Bijlage 5 Inzendingen Kijk op Coen

BIJLAGE 5

INZENDINGEN KIJK OP COEN

TEKSTUEEL Inzending Mijn mening over het standbeeld van Coen is dat het geschiedenis is. Het is al zo lang geleden en herinnert aan de vroeger tijden. Maar tijden veranderen en ook de levenswijze maar de geschiedenis blijft. En daar mag aan herinnerd worden met ieder z'n eigen gevoel. Die tijd willen we niet meer. We hoeven ons daar niet verantwoordelijk te voelen aangezien we intussen al meerdere generaties verder zijn, en we dit ook nooit meer zullen promoten. Maar de geschiedenis blijft en het standbeeld ook als ik het voor het zeggen zou hebben. Inzending Laten we nou eens stoppen met dit soort onzinnige discussies en alles in het juiste tijdsbeeld plaatsen. J.P. Coen is destijds dusdanig belangrijk voor Hoorn geweest, dat het belachelijk zou zijn om dit beeld te verplaatsen cq weg te halen. Op dit moment zou Coen een schavuit van het ergste soort zijn, maar eeuwen geleden lag dit heel anders. Daarom mag hij nog steeds gezien worden als held. Inzending Geplaatst in een tijd van nationalisme en onrust is het geen eerbetoon aan bekende Horinees maar een herinnering aan een andere tijd van onderdrukking en overwinning. Wat we daar anno nu van vinden is voor mij niet relevant: simpelweg omdat ik denk dat we beter kunnen. Op deze prominente plek hoort een unaniem te adoreren lokale held. Een verwijzing naar hoop, succes en vooruitgang.

Wie dit of wat dit moet zijn valt te bezien, duidelijk is wel dat JP Coen een belangrijke rol in de lokale geschiedenis heeft en ongetwijfeld een prachtige plek in de tuin van het Westfries museum verdient. Maar de Roode steen, daar hoort een échte held, of een eerbetoon aan iets waar we unaniem trots op kunnen zijn. Verzetsstrijder(s), uitvinder(s), historisch of recent - waarom vastklampen aan 1 persoon uit een grimmigere periode en niet plaats laten maken voor iets beters? Inzending Ik begrijp de commotie van de afgelopen tijd onder de mensen echt niet. Het is een standbeeld van een stuk historie van ons land en door het standbeeld te verwijderen haal je juist de geschiedenis niet weg. Ik denk zelf dat als je het beeld laat staan, dat je dan nog eens erbij kunt bedenken wat er in die tijd gebeurd is, maar niet wegstoppen. Ik heb altijd in het onderwijs gewerkt voor groep 8 en heb de koloniale geschiedenis altijd met een sarcastische ondertoon verteld. Ik vertelde over een compleet "eerlijke" handel, waarbij we met spiegeltjes heengingen en met goud terugkwamen. Nou, dan begrepen de kinderen direct hoe "eerlijk" die handel wel was. Dus samengevat: goed om er over te denken, maar je poetst het niet weg door het beeld weg te halen. Inzending Graag maak ik kenbaar dat wat mij betreft het standbeeld mag blijven staan. Het hoort bij onze historie, met de tijdsgeest van toen.

Zijn acties zijn nu omstreden maar was de manier van toen. Het is denk ik juist goed om te laten zien dat we in Nederland tegenwoordig andere keuzes maken. Er zijn in de wereld van nu helaas leiders/mensen die nog steeds op deze manier te werk gaan. Laten we ons daar druk om maken. Niet ons verleden uit willen wissen maar ervan leren. Voor de volledigheid en het tegemoetkomen van tegenstanders van het beeld zou het plakkaat met de tekst afdoende moeten zijn. Inzending JP Coen is onderdeel van onze geschiedenis. Door zijn ‘foute’ rol verdient zijn standbeeld echter geen prominente plek op ons mooiste plein. Plaats dit beeld in het Westfries Museum, dáár hoort alles over onze geschiedenis thuis.

Inzending Mij geeft het altijd een pijnlijke steek in mijn buik, wanneer ik op de Roode Steen kom, om nog steeds dat standbeeld van JP Coen trots te zien staan. De Roode Steen is het mooiste en gezelligste plein in de stad Hoorn, en dus kom ik daar in principe graag. Maar altijd weer die massamoordenaar te zien staan, doet me echt pijn! En hij staat daar zo voldaan met zichzelf om zich heen te kijken… Ik zie dit beeld het liefst zo snel mogelijk verdwijnen van deze ereplek in de stad, want een massamoordenaar (en slavendrijver) verdient geen ereplek! Minstens zo pijnlijk vind ik de woorden van mensen die dat beeld willen laten staan waar het staat. Er wordt van alles bij gehaald aan argumenten, maar het zijn allemaal drogredenen. Eén daarvan wil ik er wel uitpikken: “We moeten de geschiedenis niet uitwissen; we leren er juist van als dat beeld blijft staan, zo blijven we erover discussiëren.” Als het om de geschiedenis gaat, dan functioneert dat beeld prima als het in (de tuin van) een museum staat. Een museum is bij uitstek een plek waar het over de geschiedenis gaat. Een ereplek reserveer je voor iets of iemand die een ereplek verdient, en dat kan in mijn ogen per definitie niet een massamoordenaar zijn. Een ereplek is voor iets of iemand waarover brede consensus is, waar je blij van wordt. En dat is zeker niet het beeld van JP Coen.

Praktisch gezien: de vorige directeur van het Westfries Museum heeft het beeld van JP Coen welkom geheten in de tuin van het Westfries Museum. Ik ga ervan uit dat de nieuwe directeur daar nog steeds achter staat. Inzending Moeilijke discussie, maar dat moet ook. Onze geschiedenis moeten we ook terugzien in de huidige en vorige context. Wat er toen gebeurde was “normaal “ in die tijd, niet in de huidige context. Het feit dat het standbeeld er staat zorgt voor discussie, heel gezond! Als we het weghalen ziet niemand meer iets en is er dus ook geen discussie/gesprek. Ik kies voor het laatste, we moeten blijven praten met elkaar. Anders leren we niks van elkaar. Er is geen eenduidig antwoord. Inzending Hoe kijk ik naar dit beeld? Als het gaat om het behouden van het beeld, dan geef ik graag een reactie. Als geboren Hoorinees stoor ik mij helemaal niet aan dit standbeeld. Het is zelfs beeldbepalend voor Hoorn. Het geeft, ondanks wat er vroeger gebeurd is, een beeld van de rijke geschiedenis van Hoorn. Slechte en goede dingen gebeuren nog steeds overal. Over het slechte van JP staat een mooie uitleg op een plakkaat op de sokkel. Hij heeft ook veel welvaart gebracht en het is een onderdeel van onze geschiedenis. Net zoals de (pak)huizen en de huizen uit die tijd. Die haal je ook niet weg. Zie het beeld dan maar als een herinnering, dat wat vroeger was, nooit meer mag gebeuren.

Wat JP toen gedaan heeft, zou nu nooit zijn gebeurd. De Tweede Wereldoorlog hebben we ook nooit gewild en die gedenken we zelf nog steeds en kijken rond 4 mei allemaal films. Dat schaffen we ook niet af. Het beeld verplaatsen zou eeuwig zonde zijn. Het beeld gaat er namelijk niet mee weg en zijn naam ook niet. De geschiedenis mag je niet wissen en het standbeeld van Jan Peter zn. Coen gewoon laten staan! Inzending Dit beeld refereert in goede en kwade zin aan de onuitwisbare geschiedenis van Hoorn. Door dat beeld zichtbaar te laten staan is er een plek om dat verhaal te blijven vertellen. Laat los dat dit een vorm van verering is van J.P.Coen maar koppel er educatieve programma's aan zodat het verhaal verteld kan blijven worden. Er zijn in de geschiedenis zoveel momenten terug te vinden waarin de mens heeft laten zien, niet altijd het beste met de mensheid voor te hebben. Door het beeld uit het straatbeeld te halen, zal het verhaal niet meer verteld worden en verdwijnt dit stuk geschiedenis uit het straatbeeld en geheugen. Draai het denken van weghalen om in hoe kunnen we blijven vertellen hoe die tijd was en wat er is gebeurd. In goede en kwade zin en wat het voor Hoorn en de wereld heeft betekend.

Inzending Het standbeeld mag weg van zijn prominente plek, hij heeft welvaart gebracht maar tot hoge kosten dat is geen voorbeeld en hoeft zeker niet als reclame voor de stad te dienen, we hebben zoveel meer te

bieden. Ja ik ben Horinees. Wat te doen met het standbeeld: hij hoort bij de geschiedenis dus plaats hem in de tuin van het museum. Inzending JP.Coen staat voor mij voor de geschiedenis van het VOC Het bracht Hoorn rijkdom door de handel. En dat ie dat allemaal niet zo fijntjes heeft gedaan, lees grof, dat staat vermeld op zijn sokkel. Die tijd was het de wet vd sterkste. We spreken over ruim 400 jaar terug. Alhoewel die tijd teruggekeerd is in de wereld, helaas. JP.Coen hoort bij Hoorn. Misschien herinnert u zich mij wel als inspreker als het over JP aan kwam. En zo'n gesprek heeft totaal geen zin omdat bv ik het nooit met hun standpunt eens zal zijn en zij nooit met die van mij en heel veel Horinezen. Inzending Coen is geschiedenis en hoort bij Hoorn. Door Coen te houden leren we over en van de geschiedenis. Inzending Persoonlijk heb ik geen probleem met het standbeeld. Wat de man heeft gedaan heeft ons land geholpen. En hij heeft ook slechte dingen gedaan. Maar als men vindt dat de slachting rede is om het standbeeld te verwijderen, vind ik ook dat men geloofshuizen (kerken etc) uit het straatbeeld moet verwijderen. Hoeveel mensen er wel niet zijn vermoord vanwege geloofsovertuiging uit naam van dat geloof.

Inzending Ik kom oorspronkelijk niet uit Hoorn, dus ik heb er daardoor misschien zelf wat minder echt een gevoel bij, maar ik heb er zeker wel een mening over: Onze geschiedenis is wat het is, daar kun je niets aan veranderen. Ook niet als je het standbeeld helemaal laat verdwijnen. Maar het hoeft ook weer niet een soort van verheerlijkt te worden, midden op een plein. Ik zou dus zeggen: Het standbeeld wel behouden, want het is wel onze geschiedenis. Maar dan wel een paar meter verplaatsen naar het Westfries Museum. Als het bij het museum staat, worden mensen die er moeite mee hebben, er niet te pas en te onpas midden in het centrum mee geconfronteerd. Naar een museum gaan mensen bewust toe en dan weet je ook dat je dit soort dingen kunt verwachten en dat moet je dan ook accepteren. Een museum is ook leerzaam; in een museum kunnen we naast leren ‘over’ de geschiedenis, ook leren ‘van’ de geschiedenis. Het is geven en nemen, en dit lijkt mij een gulden middenweg; wel behouden voor eenieder die dat wil, maar dan wel iets minder aanwezig voor eenieder die dat wil. Inzending Wat doen we met het beeld wordt gevraagd? Nou niet moeilijk, gewoon laten staan waar hij als sinds mijn jeugd en nog veel langer staat. Iedereen weet wat hij gedaan heeft, en gedane zaken nemen geen keer. Hij wordt op de huidige plek niet vereerd, hij staat daar gewoon. Uitleg is erbij op de sokkel.

Accepteer de geschiedenis, het is wat het is. Als Coen weggaat van de Rode Steen, zijn de volgende zaken aan de beurt. Geen JP Coenstraat meer, Coentunnel een andere naam en ga zo maar door. Rode Steen moet dan ook andere naam want vroeger werden daar de mensen onthoofd. Geschiedenis kan je niet uitgummen, het heeft ook Hoorn gemaakt. De mensen die er het niet mee eens zijn hebben pech. Staan laten en stoppen met deze jarenlange discussie. Inzending Ik ben geboren in Hoorn en getogen Nu 77 jaar geleden ook mijn ouders 1917 Toen stond het beeld er al op het beeld staat alles van zijn verleden Daarom is het duidelijk dat het voor mij en mijn vrouw ook een echte Horinees net als haar vader. Daar kan ik het ook niet aan vragen maar weet zeker het standbeeld hoort bij Hoorn zou hij zeggen net als mijn ouders. Dat nu zouden zeggen.

Gewoon laten staan, het hoort bij onze geschiedenis Inzending Dispereert niet. De laatste 15 jaar is er met regelmaat een discussie over moet hij blijven of moet hij weg. De boventoon in de discussie wordt naar mijn mening gevoerd door lieden die er een sport van maken om iedereen hun mening op te dringen. Mensen van allerlei signatuur die er één of andere genoegdoening uit willen halen. Toen het beeld geplaatst werd waren er ook voor en tegenstanders. Zal ook wel blijven. Ik vind dat JP moet blijven en waarom, bij het beeld staat een uitleg wat hij goed en fout heeft gedaan als je er als niet geïnformeerde bezoeker langs loopt kun je daar notitie van nemen. Wanneer je hem in het museum plaats ziet en neemt notitie van hem minder dan 10% van de bezoekers. Hoorn ontving in 2024 550.000 toeristen en het bezoekersaantal van het WFM was in 2020 54.000. Verder heeft het in een tijd plaatsgevonden waarvoor ik geen verantwoordelijkheid kan nemen maar is onderdeel van de geschiedenis. Ook in die tijd waren de heeren zeventien tegen zijn actie. Duurde alleen even voor ze het vernamen. Ergo als we het beeld laten staan nemen er meer mensen notitie van zijn daden en wordt het levend gehouden.

Kijken naar het buitenland, als je in Hadamar komt is er in het ziekenhuis nog steeds een Gedenkstätte voor de moorden op geestelijk gehandicapte, men is daar vanaf 1937 gaan testen, Auschwitz, Poznan, ik kan wel 100 plaatsen bedenken waar de gruwelijkheden hebben plaats gevonden en die in leven worden gehouden om te herinneren. Er komen er ook nog steeds bij. Dan mijn mening als ervaringsdeskundige, de VOC is nog altijd de grootste onderneming ter wereld die ooit bestaan heeft, als schipper op de rondvaartboot en als gids vertel ik daarover. Ik vaar en gids inmiddels 10 jaar en doe dit met inwoners en nog meer met toeristen uit allerlei landen, in de karperkuil wordt het VOC-verhaal verteld wat elke keer verbaast en bij de vischmarkt kijkend door de grote havensteeg het verhaal van Coen. Als ik ervanuit ga dat ik ongeveer een aantal heb rondgevaren wat overeenkomt met de helft van de bevolking kan ik het aantal mensen op 1 hand tellen die vonden dat het weg moest. Dus wanhoop niet want voordat je het weet moet moet van Dedem, Koster, Forestenhuis enz weg. De historie heeft bepaald waar we nu staan en wat we zijn geworden. Inzending Persoonlijk vind ik dat het standbeeld moet blijven waar hij staat. Vooral daar, omdat het prima past bij het museum. Het is een stuk van onze geschiedenis en daar kunnen wij van leren.

De goede kanten, maar ook de slechte kanten van die tijdsperiode moeten besproken kunnen worden. En het standbeeld kan, met goede voorlichting, daaraan bijdragen. Inzending Mijn standpunt is dat het standbeeld moet blijven staan. We hoeven de geschiedenis niet te ontkennen, maar we moeten haar in de juiste context blijven zien. In de tijd van Jan Pieterszoon Coen gebeurden er dingen die vandaag de dag niet acceptabel zouden zijn, maar die toen helaas als normaal werden beschouwd. Het is niet eerlijk om die daden te beoordelen met de normen van nu. Een monument kan ook een historisch ankerpunt zijn dat uitnodigt tot kritische reflectie. Het is feitelijk dat de VOC een grote rol speelde in de economische ontwikkeling van Nederland en in bredere zin de westerse handels- en welvaartsgeschiedenis. Dat er tegelijk sprake was van uitbuiting en geweld, mag nooit worden weggemoffeld; beide kanten horen bij het volledige verhaal. We kunnen erkennen dat een samenleving “veel te danken heeft” aan handelsnetwerken uit die tijd, terwijl we tegelijk duidelijk zijn over de menselijke kosten daarvan. Juist die dubbelheid vereist uitleg — niet uitwissing. Jan Pieterszoon Coen is een boegbeeld van Hoorn en maakt deel uit van de identiteit en de geschiedenis van onze stad. Zijn standbeeld hoort daar simpelweg bij.

We hoeven het verleden niet uit te wissen, maar juist te begrijpen en ervan te leren. Inzending De geschiedenis kan je niet veranderen. Er zijn in het verleden verschrikkelijke dingen gebeurd, maar veranderen kunnen we dit niet. JP Coen heeft vreselijke dingen gedaan, maar dit beeld hoort bij Hoorn en moet blijven staan waar hij nu staat. Stop deze waanzin, nogmaals de geschiedenis kunnen we niet veranderen. Het beeld moet dus blijven staan. Goede tekst erbij, JP Coen is geen held, maar heeft zeker ook goede dingen gedaan. De VOC-tijd heeft ons ook veel welvaart opgeleverd.

Inzending JP Coen, een Horinees waar we trots op mogen zijn. Jan Pieterszoon Coen (1587–1629) is geboren als zoon van een koopman en groeide op in Hoorn, wat toen al een stad was die bruiste van handel, scheepsvaart en ambitie. De haven van Hoorn was toen nog een belangrijke plek waarin verre reizen startten en veel geld werd verdiend. Hij heeft de wereldkaart voorgoed helpen veranderen. Al jong Coen naar Azië in dienst van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Door zijn talenten groeide hij snel door naar de top van de VOC. In 1619 stichtte hij Batavia (het huidige Jakarta), dat uitgroeide tot het bestuurlijke en economische hart van de VOC in Azië. Dankzij zijn organisatievermogen en handelsgeest werd Nederland een wereldmacht in de internationale handel. Zijn nalatenschap is mijns inziens grotendeels positief te noemen. De belangrijkste positieve maatschappelijke gevolgen van de inzet van JP Coen op Hoorn zijn: • Door Coens bijdrage groeide Hoorn uit tot een belangrijk centrum van kennis, scheepsbouw en zeevaart. Schepen vertrokken vanuit de Hoornse haven om nieuwe handelsroutes te verkennen. Dit gaf de stad welvaart en internationale uitstraling. • De VOC bracht enorme economische activiteit met zich mee. Handel, scheepvaart, administratie en ambachtelijke beroepen bloeiden op.

De welvaart die hieruit voortkwam, hielp mee aan de groei van Hoorn en de ontwikkeling van Nederland als handelsnatie. • Door Coens werk kwamen mensen in contact met andere culturen, talen en producten. Dat maakte Hoorn en Nederland wereldwijzer. De specerijen, stoffen en verhalen die terugkeerden, verrijkten de samenleving en versterkten het culturele zelfbewustzijn. • Coen symboliseert de Hoornse geest van durf, visie en ondernemerschap. Hij was een zoon van deze stad die de moed had groot te denken — een eigenschap die nog altijd in Hoorn voortleeft, zichtbaar in haar maritieme erfgoed, musea en ondernemende inwoners. We mogen dan ook met trots terugkijken op de rol van JP Coen in de wereldgeschiedenis. Er is uiteraard ook een schaduwzijde zoals geweld, moord en uitbuiting door de VOC. Dit dient in de tijdgeest van toen te worden beschouwd, het was immers 400 jaar geleden. We kunnen de huidige normen en waarden niet projecteren op toen. De geschiedenis staat vol met zaken die tegen de huidige normen en waarden afkeurenswaardig zijn, zoals heksenverbranding, vrouwen zonder stemrecht, werkende kinderen onder de 13 jaar, het uithuwelijken van vrouwen, etc. Ik hoop daarom dat we nog lang kunnen genieten van zijn standbeeld op de Roode Steen.

Ik schaam mij diep dat in het hart van onze prachtige stad nog altijd een standbeeld staat van iemand die verantwoordelijk was voor massamoord, onderdrukking en koloniale terreur. Jan Pieterszoon Coen mag dan een figuur uit de Gouden Eeuw zijn, maar zijn daden waren zelfs in zijn eigen tijd omstreden. Historische bronnen tonen aan dat er al in de 17e en 18e eeuw kritiek was op zijn gewelddadige optreden, onder andere bij de verovering van de Banda-eilanden in 1621, waar duizenden mensen werden vermoord of verdreven om de lucratieve nootmuskaathandel te monopoliseren. Coen gaf persoonlijk opdracht tot deze bloedige campagne. Ook internationaal kreeg Nederland door figuren als Coen de reputatie van brute kolonisator. Historici hebben uitgebreid gedocumenteerd hoe Coen's beleid leidde tot genocide-achtige situaties en gedwongen arbeidssystemen. Het is daarom pijnlijk en beschamend dat Hoorn anno 2025 nog steeds een man eert die zulke misdaden op zijn geweten heeft, door hem letterlijk “op een voetstuk” te plaatsen. Ik begrijp dat het standbeeld deel uitmaakt van de geschiedenis van Hoorn, maar geschiedenis kan ook verteld worden zonder te verheerlijken. Er zijn vele manieren om het verleden zichtbaar te houden: via musea en het beeld te verplaatsen naar een plek waar het kritisch kan worden geduid.

Wat in mijn ogen niet meer past, is dat deze figuur midden op de Roode Steen als held wordt gepresenteerd.

Het argument dat “het verleden nu eenmaal is zoals het is” mag geen reden zijn om onrecht te blijven vergoelijken. Juist een stad als Hoorn — met een rijke geschiedenis en vooruitstrevende inwoners — kan het voortouw nemen in een volwassen omgang met het koloniale verleden. Door het beeld te verwijderen of te verplaatsen geeft Hoorn een krachtig signaal af: wij eren geen daders van koloniale misdaden, maar erkennen de volledige geschiedenis en kiezen bewust voor een rechtvaardiger toekomst. Ik roep u daarom met klem op om het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen te verwijderen van de Roode Steen, en in gesprek te gaan met bewoners, historici en maatschappelijke organisaties over een respectvolle, kritische herinterpretatie van onze geschiedenis. Inzending Ik heb Indonesische roots en ik ben geboren in Leiden, familieleden wonen in Zwaag en een van mijn oud-huisgenoten is in Hoorn gaan wonen. Ik heb meegekregen dat Collectief Ondeugend een standbeeld van Leidse Goeie Mie heeft geplaatst die ook mensen vanwege financieel gewin vermoord heeft, haar buste werd binnen 24 uur om gegooid. Ik betreur het erg dat zij er niet mag staan en JP Coen een witte man wel. Ik stel dat vrouwen die voor financiën mensen ombracht ook vereren onze plicht is zolang dit soort mannen een podium en gedenkplekken krijgen.

Of je haalt ze beide weg als gemeente als je denkt dat moord vereren anno 2025 niet meer moet kunnen. Tenslotte is alle verheerlijking van geweld verheerlijking van geweld. Ik kom momenteel liever niet in Hoorn vanwege de negatieve associatie ondanks dat mijn familie en oudhuisgenoot er vlakbij wonen. Als Hoorn lopen jullie zeker geld mis van dagjes mensen zoals ik omdat ik liever niet in Hoorn gezien wil worden zolang JP Coen er is en Goeie Mie ontbreekt. Ik denk dat veel Randstedelingen hun hond nog niet in Hoorn willen begraven vanwege JP Coen. Wellicht tijd om daar wat aan te veranderen. Veel vergader succes van een Leidse Nederlandse student pedagogiek met Indo roots die veel kennissen en familie rondom en in Hoorn heeft maar hier liever zo min mogelijk komt vanwege negatieve associatie. Inzending De Nederlandse J.P. Coen staat symbool voor de Nederlandse welvaart tijdens het VOC-tijdperk. ‘Zijn bekendheid is onder meer te danken aan het behalen van een monopolie op de lucratieve nootmuskaathandel in 1612 en het stichten van de handelspost Batavia in 1619, die uitgroeide tot de hoofdstad van Nederlands-Indië (het tegenwoordige Jakarta).’ (Wikipedia) Iedereen weet dat deze mooie medaille een keerzijde heeft.

Het ging gepaard met genocide door de Nederlanders op de oorspronkelijke bevolking van de Banda-eilanden in 1621.De VOC bewerkstelligde een systeem van dwangarbeid om de nootmuskaatproductie te controleren en enorme winsten te maken op de Europese markten. Onze welvaart hier berustte dus op genocide, slavernij en onderdrukking elders. Ik ben echter tegen iedere vorm van ‘beeldenstorm’ en het beeld van Coen mag wat mij betreft dus blijven. Het vertelt wel een incompleet verhaal. En het volledige verhaal moet niet weggepoetst worden, maar verteld blijven worden. Ik stel dus voor dat er een tweede kunstwerk (beeld) over de massamoord en onderdrukking op Banda wordt gerealiseerd die een mooie plek in de nabijheid krijgt. Bij beide kunstwerken komt een verwijzing naar elkaar. Zo blijven we leren van het verleden en vormen beide beelden gezamenlijk een basis om dit verhaal met beide kanten te blijven vertellen. Wegpoetsen van het verleden maakt dat we niet leren. Kortom mijn voorstel: J.P. Coen laten staan en het incomplete verhaal aanvullen met een beeld over slavernij.

Inzending Wij vinden dat het standbeeld met tekstbord zoals ie nu is, prima. Het is een mooi beeld en de man heeft veel betekend voor de welvaart in West-Friesland, helaas met veel geweld wat overigens overal gebeurde in die tijd, dus goed om dit ook te benoemen op het bord. En hopelijk komt er nu eens een einde aan deze niet belangrijke jarenlange discussie en kunnen jullie dit dossier sluiten! Inzending Ik ben een groot voorstander dat het beeld in zijn huidige situatie moet blijven. Inzending Ik vind dat het standbeeld mag blijven staan. Het is een deel van de geschiedenis. Het ging in die tijd zo. J.P. Coen bracht ook rijkdom. Het is niet goed wat hij heeft gedaan. Het is een goed voorbeeld, voor iedereen, dat dit nooit meer op deze wijze zou mogen gebeuren. Er is nu een prima tekst bij geplaatst. Inzending Het beeld mag naar het museum... Geen voetstuk voor geweld en macht, maar naar het museum, dag en nacht. Op straat geen held, maar schaduw en pijn, laat waarheid, niet verheerlijking, zichtbaar zijn. Ter aanvulling... Als inwoner van Hoorn wil ik graag mijn zorg uitspreken over het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen in onze stad. Hoewel Coen een rol speelde in de geschiedenis van de VOC, staat zijn naam ook voor onderdrukking, geweld en koloniale uitbuiting. Voor veel mensen roept dit pijn en verdeeldheid op.

Ik ben van mening dat een standbeeld in de openbare ruimte vooral moet verbinden en inspireren. In het geval van Coen overheerst echter de herinnering aan een verleden dat vele slachtoffers heeft gemaakt. Daarom vind ik dat het beeld beter tot zijn recht komt in een museum, waar het in de juiste context geplaatst kan worden en waar het hele verhaal verteld kan worden: zowel de economische rol als de schaduwzijde van zijn daden. Zo behouden we het beeld als historisch object, maar verplaatsen we het naar een omgeving waar ruimte is voor nuance, dialoog en educatie. Op straat is er geen plaats voor verheerlijking van een figuur die zoveel leed heeft veroorzaakt. Inzending Hoe iemand bezwaar kan hebben tegen een standbeeld van een historische figuur als Coen is voor mij onbegrijpelijk. Uiteraard leven wij in een andere tijd dan hij. Mijn vader zei het treffend: "Vroeger hadden we houten schepen en stalen mannen, tegenwoordig andersom". Het leven was in de tijd van Coen zo hard, dat wij ons daar geen enkele voorstelling van kunnen maken. Ging een schip van hier naar de oost waren ze blij als 50% van de zeelieden dat overleefde en bovendien had men een veel kortere levensverwachting. Wij hebben veel te danken aan mensen als Coen en zijn tijdgenoten, vergelijkingen met de huidige tijd gaan mank en zijn daardoor volkomen nutteloos en overbodig.

Inzending Allereerst, wat een goed initiatief: los van de uitkomst wat er met het spraakmakende standbeeld gebeurt, de gemeenschap de gelegenheid geven zich te uiten. Mijn inziens belangrijk dat men zich gehoord kan voelen. Inzending Ik heb niet de illusie dat het beeld ooit van het plein zal verdwijnen. Hoewel ik over het algemeen optimistisch ben ingesteld, denk ik dat de West-Frieze gemeenschap te conservatief is om er afstand van te doen. Ik noem de regio met Hoorn als hoofdstad als uitgangspunt. Het sentiment "dat pakken ze niet van ons af" is te sterk. Ik ben van mening dat het beeld in het West-Fries museum thuishoort, een genocide pleger verdient geen sokkel. Lessen trekken uit het verleden en de geschiedenis blijven vertellen is essentieel. Naamswijzigingen en verzwijgen wat er gebeurd is, lijkt me niet de juiste weg.

Ik merk een kentering in de bewustwording van de zwarte bladzijde van de 'gouden eeuw' en de Molukse zaak in navolging van de zwarte pieten discussie en het slavernijverleden. Dat is een gestage positieve ontwikkeling. Ik wil mijn betoog niet te politiek maken, maar los van de kleur verwijt ik stigmatisering, polarisatie en populisme in het debat. We glijden af naar Amerikaanse tegenstellingen. Ik hoop dat de komende achtereenvolgens 2de kamer- en gemeenteraadsverkiezingen verbindende oplossingen bieden. Ondertussen hebben wij thuis scherp leren leven op racistische uitingen. Enerzijds expliciet kwetsend bedoeld, anderzijds impliciet, onwetend en onbedoeld. Voor mij is Coen toonbeeld en symboliek voor dit gedrag. Onze dochter van 3 maanden heeft net als mijn vrouw een gemengd uiterlijk. Ik maak me zorgen over haar toekomst. Inzending Mijn mening: Gevoelig voor de historische context, maar nog gevoeliger voor de vreselijke moorden die hij begaan heeft. Ik neig naar een andere, minder prominente plek voor Jan Piet Coen, en een ander beeld op de plaats. Inzending Ik zou hiermee graag mijn idee voor het standbeeld van Coen delen. Zou het wat zijn om het beeld naar de binnenplaats van het Oostereiland te plaatsen met daarbij de info over Coen (plus en minpunten). Dit zou dan uitgebreid kunnen worden met de info over het V.O.C. en de betekenis voor Hoorn en het bedrijf zelf.

Het mooiste zou ik het vinden als er een schip naast gelegd kan worden zoals de Halve Maan evt op het droge, zodat ook dat een mooi beeld geeft hoe het een en ander toen in zijn werk ging. (met info over scheepsbouw en aanverwante beroepen van die tijd). De combi met Coen op het terrein van een voormalig gevangenis, de info, het museum van de 20ste eeuw de Hoofdtoren en de havens zou een prima plek zijn denk ik. Inzending Mijn suggestie is deze; Laat dat beeld aub staan het hoort bij Hoorn Coenstad. Als hij toch weg moet sloop dan ook meteen al die oude pakhuizen die er staan in Hoorn door zijn toe doen. Inzending Wie verantwoordelijkheid buiten zichzelf legt, heeft altijd een vijand nodig. Mijn kijk op het beeld van J.P. Coen Ieder mens draagt verantwoordelijkheid voor zichzelf: voor zijn gedrag, zijn keuzes en zijn manier van denken. Niemand anders. Wat dit beeld vooral doet, is polarisatie aanwakkeren, tegenstellingen vergroten en mensen het idee geven dat ze geen eigen denkruimte meer hebben. Het standbeeld zelf is niet het probleem. De manier waarop mensen ermee omgaan, wél. Het beeld legt pijnlijk bloot hoe verziekt het maatschappelijke debat is geraakt: jij moet denken zoals ik denk, anders hoor je er niet bij. Links en rechts spelen hierin beiden een dubieuze rol. De één nestelt zich comfortabel in de eeuwige slachtofferrol.

De ander wordt collectief afgerekend op daden van voorouders. Ondertussen raakt de werkelijke geschiedenis, hoe slavernij is ontstaan én hoe zij is beëindigd, volledig ondergesneeuwd. Inzending Het gesprek gaat allang niet meer over excuses of vergeving. Het gaat over macht. Over wie moreel boven de ander kan staan. En dat gebeurt aan beide kanten. Het beeld moet blijven staan. Niet als verheerlijking van het verleden, maar als scherpe herinnering dat ieder individu zélf verantwoordelijk is: voor zijn keuzes, zijn gedachten en zijn houding in het heden. Het debat rond J.P. Coen zegt meer over ons nú, dan over hem toen.

Inzending Als kind ben ik opgegroeid in Hoorn en nu als volwassene zie ik nog steeds JP in het hart van Hoorn staan. Ja, het beeld was voor mij een middelpunt. Als kind dacht je niet na over wat hij deed in Batavia. Als twintiger wist je wat meer. Tijdens stadsfeesten stond hij weer in het middelpunt. En laat dat zo blijven want we weten ondertussen wat hij heeft gedaan. Weghalen van dat beeld is weghalen van herinneringen. Laten we zijn misdaden niet vergeten zolang hij in ons midden staat. Daarbij, wanneer je in Indonesië komt en vraagt naar de daden van JP Coen weten ze vaak niet eens wie hij was. Of men zegt dat de Nederlanders veel gebracht hebben. De Nederlanders hebben van de verdeeldheid daar een eenheid gemaakt waar ze nu blij mee zijn. Een beeld van JP staat zelfs nog in Jakarta. Niet als trots misschien maar ook niet om te vergeten. Nee, hij is voor mij geen held. Hij is er geweest met zijn daden. Verleden tijd. Inzending Coen moet blijven staan. Dit was een belangrijk man voor onze stad, Was hij goed of slecht doet niet ter zake, het is geschiedenis. J.P. Coen is onderdeel van de geschiedenis van Hoorn, De Zeven verenigde Nederlanden en de VOC. Geen mooie geschiedenis en één die in in deze tijd steeds meer gaat tegenstaan. Naar mijn mening zou het standbeeld kunnen gaan verhuizen naar de toekomstige museumtuin.

Zo blijft deze bewaard, maar heeft niet meer een prominente plek in het hart van Hoorn. Inzending De daden van Coen waren wreed en barbaars en uiterst schadelijk voor bevolkingsgroepen die door zijn gedrag generaties lang hun trauma met zich mee moesten dragen. In de tegenwoordige tijd zien wij leiders die met aanvallen en gruwelijkheden andere bevolkingsgroepen aanvallen en vermoorden. Herhalend en verwerpelijk gedrag. Mijn wens is om het beeld van Coen weg te halen en de mensen met dit verleden geen podium te bieden in de mooie stad Hoorn. Inzending Geen enkele twijfel, weg met dat beeld. Zijn naam en (wan)daden benoemen in geschiedenisboeken en publicaties. Een van de mensen die vroeger met zijn idee van superioriteit andere volkeren uitbuitte, bestal en liet vermoorden, ten faveure van ons Europeanen. Wat moeten mensen/toeristen uit die landen ervan denken, als wij zo'n figuur op zo'n voetstuk denken? Beschamend! Evenals de slavenhouders dient hij op zijn 'plaats' gezet te worden. Niet hoog en groots in het meest centrale punt van Hoorn. Dat kleine bordje met uitleg wordt door zoveel mensen niet gelezen. Inzending We kunnen het verleden niet veranderen, maar er alleen van leren.

Wat voor waarde heeft het dan om een belangrijk deel van onze geschiedenis te verwijderen, het standbeeld te laten staan en het een herinnering te laten zijn aan ons verleden, en wat er nooit meer mag gebeuren? Inzending Het is een symbool van een periode waarin Nederland zich heeft gedragen met als doel het belang van Nederland een dienst te bewijzen. Dat heeft ons geen windeieren gelegd en hebben wij als Nederlanders van geprofiteerd, zich niet geheel bewust van de wijze waarop deze is verkregen. Laat dus het beeld staan om bewust te zijn van de tijdgeest en de menselijke verhoudingen, ook nu! Inzending Je moet natuurlijk uitleggen wat deze man in zijn tijd heeft gedaan met een goedkeuring van de politiek toen. En vervolgens mag je zelf invullen wat je daarvan vindt. Maar als je Coen weg wilt halen dan moet je alles weghalen met een dubieus of soortgelijk verleden. Om te beginnen met alle kerken.

Inzending Gewoon laten staan, al eeuwen onze held, een belangrijk symbool voor de stad! Inzending Wat mij betreft zeg ik: gewoon laten staan. Je kunt de geschiedenis niet herschrijven of uitwissen. Het is onmogelijk om in de tijdgeest van nu de acties van vele eeuwen terug werkelijk te beoordelen. Geef aandacht aan de negatieve kanten, maar vergeet ook de positieve aspecten niet. Het standbeeld is een kenmerkend beeld in Hoorn en verbonden met deze stad. Gewoon laten staan, dus. Inzending Waar maken we ons druk om? Lekker met rust laten! Inzending Natuurlijk hoort het beeld van Coen behouden te blijven voor Hoorn, maar natuurlijk niet op deze plek op de Roode Steen. Deze moordenaar verdient niet zo'n prominente plek maar hoort gewoon op de Roode Steen namelijk in het museum met een duidelijk verhaal over het verleden, zijn verdienste en zijn (afschuwelijke) daden. Ik kan me niet voorstellen dat er mensen zijn die hiertegen zijn. Inzending Het standbeeld van J. P. Coen mag wat mij betreft verwijderd worden van de Rode Steen. Het kan een plaats krijgen in het Westfries Museum. Hoorn verdient een held die geen bebloed blazoen heeft en leidt tot onenigheid tussen inwoners van Hoorn. Een standbeeld moet m.i. tot eensgezindheid en verbroedering leiden niet tot kissebissen en oververhitte discussie.

Inzending De geschiedenis leert ons toch echt dat het figuur van Coen niet tot barmhartigheid in staat is gebleken. Hoorn heeft daarvan geprofiteerd maar dat is geen reden iemand met bloed aan zijn handen te eren. Voorstel is dus het beeld te verplaatsen naar het museum 'of en dit is een wilde gedachte: bouw het beeld om naar een beeltenis van J.P. Sweelinck, een Hollands componist uit ongeveer dezelfde periode die internationaal aanzien geniet en onomstreden lijkt. Inzending We kunnen onze ogen niet sluiten voor de fouten in het verleden. Maar de geschiedenis romantiseren of overschrijven is ook onjuist. Zet het beeld op een minder prominente plek in Hoorn en blijf de verhalen eromheen vertellen. Op de Rode Steen kan iets anders komen of niet. Inzending Coen heeft zich gedragen op een wijze die momenteel niet in onze tijd past. In zijn tijd werd hij evenwel geprezen om zijn daadkracht en handelsgeest. Daarom maakt hij deel uit van onze geschiedenis die wij door moeten geven aan onze kinderen en verdere generaties. Maar als we Coen van zijn sokkel halen en opbergen vervalt de mogelijkheid om ons te doen herinneren aan dit deel van die geschiedenis waar we, vanuit onze huidige opvattingen, ons nu voor zouden schamen. Als Coen echter verdwijnt gaan we vergeten, want de confrontatie blijft uit. Stilzwijgen blijft over. En dat willen we niet.

Het is goed dat onze kinderen, kleinkinderen, landgenoten, reizigers en vreemdelingen kennis kunnen nemen van die ‘lerende’ geschiedenis. Laten wij vol ontzag, afgrijzen, bewondering of wat dan ook blijven kijken naar dat imposante beeld op de Roode Steen opdat wij blijvend leren van onze geschiedenis. Voor ons geldt ook: ‘Dispereert niet’ Inzending Iedereen weet als je je verdiept in Coen, dat hij verantwoordelijk is voor gruwelijke misdaden tegen de menselijkheid! Dus het is duidelijk hij moet plaats maken voor fantastisch Nederlandse mannen &

Vrouwen die voor onze vrijheid in 40 - 45 alles op alles hebben gezet vaak met de martelingen concentratiekampen - of met de dood, alles voor onze vrijheid hebben overgehad! Dus geen twijfel mogelijk haal hem weg. Het is een schande dat hij daar nog staat! Inzending Twee monumenten Er leefden rond 1621 zo'n 15.000 mensen op Banda, waar JP Coen zijn nootmuskaat wilde halen. Toen de eilandbewoners zich tegen de chantage van de VOC verzetten, besloot Coen tot een "strafexpeditie": duizenden mannen, vrouwen, baby's, zwangere vrouwen, bejaarden, kinderen - werden doodgeslagen, uitgehongerd of weggevoerd. Van de 15.000 inwoners bleven er 1000 over. Coen kreeg een standbeeld. Een stukje verderop bevindt zich het oorlogsmonument bij de Grote Kerk. Een herinnering aan de vele duizenden landgenoten die zijn vermoord, vervolgd en weggevoerd door een vreemde mogendheid. Mensen die zich verzetten. Baby's. Zwangere vrouwen, kinderen, bejaarden. Die herdenken wij ieder jaar op 4 mei, met gebogen hoofd. Twee monumenten op nog geen 100 meter afstand. Eén ter nagedachtenis van duizenden onschuldige Nederlanders die werden vermoord. Eén ter nagedachtenis van een Nederlander die duizenden onschuldige mensen liet vermoorden. Hoe kun je hier in godsnaam nog over discussiëren? Inzending Standbeeld van JP Coen moet blijven. Kijk en vertel wat deze man (en tijdgenoten) gebracht hebben goed en kwaad.

Vertel dan over de slavenhandel dan ook het hele verhaal dat er ook stammen bij waren die meewerkte om er zelf beter van te worden. Je kan op die tijd niet 1 op 1 terugkijken met de ogen en normen van nu. Kijk eens naar de slavenhandel die er nog steeds is en maak je daar druk over. Ken je het verleden dan weet je het heden. We moeten niet alles wegstoppen. Inzending Ik begrijp heel goed dat JP Coen indertijd een standbeeld heeft gekregen. Want door zijn toedoen werd Hoorn behoorlijk welvarend. Maar inmiddels weten we dat hij duizenden mensen heeft laten vermoorden. NU zou hij zeker geen standbeeld hebben gekregen. Compromis: Niet het standbeeld handhaven en ook niet weghalen, maar verplaatsen naar de museumtuin! Inzending Waarom weer een discussie over dit beeld. Ik heb begrepen dat dat er al eerder hierover is gesproken.Toen is besloten om er een uitleg aan het beeld toe te voegen, wat inmiddels is gebeurd. Waarom dus nu weer dit gekrakeel. Al de toeristen die bij het beeld staan lezen de uitleg op de borden, waar duidelijk op staat vermeld de geschiedenis. Het is onze geschiedenis hoe slecht deze misschien ook was. Maar in die tijd was er veel niet goed. Dus laat het beeld staan. Er is nogmaals duidelijk aangegeven wat er in die tijd is gebeurd.

Inzending Coen moet blijven Als je het weg haalt heeft over 25 jaar niemand het er meer over Je gumt de geschiedenis niet uit om een beeld weg te halen Praat er een keer per jaar over Zo hou je de geschiedenis in leven. Inzending

Het standbeeld van J.P.Coen mag blijven staat op de plek waar het nu staat. Het is voor Hoorn een historisch beeld, al vele jaren. Niet alles hoeft te verdwijnen omdat een kleine groep mensen het ergens niet mee eens zijn of zich ergens aan storen. Gewoon laten staan. Inzending Als het beeld wordt weggehaald, heb ik wel een mooi plaatsje voor onze zeeheld in mijn voortuin. Het zou zonde zijn als Coen weggestopt zou worden. Alle tegenstanders van onze Coen: het is onderdeel van onze geschiedenis, ook die van jullie. Inzending Dit historische beeld van JP Coen mag nooit verloren gaan. Ook als hij fout is geweest, is dat op zich een mooi verhaal om in een stadswandeling te vertellen, of zelf te lezen op de sokkel van het beeld. JP Coen moet blijven. Inzending Het is een prachtig standbeeld! Houden dus. Zet aan de voet een verklarende tekst waarbij ook zijn minder mooie kant wordt belicht. Inzending Ik zal het kort en simpel houden. Keur niet alles goed wat deze man heeft gedaan. Maar er is niet voor niets ooit een beeld voor hem neergezet. Als Westfries trots dat deze man zoveel moed en durf heeft gehad. En trots op het beeld, het hoort bij Hoorn en moet behouden blijven. Ik stem voor behoud van het beeld. En tegen al het gedoe wat er de afgelopen jaren (na zoveel eeuwen) tegen Coen is ontstaan. Inzending Jan Pieterszoon Coen was belangrijk.

Als één van de meest prominente handelaren van de Nederlandse gouden eeuw is hij onlosmakelijk verbonden aan de Hollandse identiteit. Daarbij heeft hij Nederland sterk verrijkt als gouverneur-generaal van de VOC. Een effect dat nog steeds zichtbaar is, bijvoorbeeld in de historische centra van verschillende steden in Nederland, waaronder ook Hoorn. Toch was -en is- de manier waarop hij die rijkdom bemachtigde controversieel, ook al in zijn eigen tijd. We kunnen echter niet om hem heen. Het historisch belang van Jan Pieterszoon Coen staat buiten discussie. Zonder Jan Pieterszoon Coen zou Nederland er wellicht heel anders uit zien. Als we kijken naar de context waarin het standbeeld is neergezet in 1893, dan was dat ook zeker omdat mensen hem als een held zagen (ook al waren zijn gewelddadige optredens bekend bij mensen in die tijd). De plek waar het standbeeld toen is geplaatst en tot op heden is blijven staan is voor die functie, namelijk verering als held, natuurlijk ideaal. Tegenwoordig kijken we anders naar Jan Pieterszoon Coen, en daarom ook naar zijn standbeeld. Er zijn ook nu zeker mensen die zijn acties gerechtvaardigd vinden en hem daarom nog steeds als “held” of persoon van groot belang voor Nederland vereren. Het doel heeft voor hen de middelen geheiligd. Een redenering waar Jan Pieterszoon Coen zelf het ongetwijfeld mee eens zou zijn.

De meerderheid lijkt echter de mening te dragen dat zijn daden van geweld zo buitensporig waren dat Jan Pieterszoon Coen niet meer “vereert” zou moeten worden. Dit in het algemeen wederom wel met de kanttekening dat er over zijn belangrijke historische rol geen twijfel bestaat. En hier schuilt naar mijn mening het probleem waaruit de al lang durende discussie over het standbeeld in kwestie steeds weer wordt gevormd. Zijn we met het huidige standbeeld, en vooral met de huidige standplaats, Jan Pieterszoon Coen net als vroeger aan het vereren? Daar lijkt het mij wel op. Hoog torent het standbeeld boven de dagjesmensen en de terraszitters uit op de Roode Steen. Zijn aanwezigheid straalt belang en gewicht uit. De plaque met historische context die na een eerdere discussie is toegevoegd wordt, met uitzondering van een enkele toerist, voorbijgegaan door iedereen. De verering van Jan Pieterszoon Coen moet stoppen. In de moderne samenleving heiligt het doel al een tijd geen brute, gewelddadige middelen meer. Wij kunnen dit ook stoppen. Ook terwijl wij zijn belangrijke

historische rol blijven erkennen. De juiste prominente plek van het standbeeld is in een museum, waar historische context niet alleen begrepen wordt door een enkele geïnteresseerde, maar door iedere bezoeker. En laten we dan vooral samenkomen om te bedenken wie we wel op het plein willen hebben. Bestaan er nog helden in Nederland? Inzending Het standbeeld van JP Coen staat nu op een voetstuk op het centrale plein van Hoorn. Dat is een vorm van verheerlijking die kwetsend is voor velen. Zelfs als je het in zijn tijd plaatst: Coen was gewelddadig en verantwoordelijk voor de moord op duizenden inwoners van de Banda-eilanden om de specerijenhandel te controleren. Het standbeeld niet hoeft te verdwijnen, maar moet wel verplaatst worden naar een minder prominente locatie. Het zou prima passen op het terrein van het Westfries museum waar het kan dienen als educatief middel. Op die manier kan de geschiedenis worden verteld, inclusief de donkere kanten, zonder dat het standbeeld een publiek symbool van eerbetoon blijft. Inzending Beeld moet blijven. Je kan de tijd van toen niet vergelijken met het heden. Tegenwoordig moet alles maar weg, verdwijnen of er moet betaald worden voor het verleden. Met de kennis van nu zouden we wellicht zaken anders gedaan hebben, maar nu is niet toen. Destijds waren de kaarten anders geschud en waren de levens anders.

Je kan en mag het verleden niet uitwissen. Je mag er een mening over hebben, maar het verleden heeft ons wel heel veel gebracht waar de tegenstanders nu ook van profiteren. Eigenlijk is het mijn inziens dus hypocriet om dan nu een beeld te verwijderen want het verandert niets aan het verleden of aan het heden. Inzending Tegenargumenten vóór behoud standbeeld Jan Pieterszoon Coen Historische waarde en context Het standbeeld maakt deel uit van de geschiedenis van Hoorn en Nederland. Het weghalen zou leiden tot geschiedvervalsing of het wegnemen van een zichtbaar element van ons verleden. Door het beeld te behouden, blijft de geschiedenis – met zowel positieve als negatieve kanten – tastbaar aanwezig. Educatief middel Het standbeeld kan juist worden ingezet om mensen bewust te maken van de donkere bladzijden uit het verleden. Met een goede toelichting of plaquette kan het dienen als startpunt voor gesprekken over kolonialisme, machtsmisbruik en de gevolgen daarvan. Zo verandert het beeld van een eerbetoon naar een educatieve herinnering. Waarschuwing en reflectie Het standbeeld herinnert ons eraan dat macht, handel en expansie vaak gepaard gingen met geweld en onderdrukking. Door het beeld te behouden, blijft deze waarschuwing in de openbare ruimte aanwezig en helpt het om herhaling van dergelijke fouten te voorkomen.

Cultureel erfgoed en identiteit van de stad Het beeld maakt al meer dan een eeuw deel uit van het straatbeeld en de culturele identiteit van Hoorn. Het behoud draagt bij aan de historische continuïteit van de stad en kan dienen als symbool voor hoe samenlevingen omgaan met controversieel erfgoed. Inclusieve dialoog in plaats van verwijdering In plaats van het beeld weg te halen, kan men er juist voor kiezen om het aan te vullen met context (bijv. extra beelden, kunst, verhalen van nazaten van slachtoffers). Zo wordt het een plek van dialoog in plaats van eenzijdige verwijdering. Het opnemen van meerdere perspectieven geeft rijkere betekenis.

Gevaar van precedentwerking Als dit standbeeld wordt verwijderd, kan dit leiden tot een golf van vergelijkbare eisen rondom andere monumenten en historische figuren. Daarmee dreigt een glijdende schaal waarin delen van het erfgoed uit de publieke ruimte verdwijnen en de geschiedenis gefragmenteerd raakt. Het is van groot belang dat de slavernijgeschiedenis in volle omvang erkend en verteld wordt. Daarbij hoort ook ruimte voor het leed en de ongelijkheid die door dit systeem veroorzaakt zijn. Tegelijkertijd vormt de Nederlandse geschiedenis, inclusief de rol van figuren als Jan Pieterszoon Coen, een essentieel onderdeel van dat verhaal. Deze elementen gaan hand in hand: je kunt het één niet begrijpen zonder het ander te benoemen. Net zoals elk verhaal minstens twee kanten kent, is het belangrijk om beide perspectieven te laten zien en bespreekbaar te maken. Alleen zo kunnen we recht doen aan zowel de slachtoffers als aan de historische context waarin deze gebeurtenissen plaatsvonden." Dit kan ondervangen worden met een bord met het echte verhaal, zonder kleuring van meningen. Feitelijke situatie dus. En begrijp me niet verkeerd: Ja, het is erg wat nu de nasleep is. Ontken ik niet en loop ik niet voor weg. Maar zonder het één, (helaas) niet het ander. Er wordt gevraag om onze ogen open te doen voor deze periode, dan stel ik de vraag wederzijds.

Het standbeeld is namelijk essentieel hiervoor. Inzending LATEN STAAN. Vele vaderlanders waarvoor ooit een standbeeld is geplaatst, waaronder Royals, politici en overige hoogwaardigheidbekleders uit ons verleden, hadden iets op hun kerfstok. We gaan ook niet alle verdere bewijzen uit ons koloniale VOC-verleden, gebouwen en/of huizen slopen of de namen vervangen. Coontunnel, Coenhaven, J.P. Coenstraat(en) en -pleinen. Moeten we Jo van Heutsz (voormalig Gouverneur Generaal van Atjeh) met een blazoen gelijkwaardig aan Coen, die je overal in Nederland tegenkomt met een monument in Amsterdam - toevallig niet in Hoorn - ook verwijderen? Conclusie: “Laat onze historie met rust “Er zijn momenteel genoeg problemen waarmee we ons beter bezig kunnen houden. Hoorn is geen eiland maar een stad met veel historie in Nederland, voor diegenen die zich dat niet realiseren! Inzending 1) Waarom eert u J.P Coen, met het besef dat hij in het verleden onder zijn verantwoordelijkheid veel slachtoffers heeft laten maken om het monopolie op nootmuskaat veilig te stellen? 2) Stel u bent een reisleider uit hoorn, en u begeleid mensen uit Banda, kunt u dan aan die mensen uitleggen waarom de Hoornse gemeenschap J.P Coen nog steeds op een voetstuk laat staan? 3) Stel u reist in Servië, en er staat een standbeeld van generaal Mladic in het centrum van de hoofdstad.

Hoe kijkt u dan naar de Servische bevolking? Inzending Gewoon staan laten waar hij staat! Zowel Coen als die gebouwen uit die tijd en de latere bijzondere periodes in Nederland. Uit de VOC-tijd en die van de West Indische compagnie. Wij moeten proberen in vrede naast elkaar te wonen. Maar de geschiedenis los je niet op met weghalen van de herinneringen. Inzending Wat mij betreft moet het beeld blijven staan met daarbij een borduurt tekst en uitleg wat hij gedaan en ook misdaan heeft en dat we deze daden ook moeten plaatsen in het licht van die tijd. Zeg erbij dat we dit gedrag in deze tijd absoluut niet willen zien en zeer afkeuren.

Inzending Mijn menig is dat het standbeeld van JP in Hoorn moet blijven staan, maar niet meer op die pontificale plek waar hij nu staat. Hij staat er nu te dominant te wijzen op ons slecht verleden. Ik stel voor het beeld in zijn geheel te verplaatsen dichter bij het West-Fries Museum, maar wel zichtbaar aan alle kanten. Verplaatsen binnen het Museum is een slechte optie, ook niet binnen de hekken. Het standbeeld is dan niet continue te zien, omdat het Museum niet 24 uur open is. Jaren geleden startte de werkgroep Jeugdeducatie van Oud Hoorn met een nieuwe manier om ons historisch verleden te vertellen aan basisschoolleerlingen. Het thema was toe: Ben ik een held of schurk? De kinderen konden zelf een oordeel vellen, nadat JPC (een verklede vrijwilliger) zijn verhaal had verteld. Dat had niet gekund als JPC in het Museum had gestaan. Het is mooi om succesverhalen te vertellen, maar als er een stevig rouwrandje aan zit, hoor je dat niet te verzwijgen. Ons verleden poets je niet weg door het ergens te verstoppen. Inzending Johan van Oldenbarnevelt, die de V.O.C. had opgericht in 1602 had als bewindhebber Jan Pietersz Coen nodig om als gouverneur-generaal in de Oost te regeren als de hoogste ambtenaar over onder andere de Banda eilanden. Het was hem daar te doen om de nootmuskaat. Hij wilde de handelsovereenkomst van de Engelsen openbreken.

Omdat hij de Engelsen niet meekreeg vermoordde hij de meeste eilandbewoners om toch handel in nootmuskaat op te eisen. Door de nazaten van de laatstgenoemden wordt en werd hij gehaat. Voor hen is hij een held op sokken; voor ons Hollanders een sukkel op sokkel. Na al die heldenmoed, verdient hij enkel nog een plek bij het museum van het varend erfgoed. Dan kan hij vanaf het Oostereiland kijken naar de Oost over het water. Ende dispereert niet, vanaf 1894, tot nu, decennia later. Inzending Ik ben groot voorstander dat het beeld blijft staan. Als een echte Horinees zeg ik dit. Op sociaal media waar ik zelf niet op reageer en ook niet aan mee doe zijn er steeds dezelfde personen die blijkbaar overal tegen zijn. Wat mij verbaast is dat er velen niet eens in onze stad wonen. Maar wel overal wat van vinden. Mijn advies, luister ook goed naar onze inwoners, en laat die beroeps activisten/klagers (elke dag wel wat te klagen) wat links liggen. Inzending Dankzij zijn inzet voor de VOC is Hoorn in die tijd groot geworden. Het verleden kun je niet veranderen, geschiedenis is geschiedenis, zonder verleden geen toekomst. De normen waren in zijn tijd wel even anders dan tegenwoordig, er is niks van geleerd. Coen hoort bij Hoorn dus blijft het standbeeld op de Rode Steen staan wat mij betreft! De vermelding van zijn daden kan iedereen lezen en daar het zijne van denken.

Inzending Wat er moet gebeuren met het beeld van J.P. Coen zou mijns inziens aan het oordeel van de gemeenteraad moeten zijn. De politiek is volgens mij aan zet. Eigenlijk zou het een besluit moeten zijn van de Rijksoverheid, omdat het beeld van nationaal belang is. Daarbij wel met de uitdrukkelijke voorwaarde, dat er advies ligt van en gehoord een commissie van deskundigen, waarin verschillende disciplines vertegenwoordigd zijn. Om er echt een afgewogen oordeel over te vellen moet je je echt inlezen in de geschiedenis van de VOC in het algemeen en de rol van J.P. Coen in het bijzonder. Ik ben van mening dat je dit niet kunt overlaten aan de inwoners van Hoorn en omliggende dorpen. Daarvoor is het onderwerp te divers en ingewikkeld. Zo krijg je niet een afgewogen beslissing. Zelf heb ik

me ingelezen door het boek van Jur van Goor te lezen: Jan Pieterszoon Coen 1597-1629, Koopmankoning. Je krijgt dan een beeld van de VOC en de rol van Coen. Ik kies ervoor om het beeld te verplaatsen naar de binnentuin van het Westfries Museum. Het beeld is bij het museum welkom. Dat zou mooi zijn beslag kunnen krijgen gelijktijdig met de ingebruikname van het vernieuwde museum. Dat duurt zoals bekend nog even. In de tussentijd kan men wennen aan dat Coen even verderop wordt herplaatst. Em kan er nagedacht worden over een vervangend beeld of kunstwerk op de Rode Steen. Geschiedenis kun je niet uitgummen. Maar in de loop van tijd kunnen nieuwe inzichten ontstaan waar je op kan acteren. Inzending In de slechts 42 jaar van zijn leven heeft Jan Pieterszoon Coen uiteindelijk als directeur-generaal over alle bezittingen van de VOC met zijn handel namens deze VOC in o.a. de lucratieve nootmuskaathandel en vele andere kruiden en handelswaar via de gestichte handelspost Post-Batavia ons land een enorme welvaart gebracht waarvoor hij na zijn dood onder meer in Hoorn in 1893 op maandag 29 en woensdag 30 mei geéerd is met de onthulling van een fraai standbeeld dat in lengte van jaren tot op heden is blijven staan op een plek die recht doet aan zijn verdienste!! “Dispereert niet” (Heb geen wanhoop; ontziet uw vijand niet want God is met ons!) Een tekst die inspireert. Ja, ook J.P.

Coen had rafelrand. Wat de Bandanezen betreft had J.P. Coen een doel: de verwerving van een exclusief monopolie op de handel in nootmuskaat en foelie. Een cruciaal specerij dat destijds uitsluitend op Banda werd geproduceerd. Een overeenkomst lag in het verschiet, daar waarschijnlijk de druk vanuit Nederlandse kant te groot werd wilden de Bandanezen niet meer in zee met de VOC en zochten ze hun heil de Engelsen en Portugezen wat leidde tot oorlog en geweld. Onterecht natuurlijk maar men moet de situatie natuurlijk zien in de tijdgeest. Vergelijkbaar met bv de Spanjaarden met de Azteken. De Portugezen (conquistadores) met de verovering van hun koloniale gebieden, de Engelse met India enz. En lest but not least met ons aller Nederlands Indië en ga zo maar door. Inzending Wat te doen met JP Coen? Het is duidelijk dat we goed moeten nadenken over wat we doen met controversiële monumenten zoals die van JP Coen. De VOC en JP Coen zijn onderdeel van de geschiedenis. Voor Hoorn zijn de VOC (en daarmee o.a. ook JP Coen) van speciale betekenis geweest. De discussie richt zich nu op JP Coen, maar de andere herinneringen aan de VOC (denk aan het figuur in de straatstenen van de Grote Noord of de pakhuizen in de nabijheid van de haven) staan (nog) niet ter discussie? Er zijn m.i. grofweg 3 opties: verwijderen, verplaatsen, of laten staan.

Met het verwijderen van het standbeeld, veeg je alleen de historie van de koloniale tijd weg, alsof het niet bestaan heeft. Dus dat is geen optie wat mij betreft. Als je het beeld naar een museum verplaatst, wordt het een tentoonstellingsobject in een geïnstitutionaliseerde ruimte van een selectief verhaal uit het verleden. Er is geen neutrale plek voor dit soort monumenten in een museum. Het is verschrikkelijk wat er is gebeurd, dat moet iedereen weten en leren, maar wat mij betreft blijft het standbeeld wél staan. Als je het in een openbare ruimte bewaart, integreer je het in ons dagelijks leven, zodat tijd en mensen het kunnen veranderen. Bewaar het standbeeld als een hulpmiddel om een extra laag toe te voegen aan de geschiedenis. Een bordje met aanvullende, historische duiding is voor (sommige) tegenstanders van het standbeeld een pleister op de wonde, maar het weghalen van deze plek maakt de ontkenning van racisme gemakkelijker en neemt het racisme niet weg uit de

maatschappij. Sterker, het verwijderen zal de polarisatie m.i. verhevigen en het racisme eerder doen toenemen. Geef het beeld een nieuw kader, zodat we het anders kunnen bekijken. Je moet de ruimte geven om kritisch na te denken over het verhaal dat bij het standbeeld hoort. Het standbeeld leert ons namelijk ook wat Nederland fout heeft gedaan in het verleden. Inzending Als echte Horinees, geboren op Grote Noord. Pakweg 250 meter van het standbeeld vind ik natuurlijk dat Coen moet blijven. Succes met de aktie “ Coen moet blijven” Inzending Het mag duidelijk zijn dat Coen een stuk geschiedenis is van Hoorn. Door Coen te laten staan en goed te communiceren wie hij was en wat hij deed kan iedereen hier zijn of haar lessen uit trekken. Vergelijk het maar eens met het concentratiekamp Auschwitsch. Dit wordt ook niet gesloopt en weggehaald. Dit omdat daar heel veel belangrijke geschiedenis heeft afgespeeld. Het moet dus blijven zodat mensen de geschiedenis niet vergeten en hiervan leren. Ik denk niet dat de Gemeente Hoorn deze vergelijking durft te maken maar iedereen weet dat het zo werkt. Inzending Ik vind het raar dat we nu het verleden van onze stad zouden moeten verbergen. Dit doen we toch nergens op de wereld? Vertel het verhaal, maak er een levensles van. Verstoppen is het verbergen van ons verleden en dat is nergens voor nodig.

Inzending Ik vind het beeld van JP Coen niet meer van deze tijd. Ik ben dan ook van mening dat het beeld verwijderd zou moeten worden. Dit in het kader van een inclusieve samenleving, waarbij er erkenning is voor de nare gebeurtenissen/pijn uit het verleden en hiermee rekening wordt gehouden in en rondom de stad. Inzending Het standbeeld van Coen staat voor onze geschiedenis en biedt ruimte om deze geschiedenis bespreekbaar te maken. Ondanks de minder mooie verhalen heeft de VOC-tijd ons veel rijkdom gebracht, inzichten en handel. Ook daar staat Coen voor. Het standbeeld staat voor onze geschiedenis. De geschiedenis van Hoorn waar mijn roots liggen, al eeuwen. Coen moet blijven. Inzending Persoonlijk vind ik dat het beeld moet blijven staan. Niet omdat ik zijn daden wil vergoelijken integendeel, Coen heeft zonder twijfel vreselijke dingen gedaan, die we niet moeten vergeten of verbloemen. Maar zijn rol maakt onlosmakelijk deel uit van de geschiedenis van Hoorn en van Nederland. Goed én slecht. Het beeld staat voor mij niet als eerbetoon aan zijn geweld, maar als herinnering aan een tijd waarin Nederland rijkdom en macht verwierf, vaak ten koste van anderen. Die rijkdom heeft ons land mede gevormd tot wat het nu is. Door het beeld weg te halen, wissen we dat verleden niet uit we maken het juist minder zichtbaar. Daarom ben ik voor behoud van het beeld, mét duiding.