Bijlage 2: Evaluatie Beleidsvisie Rondkomen 2021-2025

De rol van accountmanager wordt nu wel gemist. Externe reflecties uit de gesprekken met de partners Uitgaande van de samenwerkingsbasis die er is tussen de gemeente en de maatschappelijke partners, zijn de volgende aandachtspunten voor de samenwerking op tafel gekomen. Samenwerking en invulling gemeentelijke regierol De gemeentelijke beleidsvoornemens rond integrale samenwerking uit de beleidsvisie zien de partners nog onvoldoende terug in de praktijk.

Pagina 46 van 61

De partners constateren tekorten in de invulling van de gemeentelijke regievoering. De gemeente organiseert wel de nodige afspraken en gesprekken, maar die krijgen vervolgens van gemeentezijde onvoldoende opvolging en concrete vertaling. Ook duurt het soms veel te lang voordat de gemeente een gezamenlijk initiatief, zoals de VoorzieningenWijzer, verder brengt en operationeel maakt. Voor de partners is dan niet duidelijk waarom het zo lang duurt. De partners werken op zich onderling goed samen en stemmen dingen af, maar iedere partner gaat, zonder goede regievoering van de gemeente op ieders inzet en aandeel, nog te veel een eigen weg. De gemeente kan daar een goede rol in spelen en doet dat op een aantal punten ook al, waardoor er al wel meer afstemming is. Het advies van meerdere partners is: richt je samenwerking primair in op het gezamenlijk werken aan de doelen voor de inwoner, zoals het bewerkstelligen van een schuldenvrije toekomst. En stem ook je mix aan instrumenten daar goed op af. In dat verband is de oproep van meerdere partners ook om meer nadruk te leggen op nazorg, om recidive van wanbetaling en problematische schulden te voorkomen. Hoorn lijkt sterk te denken in het beheersen processen en knipt die in de samenwerking dan soms te veel op, waardoor er vervolgens wel veel overdrachtsmomenten zijn.

Dat kan op papier efficiënt lijken, maar in de praktijk werkt dat regelmatig averechts. Samenwerking op West-Fries niveau Een aandachtspunt is het verschil tussen Hoorn en de andere West-Friese gemeenten. Meer harmonisatie in de werkwijze rond de samenwerking met partners zou helpen, omdat meerdere partners op West-Fries niveau opereren. Beter benutten van rol en mogelijkheden van partners De meerwaarde die gemeentelijke partners hebben, ligt onder meer in het bereiken van inwoners met problemen, omdat sommige organisaties door hun werkwijze ook regelmatig ‘achter de voordeur komen’ en dan inwoners willen en kunnen wijzen op voorzieningen die ze nog niet benutten. Dat veronderstelt dan wel dat de partners goed door de gemeente worden geïnformeerd, dat de gemeente een actuele sociale kaart onderhoudt en deze ook ter beschikking stelt. En dat de gemeente inzicht geeft in de eigen cijfers over de realisatie van beleidsvoornemens en het gemeentelijke aandeel daarin. Dat vereist ook dat de gemeente inwoners die baat hebben bij (aanvullende) hulp of begeleiding vanuit vrijwilligersorganisaties doorverwijst. Dat laatste heeft, om voor de partners onduidelijke redenen wel een jaar stilgelegen. Dat was ook in tegenspraak met de voornemens die de gemeente zowel bestuurlijk als ambtelijk kenbaar had gemaakt. Inmiddels is die toewijzing wel weer op gang gekomen.

Behouden dan wel terugkrijgen van een ‘wij-gevoel’ en noodzaak tot korte lijnen De kwaliteit van het samenspel leunt sterk op persoonlijke contacten tussen partners en gemeenten. Door veel personele wisselingen bij de gemeente is daarin weinig continuïteit. Een vast aanspreekpunt binnen de gemeente helpt enorm, zo blijkt uit ervaringen van Stichting Leergeld en de Formulierenbrigade.

Pagina 47 van 61

Een belangrijk aandachtspunt is dat meerdere partners het ‘wij-gevoel’ (of ook wel ‘partnergevoel’ genoemd) missen. Dat heeft verschillende oorzaken. De gemeente lijkt regelmatig weinig oog te hebben voor de maatschappelijke agenda en het belang van de partners. Bij de vrijwilligersorganisatie gaat het dan om erkenning, faciliteiten en geld. Waar het gaat om verantwoording lijkt de balans soms zoek. De gemeente stelt hoge en soms overdreven eisen aan de verantwoordingsinformatie van de partners, maar komt niet zelf over de brug met informatie over de eigen inzet en besteding van middelen. Bij Intermaris gaat het ook om goede en snelle terugkoppeling over afspraken op organisatie- en casusniveau. Het meldsysteem RIS, waar zowel de gemeente als Intermaris in investeren, rendeert immers alleen als er vervolgens ook opvolging gegeven wordt aan de meldingen en de samenwerkingspartners elkaar daar ook zo goed mogelijk over informeren (binnen de mogelijkheden van AVG). De gemeente blijft daar volgens meerdere partners regelmatig bij in gebreke, waar het gaat om terugkoppeling en informatie. Een aantal partners signaleert tot slot haperende informatie-uitwisseling binnen 1.Hoorn en tussen team Rondkomen en de andere teams (die ook de wijkspreekuren uitvoeren). Overige punten Hier staan gelukkig ook positieve punten tegenover: •

De samenwerking met de uitvoering gaat volgens een aantal partners op zich goed. Medewerkers zijn gedreven en betrokken bij de inwoners. Ze weten wat ze doen en waarom ze het doen.

•

De Formulierenbrigade is zeer te spreken over de samenwerking/het samenspel met 1.Hoorn.

•

Wat enorm helpt in de samenwerking, zijn korte lijnen met de gemeentelijke medewerkers, zoals bij Stichting Leergeld, de Formulierenbrigade en bij beschermingsbewindvoerders het geval is. Daardoor kunnen problemen snel en gemakkelijk worden aangekaart.

Facilitering •

Op dit moment is het, ondanks het feit dat daar al wel stappen in zijn gemaakt, voor organisaties die met de inwoners in gesprek zijn nog steeds niet gemakkelijk te vinden waar inwoners gebruik van kunnen maken. Zij doen een oproep aan de gemeente om dat beter te faciliteren. Vier jaar geleden is al een digitaal klantenportaal beloofd. Partners zouden daar veel aan hebben en willen graag weten hoe ver het daar nu mee staat. Denk en handel daarbij ook vanuit het gezichtspunt van inwoners: wat jij als gemeente klantvriendelijk vindt, is dat voor inwoners misschien niet. Wat de gemeente een lage drempel vindt, hoeft dat voor hen niet te zijn. Denk ook na over hoe op een klantvriendelijke manier benodigde gegevens te krijgen zijn. En onderhoud ook zelf de contacten met inwoners. Hoe langer het duurt voordat er contact is, hoe gemakkelijker mensen afhaken in een hulptraject.

•

Het advies is om zoveel mogelijk een dubbele uitvraag bij inwoners te voorkomen. Bijvoorbeeld door realisatie van ‘Mijn Hoorn’. Er is nu wel een digitaal formulier, maar de gemeente had niet goed nagedacht over de ondertekening ervan. De procedure met het formulier is daarom nog steeds heel bewerkelijk, mede door alle bijlagen die apart moet worden opgestuurd.

•

Ten aanzien van het effectief samenwerken geven een aantal partners aan dat zij te weinig konden profiteren van informatie en kennis die de gemeente in huis heeft of zou moeten hebben. Dit punt komt overeen met het rekenkamerrapport.

Pagina 48 van 61

Conclusies en aanbevelingen 1. Stuur in de samenwerking primair op het realiseren van gezamenlijke doelen voor de inwoners. Stem de mix van instrumenten dan ook af op de doelen die je wilt bereiken en breng afspraken en werkprocessen daar zoveel mogelijk mee in lijn. 2. Let in het onderhouden van de samenwerkingsrelaties en ook in de communicatie op gelijkwaardigheid, transparantie, erkenning/waardering en kijk uit voor te vergaande

3.

4.

5.

6. 7.

8.

verzakelijking in de relaties met partners. Voorkom kapitaalvernietiging bij vrijwilligersorganisaties. Ga van beheersingsgericht meer naar ontwikkelingsgericht. Neem dat op in het werken aan de Hoornse basishouding. In het goed meenemen van partners in beleids- en uitvoeringskeuzes en in de besluitvorming schiet de gemeente tekort. Daardoor staan de partners te vaak voor verrassingen. Let in de samenwerking en in de communicatie op wederkerigheid in informatie en balans in verantwoording. Wees ook zelf als gemeente transparant over plannen, eigen activiteiten en besteding van middelen. Iedereen heeft baat bij een steviger invulling van de regierol, waarbij de partners vooral ook de wens hebben dat de gemeente partijen bij elkaar brengt. Heb daarbij als gemeente oog voor de maatschappelijke agenda en ook het belang van de partners. Dat draagt bij aan het ‘wij-gevoel’. Anders gezegd, reduceer je partner niet tot een schakel in jouw plannen. Dat komt de dienstverlening door de opdrachtnemer uiteindelijk ten goede. Verbeter de gebruiksvriendelijkheid van de toegang tot regelingen. Het belang van inwoners en vrijwilligers ligt daarbij in elkaars verlengde. Het inzetten van ervaringsdeskundigen is een van de mogelijkheden om daar alert op te blijven en om gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid te verbeteren.

Schat de zelfredzaamheid van de inwoners realistisch in en anticipeer daarop. Benut daarvoor ook de kennis en ervaring van partners. Overweeg om de rol van accountmanager opnieuw in te vullen. Er is op basis van de beschikbare informatie nu een heel beperkt beeld van de mate waarin de afgesproken taakverdeling en uitvoering daarvan ook de verwachte resultaten heeft opgeleverd en of de samenwerking effectief was waar het gaat om de beoogde impact van de samenwerking voor de inwoner. Met de kanttekening dat het niet altijd mogelijk is die bijdrage en het effect daarvan kwantitatief goed in beeld te krijgen, is de aanbeveling om dit in de volgende beleidsperiode beter in beeld te brengen. Betrek je partners op tijd bij het ontwikkelen van de volgende beleidsvisie.

Pagina 49 van 61

4.4 Civiele beschermingsmaatregelen Ambitie uit de Beleidsvisie Rondkomen Inwoners worden op de juiste manier geholpen. Er zijn zowel inwoners die vanwege (problematische) schulden in bewindvoering zitten, als inwoners die vanwege fysieke en geestelijke omstandigheden in bewindvoering zitten. Het opleggen van zogenaamde civiele beschermingsmaatregelen (bewindvoering, curatele of mentorschap) gebeurt door de rechter. Wettelijk is geregeld dat de kosten voor bewindvoering door gemeenten worden gefinancierd uit de bijzondere bijstand. Onderdeel van de sturing door de rechtbank op bewindvoering is dat cliënten uitstromen als de schulden zijn opgelost en het bewind niet meer noodzakelijk is. In 2021 is een onderzoek uitgevoerd door Berenschot naar de verbetering van de samenwerking met bewindvoerders. De conclusies en aanbevelingen hieruit zijn meegenomen in de Beleidsvisie Rondkomen. Daarnaast is in nauwe samenwerking met bewindvoerders een samenwerkingsovereenkomst opgesteld en afgesloten. Ongeveer twintig bewindvoerdersorganisaties hebben deze overeenkomst ondertekend. Met een kerngroep van bewindvoerders is de overeenkomst verder uitgebreid en doorontwikkeld, onder meer met inzet van een zogenaamde Werkplaats vanuit kenniscentrum Schouders Eronder. Uit die Werkplaats zijn een aantal concrete acties uitgekomen die zijn opgepakt.

Bewindvoerders kunnen een verkorte aanvraag voor schuldhulpverlening indienen, de draagkrachtperiode bijzondere bijstand is verlengd naar maximaal 36 maanden en Plinkr Nazorg wordt ingezet. Met de inzet van Plinkr Nazorg wordt meer grip op de in- en uitstroom en daarmee mogelijk ook een besparing op de bijzondere bijstand verwacht. Dit is in september 2024 gestart. De samenwerkingsovereenkomst is nog niet geëvalueerd. In de samenwerkingsovereenkomst die in maart 2022 is afgesloten met bewindvoerders zijn afspraken gemaakt over de kwaliteit van de bewindvoering en het samenspel tussen bewindvoerders en de gemeente, waarbij het resultaat voor de klant centraal staat. Hiermee konden verbeteringen in het proces worden doorgevoerd. Tegelijkertijd zorgt dit voor een betere samenwerking met de bredere groep samenwerkingspartners, wat weer leidt tot betere kwaliteit van hulpverlening aan de inwoners. Bijvoorbeeld op gemak, snelheid, zelfredzaamheid óók voor inwoners. De verwachtingen bij het voorbereiden van het convenant aan de gemeentelijke kant was dat het aantal inwoners met bewindvoering zou dalen en dat dit een jaarlijks oplopende kostenbesparing zou opleveren. Dat is niet gebeurd en achteraf blijken deze verwachtingen ook niet realistisch te zijn geweest. Wel zijn de kosten gestabiliseerd en is de samenwerking verbeterd.

De mogelijkheid van een realistische kostenbesparing blijft ook voor de volgende beleidsperiode een aandachtspunt. Sinds kort wordt Plinkr Nazorg door de gemeente en de bewindvoerders samen in werking gezet. Dit is een tool om bij te dragen aan de uitstroom uit bewind, bij inwoners voor wie dat mogelijk is. Dat is veelbelovend. De effecten van Plinkr Nazorg zijn nog niet zichtbaar omdat dit net is gestart. De gemeente kan gebruikmaken van het wettelijk verankerde adviesrecht, maar dit gebeurt in de praktijk nog weinig. Dit is niet alleen in Hoorn het geval, maar geldt voor gemeenten in heel Nederland. Het bijsturen op de inzet van beschermingsmaatregelen op basis van adviesrecht blijkt zeer tijdrovend en leidt in de praktijk nauwelijks tot verandering. Dit wordt ook door de gesprekspartners beaamd. Pagina 50 van 61

4.4.1 Uitkomsten uit het gesprek met een aantal voor de Hoornse inwoners belangrijke bewindvoerders NB De gesprekspartners kunnen niet spreken namens alle bewindvoerders. Bij de uitnodiging is wel een selectie gemaakt van bewindvoerders die een belangrijke rol spelen voor de Hoornse inwoners en die de samenwerkingsovereenkomst met de gemeente hebben ondertekend. Uitkomsten en aandachtspunten: •

Sinds het afsluiten van het convenant zien de bewindvoerders een aantal positieve ontwikkelingen in de samenwerking. De toegang naar de gemeentelijke hulpverlening is verbeterd voor hun cliënten. En er is aan beide kanten meer zicht op de in- en uitstroom. Er is inmiddels een verkorte aanvraagroute voor bijzondere bijstand. Die route vraagt echter nog steeds wel relatief veel administratie en formulieren.

•

Het samenspel met Intermaris rond huurachterstanden van cliënten verloopt goed.

•

De beschermingsbewindvoerders zijn blij met de inzet van Plinkr. Dat maakt een check mogelijk op het leervermogen van cliënten, wat vervolgens helpt bij de inschatting of een cliënt weer zelfstandig verder kan.

•

Net als Intermaris vinden bewindvoerders dat de gemeente te strikt omgaat met privacyregels. Dat bemoeilijkt soms de noodzakelijke uitwisseling over cliënten.

•

Advies aan gemeente: maak beter inzichtelijk welke nazorg er nodig is en zorg dat die op een goede manier geleverd kan worden. Daar kunnen vrijwilligers een goede rol in vervullen, maar de gemeente zelf moet zicht houden op de situatie van de inwoner. Zonder begeleiding is de kans op recidive bij de klantengroep van beschermingsbewindvoerders aanzienlijk.

•

Bewindvoerders merken nog weinig effect van vroegsignalering.

•

Het gebruik van het adviesrecht door de gemeente is in de ogen van de bewindvoerders weinig effectief en wel tijdrovend.

•

De bewindvoerders wijzen erop dat de BTW in de toekomst afgaat van de bewindvoeringskosten, wat mogelijk kan bijdragen toekomstige kostenbesparing.

Verbeterpunten en tips: •

Bewindvoerders hebben behoefte aan een actuele sociale kaart van de gemeente en aan door de gemeente georganiseerde casuïstiekbesprekingen.

•

Meer regie van de gemeente op het bij elkaar brengen van partijen die elkaar kunnen versterken, zoals bewindvoerders en vrijwilligers. o Het samenspel tussen bewindvoerders en de Kredietbank verloopt in de ogen van de bewindvoerders regelmatig nogal stroef en is sterk persoonsafhankelijk. o Het samenspel met Zuidweg & Partners en met Over Rood verloopt soms stroef. De terugkoppeling is moeizaam en de doorlooptijden zijn lang. Daardoor kunnen huurschulden bij (ex-)ondernemers soms onnodig oplopen. o Het samenspel met WerkSaam is soms stroperig. De informatie-uitwisseling verloopt moeizaam. Ook WerkSaam heeft sterk de wens om dit de komende periode te verbeteren, zodat de cliënten van WerkSaam daadwerkelijk gebruik gaan maken van de voorzieningen waar ze recht op hebben.

•

In de samenwerking met vrijwilligers is het belangrijk dat de gemeente grip houdt op de trajecten. Vrijwilligers hebben in de ogen van bewindvoerders de neiging soms te veel bij zich te houden. Het is van belang dat het helder is wanneer vrijwilligers zaken beter over kunnen dragen aan professionals. Pagina 51 van 61

•

Zet als gemeente in op een meer outreachende aanpak en ga ook zelf naar vindplaatsen.

•

Advies de bewindvoerders is om Vangnet en advies (een regionaal advies- en meldpunt voor inwoners en professionals met (niet-acute) zorgen over inwoners van Noord-Holland-Noord).overeind te houden, omdat zij daar voor hun klantengroep regelmatig gebruik van maken.

•

Bewindvoerders zouden voor hun cliënten graag vaker kwijtschelding van gemeentelijke belastingen zien en een nog betere toegang tot de Voedselbank.

Deelconclusie Hoofdlijnen op basis van de gesprekken met partners: •

Positieve ontwikkelingen zijn: de verbeterde toegang, goed samenspel, verkorte aanvraagroute voor bijzondere bijstand en de inzet van Plinkr.

•

Verbeterpunten zijn: meer regie van de gemeente op het bij elkaar brengen van partijen, ook bij het organiseren van een goede taakverdeling met vrijwilligers, een sociale kaart, het organiseren van casuïstiekbesprekingen en meer accent op outreachend en vindplaatsgericht werken. Aandachtspunten voor de komende beleidsperiode: •

De effectiviteit van de inzet van het adviesrecht.

•

Blijven monitoren en waar mogelijk sturen op de kosten van bewindvoering, mede met behulp van Plinkr. Als een inwoner wil uitstromen, hoe is dat dan georganiseerd? Welke vorm is daarvoor nodig? Aandacht voor de nazorg en wat er is gebeurd om de zelfredzaamheid te vergroten.

Pagina 52 van 61

5. Communicatie 5.1 Strategie en concrete doelen De communicatie rondom de Beleidsvisie Rondkomen heeft als doel om inwoners van de gemeente effectief te informeren over de beschikbare voorzieningen en hen te begeleiden in het proces om deze voorzieningen aan te vragen en te benutten. Ambitie uit de Beleidsvisie Rondkomen: Communicatie is eenvoudig, duidelijk en toegankelijk, zodat alle inwoners, ongeacht hun achtergrond of digitale vaardigheden, begrijpen welke stappen ze moeten nemen.

Gebruiksvriendelijkheid • Eenvoudige taal: alle communicatie, zowel schriftelijk als mondeling, is opgesteld in begrijpelijke taal. Vermijden van jargon en technische termen is hierbij cruciaal. • Visuele ondersteuning: er wordt gebruikgemaakt van infographics (zoals de praatplaat van schuldhulpverlening) om informatie nog toegankelijker te maken. Dit helpt inwoners met laaggeletterdheid of een visuele leerstijl om de informatie beter te begrijpen. • Testen met de doelgroep: we werken samen met Stichting ABC om met regelmaat onze communicatiemiddelen te testen. Toegankelijkheid • Inclusieve communicatie: er wordt rekening gehouden met de verschillende doelgroepen. Dit betekent dat er aangepaste versies van materialen beschikbaar zijn, zoals de diverse uitlegfilmpjes vanuit de NVVK die voor het schuldhulpverleningstraject gebruikt worden. • Digitale toegankelijkheid: de gemeentelijke website en de onlineapplicaties voldoen aan de richtlijnen voor digitale toegankelijkheid (WCAG 2.1), zodat deze bruikbaar zijn voor mensen met een beperking. Inwonersreis • Eenduidige stappen: de communicatie moet inwoners begeleiden door hun ‘reis’ door de voorzieningen, waarbij elke stap duidelijk en begrijpelijk wordt uitgelegd. Inwoners kunnen regelingen op verschillende manieren aanvragen, zowel digitaal als op papier.

• Eenduidige boodschap: alle betrokken partijen (gemeente, zorgverleners, sociale diensten) hanteren dezelfde taal en communicatieprincipes om verwarring te voorkomen. Bij nieuwe diensten krijgen zij allemaal dezelfde informatie en MeestGesteldeVragen aangereikt.

Pagina 53 van 61

5.2 Toepassing communicatiestrategie in de uitvoering beleidsvisie De strategie is gericht op massacommunicatie. Hierbij wordt enerzijds ingezet op de vindbaarheid van de diensten van team Rondkomen. Anderzijds worden de gemeentelijke kanalen ingezet om per inkomensondersteunende voorziening de regeling onder de aandacht te brengen. Het gaat hierbij om de volgende gemeentelijke kanalen: • Stadsnieuws (in Hoorns Nieuwsblad, huis-aan-huis verspreid met ja-ja- of ja-nee-sticker); • Online stadsnieuws (voor mensen die hierop geabonneerd zijn); • Facebook; • Instagram; • Driehoeksborden bij grootschalige campagne; • Posters; • Flyers; • Informatieschermen bij huisartsen (alleen promotie voor diensten van 1. Hoorn); • Nieuwsbrief via het ouderportaal bij basisscholen; • Nieuwsbrief naar samenwerkingspartners en maatschappelijke organisaties; • Daarnaast wordt geprobeerd om mensen via de wijkcentra of het voorliggend veld te bereiken en vinden er huisbezoeken plaats. De inzet op massacommunicatie via de diverse digitale kanalen is effectief geweest voor het bereiken van een groot deel van de inwoners. Toch blijkt dat sommige doelgroepen, zoals anderstaligen of mensen met beperkte toegang tot digitale middelen, moeilijker te bereiken zijn via deze strategie. Deze kwetsbare groepen blijven vaak buiten bereik, ondanks de brede inzet van gemeentelijke kanalen.

Daarnaast zijn methodes zoals huisbezoeken erg tijdrovend. Daarom zou het waardevol zijn om te overwegen de strategie uit te breiden met gerichtere, op maat gemaakte communicatie en te kijken naar specifieke wijken. Denk hierbij aan het inzetten van tolken, meertalig voorlichtingsmateriaal en nog meer samenwerken met specifieke organisaties die zich richten op migranten en laaggeletterden. Daarnaast kan het persoonlijk benaderen van doelgroepen op locaties waar deze groepen samenkomen, zoals moskeeën, supermarkten, winkelcentra, plekken waar taalcursussen worden gegeven, zorgverlening en markten, bijdragen aan het beter informeren van deze mensen. Tot slot zou het betrekken van sleutelfiguren uit de gemeenschap als intermediairs kunnen helpen om vertrouwen op te bouwen en drempels weg te nemen voor deze moeilijk bereikbare groepen. Door deze aanvullende benaderingen te implementeren, kan de strategie inclusiever worden en beter aansluiten op de behoeften van de meest kwetsbare inwoners. Deelconclusie Door te focussen op eenvoud, duidelijkheid en toegankelijkheid in alle vormen van communicatie, kan ervoor worden gezorgd dat elke inwoner, ongeacht achtergrond of vaardigheden, in staat is om zich succesvol door het systeem te navigeren. Een verbeterslag ligt hierbij nog in de vereenvoudiging van het aanvragen van regelingen en een doelgroepgerichte communicatiestrategie.

Pagina 54 van 61

6. Financiën 6.1 Begrote kosten versus werkelijke uitgaven Onderstaande tabel laat de uitvoeringsbudgetten van de begroting voor de Beleidsvisie Rondkomen zien. In dit overzicht is de capaciteit buiten beschouwing gelaten omdat dit bedrijfsvoering betreft. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren diverse structurele mutaties geweest die hierin zijn verwerkt. Hierdoor wijken de bedragen af van de oorspronkelijke begroting van de Beleidsvisie Rondkomen. In deze tabel zijn alle actuele bedragen opgenomen. Een uitgebreide versie van de begroting is te vinden in bijlage 2. Verschil begroot Werkelijk 2023

Begroting 2021

Werkelijk 2021

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Begroting 2023

Werkelijk 2023

Onze aanpak: Integraal

230.000

194.663

203.397

214.647

261.825

267.673

Preventie

20.000

14.532

39.730

39.904

30.000

29.149

851

Vroegsignalering

16.800

9.928

13.000

27.571

13.000

10.716

2.284

3.398.666

3.463.267

3.260.488

3.598.036

3.000.310

3.770.710

-770.400

455.000

304.101

510.000

332.217

700.928

358.079

342.849

36.762

36.762

10.000

19.750

15.000

15.000

4.154

10.846

4.130.466

4.006.241

4.051.613

4.076.287

4.477.243

-400.956

Budget Rondkomen

Inkomensondersteuning Hulp bij schulden Communicatie Risicoafdekking Totaal uitgaven Beleidsvisie Rondkomen

-

4.212.374

-5.848

Tabel 1. Uitvoeringsbudget Beleidsvisie Rondkomen. Getallen in euro’s.

6.1.1 Toelichting op de verschillen Hoe moet dit overzicht worden gelezen? De tabel laat de uitvoeringsbudgetten van de begroting voor de Beleidsvisie Rondkomen zien. In dit overzicht is de capaciteit buiten beschouwing gelaten omdat dit bedrijfsvoering betreft. Daarnaast zijn er de afgelopen jaren diverse structurele mutaties geweest die hierin zijn verwerkt. In bovenstaande tabel zijn alle actuele bedragen opgenomen. In de laatste kolom staan de werkelijke uitgaven die in 2023 zijn gedaan. Om een zuivere vergelijking te kunnen maken, zijn alle incidentele uitgaven voor bijvoorbeeld de energietoeslag en Oekraïense ontheemden hieruit gehaald. Hieronder lichten we de grootste verschillen tussen de begroting en de rekening van 2023 toe. Verschil op de post inkomensondersteuning (waaronder bijzondere bijstand) • Het tekort op de bijzondere bijstand als onderdeel van de inkomensondersteuning is voor een groot deel ontstaan doordat de besparingen op de bewindvoeringskosten niet zijn gerealiseerd. In 2021 moest er omgebogen worden. Geconstateerd werd dat de bewindvoeringskosten de jaren ervoor enorm waren gestegen en dat door aanscherping in de werkwijze deze kosten konden verminderen. Er werd een besparingsreeks ingeboekt van € 100.000 in 2021, € 200.000 in 2022, € 300.000 in 2023 en vanaf 2024 structureel € 400.000 per jaar ten laste van het budget voor bijzondere bijstand.

Dit was vooral gebaseerd op het kostenniveau van een aantal jaren terug. • Het aantal inwoners dat gebruikmaakt van de bewindvoeringskosten blijft redelijk stabiel. De tarieven nemen wel toe. De afgelopen jaren heeft geen prijsindex plaatsgevonden op deze tarieven. Mede Pagina 55 van 61

hierdoor lopen de uitgaven steeds verder uit de pas met de begroting. De bewindvoeringskosten maken ongeveer 60% van de begroting voor bijzondere bijstand uit. • Er is een overschrijding op de collectieve ziektekostenverzekering, doordat de verwachte afname van het aantal deelnemers slechts voor een klein deel heeft plaatsgevonden. • Door de verhoging van de pensioenleeftijd heeft men langer recht op inkomenstoeslag. Aangezien dit niet vertaald is naar hogere budgetten, heeft dit geleid tot een overschrijding. Verschil op de post ‘hulp bij schulden’ • Het voordelige verschil op de post hulp bij schulden komt doordat er minder inwoners met schulden geholpen worden dan verwacht. In de Beleidsvisie Rondkomen staat de ambitie dat alle inwoners die dat nodig hebben, ook hulp bij schulden krijgen. Hierop zijn de ramingen gebaseerd. Het daadwerkelijk bereiken van mensen met schuldenproblemen is een lastige opgave en is ook een landelijk voor veel gemeenten een uitdaging. Vroegsignalering en samenwerking met maatschappelijke partners zijn manieren om inwoners met schulden eerder kunnen helpen en om meer inwoners met schuldenproblematiek te bereiken.

6.2 Aandachtspunten komende beleidsperiode Bereik doelgroepen Uit de evaluatie blijkt dat het bereik van de verschillende doelgroepen nog niet optimaal is. Dit heeft consequenties voor de begroting van Rondkomen. Nu al is er een tekort op de structurele uitgaven van de Beleidsvisie Rondkomen. Als het bereik wordt vergroot, zoals de wens is, dan loopt het tekort verder op. Overigens is dit bij het vaststellen van de Beleidsvisie Rondkomen ook als reëel financieel risico aanvaard. Er zullen in aanloop naar de nieuwe Beleidsvisie Rondkomen keuzes gemaakt moeten worden om binnen het budget te blijven. Verhogen Meedoenbudget voor kinderen in begroting 2025 Het Kindpakket bestaat uit het Meedoenbudget en andere instrumenten, zoals zwemlessen, een computerregeling en de kermisactie. Mede op verzoeken vanuit de raad wordt bij de vaststelling van de begroting 2025 voorgesteld om, vooruitlopend op de evaluatie van de Beleidsvisie Rondkomen, alvast € 200.000 uit te trekken om specifiek het Meedoenbudget voor kinderen in armoede te verhogen en het bereik te vergroten. Met deze verhoging is de inflatie van de afgelopen jaren afgedekt. Het doel van de beleidsvisie blijft om het bereik te vergroten en zoveel mogelijk kinderen te helpen.

6.3 Doorkijk naar de toekomstige beleidsperiode en de financiële ruimte Kijkend naar de verwachte ontwikkeling in de omvang van de gemeentelijke middelen is het waarschijnlijk dat er voor de volgende beleidsperiode scherpe keuzes gemaakt moeten worden. Maatschappelijk rendement zal daarbij, ook voor de volgende beleidsperiode, een belangrijk criterium blijven bij de keuze voor de inzet van de schaarse financiële middelen en de mix van schuldhulpverleningsinstrumenten. Pagina 56 van 61

Voorstel is om, na vaststelling van deze evaluatie, als volgende stap een aantal mogelijke scenario’s uit te werken om daarmee transparant te maken welke keuzes haalbaar zijn en wat de voor- en nadelen zijn van de verschillende opties. Een aandachtspunt daarbij is dat de uitgaven aan Rondkomen van invloed zijn op de uitgaven aan andere beleidsterreinen. Dat betekent onder meer dat de bezuiniging op Rondkomen elders (bijvoorbeeld op het terrein van de Wmo of de jeugdzorg) de kosten op kan stuwen. En omgekeerd kunnen baten van de uitgaven op Rondkomen zich ook op andere beleidsterreinen manifesteren. Bij het opstellen van scenario’s en het maken van keuzes moet daarom uitgegaan worden van een breder financieel plaatje dan alleen voor Rondkomen.

Pagina 57 van 61

Bijlage 1. Bijdrage maatschappelijke partners in cijfers Humanitas Thuisadministratie, SchuldHulpMaatje West-Friesland, Budgetbuddy’s en Stand-by In de afgelopen jaren zijn er bijna 500 inwoners van Hoorn geholpen door Humanitas Thuisadministratie, SchuldHulpMaatje West-Friesland, Budgetbuddy’s van Mee & de Wering en Stand-by van Stichting Netwerk. De inwoners zijn geholpen bij het op orde brengen van de thuisadministratie, het bevorderen van de financiële zelfredzaamheid en zijn, indien nodig, doorverwezen naar schuldhulpverlening. Onderstaande figuur laat het aantal geholpen inwoners per jaar zien.

Figuur 20. Aantal bereikte inwoners.

De partners zijn vanuit hun verschillende invalshoeken in staat om (beginnende) schulden te signaleren en inwoners, indien nodig, door te verwijzen naar professionele hulpverlening van de gemeente. Het verbeteren of optimaliseren van de informatie-uitwisseling en het samenspel tussen de gemeente en de partners is een belangrijk aandachtspunt voor de komende beleidsperiode.

Stichting Leergeld Stichting Leergeld is ook een maatschappelijke partner van de gemeente Hoorn. Stichting Leergeld is een landelijke organisatie die bijdraagt aan het voorkomen van sociale uitsluiting van kinderen door meedoen mogelijk te maken. Als er geen (voorliggende) voorzieningen zijn of deze niet toereikend zijn, dan biedt Stichting Leergeld ondersteuning in de vorm van giften in natura of vergoeding van kosten aan de voorziening. In de afgelopen jaren zijn ongeveer 1.165 gezinnen, waarvan 2.115 kinderen uit de gemeente Hoorn, door Stichting Leergeld geholpen. In 2021 en 2022 waren er gemiddeld 3,7 aanvragen per gezin bij Stichting Leergeld. In 2023 waren dit gemiddeld 4,3 aanvragen per gezin. Onderstaande figuur laat het aantal geholpen kinderen en gezinnen per jaar zien.

Pagina 58 van 61

Figuur 21. Aantal bereikte gezinnen en kinderen door Stichting Leergeld.

Formulierenbrigade en Wijkinfopunten Zowel de Formulierenbrigade als de Wijkinfopunten van Stichting Netwerk zijn belangrijke partners. Zij helpen inwoners bij het invullen van en het advies over (digitale) formulieren. Beide organisaties verwijzen door naar partners als er verdere hulp nodig is. In de afgelopen jaren zijn er bijna 1.000 inwoners geholpen door de Formulierenbrigade, op twee verschillende locaties in de stad. Onderstaande figuur geeft het aantal inwoners dat geholpen is door de Formulierenbrigade per jaar weer. De gemeente Hoorn en Stichting Netwerk gebruiken voor de monitoring van de verschillende activiteiten het Kwaliteitskompas (van Movisie). Hiermee worden de gezamenlijke ambities, maatschappelijke resultaten en indicatoren geformuleerd. Niet alle data zijn geregistreerd. De cijfers, van peildatum september 2023, laten zien dat er totaal in de drie16 wijkcentra per week ongeveer 90 inwoners worden geholpen. 500 429

450 400 350 294

300 249 250 200 150 100 50 0 2021

2022

2023

Figuur 22. Aantal bereikte inwoners door de Formulierenbrigade.

16 De vierde locatie, wijkcentrum De Huesmolen, is in september 2023 gestart.

Pagina 59 van 61

Stichting Hart voor Hoorn en de Kinderkledingbank Stichting Hart voor Hoorn biedt verschillende activiteiten aan, aan inwoners die dat nodig hebben op het gebied van bijvoorbeeld armoede en eenzaamheid. Dit doen zij onder andere met het project ‘Eten bij’ en ‘Free Choice’, de volwassenkledingbank. Met het project ‘Eten bij’ bieden zij in de wintermaanden wekelijks een warme maaltijd, waarbij ongeveer dertig inwoners aanwezig zijn. Met de kledingbank ‘Free Choice’ bereiken zij jaarlijks 300 tot 350 inwoners, die gemiddeld vier keer per jaar langskomen. De Kinderkledingbank verstrekt kleding, schoolspullen, speelgoed en menstruatieproducten aan kinderen die opgroeien in gezinnen die moeite hebben met rondkomen. Daarnaast biedt de Kinderkledingbank ook activiteiten aan om kinderen mee te laten doen. In 2021 heeft de Kinderkledingbank ongeveer 2.400 gezinnen geholpen in Hoorn. In 2023 was dit rond de 2.500.

Pagina 60 van 61

Bijlage 2. Uitgebreide versie van de begroting Budget Rondkomen (exclusief personeelslasten)

Begroot 2021 Werkelijk 2021 Saldo 2021 Begroot 2022 Werkelijk 2022 Saldo 2022 Begroot 2023 Werkelijk 2023 Saldo 2023

Integraal

244.000

194.663

49.337

254.895

214.647

40.248

280.287

267.673

Preventie

20.000

14.532

5.468

36.230

39.904

-3.674

30.000

29.149

851

Vroegsignalering

46.800

9.928

36.872

13.000

27.571

-14.571

13.000

10.716

2.284

Hulp bij Schulden

12.614

455.000

304.101

150.899

510.000

332.217

177.783

700.928

358.079

342.849

3.354.666

3.463.267

-108.601

3.476.223

3.598.036

-121.813

3.201.470

3.770.710

-569.240

-

-

-

-

36.762

36.762

-

10.000

19.750

-9.750

-

15.000

4.154

10.846

Totaal uitvoeringskosten

4.130.466

4.006.241

124.225

77.974

4.277.447

4.477.244

-199.797

Uitvoeringskosten beleidsvisie Rondkomen

4.002.800

3.902.994

3.743.534

127.666

387.354

533.913

110.000

110.000

110.000

3.430

26.636

Inkomensondersteuning Civiele beschermingsmaatregelen Communicatie

-

Verschil t.o.v. Beleidsvisie

4.290.348

4.212.374

Sructurele mutaties: Niet verlagen maandelijkse premiebijdrage gemeentepolis* Prijscompensatie en indexering subsidies MC23: Dienstverlening aanpak armoede en schulden

160.928

Incidentele mutaties: Prognose tekort Najaarsbijstelling

238.735

MC23: Flankerend beleid energiearmoede

201.160

1907495 Huur Stichting Hart voor Hoorn

19.967

Diverse kleine mutaties

17.666

Totaal

127.666

-

-

19.967

15.222

15.222

387.354

533.913

Pagina 61 van 61