Bijlage 2 - Discussienota inzake het erfpachtbeleid van de gemeente Hoorn d.d. 26 februari 2007

Raadsvoorstel gemeente Hoorn

Raadsvoorstel nr. Raad d.d.: 8 YVu

1.

OC/0 »o^_

Portefeuillehouder: mevrouw C. van Weel Budgethouder: A.Reijm (wnmd) Registratienummer:

Onderwerp:

Erfpachtbeleid gemeente Hoorn

Besluit:

Het erfpachtstelsel los te laten en in het kader van het gronduitgifte beleid verkoop van grond als generieke uitgifte vorm te hanteren.

Eerdere besluitvorming In u w raadsvergadering van 12 december 2 0 0 6 is onder meer aan de orde geweest de uitvoering van het erfpachtbeleid met betrekking t o t het centrumgebied. Zoals bekend dient voor dit gebied per 1 januari 2 0 0 7 de grondwaarde en de canon opnieuw te worden vatgesteld. Van de mogelijkheid om hiertegen bezwaar te maken is massaal gebruik gemaakt. Voor u w raad was dit mede aanleiding om ons college in de vergadering van 1 2 december 2 0 0 6 te vragen om alle activiteiten met betrekking tot de grondwaarde en canon aanpassing in De Huesmolen voorlopig te staken omdat u w raad te kennen heeft gegeven om in een breder verband te discussieren over het erfpachtbeleid in algemene zin. Daartoe is door ons een discussiestuk opgesteld. Probleem- en doelstelling In 1 9 7 6 is de basis gelegd voor het erfpachtbeleid. Op basis van de toentertijd geformuleerde uitgangspunten heeft uitgifte in erfpacht een prominente rol vervuld in het gronduitgiftebeleid van de gemeente Hoorn. Zo werd de grond in Risdam Noord bij wijze van experiment in erfpacht uit gegeven. Na een uitvoerige discussie besloot u w raad in de vergadering van 1 3 / 1 4 maart 1 9 7 9 om verdere uitgifte van gronden in erfpacht voor woningbouw in stadsuitbreidinggebieden ten behoeve van premie- en vrije sectorwoningen te staken en in de toekomst slechts het middel van verkoop te hanteren.

Ter uitvoering van dit besluit werd in de vergadering van 11 September 1979 besloten om de erfpachters in Risdam Noord in de gelegenheid te stellen om de grond aan te kopen. Sindsdien heeft uitgifte in erfpacht zich hoofdzakelijk toegespitst op de uitgifte van centrumgebieden. In u w vergadering van 14 juni 1 9 9 4 heeft de gemeenteraad besloten de uitgifte van grond in centrumgebieden ten behoeve van winkelcentra op erfpachtbasis te laten plaatsvinden. Een soortgelijke regeling is van toepassing op niet-woningbouw gebieden in de binnenstad. Voor deze gebieden w o r d t door u w raad grote waarde gehecht om de grond in erfpacht uit te geven zulks met het oog op de mogelijkheid t o t het opnemen van beheersbepalingen. Tot heden heeft u zich op het standpunt gesteld dat deze gronden in principe in voortdurende erfpacht moeten worden uitgegeven en komen deze complexen daardoor niet in aanmerking voor verkoop.

Raadsvoorstel gemeente Hoorn

In de thans opgestelde nota w o r d t uitvoerig ingegaan op het gevoerde erfpachtbeleid in de afgelopen dertig jaar. Tevens w o r d t in de nota aandacht besteed aan het erfpachtbeleid elders in den lande. Hieruit blijkt dat erfpacht als uitgifte instrument op zijn retour is. Gemeenten als Rotterdam en Schiedam passen uitgifte in erfpacht bijna niet meer toe zulks in tegenstelling tot de gemeente Amsterdam. Daar wordt nog een actief uitgifte beleid gevoerd. Wij komen tot de conclusie dat er geen zwaarwegende argumenten aanwezig zijn om een actief erfpachtbeleid te voeren. Wanneer door u w raad de stelling wordt onderschreven dat de ideologische achtergrond van het erfpachtsysteem waardevermeerdering moet ten gunste van de gemeenschap komen- maatschappelijk niet meer wordt gedragen is er geen noodzaak meer aanwezig om het huidig erfpachtsysteem in stand te houden. De principiele basis van het erfpachtrecht komt hiermede immers te vervallen. Bij een besluit hieromtrent dient nog het volgende in ogenschouw te worden genomen. Erfpacht kan leiden t o t rechtsongelijkheid. Immers een koper van grond betaalt een keer de grondwaarde en daarmee is de kous af.

Een erfpachter betaalt in principe na dertig jaar telkens weer de grondwaarde (lees koopsom) Daamaast bestaat de mogelijkheid om in een koopovereenkomst ook voorwaarden met betrekking tot regulering van het gebruik, voorwaarden met betrekking tot het tegengaan van speculatie en voorwaarden met betrekking t o t de doorverkoop en tot beschikkingstelling in het kader van her ontwikkeling van een gebied worden opgenomen. Het opleggen van deze voorwaarden door middel van een kwalitatief beding dan wel als kettingbeding bieden voldoende garanties. Ook de waarde van het erfpachtstelsel als sturingsinstrument moet op basis van voortschrijdend inzicht o.i. als zeer gering worden aangemerkt. De verplichtingen uit de erfpachtaktes kunnen naar onze mening ook als kettingbeding danwel als kwalitatieve verplichting onderdeel uitmaken van de voorwaarden bij de koop en levering van de eigendom. Daarvoor is het niet nodig voor een beperkt aantal erfpachters een erfpachtsysteem in stand te houden. Overige relevante aspecten Indien het principe van uitgifte in erfpacht wordt losgelaten kunnen de thans in erfpacht uitgegeven percelen in principe in eigendom worden overgedragen. De erfpachters krijgen derhalve de keuze mogelijkheid te opteren voor eigendom of voor erfpacht.

In dat geval zullen de eigendomsrechten worden voorzien van kwalitatieve verplich-tingen en kettingbedingen die een zo groot mogelijk deel van de voorwaarden uit erfpachtcontracten overnemen. Verdere procedure Mocht u w raad besluiten om het erfpachtstelsel los te laten en in het kader van het gronduitgifte beleid verkoop van grond als generieke uitgifte vorm te hanteren dan kunnen erfpachters in de gelegenheid worden gesteld om de in erfpacht uitgegeven grond onder nader te bepalen koopsom en voorwaarden aan te kopen.

rgemeester en wethouders, De burgemeester,

Raadsbesluit gemeente Hoorn

Raadsbesluit nr.: Registratie-nr.:

o6/ o \

De Raad van de gemeente Hoorn; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van / overwegende dat: in 1976 de basis werd gelegd voor het huidig erfpachtbeleid. Naast het feit dat er een aantal beleidslijnen werden uitgezet koos de gemeente er ook voor om grond in voortdurende erfpacht uit te geven. Hierdoor komt er geen einde aan het recht van erfpacht doch eindigen slechts de erfpachttijdvakken; in 1979 door de gemeenteraad werd besloten om 5 2 6 aspirant particuliere gegadigden voor een bouwterrein de keuze te laten tussen koop danwel erfpacht; het winkelcentrum De Huesmolen het eerste complex is waar op basis van de algemene uitgifte voorwaarden en aan de hand van een herziene grondwaarde een nieuwe canon dient te worden vastgesteld; binnen de gemeente Hoorn alleen ten aanzien van de gronduitgifte in centrumgebieden en op sportcomplexen een actief erfpachtbeleid wordt gevoerd.

Voor zover er in de binnenstad grond wordt uitgegeven zal het instrument van erfpacht worden toegepast indien de uitgiften betrekking hebben op gronden met een andere dan woonbestemming; indien de stelling wordt onderschreven dat de ideologische achtergrond van het erfpachtsysteem - waardevermeerdering moet ten gunste van de gemeenschap komen- maatschappelijk niet meer w o r d t gedragen, er geen noodzaak meer aanwezig is om het huidig erfpachtsysteem in stand te houden; het middel om door middel van erfpachtovereenkomsten regulerend op te kunnen treden geen zwaarwegend argument is om het erfpachtsysteem in stand te houden te meer daar er andere wegen openstaan om een en ander te bereiken. gelet op het bepaalde in de Gemeentewet alsmede in de Algemene Uitgifte voorwaarden van gronden van de gemeente Hoorn besluit: Het erfpachtstelsel los te laten en in het kader van het gronduitgifte beleid verkoop van grond als generieke uitgifte vorm te hanteren en onder nader door burgemeester en wethouders te bepalen voorwaarden erfpachters in de gelegenheid stellen om de blote eigendom van de in erfpacht uitgegeven percelen aan te kopen waardoor de volledige eigendom w o r d t verkregen. Hoorn, [ 8 MEI 2007 De griffier,

^7

Advies Algemene Raadscommissie Aan: Van: Betreft: Onderwerp: Paraaf griffier:

De Raad van de gemeente Hoorn Algemene Raadscommissie vergadering d.d. 10 april 2007. advies van de commissie ten behoeve van de raadsvergadering van 8 mei 2007. Erfpachtbeleid gemeente Hoorn.

a

Samenvatting discussie: Insprekers de heren Van Beenen en Oosterling spreken hun zorg uit over het vervolg en noemen diverse constructies om de kosten ineens voor bewoners te drukken (symbolisch bedrag, termijnbetalingen, renteloze lening, etc.). Alle fracties kunnen instemmen met het afschaffen van erfpacht voor bewoners en ondernemers en vinden dat een betaling voor de verkrijging van de eigendom redelijk is, maar niet de volledige grondwaarde. De PvdA vindt dat het recht op erfpacht behouden moet blijven als men niet kan of wil kopen. VOC Hoorn, CDA, D66 en W D vragen hoe het zit met de sportcomplexen. VOC Hoorn vraagt of er situaties denkbaar zijn waar erfpacht gehandhaafd dient te blijven. Het CDA adviseert ook te kijken naar Risdam-Noord. Rechtsgelijkheid en het algemeen belang moeten door de gemeente worden bewaakt. W D , HB en D66 vragen expliciet om de oplossing voor de Huesmolen nog eens in raad of commissie te bespreken. HSP vraagt naar de verhouding sociale woningbouw wordt gewaarborgd. Wethouder Van Weel antwoordt dat sportcomplexen onder erfpacht blijven vallen. Dit heeft ook financiele redenen: er hoeft dan geen overdrachtsbelasting te worden betaald. Het is denkbaar dat bij bijvoorbeeld benzinestations uitzonderingen worden gemaakt. Zij zal in contact treden met W E ' s . Voor sociale woningbouw geeft zij geen garanties af, dat is iets voor een ander moment.

Erfpacht blijft een optie voor huidige bewoners, maar komt wel in een sterfhuisconstructie. Aan nieuwe bewoners wordt de mogelijkheid niet aangeboden. Gedane toezeggingen college: > De wethouder zegt toe de uitwerking van het nieuwe erfpachtbeleid voor de bewoners van de Huesmolen aan de raad voor te leggen. De commissie adviseert: Agenderen voor de raad als B - onderwerp.

De algemene raadscommissie,

L. Hortensius Voorzitter