Document · PDF

Bijlage: bewegwijzeringsplan

Gemeenteraad 10 december 2024, gemeente HoornBij agendapunt: Toeristische bewegwijzering20.462 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bewegwijzeringsplan Project: Toeristische voetgangersbewegwijzering Hoorn Opdrachtgever: Gemeente Hoorn Datum: 29 augustus 2024 Team: Roos Petrovskyi, Thoas Hooning van Duyvenbode, Nienke Temmink Foto: Wouter Kloos, Unsplash

Inhoudsopgave

1 Onderzoek

3 Strategie

5 Bijlagen

105

1.1 Introductie

3.1 De rol van bewegwijzering

5.1 Bijlage 1: enquête

106

1.2 Benchmark

3.2 Visie

5.2 Bijlage 2: verwijsstrategie

107

1.3 Bureau-onderzoek

3.3 Uitwerking

5.3 Bijlage 3: locatiestrategie

126

2 Analyse

4 Ontwerp

2.1 Introductie

4.1 Introductie

2.2 Korte enquête

4.2 Typografie

2.3 Kennismaking Hoorn

4.3 Kleur

2.4 Workshop #1

4.4 Pictogrammen

2.5 Workshop #2

4.5 Plattegrond

2.6 Bezoekersprocessen

4.6 Familie van elementen

2.7 Workshop #3-5

2.8 Workshop #6-7

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 2

Introductie Toeristische voetgangersbewegwijzering Hoorn Om de weg te vinden maken mensen gebruik van de volgende vaardigheden: ze moeten zich kunnen oriënteren in een gebied, navigeren door dit gebied en moeten het gebied ervaren. De kernvragen bij het vinden van een bestemming zijn: • Waar ben ik en waar is mijn bestemming? • Hoe kom ik bij mijn bestemming? • Wat zijn mijn mogelijkheden en wat kan ik doen? Bewegwijzering gaat dus over meer dan alleen het plaatsen van borden. Het gaat om een eenduidige visie waarbij alle (inrichtings-)elementen betrokken worden die bijdragen aan het vindbaar maken van de gezochte bestemmingen.

Doelen van dit project De doelstellingen voor dit project zijn: • Een bezoek aan Hoorn – op weg naar, in en terug – zo soepel mogelijk te laten verlopen. • Bezoekers op hun gemak te stellen, door het geven van duidelijke informatie en verwijzingen. • Bezoekers informatie te verschaffen over de diverse mogelijkheden en de parels van de stad. • Dit alles te doen op een wijze die de beleving van de sfeer van Hoorn versterkt. • Bezoekers vertrouwen te geven in het verwijssysteem.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 3

Geraadpleegde bronnen Ontvangen stukken • Leefstijlatlas Hoorn The SmartAgent Company i.o.v. Gemeente Hoorn • Programma waterfront Koers voor de kust Gemeente Hoorn (2013) • Binnenstad in beweging Integrale visie voor de binnenstad Urhahn & Gemeente Hoorn (2016) • Hoorn, erfgoed als fundament Visie op erfgoed 2017-2025 Team Erfgoed (2017) • Toekomst van Hoorn Urhahn i.o.v. Gemeente Hoorn (2019) • Raadsvoorstel 1670561 Uitgangspunten voor 'meer stad worden' Gemeente Hoorn (2019) • Poort van Hoorn Stedenbouwkundig plan Gemeente Hoorn & projectpartners (2020) • Detailhandelnota 2020-2025 Eindconcept DTNP i.o.v. Gemeente Hoorn (2020) • Welstandsnota 2020 Hoorn Gemeente Hoorn (2020) • Leidraad inrichting openbare ruimte Stadsbeheer gemeente Hoorn (2021) • Bestemmingsplan Poort van Hoorn BügelHajema i.o.v. Gemeente Hoorn (2021)

• • •

•

Positionering Hoorn Branddoctors i.o.v. Gemeente Hoorn (2022) Strategische Merkanalyse van de stad Hoorn Hendrik Beerda i.o.v. Gemeente Hoorn (2022) Omgevingsvisie Hoorn Meer stad om van te genieten KuiperCompagnons & Gemeente Hoorn (2022) Raadsvoorstel 1961081 De marketing van Hoorn in 2023 Gemeente Hoorn (2023) Verrommeling binnenstad Vereniging Oud Hoorn (2023)

Vergaderingen, werksessies en rondlopen • Kick-off project Kernteam (juli 2023) • Rondloop in Hoorn Mijksenaar & kernteam (aug 2023) • Rondloop in Hoorn, noord/oost/zuid/west Mijksenaar (sept 2023 - april 2024) • Workshop 1: wat kan bewegwijzering betekenen voor Hoorn? Kernteam & interne stakeholders (okt 2023) • Workshop 2: wat kan bewegwijzering betekenen voor Hoorn? Kernteam & externe stakeholders (okt 2023) • Workshop 3: bestemmingen in Hoorn Kernteam & interne stakeholders (nov 2023) • Informatieve bijeenkomst Gemeenteraad Mijksenaar & kernteam (jan 2024)

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

• •

• • • •

Workshop 4: bestemmingen in Hoorn Kernteam & interne stakeholders (feb 2024) Rondvaart haven & verdiepende rondloop Roode Steen en Kerkplein Mijksenaar, kernteam & havenmeester (mrt 2024) Workshop 5: bestemmingen in Hoorn Kernteam & interne stakeholders (mrt 2024) Workshop 6: verwijsstrategie & locatiestrategie Kernteam & externe stakeholders (apr 2024) Workshop 7: kleurstelling & ontwerp Kernteam & interne stakeholders (apr 2024) Presentatie & bespreking Welstandscommissie Kernteam & externe stakeholders (aug 2024)

Kernteam toeristische bewegwijzering Gemeente Hoorn • Jasper Bulteel - Netwerkregisseur Economie & Levendigheid, Projectleider • Jos van Putten - Beleidsmedewerker Toerisme / Leisure • Boy Boukens - Verkeerskundige Mijksenaar • Roos Petrovskyi - Design Lead • Thoas Hooning van Duyvenbode - Design Lead • Nienke Temmink - Junior Designer

CONCEPT

29 augustus 2024 // 4

1 Onderzoek

Onderzoek

1.1 Introductie De onderzoeksfase is een oriënterende fase, waarin een korte benchmark is uitgevoerd en gestart is met bureau-onderzoek over Hoorn. In de onderzoeksfase is een benchmark uitgevoerd. Er is gekeken naar andere steden en de oplossingen die daar bedacht zijn, waarbij steden die vergelijkingen tonen met Hoorn centraal staan. Het tweede deel van de onderzoeksfase bestaat uit bureau-onderzoek, waarbij allerlei bestaande documenten en websites zijn bekeken om een eerste indruk te krijgen van Hoorn. Deze informatie is gebruikt om gerichter de analysefase in te gaan.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 6

Onderzoek

1.2 Benchmark Middels een benchmark zijn verschillende systemen van bewegwijzering in andere steden bekeken en vergeleken. Aanpak Bewegwijzering in stedelijke omgevingen bestaat vaak uit een paar vaste elementen: verwijzingen, identificaties en plattegronden. Verwijzingen helpen bezoekers van plek A naar B te navigeren, identificaties worden gebruikt om publieke gebouwen, straten en parken te identificeren, en plattegronden worden als verdiepende laag gebruikt en helpen bezoekers zich te oriënteren in een stad of omgeving. De manier waarop deze elementen zijn vormgegeven wisselen echter sterk. De omgeving, de cultuur, de weersomstandigheden en de identiteit van een stad spelen hierbij allemaal een rol. In deze korte benchmark zijn verschillende systemen van bewegwijzering vergeleken, waarbij gekeken is naar de componenten van het systeem, kleurgebruik en bijzonderheden. Bevindingen De volgende pagina’s bevatten enkele systemen die zijn onderzocht.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 7

Onderzoek

Adelaide (Australië) Twee systemen, voor voetgangers en fietsers, die op sommige punten gecombineerd worden.

Amersfoort (Nederland) Twee systemen, voor voetgangers en fietsers, die naast elkaar bestaan maar wel op elkaar aansluiten.

Elementen • Kleur: basis zwart, signaalkleur geel (voetgangers) en blauw (fietsers) • Materiaal: houten palen, plaatmateriaal en stickers • Montage: nieuwe en bestaande palen zijn gebruikt

Elementen • Kleur: basis antraciet, signaalkleuren rood en oranje • Materiaal: gepoedercoate metalen palen, vanen en totems • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Bijzonderheden • Het is een flexibel systeem door de vele verschillende uitingen en vormen. • Door bewegwijzering voor voetgangers en fietsers te combineren zijn er minder losse elementen op straat nodig. • Door de verschillende uitingen en de twee kleursystemen die zijn gebruikt is het soms minder duidelijk dat het gaat om één systeem.

Bijzonderheden • De signaalkleuren zijn gebaseerd op de kleuren van historische elementen. • De kleur voor fietsparkeren (groen) sluit aan op andere steden in Nederland. • De stad is opgedeeld in drie gebieden, die altijd worden verwezen. • De kop van elke uiting toont het gebied waar men zich bevindt. • Loopminuten geven waardevolle informatie aan voetgangers.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 8

Onderzoek

Londen (Engeland) Een systeem voor voetgangers bestaande uit brede en smalle totems, handwegwijzers en losse plattegronden.

Cleveland (Verenigde Staten) Een systeem voor voetgangers bestaande uit brede en smalle totems, wandborden en plattegronden.

Elementen • Kleur: basis zwart, signaalkleur geel • Materiaal: RVS totems met vervangbaar plaatmateriaal • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Elementen • Kleur: basis zwart, signaalkleur geel • Materiaal: gepoedercoat metaal met vervangbaar plaatmateriaal • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Bijzonderheden • In dit systeem is veel aandacht voor plattegronden. • Er wordt vooral genavigeerd op straatnamen, minder op bestemmingen. • Het systeem is niet alleen bedoeld om lopend te navigeren, maar ook om te gebruiken in het openbaar vervoer. • Door de gele bakens vallen de elementen goed op in het straatbeeld.

Bijzonderheden • In dit systeem is veel aandacht voor plattegronden. • Een deel van de totems en wandborden zijn dynamisch, zodat plattegronden makkelijk gewijzigd kunnen worden. • De gele bakens zijn intern verlicht, evenals de schermen van de plattegronden, waardoor het systeem ook 's avonds goed te gebruiken is.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 9

Onderzoek

Port Phillip (Australië) Een systeem voor voetgangers bestaande uit totems en wandborden.

Springvale (Australië) Een systeem voor voetgangers bestaande uit totems en wandborden.

Elementen • Kleur: zwart met verschillende steunkleuren • Materiaal: plaatmateriaal met een glanzende afwerking • Montage: een deel van de informatie is op bestaande elementen geplaatst

Elementen • Kleur: basis zwart, signaalkleur rood • Materiaal: plaatmateriaal met een glanzende afwerking • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Bijzonderheden • Het systeem is heel herkenbaar omdat de basis altijd bestaat uit een zwart vlak. • Wandborden zijn vaak geplaatst op vuilnisbakken zodat er geen nieuwe elementen geplaatst hoeven te worden. • Omdat de plattegronden opvallende steunkleuren hebben (met vooral blauw in stedelijke gebieden en groen in parken) is een signaalkleur niet nodig. • Loopminuten geven waardevolle informatie aan voetgangers.

Bijzonderheden • Het systeem is heel herkenbaar omdat de basis altijd bestaat uit een zwart vlak. • De rode balk met een hoekje eraf maakt de elementen goed zichtbaar. • Illustratieve pictogrammen ondersteunen de verwezen bestemmingen. • Er worden grote plattegronden gebruikt op de totems, en lokale plattegronden op de wandborden. • Loopminuten geven waardevolle informatie aan voetgangers.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 10

Onderzoek

Merano (Italië) Een systeem voor voetgangers én fietsers bestaande uit handwegwijzers met grote plattegronden, kleine verwijzingen en identificaties.

Rio (Brazilië) Een systeem voor voetgangers bestaande uit handwegwijzers, grote totems met plattegronden en routeoverzichten.

Elementen • Kleur: basiskleuren blauw (voetgangers) en rood (fietsers) • Materiaal: metalen palen met mat plaatmateriaal • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Elementen • Kleur: basiskleur blauw, signaalkleur rood • Materiaal: roestvrijstalen totems met mat plaatmateriaal en wissellijsten • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Bijzonderheden • Zeer uitgebreide plattegronden met veel informatie, zoals loopcirkels. • Illustratieve pictogrammen ondersteunen de verwezen bestemmingen. • Voetgangers- en fietsers informatie in één systeem te herkennen aan de kleur • Kleurrijke verwijzingen helpen fietsers om fietsparkeerfaciliteiten te vinden. • Loopminuten geven waardevolle informatie aan voetgangers.

Bijzonderheden • Dit systeem bevat veel informatie: verwijzingen, plattegronden, een route met hoogtepunten en een verdiepende laag met plattegrond. • De grote rode bakens vallen goed op in de omgeving en toont de doelgroep. • De hoogtepunten worden in een chronologische route weergegeven. • Loopminuten geven waardevolle informatie aan voetgangers.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 11

Onderzoek

Bath (Engeland) Een systeem voor voetgangers bestaande uit totems met plattegronden.

Lancaster (Engeland) Een systeem voor voetgangers bestaande uit totems met plattegronden.

Elementen • Kleur: (roest)bruin • Materiaal: totems van cortenstaal met uitsparingen en plaatmateriaal ertussen • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Elementen • Kleur: bruin en wit met goudkleurige omlijsting • Materiaal: metalen frame met plaatmateriaal op betonnen voet met logo • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Bijzonderheden • Dit systeem bestaat volledig uit totems met plattegronden. • De ommuurde stad is weergegeven in een cirkelvormige plattegrond, waarbij de plattegrond meedraait met de oriëntatie van de gebruiker. • Rondom de plattegronden zijn verwijzingen verwerkt. • Het materiaal dat gebruikt is oogt natuurlijk en past goed in de omgeving. • Loopminuten geven waardevolle informatie aan voetgangers.

Bijzonderheden • Dit systeem bestaat uit smalle en brede totems met verwijzingen, een plattegrond en wisselende informatie die context geeft over een gebied, bestemming of landmark. • Geschiedenis is een belangrijk onderdeel van dit systeem, een verdiepende laag geeft daarom informatie en context. • Loopminuten geven waardevolle informatie aan voetgangers.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 12

Onderzoek

Brighton (Engeland) Een systeem voor voetgangers bestaande uit totems met plattegronden.

Lunenburg (Canada) Een systeem voor voetgangers bestaande uit totems en borden met plattegronden.

Elementen • Kleur: blauw • Materiaal: RVS totems met vervangbaar plaatmateriaal • Montage: nieuwe elementen met een smalle voetplaat

Elementen • Kleur: grijs • Materiaal: metalen totems met plaatmateriaal in verschillende lagen • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering

Bijzonderheden • Dit systeem is ontwikkeld voor een kustgebied, het strand en de zee spelen een belangrijke rol in de vorm en het ontwerp. • Het aantal bestemmingen dat wordt verwezen is klein, de plattegrond speelt een belangrijke rol bij het vinden van een bestemming. • Loopminuten en een loopcirkel op de plattegrond geven waardevolle informatie aan voetgangers.

Bijzonderheden • Dit systeem bestaat uit zeer smalle totems die weinig ruimte in beslag nemen. • De totems tonen zeer gedetailleerde plattegronden van een wijk, met straatnamen en huisnummers. • Op de totems staat verdiepende informatie, zoals geschiedenis van een wijk. • Op locaties met meer ruimte staat een grotere plattegrond met een index. • Noord, oost, zuid en west worden gebruikt als oriëntatiemiddel.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 13

Onderzoek

Dresden (Duitsland) Een systeem voor voetgangers bestaande uit totems met plattegronden. Elementen • Kleur: basiskleur grijs, signaalkleur lichtgrijs • Materiaal: metalen plaatmateriaal • Montage: nieuwe elementen met blinde verankering Bijzonderheden • De plattegrond wordt altijd in dezelfde uitsnede weergegeven. • De verwijzingen op de totems zijn tweetalig. • In dit systeem worden weinig kleuren gebruikt. • De 'u bent hier' aanduiding is geel, en is goed te zien op de plattegrond en op de voet van de totem. • De stad Dresden met logo is duidelijk de afzender van de informatie.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Minneapolis (Verenigde Staten) Een systeem voor voetgangers bestaande uit verwijzingen, totems met plattegronden, kleine plattegronden en inrichtingselementen zoals lantaarnpalen. Elementen • Kleur: basiskleur wit, signaalkleur geel • Materiaal: metalen frames met plaatmateriaal en gevouwen plaatmateriaal • Montage: nieuwe elementen met blinde montage en verankering Bijzonderheden • Dit systeem heeft zeer uitgebreide plattegronden met veel informatie, waaronder een uitgebreide index. • Er wordt genavigeerd op straatnamen en minder op bestemmingen. • Kleine uitsneden van de plattegrond worden om bestaande palen geplaatst. • Onderdeel van dit systeem is een duidelijke huisstijl met een eigen logo.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 14

Onderzoek

Plattegronden De gebruikte plattegronden uit de benchmark projecten verschillen zeer. In dit overzicht verschillende uitvoeringen en de onderdelen waarop ze verschillen: • • • •

Vorm (rechthoek, vierkant, rond) Weergave (overzicht, lokaal, detail, pictogram) Oriëntatie (kijkrichting, noord-pijl) Schaal bestemmingen (op de kaart, verder weg)

• • • •

Basiskleur (bebouwing, groen, water) Signaalkleur (wel/geen signaalkleur) Algemene detaillering (veel/weinig details) Landmarks (kleur, tekenstijl, 2D/3D)

Plattegrond Bath

Plattegrond Brighton

Plattegrond Londen

Plattegrond Rio

Plattegrond Dresden

Plattegrond New York

Plattegrond Merano

Plattegrond Springvale

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

• • • •

You are here (wel/niet gecentreerd) Loopafstanden (weergave, eenheden, schaal) Bestemmingen (weergave, aantal, context) OV-informatie (stations, haltes, lijnen, spoor)

CONCEPT

29 augustus 2024 // 15

Onderzoek

1.3 Bureau-onderzoek Bureau-onderzoek is een essentiële stap om alle informatie die reeds beschikbaar is over Hoorn in kaart te brengen. Informatie en initiatieven Tijdens het brueau-onderzoek is informatie verzameld uit bestaande offline en online bronnen. Denk hierbij aan plattegronden (zoals de stadsplattegronden en Google Maps), informatiewebsites (zoals gemeentewebsites en online archieven) en review-websites (zoals Tripadvisor en Google). Bevindingen Door deze bestaande informatie als basis te nemen ontstaat een beeld van de specifieke kenmerken, behoeften en uitdagingen voor Hoorn. Door te begrijpen hoe de stad is gestructureerd, waar bestemmingen zich bevinden en hoe mensen zich verplaatsen, wordt de basis gelegd voor de strategie van de bewegwijzering. Verder biedt het onderzoeken van initiatieven in de stad waardevolle inzichten over de gemeenschap en de specifieke gebieden en bestemmingen die de moeite waard zijn om te verkennen en te benadrukken.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 16

Onderzoek

Schaal van de stad Deze satellietfoto van de binnenstad van Hoorn geeft een goede indruk van de schaal van de stad. De binnenstad van Hoorn is voor de bewegwijzering ingekaderd in een loopcirkel vanaf de Roode Steen. Grofweg kan gesteld worden dat vanaf de Roode Steen de gehele binnenstad te belopen is binnen zo'n tien minuten.

Indeling De binnenstad is een soort driehoek, afgesneden door het spoor, de oude stadswal (Draafsingel) en het water. De oude structuren van de stad zijn nog goed zichtbaar, met een paar lange assen verbonden door kleinere straten en steegjes. De Grote Kerk, Roode Steen, Veemarkt en Oostereiland vallen vanuit de lucht direct op, net als de verschillende havens.

1min 2min 3min 4min 5min 6min 7min 8min 9min 10min

Hoorn in loopminuten. Elke cirkel is – hemelsbreed – een extra minuut lopen vanaf de Roode Steen. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Loopbaarheid Het centrum van de loopcirkel is geplaatst op de Roode Steen. Uitgaande van een rustig looptempo van 80 meter per minuut (trager dan 5km/u) is de gehele binnenstad vanaf dit punt binnen 10 minuten te belopen. Tussen twee van de verste punten, het Station en het Julianapark, is het zo'n 20 minuten lopen - ook dit is een beloopbare afstand.

100m

200m

300m

400m

500m

600m

700m

800m

900m 1000m

Hoorn in afstand. Elke cirkel is – hemelsbreed – 100 meter vanaf de Roode Steen.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 17

Alle bestemmingen - zonder indeling Onderzoek

Bestemmingen in Hoorn Op basis van verzamelde gegevens zijn bestemmingen in de binnenstad ingetekend op de kaart rechts.

Dijklander Ziekenhuis

Binnens tad

Indeling Op de kaart is te zien dat bijna alle bestemmingen zich onder het spoor bevinden. De bestemmingen zijn redelijk goed verspreid tussen het station en de uiterste punten van de binnenstad, zoals het Julianapark, het Stadsstrand en Oostereiland. Toch zijn er ook bestemmingen die door de ligging minder goed te bereiken zijn. Dit heeft vooral te maken met de structuur van Hoorn, bestaande uit bebouwing, straten en stegen, maar ook uit water, havens, bruggen, dijken en eilanden.

Museumstoomtram Stationsgebied Toeristen Informatie

Noorderplantsoen Busstation Winkelgebied

Claes Stapelhofje Mariatoren

Noorderkerk

Volière

Sint-Pietershof

Veemarkt

Parkeergarage ‘t Jeudje Theater Het Pakhuis

De Gekroonde Jaagschuit Parkeergarage Het Park

Vereniging Oud Hoorn

Burgerweeshuis

Winkelgebied & Hoornse Straatjes

Schouwburg Het Park

Mariakapel

Monument: Hand 1 - Afscheid

Buismangebouw Lutherse Kerk

Stadsstrand

Oosterplantsoen

Weeshuistuin

Statenlogement

Oost-Indisch Huis

Bibliotheek

Oosterpoort

Schelpenstrand

Admiraliteitspoortje

Kloostertuin Oude Vrouwenpoortje

De Boterhal Monument: Hand 2 - Woede

Koepelkerk

Grote Kerk

‘t Glop Monument: Zij vielen voor ons Hoorn

Monument: Hand 4 - Steun

Kerkplein

2min Foreestenhuis

De Waag

Westfries Museum

Urban Sportpark

Oosterkerk

Nieuwe Wal Karperkuil

Roode Steen

Sint-Jozefhuis

Julianapark

Bossuhuizen

Schoolsteeg 7

Monument: Hand 3 - Wanhoop

Loopbaarheid De meeste bestemmingen in Hoorn bevinden zich binnen 15 minuten lopen van de Roode Steen. De parkeergelegenheden zoals Nieuwe Wal, Pelmolenpad en Transferium liggen daar soms net iets buiten. Parkeergarage 't Jeudje en het parkeerterrein Westerdijk liggen binnen zo'n 6 minuten lopen van de Roode Steen.

Bierkade 10

Jan Pieterszoon Coen

Museum van de 20e Eeuw

6min

7min

8min

9min

Museumhuis Bonck Binnenhaven

3min 4min

Oude Haven

5min WIC-kantoor

Rommelhaven

Sportvelden

Baadland

Historische Haven Havenkantoor

Hoornse Hop

SHUTTLE

10min 10

Kaaspakhuizen

Hertenkamp

Havensanitair

Voormalig Postkantoor 1min

Kunstroute

WSV Hoorn

De scheepsjongens van Bontekoe Houten Hoofd Hoofdtoren Monument: Bagage voor het leven

Toeristen Informatie 8

Bewegwijzering Op de kaart zijn alle verzamelde bestemmingen ingetekend. Niet al deze bestemmingen zullen worden verwerkt in de stadsbewegwijzering.

Kijk vo or m inform eer atie over a ll e bestem in het mingen hoo 'Uitwe fdstuk rking'.

Krententuin

Grashaven

Visserseiland

SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw

Cinema Oostereiland

Buitenhaven

Oostereiland

1 5

Museum van de 20e Eeuw

Bestemmingen Bestemming Parkeren - auto

Centrum Varend Erfgoed

Parkeren - fiets

Kunstroute

Havenlicht

Bushalte 0

SHUTTLE Museum van de 20e Eeuw

Watertaxihalte Shuttlehalte Museum van de 20e Eeuw Markermeer

Binnens tad JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWĲZERING

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 18

Onderzoek

Gemeente Hoorn Op de toeristische informatie pagina van Gemeente Hoorn wordt verwezen naar de websites van Kom naar Hoorn en Holland boven Amsterdam. Ook staat er een korte tekst en worden evenementen getoond. Kom naar Hoorn Op deze website worden allerlei middelen geboden om een bezoek aan Hoorn te plannen. Er worden bestemmingen getoond, er is een agenda met evenementen en er is ook praktische informatie te vinden. Holland boven Amsterdam Deze website (opgeheven juni 2024) verwijst door naar andere websites met regionale informatie. Google Maps Bij populaire bezienswaardigheden wordt de stadswandeling van Local Guide Hoorn bovenaan getoond. Verder zijn het Oostereiland en de musea populair. Local Guide Hoorn De website van Local Guide Hoorn is een van de eerste zoekresultaten op Google als er gezocht wordt naar uitjes in Hoorn. Op deze website worden rond leidingen en interessante bestemmingen getoond. Tripadvisor Tripadvisor toont een selectie van verschillende activiteiten in Hoorn op basis van beoordelingen en bezoeken. Bovenaan de lijst staan een paar van de musea bovenaan, samen met de Hoofdtoren. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 19

2 Analyse

Analyse

2.1 Introductie Hoe werkt Hoorn voor bezoekers? Om hier gevoel voor en inzicht in te krijgen is een uitgebreide analyse uitgevoerd. In de analysefase zijn de stadsindeling, bestemmingen, processen, bezoekers en bezoekersstromen geanalyseerd. Verder zijn de huidige bewegwijzering, de aanwezige informatie, de behoefte van gebruikers en de ambitie en wensen van verschillende stakeholders onder de loep genomen. Onderdeel van de analyse zijn een rondloop, een korte enquête onder stakeholders en meerdere workshops. Vervolgens is een deel van de verzamelde gegevens in kaart gebracht op de plattegrond van Hoorn.

JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWĲZERING

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 21

Analyse

2.2 Korte enquête

Kijk vo or vragen alle gesteld d ie z de enq ijn in u het ho ête in ofds 'Bijlag tuk en'.

Er is een korte enquête uitgestuurd om de eerste ideeën over stadsbewegwijzering te verzamelen bij stakeholders van het project. Aanpak In een korte enquête zijn 15 vragen gesteld aan een groep interne en externe stakeholders van het project. De enquête is door 24 mensen ingevuld. Een aantal vragen in de enquête ging over bestemmingen in Hoorn, om zo een completer beeld te krijgen van alle bestemmingen die in en om het stadscentrum te vinden zijn. Een deel van de enquête ging over eigen ervaringen bij het bezoeken van een nieuwe stad, waarbij gevraagd is naar voorbereiding en transport, maar ook naar de middelen die gebruikt worden in een stad zelf (stadsbewegwijzering, digitale middelen, plattegronden, landmarks, etc.). Ook zijn in de enquête vragen gesteld over de (ideale) verwachtingen van bezoekers aan de stad, en naar het beeld van Hoorn dat idealiter vertaald wordt naar de bewegwijzering. Bevindingen De volgende pagina’s bevatten enkele conclusies uit deze enquête.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 22

Analyse

Als ik een dagje naar een (nieuwe) stad ga raadpleeg ik:

Het gebruik van bewegwijzering Een aantal vragen in de enquête ging over het gebruik van bewegwijzering. Interessant is dat de deelnemers aangeven dat de stadsbewegwijzering niet alleen voor bezoekers maar in mindere mate ook voor bewoners bedoeld is. Ook geven deelnemers aan digitale middelen (zoals Google Maps) te raadplegen om te navigeren in een onbekende stad, maar ook de stadsbewegwijzering wordt hiervoor gebruikt.

regelmatig

Social media

Website stad of bestemming

Familie & vrienden Online reisgidsen

Als ik een stad bezoek gebruik ik stadsbewegwijzering om de weg te vinden.

vaak soms zelden

Google Maps

nooit

Stadsbewegwijzering is bedoeld voor:

Als ik een dagje naar een (nieuwe) stad ga reis ik met:

Als ik een stad bezoek gebruik ik digitale middelen om de weg te vinden.

vaak

Fietsers Auto’s, campers, toeringcars

OV Auto

Voetgangers Fiets

regelmatig

Op de stadsbewegwijzering zoek ik:

Stadsbewegwijzering is bedoeld voor:

Commerciële bestemmingen

Binnenlandse bezoekers

Vragen over de doelgroepen van bewegwijzering.

Hoogtepunten

vaak zelden

Stadse bestemmingen

Vragen over persoonlijke beleving van een onbekende stad.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

nooit

regelmatig

Parkeerfaciliteiten

Buitenlandse bezoekers

zelden

Als ik een stad bezoek gebruik ik landmarks om de weg te vinden.

Culturele bestemmingen

Bewoners

soms

nooit soms

Vragen over het navigeren en oriënteren in een onbekende stad.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 23

Analyse

Verwachtingen van bezoekers Een onderdeel van de enquête was het schetsen van de ideale verwachtingen waarmee bezoekers naar Hoorn komen. Een paar van de reacties: “Dat ze verrast worden en/of positief bevestigd worden in hun verwachting. Een stad met veel historie, mooie binnenstad en niet massaal, maar warm en persoonlijk.” “Een relatief kleine historisch stad aan het water met groots monumentaal erfgoed, waar de historie beleefbaar en levendig gehouden wordt.” "Een hoogwaardige historische binnenstad met de mooiste haven van Nederland."

Verder wordt meerdere keren genoemd dat Hoorn een authentieke, historische stad is, met veel erfgoed en monumenten, en veel interessante en mooie gevels. Hoorn is een stad vol verhalen. De Gouden Eeuw en het VOC verleden van Hoorn zijn goed zichtbaar in de stad, de historie is goed geconserveerd. Er is bovendien een breed aanbod: historie, winkelen, goede horeca, groen, havens, een stadsstrand – Hoorn heeft voor elke bezoeker iets te bieden, met een goede balans tussen rust en reuring. Eigenschappen die worden genoemd om Hoorn te omschrijven: • Ambitieus • Degelijk • Dynamisch • Gezellig • Nuchter • Persoonlijk • Sympathiek • Verrassend • Warm

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Stadsbewegwijzering Als mogelijk interessante uitgangspunt van de bewegwijzering zijn de volgende thema's aangevinkt, in volgorde van het aantal stemmen: • Monumenten en bezienswaardigheden • Culturele bestemmingen • De geschiedenis van Hoorn • Winkelbestemmingen • Tentoonstellingen • Evenementen

Verder zijn de volgende thema's genoemd, in alfabetische volgorde: • Havens • IJsbaan en zwembaden • Natuur • Openbare sportruimte • Pleinen en parken • Recreatieve bestemmingen en recreatiegebieden • Stadsstrand Bestemmingen In de enquête zijn ook allerlei bestemmingen genoemd. Zo werd er gevraagd naar highlights, verborgen parels en gebieden en wijken die meer aandacht verdienen. Alle bestemmingen die genoemd zijn in de enquête zijn verwerkt in de bestemmingenlijst.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 24

Analyse

Knelpunten Een onderdeel van de enquête was het blootleggen van de grootste knelpunten bij een bezoek aan Hoorn. Ligging en indeling van de binnenstad Een van de knelpunten die genoemd wordt, is de excentrische ligging van de binnenstad. Een van de belangrijke aankomstlocaties, het station, ligt niet in het centrum van de binnenstad en de bijbehorende bestemmingen. Ook is een aantal locaties 'verstopt', met name de historische haven en Oostereiland. Bezoekers komen regelmatig niet verder dan het winkelgebied, waarbij soms de Roode Steen niet eens bereikt wordt. Er wordt vanaf de Roode Steen vervolgens lang niet altijd doorgelopen naar de havens en Oostereiland.

Verkeer en parkeren Een ander knelpunt dat meerdere keren is genoemd is het verkeer in de binnenstad. De binnenstad van Hoorn is te veel ingericht op autogebruikers en te weinig op voetgangers. Autoverkeer wordt door de binnenstad geleid, waar veel eenrichtingsverkeer is, wat weer zorgt voor relatief veel zoekverkeer. Ook zijn er locaties zoals de Roode Steen, het Kerkplein en de Historische Haven die een deel van hun verblijfsfunctie verliezen door het vele autoverkeer. Parkeren en bewegwijzering Ook wordt er in relatie tot parkeren genoemd dat bezoekers vanaf de parkeerplaatsen de binnenstad niet goed kunnen vinden, of dat ze na een bezoek aan de binnenstad de parkeerplaats niet meer terug kunnen vinden. Voorzieningen Als laatste wordt ook het gebrek aan bepaalde voorzieningen genoemd, zoals pendelbussen van en naar parkeerplaatsen en de binnenstad, parkeerroutes voor musea, openbare toiletten en zitgelegenheid zoals bankjes. Hoewel dit niet direct met bewegwijzering te maken heeft, is het gebrek aan voorzieningen wel van invloed op de beleving van de stad. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 25

Analyse

2.3 Kennismaking Hoorn Op 31 augustus en 27 september is Mijksenaar op de eerste twee locatiebezoeken geweest in Hoorn. Dit hoofdstuk beschrijft de bevindingen. Aanpak en route Op donderdag 31 augustus heeft een rondloop plaatsgevonden met Mijksenaar en het kernteam van de gemeente Hoorn. Tijdens deze rondloop zijn belangrijke bestemmingen, interessante gebieden en grotere knelpunten bezocht. Op woensdag 27 september is een team van drie afgereisd naar Hoorn voor een rondloop en eerste verkenning van de stad. Voor één van deelnemers was dit een eerste kennismaking met de stad, de tweede deelnemer is slechts een enkele keer in Hoorn geweest, de derde deelnemer was al beter bekend met de stad. In deze samenstelling was het mogelijk om zowel met een frisse blik als met iemand met kennis van de stad Hoorn te ervaren. Na aankomt op Station Hoorn is een groot deel van een stadswandeling gelopen die langs de hoogtepunten van Hoorn loopt. Op bepaalde punten is van de stadswandeling afgeweken om bestemmingen of knelpunten te bekijken. Op de kaart rechts is de route te zien die gelopen is. Bevindingen De volgende pagina’s bevatten enkele observaties van deze eerste twee locatiebezoeken. JULI 2024 // HOORN STADSBEWEGWĲZERING

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 26

Analyse

Aankomst op het station Er gebeurt veel op het stationsgebied. Trein, bus, taxi, auto en fiets komen aan de zuidkant van het station samen, te midden van een groot voetgangersgebied. Dit gebied is erg onrustig, met veel verschillende elementen en bestrating, het voelt niet als een prettig verblijfsgebied. Het historische stationsgebouw en het park tegenover het station worden door deze onrust makkelijk over het hoofd gezien.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Rommelig straatbeeld De vele borden, geparkeerde fietsen en sterk wisselende gevelreclames leiden af van de mooie elementen in straten, zoals bomen en plantsoenen, historische gevels, mooi straatmeubilair en seizoenselementen, zoals bloembakken aan lantaarnpalen. Hoewel een deel van deze elementen sfeerverhogend werkt, gebeurt er te veel op straat, waardoor een rommelig totaalbeeld ontstaat.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 27

Analyse

Autogebruik in de binnenstad Auto's krijgen veel ruimte in de historische binnenstad. Je kan vrijwel overal komen met de auto, er is dan ook veel autoverkeer in de binnenstad. Op de winkelstraat na voelt niet veel van de binnenstad als voetgangersgebied. Ook verblijfsgebieden, zoals de Roode Steen, het Kerkplein en de Historische Haven, voelen door het autoverkeer niet echt als voetgangersgebied.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Autoparkeren Er lijkt veel ruimte te zijn voor autoparkeren op straat. Hoewel dit in aantallen mogelijk meevalt, zijn er in veel straten parkeervakken aanwezig. Ook als dit er maar een paar zijn voelt het door de spreiding alsof er veel parkeerplekken zijn. De grotere parkeerfaciliteiten zijn niet altijd goed vindbaar, in combinatie met de vele straten met eenrichtingsverkeer ontstaat er zo meer autoverkeer dan nodig.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 28

Analyse

Fietsgebruik in de binnenstad Er is veel ruimte voor de fietsers in de binnenstad, hoewel deze ruimte vaak gedeeld moet worden met automobilisten. De schaal en charme van de binnenstad leent zich goed voor het gebruik van de fiets. Er lopen meerdere fietsroutes door de stad, zoals knooppuntenroutes en de Zuiderzeeroute (een Langeafstand Fietsroute). Er is verder weinig tot geen bewegwijzering aanwezig die specifiek op fietsers gericht is.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Fietsparkeren Verspreid door de stad zijn veel fietsenrekken aanwezig. Op locaties waar geen rekken staan wordt het snel rommelig, omdat fietsen tegen palen, bomen en gevels worden geparkeerd. De grote stallingen bevinden zich aan de noordzijde van het centrum: de Veemarkt en de fietsenstallingen bij het station. Voor scooters en bakfietsen zijn geen aparte faciliteiten aanwezig, waardoor deze vaak naast fietsenrekken geparkeerd worden.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 29

Analyse

Bestrating Er zijn veel verschillende soorten bestrating aanwezig in de binnenstad. Dit draagt bij aan de unieke identiteit en het karakter van de verschillende straten en gebieden in Hoorn, en voegt visuele variatie toe die het straatbeeld interessant maakt. Door de grote verscheidenheid aan bestrating is het echter wel lastig om elementen in de straat te gebruiken om routes of bestemmingen duidelijk te maken, zoals de natuurstenen band die naar de bibliotheek leidt.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Geleidestrook In delen van Hoorn loopt een geleidestrook. Deze strook bestaat niet uit de voorgeschreven tegels met ribbels, maar uit keien, en wordt aangekondigd met een vlakke tegel. De strook ligt te dicht langs de gevels en is niet vrij van obstakels (van lantaarnpalen en stoepborden tot geparkeerde fietsen). De strook voldoet niet aan de richtlijnen waarbij een geleidelijn garandeert dat er een veilige route is voor blinden en slechtzienden (obstakelvrij binnen een vastgestelde afstand van de lijn).

CONCEPT

29 augustus 2024 // 30

Analyse

Groen in de stad Hoorn heeft veel groen. De 'groene gordel' rondom de binnenstad is belangrijk voor de beleving van de stad, evenals voor de oriëntatie. De paden langs de haven en de waterkant zijn omzoomd met gras, bomen en beplanting, waardoor de natuur nog dichter bij de stad komt. Verder zijn er veel plantsoenen, parken en hofjes verspreid door de stad te vinden en te ontdekken.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Julianapark Tegen de binnenstad aan bevindt zich het Julianapark. Er zijn verschillende manieren om als voetganger vanaf de binnenstad het park te betreden. Vanaf het station is het zo'n 20 minuten lopen naar het park, vanaf de Roode Steen slechts 10 minuten. Het park wordt verwezen op de huidige handwegwijzers, echter is niet zichtbaar hoe dicht het park zich bij de binnenstad bevindt.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 31

Analyse

Havenstad Hoorn is een havenstad met een rijke maritieme geschiedenis. Er zijn veel elementen die dit gevoel versterken: scheepssymbolen, vissymbolen, watergoden, schelpen, uitzicht op de jachtmasten van veraf, VOC-logo's en houten dekken. Ook zijn er verschillende havens die bezocht kunnen worden of waar je zelfs kan aanmeren. Toch is het bij bepaalde aankomstlocaties niet meteen zichtbaar dat Hoorn een havenstad is, bijvoorbeeld als je aankomt op het station.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Zeventiende eeuw Hoorn groeide uit tot een rijke en invloedrijke havenstad tijdens de 17e eeuw, met een kamer in de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) in de Munstraat. De rijkdom van de Gouden Eeuw is terug te zien in architectuur, op de gevels, en natuurlijk in de musea van Hoorn. Er worden stadswandelingen en tours aangeboden, maar ook als je 'gewoon' rondloopt door Hoorn krijg je veel van de deze geschiedenis te zien.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 32

Analyse

Kleine en Grote Noord als toegang tot de stad Vanaf het station zijn er twee hoofdroutes richting het stadscentrum: via de winkelstraat of via de Veemarkt. De winkelstraat loopt via Kleine Noord naar Grote Noord, en komt uit op de Roode Steen. Hoewel deze straten voor winkelende bezoekers een goede route zijn, ligt de toegang ervan niet recht tegenover het station, en is de straat bovendien niet zichtbaar vanaf het station. Naast Kleine en Grote Noord zijn er in de De Hoornse straatjes winkels en speciaalzaken te vinden.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Veemarkt als toegang tot de stad De Veemarkt is door de ligging tegenover het station een logische entree tot de binnenstad. De Veemarkt bestaat uit twee straten met een laan in het midden. Hoewel deze laan veel potentie heeft om te dienen als een aantrekkelijke en groene entree tot de binnenstad (linkerkant foto), staat de parkeerfunctie van de laan dit in de weg (rechterkant foto). Bovendien is de laan niet makkelijk te bereiken, waardoor je eerder een van de straten naast de laan in loopt.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 33

Analyse

Historische Haven en Oostereiland Vanaf de Roode Steen kan je doorlopen naar de Historische Haven en naar het Oostereiland. Dit is niet goed zichtbaar als je op het plein staat, waardoor deze bestemmingen onbedoeld overgeslagen kunnen worden bij een bezoek aan de stad. Ook is het moeilijk een idee te krijgen van hoe groot de stad is en hoe ver deze uiterste bestemmingen van de stad lopen zijn.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Historische panden zonder openbare toegang Er zijn veel historische en monumentale panden in Hoorn die een particuliere of commerciële functie hebben, zoals woonhuis, restaurant, hotel, bed & breakfast, galerie, vergaderruimte, etc. Deze bestemmingen zijn lang niet altijd (openbaar) toegankelijk. Toch zijn deze panden (of gevels) interessant om op te zoeken vanwege de historische waarde.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 34

Analyse

Groene (wandel)routes Er is een aantal groene (wandel)routes die om het stadscentrum heen lopen, zoals de Westerdijk en het Oosterplantsoen. Deze routes worden niet gebruikt om bezoekers over te verwijzen, terwijl sommige routes hier wel geschikt voor zijn. Zo kan de Westerdijk een verbinding zijn tussen Oostereiland en het Stadsstrand, en kan dit als alternatieve route dienen voor een route dwars door de binnenstad.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Eilanden, kades en dijken Vanaf de binnenstad zijn een paar (schier)eilanden te bereiken, zoals Visserseiland, Oostereiland, evenals verschillende kades en dijken, zoals rondom de Karperkuil en WSV Hoorn. Deze eilanden, kades en dijken zijn mooi om over te wandelen, maar lastig om te navigeren of om over te verwijzen, omdat niet alle routes aan elkaar verbonden zijn en sommige routes zelfs doodlopen.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 35

Analyse

Systemen van informatievoorziening In de stad bevinden zich verschillende systemen van informatievoorzieningen. Ze hebben deels overlappende functies maar richten zich op verschillende doelgroepen. Hieronder een lijst van voorbeelden die we in onze rondloop tegen kwamen met hiernaast enkele foto’s van deze uitingen. • • • • • • • • • • •

Stadsplattegronden Stadsbewegwijzering Fiets- en wandelroutes (met en zonder knooppuntensysteem) Plattegronden van de watertaxi Hop-on-hop-off plattegronden ANWB tegels Informatie over het stadsstrand Eigen bewegwijzering op het Oostereiland Losse verwijzingen, zoals voor de kunstroute Fietsomleidingen Verkeersborden

De afzender van al deze informatie is voor de gebruikers vaak niet duidelijk en dat heeft invloed op hoe betrouwbaar de informatie overkomt.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 36

Analyse

Huidige bewegwijzering Hoewel er verschillende informatiesystemen in Hoorn te vinden zijn, is er één systeem dat de basis vormt voor de toeristische bewegwijzering: het systeem van monumentgroene handwegwijzers met een eenhoorn als top. Dit systeem is op sommige locaties gecombineerd met het oude hop-on-hop-off systeem. Het huidige systeem is in de basis goed opgezet: • Het is een verspreid systeem van handwegwijzers met routes. • Verschillende typen bestemmingen worden verwezen. • Er is een hiërarchie aangebracht, niet alles wordt overal verwezen. • Een aantal bestemmingen wordt ondersteund met pictogrammen. • De handwegwijzers hebben een kenmerkende top die het systeem herkenbaar maken en het verhaal van Hoorn versterken. Het bestaande systeem beantwoordt enkele belangrijke vragen echter niet, en is daarom onvolledig als stadsbewegwijzering: • Waar ben ik nu? • Waar ben ik ten opzichte van...? • Wat is...? • Hoe ver is...? • Wat is dichtbij? • Mijn bestemming staat er niet (meer) op, wat nu?

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 37

Analyse

2.4 Workshop #1 Tijdens de eerste workshop is samen met interne stakeholders onderzocht wat bewegwijzering kan betekenen voor Hoorn. In de workshop zijn bevindingen van de rondloop van Mijksenaar besproken, en zijn twee sessies gehouden: een hoofd-hart-maag sessie en een telescoopsessie. Deelnemers van deze eerste workshop waren het kernteam en meerdere interne stakeholders van de Gemeente Hoorn. Hoofd-hart-maag sessie In een hoofd-hart-maag sessie zijn zorgen, ideeën en kansen van het project gedeeld. Bij deze sessie is de deelnemers gevraagd in een korte tijd drie vragen te beantwoorden over het project stadsbewegwijzering in Hoorn: 1. Wat zit er in je hoofd? Wat zijn de belangrijkste punten om aan te pakken? 2. Wat leeft er in je hart? Wat maakt dit project geslaagd/bijzonder? 3. Wat ligt er op je maag? Om welke knelpunten maak je je de meeste zorgen? Telescoopsessie Het tweede deel van de workshop bestond uit een telescoopsessie. Tijdens deze sessie is er gekeken naar allerlei inspiratiemateriaal met een directe of indirecte link met bewegwijzering. Een deel van dit inspiratiemateriaal komt uit de benchmark. Bevindingen De volgende pagina’s bevatten enkele samenvattingen en conclusies uit deze eerste workshop. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 38

Hoofd

Hart

Maag

Wat zit er in je hoofd? Wat zijn de belangrijkste punten om aan te pakken?

Wat leeft er in je hart? Wat maakt dit project geslaagd / bijzonder?

Wat ligt er op je maag? Om welke knelpunten maak je je de meeste zorgen?

De twee belangrijkste onderdelen van het nieuwe bewegwijzeringssysteem zijn het verbinden van de verschillende gebieden in de stad, en het vindbaar maken van bepaalde bestemmingen. De toeristische bezoeker is de belangrijkste doelgroep, dit moet dan ook de focus zijn bij het opzetten van het systeem.

Dit project wordt als geslaagd gezien als er na uitvoering tevreden gebruikers zijn die verrast worden door nieuwe ontdekkingen, of als bezoekers zelfs een beetje verliefd worden op Hoorn.

Het zal lastig worden om iedereen tevreden te stellen. Zo zullen er keuzes gemaakt moeten worden in de bestemmingen, niet alles kan verwezen worden in het nieuwe systeem. Dit heeft als risico dat niet elke ondernemer of bestemming zich gehoord voelt. Ook zullen er keuzes gemaakt worden over plaatsing, wat weer tot ontevredenheid bij bewoners kan leiden.

De bewegwijzering wordt onderdeel van het visitekaartje van de stad. Het moet daarom niet alleen een sluitend systeem worden met een goede onderbouwing, maar ook een aantrekkelijk geheel, met oplossingen die passen in de (historische) omgeving. Dit project beslaat eigenlijk meer dan alleen de bebording: het gaat ook om de stedelijke ontwikkeling en inrichting van de openbare ruimte. Er moet in de gaten gehouden worden of er 'koppelkansen' zijn met andere projecten die te maken hebben met de openbare ruimte. Ook moet er ontrommeld worden in de stad, waarbij oude systemen, losse elementen en incomplete informatie wordt weggehaald als het nieuwe systeem wordt geplaatst.

De bewegwijzering moet een stress-vrij en idealiter zelfs telefoonloos bezoek aan Hoorn mogelijk maken. Liefst zijn ook ondernemers tevreden met het nieuwe systeem, en wordt het systeem bovendien ook door (nieuwe) bewoners van Hoorn gebruikt. Gebieden die nu niet goed gevonden worden moeten beter uitgelicht worden, zoals de Historische Haven en Oostereiland. Ook moeten belangrijke bestemmingen beter vindbaar zijn. Duidelijkheid en sfeer moeten complementair zijn. Het systeem moet goed werken, maar moet ook passen bij de karakteristieke sfeer en historische stadsgezichten van Hoorn. Het moet een uitbreidbaar systeem worden, goed te onderhouden en bovendien toekomstbestendig. Idealiter wordt er een koppeling gemaakt met zowel digitale als offline uitingen, bijvoorbeeld door middel van QR-codes en geprinte plattegronden.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Het zou zonde zijn als er kansen worden gemist door alleen naar de bebording te kijken en niet naar de ruimtelijke inrichting. Mogelijk kan er een combinatie worden gemaakt met herinrichting of het slim plaatsen van straatmeubilair. Het nieuwe systeem wordt ingericht voor voetgangers, en niet voor fietser. Voor fietsers is er echter geen alternatief beschikbaar in de stad. Hoe kunnen fietsers op een slimme manier betrokken worden in het systeem? Dagelijks beheer en onderhoud wordt belangrijk om het systeem compleet, mooi en schoon te houden. Dit vraagt om betrokkenheid, eigenaarschap, capaciteit en budget.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 39

Analyse

Onderstaande afbeeldingen tonen de afbeeldingen die zijn gebruikt tijdens de telescoopsessie. Tijdens deze sessie is een aantal conclusies getrokken: • Het systeem moet een degelijke en kwalitatieve uitstraling krijgen. • Het ontwerp moet modern zijn maar goed passen binnen de historische stad.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

• • • •

Het verhaal en de sfeer van Hoorn moeten vertaald worden naar het ontwerp. Een rustige basis kan aangevuld worden met enkele (rustige) kleuren. Het combineren van bewegwijzering met zitgelegenheid biedt mogelijkheden. Objecten toevoegen aan bestaande outillage is interessant.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 40

Analyse

2.5 Workshop #2 Tijdens deze tweede workshop is samen met externe stakeholders onderzocht wat bewegwijzering kan betekenen voor Hoorn. In deze workshop is een presentatie gegeven over stadsbewegwijzering, en zijn er twee sessies gehouden: een stellingen-sessie en een telescoopsessie. Deelnemers van deze tweede workshop waren het kernteam en ongeveer twintig externe stakeholders. Stellingen-sessie In de stellingen-sessie zijn vier stellingen bediscussieerd: 1. Voetgangersbewegwijzering is gericht op bezoekers die de stad niet kennen. 2. Digitale hulpmiddelen zijn een aanvulling op fysieke bewegwijzering. 3. Een bezoek aan Hoorn begint bij het parkeerterrein/station. 4. De verschillende gebieden (binnenstad, haven, stadsstrand, eilanden) worden goed gevonden door nieuwe bezoekers. Telescoopsessie Het tweede deel van de workshop bestond uit een telescoopsessie. Tijdens deze sessie is er gekeken naar allerlei inspiratiemateriaal met een directe of indirecte link met bewegwijzering. Een deel van dit inspiratiemateriaal komt uit de benchmark. Bevindingen De volgende pagina’s bevatten enkele samenvattingen en conclusies uit deze tweede workshop. MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

CONCEPT

29 augustus 2024 // 41

Stelling 1

Stelling 2

Stelling 3

Stelling 4

Voetgangersbewegwijzering is gericht op bezoekers die de stad niet kennen.

Digitale hulpmiddelen zijn een aanvulling op fysieke bewegwijzering.

Een bezoek aan Hoorn begint bij het parkeerterrein/station.

Vrijwel iedereen is het ermee eens dat digitale hulpmiddelen, zoals Google Maps, een aanvulling zijn op fysieke bewegwijzering. Er moet een systeem zijn om op terug te kunnen vallen als er geen digitale middelen gebruikt (kunnen) worden. Bovendien zijn er ook gebruikers die niet overweg kunnen met de digitale hulpmiddelen, zoals de oudere bezoeker, of buitenlandse bezoekers die geen internet hebben tijdens hun bezoek.

Een bezoek aan Hoorn begint al eerder, namelijk bij de aanrijroutes, als bijvoorbeeld een parkeerterrein gevonden moet worden. Echter speelt hier de voetgangersbewegwijzering nog geen rol. Wel is het belangrijk dat parkeerroutes en -faciliteiten duidelijker worden verwezen en aangegeven om tijdens een bezoek frustraties te voorkomen.

De verschillende gebieden (binnenstad, haven, stadsstrand, eilanden) worden goed gevonden door nieuwe bezoekers.

Hoewel dit een belangrijke focus is in het project, werd genoemd dat de bewegwijzering ook voor terugkerende bezoekers en bewoners zou moeten zijn. Zo zijn er bijvoorbeeld ook bezoekers uit de regio die wel eens in Hoorn komen, en Hoorn dus een beetje kennen, maar die nog steeds verleid en verrast kunnen worden door het aanbod van de stad. Wel wordt ingezien dat bewoners de bewegwijzering weinig of niet zullen gebruiken als ze de stad eenmaal kennen. Toch wordt er ook genoemd dat de bewegwijzering qua uitstraling ook iets toe kan voegen aan de stad voor bewoners, vooral als er ook ontrommeld wordt op het moment dat het nieuwe systeem wordt geplaatst.

Voor praktische zaken zullen digitale middelen altijd uitkomst blijven bieden: bijvoorbeeld bij het vinden van je hotel, of het station. Idealiter verleidt een mooi, compleet bewegwijzeringssysteem gebruikers om hun telefoon tijdens een bezoek niet of minder te gebruiken. De bewegwijzering moet betrouwbaar en aantrekkelijk ogen zodat bezoekers verleid worden het systeem te gebruiken tijdens een bezoek.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Voorinformatie speelt ook een rol: zo is voor bezoekers vaak niet duidelijk dat ze niet kunnen parkeren op Oostereiland, of waar handig geparkeerd kan worden dichtbij het centrum. Bij een parkeerterrein, parkeergarage, fietsenstalling, station, bushalte of haven start het bezoek van de voetganger. Wat niet vergeten moet worden, is dat gebruikers na hun bezoek ook weer terug moeten naar hun aankomstlocatie. Dit moet dan ook meegenomen worden in het nieuwe systeem.

De gebieden worden nu niet goed (genoeg) gevonden. Vooral de Historische Haven en Oostereiland worden tijdens een bezoek soms onbedoeld overgeslagen. In het nieuwe systeem moet hier zeker aandacht voor zijn: de gebieden moeten vindbaar worden, en moeten bovendien met elkaar in verbinding staan. Hierbij moet gekeken worden naar nieuwe looproutes en verbindingen. Het Stadsstrand is een relatief nieuw gebied, deze verbinding is daarom ook nog niet goed gelegd.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 42

Analyse

Onderstaande afbeeldingen tonen de afbeeldingen die zijn gebruikt tijdens de telescoopsessie. Tijdens deze sessie is een aantal conclusies getrokken: • Het systeem moet functioneel zijn en betrouwbaar ogen. • Het ontwerp moet passen binnen de historische context van Hoorn.

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

• • • •

Kleur moet kwalitatief toegepast worden, en niet te veel. Verlichte elementen zijn in Hoorn niet noodzakelijk en niet wenselijk. De materialisatie biedt mogelijkheden om een unieke uitstraling te creëren. De plattegrond is een belangrijk onderdeel voor verdiepende informatie.

CONCEPT

29 augustus 2024 // 43

Analyse

2.6 Bezoekersprocessen Een bezoek aan Hoorn begint thuis, met het voorbereiden van een bezoek. Onderdeel hiervan is vaak het bezoeken van websites over de stad of over specifieke bestemmingen. Vervolgens gaan mensen op reis en vinden ze hun weg van huis naar Hoorn.

Aangekomen in Hoorn moet er geparkeerd worden of moet het goede station of de goede halte gekozen worden, en moeten mensen zich oriënteren in de stad. Bepaalde bestemmingen worden gezocht, zoals gebieden, straten, musea, bezienswaardigheden, etc.

Na een bezoek aan Hoorn moeten mensen de weg terug vinden naar hun vervoersmiddel en naar huis. Thuis aangekomen kunnen mensen extra informatie opzoeken middels websites of apps, en kunnen foto's en brochures gelezen worden.

Bestemming Bestemming

Thuis (informatie)

Onderweg (navigatie)

Aankomst en parkeren (navigatie)

Waar is...? (navigeren en oriëntatie)

Parkeren en vertrek (navigatie)

Thuis (informatie)

Algemeen • Wat is er te doen in Hoorn? • Zijn er speciale evenementen, festivals of feestdagen in Hoorn tijdens mijn bezoek?

Auto • Hoe vind ik de beste parkeermogelijkheden in het stadscentrum? • Hoeveel kost het om te parkeren? • Zijn er speciale parkeerfaciliteiten bij specifieke bestemmingen?

Auto • Waar kan ik mijn auto parkeren? • Hoe ver is het lopen naar het stadscentrum? • Hoe ver is het lopen naar een specifieke bestemming? • Kan ik een taxi nemen vanaf het station of de bushalte?

Algemeen • Wat is er allemaal te zien en te doen in Hoorn? • Welke wijken en buurten moet ik bezoeken in Hoorn? • Welke pleinen en parken moet ik bezoeken in Hoorn? • Hoe kom ik bij een specifieke bestemming? • Hoe lang is het lopen naar een specifieke bestemming? • Wat moet ik absoluut zien?

Auto • Waar heb ik mijn auto geparkeerd? • Hoe kom ik bij mijn auto? • Is het ver lopen naar mijn auto? • Waar kom ik nog langs onderweg naar mijn auto?

Algemeen • Kan ik extra informatie online vinden over Hoorn? • Kan ik extra informatie online vinden over de bestemming / het evenement waar ik ben geweest? • Wat is er nog meer te doen in Hoorn? • Zijn er speciale evenementen, festivals of feestdagen in Hoorn in de toekomst?

Auto • Hoe kom ik in Hoorn met de auto? • Wat is de snelste route? • Is er specifieke verkeersinformatie of zijn er wegwerkzaamheden die ik moet weten voordat ik vertrek? • Kan ik van tevoren een parkeerplaats reserveren? Fiets • Hoe kom ik in Hoorn op de (OV-)fiets? • Wat is de snelste route? • Waar kan ik in het stadscentrum mijn fiets parkeren? Openbaar vervoer • Hoe kom ik in Hoorn met de trein / bus? • Wat is de snelste route?

Fiets • Hoe kom ik bij een specifieke bestemming op de (OV-)fiets? • Hoe vind ik de beste fietsparkeermogelijkheden in het stadscentrum? Openbaar vervoer • Hoe kom ik bij een specifieke bestemming met de trein / bus? • Hoe ver is het lopen naar een specifieke bestemming vanaf het station / de halte? • Kan ik een taxi nemen vanaf het station / de halte? Boot • Hoe kom ik in Hoorn met de boot? • Wat is de snelste route? • Waar is het Havenkantoor?

Boot • Hoe kom ik in Hoorn met de boot? • Wat is de snelste route? • Kan ik van tevoren een ligplaats reserveren?

MIJKSENAAR // HOORN STADSBEWEGWIJZERING // ANALYSE & STRATEGIE

Fiets • Waar kan ik mijn fiets parkeren? • Hoe ver is het lopen naar het stadscentrum? • Hoe ver is het lopen naar een specifieke bestemming? • Kan ik mijn fiets dichterbij parkeren? Openbaar vervoer • Hoe ver is het lopen naar het stadscentrum? • Hoe ver is het lopen naar een specifieke bestemming? • Kan ik een taxi nemen vanaf het station of de bushalte? Boot • Hoe ver is het lopen naar het Havenkantoor? • Hoe ver is het lopen naar het stadscentrum? • Hoe ver is het lopen naar een specifieke bestemming?

Evenementbestemmingen • Waar vindt mijn evenement plaats? • Hoe kom ik bij mijn evenement? • Hoe lang is het lopen naar mijn evenement? Services & faciliteiten • Waar kan ik informatie krijgen over Hoorn? • Welke routes zijn er in de stad? • Is er een kunst/thema/wandelroute? • Waar zijn de openbare toiletten? Watertaxi • Waar zijn haltes van de watertaxi?

Fiets • Waar heb ik mijn fiets geparkeerd? • Hoe kom ik bij mijn fiets? • Is het ver lopen naar mijn fiets? • Waar kom ik nog langs onderweg naar mijn fiets? Openbaar vervoer • Hoe kom ik bij het station / de bushalte? • Is het ver lopen naar het station / de bushalte? • Waar kom ik nog langs onderweg naar het station / de bushalte? Boot • Hoe kom ik bij mijn ligplaats? • Is het ver lopen naar mijn ligplaats? • Waar kom ik nog langs onderweg naar mijn ligplaats? Watertaxi • Waar zijn haltes van de watertaxi?

CONCEPT

29 augustus 2024 // 44

Analyse

Een belangrijk onderdeel van een bezoek aan Hoorn is het onderweg zijn, en de aankomst. De informatievoorziening is namelijk verschillend per vervoersmiddel. In het onderstaande schema zijn de verschillende vervoersmiddelen te zien.

Bezoekers kunnen Hoorn bereiken met de auto, met de fiets, met het openbaar vervoer en over het water. De aankomstlocaties voor de vervoersmiddelen zijn verschillend, en de informatie die aangeboden wordt is daardoor per locatie anders.

Op de volgende pagina's wordt per vervoersmiddel (auto, fiets, openbaar vervoer, boot) gekeken naar de aankomstlocaties in de stad.

Hoorn

Thuis Informatie over bereikbaarheid per auto

Thuis Informatie over bereikbaarheid per fiets

Onderweg Verwijzingen naar de stad

Aankomst ring Verwijzingen naar de parkeerroute

Bestemming Bestemming

Onderweg Verwijzingen naar de stad

Aankomst regio Verwijzingen naar fietsparkeerfaciliteiten

Parkeren Informatie over parkeren

Thuis Informatie na het bezoek

Parkeren Informatie over parkeren

Thuis Informatie na het bezoek

Bestemming Bestemming

Bestemming Bestemming Bestemming Bestemming

Hoorn

Oriëntatie Waar ben ik? Wat is hier te doen?

Navigatie Hoe kom ik bij een specifieke bestemming?

Ervaring Wat zie ik? Hoe beleef ik Hoorn?

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hoorn&id=d4613998-2fa3-4dfb-8b9e-23374a739ec7