Kadernota 2021 - werkversie definitief

Kadernota 2021 werkversie

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Financieel beeld ................................................................3 Financieel beeld inclusief (concept) dekkingsplan ..............3 Financieel beeld tot nu toe ..................................................3 Dekkingsplan.......................................................................4 Samenvatting Meicirculaire 2021 ........................................6

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Corona................................................................................8 Mandaatregeling 2021.........................................................8 Hoorns stimuleringsgeld......................................................8 Compensatiepakketten coronacrisis van Rijk aan medeoverheden ................................................................10 Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK).....13 Vooruitblik..........................................................................13

3 3.1 3.2 3.3

Uitgangspunten Begroting 2022 ....................................14 Trendmatige verhoging leges en belastingen ...................14 Prijscompensatie Begroting 2022......................................14 Investeringsplafond 2022 en verder ..................................14

4 4.1

Bijlage ruimtevragers/nieuw beleid ...............................15 Overzicht nieuw beleid (ruimtevragers).............................15

Kadernota 2021 | werkversie

4.2

Toelichtingen ruimtevragers/nieuw beleid .........................16

5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Bijlage autonome veranderingen...................................23 Autonome veranderingen begroting ..................................23 Toelichting autonome veranderingen begroting ................24 Autonome veranderingen salarissen en bedrijfsvoering ...28 Autonome indexaties.........................................................30 Veranderingen door corona...............................................32 Budgettair neutrale autonome veranderingen ...................34 Risico's en kansen.............................................................37

6 6.1 6.2 6.3

Bijlage Sociaal domein ...................................................39 Toelichting autonome veranderingen Sociaal domein ......39 Voortgang beheersmaatregelen en tekort sociaal domein40 Kwalitatieve opbrengsten per beheersmaatregel ..............45

7

Bijlage gebruik reserves incidenteel .............................51

Kadernota 2021, werkversie raadsvergadering 29 juni 2021. Na de raadsvergadering volgt een definitieve versie.

2/53

1

Financieel beeld

 

Het financiële beeld is op 11 mei met de gemeenteraad gedeeld. Op 8 juni heeft de raadscommissie zich uitgesproken over de financiële situatie. De opbrengst van die discussie is meegenomen in de werkversie van de Kadernota, die nu wordt voorgelegd.

1.1

1.2

Met de informatie uit de vorige paragraaf ziet het dekkingsplan er als volgt uit: Tabel 1 Financieel beeld inclusief dekkingsplan (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerp 2021 2022 2023 2024 2025 -2.605

1.759

-6.718

-7.883

-9.371

dekkingsplan inzet diverse reserves (incidenteel)

5.141

vrijval behoedzaamheidsreserve gemeentefonds

0

restitutie bijdrage VR NHN 2020

276

0

compensatie Jeugdzorg storten incidentele vrijval reserves in Algemene reserve om eigen vermogen te versterken totaal dekkingsplan begrotingssaldo na dekkingsplan

3.000

2.760

2.460

-2.812

2.605

0

3.000

2.760

2.460

0

1.759

-3.718

-5.123

-6.911

In de volgende paragrafen leest u de onderbouwing van deze bedragen. Conclusie is dat er nog een stevige opdracht ligt voor de periode 2023 en verder. Daarnaast zijn er diverse onderdelen onzeker:  hoe valt de compensatie Jeugdzorg definitief uit in de jaren vanaf 2023?

Kadernota 2021 | werkversie

Financieel beeld tot nu toe

Geen verbetering financieel beeld Het financiële beeld is niet verbeterd ten opzichte van de Begroting 2021, maar verslechterd. Ondanks de bezuinigingsmaatregelen die al enkele jaren worden genomen, het meest recent bij de Begroting 2021.

Financieel beeld inclusief (concept) dekkingsplan

saldo Begroting na Kadernota 2021

hoe snel komt de economie weer 'op stoom' en welke gevolgen heeft dat voor de accressen? hoe komt de gemeente uit bij de herijking van het gemeentefonds?

Dat komt deels door autonome veranderingen die nu moeten worden verwerkt. Waar in voorgaande jaren de gemeenten via de accressen van het gemeentefonds een 'prijscompensatie' kregen, is dat nu niet het geval. De accressen voor 2020 en 2021 zijn bevroren. Terwijl bijvoorbeeld de salarissen wel worden bijgesteld door de cao uit 2020. Een andere oorzaak is dat de gemeente diverse taken uitvoert, die in medebewind van het Rijk aan de gemeente zijn opgelegd. En dat zonder voldoende financiële middelen. Wij noemen als voorbeeld het abonnementstarief in de Wmo, maar ook de invoering van de omgevingswet. Beide onderwerpen kosten de gemeente heel veel geld. Er staat geen compensatie tegenover terwijl de gemeenten die taken wel moet uitvoeren. Ook is de gemeenten vanaf 2015 de 'opschalingskorting' opgedrongen. In het gemeentefonds is die korting tot 2021 opgelopen tot ruim 1,6 miljard euro structureel. Om het in perspectief te zetten: dat bedrag is in 2021 voor Hoorn gelijk aan ongeveer 7 miljoen euro. Daarnaast stijgen de tekorten bij het sociaal domein. Niet alleen door gestegen kosten, maar ook doordat het volume van de hulp stijgt. Het Rijk erkent dat er te weinig geld voor het sociaal domein beschikbaar is. Het Rijk erkent ook dat zij meer moet betalen. Alleen: het is nog onduidelijk wanneer en met welk bedrag het Rijk de gemeenten gaat helpen.

Voor 2021 zijn nu incidentele afspraken gemaakt, die overigens nog niet voldoende zijn om het probleem volledig op te lossen.

3/53

Ook voor 2022 is een incidentele afspraak gemaakt. Het huidige demissionaire kabinet laat besluitvorming over de jaren 2023 en verder over aan een nieuw kabinet. Wel lijkt het er op dat het rijk de uitspraak van de arbitragecommissie accepteert en ook voor de jaren 2023 en verder met geld over de brug komt. Wij komen daar later op terug. Hoorn blijft ambitieus in haar streven naar 'meer stad zijn'. Ook dat kost geld en ook daar moeten keuzes gemaakt worden. Deze financiële ontwikkelingen maken het opstellen van de Begroting 2022 later dit jaar uitermate lastig. En dan vooral het meerjarenperspectief. Het voelt niet goed om nu rigoureuze bezuinigingsmaatregelen te nemen, terwijl wellicht binnenkort zekerheid komt over compensatie van het Rijk. Het college gaat graag in gesprek met de gemeenteraad om hier een afgewogen besluit over te nemen. Raadscommissies 11 mei en 8 juni 2021 Op 11 mei is het financiële beeld gedeeld met de gemeenteraad. Er is een uitgebreide technische toelichting gegeven. Daarna heeft de raadscommissie op 8 juni haar visie op de financiële situatie algemeen en bij het sociaal domein gegeven. Die visie heeft niet geleid tot aanpassing van de cijfers. Wel lijkt er op onderdelen meerderheid te zijn:  de jaren 2021 en 2022 mogen sluitend worden gemaakt met incidentele middelen.

Maar het college wordt aangespoord om vooral structurele dekking te vinden vanaf 2023;  een aantal partijen leek bij het sluitend maken van het jaar 2021 tegen het gebruik van de reserve Parkeren te zijn;  partijen vinden het lastig om structurele keuzes te maken, omdat enerzijds zeker is dat er geld bij komt, maar anderzijds onduidelijk is hoeveel er dan naar Hoorn komt;  er moeten voor 2023 voorstellen komen om de uitgaven te verlagen, of ambities te temperen of inkomsten te verhogen. Daarbij moet ook de knop van de (belasting)inkomsten worden onderzocht, waarbij

Kadernota 2021 | werkversie

vooral ook moet kunnen worden uitgelegd waarom Hoorn eventueel de belastingen verhoogt.

Tabel 2 Financieel beeld voor dekkingsplan (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerp 2021 2022 2023 2024 2025 begrotingssaldo

243

884

1.475

1.071

1.146

geactualiseerde ruimtevragers

-396

-1.003

-727

-712

-1.380

ontwikkeling tekort sociaal domein

-3.916

-4.881

-6.581

-6.581

-6.581

autonome ontwikkelingen (incl. CAO en indexaties)

-2.161

-2.023

-2.403

-2.170

-2.476

5.600

p.m.

p.m.

p.m.

compensatie Jeugdzorg meicirculaire gemeentefonds

3.625

3.183

1.518

509

-79

begrotingssaldo na Kadernota

-2.605

1.759

-6.718

-7.883

-9.371

In de bijlagen en in de volgende paragrafen wordt uitgelegd hoe de bedragen tot stand komen.

1.3

Dekkingsplan

Uitgangspunt dekkingsplan Voorstel is het financiële tekort voor de jaren 2021 en 2022 incidenteel sluitend te maken. Dat kan bijvoorbeeld door een beroep te doen op de reserves. Dat wordt hierna uitgewerkt. Voor 2023 en verder stelt het college voor alternatieve structurele dekkingsmaatregelen te inventariseren. De mogelijkheden worden dus alleen geïnventariseerd en nog niet doorgevoerd. Dat wordt overgelaten aan een nieuw bestuur. Daarnaast wordt voorgesteld het kader ‘we doen het voor het geld wat we ervoor krijgen’ voor het sociaal domein te laten vervallen. Het is niet meer vol te houden. Bovendien zijn de rijksinkomsten niet meer apart zichtbaar in het gemeentefonds, maar zijn onderdeel van de algemene uitkering. Na de

4/53

komende herverdeling van het gemeentefonds is dat helemaal niet meer mogelijk.



Voorstellen dekkingsplan 2021 Voorstel is het grootste deel van het tekort in 2021 uit de reserves te dekken. De reserves zijn intensief gecontroleerd en daaruit bleek dat diverse 'potjes' kunnen vervallen. In de bijlage leest u waarom die reserveringen kunnen vervallen. In onderstaande tabel leest u welke reserves kunnen worden afgeroomd.



Inzet diverse reserves Het gaat om de volgende reserves: Tabel 3 dekkingsplan 2021 (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerp 2021 Diverse incidentele bestemmingen Parkeren

1.548 0

Stimuleringsmaatregelen Duurzaamheid

443

Riolering

142

Beschermd wonen en MO/VB/OGGz (2021 + 2022)

602

Algemene Bedrijfsreserve Grondzaken Egalisatiereserve plankosten voor grondexploitaties totaal

1.500 906

Vrijval behoedzaamheidsreserve Deze regel is nu op nihil gezet omdat de opbrengst terugkomt in de verschillen door de meicirculaire 2021. Het gaat om 500.000 euro in 2021 en in 2022. Vrijval reserve Beschermd wonen Er is in regionaal verband afgesproken de reserve terug te brengen tot 15% van de inkomsten MO/BW 2020, 10% in 2021 en 5% van de inkomsten in 2022. Dat betekent dat in 2020, 2021 en 2022 geld terugvloeit naar de gemeente. Voor 2021 levert dit 393.000 euro op en voor 2022 nog 209.000 euro. Restitutie bijdrage VR NHN 2020 De VR NHN heeft in 2020 geld over gehouden, waarbij het voorstel van het AB is om dit terug te betalen aan de deelnemende gemeenten. Dat levert Hoorn ruim 275.000 euro op.

5.141

In de raadscommissie van 8 juni bleek dat niet alle fracties het eens zijn met het gebruik van de reserves voor 2021. Bovendien werd meerdere keren aangegeven dat het afromen van de reserve Parkeren in de toekomst kan leiden tot een tekort bij infrastructurele investeringen. Technisch kan het, maar gezien de weerstand in de raadscommissie haalt het college deze optie uit het dekkingsplan. Daarnaast stelt het college voor om wel het volledige bedrag uit de reserves te halen. Het deel dat niet nodig is voor het begrotingssaldo, wordt dan gestort in de Algemene reserve. Dat stelt het college voor, zodat

Kadernota 2021 | werkversie

de Algemene reserve weer als buffer gebruikt kan worden; als er in 2021 of later alsnog geld nodig is, kan dit uit de Algemene reserve gehaald worden; de Algemene reserve groeit; dat is goed voor het weerstandvermogen en geeft ruimte om eventueel in latere jaren weer ingezet te kunnen worden.

Voorstellen (richting) dekkingsplan 2023 en verder De raadscommissie van 8 juni concludeerde dat het college mogelijke bezuinigingsrichtingen kan onderzoeken. Compensatie van het Rijk voor Jeugdzorg In de uitspraak van de arbitragecommissie staat een structurele bijdrage van het Rijk voor de Jeugdzorg. Voor 2022 is er al geld beschikbaar gesteld. Dit bedrag is nog met veel onzekerheid omgeven. Voor 2023 en verder is geen geld beschikbaar gesteld, maar iedereen weet dat de gemeenten geld gaan krijgen. Het is dan de vraag: hoeveel mogen en kunnen de gemeenten inrekenen?

5/53

Voorstel te verwerken De te compenseren bedragen door het rijk zijn bekend. Onbekend is of het rijk die bedragen ook daadwerkelijk gaat betalen en hoe die bedragen worden verdeeld over de gemeenten. Bovendien geldt dat er bij de 'maatregelen' (zie de tweede regel in de tabel) nog enkele maatregelen op 'p.m.' staan. Als die p.m. ramingen de komende tijd van bedragen worden voorzien, worden de bedragen lager die de gemeenten zouden moeten ontvangen. Toch kunnen scenario's worden berekend. Volgens de methode die altijd wordt gebruikt om de verandering in miljoenen te bereken, krijgt de gemeente in 2022 5,6 miljoen euro. Volgens diezelfde methode loopt de bijdrage terug tot ongeveer 4,1 miljoen euro in 2025. Als de berekening wordt gemaakt van wat Hoorn in 2021 ontvangt (1,6 miljoen euro) als percentage van het totale budget (300 miljoen euro), dan is dat percentage 0,53%. Vermenigvuldigen we dat met het totale budget in 2022 (1,314 miljard euro), dan is de compensatie afgerond 7 miljoen euro. Zoals geschreven: er is veel onzekerheid. Hoorn is echter al conservatief bij het berekenen van de compensatie van 5,6 miljoen euro. Voor het inzicht voor de bedragen voor de andere jaren zijn enkele scenario's weergegeven in de volgende tabel: Tabel 4 compensatie Jeugdzorg (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerp 2022 2023

2024

2025

tekort Jeugdzorg incl. index en accres

1.828.000 1.828.000 1.828.000 1.828.000

opbrengst maatregelen

-214.000

-375.000

-464.000

-571.000

al ingerekend voorschot

-300.000

-300.000

-300.000

-300.000

te compenseren door rijk

1.314.000 1.153.000 1.064.000

957.000

'zeker' te ontvangen

5.600

berekening uitkeringsfactor punten

5.000

4.600

4.100

scenario 50%

2.500

2.300

2.050

scenario 60%

3.000

2.760

2.460

De berekeningen waarop Hoorn recht zou hebben, zijn op een conservatieve manier gedaan. Dat levert zo'n 5 miljoen aflopend tot 4,1 miljoen euro op.

Kadernota 2021 | werkversie

Door de onzekerheid moet er voorzichtig met zo'n raming omgegaan worden. Door de conservatieve berekening plus een voorzichtige raming lijkt het aanvaardbaar dat rekening wordt gehouden met meer dan de helft. Dus wordt voorgesteld uit te gaan van het scenario van 60%. De VNG overlegt nog met het rijk en IPO om nog deze maand (juni 2021) duidelijkheid te krijgen over het verwerken van de cijfers in meerjarenperspectief. Doel is om samen een pragmatische oplossing te vinden tot aan het moment dat een nieuw regeerakkoord definitief uitsluitsel geeft over het structurele financiële perspectief.

1.4

Samenvatting Meicirculaire 2021

Via een aparte brief wordt u uitgebreid ingelicht over de veranderingen door de meicirculaire. Kort gezegd zijn er de volgende veranderingen. Aanpassing ten opzichte van septembercirculaire 2020 De raming in de Begroting 2021 is gebaseerd op de septembercirculaire 2020. Daarna zijn de decembercirculaire 2020 en de maartbrief 2021 verschenen. Daarin zijn aanpassingen van het gemeentefonds aangekondigd voor 2021 en verder, maar nog niet in de Begroting verwerkt. Dat is eerder gecommuniceerd en wordt nu gedaan. Het betekent dat sommige onderwerpen al bij u bekend zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om de corona steunpakketten en om het geld dat onze regio krijgt voor de 'Brede aanpak dak- en thuisloosheid'. Accressen De accressen 2020 en 2021 zijn vastgezet. De accressen vanaf 2022 worden nu voor het aangepast en zijn negatief voor alle jaren. Die accressen cumuleren, dus hoe verder in meerjarenperspectief, hoe groter de nadelen. Daarnaast moeten we uit de accressen ook de loon- en prijscompensatie betalen. Voor het sociaal domein betekent dat een voordeel. Taakveranderingen In de meicirculaire worden veel taakveranderingen behandeld. Enerzijds krijgt Hoorn geld om bepaalde nieuwe taken te doen. Anderzijds worden bestaande budgetten voor bestaande taken aangepast. Dat betekent dat de

6/53

overeenkomstige budgetten in de begroting ook aangepast moeten worden. Dat betekent netto voor de begroting een budgettair neutraal effect. Corona steunpakketten Er zijn brieven aan de gemeenteraad gestuurd over de onderwerpen uit de decembercirculaire en de maartbrief. Kortheidshalve wordt daarnaar verwezen. Nieuw in de meicirculaire zijn de onderwerpen 'heroriëntatie zelfstandigen' en 'Jeugd aan zet'. Beide worden betaald via een decentralisatie-uitkering. Het gaat om 24.000 euro en om 10.000 euro. Financiële gevolgen De financiële gevolgen door de meicirculaire staan in Tabel 5 Financiële gevolgen meicirculaire (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerp 2021 2022 2023 2024

2025

stand septembercirculaire 2020

142.212 143.847 143.097 144.465 146.077

stand meicirculaire 2021

151.447 147.276 144.861 145.232 146.268

verschil

9.234

3.430

1.764

767

191

claims/uitgaven er tegenover

-2.917

-247

-246

-258

-270

corona

-2.691

gevolg voor begrotingssaldo

3.625

3.183

1.518

509

-79

Voogdij/18+ Het budget voor Voogdij/18+ in 2022 is gebaseerd op de werkelijke kosten voor die groep in 2020. De zogenaamde t-2 systematiek. In de meicirculaire 2021 is bekend geworden dat Hoorn vanaf 2022 (en verder) 310.000 euro minder ontvangt voor deze groep. Dit komt ook terug in de uitgebreide toelichting aan de gemeenteraad over de meicirculaire die u binnenkort ontvangt. Omdat het budget de kosten volgt, worden de kosten met hetzelfde bedrag verlaagd. Kanttekening hierbij is dat het woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022 gaat veranderen. De precieze financiële gevolgen van deze wijziging zijn nog niet zeker. Wanneer hier meer over bekend is, communiceren we dit met de gemeenteraad.

Kadernota 2021 | werkversie

7/53

2

Corona

 

In de mandaatregeling 2021 is afgesproken dat het college verantwoording aflegt in de financiële cyclusdocumenten. De Kadernota is het moment om verantwoording af te leggen.

2.1

Mandaatregeling 2021

De gemeenteraad heeft op 23 maart 2021 besloten: 1. Het financiële mandaat voor het college om snel te handelen tijdens de coronacrisis voort te zetten in het kalenderjaar 2021; 2. de Egalisatie Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis daarvoor te blijven gebruiken, maar vooraf raadsvoorstellen voor te leggen aan de gemeenteraad voor financiële steun aan Hoornse inwoners, bedrijven en organisaties, welke uitsluitend met Hoornse financiële middelen betaald worden of bij politiek gevoelige onderwerpen; 3. het college opdracht te geven periodiek verslag uit te brengen aan de gemeenteraad; 4. bij de cyclusdocumenten in 2021 (Kadernota, Najaarsbijstelling en Jaarstukken) verantwoording af te leggen over het financiële mandaat. Vooraf raadsvoorstellen als met Hoorns geld wordt geholpen De raad besloot dat er een raadsvoorstel moet komen als  er financiële steun aan Hoornse inwoners, bedrijven en organisaties wordt gegeven, die uitsluitend met Hoornse financiële middelen worden betaald, of  er sprake is van politiek gevoelige onderwerpen. In deze Kadernota wordt een aantal voorstellen gedaan om de Hoornse middelen te gebruiken. Dat is gedaan omdat  bij sommige onderwerpen de gemeenteraad geen keuze heeft. Die kosten (of inkomstenderving) zijn autonoom voor de gemeente;  enkele bedragen liggen onder het bedrag waarvoor normaal gesproken een raadsvoorstel geschreven moet worden;

Kadernota 2021 | werkversie

aparte raadsvoorstellen betekenen in de praktijk dat pas behandeling plaatsvindt eind september; De Kadernota is ook een raadsvoorstel.

Er is een voorstel onderweg naar de gemeenteraad ter uitvoering van een motie van de gemeenteraad. De motie riep het college op om een regeling te maken om 'de lokale lastendruk voor Hoornse ondernemers te verlagen'. Afhankelijk van de regeling die wordt gekozen en de werkelijke uitgaven blijkt of de Hoornse middelen dan nog voldoende zijn.

2.2

Hoorns stimuleringsgeld

In 2020 besloot de gemeenteraad 2,4 miljoen euro in een aparte reserve te storten om snel te kunnen reageren op hulpvragen door corona. Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis In de Jaarstukken 2020 leest u waar dat geld in 2020 aan besteed is. In maart besloot de gemeenteraad opnieuw over het mandaat. Een van de besluiten was dat er verantwoording afgelegd wordt over het financiële mandaat. In de volgende paragraaf staat welke middelen de gemeente van het rijk heeft gekregen en wat daarvan is uitgegeven. Verantwoording over 2021 van Hoornse middelen De gemeenteraad heeft de motie 'Compensatie leges en tarieven tijdens coronacrisis' op 8 december 2020 aangenomen. In de motie wordt verzocht om een regeling voor Hoornse ondernemers, stichtingen en verenigingen om de kosten te compenseren die zij normaliter aan de gemeente moeten betalen. De motie is uitgewerkt in een regeling. Dat voorstel is onderweg naar de gemeenteraad. Het is nog niet helemaal duidelijk welk besluit de gemeenteraad neemt. Er zijn keuzes mogelijk. In het volgende overzicht staan de maximale kosten voor Hoorn.

8/53

Tabel 6 overzicht Hoornse coronamiddelen (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerp uitgaven inkomsten saldo per 1 januari 2021

1.197

uitgaven 2021 

amendement Begroting 2021: terugdraaien bezuiniging mantelzorg



verlagen huur Schuijteskade 1 wegens corona (*)



aangepaste vorm van de kermis

-268



mogelijk maken van de markten

-133



inhuur juridische kennis coronawetgeving

-27



beveiligingskosten stadhuis door ontbreken 'Halteam'

-15



extra schoonmaakkosten gemeentelijke panden

-25



maatregelen tegemoetkoming Hoornse ondernemers en instellingen plus Hoornse Ondernemers Tegemoetkomingsregeling (HOTR)

-740



wijziging gebruik sporthal Vredehof

totaal er resteert dan nog van het Hoornse deel

-136 -4

-44 -1.392

1.197 -195

De HOTR staat nu op het maximum van het voorstel. Mogelijk komt dit nog wat lager uit, waardoor de uitgaven 'matchen' met het beschikbaar gestelde bedrag. Dat weten we pas aan het eind van het jaar. Verlagen huur Schuijteskade 1 Het voormalige Toeristen Informatie Punt (TIP) is met ingang van 1 september 2020 overgenomen na het faillissement van de vorige uitbater. De grootste bron van inkomsten van de nieuwe onderneming komt uit de toeristenstroom van de witte vloot. Doordat er dit jaar door de coronacrisis geen witte vloot meer heeft aangemeerd, loopt de onderneming het grootste deel van haar inkomsten mis. De ondernemer heeft ook geen buffer kunnen opbouwen. Door de crisis is het TIP ook nog helemaal niet open kunnen gaan. Hierdoor dreigt de onderneming in financiële problemen te komen en heeft de onderneming een verzoek tot kwijtschelding ingediend.

Kadernota 2021 | werkversie

Aangepaste vorm van de kermis Door de Corona maatregelen is de verwachting dat de kermis in aangepaste vorm door kan gaan. Op de reguliere kermis in de binnenstad staan 75 attracties en dit levert 475.000 euro op aan inkomsten. Op de corona kermis staan 55 attracties en dit levert 125.000 euro op aan inkomsten. De pachtsommen zijn op de reguliere kermis veel hoger omdat de verdiensten voor de exploitanten ook hoger ligt. Door corona wordt er ingeschat dat er 82.000 euro minder aan kosten wordt gemaakt voor de kermis. Dit leidt per saldo tot een incidenteel nadeel in de begroting van 268.000 euro in 2021. Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken uit de Egalisatiereserve Stimuleringsfonds Coronacrisis. Mogelijk maken van de markten De markten zijn in aangepaste vorm doorgegaan en tijdelijk uitsluitend voor de foodsector. De voorjaarsmarkt en de lappendag vinden niet plaats. De inkomstenderving wordt ingeschat op 78.000 euro. Daarnaast zijn er diverse maatregelen genomen om de markt in goede banen te leiden. Er zijn o.a. toiletwagens, dranghekken en stoepborden gehuurd, er worden verkeersregelaars en een extra marktmeester ingezet. De kosten hiervoor worden geschat op 55.000 euro en zijn noodzakelijke kosten door corona. Dit leidt tot een nadeel in de begroting 2021 van 133.000 euro.

Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken uit de Egalisatiereserve Stimuleringsfonds Coronacrisis. Inhuur juridische kennis coronawetgeving Door de coronamaatregelen en -wetgeving is extra capaciteit noodzakelijk op de juridische handhaving. Dit moet plaatsvinden naast de bestaande juridische handhavingstaken. De extra kosten van de inhuur worden geschat op 27.000 euro. Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken uit de Egalisatiereserve Stimuleringsfonds Coronacrisis. Beveiligingskosten stadhuis door ontbreken 'Halteam' Regelmatig vinden er gesprekken plaats waarbij er een verhoogd risico is op agressie. Dit zijn vooral gesprekken die vanuit 1.Hoorn worden gevoerd, maar

9/53

ook vanuit onderwijs en dienstverlening. Door corona werken veel medewerkers van de gemeente vanuit huis. Hierdoor is er vaak geen (voltallig) HAL-team meer aanwezig in het stadhuis, dat kan worden opgeroepen als een gesprek uit de hand dreigt te lopen. Vandaar dat er op dinsdag en donderdag beveiliging wordt ingezet. De kosten hiervoor in 2021 worden geschat op 15.000 euro en zijn noodzakelijke kosten door corona. Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken uit de Egalisatiereserve Stimuleringsfonds Coronacrisis. Extra schoonmaakkosten gemeentelijke panden De verwachting is dat er hogere schoonmaakkosten voor 2021 zijn door corona. Er wordt extra schoongemaakt, denk aan extra tussenrondes. Dus de frequentie van het schoonmaken neemt toe. Er is in 2021 ook een nieuwe invulling van het contract met WerkSaam. De schatting is dat de extra kosten ongeveer 25.000 euro zijn. Maatregelen tegemoetkoming Hoornse ondernemers en instellingen plus Hoornse Ondernemers Tegemoetkomingsregeling (HOTR) Op 8 december 2020 heeft de raad de motie “compensatie leges en tarieven tijdens de coronacrisis” aangenomen en het college gevraagd een regeling te treffen voor ondernemers, stichtingen en verenigingen die onevenredig zwaar zijn getroffen door de coronacrisis.

Wijziging gebruik sporthal Vredehof Vanaf 1 november 2020 maakt het primair onderwijs (PO) minder en het voortgezet onderwijs (VO) geen gebruik van de uren die sporthal Vredehof contractueel zijn overeengekomen. Reden van dit verminderde gebruik zijn de ontbrekende ventilatie voorzieningen in deze sporthal. Door de coronacrisis, de RIVM maatregelen en de gewenste ventilatiecapaciteit in het maatschappelijk vastgoed zijn de leerlingen verwezen naar Sporthal Zwaag waar de ventilatievoorzieningen wel op orde zijn. De gemeente Hoorn heeft nog tot 1 augustus 2021 een overeenkomst met sporthal Vredehof om uren voor het bewegingsonderwijs af te nemen. Voorgesteld wordt om het contractuele verplichting financieel wel na te komen en daarnaast te voorzien in aanvullende capaciteit in de Sporthal Zwaag.

2.3

Compensatiepakketten coronacrisis van Rijk aan medeoverheden

Overzicht middelen in 2021 Bij de decembercirculaire en in de maartbrief van het ministerie van BZK is extra geld beschikbaar gesteld voor coronacompensatie op diverse beleidsterreinen.

Voorstel is bepaalde tarieven voor de precariobelasting, marktgelden, havengelden chartervaart en historische schepen en een aantal legestarieven te verlagen tot nihil. Hiermee wordt een eventuele financiële drempel voor ondernemers weggenomen en kan, als de coronamaatregelen dat toestaan, een vlotte herstart plaatsvinden.

In de volgende tabel staat dat per onderwerp genoemd. De veranderingen in 2020 leest u in de Jaarstukken 2020. De veranderingen die hier worden voorgesteld, worden onder de tabel toegelicht.

Daarnaast is de Hoornse Ondernemers Tegemoetkomingsregeling 2021 (HOTR) gemaakt. Met deze regeling stelt de gemeente een bedrag van maximaal 1.000 euro beschikbaar. Dat is bedoeld als tegemoetkoming voor de lokale lastendruk aan ondernemers en instellingen die door de coronacrisis onevenredig hard getroffen zijn.

Kunst en cultuur

Tabel 7 corona compensatiebedragen (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerp uitgaven inkomsten uitgegeven in 2020 uitgaven 2021  

Kadernota 2021 | werkversie

1.497 -479

Showband Hoorn

-7

coördinator Kunst en cultuur

-26

10/53

onderwerp 

compensatie Westfries Museum voor gederfde inkomsten en extra uitgaven

uitgaven inkomsten



-301

Buurt- en dorpshuizen

74

geen uitgaven in 2020 of 2021 32

uitgaven 2021 Stichting Vaandrig Peetoom Vendel

-5 189 85 173

Toeristen- en parkeerbelasting

513 -841

Opvang kinderen van ouders met cruciale beroepen

612

geen uitgaven in 2020 of 2021 274

uitgaven 2021 -2

uitgegeven in 2020

116 -189



extra kosten door bijplaatsingen afval

-18 150

geen uitgaven in 2020 of 2021 166

geen uitgaven in 2020 of 2021 65

geen uitgaven in 2020 of 2021 20

geen uitgaven in 2020 of 2021 92

totaal

4.658

7.299

-542 17

geen uitgaven in 2020 of 2021 10

geen uitgaven in 2020 of 2021

Kadernota 2021 | werkversie

geen uitgaven in 2020 of 2021

Voorschoolse voorzieningen peuters (mutaties) 2021

Continuïteit van zorg

uitgaven 2021

288

Maatschappelijke opvang (mutaties) 2021

Schuldenbeleid/bijzondere bijstand

Perspectief voor jeugd en jongeren

geen uitgaven in 2020 of 2021

Extra begeleiding kwetsbare groepen

Re-integratie

Jeugd aan zet

35

Bestrijden eenzaamheid ouderen 2021 96

geen uitgaven in 2020 of 2021

Compensatie quarantainekosten

50

uitgaven 2021

uitgaven 2021 worden geïnventariseerd

uitgegeven in 2020

Mentale ondersteuning 2021

Afvalverwijdering/-verwerking

-230

Verkiezingen

verstrekken supermarktbonnen

60

Bijzondere bijstand (TONK) 2021

Precariobelasting en leges



Jongerenwerk

Activiteiten en ontmoetingen

geen uitgaven in 2020 of 2021

uitgegeven in 2020

-146

geen uitgaven in 2020 of 2021

Toezicht en handhaving

uitgegeven in 2020

bestedingsvoorstel budget Perspectief jongeren in coronatijd

uitgaven inkomsten

geen uitgaven in 2020 of 2021

Vrijwilligersorganisaties Jeugd 

onderwerp

175

Showband Hoorn Showband Hoorn is van groot belang voor de Hoornse culturele infrastructuur en wordt zonder een bijdrage uit het Egalisatiereserve Stimuleringsfonds Coronacrisis bedreigd in zijn voortbestaan. Door de coronapandemie en de maatregelen die hieruit voortvloeiden heeft de instelling inkomsten gemist. Deze financiële schade kan niet volledig worden gedekt door landelijke maatregelen zoals de NOW en TVL. Ook kan deze

11/53

financiële schade niet geheel worden gedekt uit de algemene reserves van de instelling. In het licht van de liquiditeit en toekomstige financiële risico’s is het niet verstandig om van de Showband Hoorn te verlangen om hun volledige algemene reserve in te zetten. Voor de culturele sector breekt op financieel vlak een risicovolle periode aan. Corona is nog niet over. Dat heeft gevolgen voor de culturele sector, die uitermate gevoelig is voor economische schommelingen. Daarom is bij de berekening van het subsidiebedrag uitgegaan van een matching vanuit de Showband Hoorn van 12,5% van hun algemene reserve. Dit doet het Provinciaal Noodfonds Sociale Infrastructuur ook, waar de andere culturele instellingen coronanoodsteun uit hebben gekregen. Zo worden alle culturele instellingen evenredig ondersteund. De Showband Hoorn maakt optimaal gebruik van diverse rijksregelingen (te weten de TOGS en de TVL) om de financiële nood te verkleinen die is ontstaan door de coronacrisis. Voorgesteld wordt 7.150 euro beschikbaar te stellen. Coördinator Kunst en cultuur Team Kunst en Cultuur brengt in samenwerking met CultuurHoorn de implicaties van de Coronacrisis in kaart. De effecten op deze sector zijn groot en zowel de landelijke maatregelen als de maatregelen vanuit de provincie zijn niet afdoende.

Ook ontstaat er in toenemende mate druk om in een korte periode deze maatregelen in kaart te brengen, de initiële financiële maatregelen daaraan te koppelen, maar ook de behoefte om op uitvoerend niveau handen en voeten te geven aan die hulpvraag vanuit de culturele sector. Immers, veel mensen in deze sector werken op vrijwillige basis of deeltijd, waardoor er slechts in beperkte mate uitvoering kan worden gegeven aan interventies om de culturele sector door deze crisis heen te helpen en hen toekomst georiënteerder te maken. Daartoe is eerder een goede stap gemaakt door de tijdelijk aanstelling van een coördinator kunst & cultuur, die zowel een bijdrage heeft geleverd aan het inventariseren van de implicaties, als handen en voeten heeft gegeven aan de uitvoering van maatregelen om de schade voor de sector te beperken. Voorstel is om deze functie te verlengen tot 1 juli 2021, omdat de effecten op deze sector voortduren en er hernieuwde en zeer grote uitdagingen op dit

Kadernota 2021 | werkversie

dossier zijn. Voorstel is daarbij de kosten ten laste gebracht van de Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis te brengen. Gederfde inkomsten/extra kosten Westfries Museum De verwachting is dat het Westfries Museum in het eerste kwartaal, van januari tot en met maart geheel gesloten blijft voor publiek. De inkomstenderving is derhalve 100%. In het tweede kwartaal gaat het museum mogelijk weer mondjesmaat open. Dit moet dan naar verwachting met aangescherpte regels voor openstelling, zoals minder aantal bezoekers per vierkante meter. Dit leidt tot een verwacht nadeel in de begroting 2021 van 301.206 euro. De gemeente is in gesprek met de provincie en de (kop)gemeenten over coronanoodsteun over 2021 uit het provinciaal noodfonds. Er is een bedrag over in dit noodfonds. De provincie heeft de intentie dit uit te geven aan grote regionale culturele instellingen als het Westfries Museum. Er is op dit moment nog geen zicht op de hoogte van deze provinciale steun. Bij de Najaarsbijstelling wordt de (mogelijke) bijdrage vanuit het noodfonds worden opgenomen in de begroting 2021. Stichting Vaandrig Peetoom Vendel Ter compensatie van financieel geleden schade heeft het kabinet 7,3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor vrijwilligersorganisaties die met jeugd werken. Voor Hoorn gaat het om ongeveer 32.000 euro.

De Stichting Vaandrig Peetoom Vendel doet een beroep op deze compensatieregeling en heeft een aanvraag ingediend. Voorgesteld wordt om 4.500 euro hiervan te compenseren aan Vaandrig Peetoom Vendel. Verstrekken van supermarktbonnen De coronamaatregelen raken inwoners die het al (financieel) zwaar hebben extra en meer mensen krijgen moeite met rondkomen. Hoorn is alert op de ontwikkelingen in de stad en op de (hulp)behoefte van inwoners. Door de aanhoudende coronamaatregelen is er behoefte aan directe hulp aan inwoners om boodschappen te kunnen doen. Hoorn kan als vorm van maatwerk direct passende hulp bieden door inzet van supermarktbonnen bij noodgevallen. Het gaat om 2.250 euro.

12/53

Bestedingsvoorstel budget Perspectief jongeren in coronatijd Het kabinet heeft landelijk 58,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor ondersteuning van jongeren in coronatijd. Het budget is bedoeld om de dialoog met jongeren te starten, activiteiten te organiseren, inzet jongerenwerk en om extra aandacht te geven aan de mentale weerbaarheid van jongeren. Het kabinet heeft hiertoe besloten op basis van gemeenschappelijke voorstellen van gemeenten, jongerenorganisaties, wetenschappers, Nederlands Jeugdinstituut en gemeentebestuurders. Voor Hoorn komt het bedrag op 174.711 euro. Er is een inventarisatie gemaakt hoe het budget op de juiste manier ingezet kan worden. Uit de inventarisatie zijn drie projectplannen naar voren gekomen waar een deel van de gelden aan besteed worden, Join The Project (JTP), Talenthuis en inzet en mobiliteit jongerenwerkers en Jungle in the Sky festival (JITS). Extra inzet door HVC wegens bijplaatsen van vuilnis HVC is gevraagd extra rondes te maken voor het opruimen van illegale bijplaatsingen van vuilnis. Daarom wordt voorgesteld het budget straatreiniging voor 2021 incidenteel te verhogen met 17.500 euro.

aanspraak doen op deze inkomensondersteunende voorziening. Alle inzet, hulp en communicatie is hierop ingericht. Inwoners die aanspraak maken op de TONK krijgen bij een inkomensdaling van tenminste 30% door de coronacrisis een extra tegemoetkoming in noodzakelijke kosten (woonlasten) van minimaal 800 euro over de periode januari tot en met juni 2021. Met deze tijdelijke regeling kunnen naar verwachting 600 inwoners worden geholpen. De regeling wordt budgettair neutraal uitgevoerd, Hoorn doet het met het geld wat van het Rijk voor deze regeling wordt ontvangen. De 800 euro is gebaseerd op een oorspronkelijk beschikbare gesteld budget van 130 miljoen euro. Vrijdag 12 maart heeft het Rijk bekend gemaakt dit bedrag te verdubbelen naar 260 miljoen euro. Voor Hoorn komt dit neer op iets minder dan 1,2 miljoen euro. Dit bedrag wordt in de begroting opgenomen aan zowel de inkomsten- als aan de uitgavenkant. Wanneer uiteindelijk daadwerkelijk 600 inwoners voor deze regeling in aanmerking komen ontvangen zij ruim 1.900 euro per persoon.

Het rijk heeft voor de afvalverwijdering/-verwerking geld beschikbaar gesteld.

2.5

2.4

Volgens de verantwoordelijke minister is iedereen gevaccineerd die dat wil uiterlijk op 1 september 2021. Hoe e.e.a. daarna loopt, is nog afwachten. Wel valt te verwachten dat er veel activiteiten met grotere mensenmassa's vanaf die datum mogelijk zijn.

Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK)

Vooruitblik

Uitvoering regeling TONK Alle gemeenten in Nederland zijn door het Ministerie van Sociale Zaken verzocht vanaf 1 maart 2021 een loket te hebben voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (hierna: TONK). Dit is een tijdelijke tegemoetkoming in de noodzakelijke kosten, ter bestrijding van de Coronacrisis in Nederland.

In de meicirculaire staat dat het Rijk er van uitgaat dat de economie weer 'opengaat' in het tweede halfjaar van 2021. Hoe dat dan uitpakt voor de Hoornse economie is onduidelijk. Wel kondigt het Rijk op diverse beleidsterreinen (financiële) hulp aan, die later in het jaar daadwerkelijk verdeeld wordt. Later is dan zeer waarschijnlijk bij de septembercirculaire, maar mogelijk nog later, bijvoorbeeld pas bij de decembercirculaire.

Op 26 februari 2021 zijn de Beleidsregels tegemoetkoming TONK vastgesteld. Op basis van deze beleidsregels kunnen inwoners vanaf 1 maart 2021 een

Er wordt gewerkt aan diverse scenario's waarbij het leven 'normaliseert'. Welke gevolgen er op welke termijn zijn, is nu nog niet aan te geven.

Kadernota 2021 | werkversie

13/53

3

Uitgangspunten Begroting 2022

Om de Begroting 2022 op te kunnen stellen, moeten er percentages worden vastgesteld. De te gebruiken indexcijfers zijn enkele jaren geleden vastgesteld. Dit hoofdstuk geeft de percentages die worden gebruikt bij het opstellen van de Begroting. Afspraak is dat als de indexcijfers bij de behandeling van de Begroting zelf (rond september/oktober) substantieel afwijken, ze aangepast worden. Dat is tot nu toe nog nooit gebeurd.

3.1

Trendmatige verhoging leges en belastingen

uitgangspunt Uitgangspunt van beleid is dat de gemeentelijke leges en tarieven voor inwoners, bedrijven en bezoekers niet meer dan trendmatig worden verhoogd. De tarieven worden gecorrigeerd voor de ontwikkeling van de WOZ waarden, zodat de opbrengststijging gelijke tred houdt met de inflatie. te gebruiken indexcijfer De index die hiervoor wordt gebruikt, is de geharmoniseerde consumenten prijsindex (hicp). Dit percentage is volgens de meest recente publicatie van het CPB 1,4 in 2022. De meest recente publicatie is het Centraal Economische Plan 2021 van maart 2021. voorstel In de Begroting 2022 rekening houden met een verhoging van de leges en belastingen met 1,4%.

Kadernota 2021 | werkversie

3.2

Prijscompensatie Begroting 2022

uitgangspunt Als de financiële situatie daartoe ruimte biedt, wordt er voor de exploitatiebudgetten loon- en prijscompensatie in de Begroting 2022 verwerkt. te gebruiken indexcijfer De index die hiervoor wordt gebruikt, is de geharmoniseerde consumenten prijsindex (hicp). Dit percentage is volgens de meest recente publicatie van het CPB 1,4 in 2022. De meest recente publicatie is het Centraal Economische Plan 2021 van maart 2021. voorstel De financiële situatie laat dat voor de Begroting 2022 niet toe. Daarom wordt voorgesteld geen prijscompensatie door te voeren in de Begroting 2022.

3.3

Investeringsplafond 2022 en verder

uitgangspunt Ook de investeringsplafonds worden geïndexeerd. Dat wordt gedaan om de vervangingsinvesteringen daadwerkelijk te kunnen blijven doen, ook met stijgende prijzen. te gebruiken indexcijfer Hiervoor geldt het indexcijfer investeringen (inclusief voorraden) voor 2021. Dit percentage is volgens de meest recente publicatie van het CPB 6,9 in 2022. voorstel In de Begroting 2022 rekening te houden met een verhoging van het budget voor de investeringsplafonds met 6,9%.

14/53

4

Bijlage ruimtevragers/nieuw beleid

Een van de financiële kaders van de gemeenteraad is 'Nieuw voor oud'. Daarmee wordt bedoeld dat een lopend project of bestaande activiteiten worden beëindigd, als er financiële dekking moet worden gevonden voor een nieuw initiatief. In essentie gaat het om de vraag in welke mate bestaand beleid bijdraagt aan de bestuurlijke doelen? Waar dat niet zo is, ontstaat er ruimte voor heroverweging binnen de totale begroting. Daarnaast is er het kader 'Eerst de opgave, dan het plan, dan het geld'. Nu starten initiatieven vaak eerst met de financiële claim, daarna met de visie, het plan en de uitwerking. Dat betekent dat middelen lang onbenut blijven (onderuitputting). Maar belangrijker: het doet geen recht aan de afweging door de raad. Opener beleidsdiscussies met de raad in een eerder stadium betekent ook een opener begrotingsproces. Concreet betekent dit dat er meer p.m. posten als ruimtevrager in de begroting staan, met ruimte voor latere invulling. Niet alles kan en moet immers tegelijk. Van een aantal projecten is het plan nu gereed. Daar hoort bij de Kadernota dan de overweging van wat nodig is en wat niet. Bij de voorliggende Kadernota moet besloten worden of het project daadwerkelijk uitgevoerd wordt en wanneer. Dan moeten ook de financiën geregeld worden.

4.1

Overzicht nieuw beleid (ruimtevragers)

De bestaande ruimtevragers zijn bij de Begroting 2021 vastgesteld. De nieuwe ruimtevragers zijn nieuw in de zin van beslag op het begrotingsresultaat. Ofwel: het onderwerp kan al langer op de lijst staan, maar er wordt nu daadwerkelijk geld gevraagd. Het overzicht is als volgt.

Tabel 8 overzicht nieuw beleid (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderdeel 2021 2022 2023

2024

2025

bestaande ruimtevragers Top X jongeren

p.m.

p.m.

p.m.

Programma Kersenboogerd

-30

-60

-90

-7

-7

-7

-3

-3

-3

Eerste inrichting diverse groepen onderwijs 2023

-3

-3

Intensivering onderwijshuisvesting en IKC ontwikkeling Risdam-Noord

-146

-145

Eerste inrichting diverse groepen onderwijs 2021

-7

Eerste inrichting diverse groepen onderwijs 2022

Werkbudget Economische zaken

-35

-35

-35

-35

Uitvoeringsagenda economie

-41

-41

-41

-41

0

Fietsnota: fietsvoorzieningen binnenstad

-25

-25

-25

-25

-25

Bijdrage aan regionale aanpak waterplantenoverlast Markermeer

-15

-15

-15

-15

-15

(Grote) sportevenementen/lokale uitwerking landelijk sportakkoord

-50

-50

-50

-50

-50

Groenvisie

-130

-130

-130

-130

-130

Groenvisie: dekking via budgetten klimaatadaptatie

50

50

50

50

50

Omvorming speelplek Kersenboogerd

-25

Overgang contracten sportverenigingen naar Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn

-25

-15

-8

-115

-454

-20

-20

bestaande ruimtevragers aangepast Ontwikkeling locatie oude hockeyvelden Nieuwe Steen: grondkosten, realisatie IKEC en sportfaciliteiten Onderzoeken duurzame sportinfrastructuur

-50

-50

Nota Kunst en cultuur

-5

-10

nieuwe ruimtevragers groenzone N307

Kadernota 2021 | werkversie

-20

-20

15/53

onderdeel

2021

2022

2023

2024

2025

vernieuwen Westfries Museum; incidentele kosten 2021-2024 en structurele kapitaallasten daarna

-150

-575

-485

-73

-540

-58

-58

-58

-58

sportpark De Kromme Elleboog: parkkosten (investering 2022 900.000 euro)

-27

-27

-27

sportpark De Kromme Elleboog: parkeren

p.m.

p.m.

p.m.

-33

-34

p.m.

p.m.

p.m.

-125

-250

consultatiebureau Bangert en Oosterpolder

omgevingswet

-283

top X aanpak minderjarigen Herijking Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs en (Voortgezet) Speciaal Onderwijs

Programma Kersenboogerd De toekomstvisie centrumgebied Kersenboogerd, onderdeel van het Programma Kansen voor de Kersenboogerd, is in december 2019 door de Raad vastgesteld. Afgesproken is dat door te investeren in een kwaliteitsimpuls de leefbaarheid van het (centrum) gebied wordt verbeterd.

exploitatie 12 standplaatsen Bobeldijkerweg

-25

-25

upgrade brandveiligheid fase 1 bestaande gemeentelijke panden

-25

-25

bijdrage aan ROM (Hoorns deel)

-12

-23

-27

-32

-37

totaal ruimtevragers

-528

-1.337

-969

-950

-1.839

-25

veronderstelde onderuitputting (25%)

132

334

242

237

459

totaal rekening mee te houden

-396

-1.003

-727

-712

-1.380

Dit totaal is inclusief 25% onderuitputting, die is niet in de tabel opgenomen maar wel in het totaal meegenomen.

4.2

Toelichtingen ruimtevragers/nieuw beleid

Top X jongeren Aanvullend op de Top X aanpak voor jongvolwassenen wordt een vergelijkbare aanpak opgestart voor minderjarigen. Gedurende twee jaar onderzoeken we of de levensloopcoach ook bij minderjarigen van dezelfde toegevoegde waarde is. Om 10 minderjarigen op te kunnen nemen in de Top X aanpak is incidenteel vanaf 2021, 100.000 euro per jaar nodig voor twee jaar. Na twee jaar hebben we inzichtelijk of de inzet van de levensloopcoach

Kadernota 2021 | werkversie

bij minderjarigen net zo effectief is en (financieel) structureel geborgd moet worden. Met de Top X aanpak wordt ingezet op het stoppen van de criminele carrière en het effectiever inzetten van (reeds lopende) zorgtrajecten. Als de minderjarige Top X aanpak niet wordt uitgevoerd, heeft dit tot gevolg dat deze minderjarigen verder afglijden, dat er niet ingezet wordt op het terugdringen van recidive en deze minderjarigen negatief aanwezig blijven in de openbare ruimte. Dit vraagt veel inzet van politie, Justitie en toezicht. Er is een voorstel onderweg waarin de budgetten voor 2021 en 2022 (incidenteel 100.000 euro) worden vrij gevraagd. In afwachting van de evaluatie worden de jaren erna op p.m. gezet.

Intermaris en Gemeente werken samen de zes opgaven van de toekomstvisie uit in een uitvoeringsplan voor de komende jaren. Intermaris investeert fors in het centrumgebied en start met de herstructurering en omvorming van de woningen. De gemeente sluit daarbij aan door te investeren in de openbare ruimte. Deze investeringen samen zorgen voor de bedoelde kwaliteitsimpuls. Voor meer inhoudelijke informatie over het programma verwijzen wij naar de tekst die daarover is gemaakt in het hoofdstuk Programma's en projecten. De verwachte investering wordt geschat op 6 miljoen euro over tien jaar gezien, maar is nog niet specifiek te maken. Die investering is de gemeentelijke bijdrage aan de kwaliteitsimpuls voor de openbare ruimte in de Kersenboogerd. Voorstel is over een periode van 10 jaar elk jaar een investering van 600.000 euro te plannen. Als wordt uitgegaan van een gemiddelde afschrijvingstermijn van 25 jaar, gaat het om kapitaallasten van 30.000 euro. Dat wordt dan cumulatief (30-60-90-120, etc.) in de begroting verwerkt, tot het totale investeringsbedrag van 6 miljoen euro is bereikt. Uitgangspunt is dat een groot deel van de lasten van de investeringen gedekt kunnen worden uit bestaande investeringsprogramma's als riolering en het

16/53

investeringsplafond voor wegen, straten en pleinen. Dat betekent dat nu rekening wordt gehouden met de maximale lasten voor de gemeente, terwijl die in werkelijkheid lager zullen zijn.

om de economie verder te versterken. Omdat economie een dynamisch karakter heeft is onze aanpak zo flexibel mogelijk en spelen we zo goed mogelijk in op nieuwe ontwikkelingen.

Eerste inrichting diverse groepen onderwijs 2021 Eerste inrichting diverse groepen onderwijs 2022 Eerste inrichting diverse groepen onderwijs 2023 Op basis van de meest actuele leerling prognoses moet deze ruimtevrager worden bijgesteld van drie uitbreidingsgroepen naar vijf uitbreidingsgroepen. Er is sprake van twee extra uitbreidingsgroepen bij de Burgemeester de Wildeschool die moeten worden ingericht met meubilair en onderwijsleerpakket. Het betreft een wettelijke verplichting voor gemeenten.

Fietsnota: fietsvoorzieningen binnenstad Vanuit de middelen voor de Fietsnota resteert nog een structureel bedrag van 25.000 euro. Er worden plannen gemaakt voor een fietsparkeervoorziening in de binnenstad. Het resterende bedrag kan hiervoor worden ingezet, al is de verwachting dat dit niet toereikend is. Besluitvorming over het onderwerp wordt voorbereid.

Een groep kost ongeveer 15.000 euro. Intensivering onderwijshuisvesting en IKC ontwikkeling Risdam-Noord Dit onderwerp is via een amendement bij de Kadernota 2017 in de lijst van ruimtevragers terecht gekomen. Deze ruimtevrager schuift twee jaar op door ontwikkelingen bij de onderwijshuisvesting. Werkbudget Economische zaken Hoorn werkt aan een goed en uitnodigend ondernemers- en vestigingsklimaat. Dit doel wordt gerealiseerd door ondernemers actief te stimuleren, initiatieven te ondersteunen, meedenkend partner te zijn en de verbinding tussen onderwijs, overheid en ondernemers te versterken. Het werkbudget economische zaken wordt ingezet voor ondersteunende activiteiten. Zoals het organiseren van een jaarlijks ondernemersontbijt, lidmaatschap aan ondernemersverenigingen, inzetten van media, ladderonderbouwingen, passantentelling binnenstad, tevredenheidsonderzoek MKB en het inhuren van specialisme. Het huidige budget van bijna 15.000 euro is hiervoor niet toereikend. Om de ambitie van een economische sterke stad waar te maken is een ruimer werkbudget van 50.000 euro nodig, derhalve een verhoging van 35.000 euro. Uitvoeringsagenda economie De uitvoeringsagenda economie 2020-2024 geeft concreet weer welke activiteiten de gemeente samen met onze partners de komende jaren uitvoert Kadernota 2021 | werkversie

Bijdrage aan regionale aanpak waterplantenoverlast Markermeer De provincie Noord-Holland heeft een regionaal voorstel voor de aanpak van waterplantenoverlast voor het zuidelijk IJsselmeergebied uitgewerkt. De waterplantenoverlast is een van de grootste bedreigingen voor de recreatievaart. De provincie heeft aan de betrokken gemeenten gevraagd of zij hier een bijdrage aan willen leveren. De bijdrage gaat over de periode tot en met 2022 en is op voorwaarde dat het Rijk bijdraagt aan de aanpak. Een mogelijke bijdrage voor periode na 2020 wordt nader onderzocht en hangt samen met de havenexploitatie. (Grote) sportevenementen/lokale uitwerking landelijk sportakkoord Op 10 juli 2018 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen om het landelijk sportakkoord te vertalen naar regionale en lokale initiatieven door gesprekken aan te gaan en informatie in te winnen bij sportorganisaties, welzijnsorganisaties, sport ondersteunende organisaties, onderwijs, e.d. Het voorgestelde budget voor 2021 is gericht op: 1. het ontwikkelen van een sportmonitor en vitaliteitsscan; 2. het faciliteren van bijeenkomsten om gezamenlijk tot initiatieven te komen die binnen Hoorn een invulling geven aan het nationaal sportakkoord. Vanuit het landelijk sportakkoord zijn middelen voor gemeenten in het vooruitzicht gesteld op basis van de uit te werken deelakkoorden.

Het is nog niet helemaal duidelijk hoe hoog die bijdrage wordt en of wij daarvoor in aanmerking komen. Groenvisie Groenvisie: dekking via budgetten klimaatadaptatie 17/53

Gemeenteraad heeft amendement aangenomen: 250.000 euro structureel in de begroting te verwerken. Er werd geen directe dekking aangewezen maar er werd opdracht verstrekt aan het college om het bedrag te dekken in de begroting, bijvoorbeeld door de middelen voor duurzaamheid te gebruiken. Groot onderdeel van onderbouwing van het bedrag van 250.000 euro was het maaibestek dat opnieuw moest worden aanbesteed. Dat is gedaan en er is een voordeel op behaald (veel lager ingeschreven) van ongeveer 120.000 euro. Dat betekent dat de groenvisie nog 'maar' 130.000 euro vraagt. En dus dat het college nog 130.000 euro moet vinden als dekking want e.e.a. is nog niet gedekt en dat is lastig in deze financiële tijden. Uit de middelen van duurzaamheid, onderdeel klimaatadaptatie kan 50.000 euro bijgedragen worden. De maatregelen in de groenvisie zorgen voor een betere klimaatadaptatie. Er resteert daardoor nog steeds 80.000 euro te dekken. Omdat dit nog niet gedekt is, staat het bij de ruimtevragers. Omvorming speelplek Kersenboogerd Betreft de omvorming van de spelplek aan de Groef/Stijl/Messing naar een beweegplein, ter stimulering van inactieven in centrumgebied Kersenboogerd. De omvorming sluit aan bij bewonerswensen en past in het programma Kansen voor de Kersenboogerd. Er wordt onderzocht of er een andere manier is om dit te betalen.

Overgang contracten sportverenigingen naar Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn Creëren mogelijke overgangsregeling voor twee sportverengingen naar nieuwe contracten met Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn. Mogelijk staat er een bijdrage uit het onderwijs tegenover, omdat dit probleem is ontstaan door de doordecentralisatie onderwijshuisvesting Voortgezet onderwijs. Ontwikkeling locatie oude hockeyvelden Nieuwe Steen: grondkosten, realisatie IKEC en sportfaciliteiten De verwachting is dat het IKEC in het eerste kwartaal van 2024 wordt opgeleverd. Het raadsvoorstel over de locatiekeuze IKEC is in mei 2021 behandeld in de gemeenteraad. Op grond van het geamendeerde raadsvoorstel moet de bestaande ruimtevrager voor het IKEC worden aangepast.

Kadernota 2021 | werkversie

Enerzijds door vertraging in het proces en anderzijds door stijgende bouwkosten die voortvloeien uit de vertraging. Conform het vastgestelde investerings- en afschrijvingsbeleid wordt er in 2025 gestart met afschrijven. De structurele lasten vanaf 2025 zijn 454.000 euro. De exploitatielasten voor 2024 worden (vanaf het tweede kwartaal) geschat op 115.000 euro. Dat betekent de volgende aanpassing: Tabel 9 was-wordt IKEC (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerpen 2021 2022

2023

2024

2025

IKEC was aangemeld

0

-88

-517

-517

-517

actualisatie deze Kadernota

0

88

517

402

63

nieuwe reeks wordt dan

0

0

0

-115

-454

Onderzoeken duurzame sportinfrastructuur Doel is om voor heel Hoorn een kaart te maken inclusief sport, onderwijs en cultuur, zodat we niet meer een beslissing nemen over individuele locaties en cases, maar vanuit de stad gaan redeneren. Er was een structurele last geraamd, maar verwacht wordt dat dit uitsluitend voor 2021 en 2022 geldt. De andere jaren vallen dus vrij. Nota Kunst en cultuur De huidige nota Kunst & Cultuur loopt in 2020 af. In 2021 moet een nieuwe nota Kunst & Cultuur worden opgesteld. Hiervoor is nog geen budget in de begroting opgenomen. De rekenkamer onderzoekt nu de huidige nota Kunst & Cultuur. Eventuele opmerkingen en/of aanbevelingen van de rekenkamer worden zoveel als mogelijk in de nieuwe nota meegenomen. Er wordt gekozen voor een pragmatische aanpak met gebruik van zoveel mogelijk eigen mensen. Daarom wordt voorgesteld in 2021 5.000 euro beschikbaar te stellen en voor 2022 10.000 euro. Oorspronkelijk was 50.000 euro gevraagd voor 2021.

18/53

Groenzone N307 In 2018 is gestart met het project “Groenzone N307” door het organiseren van gesprekken met bewoners en bedrijven. Het doel van deze gesprekken was om de wensen en ideeën van belanghebbenden helder te hebben voordat gestart werd met het maken van een ontwerp voor deze zone langs de provinciale weg N307. Een zone die onlangs flink vergroot is door het verleggen van de oude Westfrisiaweg in noordelijke richting. Geconstateerd moet worden dat de voorbereiding van dit project meer tijd vergt dan van te voren voorzien. Op dit moment zijn enkele ontwerpvarianten uitgewerkt, inclusief kostenramingen voor de verdere voorbereiding, aanleg en toekomstig beheeren onderhoud. Deze ontwerpen geven een goed beeld van de mogelijkheden en de hiervoor benodigde financiën. Op 18 maart 2021 is na een informatieve sessie met raadscommissie en gemeenteraad de conclusie getrokken dat het gevraagde bedrag voor de Kadernota 2021 niet haalbaar is. Er is een grote behoefte om te starten met de werkzaamheden en daarom is het de bedoeling om dit najaar in een kleiner gebied en op minder ingrijpende wijze te starten met het aanbrengen van onder andere groen en enkele voetpaden. Hiervoor is nu minder geld nodig en het besluit om meer budget vrij te maken voor een grootschaliger herinrichting van het gehele projectgebied wordt uitgesteld.

Binnen de budgetten van de Groenvisie is ruimte om in het gebied 50 bomen aan te planten, stukjes bosplantsoen aan te planten en delen in te zaaien met een bloemenmengsel. Het gebied krijgt daarbij een natuurlijk en ecologisch karakter met minimaal onderhoud. Hier en daar wordt straatmeubilair geplaatst wat in overige delen van de stad overbodig is. Eventuele paden bestaan uit gras wat regelmatig wordt gemaaid. Stadsbeheer heeft hier een eenvoudig ontwerp voor gemaakt. De werkzaamheden worden in het najaar van 2021 uitgevoerd. De bijdrage vanuit de Groenvisie komt dan globaal uit op 22.500 euro. Omdat op dit moment geen budget beschikbaar is voor het beheer en onderhoud van de gehele groenzone (van Oostergouw tot Rijweg) is het

Kadernota 2021 | werkversie

voorstel om hiervoor een bedrag van 20.000 euro structureel op te nemen in de Kadernota. Het gehele gebied wordt daarbij zo natuurlijk mogelijk beheerd. Vernieuwing Westfries Museum Op 30 juni 2021 is bij amendement aan het college de opdracht gegeven om een sober en doelmatig scenario uit te werken voor de vernieuwing van het Westfries Museum. De opdracht bestaat uit het maken van een plan voor funderings- en constructieherstel, verduurzaming, toegankelijkheid en samenvoeging van het museum met het pand aan de Roode Steen 15. Het doel is om verdere verzakking en schade aan de monumentale panden van het museum te voorkomen, het museum uit te breiden met Roode Steen 15 en het Westfries Museum te vernieuwen. Er zijn verschillende sobere en doelmatige varianten uitgewerkt. De nog in de Kadernota te dekken gemeentelijke investeringskosten voor deze opties variëren tussen de 10.400.000 euro en 12.900.000 euro. De daarbij horende structurele lasten variëren tussen de 520.000 euro en 540.000 euro per jaar. Deze lasten zijn nu nog niet gedekt. In de genoemde structurele lasten is al rekening gehouden met al beschikbare middelen, door het museum te werven fondsen en exploitatievoordelen door duurzaamheidsmaatregelen en hogere bezoekersaantallen. De eenmalige kosten van de meest passende sobere en doelmatige variant staan hieronder vermeld.

Tabel 10 vernieuwing Westfries Museum (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderdeel 2021 2022 2023 2024

totaal

collectie (uithuizen, deels afstoten, inhuizen)

120

450

401

971

fondsenwerven

30

15

15

15

75

huur en in- en uithuizing kantoor

33

21

13

66

tijdelijke expositie

30

derving inkomsten tijdens sluiting

48

30 48

95

19/53

onderdeel

2024

totaal

schoonmaak gebouw

30

30

opening museum

15

15

73

1.282

totaal

2021

150

2022

575

2023

485

Realisatie consultatiebureau in Bangert en Oosterpolder Bij de Begroting 2019 heeft de raad een motie aangenomen om een consultatiebureau in Bangert en Oosterpolder te realiseren. Nieuwbouwwijk Bangert en Oosterpolder is namelijk de meest kinderrijke wijk, maar heeft geen consultatiebureau. Ouders met jonge kinderen maken gebruik van de locatie van de GGD in wijkcentrum De Cogge in Risdam-Noord. Er is onderzocht wat de mogelijkheden zijn om een consultatiebureau in de Bangert en Oosterpolder te realiseren. Dat kan zowel door de verbouwing van een bestaand pand als door nieuwbouw. Uitgangspunt hierbij is een voorziening met twee volwaardige spreek- en artsenkamers en diverse ondersteunende ruimten (totaal 180 m2). Hier zijn vier scenario’s uitgekomen. Het college adviseert de raad via een apart voorstel – parallel aan deze Kadernota – om te kiezen voor de verbouwing van de Vierhoek (scenario A). Het besluit hierover is onder voorbehoud van dat er budget beschikbaar wordt gesteld voor de jaarlijkse lasten van 58.031 euro per jaar vanaf 2022. Doordat er geen ruimte is binnen bestaande budgetten, moet dit integraal worden afgewogen via deze Kadernota. Als de raad besluit akkoord te gaan met het inhoudelijke voorstel (realisatie consultatiebureau in de Vierhoek) én deze ruimtevrager, dan kan er direct tot realisatie worden overgegaan.

Het alternatief is dat deze ruimtevrager niet wordt opgenomen in de begroting. In dat geval is er geen financiële dekking om het consultatiebureau in de Bangert en Oosterpolder te realiseren en moet de motie worden heroverwogen. De totale lasten zijn 58.000 euro per jaar.

Sportpark De Kromme Elleboog - parkkosten Voor de totstandkoming van de businesscase Sportpark De Kromme Elleboog (HSV Sport & RCWF) zijn initieel twee projecten aan elkaar gekoppeld geweest: sport en de mogelijke vestiging van een Integraal Kind & Expertise Centrum (IKEC). Echter, begin maart is gebleken dat het IKEC hoogstwaarschijnlijk niet op De Kromme Elleboog wordt gevestigd. Dat betekent dat aanpassingen in het park voor de rekening van het project sport De Kromme Elleboog komen. De aanpassingen zijn nodig door de verplaatsing van de velden en de accommodatie. Voor de inrichting van het park is naar schatting 900.000 euro nodig. De bijbehorende kapitaallasten zijn ongeveer 26.000 euro per jaar. Dat zijn noodzakelijke kosten: zonder deze kosten kan de aanleg van velden voor de nieuwe fusieclub niet gerealiseerd worden. Sportpark De Kromme Elleboog - parkeren Voor dezelfde casus geldt dat er een advies is vanuit parkeren om het aantal parkeerplaatsen uit te breiden. Daarbij is aangegeven dat er rekening gehouden wordt met de mogelijke toekomstige behoefte aan extra parkeerplaatsen, maar dat bij de start die parkeerplaatsen nog niet worden gerealiseerd. Het is wel belangrijk dat de beoogde realisatie van parkeren wordt benoemd als mogelijke investering voor 2023. Het is nog onduidelijk wat de precieze kosten zijn. Daarom wordt voorgesteld een p.m.-raming op te nemen.