Bijlage 3 - Verkenning ontbrekende schakels fietsnetwerk Hoorn
Tekst van het document
Rapport
ONTBREKENDE SCHAKELS FIETSNETWERK HOORN “Een Quick Scan naar kosten en baten”
COLOFON
Titel: Subtitel:
Rapport
Ontbrekende Schakels fietsnetwerk Hoorn “Een Quick Scan naar kosten en baten”
Opdrachtgever:
Gemeente Hoorn Thomas Koorn
Opdrachtnemer:
DTV Consultants B.V. Pleun Smits
Datum:
27 november 2023
Kenmerk:
230227/PSm
Status rapport:
DEFINITIEF
1
INLEIDING
4
1.1
Aanleiding en doel
4
1.2
Leeswijzer
5
2
ANALYSE BATEN
7
2.1
Reistijdwinst
7
2.2
Fietspotentie
11
2.3
Conclusie
14
3
BENODIGDE INVESTERINGEN
17
3.1
Locatiebezoek
17
3.2
Quickscan investeringskosten
19
3.3
Kostenramingen
21
4
FACTSHEETS
24
4.1
Inleiding
24
4.2
Factsheets 13 schakels
24
5
CONCLUSIE
52
BIJLAGE 1 PUNTEN BEREKENING REISTIJDWINST
55
BIJLAGE 2 TOELICHTING METHODE FIETSPOTENTIE
58
2
INLEIDING
1
INLEIDING
1.1
AANLEIDING EN DOEL De gemeente Hoorn is volop bezig met het optimaliseren van haar fietsnetwerk. De gemeente maakt onderscheid in twee verschillende type routes: ontsluitingsroutes en hoofdfietsroutes. De netwerken van beide routes zijn volop in ontwikkeling; er worden de komende jaren nieuwe delen ontwikkeld en bestaande delen worden verbeterd. In figuur 1 is het huidige fietsnetwerk van de gemeente weergegeven, met de reeds ontwikkelde routes en de routes in ontwikkeling.
Figuur 1: Fietsnetwerk van de gemeente Hoorn
Om het fietsnetwerk optimaal te laten functioneren, heeft de gemeente behoefte aan inzicht in de potentie en kansrijkheid van enkele ontbrekende schakels (ook wel missing links) in haar netwerk. In opdracht van de gemeente Hoorn heeft DTV Consultants daarom de kosten en baten van dertien ontbrekende schakels in beeld gebracht en geanalyseerd. In figuur 2 op de volgende pagina is de ligging van alle onderzochte schakels in Hoorn weergegeven.
4
Figuur 2: De 13 onderzochte ontbrekende schakels in Hoorn
1.2
LEESWIJZER In hoofdstuk 2 is de methode en de resultaten van de analyse naar de baten van de ontbrekende schakels beschreven. Hoofdstuk 3 gaat in op de uitgangspunten en werkwijze ten aanzien van het berekenen van de investeringskosten. In hoofdstuk 4 zijn de resultaten van de dertien schakels weergegeven. Deze zijn per schakel overzichtelijk weergegeven in een factsheet. De factsheets geven aan wat de reistijdwinst en de fietspotentie is, wat de beoogde maatregelen zijn om de ontbrekende schakels goed in te passen en aan te laten sluiten op het bestaande netwerk en wat de ingeschatte investeringskosten voor de betreffende schakel zijn. Tenslotte volgt er in het laatste hoofdstuk een bondige analyse van de toegepaste methoden en de bruikbaarheid van de uitkomsten.
5
BATEN FIETSSCHAKELS
2
ANALYSE BATEN Om de baten van de ontbrekende schakels te achterhalen wordt gekeken naar zowel de verwachte fietspotentie als de reistijdwinst van elke schakel. In dit hoofdstuk zijn de methoden en de resultaten van beide berekeningen en analyses opgenomen.
2.1
REISTIJDWINST Methode Voor het berekenen van de reistijdwinst is voor elke ontbrekende schakel op basis van expert judgement het invloedsgebied bepaald van de herkomst- en bestemmingszijde van de schakel. Binnen dit invloedsgebied zijn er drie uiteenliggende punten gekozen (dus drie punten aan de ene kant van de schakel en drie punten aan de andere kant). In figuur 3 is een voorbeeld te zien van één van de onderzochte schakels en de zes gekozen punten.
Figuur 3: Voorbeeld ontbrekende schakel (zwarte pijl) en gekozen punten voor het berekenen van de reistijdwinst (gele bolletjes)
Nadat voor elke schakel de punten zijn bepaald, is met behulp van een rekentool de reistijd voor fietsers (in seconden) berekend over de kortste route van elk punt aan de herkomstzijde naar elk punt aan de bestemmingszijde. Bij het voorbeeld uit figuur 3 is er dus voor negen relaties (3 x 3 = 9) een reistijd berekend. Het berekenen van de reistijd per route is gedaan voor zowel het scenario zonder de ontbrekende schakel (huidig), als voor het scenario waarbij er vanuit wordt gegaan dat de ontbrekende schakel gerealiseerd is (optimaal). Het verschil tussen beide scenario’s resulteert in de absolute reistijdwinst per relatie. Op de volgende pagina is ter verduidelijking een vereenvoudigd voorbeeld met fictieve waarden weergegeven.
7
Figuur 4: Fictief voorbeeld berekening absolute reistijdwinst
Het gemiddelde van de absolute reistijdwinst van alle relaties samen vormt de gemiddelde absolute reistijdwinst van de schakel. Omdat langere ontbrekende schakels een grotere absolute reistijdwinst hebben dan de kortere schakels, is ook de procentuele reistijdwinst van de schakel berekend. Dit is gedaan door de gemiddelde absolute reistijdwinst van de schakel te delen door de huidige gemiddelde reistijd van de schakel (gemiddelde reistijd zonder link over alle relaties).
Gemiddelde relatieve reistijdwinst per route = (gemiddeld absolute reistijdwinst / gemiddelde huidige reistijd zonder schakel) * 100 Figuur 5: Formule van de reistijdwinst
Figuur 6 toont een voorbeeld van de relatieve reistijdwinst van alle afzonderlijke relaties van een ontbrekende schakel.
Figuur 6: Voorbeeld relatieve reistijdwinst per relatie
8
Het percentage van de gemiddelde relatieve reistijdwinst zegt iets over hoeveel reistijdwinst het realiseren van de ontbrekende schakel gemiddeld gezien oplevert ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. De gemiddelde relatieve reistijdwinst kan nooit een negatief getal zijn aangezien de reistijd voor fietsers in de situatie met de ontbrekende schakel altijd korter is dan reistijd in de situatie waarin de schakel (nog) niet gerealiseerd is. Resultaten In tabel 1 zijn de resultaten van de berekening van de reistijdwinst per ontbrekende schakel weergegeven. De reistijd en de reistijdwinst zijn uitgedrukt in seconden. Ontbrekende schakel
Gemiddelde reistijd met schakel (optimaal)
Gemiddelde absolute reistijdwinst
Gemiddelde relatieve reistijdwinst
1
Gemiddelde reistijd zonder schakel (huidig) 1.010,6
872,5
138,1
13,7%
1a
511,9
460,0
51,9
10,1%
1b
568,4
527,2
41,2
7,2%
2
328,0
272,4
55,6
16,9%
3
286,8
244,5
42,3
14,8%
4
310,2
292,1
18,0
5,8%
5
220,9
220,9
0,0
0,0%
6
571,0
563,9
7,2
1,3%
7
366,4
338,9
27,5
7,5%
8
281,2
279,9
1,3
0,5%
9
374,1
321,4
52,7
14,1%
10
648,6
648,4
0,2
0,0%
10a
390,4
377,6
12,7
3,3%
10b
347,4
347,0
0,3
0,1%
11
379,6
338,3
41,3
10,9%
12
635,6
577,8
57,8
9,1%
13
179,4
148,5
30,9
17,2%
Tabel 1: Resultaten berekening reistijdwinst ontbrekende schakels
Omdat ontbrekende schakel 1 en 10 vergeleken met de andere schakels relatief lang zijn, zijn deze schakels in zijn geheel bekeken (schakel 1 en 10) en opgesplitst in twee delen (1a en 1b en 10a en 10b). In figuur 7 op de volgende pagina is te zien waar alle schakels gelegen zijn en op welke manier de schakels 1 en 10 precies zijn opgesplitst. In bijlage 1 is te zien welke punten hierbij zijn gekozen voor de reistijdwinstberekening. Kijkend naar de resultaten uit tabel 1, levert de ontbrekende schakel 1 vergeleken met de andere schakels de hoogste gemiddelde absolute reistijdwinst op voor fietsers, gevolgd door schakel 12. De ontbrekende schakels 2,3 en 13 zijn de drie schakels met de hoogste gemiddelde relatieve reistijdwinst. Bij de schakels 5, 8, 10 en 10b blijkt zowel de absolute als de relatieve reistijdwinst vrijwel nihil te zijn.
9
Figuur 7: Ligging en nummering schakels en opsplitsing schakel 1 en 10
10
Conclusie Uit de berekeningen van de verwachte reistijdwinst van alle ontbrekende schakels blijkt dat het realiseren van de meeste schakels tot een kortere reistijd voor fietsers kan leiden. Er zijn een aantal schakels die weinig tot geen reistijdwinst opleveren en daarmee minder potentie hebben om verwezenlijkt te worden. In figuur 8 op de volgende pagina is de gemiddelde relatieve reistijdwinst van alle schakels weergegeven in een staafdiagram. Hierdoor is in één oogopslag te zien welke schakels op het gebied van de reistijdwinst de meeste baten voor fietsers opleveren.
Gemiddelde reistijdwinst per schakel 18,0%
Gem. reistijdwinst
16,0% 14,0% 12,0% 10,0% 8,0% 6,0% 4,0%
2,0% 0,0% 1
1a
1b
2
3
4
5
6
7
8
9
10 10a 10b 11
12
13
Ontbrekende schakel
Figuur 8: Verwachte reistijdwinst per ontbrekende schakel
2.2
FIETSPOTENTIE In deze paragraaf wordt de berekening van de fietspotentie op een vereenvoudigde wijze uitgelegd. Vervolgens wordt ingegaan op de wijze waarop de resultaten geïnterpreteerd dienen te worden en daarna worden de resultaten van de ontbrekende schakels gepresenteerd. Voor meer inhoudelijke achtergrond en technische informatie over de berekeningswijze van de fietspotentie wordt verwezen naar bijlage 2. Methode Voor het berekenen van de fietspotentie van elke schakel is gebruikgemaakt van het fietsnetwerk van de Fietsersbond in een GIS omgeving, omdat dat het meest accurate fietsnetwerk is. Aan dit netwerk zijn de dertien ontbrekende schakels toegevoegd. Vervolgens zijn op basis van dit netwerk de kortste routes berekend van en naar elke buurt in en rond Hoorn. Hiervoor is het buurtindeling van het CBS als uitgangspunt gehanteerd en is rekening gehouden met het aantal bewoners en de stedelijkheidsgraad.
11
Daarna zijn alle routes zie (deels) over de dertien schakels gaan gefilterd en is op basis van open CBS data ten aanzien van fietsgebruik bepaald hoeveel fietsers gebruik kunnen maken van deze schakel. Het CBS heeft data beschikbaar over fietsgebruik naar afstandsklassen. Uit deze berekening is echter gebleken dat op langere ritten een overschatting wordt weergegeven, omdat er geen bestemmingen worden gedefinieerd. CBS geeft wel cijfers over het aantal fietsverplaatsingen, maar het is niet bekend waar die verplaatsingen naartoe gaan. Een gebied tussen 1 en 3,7 km is ongeveer 12,5 keer zo groot als een gebied tussen 0 en 1 km. Als elk willekeurig punt in een gebied even waarschijnlijk wordt geacht als bestemming van een fietser, dan is de kans dat een fietser naar een specifiek punt tussen 1 en 3,7 km fietst 1/12,5 keer zo groot als de kans dat een fietser naar een specifiek punt tussen 0 en 1 km fietst. Op basis hiervan zijn er correctiefactoren berekend per afstandsklasse. Fietspotentie per route = aantal inwoners in de bestemmingsbuurt * aantal fietsverplaatsingen * correctiefactor Figuur 9: Formule van de fietspotentie
De som van de fietspotenties per route die (deels) over de schakel gaan, resulteert uiteindelijk in de fietspotentie van de ontbrekende schakel. Deze waarde wordt uitgedrukt in het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan. Figuur 10 toont een voorbeeld van hoe de fietspotentie van een ontbrekende schakel tot uiting komt op een netwerkkaart.
Figuur 10: Voorbeeld van de fietspotentie van een ontbrekende schakel
Interpretatie van de resultaten Het is belangrijk om te vermelden dat de fietspotentie een indicatie (ruwe inschatting) geeft van het verwachte fietsgebruik bij realisatie van de ontbrekende schakel. De resultaten zijn vooral geschikt om de ontbrekende schakels met elkaar te vergelijken en zijn niet bedoeld om harde uitspraken te doen over hoeveel fietsers exact gebruik zullen maken van de schakel. Onderstaand volgen de belangrijkste argumenten hiervoor.
12
De methode gaat er ten eerste vanuit dat iedere fietser de kortste route neemt. In de praktijk is dit niet altijd het geval, omdat de routekeuze van fietsers bijvoorbeeld kan worden beïnvloed door de aantrekkelijkheid van de omgeving, het fietscomfort of de wachttijden bij kruispunten. De methode houdt dus geen rekening met alternatieve routes en hoe aantrekkelijk deze zijn voor fietsers om te gebruiken. Ook houdt de methode geen rekening met belangrijke bestemmingen die veel fietsbewegingen aantrekken of produceren. Daarnaast heeft de ligging van de ontbrekende schakel in de stedelijke omgeving invloed op de uitkomst van de fietspotentie. Bij de berekening wordt er namelijk gebruikgemaakt van het aantal inwoners in de bestemmingsbuurt van de routes die over de schakel gaan. Hiermee heeft een ontbrekende schakel die in een sterk stedelijk gebied met veel woningen ligt vanzelfsprekend een hogere fietspotentie dan een schakel die bijvoorbeeld in de buurt van een bedrijventerrein ligt of in een minder stedelijk gebied (omdat daar minder mensen wonen). Ook is de uitkomst van de fietspotentie sterk afhankelijk van hoeveel routes er volgens de gehanteerde methode over de schakel gaan en wat de afstand van deze routes is. Volgens data van het CBS neemt het aantal fietsverplaatsingen per persoon per dag namelijk af naarmate de afstandsklasse toeneemt.
Als er dus veel routes met een lange afstand over de schakel gaan, dan is de fietspotentie lager dan wanneer er bijvoorbeeld veel routes met een korte afstand over de schakel gaan. De stedelijke omgeving waarin de schakel gelegen is, heeft ook invloed de hoeveelheid verbindingen en de afstand daarvan; in een sterk stedelijk gebied zijn er bijvoorbeeld vaak meer verbindingen met een kortere afstand dan in een minder verstedelijkt gebied. Resultaten In figuur 11 zijn de resultaten van de berekening van de fietspotentie per schakel weergegeven.
Fietspotentie per schakel 9000
7.638
8000
Fietspotentie
6.689
6.518
7000 6000
5.107
4.973
4.659
5000
4000
3.159
3000 2000 1000
895
1.779
1.615
1.130
967
248
0
1
2
3
4
5
6
7
8
Ontbrekende schakel Figuur 11: Fietspotentie per ontbrekende schakel
13
9
10
11
12
13
Zoals in de figuur te zien is, heeft ontbrekende schakel 8 de hoogste fietspotentie, gevolgd door schakel 10 en 3. Voor de schakels 1, 2 en 12 blijkt de fietspotentie vrij laag te zijn.
2.3
CONCLUSIE De reistijdwinstberekeningen laten zien dat het overgrote deel van de schakels bij realisatie een reistijdwinst oplevert voor fietsers. Hoewel de uitkomst van de reistijdwinst afhankelijk is van welke punten gekozen worden aan de herkomst- en bestemmingszijde van de schakel, levert de methode relatief betrouwbare resultaten op. De berekening van de fietspotentie, daarentegen, is vooral een methode om een indicatief beeld te krijgen van het verwachte fietsgebruik bij realisatie van de schakel. Op basis van de resultaten kunnen geen harde uitspraken worden gedaan; de methode is vooral bedoeld om een ruwe inschatting te maken over het aantal fietsers en om de ontbrekende schakels te vergelijken met elkaar. Door middel van het berekenen van de reistijdwinst en de fietspotentie is voor elke ontbrekende schakel op twee manieren inzicht verkregen in de baten die deze schakel voor fietsers kan opleveren. Om te bepalen welke schakel de meeste potentie heeft om verwezenlijkt te worden, zijn de resultaten van beide analyses tegen elkaar afgezet. Hierbij is de uitkomst van de reistijdwinst (seconden) vermenigvuldigd met de uitkomst van de fietspotentie (fietsaantallen). Op die manier ontstaat een zogenaamd product en wordt met één getal duidelijk in hoeverre de schakel kansrijk is om te realiseren. De resultaten van deze berekening zijn opgenomen in tabel 2. Schakel
Reistijdwinst (in min.)
Potentie
Product
1
2,30
895
2.060
2
0,93
967
896
3
0,71
6.518
4.595
4
0,30
5.107
1.532
5
0,00
1.130
0
6
0,12
4.973
597
7
0,46
1.615
740
8
0,02
7.638
165
9
0,88
4.659
4.092
10
0,00
6.689
22
11
0,69
3.159
2.174
12
0,96
248
239
13
0,52
1.179
916
Tabel 2: Product baten ontbrekende schakels
De ontbrekende schakel met het hoogste product levert gemiddeld gezien de meeste baten op (heeft de beste balans tussen reistijdwinst en fietspotentie) en is daarmee het meest kansrijk om te realiseren. Het realiseren van een schakel met een laag product is immers niet voor de hand liggend, omdat deze schakel zowel een lage reistijdwinst als een lage fietspotentie heeft. Echter, een schakel kan een lage reistijdwinst of fietspotentie hebben, maar toch een
14
belangrijke functie in het netwerk hebben. De schakel kan bijvoorbeeld een (doorfiets)route zijn door een aantrekkelijke omgeving en met weinig kruispunten. Of een goed alternatief van een verkeersonveilige of drukke route. Het plannen van een schakel is dus breder dan alleen de reistijdwinst en de fietspotentie (er zijn meer aspecten die een rol spelen). In onderstaande figuur zijn de uitkomsten van het product per schakel in een staafdiagram weergegeven.
Product baten
Product reistijdwinst en fietspotentie 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0
4595 4092
2174
2060 1532 896
597
165
0 1
2
3
4
5
916
740
6
7
8
239
22 9
10
11
12
Ontbrekende schakel Figuur 12: Product reistijdwinst en fietspotentie ontbrekende schakels
Ontbrekende schakels 3 en 9 leveren gemiddeld gezien de meeste baten opleveren voor fietsers en zijn daarmee het meest kansrijk om te realiseren.
15
13
BENODIGDE INVESTERINGEN
3
BENODIGDE INVESTERINGEN Naast de baten is het van belang om een realistisch beeld te hebben van de kansrijkheid en de investeringskosten voor het realiseren van de ontbrekende schakels. Dit is gedaan door een oordeel te geven over de mate van complexiteit om de schakel te kunnen bouwen en door een inschatting (QuickScan) te maken van de verwachte investeringskosten die daarmee gepaard gaan. De resultaten hiervan staan beschreven in dit hoofdstuk.
3.1
LOCATIEBEZOEK Om een goed beeld te krijgen van de geplande ligging en de omgeving van de ontbrekende schakels, heeft er op dinsdag 29 augustus 2023 een buitenopname plaatsgevonden (zie figuur 13). Hierbij zijn alle schakels bezocht en is geïnventariseerd welke ruimtelijke mogelijkheden en beperkingen verbonden zijn aan het realiseren van de betreffende verbindingen.
Figuur 13: Buitenopname
Op basis van de buitenopname is in beeld gebracht wat de best passende maatregel is om de ontbrekende schakel te realiseren. Daarnaast is op basis van expert judgement een oordeel gegeven over de kansrijkheid in drie verschillende gradaties, te weten: • • •
kansrijk redelijk kansrijk complex (of niet haalbaar)
Bij het bepalen van de kansrijkheid is voornamelijk gekeken naar de technische haalbaarheid van het uitvoeren van de voorgestelde maatregel. In tabel 3 op de volgende pagina is per schakel kort beschreven welke maatregel nodig is om de schakel te realiseren en in hoeverre dit kansrijk wordt geacht. Een extra toelichting is te vinden in hoofdstuk 4.
17
Schakel 1a
1b 2 3
4
5
6
7
8
9
Korte beschrijving maatregel Fietspad parallel aan Westfrisiaweg met oversteek over de Oostergouw en over het spoor van de museumstoomtram Fietspad parallel aan Westfrisiaweg met tunnel onder gebiedsontsluitingsweg De Strip Fietspad met twee bruggetjes over watergang en kruising met gebiedsontsluitingsweg Fietspad met twee aansluitingen op gebiedsontsluitingsweg geregeld met VRI, waarvan 1 nabij het spoor Tunnel onder Provincialeweg, zowel noord zuidzijde, woningen dicht bij rijbaan en nooit aan te sluiten op hellingbanen. Bovendien noordzijde fietspad op dijklichaam. Fietsbrug over watergang en verbreden van voetpad tot 3.5 meter naar fietspad (gaat ten koste van voetpad). Op meeste plaatsen lijkt het inpasbaar maar niet overal. Daarnaast aanbrengen nieuw stukje fietspad tussen watergang en parkeerplaats. Parallel aan het tracé is een alternatieve fietsroute beschikbaar. Maatregel: verbreden van voetpad tot 3.5 meter naar fietspad (gaat ten koste van voetpad). Aanleg is complex bij rotonde over de Oostergouw: aanpassen oversteek. Route kruist ook spoorwegovergang: aanpassen spoorweginstallatie. Ook kruispunt Krijterslaan wijzigen. Zowel brug als tunnel niet inpasbaar en niet realistisch. Maatregel: gelijkvloerse oversteek met middeneiland en verkeerslichten parallel aan spoorlijn stoomtram. Technisch gezien is deze goed haalbaar, echter i.v.m.
doorstroming verkeer Provincialeweg en veiligheid fietser lijkt deze op voorhand weinig kansrijk. Fietspad dat aansluit op bestaande fietsstructuur langs Provincialeweg. Zeer lage mate van complexiteit dus kansrijk. Fietspad dat spoorlijn recreatieve stoomtram kruist en aansluit op kruispunt Oostergouw-De Compagnie en bestaande fietsinfrastructuur bedrijventerrein Westfrisia. Bij kruisen spoorlijn: aanpassen spoorwegovergang. Aandachtspunt: situatie met perceelgrenzen en
18
Technische haalbaarheid Complex
Complex Kansrijk Redelijk kansrijk
Niet haalbaar
Complex
Kansrijk
Redelijk kansrijk
Kansrijk
Kansrijk
10a
10b
11
12
13
beschikbare grond bij aansluiting op Klagerstuin lastig. Fietspad aan noordzijde IJsselweg. Gaat ten koste van bestaande voetpad. Schakel loopt in westen tot Kloosterhout. Vanaf hier kunnen fietsers via Westerblokker naar Oostergouw. Fietspad moeilijk inpasbaar aan zuidzijde IJsselweg i.v.m. ruimte tussen spoor en weg. Aan noordzijde IJsselweg is fietspad in te passen op bestaande voetpad en halfverharding (voetpad wordt dus opgeheven) Ongelijkvloerse kruising spoorlijn en watergangen door middel van fietsbrug. Fietsoversteek over Westerblokker voorzien van middeneiland en aanpassen verkeerslichten op dit kruispunt. Fietspad parallel aan Westfrisiaweg dat in westen aansluit op bestaande fietsinfrastructuur Oostergouw en in oosten aansluit op fietstunnel Zevenhuis. Fietspad dat aansluit op fietspad langs Provincialeweg met geregelde oversteekplaats met verkeerlichten. Verkeerslichtenregeling moet worden aangepast. Tracé schakel gaat gedeeltelijk over bestaande infrastructuur Kluut. Beide watergangen worden gekruist met brugverbinding.
Kansrijk
Kansrijk
Complex
Kansrijk
Kansrijk
Tabel 3: Maatregel en kansrijkheid ontbrekende schakels
3.2
QUICKSCAN INVESTERINGSKOSTEN Wanneer de meest kansrijke maatregelen in beeld zijn, kan er een inschatting gegeven worden van de investeringskosten voor het realiseren van de ontbrekende schakels. Uitgangspunten kosteninschatting Voor het berekenen van de geschatte investeringskosten wordt daarvoor gebruikgemaakt van de Kostenkengetallen menukaart regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen (20222023), Tweede tranche Investeringsimpuls Verkeersveiligheid, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Hierin zijn kengetallen opgenomen die kunnen worden gebruikt voor het berekenen van de kosten van verschillende verkeerskundige en civieltechnische maatregelen. Het prijspeil van deze menukaart betreft 01-01-2022. De berekende kosten worden
19
geïndexeerd naar 2023 op basis van de CBS indexatie voor de grond-, weg- en waterbouw1. De indexatie van 1-1-2022 naar juli 20232 betreft een stijgingspercentage van 13%. Voor schakel 2 is door de gemeente enkele jaren geleden een schetsontwerp opgesteld welke voorzien is van een raming. Deze in 2020 berekende kosten worden eerst geïndexeerd naar 1-12022 op basis van de CBS indexatie voor de grond-, weg- en waterbouw en opgenomen in de kostenraming. Vervolgens worden de directe kosten geïndexeerd van 1-1-2022 naar 1-7-2023. De indexatie van 1-1-2020 naar 1-1-2022 bedraagt 11%3. Voor schakel 9 is door de gemeente enkele jaren geleden een schetsontwerp opgesteld welke voorzien is van een raming. Deze in 2019 berekende kosten worden eerst geïndexeerd naar 1-12022 op basis van de CBS indexatie voor de grond-, weg- en waterbouw en opgenomen in de kostenraming. Vervolgens worden de directe kosten geïndexeerd van 1-1-2022 naar 1-7-2023. De indexatie van 1-1-2019 naar 1-1-2022 bedraagt 15%4. Voor de overige schakels is niet eerder een kostenraming gemaakt, daarvoor wordt de menukaart als basis genomen. In deze menukaart zijn voor een groot aantal fietsmaatregelen eenheidsprijzen opgenomen. Echter zijn er op de ontbrekende schakels maatregelen nodig die niet in de menukaart zijn opgenomen. Hiervoor is in samenspraak met de gemeente Hoorn een aanname gedaan.
De volgende aannames zijn hierin gedaan: • •
•
De bouwkosten voor het uitbreiden van een verkeersregelinstallatie met een fietsoversteek zijn ingeschat op € 50.000,00 (prijspeil 2022); In de menukaart is alleen een fietsbrug met een vaste overspanning of een tunnel met een vaste lengte opgenomen. In de ontbrekende schakels komen kleine fietsbruggen voor, voornamelijk over watergangen. Uit de kostenraming van schakel 2 is hiervoor €1.750 per m2 gerekend. Dit was echter prijspeil 2020. Om dit gelijk te trekken met de prijzen uit de menukaart is de prijsstijging 11% en wordt afgerond € 1.950,00. Per m2 aangehouden (de indexatie van 2022 naar 2023 vindt plaats op de totale bouwkosten). De kosten voor het aanbrengen van een fietsoversteek over het spoor (schakel 2) van de museumstoomtram Hoorn-Medemblik wordt afgeleid uit de raming van schakel 9. Hier wordt er vanuit gegaan dat het een AHOB betreft. De bouwkosten worden ingeschat op € 523.572,00 (prijspeil 2022). Dit is inclusief een eventuele geautomatiseerde beveiliging.
1
https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/84538NED Volgens het CBS is het indexcijfer op 1-1-2022 126,9 en de index op 1-7-2023 143,6 ten opzichte van 100 in 2015. De factor om de investeringskosten voor juli 2023 te berekenen is 1,13 (143,6 / 126,9). 3 Volgens het CBS is het indexcijfers op 1-1-2020 113,9 en de index op 1-1-2022 126,9 ten opzichte van 100 in 2015. De factor om de investeringskosten voor januari 2022 te bereken is 1,11 (126,9/113,9) 4 Volgens het CBS is het indexcijfers op 1-1-2020 113,9 en de index op 1-1-2022 126,9 ten opzichte van 100 in 2015. De factor om de investeringskosten voor januari 2022 te bereken is 1,15 (126,9/113,9) 2
20
•
•
•
3.3
Voor aanleg van de fietspaden worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: o Een tweerichtingsfietspad met een standaardbreedte van 3.50 meter;5 o Voorzien van een rode deklaag; o Voorzien van as- en kantmarkering (dit is 1 post); o Voorzien van openbare verlichting. o Op oversteekplaatsen met gebiedsontsluitingswegen wordt altijd uitgegaan van een middeneiland (hier is ook een standaardkostenpost voor in de menukaart). De directe kosten worden in principe berekend op prijspeil 2022. De indexatie van 2022 naar 2023 bedraagt 13% (zie eerdere opmerking in deze paragraaf); Daarna volgen nog diverse opslagen over de directe kosten. Hierbij wordt uitgegaan van het volgende: o Staartkosten: 15% o Engineering: 10% o Onvoorzien: 5% De bandbreedte is 40%. De bedragen worden gepresenteerd in een bandbreedte laag (-40%) en een bandbreedte hoog (+40%).
KOSTENRAMINGEN De kostenramingen zijn opgenomen in bijlage 3. In de tabel op de volgende pagina zijn de totaalkosten in euro’s (prijspeil 1-7-2023) per ontbrekende schakel weergegeven. Voor de schakels 1 en 10 zijn de kosten van zowel de totale schakel als van de afzonderlijke delen te zien.
5
Voor de maatvoering van het fietspad is een breedte van 3,50 meter als uitgangspunt genomen. Dit is de minimumbreedte voor een hoofdfietsroute volgens de geactualiseerde aanbevelingen voor de breedte van fietspaden 2022 van het CROW (https://fietsberaad.nl/getmedia/e57e2986-5719-413f-bc6a-7d37bb7a36c5/Geactualiseerdeaanbevelingen-voor-de-breedte-van-fietspaden-2022_versie2.pdf.aspx?ext=.pdf ). In de praktijk kan een breder fietspad (4,00 of 4,50 meter) wenselijk zijn, bijvoorbeeld bij hoge fietsintensiteiten of als het fietspad een belangrijke functie heeft in het netwerk. Vanzelfsprekend leidt dit ook tot hogere aanlegkosten.
21
Ontbrekende schakel
Investeringskosten (excl. BTW)
Investeringskosten (excl. BTW) Bandbreedte hoog
1
Investeringskosten (excl. BTW) Bandbreedte laag 5.788.000
9.647.000
13.505.000
1a
958.000
1.596.000
2.234.000
1b
4.830.000
8.051.000
11.271.000
2
280.000
467.000
653.000
3
344.000
574.000
804.000
4
4.158.000
6.931.000
9.703.000
5
309.000
515.000
721.000
6
611.000
1.018.000
1.425.000
7
261.000
434.000
608.000
8
21.000
34.000
48.000
9
609.000
1.015.000
1.420.000
10
930.000
1.551.000
2.171.000
10a
323.000
538.000
753.000
10b
608.000
1.013.000
1.418.000
11
5.718.000
9.530.000
13.342.000
12
353.000
589.000
824.000
13
366.000
609.000
853.000
Tabel 4: Totaal geschatte investeringskosten (afgerond op duizendtallen)
In hoofdstuk 4 is meer toelichting gegeven op de maatregel, en de kansrijkheid. De totale kosten zijn ook hier opgenomen in de factsheets. De resultaten van de baten zijn hier vanzelfsprekend ook in opgenomen.
22
FACTSHEETS
4
FACTSHEETS
4.1
INLEIDING In dit hoofdstuk zijn alle factsheets opgenomen. Op een uniforme en overzichtelijke wijze wordt per schakel ingegaan op de baten (reistijdwinst en fietspotentie), de omgevingsinvloeden die van invloed kunnen zijn op de werkelijke fietspotentie, de omschrijving van de maatregel en de kansrijkheid hiervan. Tot slot zijn de kosten ook in beeld gebracht. Deze zijn afgerond op duizendtallen. De schakels 1 en 10 zijn als 1 schakel beschouwd. Voor de berekeningen ten aanzien van de baten en de kosten zijn deze schakels wel uitgesplitst naar een 1a en b en 10a en b.
Figuur 14: De 13 schakels en de nummering
4.2
FACTSHEETS 13 SCHAKELS
24
Schakel 1: Tussen Wogmergouw en Rijweg Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De ontbrekende schakel loopt parallel aan de Westfrisiaweg (aan de zuidkant) en voorziet een verbinding tussen Wogmergouw en de Rijweg. De lengte van de schakel bedraagt circa 3.400 meter, waarmee de schakel een lange oost-west fietsverbinding aan de noordkant van Hoorn vormt.
Ligging en huidige situatie
B A
Baten Het realiseren van de ontbrekende schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 138,1 seconden (hoogste absolute reistijdwinst van alle schakels). Relatief gezien komt dit neer op een reistijdverbetering van 13,7% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Baten Voor schakel 1a en 1b ligt dit percentage respectievelijk op 10,1% en 7,2%. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 895. Hiermee heeft de schakel van alle schakels de laagste berekende fietspotentie (terwijl de schakel een behoorlijk hoge reistijdwinst heeft). Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de schakel een lange route is. Daarnaast is het ook een veilige en aantrekkelijke route voor fietsers. Dit aspect is echter niet meegenomen bij het berekenen van de fietspotentie. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de vierde plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
25
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
Verwacht wordt dat het realiseren van enkel schakel 1a of 1b minder effectief is; beide schakels versterken elkaar en resulteren samen in een hoge reistijdwinst. Daarnaast wordt verwacht dat het realiseren van de ontbrekende schakel Ligging en huidige situatie voornamelijk potentie heeft voor fietsers van en naar de wijken Risdam-Noord, Zwaag, Bangert en Oostpolder, Noord. Zwaagdijk-West en de kern Wognum. Door de aanleg van het fietspad ontstaat er een lange en solitaire oost-west-verbinding voor fietsers die kan worden gebruikt als alternatief voor de Dorpsstraat of voor de wegen die grenzen aan bedrijventerrein Westfrisiaweg (De Factorij, De Corantijn, De Marowijne). Naar verwachting zijn de sportverenigingen langs de Wogmergouw door middel van het realiseren van de schakel beter bereikbaar per fiets.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van Ligging enschakel huidige situatie ontbrekende 1, bedragen:
De toekomstige ontwikkeling van bedrijventerrein Zevenhuis kan bijdragen aan een hogere potentie van de schakel. Ook kan de realisatie van ontbrekende schakel 2 leiden tot een hoger gebruik en daarmee een hogere potentie van de schakel. Beide schakels sluiten namelijk op elkaar aan.
€ 1.596.000
Beschrijving maatregel en kansrijkheid
€ 8.051.000
Schakel 1a De ontbrekende schakel ligt parallel aan de Westfrisiaweg. Ruimtelijk zijn er weinig beperkingen, er zijn echter enkele Ligging en huidige situatie complexe kruisingen. De route kruist de spoorlijn van de recreatieve stoomtram Hoorn-Medemblik, wat betekent dat er een nieuwe spoorwegkruising gerealiseerd zal worden. Daarnaast kruist de schakel de gebiedsontsluitingsweg Oostergouw. Tussen de Westfrisiaweg en de watergang is een groene zone gelegen waar voldoende fysieke ruimte is voor een fietsverbinding. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter breed, uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraagt 1.200 meter. De fietsoversteek over de recreatieve spoorlijn wordt daarbij aangelegd met een beveiligde spoorwegovergang met automatische halve overwegbomen (AHOB). Bij de Oostergouw kruist de route een watergang die door middel van een brug wordt vormgegeven. Daarnaast wordt de fietsoversteek over de Oostergouw met verkeerslichten geregeld. Hiervoor dient de fietsoversteek te worden aangelegd en de verkeersregelinstallatie (VRI) te worden uitgebreid. Verwachte kansrijkheid maatregel: complex Schakel 1b De schakel ligt parallel aan de Westfrisiaweg waar voldoende ruimte is voor een fietspad.
Het tracé kruist een smalle watergang en sluit ter hoogte van de Marowijne aan op de bestaande fietsinfrastructuur richting de fietstunnel. Daarnaast kruist de route nog de gebiedsontsluitingsweg De Strip, die bestaat uit 2x2 rijstroken, wat ongelijkvloers kruisen noodzakelijk maakt. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een 26minimale breedte van 3,50 meter breed, uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraagt 2.200 meter. Het fietspad kruist de watergang halverwege het tracé door middel van een brugverbinding. Ter hoogte van De Strip wordt in deze schakel een fietstunnel voorzien. Verwachte kansrijkheid maatregel: complex
€ 9.647.000 De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) van ontbrekende schakel 1a, bedragen:
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) van ontbrekende schakel 1b, bedragen:
Conclusie Het realiseren van deze schakel levert een hoge reistijdwinst op. Doordat schakel 1a en 1b in elkaars Ligging en huidige situatie verlengde liggen, versterken ze elkaar. De fietspotentie van de hele schakel lijkt beperkt; de berekeningen laten zien dat de fietspotentie zeer gering is. Echter sluit deze schakel aan op bedrijventerreinen die nog in ontwikkeling zijn, wat ten goede kan komen aan de werkelijke potentie. De technische haalbaarheid van schakel 1 is complex. De schakel kruist het spoor van de Museumstoomtram, de drukke gebieds-ontsluitingsweg Oostergouw die geregeld is met een VRI en de gebiedsontsluitingsweg de Strip die ter plaatse 2x2 rijstroken breed is en dus ongelijkvloers gekruist moet worden. Deze technische uitdagingen resulteren in een hoge mate van complexiteit en dus ook hoge realisatiekosten, waar beperkte baten tegenover staan. In overleg met de gemeente is een extra variant toegevoegd van een fietsverbinding parallel aan de Westfrisiaweg. Deze is in dit rapport opgenomen als schakel 12.
Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 Ligging en 2: huidige situatie Schakel Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De ontbrekende schakel bevindt zich in het noordoosten van Zwaag. De schakel voorziet een verbinding tussen de wijk Bangert en Oosterpolder en de fietstunnel die onder de N307 doorgaat en in het noorden aansluit op bedrijventerrein Zevenhuis. De lengte van de schakel bedraagt 100 meter.
Ligging en huidige situatie
Reistijdwinst
Baten Het realiseren van de ontbrekende schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 55,6 Baten seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 16,9% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Hiermee heeft de schakel van alle onderzochte schakels de op één na hoogste relatieve reistijdwinst. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaats-ingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 967. Doordat de schakel een verbinding vormt tussen een bedrijventerrein en een woonwijk is de berekende fietspotentie laag. In werkelijkheid zal de fietspotentie hoger liggen. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de zevende plek.
Reistijdwinst
Resultaat
Reistijd zonder schakel Reistijd met schakel Fietspotentie Reistijdwinst Relatieve winst
Fietspotentie
Resultaat
Fietspotentie
Product
Resultaat
27 Reistijdwinst * fietspotentie
Deze ontbrekende schakel bevindt zich in het noordoosten van Zwaag. De
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
Naar verwachting heeft het realiseren van de ontbrekende schakel gebruikspotentie voor scholieren die vanuit het gebied ten noorden van de N307 komen en de zuidelijk gelegen scholen als bestemming hebben (en vice Ligging en huidige situatie versa). Daarnaast bestaat de indruk dat de ontwikkeling van bedrijventerrein Zevenhuis de komende jaren kan bijdragen aan een hogere potentie van de schakel (mede doordat de schakel aansluit op de fietstunnel die onder de N307 gaat). Ook wordt verwacht dat de realisatie van ontbrekende schakel 1 of 12 kan leiden tot een hoger gebruik en daarmee hogere potentie van ontbrekende schakel 2 (beiden sluiten aan op schakel 2).
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
€ 467.000 Conclusie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid De ontbrekende schakel kruist drie watergangen met een variërende breedte van 4 tot 6 meter. Daarnaast kruist de schakel een 50 km/uur-weg. Ligging en huidige situatie Deze weg heeft een belangrijke ontsluitende functie voor bedrijventerrein Westfrisia naar de N307, waardoor er naar verwachting veel vrachtverkeer gebruik van maakt. Daarnaast zou het realiseren van de schakel ten koste gaan van een gedeelte van het onverhard voetpad langs Vredemaker. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter, uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraagt 100 meter en sluit aan op de oude structuur van de Westfrisiaweg en de fietstunnel richting bedrijventerrein Zevenhuis. Daarbij kruist het fietspad de drie watergangen met een brug. De fietsoversteek over de gebiedsontsluitingsweg is vormgegeven door middel van een middeneiland, waarbij de rijbaan voor het gemotoriseerd verkeer aan weerszijden van dit middeneiland wordt uitgebreid. Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk
28
Het realiseren van deze schakel levert een hoge reistijdwinst op. De fietspotentie blijkt beperkt te zijn. Dit heeft waarschijnlijk te maken Ligging en huidige situatie met de aanwezigheid van het bedrijventerrein ten noorden van de schakel. Door de verwachte ontwikkeling van dit bedrijventerrein is de potentie van de schakel in de werkelijkheid naar verwachting hoger. Ook realisatie van schakel 1 heeft hier effect op. Het realiseren van de schakel gaat niet gepaard met complexe maatregelen die leiden tot extreem hoge realisatiekosten. Doordat de schakel de gebiedsontsluitingsweg gelijkvloers kruist, wordt de technische haalbaarheid kansrijk geacht. Het aanleggen van de fietsoversteek door middel van een middeneiland kan echter gevolgen hebben voor de doorstroming van het gemotoriseerd verkeer en invloed hebben op de verkeersveiligheid van fietsers.
Schakel 3: Tussen De Weel/Kometenstraat en Keern Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De ontbrekende schakel bevindt zich in het zuidwesten van Hoorn, vlakbij het station van Hoorn. De schakel voorziet een verbinding tussen De Weel en Keern en sluit halverwege aan op de Kometenstraat. De lengte van de schakel bedraagt 360 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de ontbrekende schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 42,3 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 14,8% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Hiermee heeft de schakel van alle onderzochte schakels Baten de op drie na hoogste relatieve reistijdwinst. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 6.518. Hiermee heeft de schakel, vergeleken met de andere onderzochte schakels, de op drie na hoogste fietspotentie. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de eerste plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
29
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
In de huidige situatie ligt er op de plek waar de ontbrekende schakel gepland is een parkeerterrein en een braakliggend terrein. In de toekomst worden hier circa 600 woningen gebouwd en 5.000 m2 aan bedrijfsruimte Ligging en huidige situatie gerealiseerd. De beoogde ligging van de schakel is tussen beide ontwikkelingen in. Hiermee heeft het realiseren van de ontbrekende schakel naar verwachting een grote potentie voor de bewoners en de werknemers van dit gebied. Doordat de schakel halverwege aansluit op de Kometenstraat, heeft de verbinding waarschijnlijk ook gebruikspotentie voor fietsers uit de wijk Grote Waal. Er bestaan daarnaast plannen voor de aanleg van een ongelijkvloerse spooronderdoorgang in de buurt van waar de schakel ligt. Het realiseren van de fietsverbinding is hiervan afhankelijk. De exacte ligging en de aansluitingen van deze tunnel zijn (nog) niet bekend.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid De schakel kruist ter hoogte van de aansluiting met de Kometenstraat een kleine watergang. Verder gaat de aanleg van de schakel bij deze aansluiting ten koste van een kleine groenstrook. Voor de rest zijn er weinig Ligging en huidige situatie ruimtelijke beperkingen. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter, uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraagt 360 meter. De schakel sluit bij De Keern aan op de bestaande fietsinfrastructuur door middel van een met verkeerslichten geregelde oversteek over deze gebiedsontsluitingsweg (geregelde oversteekplaats (GOP)). Het realiseren van een extra spoorwegovergang voor fietsers ten westen van de huidige spoorwegovergang voor het gemotoriseerd verkeer wordt vanwege de hoge realisatiekosten en de benodigde realisatietermijn als complex en niet kansrijk geacht. Halverwege sluit de schakel aan op de Kometenstraat waarbij het fietspad de smalle watergang kruist door middel van een brugverbinding. Bij De Weel sluit de schakel aan op de bestaande fietsinfrastructuur langs beide zijden van deze gebiedsontsluitingsweg, waarbij de fietsoversteek, net als bij De Keern, met verkeerslichten wordt geregeld. Verwachte kansrijkheid maatregel: redelijk kansrijk
30
€ 574.000 Conclusie Uit de berekening van de reistijdwinst blijkt dat het realiseren van de schakel leidt tot een hoge reistijdwinst voor fietsers. Ook de Ligging en huidige situatie berekende fietspotentie is heel hoog. De geplande woningbouw- en kantoorontwikkeling rondom de schakel kan bijdragen aan een nóg hogere werkelijke potentie. De schakel kruist aan beide uiteinden een gebiedsontsluitingsweg. Het realiseren van de fietsoversteek over de Keern dichtbij de spoorwegovergang is afhankelijk van de medewerking van ProRail en hangt nauw samen met de plannen voor de aanpassingen van de hoofwegenstructuur van Hoorn rondom het centrum. Geadviseerd wordt om deze schakel parallel met deze plannen op te pakken. Ondanks de hoge baten, wordt het verwezenlijken van de schakel als redelijk kansrijk geacht als parallelle met de ongelijkvloerse spoorkruising mogelijk is. Ondanks de hoge baten, wordt het verwezenlijken van de schakel als redelijk kansrijk geacht als parallelle uitvoering met de ongelijkvloerse spoorkruising mogelijk is.
Schakel 4: Tussen Geldelozeweg en Koepoortsweg Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De ontbrekende schakel bevindt zich ten noorden van het treinstation van Hoorn. De schakel voorziet een verbinding tussen de Geldelozeweg en de Koepoortsweg, waarbij deze de Provincialeweg kruist. De lengte van de schakel bedraagt circa 50 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de ontbrekende schakel levert fietsers een gemiddelde Baten reistijdwinst op van 18,0 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 5,8% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Dit is een beperkte winst. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 5.107. Hiermee heeft de schakel de vierde hoogste fietspotentie. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de vijfde plek.
Fietspotentie
Reistijdwinst
31
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
De Koepoortsweg en de Geldelozeweg zijn in het fietsnetwerk van Hoorn beide aangemerkt als hoofdfietsroute. Het doortrekken van deze structuur zorgt voor een directe fietsverbinding. Verwacht wordt Ligging en huidige situatie dat diverse ontwikkelingen in de omgeving, waaronder de ontwikkeling van het stationsgebied Noord en Zuid (Poort van Hoorn), kunnen bijdragen aan een hogere potentie voor de schakel. Daarentegen vormt de dichtbijgelegen fietstunnel die aansluit op de Vredehofstraat een goed alternatief voor fietsers.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
€ 6.931.000 Conclusie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid De ontbrekende schakel kruist de Provincialeweg (vijf rijstroken) en een vrijliggend fietspad dat naast deze weg gelegen is. Deze barrière leidt tot een grote ruimtelijke uitdaging. De voorgestelde maatregel is de aanleg Ligging en huidige situatie van een onderdoorgang uitgevoerd in de vorm van een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 4,00 meter. Fietsers kruisen de Provincialeweg hierdoor ongelijkvloers. De totale lengte van deze onderdoorgang is 175 meter (inclusief hellingbanen). Het toepassen van deze maatregel heeft een grote ruimtelijke impact. Zowel aan de noordzijde als aan de zuidzijde liggen er woningen in de directe nabijheid. Daarnaast ligt het huidige fietspad aan de noordzijde (Geldelozeweg) op een dijk met aan weerszijden smalle watergangen. Een tunnel of brug is ruimtelijk niet in te passen vanwege de ligging en alle erfaansluitingen die er aanwezig zijn op de Geldelozeweg en de Koepoortsweg. Ook vormt de aansluiting met het fietspad dat parallel aan de Provincialeweg ligt, een complexe uitdaging bij het verwezenlijken van een onderdoorgang. Verwachte kansrijkheid maatregel: niet haalbaar
32
Het realiseren van de schakel levert een tamelijk hoge reistijdwinst op voor fietsers. De fietspotentie is relatief hoog, maar door de ligging Ligging en huidige situatie van de nabijgelegen fietstunnel wordt de werkelijke potentie en het werkelijke gebruik van de voorgestelde onderdoorgang lager verwacht. Het realiseren van de schakel door middel van een onderdoorgang gaat gemoeid met grote ruimtelijke gevolgen en een grote ruimtelijke impact. De technische haalbaarheid en uitvoerbaarheid is erg complex en leidt tot hoge realisatiekosten. Dit terwijl de baten van de schakel gemiddeld gezien relatief beperkt zijn. Hierdoor wordt het realiseren van de schakel als niet haalbaar geacht.
Schakel 5: Tussen Speelwagen en Postiljon Ligging en huidige situatie2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 Schakel De ontbrekende schakel is gelegen ten noorden van de Provincialeweg ten westen van het stadhuis van Hoorn. De schakel sluit in het noorden aan op Speelwagen en in het zuiden op Postiljon. Hierdoor zorgt de schakel voor een verbinding tussen een hoofdfietsroute (Blokmergouw) en een ontsluitingsroute (Geldelozeweg). De lengte van de schakel bedraagt circa 215 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de ontbrekende schakel levert fietsers geen reistijdwinst op. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 1.130. Hiermee heeft de schakel de op twee na laagste fietspotentie. Bij het product Baten van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de dertiende plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
33
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
Doordat de schakel een verbinding vormt tussen de bestaande fietsinfrastructuur van de Blokmergouw en de Geldelozeweg, ontstaat er een doorgaande fietsverbinding. Naar verwachting heeft de schakel daarmee Ligging en huidige situatie gebruikspotentie voor fietsers die de westelijk gelegen sportvoorzieningen als bestemming hebben. Ook bestaat de indruk dat de realisatie van ontbrekende schakel 4 en 6 kan leiden tot een hoger gebruik en daarmee hogere potentie van ontbrekende schakel 5.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
€ 515.000 Conclusie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid De schakel kruist een watergang met een breedte van circa 15 meter. Tussen de watergang en de aangrenzende percelen (die ten zuiden van de watergang liggen) is er op het grootste gedeelte van het tracé Ligging en huidige situatie ruimte voor een fietspad. Op sommige punten lijkt een fietspad nét inpasbaar. In de huidige situatie ligt hier bovendien een voetpad. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is het verbreden van het huidige voetpad tot 3,5 meter naar een tweerichtingsfietspad (uitgevoerd in rood asfalt). Vanwege de beperkte ruimte is er geen ruimte voor een fietspad én een voetpad. Het realiseren van het fietspad zou dus ten koste gaan van het huidige voetpad. Het fietspad kruist de watergang door middel van een nieuwe brug. Tussen de brug en de parkeerplaats aan de Speelwagen/Boerewagen wordt een nieuw stukje fietspad aangelegd (van 3,5 meter). De fietsoversteek over de Postiljon wordt aangelegd door middel van een middeneiland. De totale ingeschatte lengte van het aan te leggen fietspad bedraagt 215 meter. Verwachte kansrijkheid maatregel: complex
34
Het realiseren van de schakel levert heel weinig baten op voor fietsers; de reistijdwinst is nihil en ook de fietspotentie van de schakel Ligging en huidige situatie blijkt laag te zijn. Het verwezenlijken van de schakel in de vorm van een tweerichtingsfietspad gaat vanwege de beperkte ruimte ten koste van het huidige voetpad. Verder zijn er voor de realisatie geen hele grote ruimtelijke ingrepen nodig waaraan hoge realisatiekosten verbonden zijn. Echter is het fietspad technisch moeilijk in te passen vanwege de beperkte beschikbare ruimte. Hiermee wordt de technische haalbaarheid van de schakel daarom ook al complex geacht. Hiertegenover staat dat de schakel weinig tot geen baten oplevert voor fietsers.
Schakel 6: Tussen Zwaagmergouw en Krijterslaan/Koewijzend Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De ontbrekende schakel ligt parallel aan de Blokmergouw en een gedeelte van de Oostergouw en de Krijterslaan. In de huidige situatie bestaat de gehele route uit een voetpad. De lengte van de schakel bedraagt 1.062 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 7,2 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 1,3% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat Baten per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 4.973. Hiermee heeft de schakel de vijfde hoogste fietspotentie. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de negende plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
35
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
In de huidige situatie ligt er zowel langs de Blokmergouw, de Oostergouw als de Krijterslaan een vrijliggende fietsvoorziening aan beide zijden van de weg. Naar verwachting heeft het realiseren van de schakel potentie Ligging en huidige situatie voor fietsers die voetbalclub S.V. Westfriezen of bedrijventerrein De Oude Veiling als herkomst of bestemming hebben. De voorziene fietsverbinding vormt een veilige en naar verwachting snellere route voor deze fietsers.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
De ontwikkeling van de 36 woningen langs de Zwaagmergouw (Koopvaarder) en de voorziene woningbouwontwikkeling van de circa 180 woningen langs de Nieuw Steen kunnen naar verwachting bijdragen aan een hogere werkelijke potentie van de schakel.
Beschrijving maatregel en kansrijkheid De schakel kruist de erftoegangsweg Beurtschip en de spoorlijn van de recreatieve stoomtram HoornMedemblik. Daarnaast loopt het tracé van de schakel over de rotonde Oostergouw-Blokmergouw. In de Ligging en huidige situatie huidige situatie bestaat een groot gedeelte van het tracé uit een voetpad. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is het verbreden van het huidige voetpad tot 3,5 meter naar een tweerichtingsfietspad (uitgevoerd in rood asfalt). Vanwege de beperkte ruimte op sommige delen van het tracé is er geen ruimte voor een fietspad én een voetpad. Het realiseren van het fietspad zou dus ten koste gaan van het huidige voetpad. Bij de berekening van de verwachte investeringskosten is ervan uitgegaan dat het fietspad over het volledige tracé wordt aangelegd. De totale lengte hiervan bedraagt 1.062 meter. Voor het gedeelte tussen de spoorlijn van de stoomtram en de rotonde Oostergouw-Blokmergouw bestaat er echter de mogelijkheid om het bestaande (eenrichtings)fietspad op te waarderen. Anderzijds kan het parallelgelegen voetpad (die op een dijk ligt) worden verbreed tot een fietspad. De fietsoversteek over de erftoegangsweg Beurtschip wordt gerealiseerd door middel van een middeneiland voor fietsers. Deze wordt op dezelfde manier aangelegd bij de aansluiting met de Krijterslaan/Koewijzend.
Verder dienen de automatische halve overwegbomen (AHOB) op de spoorwegovergang te worden uitgebreid, en wordt de noordelijke fietsoversteek van de rotonde aangepast naar oversteek in twee richtingen. Verwachte kansrijkheid maatregel: kansrijk
36
€ 1.018.000 Conclusie De schakel levert een beperkte reistijdwinst op voor fietsers, terwijl de berekende fietspotentie relatief hoog is. Er ligt een alternatief Ligging en huidige situatie deels parallel aan de schakel, waardoor het verwachte gebruik van de schakel in werkelijkheid lager is. Het ligt daarom ook niet voor de hand om de hele schakel uit te voeren. Daarnaast ondervinden voetgangers nadelen door het opheffen van het voetpad bij realisatie van de schakel. Daarentegen kan het realiseren van de schakel potentie hebben voor de toekomstige bewoners van de geplande woningbouwontwikkelingen in de directe nabijheid. De technische haalbaarheid van het verwezenlijken van de schakel wordt kansrijk geacht. Echter brengt het realiseren van een fietsoversteek in twee richtingen over de noordelijke tak van de rotonde Oostergouw-Blokmergouw verkeersveiligheidsrisico’s met zich mee. Voor de rest is de complexiteit van de voorgestelde ruimtelijke maatregelen relatief laag.
Schakel 7: Tussen Holenweg en Bullepad Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De ontbrekende schakel voorziet een verbinding tussen de Holenweg en het Bullepad en kruist daarbij de Provincialeweg. De lengte van de schakel bedraagt 90 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde Baten reistijdwinst op van 27,5 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 7,5% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel.
Reistijdwinst
Fietspotentie
Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 1.615. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de achtste plek.
37
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
Naar verwachting heeft het realiseren van de ontbrekende schakel gebruikspotentie voor de bezoekers van de sportvoorzieningen die tussen de Provincialeweg en de Holenweg liggen. Daarnaast kan de ontwikkeling van Ligging en huidige situatie de circa 400 woningen van het Holenwegkwartier en verschillende andere ontwikkelingen in de nabijheid van de schakel (bijv. Hoorn-Noord en de Venenlaan of Nieuwe Steen) bijdragen aan een hogere potentie van de schakel. Ook kan de schakel worden gebruikt als alternatief voor het kruispunt van de Provincialeweg met de Liornestraat en de Zwaagmergouw, omdat hier in de huidige situatie lange wachttijden gelden voor fietsers.
De totale investeringskosten (bandbreedte 40%, excl. BTW) die verbonden zijn aan het realiseren van de ontbrekende schakel, Ligging bedragen:en huidige situatie
€ 434.000 Conclusie
Beschrijving maatregel en kansrijkheid De schakel kruist de Provincialeweg, die bestaat uit 2x2 rijstroken, en loopt daarbij parallel aan de spoorlijn van de recreatieve stoomtram tussen Hoorn en Medemblik. Daarnaast kruist de schakel het vrijliggende Ligging en huidige situatie tweerichtingsfietspad aan de zuidzijde van de Provincialeweg. Aan de noordzijde van de Provincialeweg kruist de schakel een watergang met een breedte van circa 10 meter. Vanuit verkeersveiligheidsoogpunt is een ongelijkvloerse fietskruising (brug of tunnel) hier de voorkeursoplossing. Dit is echter technisch gezien niet haalbaar. De voorgestelde en meest voor de hand liggende maatregel is een tweerichtingsfietspad met een minimale breedte van 3,50 meter, uitgevoerd in rood asfalt. De lengte van dit fietspad bedraagt 90 meter. Het fietspad kruist de watergang aan de noordzijde van de Provincialeweg door middel van een brugverbinding. De fietsoversteek over de Provincialeweg wordt gelijkvloers aangelegd en is vormgegeven met een breed middeneiland. De oversteek wordt daarnaast geregeld met behulp van verkeerslichten. Een fietsbrug over of een fietstunnel onder de Provincialeweg zijn beiden ruimtelijk niet inpasbaar en bovendien niet realistisch. Verwachte technische kansrijkheid maatregel: redelijk kansrijk
38
Uit de analyse naar de reistijdwinst blijkt dat deze bij het realiseren van de schakel tamelijk hoog is voor fietsers. De berekeningen laten Ligging en huidige situatie zien dat de fietspotentie zeer gering is, echter zijn er diverse woningbouwontwikkelingen in de nabijheid gepland, wat ten goede kan komen aan de werkelijke potentie van de schakel. Vanuit verkeersveiligheidsoogpunt geniet een ongelijkvloerse oplossing de voorkeur. Echter is dit niet Echter is dit ruimtelijk en technisch niet inpasbaar. Hoewel een gelijkvloerse fietsoversteek over de Provincialeweg technisch gezien de meest realistische maatregel is (t.o.v. een fietsbrug of -tunnel) en de realisatie hiervan een relatief lage mate van complexiteit kent, leidt deze maatregel tot ongewenste neveneffecten. Een gelijkvloerse oversteek over de drukke gebiedsontsluitingsweg zal namelijk gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid van fietsers. Daarnaast resulteren de oversteekbewegingen van fietsers in vertraging voor het gemotoriseerd verkeer op de Provincialeweg (i.v.m. wachten voor verkeerslichten), dat gedurende de dag al een aantal keer moet wachten als de recreatieve stoomtram passeert.
Schakel 8: Tussen Provincialeweg en Holenweg Ligging en huidige situatie Schakel 2: Tussen Vredemaker en fietstunnel N307 De schakel ligt in de buurt van Sportcentrum Hoorn en voorziet een verbinding tussen het fietspad langs de Provincialeweg en de Holenweg. Hierdoor kunnen fietsers de Provincialeweg oversteken door gebruik te maken van de fietsbrug. De lengte van de schakel bedraagt 80 meter.
Ligging en huidige situatie
Baten Het realiseren van de schakel levert fietsers een gemiddelde reistijdwinst op van 1,3 seconden. Relatief gezien komt dit neer op een verbetering van 0,5% op ten opzichte van de huidige situatie zonder schakel. Het maximaal aantal inwonerfietsverplaatsingen dat per dag Baten (deels) over de ontbrekende schakel zal gaan, bedraagt 7.638. Hiermee heeft de schakel de hoogste fietspotentie van alle schakels. Bij het product van de reistijdwinst en de fietspotentie staat de schakel ten opzichte van de andere schakels op de elfde plek.
Reistijdwinst
Fietspotentie
39
Omgevingsinvloeden
Geschatte investeringskosten
In de huidige situatie kunnen fietsers gebruikmaken van een trap om vanuit het vrijliggend fietspad langs de Provincialeweg deze gebiedsontsluitingsweg ongelijkvloers over te steken. Door het realiseren van de Ligging en huidige situatie ontbrekende schakel ontstaat er voor fietsers een volwaardige en comfortabele route naar deze fietsbrug. Verwacht wordt dat het realiseren van de schakel gebruikspotentie heeft voor fietsers die station Kersenboogerd en het naastgelegen winkelcentrum als herkomst of bestemming hebben, alsmede de sportvoorzieningen die tussen de Provincialeweg en de Holenweg liggen. Daarnaast heeft de ontwikkeling van de circa 400 woningen van het Holenwegkwartier naar alle waarschijnlijkheid een grote invloed op de potentie van de schakel.