Bijlage 2 - Nota van Zienswijzen Omgevingsvisie Hoorn

NOTA VAN ZIENSWIJZEN Omgevingsvisie Hoorn December 2021

1

A. Inleiding Het concept van de Omgevingsvisie Hoorn heeft ter inzage gelegen in de periode van 18 oktober tot en met 28 november 2021. De kennisgeving daarvan is gepubliceerd in het Gemeenteblad, in het Hoorns Nieuwsblad en op de website van de gemeente. Gedurende de termijn van terinzagelegging zijn één mondelinge en 26 schriftelijke zienswijzen binnengekomen. In onderdeel B worden de zienswijzen samengevat en van een reactie voorzien. In onderdeel C volgt een integrale weergave van alle zienswijzen. Vanwege privacy zijn alle namen van personen, post- en mailadressen weggelaten. Deze gegevens zijn uiteraard wel bij de gemeente bekend. Namen van verenigingen en instanties worden wel genoemd.

2

B. Samenvatting zienswijzen en beantwoording 1. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is positief over de visie, maar is van mening dat de gemeente meer moet inzetten op groen door het uitbreiden van bestaand groen en het aanbrengen van groenstroken in woonwijken. Ook vraagt deze inwoner hoe de gemeente ervoor wil zorgen dat de tuinen vergroend worden. Reactie Hoorn zet in op het vergroenen van de openbare ruimte. Enerzijds zal dit betekenen dat bestaande groenstructuren worden versterkt of uitgebreid, anderzijds zal op nieuw te ontwikkelen locaties groen onderdeel zijn van de planvorming. Het vergroenen van particuliere tuinen is veel lastiger. Dit is nadrukkelijk een gezamenlijke opgave. De gemeente zal proactief bewoners stimuleren om met vergroenen van hun tuinen aan de slag te gaan, door middel van een campagne of op een andere wijze. Dit kwam al aan de orde in paragraaf 4.5 van de Omgevingsvisie, maar dit zal dit in de tekst nog worden aangescherpt. Aanpassingen visie In de visie wordt nog eens (extra) benadrukt dat vergroenen een gezamenlijke taak is van gemeente en inwoners.

2. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner wil dat de gemeente in de visie rekening houdt met de leefbaarheid en gezondheid in de wijk Grote Waal. Vanwege de oplopende geluidshinder langs de wijk pleit deze inwoner samen met de belangengroep ‘Stop geluidsoverlast A7 Grote Waal’ voor een goed geluidsscherm langs de wijk. Reactie De Omgevingsvisie beschrijft de ontwikkelrichting van de fysieke leefomgeving op hoofdlijnen: welke keuzes moeten worden gemaakt voor een gezond leefklimaat? Er worden geen uitspraken gedaan over deelprojecten die onderdeel zijn van deze keuzes. In het kader van de ambitie om een gezondere omgeving te realiseren blijft Hoorn met Rijkswaterstaat samenwerken om te onderzoeken hoe en welke maatregelen kunnen worden genomen nabij de A7. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

3. Schriftelijke zienswijze van een ondernemer Samenvatting zienswijze Deze ondernemer is enthousiast over de 500 woningen die per jaar in Hoorn gebouwd zullen worden. Als makelaar wil hij of zij graag bijdragen aan de verkoop hiervan. Reactie Hoorn is geen projectontwikkelaar maar faciliteert marktpartijen om te bouwen aan onze stad. De Omgevingsvisie biedt ruimtelijke kaders voor ontwikkelingen in de toekomst. Initiatiefnemers kunnen contact zoeken met de gemeente. Deze initiatieven zullen vervolgens worden behandeld aan de Intaketafel. Dit komt aan de orde in paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

3

4. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is positief over de ambities van de Omgevingsvisie, maar heeft twijfels over de realisering. Vooral het realiseren van 12.000 woningen binnen de gemeentelijke grenzen lijkt niet realistisch. Hij/zij pleit er daarom voor om ook buiten de gemeentegrenzen te kijken. Ook ontbreekt een duidelijke marktanalyse van de woningmarkt. Daarnaast mist deze inwoner antwoord op de vraag hoe de aangegeven extra banen gerealiseerd zullen worden. Hij/zij vraagt aandacht voor ontwikkelingen die de komende twintig jaar op het bedrijfsleven af zullen komen als gevolg van bijvoorbeeld innovatie en verduurzaming. In het onderwijs is behoefte aan een betere verbinding tussen bedrijfsleven en onderwijs. In het algemeen mist deze inwoner een analyse over waar de stad nu staat en wat de sociaal-economische ontwikkelingen tot 2040 zullen zijn. Hij/zij komt op basis van de visie niet tot de conclusie dat de ambities gehaald zullen worden. Reactie De sociaal-economische ontwikkelingen en trends zijn opgenomen in de Contourennota die de basis vormt voor de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie beschrijft conform de wens van de raad de gemeentelijke ambitie, visie en ontwikkelrichting van de fysieke leefomgeving op hoofdlijnen.

Op basis hiervan volgt een nadere uitwerking in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan (zie ook paragraaf 6.1 van de Omgevingsvisie). Ten aanzien van de 10.000 tot 12.000 woningen: voor zo'n 6.000 tot 7.000 woningen zijn er al concrete plannen. Voor het resterende deel moeten nog plannen worden uitgewerkt, maar daarvoor zijn er mogelijkheden op nieuwe locaties binnen de stad, dan wel transformatie van bestaande woongebieden. Uiteraard vraagt dat een zorgvuldige inpassing. Via een nog op te stellen kwalitatief toetsingskader worden plannen van initiatiefnemers beoordeeld; zie ook paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie. De snelle groei van Hoorn in de jaren '70 en '80 heeft geleid tot een sterke vergrijzing en ontgroening van de bevolking op dit moment. Mede gelet op ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en werkgelegenheid is dit de reden om maatregelen te nemen om Hoorn voor de toekomst vitaal te houden. Hierbij wordt rekening gehouden met provinciaal en rijksbeleid, dat vooral uitgaat van binnenstedelijk bouwen. Dit biedt kansen en voordelen. Zo zijn er bijvoorbeeld efficiënte warmtenetten te realiseren, wordt de mobiliteit beperkt, wordt het omringende landschap gespaard en wordt het draagvlak voor tal van voorzieningen groter. Ook wordt geprobeerd om de stedelijke dynamiek te vergroten.

Door jongeren te binden ontstaat dynamiek en geconcentreerde kennis die kan leiden tot innovatieve ideeën. De oplossing voor het arbeidsmarktvraagstuk staat niet op zichzelf, het is een integrale opgave. Een combinatie van een goed vestigingsklimaat, aantrekkelijke werkgelegenheid, prettige en betaalbare woningen en voldoende ontwikkelmogelijkheden in het onderwijs biedt kansen om jongeren vast te houden en aan te trekken. Het gaat dus om de ‘Gouden driehoek’ van Werk, Onderwijs en Wonen (WOW). ‘Meer stad worden’ brengt in dit kader twee opgaven met zich mee: (1) toevoegen/uitbreiden van het aanbod van betaalbare huisvesting voor studenten en jonge professionals en (2) uitbreiden van de mogelijkheden voor hoger onderwijs. Dit biedt kansen om de krimp van de beroepsbevolking tegen te gaan. In samenwerking met de zorgsector en onderwijs zijn de eerste stappen in deze strategie al gezet en met succes. Er ligt een goede basis om hierop voort te bouwen. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

5. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is op zich positief over de plannen in de Omgevingsvisie, maar het is allemaal ‘hoog over’. Hij/zij mist een financiële onderbouwing en meer gedetailleerde plannen. Ook mist deze inwoner risico-

4

analyses die kijken of de plannen haalbaar en realistisch zijn. Hij/zij zou graag mogelijke alternatieven in de visie willen zien voor het geval dat plannen tegenvallen. Reactie De Omgevingsvisie beschrijft conform de wens van de raad de gemeentelijke ambitie, visie en ontwikkelrichting van de fysieke leefomgeving op hoofdlijnen. Op basis hiervan volgt een nadere uitwerking in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan (zie ook paragraaf 6.1 van de Omgevingsvisie). Bij de verdere uitwerking komt ook de financiële onderbouwing aan de orde, een en ander in samenspraak met marktpartijen. Per gebied zal worden gekeken wat haalbaar en mogelijk is. Binnen de totale opgave is sprake van een zekere flexibiliteit, waarbij ontwikkelruimte en aantallen uitwisselbaar zijn, mocht dit gelet op (externe) ontwikkelingen nodig zijn. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

6. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is positief over de nieuwbouwplannen. Hij/zij maakt zich echter zorgen dat woningen binnen de stad onbetaalbaar zijn voor gewone mensen en pleit er daarom voor om meer buiten de stad te bouwen. Ook adviseert deze inwoner om niet te veel in te zetten op ‘gasloos’. Ten eerste is dit duur en ten tweede moeten hiervoor eerst de woningen goed geïsoleerd worden. Hij/zij pleit er daarom voor om eerst in te zetten op goede isolatie van bestaande woningen. Reactie Hoorn heeft de ambitie om ‘inclusief’ te bouwen. Dat wil zeggen: woningen voor alle doelgroepen. Betaalbaarheid is daarbij een belangrijke overweging. Dat impliceert slim en strategisch bijbouwen, bijvoorbeeld om doorstroming op gang te brengen of om nieuwe woningen te realiseren die onze (nieuwe) inwoners vragen. Binnenstedelijk bouwen is hierbij de norm. Het omringende landschap blijft zo behouden (ook voor recreatie), maar binnenstedelijk bouwen biedt ook andere voordelen, onder meer op het gebied van duurzaamheid, mobiliteit en draagvlak voor voorzieningen. Op nationaal en internationaal niveau zijn doelstellingen afgesproken op het gebied van het klimaat en specifiek ten aanzien van de uitstoot van CO2. Hoorn en de regio hebben deze doelstellingen vertaald naar lokale ambities en doelen.

Hoorn zal uiteindelijk (nagenoeg) zonder gas in de energiebehoefte moeten voorzien. Hoe en in welke (efficiënte) vorm, wordt nader uitgewerkt in het duurzaamheidsbeleid. Doel hiervan is om in 2040 een energieneutrale stad te zijn. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

7. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner vraagt zich af of er in Hoorn hoogbouw komt. Verder spreekt hij/zij zich uit tegen industrieterreinen aan de randen van de stad. Dit is strijdig met het behoud van groen en het stimuleren van een gezonde leefstijl. Hij/zij stelt tevens voor om groene daken te subsidiëren. Reactie Het zal in bepaalde gebieden mogelijk zijn om hoogbouw te realiseren. Dit wordt nader uitgewerkt in een aparte Intensiverings- en Hoogbouwvisie.

5

In de regio Westfriesland wordt in samenspraak met de provincie Noord-Holland onderzocht en bepaald of en waar bedrijventerreinen wenselijk zijn. Hierbij wordt efficiënt met de ruimte omgegaan. Zo worden oude bedrijventerreinen gerevitaliseerd/getransformeerd en mogen nieuwe bedrijventerreinen alleen worden gerealiseerd als voldaan wordt aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking waarbij nut en noodzaak moeten worden aangetoond. Het vergroenen en gezonder maken van de leefomgeving in Hoorn is een van de ambities van de Omgevingsvisie. Dat kan de gemeente niet alleen. Naast wet- en regelgeving werken we aan een aanpak die mensen verder helpt in hun leven en die (kwetsbare) inwoners helpt om gezond te zijn. Familie en vrienden zijn hierin een belangrijke schakel. Met de Westfriese gemeenten gaan we kijken naar de natuur- en recreatiewaarden en de mogelijkheden van versterking hiervan. Daarbij wordt ook een verbinding gelegd met de andere opgaven die we regiobreed hebben, zoals duurzaamheid. Denk hierbij aan klimaatadaptatie, waterberging en opwek van onze duurzame energie. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

8. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner vindt de Omgevingsvisie een mooi en ambitieus stuk en let daarbij vooral op de duurzaamheidsambities. Hij/zij mist een plan hoe de gemeente om moet gaan met de stijging van de waterspiegel en de steeds beperktere afwateringsmogelijkheden van het IJsselmeer. Daarnaast mist hij/zij ambitie bij het bijdragen aan het vluchtelingenvraagstuk. De opvang van vluchtelingen verschaft werkgelegenheid en verjongt de bevolking. Tot slot pleit deze inwoner voor meer ambitie op het gebied van sociale voorzieningen, met name gelet op de vergrijzing. Reactie In regionaal verband is een klimaatstresstest gemaakt. Hiermee is inzicht verkregen in de mogelijke problemen die klimaatverandering met zich meebrengt voor Hoorn en de regio. Op basis van deze inzichten zal een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie worden opgesteld om door te groeien naar een klimaatbestendige regio. Primair gaat het Rijk over afwatering van het IJsselmeergebied en andere grotere wateren. Hoorn is aangesloten bij de Agenda IJsselmeergebied 2050. Hierbij zijn onder andere Rijkswaterstaat, de provincie en het hoogheemraadschap betrokken. Hoorn wil een inclusieve stad zijn en blijven. Bij de verdere groei van Hoorn, waarbij een meer stedelijke omgeving ontstaat, zullen de (sociale) voorzieningen voor iedereen dan ook mee moeten groeien.

Dat is een belangrijke opgave voor de toekomst. Een inclusieve stad betekent ook dat er ruimte is voor alle doelgroepen (zie paragraaf 4.1 van de Omgevingsvisie). Daarmee worden onder meer ook tijdelijke werknemers en statushouders bedoeld. Over de opvang van vluchtelingen en statushouders worden afspraken gemaakt met Rijk en provincie. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

9. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Volgens deze inwoner bouwt Hoorn te veel appartementen en bouwen de regiogemeenten te veel vrijstaande en halfvrijstaande woningen. De gemeente Hoorn moet meer inzetten op de doorstroming van ouderen naar kleinere woningen. Ook pleit hij/zij voor één gemeente Westfriesland of in ieder geval voor meer samenwerking met de regiogemeenten bij de woningproblematiek.

6

Reactie Met het vormen van één regiogemeente zullen bepaalde opgaven mogelijk makkelijker kunnen worden opgepakt, met meer regie en met meer financiële armslag. Aan de andere kant is onze regio divers. Elke gemeente bouwt naar behoefte en is complementair aan andere gemeenten binnen onze regio. Tussen de gemeenten vindt ook afstemming plaats. Voor Hoorn als stedelijk centrum betekent dat het realiseren van voorzieningen en woningen die passen bij de maat, schaal en identiteit van de stad. Sommige jongeren willen wonen in een stedelijke omgeving met veel voorzieningen, andere jongeren willen juist een woning met een tuin waar hun kinderen kunnen opgroeien. Sommige ouderen willen zo lang mogelijk hun tuin houden, andere ouderen willen graag verhuizen naar een appartement. Door het bijbouwen van specifieke woonmilieus willen we inspelen op alle woonwensen én de doorstroming op gang brengen. Op deze manier blijft Hoorn (en de regio) divers en vitaal. Het bijbouwen van woningen gebeurt met regie en met behulp van een nog op te stellen kwalitatief toetsingskader waar marktpartijen aan moeten voldoen (zie ook paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie). Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

10. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is tegen nieuwe woonwijken, omdat het regenwater anders niet af kan stromen. Dat is in strijd met de ambitie van een klimaatadaptieve leefomgeving. Ook wordt door nieuwe woningen meer CO2 uitgestoten. Reactie Buiten de (landelijke) woningnood heeft Hoorn te maken met ontgroening en vergrijzing van de bevolking. Hoorn, als voormalige groeikern, ontgroent en vergrijst sneller dan soortgelijke gemeenten. Om Hoorn vitaal te houden is het realiseren van nieuwe woningen noodzakelijk. Zo niet, dan heeft dit consequenties voor onder meer de voorzieningen en het sociale klimaat in de stad. Het bouwen van woningen gebeurt binnen de bestaande stad. Het buitengebied wordt op die manier gespaard. Het realiseren van deze woningen zal zo veel mogelijk duurzaam en klimaatadaptief gebeuren. De Omgevingsvisie gaat daar uitgebreid op in. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

11. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner ziet in de Omgevingsvisie te weinig terug van de vaarroutes door Hoorn die volgens een visie van 2016 aangelegd zouden moeten worden. In verband met de ontwikkelingen rond vergroening en duurzaamheid is dit een belangrijk thema om in de visie mee te nemen. Reactie De (nieuwe) vaarroutes worden op diverse plaatsen in de tekst genoemd (met name paragrafen 5.2 en 5.4). Ook op de kaarten zijn de huidige en te ontwikkelen vaarroutes terug te vinden. Bij verdere uitwerking in bijvoorbeeld gebiedsplannen worden deze vaarroutes bij de planvorming meegenomen. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

7

12. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is ontevreden over de gemeente. Volgens hem/haar verspilt de gemeente regelmatig geld zonder er van tevoren goed over na te denken. Ook zorgt de gemeente niet goed genoeg voor de inwoners en worden er te veel luxe appartementen gebouwd. Reactie De gemeenteraad maakt voortdurend financiële afwegingen, met name bij het vaststellen van de begroting in het najaar. Daar wordt bepaald aan welke zaken het geld wordt besteed. Verder worden er in Hoorn niet alleen luxe appartementen gebouwd, maar ook grondgebonden en betaalbare woningen. De Omgevingsvisie gaat daar uitgebreid op in, bijvoorbeeld in paragraaf 4.1 onder het kopje ‘Woonmogelijkheden voor iedereen'. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

13. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is tegen hoogbouw in de binnenstad en vóór het bouwen in een historische stijl. Hij/zij is bang dat door te veel sloop en hoogbouw het karakter van de stad verloren gaat. Dit heeft ook consequenties voor de aantrekkingskracht van Hoorn voor toeristen. Reactie De binnenstad van Hoorn heeft vele unieke kwaliteiten en is niet voor niets beschermd stadsgezicht. De kwaliteiten van de binnenstad worden ook expliciet benoemd in de Omgevingsvisie. Bij het bouwen in en rond de binnenstad wordt er goed op gelet dat de kwaliteit van de binnenstad niet (te veel) wordt aangetast. De voorbeelden die worden genoemd (de Skischans en de Toren) zijn uitgebreid beoordeeld door de Commissie voor Monumenten en Welstand. Uiteraard valt over de uitkomst te twisten, maar er wordt niet lichtzinnig omgegaan met bouwinitiatieven in en rond de binnenstad. De uitgangspunten voor hoogbouw worden nader uitgewerkt in de Intensiverings- en Hoogbouwvisie. Ook wordt er nog een kwaliteitstoets voor nieuwbouw ontwikkeld, waar bouwplannen aan moeten voldoen. Een goede inpassing in de omgeving maakt daar onderdeel van uit. Zie ook paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie. Aanpassingen zienswijze De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

14. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner vraagt aandacht voor ‘pre mantelzorg wonen’: wonen voordat er zorg nodig is. Door bijvoorbeeld wonen in de achtertuin mogelijk te maken, wordt eenzaamheid opgelost en komen andere woningen vrij. Dit helpt bij de woningnood, ook voor starters. Deze inwoner vindt het daarnaast belangrijk om de gevolgen van vergrijzing goed mee te nemen in de visie. Hij/zij pleit voor het benutten van kennis en ervaring bij andere gemeenten. Reactie Hoorn heeft een opgave op het gebied van specifieke woonvragen en doelgroepen. Dat geldt onder meer voor ouderen, jongeren en vormen van begeleid wonen. De eerder door de raad vastgestelde Woonvisie gaat hier specifiek op in, maar in algemene zin komt dit ook in de Omgevingsvisie aan de orde (zie bijvoorbeeld paragraaf 4.1). De Omgevingsvisie zal verder worden uitgewerkt in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan (zie ook paragraaf 6.1 van de Omgevingsvisie). Aandacht voor

8

specifieke woonvormen maakt daar onderdeel van uit. Daarbij zal ook gebruik gemaakt worden van de expertise en ervaring die bij andere gemeenten aanwezig is. Om dat mogelijk te maken is Hoorn aangesloten bij de G40, een samenwerkingsverband van de grotere gemeenten in Nederland. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

15. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner vraagt de gemeente om de woonbehoefte van woonwagenbewoners in Hoorn, zoals nu opgenomen in de concept Omgevingsvisie, ook in de definitieve versie op te nemen. Ook wil deze inwoner in de Omgevingsvisie graag terug zien komen dat woonwagencultuur immaterieel cultureel erfgoed is. De woonwagencultuur staat op de immaterieel cultureel erfgoed goed lijst Nederland. De overheid heeft zich verplicht om bij te dragen aan een gunstig klimaat waarin immaterieel erfgoed kan gedijen. Reactie De woonbehoefte van woonwagenbewoners wordt in de Omgevingsvisie inderdaad genoemd (paragraaf 4.1). Dat betekent impliciet dat de woonwagencultuur als zodanig wordt erkend. De Omgevingsvisie beschrijft conform de wens van de raad de gemeentelijke ambitie, visie en ontwikkelrichting van de fysieke leefomgeving op hoofdlijnen. Bij verdere uitwerking van de Omgevingsvisie, bijvoorbeeld in gebiedsplannen of het Omgevingsplan, komen ook zaken als status van objecten en bescherming van (immaterieel) erfgoed aan bod. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

16. Schriftelijke zienswijze van de afdeling Hoorn/West-Friesland van de KNNV (Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging) Samenvatting zienswijze De KNNV is positief over de aandacht voor groen in de Omgevingsvisie. Toch mist de vereniging duidelijkheid over de gewenste kwaliteit van groen, de aard van het groen (zoals inheemse planten) en aandacht voor insecten, etc. Ook mist de KNNV een verwijzing naar de recent vastgestelde Groenvisie. Daarnaast heeft de KNNV een aantal heel concrete tekstvoorstellen (zie de letterlijke tekst in onderdeel C). Reactie De Omgevingsvisie is conform de wens van de raad een visie die de ambitie en ontwikkelrichting op hoofdlijnen aangeeft. De basis van de visie wordt gevormd door recent vastgesteld beleid, waaronder de Groenvisie. Dergelijke visies zijn op hoofdlijnen overgenomen in de Omgevingsvisie. Nadere uitwerking vindt plaats in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan. Daarbij wordt integraal naar alle opgaven gekeken, maar zal zeker ook aandacht worden besteed aan het groen: de kwaliteit van het groen, verbindingen tussen structuren, etc. Of bij de nadere uitwerking in bijvoorbeeld gebiedsplannen met groennormeringen of percentages zal worden gewerkt is de vraag. Elk gebied kent immers zijn eigen kwaliteiten die om andere groene oplossingen vragen.

Een kwalitatieve en groene openbare ruimte hangt niet altijd af van normeringen. Het gaat hierbij meer om de kwaliteit van groen in combinatie met andere (klimaatadaptieve) voorzieningen in de openbare ruimte, zowel boven- als ondergronds. Hoorn zet in op het meer verbinden van reeds bestaande groenstructuren en parken. Dit kan explicieter in de visie worden verwoord.

9

De gemeente zet in op het vergroenen van de openbare ruimte. Enerzijds betekent dit dat bestaande groenstructuren worden versterkt en/of uitgebreid, anderzijds zal op nieuw te ontwikkelen locaties groen onderdeel zijn van de planvorming. Tezamen draagt dit bij aan een gezonde en klimaatadaptieve omgeving. Het vergroenen van particuliere tuinen is veel lastiger. Dit is nadrukkelijk een gezamenlijke opgave. De gemeente zal proactief bewoners stimuleren om met vergroenen van hun tuinen aan de slag te gaan, door middel van een campagne of op een andere wijze. Dit kwam al aan de orde in paragraaf 4.5 van de Omgevingsvisie, maar dit zal dit in de tekst nog worden aangescherpt. Aanpassingen visie In de visie wordt nog eens (extra) benadrukt dat vergroenen een gezamenlijke taak is van gemeente en inwoners. Ook wordt de ambitie van het verbinden van de huidige groenstructuren en parken explicieter in de visie verwoord. Daarnaast zijn enkele concrete tekstvoorstellen (detailopmerkingen) overgenomen in de visie.

17. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Voor deze inwoner gaat kwaliteit boven kwantiteit bij de woningbouwopgave. Hij/zij is tegen verdere woningbouw en het aantrekken van steeds meer mensen. Hij/zij pleit voor het terugbrengen van groen in de stad en voor meer aandacht voor de cultuurhistorie van Blokker en Zwaag. Verder vraagt deze inwoner de gemeente om meer politieagenten op straat, onder meer om voor meer verkeersveiligheid te zorgen. Reactie Hoorn kent een aantal urgente opgaven. Zie hoofdstuk 4 van de Omgevingsvisie. Deze opgaven zijn complex en vragen om een kwalitatieve benadering. Het realiseren van nieuwe aantrekkelijke woningbouw voor verschillende doelgroepen en het faciliteren van werkgelegenheid zal met regie moeten worden opgepakt. Dit moet gepaard gaan met behoud en respect van de huidige kwaliteiten van Hoorn en dus ook de dorpen Blokker en Zwaag. Een nog nader op te stellen kwalitatieve toets die bouwinitiatieven weegt maakt onderdeel uit van deze gemeentelijke regie. Zie ook paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie. Een leefbare en veilige stad maken bewoners gezamenlijk. Veiligheid valt of staat met een bepaalde mate van sociale cohesie. Ontmoeten in veilige openbare ruimte is hier onderdeel van. De visie zet hierop in, tezamen met andere aspecten op dit gebied, zoals verkeersveiligheid.

Verder heeft de gemeente de ambitie om de huidige groenstructuren en parken meer met elkaar te verbinden. Dit kan nog explicieter in de Omgevingsvisie worden verwoord. Aanpassingen visie De ambitie van het verbinden van de huidige groenstructuren en parken wordt explicieter in de visie verwoord.

18. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner vindt de Omgevingsvisie te veel een ‘promopraatje’ voor de intensieve woningbouw in Hoorn. Hij/zij mist de onderbouwing van de plannen en ambities en heeft concrete vragen. Op grond van welke gegevens komt de gemeente tot de conclusie dat er 10.000 tot 12.000 woningen bijgebouwd moeten worden binnen de stadsgrenzen van Hoorn? Waarom kiest de gemeente voor intensieve bouw van appartementen als jonge gezinnen op zoek zijn naar eengezinswoningen? Op grond van welke gegevens wordt gesteld dat de gemeente een goede infrastructuur heeft? Op grond van welke cijfers is berekend dat de toename van woningen en de intensivering van bebouwde gebieden niet leidt tot een ongezond(er) leefklimaat? Op grond van welke visie en ideeën worden nu al afspraken gemaakt met nieuwe projectontwikkelaars? Ook mist deze inwoner een cijfermatige onderbouwing van het aantal ouderen dat

10

daadwerkelijk bereid is hun eengezinswoning voor een appartement te verlaten. Tenslotte adviseert hij/zij de gemeente om meer met de buurgemeenten samen te werken. Reactie In de eerder uitgebrachte Contourennota, die de basis vormt voor de Omgevingsvisie, staan de trends, ontwikkelingen en opgaven waar Hoorn voor staat verwoord. Hoorn heeft te kampen met een bovengemiddelde ontgroening en vergrijzing, omdat Hoorn in de jaren '70 en '80 zeer snel is gegroeid. Om de voorzieningen op peil te houden en een gezonde en vitale stad te blijven zijn maatregelen nodig. Een evenwichtige bevolkingsopbouw is voor de toekomst essentieel. Een van de opgaven is dan ook om meer evenwicht in de bevolkingsopbouw te realiseren. Door specifieke woonmilieus voor ouderen te realiseren dicht bij voorzieningen, probeert de gemeente de doorstroming op gang te brengen zodat eengezinswoningen vrijkomen voor starters en jonge gezinnen. Er zijn echter ook jongeren die liever in een appartement wonen, dicht bij de voorzieningen en levendigheid van de binnenstad. Ook daar proberen we in te voorzien. Zo proberen we aantrekkelijke en betaalbare woonmilieus voor iedereen te realiseren, met de juiste kwaliteit en op de juiste plek. Dit gaat samen met het realiseren van een aantrekkelijke, veilige en groene openbare ruimte waar ontmoeten centraal staat.

Een aantrekkelijke openbare ruimte met de juiste voorzieningen draagt bij aan ‘buiten zijn’ en een gezond leefklimaat. Het realiseren van deze woonmilieus gaat hand in hand met het versterken en toevoegen van de juiste voorzieningen en een adequate infrastructuur. De recent vastgestelde Mobiliteitsvisie is daarom op hoofdlijnen overgenomen in de Omgevingsvisie. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

19. Mondelinge zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner stoort zich aan alle containers voor de deur, aanbouwen aan de voorgevel, dichtgezette brandgangen, rotzooi in tuinen, etc. Hij/zij wil graag meer woningen voor jongeren. Deze inwoner is erg enthousiast over de nieuwe woningen bij het Missiehuis (mooi ruim opgezet), maar veel minder over de plannen voor het Holenkwartier. Hij/zij houdt niet van hoogbouw. Kortom: hou het ruim, groen en netjes. Reactie De ambitie van een sociale, gezonde en veilige leefomgeving is duidelijk verwoord in de Omgevingsvisie (paragraaf 4.4). Het waarmaken van die ambitie, in de zin van het netjes houden van de directe woonomgeving, is een gezamenlijke opgave van gemeente en inwoners. Het bouwen van woningen voor jongeren (dan wel het bouwen voor andere doelgroepen, waardoor doorstroming op gang komt) is een van de centrale opgaven in de Omgevingsvisie. In algemene zin zullen nieuw te realiseren woningen moeten voldoen aan een aantal eisen en randvoorwaarden. Weging van bouwinitiatieven zal via een nog nader op te stellen kwalitatief toetsingskader gebeuren. Zie ook paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie. Goede openbare ruimte, als het ware het ‘cement’ van de stad, is essentieel bij de bouwopgave. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

20. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner is heel kritisch over de Omgevingsvisie. Ten eerste vindt hij/zij dat de woningnood niet alleen binnen de gemeentegrenzen moet worden opgelost. Ten tweede maakt deze inwoner zich zorgen over de snelheid waarmee de Omgevingsvisie is opgesteld. Hij/zij benadrukt dat door de nieuwe Omgevingswet meer verantwoordelijkheden bij de initiatiefnemer komen te liggen en de rol van de overheid beperkter wordt. Een zorgvuldig opgestelde visie is daarom nog belangrijker. Ook vindt deze inwoner dat

11

de visie en de impact ervan moeilijk door de burger te begrijpen is. De gemeente onthoudt inwoners essentiële informatie zoals onderliggende plannen, zodat inwoners de Omgevingsvisie niet goed kunnen beoordelen. Tegen deze achtergrond stelt deze inwoner 25 concrete vragen over woningbouw, mobiliteit, groen en veiligheid. Ook geeft hij/zij twee adviezen. In de eerste plaats: omdat het aantal bij te bouwen woningen een grote impact zal hebben op de bestaande wijken en inwoners, stelt deze inwoner voor om de komende jaren vaste ijkmomenten in te plannen om vast te stellen of Hoorn door de nieuwe bebouwing nog steeds leefbaar, veilig en groen is. Zo nodig zouden de visie en projecten op basis van de uitkomsten aangepast moeten worden. En het tweede advies: onderzoek goed of er bebouwingsmogelijkheden zijn buiten de gemeentegrenzen, in buurgemeenten of op het water. Reactie Ten aanzien van binnenstedelijk bouwen: dit biedt een aantal algemene voordelen en kansen voor Hoorn en de regio in het bijzonder. Met de keuze voor binnenstedelijk bouwen sluit Hoorn aan bij het provinciaal en rijksbeleid. Behoud van landschap voor natuur en recreatie, duurzame mobiliteit en gebundelde energievoorzieningen (denk aan warmtenetten) zijn algemene voordelen. Specifiek voor Hoorn en de regio gaat het daarnaast om vitaliteit en behoud van voorzieningen. Hoorn ontgroent en vergrijst bovengemiddeld.

Om een vitale en leefbare stad te behouden zijn nieuwe woonmilieus gewenst die zorgen voor een evenwichtige bevolkingsopbouw. Een gezonde centrumstad is ook goed voor de regio. Ten aanzien van verkeer en vervoer: met name onder jongeren is er een tendens om meer met het openbaar vervoer (OV) te reizen of om gebruik te maken van collectieve voorzieningen. Dat biedt kansen voor de toekomst. Randvoorwaarden daarvoor zijn onder meer nabijheid (korte afstand van de woning tot een mobiliteitsknooppunt), een goed openbaar vervoer netwerk met betrouwbare reistijden en goede fietsvoorzieningen. Door geconcentreerd te bouwen worden OV-lijnen rendabeler en kunnen er investeringen plaatsvinden aan deze OV-knooppunten. Ten aanzien van de woningbehoefte en de verschillende doelgroepen: Hoorn kent, mede door de snelle groei vanaf de jaren ‘70, een homogene woningvoorraad en een onevenwichtige samenstelling van de bevolking. Door nieuwe aantrekkelijke woonmilieus voor jong én oud te realiseren, bevorderen we de doorstroming en trekken we tegelijkertijd nieuwe woonconsumenten aan. Betaalbaarheid is daarbij een belangrijk criterium (volgens het huidige beleid: 30% goedkoop, 30% middelduur en 40% duur). Het gaat dus niet alleen om doorstroming van (veelal) ouderen naar een andere woning, maar ook om het toevoegen van nieuwe woonmilieus, zodat de bevolkingssamenstelling gevarieerder wordt.

Elke woonconsument, jong of oud, heeft zijn specifieke wensen. De een kiest voor nabijheid van voorzieningen of wil geen tuinonderhoud, de ander verkiest vrij uitzicht of nabijheid van groen. In Hoorn willen we deze keus voor (toekomstige) inwoners vergroten en verbreden, zodat de samenstelling van de bevolking gevarieerder wordt. Wij verplichten niets voor wat betreft de woonkeuze. Door middel van een nog nader op te stellen kwalitatieve toets zullen nieuwbouwplannen worden getoetst of deze bijdragen aan de ambities zoals verwoord in de Omgevingsvisie (zie ook paragraaf 6.5). Ten aanzien van de snelheid waarmee de Omgevingsvisie is opgesteld: de basis voor de visie was al gelegd met het raadsbesluit ‘Meer stad worden’ (juni 2019) en recent vastgesteld beleid zoals de Groenvisie, de Woonvisie en de Mobiliteitsvisie. We zijn dus niet vanuit het niets begonnen. Dat maakte het mogelijk om in relatief korte tijd een visie te kunnen schrijven, zonder dat dit ten koste gaat van de zorgvuldigheid. Juist vanwege de integraliteit van de opgaven en de beoogde kwaliteit willen wij een sterke regie op de ruimtelijke ontwikkelingen van onze stad. We gaan daarom werken met een Intaketafel waar alle (bouw)initiatieven worden besproken.

Via een nog op te stellen kwalitatieve toets wordt integrale regie gevoerd op de ruimtelijke ordening van Hoorn en wordt een weging gemaakt of plannen bijdragen aan de gestelde doelen uit de Omgevingsvisie. Buiten de gestelde doelen uit de visie zullen nog nader op te stellen (kwalitatieve) criteria toegevoegd worden aan deze toets. Zie ook paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie. Ten aanzien van de communicatie met de inwoners: we hebben ons best gedaan om een visie te schrijven die zo duidelijk mogelijk is. Dat wil zeggen: redelijk compact, in begrijpelijke taal, een goede samen-

12

vatting, etc. Rond de terinzagelegging is bovendien een filmpje verspreid via de gemeentelijke website en social media. Het gaat (conform de wens van de raad) wel om een visie op hoofdlijnen. Deze hoofdlijnen krijgen nog een verdere uitwerking in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan. Diverse plannen zijn al in uitvoering of in voorbereiding (Poort van Hoorn, Holenkwartier, Rozenbuurt, etc.). Die worden niet (allemaal) concreet genoemd in de Omgevingsvisie, maar kennen hun eigen communicatietraject. Veel andere plannen zijn nog niet concreet of nog helemaal niet bekend. Dat geldt met name voor plannen die pas na 2030 worden gerealiseerd. Ten aanzien van de bouw van nieuwe woningen, groen en voorzieningen: de zienswijze gaat er ten onrechte van uit dat er 5.000 nieuwe woningen komen in Hoorn-Noord en het Venenlaankwartier. Op de kaart in paragraaf 4.1 van de Omgevingsvisie is te zien dat het om 1.800 tot 3.300 nieuwe woningen gaat. Er is dus sprake van een bepaalde bandbreedte, waarbinnen de raad later nog keuzes kan maken. De bouw van nieuwe woningen gaat in principe niet ten koste van groen. Sterker nog: bij gebiedsontwikkeling wordt waar mogelijk nieuw groen toegevoegd. Waar toch groen moet verdwijnen, wordt dat elders gecompenseerd. Datzelfde geldt voor voorzieningen als onderwijs, detailhandel en sport: deze moeten meegroeien met de bevolking.

Bij gebiedsontwikkeling en concrete plannen moet hiermee rekening worden gehouden. Bij transformatie van bestaande buurten (sloop en nieuwbouw) wordt integraal gekeken naar de kwalitatieve woningbehoefte (aan welk type woningen is behoefte), energievoorziening, groen, klimaatadaptatie, parkeren, etc. Dat is een ingewikkelde opgave, maar dat is wel de ambitie zoals die is verwoord in de Omgevingsvisie. Uiteraard worden de inwoners bij deze opgave betrokken. De ambitie is dat iedereen erop vooruit gaat en dat Hoorn een betere stad wordt. Het gaat dan bijvoorbeeld om het toevoegen van groen of om het toevoegen van voorzieningen, waar deze nu ontbreken. We kunnen vast niet iedereen tevreden stellen, maar we gaan in ieder geval het gesprek aan. Ten aanzien van mobiliteit: de recent vastgestelde Mobiliteitsvisie gaat net als de Omgevingsvisie uit van een forse groei van de stad. De Omgevingsvisie is een visie op hoofdlijnen, waarin per beleidsveld is aangegeven wat de koers voor de toekomst is. Eerder vastgestelde visies (zoals de Groenvisie, de Woonvisie én de Mobiliteitsvisie) zijn op hoofdlijn overgenomen. Voor woningbouw zijn in de Omgevingsvisie bandbreedtes per gebied aangegeven. Dat wordt verder uitgewerkt in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan (zie paragraaf 6.1 van de Omgevingsvisie).

Ook het aspect mobiliteit wordt daarin meegenomen, met aandacht voor parkeren, verkeersveiligheid, capaciteit van wegen, openbaar en collectief vervoer, etc. Ten aanzien van de specifieke vraag over de fietstunnel Koepoortsweg: op de kaart staat een pijl met de aanduiding ‘verbeteren langzaam verkeerroutes'. In dit geval slaat dat op de verbinding tussen de wijk Risdam en Hoorn-Noord. Deze ambitie is overgenomen uit de Mobiliteitsvisie. Het kan gaan om een verbetering van de huidige route (bestaande fietstunnel), maar ook andere opties kunnen eventueel worden onderzocht. Ten aanzien van de specifieke vraag over veiligheid: functiemenging leidt er juist toe dat er gedurende de hele dag mensen aanwezig zijn en er dus juist meer (sociale) veiligheid is c.q. wordt gevoeld. Bij gebiedsontwikkelingen zoals het Holenkwartier en de Poort van Hoorn wordt dus zo veel mogelijk uitgegaan van functiemenging. Tot slot de twee concrete adviezen. In paragraaf 6.1 van de Omgevingsvisie wordt aangegeven dat de visie eens in de vier jaar wordt geëvalueerd, de eerste keer twee jaar na vaststelling (2024). Dat kan aanleiding zijn op de Omgevingsvisie geheel of gedeeltelijk aan te passen. Met de regio en de provincie wordt voortdurend overlegd over woningbouw, verkeer en vervoer, duurzaamheid, etc. Op dit moment leidt dit overleg tot een keuze voor binnenstedelijk bouwen.

In de toekomst kan dit anders komen te liggen, maar daar zijn momenteel geen aanwijzingen voor. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

13

21. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner waardeert de mooie presentatie en het uitgebreide proces bij het opstellen van de visie. Ook is hij/zij blij dat in de visie aandacht is voor groen, voor betere verlichting op fiets- en wandelpaden en voor een beter openbaar vervoer. Deze inwoner vindt wel dat er te veel auto’s zijn in de binnenstad van Hoorn en vraagt of dit niet anders kan door een (gedeeltelijk) autovrije binnenstad. Deze inwoner spreekt zich uit tegen elektrische auto’s omdat de productie niet milieuvriendelijk is en omdat het huidige elektriciteitsnet het niet aankan. Ook vreest hij/zij dat Hoorn zijn karakter verliest door te veel hoogbouw. Draait het niet te veel om geld? Deze inwoner vraagt ook aandacht voor groen en water. Tenslotte hoopt hij/zij dat er nog voldoende winkels overblijven, ondanks het ombouwen van winkels naar woningen. Reactie De Mobiliteitsvisie, die recent door de raad is vastgesteld, gaat uit van meer ruimte voor de voetganger en de fietser in de binnenstad. Deze ambitie is overgenomen in de Omgevingsvisie. Concrete maatregelen zijn een kwestie van verdere uitwerking. Elektrische auto's zijn inderdaad niet de enige oplossing voor een duurzame mobiliteitstransitie. In het algemeen wordt gestreefd naar schone vervoersmiddelen die geen CO2 uitstoten, maar er spelen meer factoren mee.

Het realiseren van hoogbouw is zeker geen kwestie van geld. Hoogbouw is vaak duurder en lastiger te realiseren dan laagbouw. Er moeten nu eenmaal veel nieuwe woningen worden gebouwd en er zijn goede redenen om een groot deel daarvan te bouwen binnen 1.200 meter van de beide stations. Hoogbouw is zeker niet overal de norm. Waar hoogbouw is toegestaan en aan welke voorwaarden hoogbouw moet voldoen, wordt nader uitgewerkt in de Intensiverings- en Hoogbouwvisie. Behoud van het karakter van de binnenstad speelt daarin een belangrijke rol. En wat de binnenstad betreft: er worden inderdaad winkels getransformeerd tot woningen. Dat is mede het gevolg van de opkomst van winkelen via internet. Daardoor komen er steeds minder fysieke winkels. Dat is (helaas) een trend die de komende jaren verder zal doorzetten. Desondanks zullen er altijd winkels in de binnenstad blijven, aangevuld met horeca, ambachtelijke bedrijven, ateliers en musea, dienstverlening, etc. De binnenstad blijft zodoende een aantrekkelijk verblijfsgebied. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze zienswijze niet worden aangepast.

22. Schriftelijke zienswijze van de Vereniging Oud Hoorn Samenvatting zienswijze Oud Hoorn is positief over het participatietraject van de Omgevingsvisie en over de gesprekken die zijn gevoerd over de toekomst van de stad. Oud Hoorn ziet het echter als een gemis dat het brede palet aan sectorale visies slechts beperkt is opgenomen in de Omgevingsvisie, waardoor de Omgevingsvisie minder krachtig is geworden. Daarnaast is de visie te weinig innovatief en bestaat vooral uit een opsomming van bestaand beleid. Er lijkt sprake te zijn van een afstand tot de beleving van de bewoners en de visie is te algemeen en te weinig specifiek voor Hoorn. De visie heeft volgens Oud Hoorn veel aandacht voor het toerisme en minder aandacht voor de bewoners. Ook komen bepaalde sociale en maatschappelijke aspecten in de visie te weinig naar voren. Oud Hoorn vindt het een gemis dat de Omgevingsvisie de identiteit van de stad en de dorpen niet verder ontwikkelt en beschermt, in samenhang met de sectorale beleidsvisies – voor bezoekers én inwoners van Hoorn. Oud Hoorn wenst meer aandacht voor de regierol die de gemeente moet vervullen om meer stad te worden. Zonder een steviger rol zullen de geformuleerde doelen niet bereikt kunnen worden.

Verder gaat Oud Hoorn uitgebreid in op concrete tekstpassages en hun ideeën hierover (tekstvoorstellen en detailopmerkingen; zie de integrale zienswijze in onderdeel C).

14

Algemene reactie De zogenaamde Contourennota, die aan de basis heeft gelegen van de Omgevingsvisie, gaat uitgebreid in op de trends, de ontwikkelingen en de opgaven waar Hoorn voor staat. Conform de wens van de raad is de Omgevingsvisie zelf een compacte visie op hoofdlijnen. Beleid dat kort geleden door de raad is vastgesteld (zoals de Groenvisie, de Woonvisie en de Mobiliteitsvisie), is op hoofdlijnen opgenomen in de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie geeft zodoende in algemene zin antwoord op de opgaven waar Hoorn als stad voor staat. Dit wordt verder uitgewerkt in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan. Het gaat dan onder meer om concrete maatregelen, toegespitst op gebieden of thema's. Zie ook paragraaf 6.1 van de Omgevingsvisie. Ten aanzien van de regierol die Oud Hoorn bepleit: de gemeente start in 2022 met een zogenaamde Intaketafel. Aan deze tafel worden alle (bouw)initiatieven besproken. Door middel van een kwalitatieve toets wordt integrale regie gevoerd op de ruimtelijke ordening van Hoorn en wordt een weging gemaakt of plannen bijdragen aan de gestelde doelen uit de Omgevingsvisie. Daarnaast zullen nog nader op te stellen (kwalitatieve) criteria worden toegevoegd aan deze toets. Zie ook paragraaf 6.5 van de Omgevingsvisie.

Een van de opgaven waar Hoorn aan gaat werken is een sociale, gezonde en veilige leefomgeving (zie paragraaf 4.4 van de Omgevingsvisie). Iedereen moet kunnen meedoen in Hoorn. In het fysieke domein impliceert dit een goede bereikbaarheid van voorzieningen en het behoud van een gezond woon- en leefklimaat. Een aantrekkelijke woonomgeving is hier een belangrijk onderdeel in. Aantrekkelijke woningen met een goede openbare ruimte, als randvoorwaarde voor ontmoeting, zijn daarbij een vereiste. Dit geldt voor geheel Hoorn. De wijken rondom de binnenstad worden daarom niet gezien als alleen maar een locatie voor verdichting. Hier worden woonmilieus en voorzieningen toegevoegd die de wijken (en de stad als geheel) versterken. Hierbij wordt met respect gekeken naar de morfologie en de structuur van de bestaande wijken en de binnenstad. Dat is de stip op de horizon. Reactie op overige opmerkingen Op een aantal detailopmerkingen die niet terugkomen in de algemene reactie wordt hieronder nader ingegaan. - Is Hoorn nog wel centrumstad van de regio?

Hoorn vervult een centrale functie voor de Westfriese regio op het vlak van onder andere onderwijs, werkgelegenheid, zorg, cultuur en ontspanning en voert mede via gemeenschappelijke regelingen taken uit voor de regio. Om als regio vitaal te blijven heeft een regio een kloppend hart nodig, als metafoor van een gezond hart in een gezond lichaam. Dat is ook een centraal thema in de Provinciale Omgevingsvisie (onderdeel 'Sterke kernen, sterke regio's'). Het niet meer goed functioneren van een centrumgemeente heeft voor de gehele regio grote gevolgen – niet alleen ruimtelijk, maar ook sociaal en economisch. Een centrumstad kan niet zonder ommeland, de regio kan niet zonder centrumstad. Een centrumstad die zich niet ontwikkelt, boet in op vitaliteit en levensvatbaarheid waarbij achteruitgang dreigt. Dat heeft het verleden uitgewezen, ook in Hoorn. - De verhouding sociale huur en dure bouw wordt niet gehaald

Bij nieuwbouw van woningen hanteert de gemeenteraad al lange tijd het 30-30-40 principe: 30% goedkoop, 30% middelduur, 40% duur. Ter vergelijking: de huidige woningvoorraad bestaat uit ongeveer 45% goedkope woningen. In bepaalde wijken is het aandeel goedkoop (of juist het aandeel duur) over- of ondervertegenwoordigd. Het doel, zoals ook omschreven in de Woonvisie, is meer balans in de hele stad. Met andere oorden: de opgave is gemengde wijken, met een gemengde bevolkingssamenstelling. Dit zorgt voor een betere sociale cohesie en een beter draagvlak voor voorzieningen in de wijk. Per gebied wordt gekeken welke woningen (en welke voorzieningen) op welke locatie moeten worden toegevoegd. Dat wordt verder uitgewerkt in onder meer de gebiedsplannen (zie ook paragraaf 6.1 van de Omgevingsvisie).

15

- Het spoor is slechts een beperkte hindernis, de werkelijke hindernis is de Provincialeweg; de ambitie om de Provincialeweg om te vormen tot een stadsstraat wordt gemist

De Provincialeweg werkt inderdaad als een barrière in de stad. Een aantal jaren geleden is de maximum snelheid teruggebracht tot 70 km/h en is de Provincialeweg binnen de bebouwde kom gebracht. Maar daarmee is de barrière natuurlijk niet verdwenen. De raad heeft er destijds bewust voor gekozen om de maximum snelheid niet verder te verlagen tot 50 km/h. Ook ideeën om de Provincialeweg deels verdiept aan te leggen hebben het niet gehaald, met name vanuit kostenoverwegingen. In de Mobiliteitsvisie is wel de ambitie uitgesproken om de routes voor langzaam verkeer vanuit de wijken naar de binnenstad te verbeteren, met name waar deze de Provincialeweg kruisen. Deze ambitie is overgenomen in de Omgevingsvisie (zie met name de betreffende pijlen op de Visiekaart). Er zijn inmiddels concrete plannen voor een ongelijkvloerse kruising voor langzaam verkeer ter hoogte van het Keern. Ook bij toekomstige plannen voor de Hof van Hoorn zullen de mogelijkheden worden onderzocht om de barrièrewerking van de Provincialeweg te verminderen. Kortom, omvorming tot een echte stadsstraat met een snelheid van 50 km/h is voorlopig niet aan de orde. Binnen de huidige randvoorwaarden wordt echter wel gezocht naar mogelijkheden om de barrièrewerking te verminderen.

- Bij de Hoornse opgaven is te veel aandacht voor het toerisme en te weinig aandacht voor de vraag hoe de andere bedrijvigheid, die voor veel meer werkgelegenheid zorgt, versterkt en uitgebreid kan worden

De werkgelegenheid in Hoorn wordt gekenmerkt door veel arbeidsplaatsen in het midden- en kleinbedrijf. Deze werkgelegenheid willen we behouden en versterken. Ook wordt ingezet op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid. Het bieden van kansen voor jongeren is daarbij cruciaal. Door jongeren te binden ontstaat dynamiek en geconcentreerde kennis die kan leiden tot innovatieve ideeën. De oplossing voor het arbeidsmarktvraagstuk staat niet op zichzelf, het is een integrale opgave. Een combinatie van een goed vestigingsklimaat, aantrekkelijke werkgelegenheid, prettige en betaalbare woningen en voldoende ontwikkelmogelijkheden in het onderwijs biedt kansen om jongeren vast te houden en aan te trekken. Het gaat dus om de ‘Gouden driehoek’ van Werk, Onderwijs en Wonen (WOW). ‘Meer stad worden’ brengt in dit kader twee opgaven met zich mee: (1) toevoegen/uitbreiden van het aanbod van betaalbare huisvesting voor studenten en jonge professionals en (2) uitbreiden van de mogelijkheden voor hoger onderwijs. Dit biedt kansen om de krimp van de beroepsbevolking tegen te gaan. In samenwerking met de zorgsector en onderwijs zijn de eerste stappen in deze strategie al gezet en met succes. Er ligt een goede basis om hierop voort te bouwen. - Dat de kansen voor aardwarmte worden onderzocht, is een vreemde formulering: die kansen zijn al lang bekend

Geothermie en warmte uit oppervlaktewater en afval (TEO en TEA) zijn oplossingen om te voorzien in warmte via warmtenetten. Die potentie is inderdaad al enige tijd bekend. We zijn aan het onderzoeken welke bron, waar en in welke mate op een efficiënte manier gebruikt kan worden. Dit vereist samenwerking met (markt)partijen, zowel op stads- als regioniveau. Regie houden is daarbij hard nodig, juist om een lappendeken aan energiemaatregelen vanuit verschillende bronnen te voorkomen en dus efficiency te verliezen. - Hoorn probeert al jaren tevergeefs aan te schuiven bij de Metropoolregio Amsterdam (MRA)

Hoorn maakt bestuurlijk gezien geen onderdeel uit van de MRA, maar behoort wel tot het dagelijks systeem van de MRA (het zogenaamde ‘daily urban system'). Hoorn werkt daarom wel degelijk samen met het Rijk, de provincie Noord-Holland en de MRA aan integrale opgaven van de regio. Gezamenlijk wordt onder meer gewerkt aan het programma Bereikbare Steden, de Hoornse Lijn en de Verstedelijkingsstrategie van de MRA. In dat kader zijn Alkmaar en Hoorn de belangrijkste stedelijke knooppunten in de regio Noord-Holland Noord. Ze vormen als het ware het voorportaal van en naar de andere gemeenten in de regio. De Hoornse Lijn is een samenwerkingsverband waarbij integraal naar de noordelijke as van de MRA wordt gekeken (de spoorlijn Amsterdam-Hoorn): hoe kan deze as op het gebied van wonen, werken en recreëren verder worden versterkt? Bereikbare Steden is een gezamenlijk onderdeel van de Uitvoerings-

16

agenda Samen Bouwen aan Bereikbaarheid en het MRA-programma Bouwen en Wonen. Er worden veel nieuwe woningen in de MRA gebouwd, waarvan een groot deel in de stadsharten van Almere, Haarlem, Hilversum, Hoofddorp, Lelystad, Purmerend en Zaanstad. Buiten de MRA wordt ook gekeken naar verdichtingsmogelijkheden in Alkmaar en Hoorn. Daarbij gaat het niet alleen om aantallen: nieuwe woningen moeten goed, betaalbaar, gevarieerd, klimaatbestendig en duurzaam zijn – en dat in een aantrekkelijke stedelijke omgeving met optimale bereikbaarheid en voldoende werkgelegenheid. We hebben de ambitie om deze nieuwe woningen zo veel mogelijk te realiseren in bestaand stedelijk gebied, in de buurt van bestaande OV-knooppunten. Zo beperken we de groei van het woon-werkverkeer, verkleinen we de afstanden die mensen afleggen, maken we optimaal gebruik van de bestaande infrastructuur en blijft landelijk gebied behouden. En we creëren daarmee aantrekkelijke, levendige stadscentra, met voorzieningen op loop- en fietsafstand. Aanpassingen visie Een aantal detailopmerkingen en concrete tekstsuggesties zijn verwerkt in de Omgevingsvisie.

23. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Volgens deze inwoner ontbreekt een integrale visie op behoud van erfgoed of inzet van erfgoed voor een beleefbare stad. De versterking van cultuurhistorische waarden zou uitgangspunt moeten zijn, waarbij oog is voor samenhangende ensembles van onroerend en roerend erfgoed. Hij/zij pleit ervoor de Omgevingsvisie in deze zin aan te passen. Ook mist deze inwoner een koppeling met de Erfgoedvisie waarin een aantal meer of minder concrete voornemens worden genoemd. Verder heeft hij/zij nog twee heel concrete opmerkingen. (1) In paragraaf 5.2 (Uitgangspunten per gebiedstype – Historisch centrum) ontbreekt de verbinding met het water en de schepen in het historisch lint dat stad en haven verbindt. De kwaliteit van het ensemble van historische gebouwen, bruggen en schepen in het historische lint vragen specifieke aandacht en verdere ontwikkeling. En (2): de kaart van pagina 50 kent de aanduiding 'cultuurhistorische waarde: water'. Zowel de binnenhaven als de buitenhaven zouden hierin moeten worden opgenomen. Reactie Conform de wens van de raad is de Omgevingsvisie een globale visie op hoofdlijnen. Eerder vastgesteld beleid is op hoofdlijnen overgenomen in de Omgevingsvisie. Dat geldt ook voor de Erfgoedvisie, waarvan dus niet alle details zijn overgenomen.

Behoud en versterking van de cultuurhistorische waarden, met name in de binnenstad, is echter wel degelijk uitgangspunt van de Omgevingsvisie. Dit kan explicieter in de visie worden verwoord. Aanpassingen visie In de Omgevingsvisie wordt nadrukkelijker aangegeven dat behoud en versterking van cultuurhistorische waarden uitgangspunt is. Ook de kaart op pagina 50 wordt zodanig aangepast, dat de binnenhaven en de buitenhaven de aanduiding ‘cultuurhistorische waarde: water’ krijgen.

24. Schriftelijke zienswijze van een inwoner Samenvatting zienswijze Deze inwoner vindt dat de Omgevingsvisie veel goede ambities omvat, maar dat sommige zaken (meer) aandacht behoeven. Ten eerste mist deze inwoner in de Omgevingsvisie de nodige ambitie bij het versterken van de historische blauwe structuur. Hij/zij adviseert de gemeente om bestaande historische waterlopen landschappelijk te versterken en te herstellen waar deze verloren zijn gegaan. Ook adviseert deze inwoner een vaarroutenetwerk te ontwikkelen voor kleine bootjes binnen Hoorn, met aansluiting op het regionale netwerk. Hij/zij verwijst in deze context naar de visiekaart vaarroutes Hoorn van 2016. Deze inwoner pleit verder

17

voor het realiseren van groene wandelroutes langs de wateren die de parken, kinderboerderijen en de kustlijn onderling verbinden. Ook benadrukt hij/zij de positieve effecten van deze maatregelen voor de klimaatadaptatie. Ten tweede pleit deze inwoner ervoor het beschermd stadsgezicht uit te breiden. Het gaat dan vooral om de vooroorlogse stadsuitbreidingen langs de lanen en rond de Eikstraat en J.D. Pollstraat. Ten derde adviseert deze inwoner om wijken met een eigen identiteit te ontwikkelen. Om in Hoorn een diversiteit aan woon- en werkmilieus te kunnen bieden, is het belangrijk van iedere wijk het eigen karakter te bepalen en te versterken: een eigen identiteit op basis van ontstaansgeschiedenis, stedenbouwkundig karakter en sociale opbouw. Hij/zij geeft vervolgens een concreet voorstel voor een indeling van de stad en stelt verder voor om de Poort van Hoorn tot aparte wijk te benoemen. Tenslotte heeft deze inwoner nog een aantal kleinere tekstuele suggesties. Reactie Ten aanzien van het versterken van de historische blauwe structuur: deze waterstructuren zijn een belangrijk element in de opbouw van onze stad en hebben ook een functie ten aanzien van de klimaatverandering (waterberging). Bij verdere uitwerking van de Omgevingsvisie in gebiedsplannen zal hier aandacht voor zijn.

Dat geldt ook voor het verbinden en/of versterken van het vaarroutenetwerk en klimaatadaptieve maatregelen. De (nieuwe) vaarroutes worden op diverse plaatsen in de tekst genoemd (met name paragrafen 5.2 en 5.4). Ook op de kaarten zijn de huidige en te ontwikkelen vaarroutes terug te vinden. Bij verdere uitwerking in bijvoorbeeld gebiedsplannen worden deze vaarroutes bij de planvorming meegenomen. Ten aanzien van uitbreiding van het beschermd stadsgezicht: cultuurhistorische kwaliteiten worden in geheel Hoorn beschermd. Juist deze kwaliteiten maken een stad aantrekkelijk en divers. Het extra beschermen van delen van Hoorn-Noord, door deze op te nemen in het beschermd stadsgezicht, vinden wij niet de oplossing. Deze extra bescherming zou belemmerend kunnen werken voor ontwikkelingen die op zichzelf wenselijk zijn. Ten aanzien van het ontwikkelen van duidelijk herkenbare wijken met een eigen identiteit: de Omgevingsvisie is een globale visie op hoofdlijnen, conform de wens van de gemeenteraad. Dit wordt nader uitgewerkt in programma's, gebiedsplannen en het Omgevingsplan. In de Omgevingsvisie wordt een eerste aanzet gegeven voor een typologie van de verschillende wijken en de woon- en werkmilieus die daar een plek kunnen krijgen. Dat zal verder worden uitgewerkt in verschillende gebiedsplannen per wijk.

Ten aanzien van de overige suggesties: deze worden overgenomen, waar het gaat om onvolkomenheden in de tekst of op de kaarten. Dat gaat bijvoorbeeld om de wegnummers (pagina 15), de voorzieningen zoals genoemd op pagina 21, de treinfrequentie in de spits (pagina 35), kleine correcties aan het kaartmateriaal (pagina's 48, 50 en 54), het feit dat de lanen later zijn ontstaan dan de linten (pagina 49). Aanpassingen visie Een aantal detailopmerkingen en concrete tekstsuggesties zijn verwerkt in de Omgevingsvisie. Samenvatting aanvulling zienswijze Deze inwoner vraagt in een aanvulling van de zienswijze meer aandacht voor kunst in de openbare ruimte. Landschapskunst is belangrijk om wijken een eigen identiteit te geven, om de stad aantrekkelijk te maken, om je onderweg te oriënteren en als route om langs te lopen. Hij toont voorbeelden waar Hoorn in het verleden heeft ingezet op kunst, waardoor diverse wijken hun eigen karakteristiek hebben gekregen. Het verdichten van de woningbouw in de stad zou ook gepaard moeten gaan met het verdichten en versterken van deze bestaande identiteiten en het toevoegen van kunst in wijken die nu onderbedeeld zijn.

18

Reactie Bij het ontwikkelen van woonmilieus in bestaande wijken wordt gekeken naar de huidige identiteit van de wijk. Soms kan dat betekenen dat ontbrekende woningtypologieën moeten worden toegevoegd, om het bestaande aanbod te versterken. Daarbij wordt uiteraard ook naar de kwaliteit van de openbare ruimte gekeken. We zetten hierbij in op openbare ruimte die buiten functionele voorwaarden ook ontmoeten centraal stelt. Kunst in relatie met bestaande elementen in de buurt/wijk kan hier een onderdeel van zijn om openbare ruimte aangenamer te maken en te verfraaien. Aanpassingen visie De visie zal naar aanleiding van deze aanvulling niet worden aangepast.