Het gaat om € 72.100. Het informatiepunt wordt uitgevoerd door de Bibliotheek Hoorn. De financiering daarvan is sinds 2023 overgeheveld naar de gemeente.
Bijstellen inkomsten kermis Hoorn Naar verwachting stijgen de inkomsten voor de kermis Hoorn in 2023 met € 50.000. Onzeker is of deze meeropbrengsten structureel zijn, daarom wordt dit incidenteel verwerkt. Sociaal Financieel herstelplan GGD Hollands Noorden Het algemeen bestuur GGD heeft op 15 maart 2023 ingestemd met het ‘Financieel herstelplan GGD HN’. Met dit plan moet de eigen vermogenspositie van de GGD worden verbeterd. Dat gebeurt door een
Kadernota 2023 |
Participatie jongeren (14 t/m 27 jaar) aan cultuur Hoorn heeft van het ministerie van OCW een subsidie gekregen van € 310.000 voor de participatie van jongeren (14 tot en met 27 jaar) aan cultuur. Dit is gedaan om een inhaalslag te stimuleren na de coronacrisis. Daarvan is € 220.000 besteed in 2022. In 2023 wordt het restant van € 89.541 gebruikt. Begin mei is een beschikking ontvangen voor 2023 en 2024. Voor beide jaren ontvangt Hoorn € 294.700. Dat wordt voor cultuur aan jongeren gebruikt.
Subsidieregeling ondersteuning (amateur) culturele organisaties Hoorn 2021 - 2023 Het Rijk heeft in 2021 geld gegeven voor het ondersteunen van de culturele infrastructuur. Dat geld is gestort in de egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis. Het geld wordt nu gebruikt om de resterende subsidies 2023 van € 297.000 te betalen.
19/35
Wetgeving Bijdrage GR Omgevingsdienst NHN Bij de invoering van de omgevingswet (1 januari 2024) wordt de gemeente verantwoordelijk voor een deel van de taken die vallen onder de Wet bodembescherming (Wbb). Die taken vallen nu onder de verantwoordelijkheid van de provincie. De decentralisatie van bodemtaken onder de Omgevingswet kost de gemeente geld. De omgevingsdienst brengt met ingang van 2024 meer kosten in rekening. Door de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord is een inschatting gemaakt van deze extra kosten: € 138.900.
Wervings- en selectiekosten De kosten voor het aantrekken van nieuw personeel zijn de laatste jaren flink gestegen. Dit wordt mede veroorzaakt door een krappe arbeidsmarkt en het regelmatig meerdere keren openstellen van vacatures. Dit kost € 20.000. ARBO, verzuim en re-integratie Bijna twee/derde van het budget is bedoeld voor de uitvoering van het Arbobeleid, terwijl er structureel geïnvesteerd moet worden in de risicoinventarisaties (RI&E’s) en het terugdringen van verzuim (coaching en reintegratie). Dat kost € 30.000. Deze meerkosten worden opgevangen binnen de budgetten voor advies en ondersteuning (overhead).
Centraal budget voor organisatie en bedrijfsvoering Binnen de budgetten voor organisatie en bedrijfsvoering is in het lopende jaar incidentele bijstelling nodig voor o.a. kosten voor organisatieontwikkeling, arbeidsmarktcommunicatie, advies en onderzoek. Deze kosten worden gedekt uit de reserve Bedrijfsvoering.
Afwikkelen bouwkundige gebreken Oostereiland In 2022 is een budget van € 319.000 beschikbaar gesteld om diverse knelpunten en onderhoudswerkzaamheden van het Oostereiland op te lossen. Een groot deel van de gebreken is opgelost in 2022, maar nog niet alle knelpunten zijn klaar. Deze lopen door in 2023. Daarnaast wordt in 2023 de warmte/koude installatie onderzocht. Dekking verloopt budgettair neutraal uit de reserve Oostereiland.
Budgetten advies en ondersteuning De budgetten voor advies en ondersteuning worden aangepast op de groei van de formatie. Het gaat daarbij om de centrale budgetten voor HR, financiën, inkoop, communicatie, huisvesting/facilitair en ICT. Deze aanpassing verloopt budgettair neutraal via de doorbelasting van uren aan programma’s/projecten, investeringen en grondexploitaties.
Hogere rentelasten kasgeldleningen Door de huidige hoge inflatie in de eurozone verhoogt de Europese Centrale Bank de rente stapsgewijs. Daardoor stijgen de rentekosten. Ook de rente voor kortlopende geldleningen stijgt. Daarom moet deze raming worden aangepast met afgerond € 400.000. Bij de begroting 2024 wordt beoordeeld in welke mate dit een structureel karakter heeft.
Traineepool later starten In de begroting is de doelstelling opgenomen om in 2023 te starten met een nieuwe traineepool van twee jaar met 6-8 young professionals. De traineepool schuift een jaar naar achter omdat veel HR vraagstukken op dit moment meer prioriteit vragen, onder andere de actualisatie van het functiegebouw. Omdat het geld in 2023 en 2024 was geraamd, wordt het bedrag van 2023 nu naar 2025 verschoven. Daardoor is er dus geld beschikbaar in 2024 en 2025. De verandering is budgettair neutraal omdat het via de reserve Diverse incidentele bestemmingen wordt verwerkt.
Herijken functiehuis/loongebouw In de begroting is vanaf 2023 € 500.000 opgenomen voor het herijken van het loongebouw, met als doel een betere aansluiting te krijgen op de arbeidsmarkt. Deze raming is nu bijgesteld met enkele functies die mogelijk niet goed zijn gewaardeerd op het juiste complexiteitsniveau (vanaf 2024).
Organisatie
Kadernota 2023 |
Salarissen Uitkeringslasten WGA De gemeente is eigenrisicodrager Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten (WGA). De laatste jaren waren er gemiddeld 10
20/35
(ex)personeelsleden. Afgelopen jaar is het aantal gegroeid naar 14. De kosten stijgen daardoor met € 65.000. Automatisering Verzwaren beveiliging automatisering Er zijn extra maatregelen nodig om te kunnen voldoen aan de eisen van beveiliging, toegangsbeleid en het voldoende beschermen van data. Het risico op datalekken en inbraken op onze systemen neemt sterk toe. Voor een goede monitoring, inrichting en continue verbetering is uitbreiding van de formatie met 0,4 fte nodig. Dat kost naar schatting € 40.000. Daarnaast is het nodig om up te graden naar een hogere licentie van Microsoft. De huidige licentie biedt onvoldoende bescherming. Dat kost per jaar € 70.000. Voor 2023 kan worden volstaan met de helft van dit bedrag. Uitbreiding licenties softwareproducten Bij de overgang van het zaaksysteem naar de Cloud hoort een licentiemodel. Uit een uitgevoerde impactanalyse is gebleken dat de gemeente meer licentiekosten moet gaan betalen. Dat is gebaseerd op de huidige grootte van het systeem en aantal gebruikers. Deze verhoging was eerder niet voorzien. Daarnaast is sprake van een groter gebruik van kantoorautomatisering met een licentiemodel. De verhoging van beide licentiemodellen is € 135.000. Deze kosten worden gedekt uit de budgetten voor advies en ondersteuning (overhead).
IT-dienstverlening RAM-IT De noodzakelijke capaciteit van de serveromgeving van de gemeente bij onze IT-leverancier blijkt groter dan in de inkoopfase van het outsourcingtraject was voorzien. Een onafhankelijk IT-architectenbureau heeft bevestigd dat de grotere capaciteit bij RAM-IT reëel is. Dat betekent ook hogere kosten: € 260.000 structureel. Adviezen om de capaciteit te beheersen worden opgevolgd en ingeregeld. Zaaksysteem naar de cloud Het project is in 2022 vertraagd door de ICT-transitie naar RAM. In de kadernota van 2022 is een deel van de kosten gereserveerd voor 2024. Deze incidentele kosten zijn bestemd voor de implementatie in 2023; het geld wordt daarom naar voren gehaald.
Kadernota 2023 |
Gebouwenbeheer Pilot luchtkwaliteit in scholen, Han Hoekstrahof 200A + B Kinderopvang / De Bres Scholen moeten voldoen aan de bestaande wettelijke normen voor een gezond binnenklimaat uit het Bouwbesluit en aanvullende richtlijnen per 1 juni 2023. Goede ventilatie is een onderdeel van een gezond binnenklimaat. Door de ventilatie te meten, is duidelijk wat voor maatregelen getroffen moeten worden. Daarom start er een proef voor het meten van luchtkwaliteit in de brede school op de Han Hoekstrahof. De proef kost eenmalig € 65.000. Begroting Technische aanpassing: herverdeling inkomsten archeologie De inkomsten en uitgaven van archeologie staan in de begroting niet goed verwerkt. Met deze neutrale correctie wordt dat gecorrigeerd. Technische correctie stelpost voor stijging gas Bij de begroting 2023 is de stelpost voor de stijging van de gasprijzen abusievelijk als een voordeel ingeboekt. Dit wordt hersteld. Bijdrage Recreatieschap Westfriesland onderhoud stadsstrand Het beheer van het stadsstrand wordt uitgevoerd door het Recreatieschap Westfriesland. Financieel is het daar voor 50% ondergebracht en Hoorn betaalt de andere 50%. Het deel dat het recreatieschap moet betalen, wordt omgeslagen naar de deelnemers waaronder Hoorn. Daar tegenover kan het Hoornse budget voor dagelijks onderhoud van het stadsstrand worden verlaagd met € 29.000.
Budget stadspromotie van investeringsagenda overhevelen naar functioneel product In maart 2023 is de Marketing van Hoorn in de gemeenteraad besproken. Een van de zaken die vanuit het raadsvoorstel geregeld moet worden, is het administratief overboeken van het budget stadspromotie naar het product toeristische voorzieningen. Dit wordt nu geregeld en is budgettair neutraal.
21/35
Vrijval bijdrage aan VvE Huesmolen In 2016 is de binnenruimte van winkelcentrum De Huesmolen opnieuw ingericht. De eigenaren werden verplicht het onderhoud te doen. Afspraak was dat de gemeente gedurende vijf jaren een bijdrage in de onderhoudskosten gaf. Dat hoeft contractueel nu niet meer, maar de begroting is daar nog niet op aangepast. Dat wordt nu gedaan. Daarmee valt de bijdrage (uitgave) van € 7.000 vrij.
De autonome investeringen die worden aangemeld zijn de volgende: Openbare ruimte Aanrijdbeveiliging spoorwegovergang Provincialeweg De spoorwegovergang op de Provincialeweg voldoet niet aan de obstakelvrije ruimte. Hierdoor ontstaat een verkeersveiligheidsprobleem. De installatie bij de spoorwegovergang is de afgelopen jaren al verschillende keren aangereden. Hierdoor moet een aanrijdbeveiliging (geleiderail) worden geplaatst. Vervangen voetbaldoeltjes In 2022 was er een ernstig ongeval bij een voetbaldoeltje. Dit gebeurde ondanks dat alle sport- en speeltoestellen die Hoorn gebruikt, voldoen aan de Warenwetbesluit Attractie Speeltoestellen. Er is besloten de 24 voetbaldoelen van dit model te verwijderen. De voetbaldoelen moeten vervangen worden om de veiligheid te borgen voor spelende kinderen. Voor het vervangen is ongeveer € 75.000 nodig. Verbeteren parkeren voor de fiets binnenstad Fietsstallingsmogelijkheden worden uitgebreid, vooral in de buurt van de Roode Steen en het Kerkplein en bij belangrijke voorzieningen zoals de wijkwinkelcentra. Het kost € 100.000 en daarvoor worden fietsparkeervoorzieningen bijgeplaatst en vervangen en de fietsvoorzieningen beter toegankelijk gemaakt. De kapitaallasten worden gedekt door het budget dat in de begroting voor dit doel is geraamd.
Kadernota 2023 |
In het nieuwe fietsbeleid worden de betreffende locaties benoemd. Het nieuwe fietsbeleid is eind 2023 of begin 2024 klaar. Onderwijs Kosten bouw-/woonrijp maken schoollocatie plus openbare ruimte Spinaker In maart besloot de raad over de nieuwbouw van VSO De Spinaker. In het raadsbesluit wordt verwezen naar de kosten voor het bouw- en woonrijp maken van de schoollocatie en de openbare ruimte. Dit zijn de plankosten. In het huidige Integraal Huisvestingsplan Plan (IHP) is geen ruimte voor deze kosten. Afgesproken is deze plankosten (€ 405.000) in de kadernota 2023 aan te melden voor integrale afweging. Bij de actualisatie van het IHP worden deze kosten voortaan wel meegenomen. Gebouwenbeheer Renovatie stadhuis: verduurzaming Op het dak van het stadhuis is ruimte voor ruim 240 extra zonnepanelen. De investering hiervoor is € 300.000, afschrijven in 20 jaar. De kapitaallasten zijn € 17.000. Hier tegenover staat een besparing aan energielasten voor hetzelfde bedrag. Voor de plaatsing van panelen is een versteviging van het dak nodig. Stadhuis: onderhoudsinvesteringen In de aanloop naar de renovatie van het stadhuis zijn al enkele jaren verschillende onderhoudswerkzaamheden niet meer uitgevoerd. Denk aan het vervangen van dakbedekking, het onderhoud van de leien en de zonneschermen.