Bijlage 3 - Verkenning ontbrekende schakels fietsnetwerk Hoorn
Tekst van het document
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
€ 34.000 Conclusie De reistijdwinst van de schakel is gering, terwijl de schakel de hoogste fietspotentie heeft van alle onderzochte schakels.
Ligging en huidige situatie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid Behalve dat de schakel een groenstrook met bomen en beplanting kruist zijn er voor de rest geen ruimtelijke beperkingen. voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met Ligging en De huidige situatie een minimale breedte van 3,50 meter, uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraag 80 meter. Het fietspad is eenvoudig te realiseren; de uitvoering gaat gepaard met een lage mate van complexiteit. Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk
40
Het realiseren van de schakel is zeer eenvoudig en resulteert in zeer lage realisatiekosten. Daarnaast zorgt het aanleggen van de schakel voor meer fietscomfort en een directere route voor fietsers.
Schakel 9: Tussen De Compagnie en Klagerstuin Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De schakel ligt naast de voormalige gevangenis van Hoorn en voorziet een verbinding tussen De Compagnie en de Klagerstuin. De lengte van de schakel bedraagt 420 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde Baten reistijdwinst op van 52,7 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 14,1% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 4.659. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de tweede plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
41
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
Op de locatie waar de voormalige gevangenis was gevestigd, is een gebiedsontwikkeling met woningbouw voorzien. De schakel sluit in het oosten aan op de Oostergouw en de fietsinfrastructuur van het Ligging en huidige situatie bedrijventerrein. Deze infrastructuur is niet optimaal ingericht; er is geen vrijliggende fietsvoorziening waardoor fietsers en gemotoriseerd met elkaar mengen.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid Als de schakel aansluit op het doodlopende straatje van de Klagerstuin, dan vormt deze de kortste route en brengt deze de laagste realisatiekosten met zich mee. Echter heeft deze route weinig samenhang met het Ligging enook huidige situatie bestaande fietsnetwerk en is de route niet direct, waardoor een rechtstreekse route vanaf het kruispunt van de Zwaagmergouw met de Klagerstuin en de Langetuin meer voor de hand lijkt te liggen. Bij de berekening van de reistijdwinst en de fietspotentie is de ontbrekende schakel diagonaal over het terrein van de Compagnie getekend. In de kostenraming wordt de schakel aan de west- en noordkant van het terrein gesitueerd (zie onderstaande afbeelding). Dit in verband met de verwachte ontwikkeling van de tijdelijke woonwijk.
De schakel kruist de spoorlijn van de recreatieve stoomtram tussen Hoorn en Medemblik. Daarnaast grenst de schakel dicht aan een aantal percelen waarbij het niet helemaal duidelijk is waar de eigendomsgrenzen precies zijn. De grond lijkt eigendom van de gemeente, maar is in gebruik door bewoners. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter, uitgevoerd in rood asfalt. De ingeschatte lengte van dit fietspad bedraagt 420 meter. Voor het kruisen van het fietspad met de spoorlijn wordt een spoorwegovergang met automatische 42 halve overwegbomen (AHOB) gerealiseerd. Het fietspad sluit in het oosten aan op de Oostergouw, waarbij een fietsoversteek komt die voorzien is van een middeneiland. Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk
€ 1.015.000 Conclusie Het realiseren van deze schakel levert een hoge reistijdwinst op voor fietsers. De daarnaast ook relatief hoog. Ligging enfietspotentie huidige issituatie De aanleg van een spoorwegovergang in de vorm van een AHOB vormt de grootste kostenpost voor het realiseren van de schakel. Daarnaast vormt het inpassen van de schakel bij de aansluiting op de Klagerstuin een aandachtspunt (i.v.m. beschikbaarheid percelen). Het realiseren van de schakel wordt als kansrijk geacht. Geadviseerd wordt om de schakel te integreren met de nieuwbouwplannen.
Schakel 10: Tussen Westerblokker en Oostergouw Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De schakel is een lange verbinding die parallel loopt aan de IJsselweg. Aan de oostkant sluit de schakel aan op de Westerblokker en in het westen op de Oostergouw. De lengte van de hele schakel bedraagt 1.680 meter.
Ligging en huidige situatie
B A
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 0,2 seconden. Relatief gezien levert het verwezenlijken van de schakel geen verbetering op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Voor schakel 10a en 10b is de relatieve reistijdwinst Baten respectievelijk 3,3% en 0,1%. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de hele ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 6.689. Hiermee heeft de schakel de tweede hoogste fietspotentie van alle schakels. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de twaalfde plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
43
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
De geplande ontwikkeling van de circa 1563 woningen van Bangert en Oostpolder kan bijdragen aan een hogere potentie en een hoger gebruik van de schakel. Daarnaast kan de schakel van meerwaarde zijn voor de Ligging en huidige situatie mensen die langs en rondom de IJsselweg wonen. Naar verwachting vormt de Westerblokker aan de noordzijde van de schakel een acceptabele en aantrekkelijke alternatieve (doorfiets)route voor fietsers.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van ontbrekende schakel 10, Ligging bedragen:en huidige situatie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid Schakel 10a De schakelen kruist drie zijwegen (IJsvogel, Houtduif en Kloosterhout). In de huidige situatie ligt er aan de Ligging huidige situatie noordzijde van de IJsselweg een voetpad tussen Plevier (punt waar schakel 10 a overgaat in 10b) en Houtduif. Tussen Houtduif en Kloosterhout lijkt een fietspad aan de noordzijde nét inpasbaar. De voorgestelde is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter aan de noordzijde van de IJsselweg, uitgevoerd in rood asfalt. De totale ingeschatte lengte van dit fietspad bedraagt 630 meter. Tussen Plevier en Houtduif is het fietspad inpasbaar op het bestaande voetpad. Vanwege de beperkte ruimte is er geen ruimte voor een voetpad naast dit fietspad. Tussen Houtduif en Kloosterhout is een fietspad in de berm nét inpasbaar, maar dit gaat ten koste van een aantal bomen. Het tracé van de schakel kruist de drie zijwegen door middel van een fietsoversteek. Tussen de Kloosterhout en de Oostergouw zijn geen mogelijkheden om een fietspad in te passen. Daarom wordt voorgesteld aan te sluiten op het bestaande tweerichtingsfietspad aan de westzijde van de Kloosterhout. Hiervoor dient de VRI van het kruispunt te worden uitgebreid. Via dit fietspad en de nieuwe fietsstraat op de Westerblokker (doorfietsroute) kan vervolgens de Oostergouw worden bereikt.
Vanaf de VRI met de Kloosterhout is overigens ook een goede fietsverbinding in zuidelijke richting, naar de Spaarneweg. Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk Schakel 10b De schakel kruist in de bocht van de IJsselweg ten noorden van de voetbalvereniging een watergang. Daarnaast kruist het tracé van de schakel twee zijwegen (Zuiderhout, Zuiderblokker). Het fietspad dient ten noorden van de IJsselweg aangebracht te worden; tussen de spoorlijn en de IJsselweg is een fietspad niet inpasbaar. Hierdoor sluit de schakel bij de Westerblokker ook aan de westzijde van het kruispunt aan. De voorgestelde maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter aan de noordzijde van de IJsselweg, uitgevoerd in rood asfalt. De totale ingeschatte lengte van dit fietspad bedraagt 1.050 meter. Ten noorden van de IJsselweg is het fietspad tussen het kruispunt met de Westerblokker en de Plevier inpasbaar op het bestaande voetpad en de bestaande halfverharding. Dit gaat echter ten44koste van het voetpad, aangezien er geen ruimte is voor beide. De schakel kruist de watergang aan de oostkant met een brug en de zijwegen met een fietsoversteek. Tenslotte moet de VRI bij de Westerblokker worden uitgebreid. Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk
€ 1.551.000 De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) van ontbrekende schakel 10a, bedragen:
€ 538.000 De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) van ontbrekende schakel 10a, bedragen:
€ 1.013.000 Conclusie De schakel levert geen reistijdwinst op voor fietsers. De afzonderlijke schakels 10a 10b slechts een kleine reistijdwinst. Dit komt naar alle Ligging enenhuidige situatie waarschijnlijkheid door de aanwezigheid van alternatieven (Westerblokker). De berekende fietspotentie van de totale schakel, daarentegen, is heel hoog. Met de woningbouwontwikkeling van Bangert en Oostpolder kan deze potentie in werkelijkheid nog hoger komen te liggen. Echter, doordat de route niet helemaal te realiseren blijkt (tussen Kloosterhout en Oostergouw geen fietspad in te passen) geven de berekeningen van de fietspotentie een overschatting. Ook is de Westerblokker een alternatieve (door)fietsroute, waardoor de potentie van de schakel in werkelijkheid lager kan zijn. Het realiseren van de schakel gaat niet gepaard met zeer complexe maatregelen die leiden tot extreem hoge realisatiekosten, maar met name de inpasbaarheid van het fietspad op sommige delen van het tracé vormt een onzekere factor. De bestaande voetgangersinfrastructuur moet daarbij tevens worden opgeheven. Gezien de hoge (toekomstige) fietspotentie en het feit dat er door de aanleg van de schakel een lange oost-westverbinding ontstaat, heeft het realiseren van de schakel veel potentie. Maar deze potentie gaat ten koste van het gebruik van de Westerblokker en dat is niet gewenst.
Schakel 11: Tussen Westerblokker en Gildenweg Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De schakel voorziet een verbinding tussen de Westerblokker en de Gildenweg, waardoor er een fietsverbinding ontstaat richting bedrijventerrein Gildeweg en voetbalvereniging De Blokkers. De lengte van de schakel bedraagt 70 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde Baten reistijdwinst op van 41,3 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 10,9% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 3.159. Doordat de schakel grenst aan een bedrijventerrein, kan de werkelijke fietspotentie hoger zijn. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de derde plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
45
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
De geplande ontwikkeling van de circa 1.563 woningen van Bangert en Oostpolder kan bijdragen aan een hogere potentie en een hoger gebruik van de schakel. Daarnaast wordt verwacht dat het realiseren van de Ligging en huidige situatie ontbrekende schakel voornamelijk potentie heeft voor fietsers die voetbalvereniging De Blokkers of bedrijventerrein Gildenweg als herkomst of bestemming hebben.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid
€ 9.530.000
Conclusie
De schakel kruist een enkele spoorlijn en twee watergangen die aan weerszijden van de spoorlijn liggen. Daarnaast lijkt de inpasbaarheid van de schakel langs de watergang van circa 10 meter die tussen Ligging en huidige situatie bedrijventerrein Gildenweg en de voetbalvereniging ligt, een ruimtelijke opgave. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter die de spoorwegkruising ongelijkvloers kruist door middel van een fietsbrug. Door de aanwezigheid van de twee watergangen van de spoorlijn is een fietsbrug de enige optie (en dus geen onderdoorgang). De totale lengte van de fietsbrug, inclusief de helling, bedraagt 380 meter. De fietsoversteek over de Westerblokker wordt aangelegd door middel van een middeneiland. Daarnaast moet de VRI op dit kruispunt worden aangepast. Verwachte kansrijkheid maatregel: complex
46
De reistijdwinst van de schakel is relatief hoog. Doordat de fietspotentie volgende de berekening ook hoog is, levert de schakel Ligging en huidige situatie veel baten op voor fietsers. Met de woningbouwontwikkeling van Bangert en Oostpolder kan deze potentie in werkelijkheid nog hoger komen te liggen. De technische haalbaarheid is zeer complex. De technische uitdagingen voor het realiseren van de schakel resulteren in een hoge mate van complexiteit en dus ook hoge realisatiekosten.
Schakel 12: Tussen Oostergouw en fietstunnel Zevenhuis Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De schakel voorziet een verbinding tussen de Oostergouw en de fietstunnel die onder de N307 doorgaat en in het noorden aansluit op bedrijventerrein Zevenhuis. De lengte van de schakel bedraagt 1.200 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 57,8 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 9,1% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) Baten over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 248. Hiermee heeft de schakel de laagste fietspotentie van alle onderzochte schakels. Een aannemelijke verklaring voor deze lage fietspotentie is dat de schakel een relatief lange route is en aan beide uiteinden grenst aan een bedrijventerrein. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de tiende plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
47
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
De toekomstige ontwikkeling van bedrijventerrein Zevenhuis kan bijdragen aan een hogere potentie van de schakel. Ook kan de realisatie van ontbrekende schakels 1a en 2 leiden tot een hoger gebruik en daarmee een Ligging en huidige situatie hogere potentie van de schakel. Beide schakels sluiten namelijk aan op schakel 12. Door de aanleg van het fietspad tussen de Oostergouw en de fietstunnel ontstaat er daarnaast een solitaire oost-west verbinding die een veiliger alternatief is dan de route over de bestaande fietsinfrastructuur van bedrijventerrein Westfrisia (De Marowijne, De Corantijn, De Factorij).
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
€ 589.000 Conclusie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid De schakel sluit in het westen aan op de bestaande fietsinfrastructuur langs de Oostergouw. Behalve dat de schakel een watergang van circa 6,00 meter kruist, zijn er geen ruimtelijke beperkingen en is er genoeg ruimte Ligging en huidige situatie voor een fietspad over de gehele lengte van het tracé. In het westen sluit de schakel aan op de fietstunnel. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter en uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraagt 1.200 meter. Het fietspad kruist de watergang die halverwege het tracé ligt door middel van een brugverbinding. Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk
De reistijdwinst van de schakel is vergeleken met de andere onderzochte schakels gemiddeld. Hoewel de fietspotentie zeer laag Ligging en huidige situatie blijkt te zijn, wordt verwacht dat de schakel een hogere potentie kan krijgen door realisatie van de aangrenzende schakels 1a en 2. Ook zal de ontwikkeling van bedrijventerrein Zevenhuis een versterkt effect hierop hebben. Gemiddeld gezien levert de schakel weinig baten op, maar gezien het feit dat de verbinding een veiliger alternatief biedt voor fietsers (dan fietsroute over bedrijventerrein), heeft het verwezenlijken van de schakel potentie. De technische haalbaarheid is zeer eenvoudig; het realiseren van de schakel gaat niet gepaard met complexe maatregelen waar hoge realisatiekosten aan zijn verbonden. Hierdoor wordt de schakel als kansrijk beschouwd.
48
Schakel 13: Tussen Provincialeweg en Roerdomp Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De schakel ligt tussen schakel 7 en schakel 10 in en verbindt Roerdomp met de Provincialeweg. De lengte van de schakel bedraagt 230 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 30,9 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 17,2% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Hiermee heeft de schakel de hoogste relatieve reistijdwinst van alle Baten onderzochte schakels. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 1.779. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de zesde plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
49
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
Omdat de schakel in de buurt van schakel 7 en 10 ligt, wordt verwacht dat de realisatie van deze schakels kan bijdragen aan een hogere fietspotentie van de schakel. De schakel sluit in het westen aan op de bestaande vrijliggende fietsinfrastructuur langs de Ligging en huidige situatie Provincialeweg. Hierdoor heeft de schakel onder andere gebruikspotentie voor fietsers die de sportvoorzieningen langs de Holenweg als herkomst of bestemming hebben en afkomstig zijn uit de aangrenzende wijk Kersenboogerd-Noord.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het Ligging situatie realiserenen vanhuidige de ontbrekende schakel, bedragen:
€ 609.000 Beschrijving maatregel en kansrijkheid Het tracé van de schakel waarvoor de reistijdwinst- en fietspotentieberekeningen zijn uitgevoerd en waarvoor de kostenraming is gemaakt, is in de afbeelding met een gele lijn aangeduid. De schakel sluit aan op de bestaande fietsinfrastructuur langs de Ligging en huidige situatie Provincialeweg en kruist daarbij deze gebiedsontsluitingsweg ter hoogte van het kruispunt met de Oostergouw. In totaal kruist het tracé van de schakel twee watergangen (bij Provincialeweg en bij Roerdomp). Op een gedeelte van het tracé (tussen fietstunnel en Provincialeweg) is de grond niet in bezit van de gemeente. Naar verwachting zal er wat grond moeten worden aangekocht. Dit is een risico dat de haalbaarheid kan beïnvloeden. Tenslotte ligt de schakel deels op de bestaande infrastructuur van Kluut (woonstraat). Tussen de aansluiting op Kluut en Roerdomp staat er in de huidige situatie veel groen. De hieronder beschreven maatregel is gebaseerd op het gele tracé. De witte stippellijn in de afbeelding vormt een mogelijk alternatief tracé. Dit tracé loopt parallel langs de Oostergouw en sluit ook aan op de bestaande infrastructuur van Kluut. Nader onderzoek is nodig om te bepalen welk tracé het meest haalbaar of geschikt is.
De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter, uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraagt 230 meter. De schakel sluit bij de Provincialeweg aan op de bestaande fietsinfrastructuur door middel van een met verkeerslichten geregelde fietsoversteek over deze gebiedsontsluitingsweg (GOP). Hiervoor dienen de verkeerslichten te worden uitgebreid. Daarnaast kruist de schakel de twee watergangen door middel van een brug. In de kostenraming is ervan uitgegaan dat de bestaande infrastructuur van Kluut in zijn huidige staat behouden blijft (er komt dus geen reconstructie in de vorm van een fietsstraat o.i.d.). Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk
Conclusie De schakel levert een hoge reistijdwinst op voor fietsers. De berekende fietspotentie Ligging en huidige blijkt, vergeleken met de andere onderzochte situatie schakels, vrij laag te zijn. De realisatie van de schakels 7 en 10 kunnen de werkelijke potentie naar verwachting doen verhogen. De technische haalbaarheid van het verwezenlijken van de schakel wordt kansrijk geacht. Een deel van het tracé gaat over bestaande infrastructuur en het realiseren van de brugverbindingen en de fietsoversteek over de Provincialeweg brengt geen dermate hoge mate van complexiteit met zich mee. Echter kan de aanleg van de fietsoversteek gevolgen hebben voor de doorstroming van het gemotoriseerd verkeer (i.v.m. toename wachttijden uitbreiden verkeerslichtenregeling). Daarnaast zal er voor het verwezenlijken van de schakel wat grond moeten worden aangekocht.
50
CONCLUSIE
5
CONCLUSIE Met dit onderzoek zijn dertien ontbrekende schakels in het fietsnetwerk van de gemeente Hoorn onderzocht. De gemeente werkt aan een optimalisatie van haar netwerk en zet de komende jaren in op het ontwikkelen van nieuwe verbindingen voor fietsers. Om te achterhalen in hoeverre het realiseren van de dertien nieuwe schakels potentie heeft, is voor elke schakel door middel van een Quick Scan inzicht verkregen in de kosten en de baten. Aan de hand van een buitenopname is voor elke schakel bepaald welke maatregel nodig is om de verbinding aan te leggen. Op basis van de technische haalbaarheid van de maatregel is de mate van kansrijkheid beoordeeld. De kosten die verbonden zijn aan het realiseren van de schakels zijn gebaseerd op de Kostenkengetallen menukaart regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen (2022-2023), Tweede tranche Investeringsimpuls Verkeersveiligheid, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Deze kengetallen zijn geïndexeerd naar prijspeil 2023. De totale investeringskosten per schakel zijn gepresenteerd in een bandbreedte laag (-40%) en bandbreedte hoog (+40%). Voor het in beeld brengen van de baten van elke schakel zijn twee verschillende berekeningen uitgevoerd. Enerzijds is berekend hoeveel reistijdwinst het realiseren van de ontbrekende schakel voor fietsers oplevert ten opzichte van de huidige situatie zonder de schakel.
Anderzijds is voor elke schakel de fietspotentie berekend, dat wordt uitgedrukt in het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (al dan niet deels) over de schakel zal rijden. Conclusie methode reistijdwinst De uitkomsten van de reistijdwinstberekeningen laten zien dat er veel verschillen bestaan tussen de verschillende schakels. Het overgrote deel van de schakels levert een reistijdwinst op voor fietsers. Bij een enkele schakel blijkt de reistijdwinst laag of zelfs nihil te zijn. Vooral bij de schakels waar geen (acceptabele) alternatieve fietsroutes in de nabije omgeving liggen, lijkt de reistijdwinst hoog te zijn. Dit geldt ook voor de schakels die omfietsen kunnen verminderen of voorkomen doordat ze een kortere en/of directere verbinding vormen in het netwerk (en dus zorgen voor een kortere reistijd). De methode van de reistijdwinstberekening is een geschikte methode om op een vrij basale manier inzicht te krijgen in hoeverre een nieuwe fietsverbinding een kortere reistijd oplevert voor fietsers. Omdat langere verbindingen een grotere absolute reistijdwinst hebben dan kortere verbindingen is ervoor gekozen om ook de relatieve reistijdwinst te berekenen omdat meerdere schakels met elkaar vergeleken worden.
Conclusie methode fietspotentie Uit de uitkomsten van de fietspotentieberekeningen blijkt dat er, net als bij de reistijdwinst, veel verschillen bestaan tussen de onderzochte schakels. Echter zijn er een aantal haken en ogen verbonden aan de methode waardoor de resultaten als minder betrouwbaar kunnen worden geacht. Zo gaat de methode er vanuit dat elke fietser de kortste route neemt. Aspecten als fietscomfort (groene omgeving, korte wachttijden bij kruispunten, aantrekkelijke routes), verkeersveiligheid of bestemmingen die veel fietsverplaatsingen aantrekken of produceren, worden niet meegenomen bij de berekening. Daarnaast heeft de ligging van de ontbrekende schakel in de stedelijke omgeving invloed op de uitkomst van de fietspotentie. Doordat het aantal inwoners als variabele wordt gebruikt, hebben schakels die in of tussen een woongebied
52
liggen bijvoorbeeld meer potentie dan schakels die in de buurt van een bedrijventerrein liggen. Tenslotte is de uitkomst van de methode afhankelijk van hoeveel routes er volgens de methode over de schakel gaan en welke afstand deze routes hebben. Bij routes met een langere afstand neemt het aantal fietsverplaatsingen per persoon per dag af, doordat er vaak ook andere en betere alternatieve beschikbaar zijn. Al met al is de methode voor het berekenen van de fietspotentie niet dermate nauwkeurig dat er harde en gefundeerde uitspraken kunnen worden gedaan over het aantal fietsers dat gebruik zal maken van een schakel. De methode is meer geschikt om een indicatief beeld te krijgen van het verwachte fietsgebruik en verschillende schakels met elkaar te vergelijken. Daarbij is het van belang dat de fietspotentie altijd in samenhang met andere aspecten moet worden bekeken en dat deze ook in samenhang met het totaalnetwerk moet worden bekeken. Een hoge fietspotentie en een lage reistijdwinst kan bijvoorbeeld betekenen dat er veel fietsers van een bestaande route weggennomen worden. Het realiseren van schakel 10 zou er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen dat de fietsintensiteit op de fietsstraat van de Westerblokker afneemt.
53
BIJLAGEN
BIJLAGE 1
PUNTEN BEREKENING REISTIJDWINST
Ontbrekende schakel 1a
55
Ontbrekende schakel 1b
Ontbrekende schakel 10a
56
Ontbrekende schakel 10b
57
BIJLAGE 2
TOELICHTING METHODE FIETSPOTENTIE
De kortste routes zijn berekend van en naar elke CBS-buurt in en rond Hoorn over een netwerk met de link. Hieruit zijn alle routes gefilterd die (deels) over de link gaan en van deze routes is de afstand bepaald. CBS geeft cijfers over het aantal fietsverplaatsingen per persoon per dag per afstandsklasse. Daarin maken ze ook onderscheid naar stedelijkheidsklasse van de omgeving (niet stedelijk, weinig stedelijk, matig stedelijk, sterk stedelijk en zeer sterk stedelijk). Bijvoorbeeld, in sterk stedelijk gebied zijn de fietsverplaatsingen per dag: afstandsklasse
aantal fietsverplaatsingen
0 tot 1 km
0,11
1 tot 3,7 km
0,44
3,7 tot 7,5 km
0,14
7,5 tot 15 km
0,05
15 tot 30 km
0,02
30 tot 50 km
0,01
50 km tot 75 km
0
75 km of meer
0
Om de fietspotentie te berekenen, is voor elke route tussen twee buurten het aantal inwoners in de bestemmingsbuurt6 vermenigvuldigd met het aantal fietsverplaatsingen dat hoort bij de afstandsklasse van de route en de stedelijkheidsgraad van de bestemmingsbuurt. Dit geeft echter een flinke overschatting van de fietspotentie op langere routes. CBS geeft wel cijfers over het aantal fietsverplaatsingen, maar het is niet bekend waar die verplaatsingen naar toe gaan. Een gebied tussen 1 en 3,7 km is ongeveer 12,5 keer zo groot als een gebied tussen 0 en 1 km. Als elk willekeurig punt in een gebied even waarschijnlijk wordt geacht als bestemming van een fietser, dan is de kans dat een fietser naar een specifiek punt tussen 1 en 3,7 km fietst 1/12,5 keer zo groot als de kans dat een fietser naar een specifiek punt tussen 0 en 1 km fietst. Op basis hiervan zijn er correctiefactoren berekend per afstandsklasse. Deze correctiefactoren zijn de relatieve oppervlakte van het gebied 0 tot 1 km (cirkel met straal 1 km) ten opzichte van de oppervlakte van de afstandsklasse (ring met binnenstraal de ondergrens van de afstandsklasse en buitenstraal de bovengrens van de afstandsklasse).
6
Bij een vergelijkbaar project voor de gemeente Helmond bleek dat het aantal inwoners in de bestemmingsbuurt een betere voorspeller is voor de fietspotentie dan het aantal inwoners in de herkomstbuurt
58
120
75
50 30 15
afstandsklasse
7,5 3,7 1
correctiefactor
0 tot 1 km
1,0000
1 tot 3,7 km
0,0788
3,7 tot 7,5 km
0,0235
7,5 tot 15 km
0,0059
15 tot 30 km
0,0015
30 tot 50 km
0,0006
50 km tot 75 km
0,0003
75 km of meer
0,0001
De fietspotentie per route hebben is vervolgens als volgt berekend: aantal inwoners in de bestemming x aantal fietsverplaatsingen x correctiefactor. De fietspotentie van de link is dan de som van de fietspotenties per route die (deels) over de link gaan.
59