Bijlage: bewegwijzeringsplan
Tekst van het document
Thuis Informatie over bereikbaarheid per trein
Onderweg Informatie over treintijden
Aankomst station Informatie over het treinstation
Thuis Informatie over bereikbaarheid per bus
Onderweg Informatie over bustijden
Aankomst station Informatie over het busstation
Thuis Informatie na het bezoek
Aanmeren Informatie over de haven
Thuis Informatie na het bezoek
Thuis Informatie over bereikbaarheid per boot
Onderweg Verwijzingen naar de stad
Aankomst Verwijzingen naar aanlegplaatsen
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
Thuis Informatie na het bezoek
29 augustus 2024 // 45
Auto strategie + parkeren Analyse
Autoparkeren Dit project richt zich op voetgangers die een bezoek brengen aan Hoorn. Naast een aankomst op het Station zijn er ook veel voetgangers die hun bezoek aan Hoorn starten bij een parkeerfaciliteit nadat hun auto is geparkeerd. Het verkennen van de posities en verdeling van parkeergelegenheden is dus nodig om een bezoek te voet goed te kunnen begrijpen.
Huidige autoroute
Binnens tad
Autoroute vanaf 2030 P+R Hoorn
Noorderveemarkt Pelmolenpad
Volgens de Integrale visie voor de binnenstad van Hoorn zijn er drie toegangsroutes vanaf de snelweg en de provinciale weg naar de historische binnenstad. Deze drie routes haken aan op meerdere parkeer terreinen en -garages. Ook op straat kan er geparkeerd worden, maar de gelegenheden zijn beperkt en binnen de historische binnenstad is veel eenrichtingsverkeer. Alle parkeergelegenheden op straat zijn bovendien betaald. Vanuit de gemeente is de voorkeur dat er vooral gebruik gemaakt wordt van de drie grootste parkeerfaciliteiten in Hoorn: • Parkeergarage 't Jeudje • Parkeergarage Het Park • Parkeren Nieuwe Wal. Deze parkeerfaciliteiten hebben een grote capaciteit, 't Jeudje en Het Park zijn bovendien overdekt. Vanaf Binnens deze parkeerfaciliteiten is het centrum goed loopbaar. tad
Vale Hen Voetgangersingang
Lambert Meliszweg
Parkeergarage ‘t Jeudje
Voetgangersingang
Stadsstrand
Parkeergarage Het Park
Westerdijk
Voetgangersingang
ABC
Nieuwe Wal
N O
W
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto
P-Visserseiland
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Verder is de parkeerfaciliteit Transferium een belangrijke parkeerplaats met veel capaciteit die veel gebruikt zal blijven worden.
RAC
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte
Flows Auto - parkeerroutes
RAC
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE Voetgangersingang
CONCEPT
29 augustus 2024 // 46
Fietsroutes Analyse
Fietsparkeren Op de kaart rechts zijn de belangrijkste fietsroutes naar de historische binnenstad ingetekend. Langs deze routes zijn verschillende plekken om je fiets te parkeren.
Binnens tad Station
Op de Veemarkt bevindt zich een grotere onbewaakte fietsenstalling. Bij Station Hoorn bevindt zich een bewaakte fietsenstalling waar ook fietsen kunnen worden gehuurd. Verder bevinden zich verspreid door de stad kleinere fietsparkeerfaciliteiten.
Station
Veemarkt
N O
W
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte
Flows Fiets - routes binnenstad
Fietsenstalling Veemarkt JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 47
Analyse
Trein en bus Hoorn heeft twee treinstations: • Station Hoorn • Kersenboogerd Beide stations zijn bereikbaar voor intercity's en voor regionale sprinters.
Intercity
Intercity
Hoorn-Enkhuizen
Hoorn-Heerlen
Sprinter
Sprinter
Sprinter
Hoorn-Amsterdam
Hoorn-Den Haag
Hoorn-Kersenboogerd
Daarnaast verbinden stads-, streek-, buurt-, schoolen nachtbussen Hoorn met de regio. Er zijn meer dan 15 buslijnen die allemaal stoppen bij Station Hoorn. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 48
Aanmeren Analyse
Aanmeren Een uniek aspect aan Hoorn is dat de stad ook te bereiken is via het water. Er zijn meerdere havens waar met een eigen bootje aangemeerd kan worden. Ook met de watertaxi kan men zich binnen Hoorn verplaatsen. Op de kaart rechts zijn zowel de havens als de watertaxihaltes ingetekend.
Binnens tad
Publieke havens In de Binnenhaven zijn er zowel vaste ligplaatsen als ligplaatsen voor passanten beschikbaar. De Buitenhaven heeft ligplaatsen voor charter- en cruiseschepen, evenals ligplaatsen voor passanten. De Oude Haven en de Historische Haven hebben vaste ligplaatsen, maar geen ligplaatsen voor passanten. Wel zijn deze havens drukbezochte bestemmingen en mooie verblijfsgebieden.
11
3
4
Karperkuil
10
Particuliere havens De Grashaven is een haven met ligplaatsen voor vaste ligplaatshouders. WSV Hoorn is een verenigingshaven. Beide havens hebben ligplaatsen voor passanten en opereren met een eigen havendienst. De Karperkuil is een kleine haven naast de Binnenhaven. In deze haven zijn geen voorzieningen voor passanten aanwezig.
Binnenhaven
Rommelhaven
Oude Haven 2
Historische Haven
N
Havenkantoor
Hoornse Hop
WSV Hoorn
O
W
Z 8
Bestemmingen
Grashaven
Eiland/gebied Buitenhaven
Park/tuin/hofje Haven Plein
1 5
Culturele bestemming
Havenkantoor Het Havenkantoor is een belangrijke bestemming Binnens tad voor zowel vaste ligplaatshouders als passanten. Hier worden praktische zaken geregeld, zoals de betaling van havenliggeld.
Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
9
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte
Flows
Markermeer
Auto - parkeerroutes Fiets - routes binnenstad
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Voetgangersroute
CONCEPT
29 augustus 2024 // 49
Voetgangers Analyse
Voetgangers Op de kaart rechts zijn de bestemmingen en voetgangersroutes ingetekend die op de oude handwegwijzers verwezen en gebruikt worden. De afstanden tussen de bestemmingen zijn niet al te groot en de routes zijn mooi en afwisselend. Er worden meerdere historische hoofdassen gebruikt die zeer geschikt zijn voor voetgangers. Verder zijn er veel straten en steegjes, welke niet allemaal geschikt zijn omdat ze niet allemaal even goed toegankelijk zijn.
Dijklander Ziekenhuis
Binnens tad P+R
Museum Stoomtram Station Hoorn
Pelmolenpad
P-overige
Enkele uitdagingen met betrekking tot de looproutes: 1. De verbinding tussen het Station en het Stadsstrand is nieuw. 2. De verbinding tussen het centrum / Oostereiland en het Stadsstrand is nieuw. 3. Vanaf het Station zijn er twee mogelijke looproutes naar de binnenstad. 4. De looproute via de grotere winkelstraten is lastig te vinden vanaf het Station. 5. Vanaf de Veemarkt is het lastig oriënteren ten opzichte van de binnenstad. 6. Hoewel de Roode Steen eigenlijk in het centrum van de binnenstad ligt, lijkt dit op een eindpunt. 7. De verbinding tussen de Roode Steen en de Binnens tad Historische Haven is niet duidelijk. 8. De looproutes richting WSV Hoorn en het Julianapark vanaf de binnenstad zijn onduidelijk. 9. Een aantal belangrijke parkeerfaciliteiten is niet meegenomen in de routes. 10. Er moet soms door minder geschikte straten en steegjes verwezen worden. Parkeergarage ‘t Jeudje
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Winkels Parkeergarage ‘t Jeudje
Lambert Meliszweg
Schouwburg Het Park
Centrale Bibliotheek Centrum Julianapark
N
Musea
Roode Steen
Kunstroute
O
W
Museumhuis Bonck
Z Historische Haven
Bestemmingen Eiland/gebied
Havenwinkel
WSV Hoorn
Toiletten Hoofdtoren
Park/tuin/hofje Haven Plein Toeristisch Informatie Punt
Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Cinema Oostereiland Oostereiland Museum van de 20e Eeuw
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte
Flows Voetgangersroute
Centrum Varend Erfgoed
Huidige bewegwijzering Informatie element Stadsplattegrond
CONCEPT
29 augustus 2024 // 50
Winkelen Analyse
Winkelen Veel bezoekers komen naar Hoorn om een dagje te winkelen. Er zijn een paar grote winkelstraten met bekendere winkels, maar er zijn ook veel straten met speciaalzaken en ambachtelijke winkels. Op de kaart rechts zijn de straten gemarkeerd die worden aangemerkt als winkelgebied, en die vooral zijn ingericht op winkelen en horeca.
Binnens tad
Kleine en Grote Noord Op het Kleine Noord bevinden zich kledingzaken, familiebedrijven en meerdere speciaalzaken. Op het Grote Noord bevinden zich de grotere, landelijke ketens.
Winkelgebied
Hoornse Straatjes Op de Gedempte Turfhaven en de Gouw bevinden zich wat meer speciaalzaken. De tussenliggende straten hebben zich georganiseerd in de Hoornse Straatjes. Hier bevinden zich speciaalzaken en ambachtelijke winkeltjes.
N O
W
Winkelcentra Er zijn in Hoorn geen winkelcentra op comfortabele loopafstand vanaf de binnenstad.
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte
Flows Auto - parkeerroutes Fiets - routes binnenstad
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Voetgangersroute Optie voetgangersroute
CONCEPT
29 augustus 2024 // 51
Analyse
2.7 Workshop #3-5
Kijk vo o hiërarc r de h richtlij ie en ne bestem n van in het mingen hoo 'Uitwe fdstuk rking'.
Tijdens deze drie workshops is samen met interne stakeholders gekeken naar alle verzamelde bestemmingen in Hoorn. Aanpak Niet alle bestemmingen kunnen overal verwezen worden. Het is daarom belangrijk een hiërarchie in bestemmingen aan te brengen. Tijdens deze workshops zijn daarom alle verzamelde bestemmingen in Hoorn besproken. De volgende workshops hebben plaatsgevonden: • Workshop 3: primaire & secundaire bestemmingen - deel 1 • Workshop 4: primaire & secundaire bestemmingen - deel 2 • Workshop 5: tertiaire bestemmingen (online)
De deelnemers van deze workshops bestonden uit het kernteam en uit interne stakeholders van het project. Bevindingen Alle bestemmingen zijn tijdens deze workshops verdeeld in primaire, secundaire en tertiaire bestemmingen. Aan de hand van deze eerste opzet zijn er richtlijnen opgesteld die de verdeling van bestemmingen ondersteunen en uitleggen. De bevindingen van deze workshops zijn verwerkt in de strategie.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 52
Analyse
2.8 Workshop #6-7
Kijk vo or de comp verwijs lete s per be trategie stemm in in het hoofd g 'Bijlag stuk en'.
Tijdens deze vier workshops is samen met interne en externe stakeholders gekeken naar bestemmingen, strategie en ontwerp. Aanpak Na de eerste vijf workshops zijn er nog een aantal momenten geweest waarop input is opgehaald bij zowel interne als externe stakeholders van dit project. De volgende workshops hebben plaatsgevonden: • Workshop 6: verwijsstrategie & locatiestrategie Deelnemers: kernteam & externe stakeholders • Workshop 7: kleurstelling & ontwerp Deelnemers: kernteam & interne stakeholders
Bevindingen De bevindingen van deze workshops zijn verwerkt in de strategie en in het ontwerp.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 53
3 Strategie
Strategie
3.1 De rol van bewegwijzering Het ONE-principe van Mijksenaar is een overkoepelende strategie, waarbij wordt gekeken naar oriëntatie, navigatie en ervaring. Verbinden Om mensen echt te verbinden met hun omgeving is een focus op drie universele menselijke gedragskenmerken belangrijk: • Hoe we een ruimte lezen. • Hoe we beslissen waar we heen gaan. • Hoe we ons verbinden met onze omgeving. Oriëntatie Bezoekers komen om te genieten, te ontdekken en te beleven in Hoorn. Om dit te faciliteren is een intuïtief leesbare en begrijpbare omgeving wenselijk. Navigatie Om de ervaring van bezoekers optimaal te laten zijn is informatie nodig, maar niet te veel. Informatie moet opvallen, maar mag niet storend aanwezig zijn. Bezoekers mogen dwalen, maar niet verdwalen. Ervaring Met behulp van bewegwijzering kan de unieke sfeer van Hoorn benadrukt worden. Het beeldmerk van Hoorn en de bewegwijzering kunnen elkaar versterken en een overkoepelend verhaal vertellen.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 55
Strategie
De rol van bewegwijzering Bewegwijzering is niet alleen een praktisch hulpmiddel om de weg te vinden in de stad, het is ook een essentieel onderdeel van de stedelijke infrastructuur dat de leefbaarheid en beleving van de stad verbetert. Het gaat enerzijds om het verschaffen van informatie, waardoor een bezoek aan Hoorn soepel verloopt; anderzijds gaat het om het verleiden van bezoekers om Hoorn te ontdekken. Onderwerpen waar bewegwijzering een antwoord op kan bieden zijn locatie, verbindingen, tijd, bestemmingen, gebieden en thema's.
Locatie Waar ben ik nu? Wat is hier te doen? Welke straten kan ik zien?
Verbindingen Hoe kom ik in Hoorn? Hoe beweeg ik me in Hoorn? Welke vervoersmiddelen zijn er?
Oriëntatie waar ben ik nu? De bezoeker controle geven over een bezoek aan Hoorn
Navigatie waar wil ik naartoe?
Hoorn
Een bezoek aan de stad
Ervaring wat wil ik beleven?
De rol van bewegwijzering
De bezoeker verleiden om Hoorn te ontdekken
Tijd Wat kan ik doen in de tijd die ik hier ben? Welke bestemmingen zijn op loopafstand? Hoe lang duurt een bezoek?
Bestemmingen Wat zijn de hoogtepunten van Hoorn? Waar zijn de hoogtepunten? Welke andere bestemmingen zijn er? Hoe kom ik er?
Gebieden Zijn er verschillende gebieden in Hoorn? Welke gebieden zijn interessant voor mij? Hoe kom ik in de verschillende gebieden?
Thema’s Welke thema’s zijn verbonden aan Hoorn? Welke routes zijn er in de stad? Welke evenementen worden er georganiseerd?
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 56
Strategie
3.2 Visie De visie op bewegwijzering in Hoorn volgt uit informatie die is opgehaald tijdens de analyse, en is opgesplitst in drie pijlers. De drie pijlers van de visie zijn als volgt gedefinieerd en worden op de komende pagina’s toegelicht: 1. De basis versterken 2. Verbinden en verleiden 3. Van totaal naar lokaal
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Visie op bewegwijzering De basis versterken Verbinden en verleiden Van totaal naar lokaal
CONCEPT
29 augustus 2024 // 57
Strategie
1. De basis versterken Stationsgebied
Hoewel Hoorn een vrij compacte binnenstad heeft, is het lastig een overzicht te krijgen van de stad. Bij aankomst is het niet meteen duidelijk wat er in de stad te doen is, wat de hoofdbestemmingen zijn en hoe ver of loopbaar alle bestemmingen zijn. Het is lastig om je te oriënteren, en bepaalde bestemmingen die verder weg liggen of lastiger te vinden zijn worden onbedoeld overgeslagen. In Hoorn bevinden zich meerdere belangrijke bestemmingen die kunnen helpen bij het begrijpen van de stad. Deze bestemmingen hebben te maken met de structuur van de stad. Hoorn ligt aan het water, en wordt ingekaderd door aan de ene kant het Stadsstrand en aan de andere kant het Julianapark. Het Stationsgebied vormt de bovenste grens van de binnenstad, het Oostereiland de onderste grens. Tussen deze bestemmingen bevinden zich drie belangrijke verblijfsgebieden: het Kerkplein, de Roode Steen en de Historische Haven. Samen vormen deze zeven bestemmingen de primaire bestemmingen van Hoorn: een goede basis die helpt om de structuur van de stad te begrijpen.
Julianapark Kerkplein
Stadsstrand
Roode Steen Historische haven
Oostereiland
Bestemmingen: primair
N
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Niet alleen vormen de zeven primaire bestemmingen een grid van de binnenstad, ook de namen van de bestemmingen geven veel informatie over wat de stad te bieden heeft. Hoorn is een groene stad (Julianapark) aan het water (Historische Haven, Oostereiland, Stadsstrand) met verschillende verblijfsgebieden (Kerkplein, Roode Steen, Stationsgebied).
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte Watertappunt
stationsgebied Stationsgebied
Speeltuin
stadsstrand Stadsstrand
Kerkplein Kerkplein
Julianapark Julianapark
Roode Steen Roode steen
Deze zeven bestemmingen vormen de basis bij het begrijpen van de structuur van de stad. Het is daarom belangrijk om deze basis te versterken. Een goede vindbaarheid van deze bestemmingen is belangrijk, evenals het onderling verbinden van deze bestemmingen. Hierdoor ontstaat er een basisgrid dat helpt bij het lezen van de binnenstad van Hoorn. Dit basisgrid is een fysieke laag in de stad, zodat de stad ervaren en begrepen kan worden zonder digitale hulpmiddelen.
Historische Historische HavenHaven
Oostereiland Oostereiland
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
O
W
CONCEPT
29 augustus 2024 // 58
Strategie
2. Verbinden en verleiden Stationsgebied
Veel nieuwe bezoekers komen naar Hoorn om een dagje te winkelen, om gebruik te maken van de horeca, of om de stad te ontdekken, blijkt uit onderzoek van het NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen). Het is daarom belangrijk om een goede balans te creëren tussen vinden en ontdekken. Wanneer een bezoeker op zoek is naar een specifieke bestemming, bijvoorbeeld een plein, museum, parkeergarage of het station, moet de bewegwijzering deze bestemming vindbaar maken. Echter wanneer een bezoeker zich door de stad beweegt zonder op zoek te zijn naar een specifieke bestemming, moet de bewegwijzering verleiden tot het ontdekken van de stad. Verbinden De zeven primaire bestemmingen zoals genoemd op de vorige pagina dienen als oriënterend middel om de stad te begrijpen, maar moeten uiteraard ook goed gevonden kunnen worden. Deze bestemmingen moeten daarom aan elkaar verbonden worden met prettige, aantrekkelijke looproutes, zodat bezoekers zich zo naadloos mogelijk tussen deze bestemmingen kunnen bewegen.
Julianapark Kerkplein
Stadsstrand
Roode Steen Historische haven
Oostereiland
Bestemmingen: primair
N O
W
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte Watertappunt
stationsgebied Stationsgebied
Verleiden Rondom deze primaire bestemmingen bevinden zich aankomst- en vertreklocaties, en een breed scala aan andere interessante bestemmingen. Door het goed verbinden van de primaire bestemmingen aan zowel aankomst- en vertreklocaties (het Stationsgebied, fietsenstallingen en parkeerfaciliteiten) als aan andere interessante bestemmingen, wordt een bezoeker verleid om een bezoek aan de stad in te richten aan de hand van deze informatie. De bewegwijzering is daarmee gericht op het informeren van bezoekers, maar ook op het verleiden van bezoekers om meer of andere bestemming te bezoeken of zelfs om hun bezoek te verlengen. Het systeem geeft vertrouwen waardoor bezoekers makkelijker verleid worden om te dwalen en om op ontdekking te gaan. Digitale hulpmiddelen zijn hierbij niet nodig.
Speeltuin
stadsstrand Stadsstrand
Kerkplein Kerkplein
Julianapark Julianapark
Roode Steen Roode steen
Historische Historische HavenHaven
Oostereiland Oostereiland
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 59
Strategie
3. Van totaal naar lokaal Stationsgebied
De binnenstad van Hoorn is voor de bewegwijzering ingekaderd in een loopcirkel vanaf de Roode Steen. De binnenstad is vrij compact en goed te belopen, en er zijn veel verschillende bestemmingen te vinden. De informatiebehoefte van bezoekers is wisselend, afhankelijk van hun locatie in de stad, de reden van het bezoek aan Hoorn en de fase van een bezoek. Van totaal... Bij aankomst- en vertreklocaties (zoals het Stationsgebied, bij parkeerfaciliteiten, bij fietsenstallingen en bij havens met ligplaatsen) en in grotere verblijfsgebieden (zoals op pleinen, in grotere parken, bij het Stadsstrand, bij Oostereiland en in de Historische Haven) is er behoefte aan een overzicht van de stad. Wat kan ik doen in Hoorn? Waar ben ik ten opzichte van..? Hoe kan ik mijn bezoek voortzetten? Hoe kan ik een volgend bezoek inrichten? Op deze punten zijn totaaloverzichten wenselijk, met overkoepelende informatie over de stad en al haar bestemmingen. Deze totaaloverzichten geven nuttige informatie over de stad, en helpen bij het inrichten van een bezoek aan Hoorn.
Julianapark Kerkplein
Stadsstrand
Roode Steen Historische haven
Oostereiland
Bestemmingen: primair
N O
W
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte Watertappunt
stationsgebied Stationsgebied
...naar lokaal De structuur van Hoorn bestaat uit een paar lange hoofdassen, die uitkomen op pleinen, parken, eilanden, havens, kades en het strand. Alles is vervolgens verbonden door kleinere straten en steegjes. In dit fijnmazige deel van de stratenstructuur zijn veel interessante bestemmingen te vinden, waarvan een groot deel bestaat uit monumenten en erfgoed. Wanneer bezoekers zich in de fijnmazige delen van de stad bevinden, is er behoefte aan lokaal overzicht. Wat is er te zien in dit gebied? Welke straten zijn interessant om te bezoeken? Wat is de context van dit gebied? Hoe past dit in mijn route naar ..? Op deze punten zijn lokale overzichten wenselijk, met informatie over specifieke locaties in de stad. Deze lokale overzichten geven bezoekers de kans om op ontdekking te gaan door verdiepende informatie aan te bieden. Lokale overzichten kunnen ook aan elkaar verbonden worden, om (thema)routes te vormen.
Speeltuin
stadsstrand Stadsstrand
Kerkplein Kerkplein
Julianapark Julianapark
Roode Steen Roode steen
Historische Historische HavenHaven
Oostereiland Oostereiland
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 60
Strategie
3.3 Uitwerking De drie pijlers uit de visie dienen als basis voor de uitwerking van de strategie, die uit zes stappen bestaat. De verschillende onderdelen van de strategie bestaan uit de volgende zes stappen, en worden op de komende pagina’s toegelicht: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Doelgroepen Hiërarchie in bestemmingen Informatielagen Familie van elementen Verwijsstrategie Locatiestrategie
Uitwerking strategie Doelgroepen Hiërarchie in bestemmingen Informatielagen Familie van elementen Verwijsstrategie Locatiestrategie
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 61
Strategie
1. Doelgroepen De bewegwijzering richt zich op twee doelgroepen, bestaande uit verschillende soorten gebruikers.
Nieuwkomers
Terugkomers
Wie zijn deze bezoekers? Deze groep gebruikers kent Hoorn niet of nauwelijks en heeft nog geen goed beeld van het aanbod van de stad. Ze komen doorgaans niet voor één specifieke bestemming naar de stad, maar komen naar Hoorn om een dagje rond te kijken, om te winkelen, of om een stadswandeling te maken.
Wie zijn deze bezoekers? Deze groep gebruikers is meer bekend met Hoorn en kent doorgaans de hoogtepunten van de stad. Ze zijn vaker geïnteresseerd in (de vaak minder bekende) secundaire en tertiaire bestemmingen, en in verdiepende informatie over de stad.
Hoe kunnen ze geprikkeld worden om meer te halen uit hun huidige bezoek? • Basisinformatie aanbieden over Hoorn en bestemmingen in Hoorn. • (Primaire/secundaire) bestemmingen onder de aandacht brengen die vlak bij zijn en die weinig moeite (tijd) kosten om te bereiken. • (Primaire/secundaire) bestemmingen onder de aandacht brengen die een hoge attentiewaarde hebben, maar meer moeite kosten om te bereiken.
Hoe kunnen ze geprikkeld worden om meer te halen uit hun huidige bezoek? • Verdiepende informatie aanbieden over Hoorn en bestemmingen in Hoorn. • (Secundaire/tertiaire) bestemmingen onder de aandacht brengen die vlak bij zijn en die weinig moeite (tijd) kosten om te bereiken. • (Secundaire/tertiaire) bestemmingen onder de aandacht brengen die een hoge attentiewaarde hebben, maar meer moeite kosten om te bereiken.
Wat is de rol van bewegwijzering voor deze bezoekers? • Deze groep gebruikers zal bewegwijzering gebruiken om geïnformeerd te worden over het aanbod van Hoorn. Ze zullen Hoorn nog niet of nauwelijks kennen, en zullen de bewegwijzering gebruiken om een bezoek aan de stad in te vullen. • Ze gebruiken bewegwijzering daarnaast om bevestiging te krijgen van de juiste route naar de bestemmingen die ze zoeken. • Bewegwijzering kan deze groep gebruikers een beter beeld geven van de schaal en het aanbod van de stad, en kan ze bovendien verleiden om extra bestemmingen te bezoeken of hun verblijf te verlengen.
Wat is de rol van bewegwijzering voor deze bezoekers? • Deze groep gebruikers zal bewegwijzering gebruiken om geïnformeerd te worden over het aanbod van Hoorn. Ze zullen Hoorn mogelijk al iets beter kennen, en zijn geïnteresseerd in het bredere aanbod van de stad. • Ze gebruiken bewegwijzering daarnaast om de stad beter te leren kennen, door op zoek te gaan naar bestemmingen en informatie die verdieping brengt aan hun bezoek. • Verder kan bewegwijzering deze groep gebruikers verleiden om van eventuele plannen af te wijken door te informeren over andere bestemmingen, en door verdiepende informatie aan te bieden.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 62
Strategie
2. Hiërarchie in bestemmingen Een hiërarchie in bestemmingen bepaalt wat wanneer verwezen wordt.
Primaire bestemmingen hebben een oriënterende functie: het zijn (verblijfs) gebieden die de binnenstad verdelen en daardoor helpen de stad te begrijpen. Deze bestemmingen worden daarom overal verwezen. De primaire bestemmingen zijn eerder benoemd in het eerste onderdeel van de visie. • Primaire (verblijfs)gebieden: Historische Haven, Julianapark, Kerkplein, Oostereiland, Roode Steen, Stadsstrand, Stationsgebied. Secundaire bestemmingen worden vanaf verschillende locaties en afstanden in de stad gezocht. Dit is afhankelijk van het type bezoek en/of bestemming. Deze bestemmingen worden daarom in de directe omgeving of vanaf specifieke locaties in de stad verwezen. • De belangrijkste parkeergelegenheden: Parkeergarage Het Park, Parkeergarage 't Jeudje, Parkeren Nieuwe Wal. • De belangrijkste fietsparkeerfaciliteit buiten het station: Veemarkt. • Vervoer: Busstation. • Bezienswaardigheden die openbaar toegankelijk zijn: Havenlicht, Houten Hoofd, Koepelkerk, Oosterkerk, Statenlogement. • Culturele bestemmingen die ook gezocht worden door bezoekers van buiten Hoorn: Centrum Varend Erfgoed, Cinema Oostereiland, De Boterhal, Museum van de 20e Eeuw, Museumhuis Bonck, Museumstoomtram, Schouwburg Het Park, Theater Het Pakhuis, Westfries Museum.
• Overige bestemmingen die ook gezocht worden door bezoekers van buiten Hoorn: Baadland, Bibliotheek, Dijklander Ziekenhuis, Havenkantoor, Havensanitair, chelpenstrand, Sportvelden, Toeristen Informatie (Station & Oostereiland), Urban Sportpark, Veemarkt, Vereniging Oud Hoorn, Visserseiland, Winkelgebied.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Tertiaire bestemmingen zijn interessant als verdiepende laag. Deze bestemmingen worden niet verwezen, maar staan op de plattegrond. • Havens, m.u.v. de Historische Haven. • Straten en steegjes. • Parken, tuinen en hofjes, m.u.v. het Julianapark. • Historische bestemmingen, monumenten en bezienswaardigheden die gezocht worden door bezoekers van buiten Hoorn, maar die niet openbaar en/of publiek toegankelijk zijn. • Watertaxi- en shuttlehaltes. • Monumenten, kunst en uitkijkpunten. • Watertappunten, speeltuinen en camperplaatsen. • Parkeerfaciliteiten, m.u.v. Parkeergarage Het Park, Parkeergarage 't Jeudje, Parkeren Nieuwe Wal. Overige bestemmingen Sommige bestemmingen worden niet verwezen en staan niet op de plattegrond. Zo worden parkeervoorzieningen die niet als secundaire bestemming zijn opgenomen niet op de plattegrond getoond, omdat het niet wenselijk is deze voorzieningen onder de aandacht te brengen (dit heeft te maken met de locatie en de capaciteit). Ook zijn bepaalde bestemmingen te veranderlijk, worden ze vaak gezocht met behulp van andere (digitale) middelen, of kunnen ze ter plekke ontdekt worden bij een bezoek aan Hoorn. Voorbeelden van deze bestemmingen zijn commerciële bestemmingen zoals winkels, hotels en horeca. Ook gaat het om alle monumentale gebouwen, gevels, poorten, bogen, bruggen en bomen die niet opgenomen zijn in de lijst met tertiaire bestemmingen.
CONCEPT
29 augustus 2024 // 63
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein
Culturele bestem
Primaire bestemmingen
Bezienswaardig
Overige bestem
Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Mu Watertaxihalte Watertappunt Speeltuin
Stationsgebied
Stadsstrand Kerkplein Julianapark
Roode Steen
Historische Haven
N O
W
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje
Oostereiland
Haven Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte Watertappunt Speeltuin
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 64
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein
Culturele bestem
Secundaire bestemmingen
Bezienswaardig
Overige bestem Dijklander Ziekenhuis
Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Mu Watertaxihalte Watertappunt
Museumstoomtram
Speeltuin
Toeristen Informatie
Busstation Winkelgebied
Veemarkt
Parkeergarage ‘t Jeudje Theater Het Pakhuis
Parkeergarage Het Park
Vereniging Oud Hoorn
Schouwburg Het Park Statenlogement Bibliotheek Schelpenstrand
De Boterhal Urban Sportpark
Koepelkerk Oosterkerk
Nieuwe Wal
Havensanitair Westfries Museum
Museumhuis Bonck Sportvelden Baadland
N
Havenkantoor
O
W
Houten Hoofd
Z
Toeristen Informatie
Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje
Visserseiland Cinema Oostereiland
Haven Plein
Museum van de 20e Eeuw
Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Centrum Varend Erfgoed Havenlicht
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte Watertappunt Speeltuin
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 65
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein
Culturele bestem
Tertiaire bestemmingen
Bezienswaardig
Overige bestem
Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Mu Watertaxihalte Watertappunt Speeltuin
Noorderplantsoen Muziekschool Boedijn Claes Stapelhofje Mariatoren
Noorderkerk Sint-Pietershof
Volière
De Gekroonde Jaagschuit Burgerweeshuis Mariakapel
Oosterplantsoen
11
Weeshuistuin Monument: Hand 1 - Afscheid
Buismangebouw Lutherse Kerk
Oost-Indisch Huis
3
Oosterpoort
Admiraliteitspoortje
Kloostertuin Oude Vrouwenpoortje Monument: Hand 2 - Woede
Grote Kerk
Bossuhuizen
Schoolsteeg 7
Monument: Hand 3 - Wanhoop
4
‘t Glop Monument: Zij vielen voor ons Hoorn
Hertenkamp
Karperkuil
Monument: Hand 4 - Steun
SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
Foreestenhuis Sint-Jozefhuis
De Waag
10
Voormalig Postkantoor
Kunstroute
Bierkade 10
Jan Pieterszoon Coen
Binnenhaven WIC-kantoor
2
Kaaspakhuizen
N
WSV Hoorn
Hoornse Hop De scheepsjongens van Bontekoe
O
W
Rommelhaven
Oude Haven
Hoofdtoren
Z Monument: Bagage voor het leven
8
Bestemmingen
Krententuin
Grashaven
Eiland/gebied
SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
Buitenhaven
Park/tuin/hofje Haven Plein
1 5
Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto Parkeren - fiets
Kunstroute
Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
9
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte Watertappunt Speeltuin
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Markermeer
CONCEPT
29 augustus 2024 // 66
Z Bestemmingen Eiland/gebied Park/tuin/hofje Haven Plein
Culturele bestem
Alle bestemmingen
Bezienswaardig
Overige bestem Dijklander Ziekenhuis
Parkeren - auto
Binnens tad
Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Mu Watertaxihalte Watertappunt
Museumstoomtram
Speeltuin
Stationsgebied Toeristen Informatie
Noorderplantsoen Busstation Claes Stapelhofje Mariatoren
Noorderkerk
Volière
Sint-Pietershof
Veemarkt
Parkeergarage ‘t Jeudje Theater Het Pakhuis
De Gekroonde Jaagschuit Parkeergarage Het Park
Vereniging Oud Hoorn
Burgerweeshuis
Schouwburg Het Park
Mariakapel
Buismangebouw Lutherse Kerk
Stadsstrand
Oosterplantsoen
11
Weeshuistuin
Statenlogement Monument: Hand 1 - Afscheid
Oost-Indisch Huis
3
Bibliotheek
Oosterpoort Schelpenstrand
Admiraliteitspoortje
Kloostertuin Oude Vrouwenpoortje
De Boterhal Monument: Hand 2 - Woede
Koepelkerk Monument: Hand 3 - Wanhoop
Grote Kerk
Kerkplein
Oosterkerk
Roode Steen
Foreestenhuis
Museum van de 20e Eeuw
10
Voormalig Postkantoor
Westfries Museum
Museumhuis Bonck
Bierkade 10
Jan Pieterszoon Coen
Binnenhaven WIC-kantoor
Oude Haven
2
Havenkantoor
Hoornse Hop
Rommelhaven
Sportvelden
Baadland
Historische Haven
Kaaspakhuizen
WSV Hoorn
De scheepsjongens van Bontekoe
O
W
Hertenkamp
SHUTTLE
Havensanitair
De Waag
Kunstroute
N
Nieuwe Wal Karperkuil
Monument: Hand 4 - Steun
Sint-Jozefhuis
Urban Sportpark
4
‘t Glop Monument: Zij vielen voor ons Hoorn
Julianapark
Bossuhuizen
Schoolsteeg 7
Houten Hoofd Hoofdtoren
Z Monument: Bagage voor het leven
Toeristen Informatie 8
Bestemmingen Eiland/gebied
Krententuin
Grashaven
Visserseiland
SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
Park/tuin/hofje
Cinema Oostereiland
Buitenhaven
Oostereiland
Haven Plein
1 5
Museum van de 20e Eeuw
Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen Parkeren - auto
Centrum Varend Erfgoed
Parkeren - fiets
Kunstroute
Havenlicht
Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
9
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte Watertappunt Speeltuin
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Markermeer
CONCEPT
29 augustus 2024 // 67
Strategie
3. Informatielagen De drie informatielagen in de bewegwijzering bepalen hoe informatie wordt weergegeven.
Totaaloverzicht
Basislaag
Lokaal overzicht
Een totaaloverzicht toont informatie over het complete aanbod van de stad. Op logische momenten tijdens een bezoek wordt deze informatie getoond om een overzicht te bieden van de stad en alles wat er in de stad te doen is. Deze laag bestaat uit een plattegrond met primaire, secundaire en tertiaire bestemmingen.
De basislaag bestaat uit een informatielaag die het geraamte vormt van een goed werkend bewegwijzeringssysteem. Deze laag voorziet in de benodigde informatie gericht op navigatie en bevindt zich op beslispunten in de stad. Op deze laag worden ook de huidige locatie getoond en wordt inzicht gegeven in looptijden.
Een lokaal overzicht toont informatie op een klein, lokaal niveau. Op logische momenten tijdens een bezoek wordt deze informatie getoond om de basislaag te verrijken en bezoekers aan te zetten tot verkennen. Deze laag bestaat uit kleinere plattegronden die interessante bestemmingen in de directe omgeving tonen.
Waarom: • Informeren over het totaalaanbod • Verleiden tot het verkennen van de stad
Waarom: • Praktische informatie om te navigeren • Vertrouwen opbouwen in het systeem
Waarom: • Informeren over het lokale aanbod • Verleiden tot lokaal verkennen
Wat: • Totaaloverzicht met alle primaire, secundaire en tertiaire bestemmingen • Huidige locatie & loopcirkels
Wat: • Verwijzingen naar primaire bestemmingen • Verwijzingen naar secundaire bestemmingen • Huidige locatie & loopminuten
Wat: • Lokaal overzicht met plattegrond van de directe omgeving • Huidige locatie & knooppunten
Hoe: • Bord met plattegrond
Hoe: • Handwegwijzers
Hoe: • Uitsnede plattegrond bevestigd aan handwegwijzers en aan bestaande inrichtingselementen
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 68
Strategie
4. Familie van elementen Onderstaande afbeelding toont schematisch de familie van elementen.
Totaaloverzicht • •
Totaaloverzicht met alle primaire, secundaire en tertiaire bestemmingen Huidige locatie & loopcirkels
Basislaag • • •
Plattegrond geplaatst als vrijstaand element
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Lokaal overzicht
Verwijzingen naar primaire bestemmingen Verwijzingen naar secundaire bestemmingen Huidige locatie & loopminuten
Handwegwijzers op beslispunten
• •
Lokaal overzicht met plattegrond van de directe omgeving Huidige locatie & knooppunten
Plattegrond bevestigd aan bestaande inrichtingselementen
CONCEPT
29 augustus 2024 // 69
Strategie
5. Verwijsstrategie
Kijk vo or de comp verwijs lete s per be trategie stemm in in het hoofd g 'Bijlag stuk en'.
Voor alle primaire en secundaire bestemmingen is een verwijsstrategie bepaald.
Primaire bestemmingen worden overal verwezen. • Stationsgebied: er wordt zoveel mogelijk via de kortste routes verwezen, via langere doorlopende routes. • Stadsstrand: er wordt zoveel mogelijk via het westen verwezen, en de Westerdijk wordt actiever gebruikt. • Kerkplein: er wordt zoveel mogelijk verspreid verwezen, en de Schoolsteeg is toegevoegd als looproute. • Roode Steen: er wordt zoveel mogelijk via de as van Kleine en Grote Noord verwezen. • Historische Haven: er wordt zoveel mogelijk via het zuiden verwezen. • Oostereiland: er wordt zoveel mogelijk via het zuiden verwezen. • Julianapark: er wordt zoveel mogelijk via het oosten verwezen, via langere doorlopende routes. Secundaire bestemmingen worden vanaf specifieke locaties en in de directe omgeving verwezen. Wanneer relevant worden secundaire bestemmingen ook verwezen vanaf specifieke locaties in de stad. • Baadland: vanaf het Havenkantoor, vanaf de laatste handwegwijzer in het Julianapark. • Bibliotheek: vanaf de Pakhuisbrug via de Gravenstraat naar de Wisselstraat, vanaf de Nieuwsteeg naar de Wisselstraat. • Busstation: vanaf de noordkant van het station. • Centrum Varend Erfgoed: vanaf het centrale punt in de Historische Haven, vanaf het einde van de Westerdijk. • Cinema Oostereiland: vanaf de Roode Steen, vanaf het einde van de Westerdijk.
• De Boterhal: vanaf de Roode Steen, vanaf Kerkplein, vanaf omliggende straten. • Dijklander Ziekenhuis: vanaf de noord- en zuidkant van het station. • Havenkantoor: vanaf de Binnenluiendijk, vanaf Toeristen Informatie (Oostereiland). • Havenlicht: vanaf Toeristen Informatie (Oostereiland). • Havensanitair: vanaf het Havenkantoor, vanaf de ligplaatsen op Baadland. • Houten Hoofd: vanaf het centrale punt in de Historische Haven, vanaf Toeristen Informatie (Oostereiland). • Koepelkerk: vanaf het begin van Grote Noord, vanaf het Kerkplein, vanaf de Westerdijk, vanaf de Proostensteeg via de Roode Steen. • Museum van de 20e Eeuw: vanaf vrijwel de hele binnenstad, vanaf het Stationsgebied, vanaf Parkeergarage Het Park en 't Jeudje, vanaf Parkeren Nieuwe Wal. • Museumhuis Bonck: vanaf de Roode Steen, vanaf Toeristen Informatie (Oostereiland), vanaf Parkeergarage 't Jeudje, vanaf Parkeren Nieuwe Wal. • Museumstoomtram: vanaf de noord- en zuidkant van het station, vanaf de rand van het Stationsgebied, vanaf Parkeergarage ‘t Jeudje.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 70
Strategie
• • • • • • • • • • • • • • • • •
Oosterkerk: vanaf het begin van Grote Oost, vanaf het Kerkplein, vanaf de Roode Steen, vanaf het centrale punt in de Historische Haven. Parkeergarage 't Jeudje: vanaf de noordoostkant van de binnenstad, vanaf onder andere de Roode Steen, het Kerkplein, Westfries Museum, Museum van de 20e Eeuw en Museumhuis Bonck. Parkeergarage Het Park: vanaf de westkant van de binnenstad, vanaf onder andere de Roode Steen, Westfries Museum en Museum van de 20e Eeuw. Parkeren Nieuwe Wal: vanaf de zuidoostkant van de binnenstad, vanaf onder andere de Roode Steen, het Kerkplein, Westfries Museum, Museum van de 20e Eeuw en Museumhuis Bonck. Schelpenstrand: vanaf Parkeren Nieuwe Wal. Schouwburg Het Park: vanaf het Stationsgebied, vanaf de Roode Steen, vanaf Kleine en Grote Noord, vanaf beide Toeristen Informatie locaties. Sportvelden: vanaf de voetgangersingang van het Julianapark aan de Binnenluiendijk, vanaf Parkeren Nieuwe Wal. Statenlogement: vanaf de Roode Steen, vanaf omliggende straten. Theater Het Pakhuis: vanaf het Stationsgebied, vanaf Parkeergarage 't Jeudje. Toeristen Informatie (Station): vanaf de noord- en zuidkant van het station. Toeristen Informatie (Oostereiland):vanaf het centrale punt in de Historische Haven, vanaf de toegang van Visserseiland. Urban Sportpark: vanaf de voetgangersingang van het Julianapark aan de Binnenluiendijk, vanaf Parkeren Nieuwe Wal.
Veemarkt: vanaf het Stationsgebied, in de buurt vanaf Breed en vanaf de Gedempte Turfhaven. Vereniging Oud Hoorn: vanaf het Stationsgebied, vanaf Parkeergarage ‘t Jeudje Visserseiland: vanaf het Havenkantoor, vanaf het einde van de Westerdijk. Westfries Museum: vanaf vrijwel de hele binnenstad, vanaf het Stationsgebied, vanaf Parkeergarage Het Park en 't Jeudje, vanaf Parkeren Nieuwe Wal. Winkelgebied: vanaf het Stationsgebied, in de buurt vanaf de Westersingel.
Tertiaire bestemmingen zijn interessant als verdiepende laag. Deze bestemmingen worden niet verwezen, maar staan op de plattegrond.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 71
Bestemmingen: primair + secundair Strategie
Verwijsstrategie bestemmingen Op de kaart hiernaast zijn alle primaire en secundaire bestemmingen ingetekend. Primaire bestemmingen worden overal verwezen, secundaire bestemmingen worden in de directe omgeving en vanaf specifieke locaties verwezen. Alle primaire en secundaire bestemmingen zijn met elkaar verbonden via een netwerk aan (deels nieuwe) looproutes.
Kijk vo or de comp verwijs lete s per be trategie stemm in in het hoofd g 'Bijlag stuk en'.
Dijklander Ziekenhuis
Binnens tad
Museumstoomtram Stationsgebied Toeristen Informatie
Busstation
Nieuwe verbindingen Door het netwerk aan looproutes in de stad aan te passen en uit te breiden ontstaan er meer mogelijkheden om bestemmingen aan elkaar te verbinden, bezoekers te spreiden en voorkeursroutes voor bepaalde bestemmingen aan te wijzen. Op de kaart rechts zijn alle looproutes ingetekend die primaire en secundaire bestemmingen met elkaar verbinden. Bij het bepalen van nieuwe routes is gekeken naar ontbrekende verbindingen tussen bestemmingen (verwijsgebieden), maar ook naar mooie routes die een toegevoegde waarde hebben bij een bezoek aan Hoorn. Vervolgens is er getoetst of de nieuw voorgestelde routes geschikt zijn voor de bewegwijzering. Hierbij wordt gekeken naar de inrichting van de straat (is er een stoep, is het groen), naar de functie van de straat (is het een woonstraat, zijn er bestemmingen of horeca te vinden) en naar Binnens de veiligheid (is de straat verlicht, zijn er gevels met tad ramen).
eater Het Pakhuis
Winkelgebied
Veemarkt
Parkeergarage ‘t Jeudje Theater Het Pakhuis
Parkeergarage Het Park
Vereniging Oud Hoorn
Schouwburg Het Park Statenlogement Bibliotheek
Stadsstrand
Schelpenstrand Kerkplein Julianapark
De Boterhal
Urban Sportpark
Koepelkerk Oosterkerk
Nieuwe Wal
Roode Steen Havensanitair Westfries Museum
Museumhuis Bonck
N
Sportvelden Baadland
O
W
Historische Haven Havenkantoor
Z Houten Hoofd
Bestemmingen Eiland/gebied
Toeristen Informatie
Park/tuin/hofje Haven
Visserseiland
Plein Culturele bestemming Bezienswaardigheden Overige bestemmingen
Cinema Oostereiland Oostereiland Museum van de 20e Eeuw
Parkeren - auto Parkeren - fiets Bushalte SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
0
Shuttlehalte Museum Watertaxihalte
Centrum Varend Erfgoed Havenlicht
Flows Voetgangersroute
JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE Parkeergarage ‘t Jeudje Vereniging Oud Hoorn
CONCEPT
29 augustus 2024 // 72
Strategie
5. Locatiestrategie Onderstaande afbeelding toont schematisch de locatiestrategie van de familie van elementen.
Totaaloverzicht •
•
Bij aankomst- en vertreklocaties: in het Stationsgebied, bij parkeerfaciliteiten, bij fietsenstallingen, bij havens met ligplaatsen. In grotere verblijfsgebieden: op pleinen, in grote parken, bij het Stadsstrand, in de Historische Haven, op Oostereiland.
Basislaag • • •
Plattegrond geplaatst als vrijstaand element
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Lokaal overzicht
Op alle belangrijke beslispunten in de stad. Op belangrijke pleinen en kruispunten. Op locaties waar twijfel kan ontstaan over routes of bestemmingen.
Handwegwijzers op beslispunten
•
In de meer fijnmazige delen van de stad: bij interessante gebieden, wijken, straten en tertiaire bestemmingen.
Plattegrond bevestigd aan bestaande inrichtingselementen
CONCEPT
29 augustus 2024 // 73
Totaaloverzicht Strategie
Totaaloverzicht Een totaaloverzicht wordt geplaatst bij aankomst- en vertreklocaties en in grotere verblijfsgebieden.
Kijk vo or de comp locatie lete van de strategie ov in het erzichten hoofds tuk 'Bijlag en'.
Binnens tad c irkel
Aankomst- en vertreklocaties Een bezoek aan Hoorn start voor voetgangers doorgaans bij de volgende aankomstlocaties: • Parkeergarages Het Park & 't Jeudje • Parkeren Nieuwe Wal • Fietsenstallingen Station & Veemarkt • Station • Havens met ligplaatsen voor passanten
SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
11
Grotere verblijfsgebieden De grotere verblijfsgebieden zijn als volgt: • Historische Haven • Julianapark • Kerkplein • Oostereiland • Roode Steen • Stadsstrand • Stationsgebied Locatiestrategie Op de kaart rechts zijn de nieuwe looproutes en de locaties van de totaaloverzichten ingetekend. Binnens tad c i l Hetrkegaat om dertien locaties waar een totaaloverzicht
geplaatst wordt.
3
4
SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
10
2
N O
W
Z 8
Flows Looproute SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
Huidige elementen Handwegwijzer
1 5
Plattegrondbord
Nieuwe bewegwijzering Basislaag Compacte verwijzingen Totaaloverzicht
9
Lokaal overzicht Vaarverwijzingen
AUGUSTUS 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 74
Basislaag Strategie
Basislaag De basislaag wordt geplaatst op alle belangrijke beslispunten, op belangrijke pleinen en kruispunten en op locaties waar twijfel kan ontstaan over routes of bestemmingen.
Binnens tad
Kijk vo or de comp locatie lete st van de rategie basisla a in het hoofd g 'Bijlag stuk en'.
Beslispunten Beslispunten ontstaan als er een keuze moet worden gemaakt: ga ik links, rechts of rechtdoor? Op beslispunten is de behoefte aan informatie hoog. Als hier te weinig of geen informatie wordt getoond kunnen gebruikers hun vertrouwen in de bewegwijzering verliezen. Locatiestrategie Op de kaart rechts zijn de nieuwe looproutes en de locaties van de handwegwijzers uit de basislaag ingetekend.
Het gaat in totaal om 43 locaties waar een handwegwijzer geplaatst wordt. Een deel van deze handwegwijzers is ter vervanging van oude handwegwijzers, en een deel is nieuw door de aangepaste looproutes.
N O
W
Z Flows Looproute
Het gaat in totaal om elf locaties waar een compacte Binnens verwijzing geplaatst wordt. Dit zijn ofwel losse vanen tad c i l aanrkebestaande lichtmasten, ofwel nieuwe palen met maximaal drie vanen.
Huidige elementen Handwegwijzer Plattegrondbord
Nieuwe bewegwijzering Basislaag Compacte verwijzingen Totaaloverzicht Lokaal overzicht Vaarverwijzingen
AUGUSTUS 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 75
Lokaal overzicht Strategie
Lokaal overzicht Een lokaal overzicht wordt geplaatst in de meer fijnmazige delen van de stad
Kijk vo or de comp locatie lete van de strategie ov in het erzichten hoofds tuk 'Bijlag en'.
Binnens tad c irkel
Verdiepende informatie Er zijn veel interessante (tertiaire) bestemmingen in Hoorn die niet worden verwezen. Veel van deze bestemmingen zijn wat kleiner, zijn voor de liefhebber of zijn niet openbaar en/of publiek toegankelijk, zoals: • Parken, tuinen en hofjes. • Erfgoed, monumenten en bezienswaardigheden die niet openbaar en/of publiek toegankelijk zijn. • Monumenten, kunst en monumentale bomen.
SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
11
3
Locatiestrategie Op de kaart rechts zijn de nieuwe looproutes en de locaties van de lokale overzichten ingetekend.
4
SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
10
Het gaat om 45 locaties waar een lokaal overzicht geplaatst wordt.
2
N O
W
Z 8
Flows Looproute SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw
Huidige elementen Handwegwijzer
Binnens tad c irkel
1 5
Plattegrondbord
Nieuwe bewegwijzering Basislaag Compacte verwijzingen Totaaloverzicht
9
Lokaal overzicht Vaarverwijzingen
AUGUSTUS 2024 // HOORN STADSBEWEGWIJZERING
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 76
4 Ontwerp
Ontwerp
4.1 Introductie In de ontwerpfase worden alle ontwerpelementen samengevoegd tot een consistente en unieke familie. Alle verschillende onderdelen en elementen die zijn uitgedacht worden op de komende pagina’s toegelicht: 1. 2. 3. 4. 5.
Typografie Kleur Pictogrammen Plattegrond Familie van elementen
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 78
Ontwerp
4.2 Typografie Typografie is een belangrijk onderdeel van de bewegwijzering. De typografie moet goed zichtbaar en leesbaar zijn, en bepaalt mede de stijl van de bewegwijzering. Lettertype Hoorn is een oude stad met een rijke geschiedenis. De typografie moet hierop aansluiten. Als lettertype wordt daarom de Adelle gebruikt van TypeTogether. Er zijn veel gewichten van Adelle beschikbaar, waardoor deze letter breed toegepast kan worden.
Adelle
De Adelle is een letter met een moderne schreef, waardoor het aansluit op de historie van de stad maar ondertussen ook tijdloos is. Het is een letter met veel persoonlijkheid en speelse details die toch rustig oogt. Het is bovendien een goed leesbare letter met herkenbare lettervormen. Taligheid Hoorn trekt als toeristische bestemming niet alleen Nederlandse, maar ook internationale bezoekers. Er is daarom gekeken naar de taligheid van het nieuwe bewegwijzeringssysteem. Omdat veel van de bestemmingen in Hoorn eigennamen zijn, en omdat het gebruiken van één taal minder ruimte in beslag neemt, is gekozen voor een eentalig systeem. Hierdoor kunnen teksten groter worden weergegeven, waardoor de leesbaarheid beter wordt en de elementen vanaf een grotere afstand gebruikt kunnen worden. Ook worden pictogrammen gebruikt om de bestemmingen te verduidelijken.
MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Adelle CONCEPT
29 augustus 2024 // 79
Ontwerp
4.3 Kleur De kleur is zeer bepalend voor de uitstraling van de bewegwijzering. De kleuren moeten passen bij de historische omgeving van Hoorn, maar moeten ook goed opvallen in het straatbeeld. Er is daarom gekeken naar zowel historisch als huidig kleurgebruik in Hoorn om de kleuren voor de bewegwijzering te bepalen. Zichtbaarheid De bewegwijzering moet zichtbaar zijn en voldoende opvallen in de omgeving. Ook moet informatie goed leesbaar zijn: het contrast tussen de inhoud en de achtergrond moet goed zijn, van zowel de tekst als pictogrammen. Hierbij spelen de kleuren een belangrijke rol. De gebruikte kleuren moeten genoeg contrast geven tussen voor- en achtergrond bij zowel tekstuele elementen als bij pictogrammen en plattegronden.
Een veel voorkomende kleur in Hoorn is groen.
Historische omgeving De bewegwijzering gaat deel uit maken van het straatbeeld van Hoorn. De kleuren die gekozen worden moeten daarom goed passen bij de historische omgeving waarin de kleuren zichtbaar zullen zijn. Bevindingen Op de volgende pagina's worden een aantal historische kleuren behandeld. Een deel van deze kleuren vormen de basis van het kleurenpalet dat gebruikt wordt voor de bewegwijzering.
Een voorbeeld van historische pigmenten. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
CONCEPT
29 augustus 2024 // 80
Ontwerp
Groene Aarde, een verweringsproduct van verschillende gesteenten, werd vooral van de 17e tot de 19e eeuw gebruikt. Het hoogtepunt van gebruik lag in de 18e eeuw. Dit pigment werd toegepast in kalkverf, waardoor het relatief goedkoop was, maar niet schimmelwerend werkte en gevoelig was voor verkleuring. Naast Groene Aarde was in deze tijd ook het veel duurdere pigment Spaans Groen beschikbaar. Spaans Groen was als enige groenige pigment geschikt voor het schilderen van houtwerk met olieverf1. Spaans Groen is voor relatief veel inrichtingselementen in Hoorn gebruikt. Het pigmentpoeder voor Spaans Groen werd verkregen door koperen platen te laten oxideren. Het pigment dat hieruit ontstond werd verwerkt als een opvallende groene verf die schimmelwerend werkte2.
Voorbeelden van het gebruik van kleuren die lijken op Spaans Groen in Hoorn.
Vriesch Groen is de toegepaste kleur op het hekwerk van de Veemarkt. Deze kleur, bestaande uit 50% Vriesch Groen en 50% Spaans Groen, werd in het begin van de 19e eeuw toegepast is op alle gemeentelijke gebouwen, zoals de Waag, het stadhuis en de torens. Tijdens onderzoek naar de kleur van de hekken op de Veemarkt kwam deze groen als eerste kleurlaag tevoorschijn3. In het huidige straatbeeld komt deze kleur groen weinig voor. Chroomoxide groen kwam halverwege de 19e eeuw op de markt als een duurzaam groen pigment dat niet giftig was. Deze kleur komt nog weinig voor in het straatbeeld van Hoorn.
Hekwerk op de Veemarkt geschilderd in een menging van 50% Vriesch Groen en 50% Spaans Groen.
1 Informatiepagina over het gebruik van groene pigmenten, agriwiki.nl. 2 Historisch kleurgebruik in Hoorn, P.C. Meijers. 3 Kwartaalblad van de Vereniging Oud Hoorn, nummer 2, 15 juni 2000. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Overzicht van belangrijkste gebruikte groene pigmenten en kleuren van 1600-1950 – agriwiki.nl.
CONCEPT
29 augustus 2024 // 81
Ontwerp
Standgroen kwam vanaf het midden van de 19e eeuw op de markt. Deze standgroene verven waren zeer duurzaam. In de Standverven werd standolie als bindmiddel toegepast in combinatie met het transparante pigment Bremergroen. Door deze combinatie ontstaat een hele sterke koperverbinding, waardoor de verf lang standhoudt en beter beschermd is tegen weersinvloeden. Na de ontwikkeling van dit op standolie gebaseerde standgroen, werden ramen en deuren vanaf het midden van de 19e eeuw vooral in een donkergroene kleur afgewerkt1. Voor deze kleur is een aantal synoniemen in omloop: grachtengroen, monumentengroen of rijtuigengroen. Grachtengroen, Rijtuigengroen en Monumentengroen zijn oorspronkelijk synoniemen voor Standgroen. Echter hebben deze kleuren zich ontwikkeld tot vier net iets verschillende kleuren. Grachtengroen, Rijtuigengroen en Monumentengroen zijn iets donkerder dan Standgroen, waarvan Grachtengroen de meest donkere kleur is. De standgroene kleuren werden veel toegepast bij grachtenpanden in onder andere Amsterdam, waardoor deze kleurgroep de naam Grachtengroen kreeg. Vervolgens werd deze kleurgroep ook buiten de grachten toegepast. In dit geval noemt men deze kleurgroep Monumentengroen2. Monumentengroen is donkerder dan standgroen en iets lichter dan rijtuigengroen. Monumentengroen wordt in Hoorn veel gebruikt voor op kozijnen, ramen, deuren en hekwerken.
Ook een deel van het straatmeubilair en de oude handwegwijzers zijn in deze kleur uitgevoerd.
1 Historisch kleurgebruik in Hoorn, P.C. Meijers. 2 Informatiepagina over het gebruik van de kleur Standgroen, agriwiki.nl. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Een aantal voorbeelden van het gebruik van Standgroen en Monumentengroen in Hoorn.
CONCEPT
29 augustus 2024 // 82
Ontwerp
Westfries-groen is ontstaan in de 19e eeuw. De plaatselijke schilder uit Spierdijk, Jacob Hinke, experimenteerde met de basispigmenten Bremer groen, Spaans groen en Fries groen. Uit deze pigmenten ontstonden uiteindelijk zes verschillende tinten mintgroen. Een lichter groen in het zuiden van West-Friesland, iets geler voor het middengebied en iets blauwer voor het noorden1. De vooruitstrevendheid en het gevoel voor wisseling in stijlinvloeden maakten dat Hinke inging tegen het tot dan toe eentonige aanbod buitenkleuren in West-Friesland: okergeel, groen, standgroen en middengroen. De grote gewildheid van het West-Fries groen heeft Hinke mede aan zijn vrouw te danken, die met haar kraam menige kermis bezocht en daar onvermoeibaar de mintgroene kleuren aanprees2. Hoewel de kleur Westfries-Groen veel voorkomt binnen de Westfriese Omringdijk, komt de kleur in Hoorn zelf niet veel voor. Ook in de archieven van Hoorn is een specificatie van deze kleur niet te vinden. Wel is deze kleur kenmerkend voor de Noord-Hollandse regio Westfriesland.
1 Buitenschilderwerk in Westfriesland – Westfries Genootschap 2 Boerderijenstichting Noord-Holland: Vrienden van de stolp, nieuwsbrief nr. 96, maart 2019. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
K2.05.85 K2.20.70
J0.20.80 K2.10.80
Een aantal voorbeelden van het gebruik van Westfries-groen in Noord-Holland.
CONCEPT
29 augustus 2024 // 83
Ontwerp
Geel is een veel voorkomende ondersteunende kleur in het straatbeeld van Hoorn. Kozijnen en lijstwerk werden vaak geschilderd in een vaalgele Bentheimer natuursteenkleur. Tijdens de 18e eeuw werden steeds lichtere kleuren gebruikt1. Rood werd gemaakt van meekrap, een plant waarvan de wortel werd gebruikt om rode kleurstof te maken. Het bekende ossenbloed, een ijzeroxidepigment, werd al in de oudheid toegepast evenals het rode dodekop. Deuren en ramen werden nog steeds vaak groen geschilderd, maar ook rood en bruin waren gebruikelijke kleuren. De buitenkanten van gevelluiken waren groen. Om in gesloten toestand aan te sluiten op het interieur werden aan de binnenzijde rood of roodbruin, gele oker of oranje toegepast2.
Een aantal voorbeelden van het gebruik van verschillende soorten geel in Hoorn.
Blauw komt ook voor in Hoorn, echter is hier niet veel informatie over te vinden. De meest voorkomende historische kleuren blauw zijn Gelders Blauw en Berlijnsblauw. Soms worden deze kleuren gebruikt in combinatie met geel, zoals op de luiken van het Westfries Museum en op de gevel van het Buismangebouw.
Een aantal voorbeelden van het gebruik van verschillende soorten rood in Hoorn.
1 Historisch kleurgebruik in Hoorn, P.C. Meijers. 2 Historisch kleurgebruik in Hoorn, P.C. Meijers. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE
Een aantal voorbeelden van het gebruik van de combinatie geel met blauw in Hoorn.
CONCEPT
29 augustus 2024 // 84
Ontwerp
Kleurenpalet Aan de hand van de historische kleuren zijn een aantal kleuren gekozen die samen het palet vormen van de stadsbewegwijzering. Dit palet bestaat uit primaire kleuren, welke veel gebruikt zullen worden, en secundaire kleuren, die aanvullend gebruikt worden op bijvoorbeeld de plattegrond. Primaire kleuren De primaire kleuren zijn gebaseerd op de historische kleuren die gebruikt worden in Hoorn. Als basis is voor Monumentengroen gekozen, de kleur van het huidige straatmeubilair in Hoorn. Dit is een diepe, donkere groen, die mooi kleurt in het straatbeeld, ongeacht de locatie in de binnenstad. Aansluitend hierop wordt aanvullend de kleur Spaans Groen gebruikt als accentkleur. Als signaalkleur wordt een variant van het Westfries-groen gekozen, een kleur die opvalt in de omgeving, goed past bij het Monumentengroen en het Spaans Groen, en die een link heeft met de regio. Ondersteunende kleuren De ondersteunende kleuren worden aanvullend op de primaire kleuren gebruikt op bijvoorbeeld de plattegrond. Deze kleuren zijn gebaseerd op monumentale kleuren die voor een deel nog regelmatig voorkomen in het straatbeeld van Hoorn. Contrast De voorgrond en achtergrond moeten genoeg contrast vormen met elkaar om goed zichtbaar en leesbaar te zijn.
Vooral bij tekst is dit belangrijk: het contrast moet hoog genoeg zijn zodat de tekst goed leesbaar is, ook tijdens minder ideale omstandigheden (zoals bij regen en schemer). Bij de primaire kleuren is daarom gekozen voor een goed contrast tussen de achtergrond en de tekst en pictogrammen.