Bijlage 1 Kadernota 2021 - In de steigers
Tekst van het document
De leverancier van het zaaksysteem volgt deze lijn van Microsoft. Dit betekent dat Hoorn na de volgende update geen upgrades/updates voor het zaaksysteem meer krijgt. Het is nodig het zaaksysteem te migreren naar de cloud. Het alternatief is opnieuw aanbesteden en dat kost veel meer geld. Om het zaaksysteem in de cloud te kunnen draaien moet maandelijks voor licenties en servercapaciteit betaald worden en moet er een migratie plaatsvinden. De kosten daarvan worden geschat op 100.000 euro voor 2022 en 2023. De structurele lasten van 75.000 euro worden gedekt door het eerder beschikbaar gestelde SAAS budget.
22/43
Aanpassing reeks budget vervangen mobiele telefoons In 2017 is besloten om alle mobiele telefoons in de organisatie in een keer te vervangen en daarna iedere twee jaar te vervangen. Dit is in de begroting verwerkt door het ene jaar meer financiële middelen te ramen dan het andere jaar. Deze reeks klopt door allerlei oorzaken niet meer, daarom wordt dit op nu voor de komende jaren opnieuw verwerkt. Technische correctie: structureel verwerken inkomsten dienstverleningsovereenkomst Westfries Archief De in 2018 ondertekende DVO tussen de gemeente Hoorn en het Westfries is in 2018 slechts incidenteel in de begroting verwerkt en niet structureel. Deze DVO heeft wel een structureel effect, dus dit structurele effect moet ook in de begroting worden verwerkt. Het gaan om 32.950 euro. Vervanging telefoonvoorziening Klant Contact Center De telefoonvoorziening is verouderd en moet vervangen worden. Om deze te vervangen heeft de gemeente meegedaan aan de landelijke VNG aanbesteding GT Connect. Het GT Connect project is gestopt, de VNG heeft het raamcontract met de leverancier opgezegd. Hoorn kan niet wachten op het vervolg en moet de telefoonvoorziening vervangen. De verwachte kosten (35.000 euro incidenteel in 2021 en structureel 18.000 euro) zijn hoger dan die van de landelijke aanbesteding.
Salarisbijstelling De bijstelling van de salarissen voor 2021 en verder leidt tot een structureel nadeel van afgerond 1,3 miljoen euro. Dit is als volgt opgebouwd: Tabel 12 verandering salarislasten (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderdeel bedrag pensioenpremies
485
werknemersverzekeringen
285
autonome salarisverhogingen (CAO 2020, bevorderingen)
800
stelpost gevolgen CAO 2020
-433
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
onderdeel
bedrag
opleidingskosten (verhoging naar norm van 2% loonsom)
131
gratificaties
53
totaal
1.321
Let op: deze bijstelling is exclusief een bijstelling van de salarissen voor de CAO 2021, die ingaat op 1 januari 2021. Bij de Kadernota vorig jaar is hier al een structurele stelpost in de Begroting opgenomen. Vooralsnog wordt er van uitgegaan dat die stelpost voldoende is.
5.4
Autonome indexaties
De veranderingen staan in de volgende tabel. Tabel 13 autonome indexaties (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerpen 2021 2022 2023
2024
2025
loon- en prijsindexatie (LPI) en bijstellen bijdrage GGD NH
20
-2
-2
-2
-2
LPI en bijstellen bijdrage GGD NH
-15
-24
-24
-24
-24
-19
-19
-19
-19
-54
-54
-54
-54
-54
-54
-54
-54
-28
-55
-83
LPI Omgevingsdienst Noord-Holland Noord aanpassing bijdrage aan Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn
-54
loonindexaties Kunst & cultuur indexatie investeringsplafonds indexatie budget beweegmanagers
-15
-15
-15
-15
-15
indexatie 2021 bijdrage Veiligheidsregio Noord-Holland Noord
-51
-51
-51
-51
-51
indexatie bijdrage GR Recreatieschap Westfriesland
-36
-36
-36
-36
-36
indexatie en bijstelling GR Westfries Archief
5
-3
-3
-3
-3
indexatie bijdrage Ontwikkelingsbedrijf NHN
-10
-15
-15
-15
-15
totaal
-156
-273
-301
-328
-356
23/43
Loon- en prijsindexatie (LPI) en bijstelling bijdrage aan GGD HN De loon- en prijsindexatie 2022 voor gemeenschappelijke regelingen bedraagt 1,3%. Dit percentage is vastgesteld in lijn met financiële uitgangspunten voor gemeenschappelijke regelingen. De bijdrage van Hoorn aan de GGD wordt hiermee structureel verhoogd met 36.000 euro vanaf 2022. Bij het vaststellen van de definitieve begroting 2021 van de GGD is de deelnemersbijdrage van gemeenten voor 2021 en verder verlaagd met 180.000 euro. Ook wordt de deelnemersbijdrage per gemeente licht beïnvloed door toe- en afnamen van het aantal inwoners. Per saldo – inclusief de indexatie – is hierdoor de bijdrage van Hoorn aan de GGD met 5.000 euro afgenomen in 2021 en met 26.000 euro toegenomen structureel vanaf 2022. LPI Aanpassing bijdrage aan Omgevingsdienst Noord-Holland Noord In de uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen, die door alle gemeenteraden in Noord-Holland-Noord zijn vastgesteld, is opgenomen dat jaarlijks de te hanteren loon- en prijsindexatie wordt vastgesteld. Voor 2022 is geadviseerd om een loon- en prijsindexatie toe te kennen van 1,3%, wat neerkomt op 19.193 euro structureel.
Aanpassing bijdrage aan Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn In de overeenkomst Doordecentralisatie Huisvesting Voorgezet Onderwijs Hoorn zijn de partijen overeengekomen dat het budget dat de gemeente jaarlijks aan de Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn betaalt, wordt geïndexeerd met de prijsmutatie Bruto Binnenlands Product (BBP). Deze (autonome) bijstelling wordt conform afspraak jaarlijks via de Kadernota in de Begroting verwerkt. De indexatie voor 2021 is 1,5%. Dit leidt tot een structureel hogere last van 54.294 euro. Loonindexatie subsidies Kunst & cultuur Dit betreft de jaarlijkse looncompensatie van subsidies voor de Kunst- en Cultuurinstellingen. Voor 2022 wordt rekening gehouden met 1,75%. Dit leidt dit tot hogere uitgaven van 53.704 euro in 2022 en volgende jaren.
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
Indexatie investeringsplafonds Op 29 januari 2019 heeft de raad onder meer besloten om de jaarlijkse investeringsplafonds te indexeren. Dat gebeurt jaarlijks in de Kadernota met het indexcijfer overheidsinvesteringen van de Macro Economische Verkenning volgens de meest recente publicatie van het Centraal Plan Bureau. De prijsmutatie voor 2021 is 6,9%. Dit leidt tot een structureel hogere last van 27.664 euro in 2023 oplopend tot 82.767 euro in 2025. Indexatie budget voor beweegmanagers Door de nieuwe CAO in het onderwijs, stijgt de bijdrage voor de medewerkers van scholen. De verwachting is dat dit ongeveer 15.000 euro structureel is. Indexatie bijdrage GR Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VR) Jaarlijks wordt de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio geïndexeerd conform de vastgestelde indexatie van de uitgangspunten gemeentelijke regeling. Voor 2021 is die indexatie 1,3%. Dat betekent een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor Hoorn van 50.540 euro. In het college/raadsvoorstel van de begroting 2021 is besloten deze indexatie in de begroting van de gemeente te verwerken. Indexatie bijdrage GR Recreatieschap Westfriesland De gemeentelijke bijdrage aan de GR Recreatieschap is in 2021 420.000 euro in de vastgestelde begroting. In de begroting van Hoorn is hiervoor een bedrag van 384.360 opgenomen.
De indexatie van de bijdrage is in 2020 per abuis niet in de begroting verwerkt, dus de nu aangemelde verandering is zowel de indexatie van 2020 en 2021. Indexatie en aanpassing bijdrage aan Westfries Archief De deelnemersbijdrage voor het Westfries Archief is in 2021 lager dan in de begroting is opgenomen, omdat de definitieve begroting er toch anders uit ziet dan waar in de Kadernota 2020 van was uitgegaan. Voor 2022 wordt de bijdrage met 1,3% geïndexeerd. Dat betekent voor 2021 een voordeel van afgerond 5.000 euro en daarna een structureel nadeel van afgerond 3.000 euro.
24/43
Ontwikkelbedrijf Noord-Holland Noord De bijdrage voor het ontwikkelbedrijf stijgt in 2021 en volgende jaren met 10.160 euro. Dit is een autonome ontwikkeling. Daarnaast wordt de bijdrage per 2022 met 2,6% geïndexeerd, waardoor de bijstelling vanaf 2022 14.990 euro wordt.
5.5
Veranderingen door corona
Dit hoofdstuk wordt nog aangepast. Er staan VOORLOPIG onderwerpen in die vallen onder het gemandateerde besluit 2: als er 'Hoorns geld' wordt gebruikt, moet er een raadsvoorstel worden gemaakt. Er wordt nagedacht hoe dat het beste kan worden uitgewerkt. De veranderingen staan in de volgende tabel. Tabel 14 veranderingen door corona (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerpen 2021 2022 2023 2024 extra inzet door HVC wegens bijplaatsen van (huis)vuil dekking via Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis, deel compensatie rijk afvalverwijdering aangepaste vorm van de kermis dekking via Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis, Hoornse deel gederfde inkomsten/extra uitgaven Westfries Museum
-18
268
-301 301
extra kosten voor mogelijk maken markten
-133
dekking via Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis, Hoornse deel
133
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
27
uitvoering regeling Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK)
-1.200
bijdrage van het Rijk voor de uitvoering
1.200
beveiligingskosten stadhuis (door afwezigheid HAL-team) dekking via Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis, Hoornse deel extra schoonmaakkosten gemeentelijke panden dekking via Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis, Hoornse deel gedekt door Hoorns geld gedekt door geld van medeoverheden
-268
2021
dekking via Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis, Hoornse deel
totaal 18
dekking via Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis, deel compensatie rijk cultuur
inhuur jurist i.v.m. corona wetgeving
2025
onderwerpen
2022
2023
2024
2025
-15 15
-25 25
-1.987 468 1.519
Er zijn extra kosten of gederfde inkomsten door corona. Die worden zoveel mogelijk apart zichtbaar gemaakt. De extra kosten worden ten laste van de Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis gebracht. Via de Kadernota wordt daarover gerapporteerd en wordt de besluitvorming geformaliseerd via de begrotingswijziging die bij de Kadernota is gevoegd. Extra inzet door HVC wegens bijplaatsen van vuilnis HVC is gevraagd extra rondes te maken voor het opruimen van illegale bijplaatsingen van vuilnis. Dat leidt tot extra kosten en daarom wordt voorgesteld het budget straatreiniging voor 2021 incidenteel te verhogen met 17.500 euro. Het rijk heeft voor de afvalverwijdering/-verwerking geld beschikbaar gesteld.
-27
25/43
Aangepaste vorm kermis Door de Corona maatregelen is de verwachting dat de kermis in aangepaste vorm door kan gaan. Dit leidt per saldo tot een incidenteel nadeel in de begroting van 267.729 euro in 2021.
Inhuur jurist in verband met corona wetgeving In verband met de Corona wetgeving is het noodzakelijk om een jurist in te huren. De extra kosten van de inhuur zijn 27.000 euro. Raadsvoorstel?
Deze kosten komen ten laste van het Hoornse aandeel in de Egalisatiereserve Stimuleringsmaatregelen Coronacrisis. Raadsvoorstel?
Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Dit onderwerp is al toegelicht in paragraaf Error! Reference source not found. Error! Reference source not found..
Gederfde inkomsten/extra kosten Westfries Museum De verwachting is dat het Westfries Museum in het eerste kwartaal, van januari tot en met maart geheel gesloten blijft voor publiek. De inkomstenderving is derhalve 100%. In het tweede kwartaal gaat het museum mogelijk weer mondjesmaat open. Dit moet dan naar verwachting met aangescherpte regels voor openstelling, zoals minder aantal bezoekers per vierkante meter. Dit leidt tot een verwacht nadeel in de begroting 2021 van 301.206 euro.
Beveiligingskosten stadhuis (door afwezigheid HAL team) Regelmatig vinden er gesprekken plaats waarbij er een verhoogd risico is op agressie. Dit zijn vooral gesprekken die vanuit 1.Hoorn worden gevoerd, maar ook vanuit onderwijs en dienstverlening. Door corona werken veel medewerkers van de gemeente vanuit huis. Hierdoor is er vaak geen (voltallig) HAL-team meer aanwezig in het stadhuis. Dat HAL-team kan worden opgeroepen als een gesprek uit de hand dreigt te lopen.
De gemeente is in gesprek met de provincie en de (kop)gemeenten over coronanoodsteun over 2021 uit het provinciaal noodfonds. Er is een bedrag over in dit noodfonds. De provincie heeft de intentie dit uit te geven aan grote regionale culturele instellingen als het Westfries Museum. Er is op dit moment nog geen zicht op de hoogte van deze provinciale steun. Bij de Najaarsbijstelling wordt de (mogelijke) bijdrage vanuit het noodfonds worden opgenomen in de begroting 2021. Het rijk heeft voor de culturele sector geld beschikbaar gesteld. Extra kosten mogelijk maken markten De markten zijn in aangepaste vorm doorgegaan en tijdelijk uitsluitend voor de foodsector. Er zijn diverse maatregelen genomen om de markt in goede banen te leiden. Er zijn o.a. toiletwagens, dranghekken en stoepborden gehuurd, er worden verkeersregelaars en een extra marktmeester ingezet. Verwacht wordt dat de voorjaarsmarkt en de lappendag niet kunnen plaatsvinden. Dit alles leidt tot een nadeel in de begroting 2021 van 133.000 euro. Raadsvoorstel?
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
Vandaar dat er op dinsdag en donderdag beveiliging wordt ingezet. De kosten hiervoor in 2021 worden geschat op 15.000 euro en zijn noodzakelijke kosten door corona. Voorgesteld wordt om deze kosten te dekken uit de Egalisatiereserve Stimuleringsfonds Coronacrisis. Raadsvoorstel? Extra schoonmaakkosten gemeentelijke panden De verwachting is dat er hogere schoonmaakkosten voor 2021 zijn door corona. Er wordt extra schoongemaakt, denk aan extra tussenrondes. Dus de frequentie van het schoonmaken neemt toe. Er is in 2021 ook een nieuwe invulling van het contract met WerkSaam. De schatting is dat de extra kosten ongeveer 25.000 euro zijn. Raadsvoorstel?
5.6
Budgettair neutrale autonome veranderingen
De veranderingen staan in de volgende tabel.
26/43
Tabel 15 budgettair neutrale autonome veranderingen (bedragen x 1.000 euro, - =
onderwerpen
2021
nadeel) onderwerpen
Storting financiële bijdrage Drachterveld uit reserve Diverse incidentele bestemmingen halen
1.000
Maatschappelijke begeleiding: terugdraaien dekking uit risicobudget Maatschappelijke begeleiding: verhoging risicobudget
2021
2022
2023
2024
2025
-20
storten in Algemene reserve 20
Storting revolverend fonds duurzaamheid uit reserve Diverse incidentele bestemmingen halen
Netwerkorganisatie Inkoop en Contractmanagement (ICMT) naar Medemblik
storten in Algemene reserve Uitvoering sportakkoord
Lagere kosten door verplaatsen ICMT naar Medemblik Veranderde betaling inhuur Regionaal programmamanager Omgevingswet wegvallende lasten wegvallende inkomsten: bijdrage van gemeenten Verhoging specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid hogere uitgaven voor onderwijsachterstandenbeleid Verhoging rijksuitkering RMC verhoging van de uitgaven RMC Grote Waal Samen Sterk dekking is geregeld in de reserve Diverse incidentele bestemmingen Vlaggen Grote Kerk dekking via diverse budgetten
29
-29 166 -166
-130
130
130
-130
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
-1.000 -80
-40 40
80 -120
dekking via de reserve Diverse incidentele bestemmingen
120
Subsidie Woonakkoord van provincie voor regio
62
ter dekking van uitvoeringskosten woonakkoord
-62 -115 115
Maatschappelijke begeleiding 2021 Via de Kadernota 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met de uitvoering en dekking van de maatschappelijke begeleiding voor vergunninghouders in het eerste halfjaar 2021. De kosten hiervoor zijn gedekt uit de vergoeding die Hoorn via het gemeentefonds ontvangt voor de begeleiding van vergunninghouders, bestaand budget asielzoekersbeleid en het risicobudget sociaal domein. Hiermee was de dekking van de maatschappelijke begeleiding geregeld tot de toen bekende ingangsdatum van de nieuwe Wet inburgering op 1 juli 2021.
-26 26 -17
dekking via Algemene reserve (conform gedragslijn)
verhoging opbrengst WABO
2025
-18
APPA pensioenverzekering: verhoging benodigd pensioengeld
Invulling resterende taakstelling opbrengst onderzoek Leges en Tarieven
2024
1.000
dekking via specifieke uitkering
dekking via subsidie van Alkmaar
18
2023
-1.000
Pilot brede intake en plan Inburgering en Participatie
Multidisciplinaire aanpak (MDA++)
2022
17 -25
-25
-25
-25
-25
25
25
25
25
25
Recent is bekend geworden dat de Wet inburgering is uitgesteld naar 1 januari 2022. Door de omzetting van inhuur naar bestaand personeel, vallen de begrote kosten lager uit. Hierdoor kunnen de verwachte kosten volledig
27/43
worden gedekt uit de vergoeding via het gemeentefonds en het bestaande budget asielzoekers. De dekking uit het risicobudget sociaal domein is niet meer nodig. Vandaar dat deze eerdere aanmelding wordt teruggedraaid, waarmee er 20.000 euro weer wordt overgeheveld naar het risicobudget sociaal domein (neutraal). Netwerkorganisatie Inkoop en Contractmanagement (ICMT) Er ontstaat binnen de gemeente mogelijk een voordeel doordat de taak overgeheveld wordt naar de gemeente Medemblik. Daar tegenover staan minder inkomsten van de regiogemeenten en de bijdrage die de gemeente aan Medemblik moet betalen voor de verleende diensten. De inschatting is dat dit budgettair neutraal uitpakt. Zie ook de paragraaf 5.7 Risico's en kansen. Veranderde financiering Regionaal programmamanager Omgevingswet Er is in de begroting 2021 rekening gehouden met de kosten van een regionaal programmamanager voor sturing aan het regionaal implementatieprogramma. De inhuur van deze programmamanager loopt niet meer via Hoorn. Voorgesteld wordt om de lasten en de baten voor 28.500 euro af te ramen in de begroting 2021. Per saldo heeft deze boeking een budgettair neutraal effect op de begroting. Verhoging specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid De specifieke uitkering OAB is in 2021 verhoogd met 166.152 euro. Dit is een autonome ontwikkeling.
Het budgettair effect is neutraal, omdat tegenover de hogere inkomsten ook hogere uitgaven staan. Verhoging rijksuitkering Regionaal Meldpunt Coördinatie (RMC) De rijksuitkering voor RMC is in 2021 18.191 euro hoger dan geraamd. Het budgettair effect is neutraal, omdat tegenover de hogere inkomsten ook hogere uitgaven staan. Grote Waal Samen Sterk (GWSS) In 2019 is besloten dat het programma GWSS verkort wordt met een jaar met gelijkblijvend budget. De looptijd is tot eind 2021 in plaats van eind 2022.
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
In de meerjarenraming staat in 2022 nog een bedrag van 130.000 euro voor uitgaven geraamd, deze raming moet nu naar 2021 verplaatst worden. Deze verandering loopt via de reserve Diverse incidentele bestemmingen en is daarom budgetneutraal. Vlaggen Grote Kerk Om veilig en waardig te kunnen vlaggen vanuit de torenspits van de Grote Kerk Kerkplein is besloten om technische aanpassingen te doen in de toren. De incidentele kosten van 25.721 euro worden gedekt vanuit diverse bestaande budgetten. APPA pensioenverzekering De gemeente heeft de benodigde pensioengelden voor oud-wethouders in het APPA-kapitaalplan ondergebracht bij ASR. In 2023 gaat er één oudwethouder met pensioen. Het hiervoor geraamde bedrag in 2023 is te laag. Er moet bijgestort worden. Voorgesteld wordt de raming aan te passen en het verschil van 17.152 euro ten laste van de Algemene Reserve te brengen. Invulling resterende taakstelling opbrengst onderzoek Leges en Tarieven Bij Raadsbesluit van 3 november 2020 is besloten om bij de Kadernota 2021 invulling te geven aan de resterende taakstelling van 25.019 euro opbrengst onderzoek leges en tarieven. De legesopbrengsten voor ontheffingen WABO zijn de afgelopen jaren steeds hoger dan geraamd. Het voorstel is om de taakstelling in te vullen door de opbrengsten WABO structureel te verhogen met 25.019 euro.
Storting financiële bijdrage Drachterveld De financiële bijdrage Drachterveld van 1 miljoen euro is een claim binnen de reserve Diverse incidentele bestemmingen die is afgesproken in de intentieovereenkomst Drachterveld uit 2007. Dit bedrag is in 2013 vanuit de grondexploitatie Bangert en Oosterpolder overgeboekt naar de Algemene reserve. Later (2018) is het bedrag overgeheveld naar de reserve incidentele bestemmingen. Gezien het al 14 jaar (!) lang uitblijven van concrete plannen van Drechterland voor dit gebied wordt voorgesteld het bedrag weer terug te storten in de
28/43
Algemene Reserve. Daarmee wordt het onderdeel van het weerstandvermogen. Dit is budgettair neutraal. Het mogelijk op termijn tot uitvoering komen van deze claim wordt opgenomen als risico in de paragraaf Weerstandvermogen.
Regionaal wordt gekeken naar de verdere vormgeving van deze pilot, zodat hier op ingespeeld kan worden, binnen de middelen van de resultaatbestemming (91.837 euro) plus de extra Corona gelden (28.000 euro). Dekking is de reserve incidentele bestemmingen.
Storting revolverend fonds duurzaamheid (techniek) Voor de totstandkoming van het revolverend fonds duurzaamheid moest 1 miljoen euro gestort worden. In de begroting was hiervoor rekening gehouden met 1 miljoen euro via de reserve Diverse incidentele bestemmingen. Naar nu blijkt is er geen dekking voor het fonds uit de reserve nodig, omdat het een balanspost schulden vs. vorderingen is (techniek). Voorgesteld wordt het bedrag terug te storten in de Algemene Reserve, waarmee het onderdeel wordt van het weerstandsvermogen. Dit is budgettair neutraal.
Subsidie Woonakkoord Bij het vaststellen van het woonakkoord is aangegeven dat er provinciale subsidie wordt aangevraagd en gebruikt bij de uitvoering. Het is een subsidie die Hoorn namens de regio aanvraagt, ontvangt en uitgeeft. Deze subsidie is 61.650 euro.
Uitvoering sportakkoord Voor de lokale uitvoering van het landelijk sportakkoord ontvangt de gemeente in 2021 en 2022 een specifieke uitkering. De bedragen zijn respectievelijk 80.000 en 40.000 euro. Deze uitkering wordt in deze jaren ingezet om activiteiten te organiseren om inwoners te stimuleren om meer in beweging te komen. Pilot brede intake & plan inburgering en participatie (PIP) De Westfriese gemeenten hebben, in samenwerking met WerkSaam Westfriesland, de pilot brede intake & plan inburgering en participatie (PIP) uitgevoerd voor de huidige groep inburgeraars (de ondertussengroep). Dit als onderdeel van een landelijk pilotprogramma Veranderopgave inburgering vanuit het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hiermee is bij de gemeenten ervaring opgedaan met een taak uit de nieuwe Wet inburgering, die per 1 januari 2022 ingaat. Hoorn beheert de middelen voor de pilot (als hoofdaanvrager) namens de regio gemeenten. Door Corona is er extra 28.000 euro aan deze pilot toegevoegd. Recent heeft minister Koolmees gemeenten geadviseerd om per 1 juli 2021 in de geest van de nieuwe Wet inburgering te werken.
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
Multidisciplinaire aanpak (MDA++) De gemeente Alkmaar is centrumgemeente voor de regio Westfriesland voor de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang (DUVO). Hoorn heeft voor de uitvoering van MDA++ namens Westfriesland een subsidie gekregen. MDA++ is een gezamenlijke multidisciplinaire aanpak voor huiselijk geweld en kindermishandeling, wat gemeenten in opdracht van het Rijk uitvoeren. Tegenover de kosten die Hoorn hiervoor maakt, staat de subsidie van Alkmaar. Daarom heeft deze aanmelding geen gevolgen voor het begrotingsresultaat. Het gaat in 2021 om 115.000 euro.
5.7
Risico's en kansen
Er zijn risico's waardoor de gemeente mogelijk meer geld kwijt is of minder geld binnen krijgt. Die zijn in deze paragraaf opgesomd, met een korte toelichting. Daarnaast zijn er kansen waar de gemeente mogelijk extra budgetruimte krijgt. Die zijn ook in deze paragraaf opgesomd, met een korte toelichting. Kansen Omgevingsdienst Noord-Holland Noord 2020 De Omgevingsdienst NHN heeft het boekjaar 2020 afgesloten met een positief rekeningresultaat.
29/43
Het Algemeen Bestuur wordt voorgesteld om een bedrag van ruim 950.000 euro terug te betalen (te restitueren) aan de deelnemers naar verhouding van de bijdrage voor de milieutaken. Na positief besluit van het Algemeen Bestuur op 7 juli as. kan dit voor Hoorn leiden tot een voordeel van 114.000 euro. Voorgesteld wordt om dit via de Najaarsbijstelling in de begroting 2021 te verwerken.
gedaan. De consequentie kan zijn dat de huidige plantoets- en toezicht capaciteit verkleind kan worden.
Risico's Netwerkorganisatie Inkoop en Contractmanagement (ICMT) In de huidige situatie ontvangt Hoorn ook een bijdrage voor overhead. Als het ICMT naar Medemblik verhuist, moet de overhead aan de gemeente Medemblik worden betaald. Dat betekent dat een deel van onze overheadkosten afneemt, vooral voor ICT. Daar tegenover staat een lagere vergoeding voor andere overheadkosten die de gemeente nu toerekent. Dit leidt tot een nadeel en eventuele frictiekosten. De precieze gevolgen zijn nog niet uitgezocht.
*De wetswijziging is nog steeds niet door de 1e Kamer vastgesteld en er is nog veel
Een ander risico bij de overgang van het ICMT is dat de formatie wordt uitgebreid. Hierover moet apart worden besloten. (team) Vergunningen en bouwtoezicht Vooruitblik op huidig begrotingsjaar 2021 De verwachting is dat de geraamde legesopbrengsten de kosten voor Team vergunningen en Bouwtoezicht in 2021 dekken. De coronacrisis heeft geen invloed op het aantal vergunningsaanvragen. De ontwikkelingen rondom stikstof kunnen een dempend effect hebben op de grotere vergunningaanvragen maar nog niet duidelijk is of dit gaat plaatsvinden en hoe groot het effect dan is.
Daar staat tegenover dat er veel meer aanvragen verwacht worden omdat de bouwontwikkelingen en projecten in de stad de komende jaren een hoge vlucht nemen. Er wordt van uitgegaan dat in 2022 daarom een zelfde opbrengst voor de leges gaat gelden als in 2021. discussie of dit wel gaat gebeuren
Reclassering nazorg ex-gedetineerden De Reclassering verzorgt de nazorg aan ex-gedetineerden voor de Westfriese gemeenten. Door de Covid-19 beperkingen wordt bij de Najaarsbijstelling wordt getoetst of de Reclassering het aantal uren die opgenomen zijn in de dienstverleningsovereenkomst kan realiseren in 2021. Handhaving en toezicht kinderopvang De GGD verzorgt toezicht en handhaving op de kinderopvang. Door de Covid19 beperkingen wordt bij de Najaarsbijstelling getoetst of het budget voor handhaving en toezicht op de kinderopvang bijgesteld moet worden. Omgevingsdienst NHN 2021 De Omgevingsdienst NHN heeft in 2020 door Covid-19 minder controles uitgevoerd op evenementen, horeca en afval. Bij de Najaarsbijstelling wordt beoordeeld wat de financiële gevolgen zijn voor 2021.
Ontwikkelingen richting begroting 2022 In 2022 verandert waarschijnlijk de hele wetgeving rondom de bouwvergunningen*. Zowel op het gebied van vergunningverlening als op het gebied van Bouwtoezicht veranderen de juridische grondslagen naar de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging. Door deze wetswijzigingen wordt naar verwachting een aantal onderdelen van het huidige vergunning- en toezichtproces dan niet meer door de afdeling VBT
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
30/43
6
6.1
Bijlage Sociaal domein
een verdere volume en kostentoename vanaf 2019 is daarom opgenomen in de paragraaf “weerstandsvermogen en risicobeheersing”.
Toelichting autonome veranderingen Sociaal domein
Tabel 16 autonome veranderingen sociaal domein (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerpen 2021 2022 2023 2024 2025
De coronacrisis duurt nog steeds voort en de gevolgen van resultaat gestuurd werken zijn pas op de langere termijn meetbaar. Ondanks dat de gevolgen hiervan op de langere termijn onzeker zijn, is het een gegeven dat jeugdhulp en Wmo in 2020 meer heeft gekost dan in 2019. In de jeugdhulp is het aantal cliënten afgenomen, maar nemen de kosten per cliënt verder toe. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn dat de zorgzwaarte van de cliënten is toegenomen en/of dat de nieuwe manier van bekostigen in het eerste jaar heeft geleid tot de inzet van hogere zorgarrangementen dan daarvoor. Voor de Wmo geldt dat na een afname van de instroom aan het begin van de coronacrisis, het aantal cliënten daarna weer is toegenomen.
bijstelling budgetten Jeugdhulp door volumetoename
-1.958
-1.958
-1.958
-1.958
-1.958
bijstellen budgetten Wmo door volumetoename
-1.406
-1.406
-1.406
-1.406
-1.406
niet te realiseren en/of niet meetbare beheersmaatregelen opbrengsten sociaal domein
-1.773
-2.564
-3.014
-3.014
-3.014
Vooralsnog zijn het Rijk en de VNG niet tot een akkoord gekomen over een hogere (tijdelijke) compensatie voor gemeenten. Vandaar dat de kostentoename in 2020 leidt tot een bijstelling van de budgetten jeugdhulp en Wmo in 2021 en verder. Dit gaat om een nadeel van 3,4 miljoen euro structureel vanaf 2021.
inrekenen verwacht voordeel BUIG (2021 en 2022)
750
1.250
extra budget Jeugdzorg (meicirculaire)
2.110
totaal
-1.806
-6.581
Het is een risico dat het volume en/of de kosten voor jeugdhulp en Wmo de komende jaren verder toenemen. Dit risico blijft onderdeel van de paragraaf “weerstandsvermogen en risicobeheersing”. Daarbij wordt er vanuit de VNG volop ingezet op extra compensatie van het Rijk in de jaren 2021 en 2022. Voor de periode vanaf 2023 is het vanuit de VNG een harde eis om met het volgende kabinet tot een oplossing te komen.
-4.881
-6.581
-6.581
Bijstellen budgetten Jeugdhulp en Wmo Het tekort in het sociaal domein wordt veroorzaakt door steeds maar verder oplopende kosten voor jeugdhulp en Wmo en achterblijvende rijksmiddelen. Doordat de kosten voor jeugdhulp en Wmo ook in 2020 verder zijn toegenomen, leidt dit ook tot een bijstelling van deze budgetten in 2021 en verder. In de Begroting 2021 zijn de verwachte kosten voor jeugdhulp en Wmo namelijk gebaseerd op cijfers uit 2019 (volume en zorginzet). Op dat moment was het onduidelijk wat de coronacrisis en de invoering van resultaatgestuurd werken voor gevolgen zouden hebben op de kostenontwikkeling. Het risico op
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
Niet te realiseren en/of niet meetbare opbrengsten beheersmaatregelen sociaal domein Vanwege de tekorten in het sociaal domein zijn er diverse beheersmaatregelen genomen om de kosten terug te dringen. Deze maatregelen zijn verwerkt in het dekkingsplan van de Begroting 2021. De realiteit is dat de beheersmaatregelen positieve effecten hebben, maar dat de ingerekende opbrengsten maar deels worden behaald.
31/43
Dat komt doordat de opbrengsten aan de voorkant te optimistisch zijn ingeschat. Daarbij hebben diverse maatregelen een positief (kwalitatief) effect, maar zijn de opbrengsten hiervan niet meetbaar. Dit komt overeen met de conclusies uit het landelijke onderzoek naar de tekorten binnen de jeugdhulp. Hieruit blijkt dat gemeenten landelijk 1,7 miljard tekort komen om de huidige Jeugdwet uit te voeren. Daarbij komt ook uit dit onderzoek dat diverse maatregelen om de kosten te beperken ‘slechts’ 190 tot 240 miljoen euro zou opleveren en dat de financiële effecten van andere maatregelen moeilijk meetbaar zijn.
Er kleven wel risico’s aan het inboeken van deze voordelen. Het BUIG budget wordt drie keer per jaar herijkt en kan dus ook voor 2021 nog naar beneden bijgesteld worden. Daarnaast is er een risico dat de kosten voor de BUIG toch fors gaan toenemen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een grotere instroom als gevolg van de coronacrisis. Wanneer deze risico’s zich voordoen zullen we daar bij de Najaarsbijstelling over berichten. Vanwege het onzekere verloop van zowel de baten als de lasten van de BUIG op lange termijn is het niet verantwoord om voor de jaren 2023 en verder een besparing in te boeken.
Per saldo leidt de bijstelling van niet te realiseren en niet meetbare opbrengsten van de beheersmaatregelen tot een nadeel van 1,5 miljoen euro in 2021 tot 3,5 miljoen euro vanaf 2023. In de Begroting 2021 is dit als risico opgenomen in de paragraaf “weerstandsvermogen en risicobeheersing”. Tegenover dit nadeel staat hierdoor wel een verlaging van de financiële risico’s.
Extra budget Jeugdzorg (meicirculaire) Er is incidenteel 613 miljoen euro extra beschikbaar gesteld door het Rijk. Een deel van dat geld wordt via een specifieke uitkering aan gemeenten overgemaakt. Het is nog maar zeer de vraag of Hoorn aan de voorwaarden voldoet (of kan voldoen) om ook zo'n specifieke uitkering te krijgen. Daarom is het beter om uit te gaan van het bedrag dat de gemeente via de algemene uitkering ontvangt. Het gaat dan om (su = specifieke uitkering):
Van detachering naar in dienst nemen medewerkers 1.Hoorn Er is onderzocht of er een groter deel van de ‘flexibele schil’ van 1.Hoorn in dienst kan worden genomen. Dit leidt er toe dat er per 1 januari 2021 nog eens 8,89 fte is omgezet van detachering naar formatie 1.Hoorn.
Tabel 17 extra budget Jeugdzorg, 613 miljoen (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) onderwerpen landelijk Hoorn 2021 2021 aanpak vastgelopen acute zorgketen
SU
50.000
?
De omzetting naar 8,89 fte formatie 1.Hoorn leidt tot een extra kostenbesparing van 315.000 euro per jaar. De kostenbesparing niet leidt tot een voordeel in de begroting, maar wordt ingezet om het tekort bij het sociaal domein te verlagen met structureel 315.000 euro.
wachttijden specialistische jeugdzorg
255.000
1.090
verdringing + (lichte) jeugdzorgproblematiek
228.000
980
BUIG De voorgaande jaren is er op de BUIG steeds een voordeel behaald. In het voorlopig BUIG-budget over 2021 ontvangt Hoorn 1,5 miljoen euro meer dan in 2020. Daarom wordt voorgesteld voor 2021 en 2022 een voordeel op de BUIG via de Kadernota te verwerken. Voor 2021 was al deels met een voordeel rekening gehouden. Het in deze Kadernota ingeboekte voordeel bedraagt voor dit jaar 1 miljoen euro. Voor 2022 bedraagt het verwachte voordeel 1,5 miljoen euro.
POH jeugd GGZ
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
ombouwing separatieruimten
SU
5.000
?
vereenvoudiging jeugdbeschermingsketen
SU
15.000
?
10.000
40
kleinere leefgroepen totaal
SU
50.000
?
613.000
2.110
32/43
Voortgang beheersmaatregelen en tekort sociaal domein
maatregelen zijn. Tot slot is samengevat wat het niet halen van de ingerekende opbrengsten en de autonome kostenstijgingen voor gevolgen hebben voor het dekkingsplan en het tekort sociaal domein.
Beheersmaatregelen hebben effect, maar lossen tekort sociaal domein niet op Vanwege de tekorten in het sociaal domein zijn er diverse beheersmaatregelen genomen om de kosten terug te dringen. Deze maatregelen zijn verwerkt in het dekkingsplan van de Begroting 2021. De realiteit is dat de beheersmaatregelen effect hebben en leiden tot ongeveer 3,5 miljoen euro aan opbrengsten, maar dat het tekort in het sociaal domein hiermee nauwelijks wordt teruggebracht. Er zijn grofweg twee redenen waarom de beheersmaatregelen het tekort sociaal domein niet oplossen: 1. De beheersmaatregelen leveren minder op dan verwacht, doordat de opbrengsten te optimistisch zijn ingeschat en/of niet meetbaar zijn. Dit wordt ondersteund door het onderzoek naar de landelijke tekorten binnen de jeugdhulp (AEF-rapport “Stelsel in groei”). Hieruit blijkt dat gemeenten structureel te weinig rijksmiddelen ontvangen om de Jeugdwet binnen budget uit te kunnen voeren. Daarbij kunnen gemeenten dit tekort niet dichten met eigen maatregelen en ‘doelmatigheidswinst’. 2. De Rijksmiddelen zijn niet meegegroeid met de (autonome) kostenontwikkelingen binnen de jeugdhulp en Wmo. Diverse maatregelen zijn erop gericht om de kosten voor jeugdhulp en Wmo te verlagen. Er zijn echter meerdere factoren van invloed op deze kosten, zoals de zorgvraag en zorgzwaarte. Per saldo nemen de kosten voor jeugdhulp en Wmo nog steeds toe.
Doordat hier onvoldoende compensatie vanuit het Rijk tegenover staat, blijft er sprake van een tekort in het sociaal domein.
Opbrengsten beheersmaatregelen zijn te optimistisch ingeschat en/of niet meetbaar In de Begroting 2021 is voor de beheersmaatregelen sociaal domein een opbrengst ingerekend van 4 miljoen euro in 2021 oplopend tot 8 miljoen euro op de langere termijn. Deze opbrengst is inclusief het structureel inrekenen van de tijdelijke compensatie vanuit het Rijk van 300 miljoen euro landelijk en 1,6 miljoen euro voor Hoorn. In het dekkingsplan is vastgehouden aan de uitgangspunten dat het tekort binnen het sociaal domein zelf wordt opgelost ('we doen het voor het geld dat we ervoor krijgen') en dat de maatregelen inwoners zo min mogelijk raken.
6.2
Beide risico’s zijn in de Begroting 2021 opgenomen in de paragraaf 'weerstandsvermogen en risicobeheersing' en doen zich nu werkelijk voor. Leeswijzer Onderstaand wordt eerst op hooflijnen toegelicht waarom de ingerekende opbrengsten van de beheersmaatregelen niet worden behaald. Daarbij wordt ook een link gelegd met het AEF-rapport over de landelijke financiële tekorten binnen de jeugdhulp. Vervolgens wordt weergegeven wat zowel de financiële als kwalitatieve opbrengsten van de door gemeente Hoorn ingevoerde
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
Vanuit Hoorn is ingezet op maatregelen die effectief blijken te zijn. De gerealiseerde opbrengsten zijn echter veel lager dan de opbrengsten die zijn ingerekend in het dekkingsplan. Daarbij zijn de opbrengsten van diverse maatregelen niet direct meetbaar. Dit leidt tot een gat in het dekkingsplan en een nadeel in de meerjarenbegroting oplopend van 1,5 miljoen euro in 2021 tot 3,5 miljoen euro vanaf 2023. Landelijk onderzoek naar tekorten in de jeugdhulp: gemeenten komen jaarlijks 1,7 miljard tekort Onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix (AEF) heeft in opdracht van het ministerie van VWS en de VNG onderzoek gedaan naar de landelijke tekorten binnen de jeugdhulp. Een van de conclusies is dat gemeenten in 2019 circa 1,7 miljard tekort zijn gekomen voor de uitvoering van de Jeugdwet in 2019 en dat dit een structureel tekort betreft. Uit het onderzoek blijkt dat de kosten voor jeugdhulp zijn toegenomen van 3,6 miljard euro in 2015 tot 5,5 miljard euro in 2019. Dit komt door een toename van het aantal cliënten in de jeugdhulp én een stijging van de kosten per cliënt. Gemeenten zijn hier tijdelijk voor gecompenseerd – in afwachting van de uitkomsten van dit onderzoek – voor slechts 400 miljoen euro in 2019 en 300 miljoen euro in 2020, 2021 en 2022. Het landelijke tekort is gemiddeld ongeveer 30% ten opzichte van het rijksbudget inclusief de tijdelijke
33/43
compensatie. Het tekort van Hoorn komt hier verhoudingsgewijs mee overeen. Gemeenten hebben wel een aantal mogelijkheden om doelmatigheidswinst te behalen. Volgens AEF kan er 190 tot 240 miljoen euro worden bespaard met vijf onderzochte maatregelen. Deze maatregelen komen overeen met de maatregelen waar Hoorn op heeft ingezet. Desondanks blijft er op basis van de huidige uitgangspunten in de Jeugdwet een stevig tekort over. Uitgangspunten Jeugdwet leiden niet tot lagere kosten Een van de beleidsuitgangspunten in de Jeugdwet is dat de kosten na verloop van tijd zouden moeten dalen door de inzet van preventie en vroegsignalering. Vandaar dat de Jeugdwet naar gemeenten is overgeheveld met een korting op het budget. AEF heeft onderzocht of er inderdaad sprake is van dit zogenaamde ‘boeggolfeffect’. Uit het onderzoek blijkt dat een brede inzet op preventie en vroegsignalering weliswaar bij kan dragen aan meer kwaliteit van leven en aan besparingen in andere domeinen, maar niet leidt tot kostenbesparing binnen de Jeugdwet. In plaats van een boeggolf is dus eerder sprake van verhoging van het waterpeil. Daarmee zijn gemeenten onterecht gekort op het budget voor jeugdhulp.
Uitkomsten onderzoek zwaarwegend op formatietafel nieuw kabinet Dit onderzoek bevestigt de onhoudbare financiële situatie voor gemeenten en benadrukt de noodzaak dat er een structurele oplossing moet komen voor gemeenten. Deze conclusies worden ook erkend door het ministerie van VWS en de VNG. In het voorjaar 2021 volgen er 'contouren van mogelijke scenario’s van middelen en maatregelen'. Vanuit de VNG is het een harde eis om met het volgende kabinet tot een oplossing te komen voor de periode vanaf 2023. Ook vinden er onderhandelingen plaats over incidentele compensatie over de afgelopen jaren en de jaren 2021 en 2022. Doordat er vanuit het Rijk vooralsnog te weinig perspectief is geboden om tot een oplossing te komen, is er een 'commissie van wijzen' benoemd om tot een arbitrage advies te komen. Uiterlijk 1 mei volgt hiervan de uitkomst. [Tekst actualiseren naarmate hier meer informatie over is]
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
Onderzoek AEF in perspectief van Hoorn: inzet op effectieve maatregelen, maar met lagere opbrengsten dan ingerekend De overschrijding op de jeugdhulp binnen Hoorn komt verhoudingsgewijs overeen met het landelijke tekort (ook ongeveer 30%). Daarbij zet Hoorn in op effectieve maatregelen, volgens dit onderzoek. De werkelijke opbrengsten van deze maatregelen zijn echter veel lager dan dat hiervoor in de begroting van Hoorn is ingerekend. Ook bevestigt het rapport dat veel van de in Hoorn ingezette maatregelen niet leiden tot een aantoonbare en/of kwantificeerbare besparing. Dit komt overeen met het beeld dat uit eigen analyses naar voren is gekomen. Ondanks dat de beheersmaatregelen effect hebben, leidt dit niet tot de oplossing van het tekort. Herbeoordeling beheersmaatregelen: financiële en kwalitatieve opbrengsten Alle beheersmaatregelen waarvoor een opbrengst is ingerekend, zijn zowel financieel als kwalitatief beoordeeld. Hierbij is de verwachte opbrengst geactualiseerd en afgezet tegen de opbrengst die is ingerekend in het dekkingsplan van de begroting. In de onderstaande tabellen zijn de uitkomsten van de herbeoordeling weergegeven.
Realiteitscheck: beheersmaatregelen leveren minder op en/of opbrengsten zijn niet meetbaar Uit deze herbeoordeling is gekomen dat een deel van de opbrengsten niet gerealiseerd kan worden, omdat deze in een eerder stadium te optimistisch zijn ingeschat. Bovendien zijn de opbrengsten van bepaalde maatregelen niet meetbaar, wat ook een van de conclusies van het AEF-rapport is. Dit komt bijvoorbeeld doordat een maatregel moet leiden tot lagere kosten voor jeugdhulp, terwijl andere factoren er juist voor zorgen dat de kosten blijven toenemen. Per saldo blijkt dat de kosten voor jeugdhulp en Wmo toenemen, ondanks de financiële en kwalitatieve opbrengsten van diverse maatregelen. Niet te realiseren en/of niet meetbare opbrengst van 1,5 miljoen euro in 2021 tot 3,5 miljoen euro vanaf 2023 De actuele verwachting is dat de beheersmaatregelen in 2021 ongeveer 3,2 miljoen euro opleveren. Dit loopt op tot ruim 5,1 miljoen euro vanaf 2023, inclusief het structureel inrekenen van 1,6 miljoen compensatie vanuit het Rijk vanaf 2022. Exclusief het inrekenen van deze compensatie leiden de
34/43
maatregelen structureel tot een opbrengst van 3,5 miljoen euro. Daar tegenover staat dat er ook (autonome) ontwikkelingen zijn, wat heeft geleid tot extra kosten ter hoogte van 0,7 miljoen euro en een dempend effect heeft op het terugbrengen van het tekort.
Per saldo leidt dit ertoe dat de maatregelen 1,5 miljoen euro minder opleveren dan waar rekening mee is gehouden in het dekkingsplan. Dit is een nadeel voor de begroting. Voor 2023 en verder gaat dit naar verwachting om een nadeel van 3,5 miljoen euro.
Tabel 18 ingerekende opbrengst versus meetbare opbrengst maatregelen sociaal domein (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) beheersmaatregelen sociaal domein (*) ingerekende ingerekende ingerekende meetbare meetbare opbrengst opbrengst opbrengst opbrengst opbrengst 2021 2022 2023 e.v. 2021 2022 1e tranche (bestuursopdracht najaar 2019 - raadsbesluit)
meetbare opbrengst 2023 e.v.
effect op 2021
effect op 2022
effect op 2023 e.v.
3.150
4.050
4.500
2.384
2.493
2.493
-766
-1.557
-2.007
904
1.760
3.464
854
960
2.664
-50
-800
-800
4.054
5.810
7.964
3.238
3.453
5.157
-816
-2.357
-2.807
1.Hoorn, WTCG en Veilig Thuis (**)
-692
-692
-692
-692
-692
-692
effect beheersmaatregelen sociaal domein
2.546
2.761
4.465
-1.508
-3.049
-3.499
extra maatregelen in dekkingsplan (besluit bij Begroting 2021) Totaal beheersmaatregelen sociaal domein Autonome effecten:
(*) In de tabel in de volgende paragrafen zijn de ingerekende en verwachte opbrengsten per maatregel weergegeven. ** Tegenover de opbrengsten van bepaalde maatregelen, staan ook een (autonome) kostenontwikkelingen. Hierdoor leiden de opbrengsten van de maatregelen voor 1.Hoorn, WTCG en Veilig Thuis niet een-op-een tot een voordeel voor de begroting. Bijvoorbeeld het aantal inwoners dat via de collectieve zorgverzekering een korting op de premiebijdrage ontvangt, is de laatste jaren toegenomen. Hierdoor nemen de kosten voor de WTCG-regeling nauwelijks af, terwijl er met de beheersmaatregel wel 170.000 euro aan kosten is bespaard. In de volgende paragraaf is nader toegelicht waarom tegenover de opbrengsten er ook autonome kostenontwikkelingen zijn voor 1.Hoorn, WTCG en Veilig Thuis.
Diverse maatregelen hebben namelijk kwalitatieve opbrengsten. Daarbij is de verwachting dat deze maatregelen ook positief bijdragen aan het beheersen van de kosten, maar zijn deze opbrengsten indirect en niet meetbaar.
Kwalitatieve opbrengsten beheersmaatregelen Van diverse maatregelen zijn de opbrengsten niet uit te drukken in geld, waardoor de ingerekende opbrengst is afgeraamd. Dit betekent niet dat deze maatregelen geen effect hebben.
Daarbij zijn er diverse maatregelen die moeten bijdragen aan het verlagen en/of niet verder toenemen van de kosten voor jeugdhulp en Wmo. Dit gaat bijvoorbeeld om de maatregelen 'scherper toepassen wettelijke kaders (Wmo, Wlz, Zvw)', 'inzet triagemedewerker' en 'versterken relatie huisartsen'. Deze
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
Een voorbeeld hiervan is de maatregelen 'zorg voor juiste monitoringsgegevens'. Hiervan is de ingerekende opbrengst van 400.000 euro volledig afgeraamd. De monitoringsgegevens die nu beschikbaar zijn, zijn echter rand voorwaardelijk voor de kostenbeheersing en te maken keuzes in het sociaal domein. Doordat steeds meer monitoringsgegevens in het dashboard beschikbaar zijn, ontstaat er steeds meer kostenbewustzijn en dit leidt tot aangescherpte werkprocessen. De aanname is dat dit indirect ook leidt tot een kostenbesparing.
35/43
drie maatregelen leiden tot diverse meetbare opbrengsten. Een deel van de (indirecte) opbrengsten is echter niet meetbaar. Een voorbeeld hiervan is dat triagemedewerkers bijhouden hoeveel hun bemiddeling bij het in te zetten zorgtraject heeft opgebracht. Dit gaat op als er door de inzet van triage een zorgtraject is ingezet dat minder kostbaar is. Deze opbrengsten zijn meetbaar, maar indirect brengt dit ook een leereffect en een toenemend kostenbewustzijn met zich mee. Deze opbrengsten zijn niet meetbaar, maar zouden tot uitdrukking moeten komen in lagere kosten jeugdhulp en Wmo.
Per saldo nemen de kosten voor jeugdhulp en Wmo dus niet af, maar toe. Dit betekent niet dat deze maatregelen niet werken of geen effect hebben. Sterker nog, er is wel degelijk een positief effect van deze maatregelen, zowel financieel als kwalitatief. Er zijn veel meer factoren die van invloed zijn op de kosten voor jeugdhulp en Wmo, zoals de zorgvraag, waar wij als gemeente maar deels invloed op hebben. Hierdoor kan het zijn dat de positieve effecten van de maatregelen er niet toe leiden dat het tekort wordt teruggebracht, maar er wel voor zorgen dat het tekort niet verder toeneemt.
Ingerekende en verwachte opbrengsten per beheersmaatregel Tabel 19 ingerekende opbrengst versus meetbare opbrengst maatregelen sociaal domein (bedragen x 1.000 euro, - = nadeel) beheersmaatregelen sociaal domein (*) ingerekende ingerekende ingerekende meetbare meetbare opbrengst opbrengst opbrengst opbrengst opbrengst 2021 2022 2023 e.v. 2021 2022
meetbare opbrengst 2023 e.v.
effect op 2021
effect op 2022
effect op 2023 e.v.
Zorg voor juiste monitoringsgegevens
400
400
400
-
-
-
-400
-400
-400
Onderzoek naar "dure" cliënten en casussen
150
150
150
150
150
150
-
-
-
Eén systeem voor zorgregistratie, regie en declaraties/administratieve afhandeling
60
60
60
36
60
60
-24
-
-
Recht- en doelmatigheidsonderzoeken
250
250
250
-
-
-
-250
-250
-250
Scherper toepassen wettelijke kaders (Wmo, Wlz, Zvw)
300
300
300
25
25
25
-275
-275
-275
1.200
1.200
1.200
500
300
300
-700
-900
-900
110
110
110
765
765
765
655
655
655
-380
-380
-380
-380
-380
-380
Triagemedewerker Als gemeente indicaties afgeven (in dienst nemen medewerkers 1.Hoorn) - autonome ontwikkeling budget 1.Hoorn Expertisefunctie in het onderwijs
300
300
300
50
200
200
-250
-100
-100
Versterken relatie huisartsen
850
850
850
200
200
200
-650
-650
-650
Overlap beperken in subsidies en aanbod/inkoop
50
50
50
-
-
-
-50
-50
-50
Afspraken maken met zorgverzekeraar/zorgkantoor
75
75
75
-
75
75
-75
-
-
Nieuwe verdeelsleutel en methodiek Veilig Thuis
575
575
575
- autonome ontwikkeling kosten Veilig Thuis Aanpassen WTCG/CER regelingen - autonome ontwikkeling WTCG/CER
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
110
110
110
488
488
488
-87
-87
-87
-142
-142
-142
-142
-142
-142
170
170
170
60
60
60
-170
-170
-170
-170
-170
-170
36/43
beheersmaatregelen sociaal domein (*)
Inzetten op digitalisering
ingerekende ingerekende ingerekende opbrengst opbrengst opbrengst 2021 2022 2023 e.v.
meetbare opbrengst 2021
meetbare opbrengst 2022
meetbare opbrengst 2023 e.v.
effect op 2021
effect op 2022
effect op 2023 e.v.
125
125
125
-
60
60
-125
-65
-65
Ingroei-effect beheersmaatregelen
-1.405
-505
-55
-
-
-
1.405
505
55
subtotaal
3.150
4.050
4.500
1.692
1.801
1.801
-1.458
-2.249
-2.699
Structureel inrekenen compensatie jeugdhulp (Rijk)
-
-
1.600
-
-
1.600
-
-
-
Budget- of volumeplafond instellen bij zorgaanbieders
-
750
750
-
-
-
-
-750
-750
Couleur locale aframen
154
160
164
154
160
164
-
-
-
Versoberen woningaanpassingen – invoeren maximumbedrag
50
50
50
-
-
-
-50
-50
-50
Aframen innovatiebudget
600
600
600
600
600
600
-
-
-
Bewindvoeringskosten: Heroverwegen systeem (bestuursopdracht opstellen)
100
200
300
100
200
300
-
-
-
subtotaal
904
1.760
3.464
854
960
2.664
-50
-800
-800
4.054
5.810
7.964
2.546
2.761
4.465
-1.508
-3.049
-3.499
aanvullende maatregelen in dekkingsplan Begroting 2021
totaal
6.3
Kwalitatieve opbrengsten per beheersmaatregel
Tabel 20 overzicht beheersmaatregelen 1e tranche maatregel Zorg voor juiste monitoringsgegevens
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
omschrijving (kwalitatieve) effecten Juiste monitoringsinformatie is rand voorwaardelijk voor het krijgen van grip op de kosten en inzicht in gewenste beleidseffecten. Deze beheersmaatregel zorgt ervoor dat we op basis van de juiste informatie, zoveel mogelijk de meest passende (beleids)keuzes kunnen maken, dat we goed beslagen ten ijs komen in contractmanagementgesprekken met aanbieders en dat we inzicht krijgen in de trends en ontwikkelingen in het sociaal domein; zowel op de ontwikkeling van de zorgvraag als op de kosten die hiermee gepaard gaan. Door datagedreven te blijven werken kunnen we onze dienstverlening verbeteren en efficiënter inrichten.
37/43
maatregel
omschrijving (kwalitatieve) effecten
Onderzoek naar "dure" cliënten en casussen
Dit onderzoek is afgerond. Van de 30 duurste dossiers is een analyse gemaakt. Uit de analyse komt dat er focus nodig is op de evaluatiemomenten en regievoering bij deze casussen. Het implementatieplan van de verbeterpunten die hieruit voort zijn gekomen is nu belegd bij 1.Hoorn. Er komt een nadere analyse om goed in beeld te brengen wat deze verbeterpunten opleveren. Hierbij worden zorgaanbieders betrokken. Er wordt nog nader onderzocht in hoeverre de opbrengsten concreet kunnen worden gemeten.
Eén systeem voor zorgregistratie, regie en declaraties/administratieve afhandeling
Deze beheersmaatregel moet ervoor zorgen dat de administratieve lasten in onze dienstverlening beperkt worden, dat er bespaard wordt op inzet van medewerkers en dat het interne werkproces efficiënter gaat verlopen. De besparingen in fte’s en licentiekosten vinden later plaats dan van tevoren was ingeschat. Zodra de applicatie is ingeregeld, vindt de reductie op het aantal fte’s plaats. Daarom is de verwachte opbrengst geschat op 36.000 euro in 2021, oplopend tot meer dan 60.000 euro vanaf 2022. Voor het meerjarenperspectief is geen aanpassing nodig.
Scherper toepassen wettelijke kaders (Wmo, Wlz, Zvw)
Deze maatregel moet voorkomen dat ten onrechte casussen doorlopen in de Wmo of Jeugdwet, terwijl deze in de Wlz horen. Er zijn steekproeven uitgevoerd op ons klantenbestand dat hier mogelijk voor in aanmerking komt. De directe opbrengst hiervan is tot nu toe geschat op 25.000 euro per jaar. Naast de directe opbrengsten is door deze beheersmaatregel de kennis van de Wlz verhoogd. Er zijn namelijk tools ingebouwd in MensCentraal (regiesysteem van 1.Hoorn) om medewerkers te trainen en te faciliteren. Ook is er aandacht voor het waarborgen van deze kennis onder de medewerkers en wordt dit opgenomen in het inwerkprogramma.
Triagemedewerker
Door de inzet van triage zijn er directe besparingen behaald. Daarnaast geven triagemedewerkers ook adviezen aan de werkers van 1.Hoorn en zorgaanbieders. Dit leidt tot indirecte besparingen, o.a. het leveren van passende zorg en duidelijkheid en kostbewustzijn. Triagemedewerkers kijken met meer afstand naar casuïstiek. Tenslotte hebben zij ook contact met de zorgaanbieder, waardoor de samenwerkingsrelatie met de
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
38/43
maatregel
omschrijving (kwalitatieve) effecten zorgaanbieders wordt bevorderd: kijken naar structurele en brede oplossingen. Dit kan niet voor alle onderdelen worden gekoppeld aan een hard bedrag. Triage is gestart op 1 april 2020 en is een jaar overstijgend project. Aan het begin van dit traject is geïnvesteerd, zodat het na verloop van tijd zijn vruchten afwerpt.
Als gemeente indicaties afgeven (in dienst nemen medewerkers 1.Hoorn)
Afgeronde beheersmaatregel. Incidenteel is het budget voor de inzet van 1.Hoorn in 2018 en 2019 verhoogd vanuit middelen Jeugdhulp en Wmo. De huidige inzet via 1.Hoorn - waar structureel de begroting niet voor is verhoogd - is ook de komende jaren nodig. Het in dienst nemen van ongeveer 39 fte formatie 1.Hoorn leidt op jaarbasis tot een kostenafname van ongeveer 765.000 euro. Ten opzichte van het huidige budget levert dit een structureel voordeel op van 385.000 euro, maar de verwachting is dat er extra budget nodig is voor 1.Hoorn om de huidige omvang te behouden. Op het eventueel ophogen van het budget 1.Hoorn (nadeel) vindt nadere afstemming plaats.
Expertisefunctie in het onderwijs
Deze beheersmaatregel heeft tot doel om te voorkomen dat er op scholen tweedelijns interventie wordt ingezet. De doelstelling was om voor 60% van de doelpopulatie een tweedelijns interventie te voorkomen. Hiermee wordt samengewerkt met de inzet van jeugden gezinswerker op de scholen. Het is lastig aantoonbaar wat deze maatregel zou opleveren als scholen open zouden zijn, omdat de scholen drie maanden dicht zijn geweest door corona. Er is een inschatting gemaakt dat er dit jaar 50.000 euro realistische opbrengst is, als we uitgaan dat het laatste kwartaal van 2021 verloopt zonder sluiting van scholen. Hierbij is Nijmegen aangehouden als referentieproject. Er wordt onderzocht wat de opbrengsten zijn van het Expertiseteam, nadat er zoveel mogelijk cijfers zijn verzameld en focusinterviews zijn gehouden. Aan de hand van deze analyse wordt de voortgang van deze beheersmaatregel bepaald.
Versterken relatie huisartsen
Deze beheersmaatregel heeft tot doel om de relatie met de huisartsen te versterken. Dit wordt gedaan via drie pilots: het Resultaat gestuurd werken (Grote Waal), het versterken van de samenwerking van 1.Hoorn via het plaatsen van een praktijkondersteuner huisarts (POH) Jeugd (Risdam) en het toevoegen van een GZ-psycholoog aan een huisartsenpraktijk
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
39/43
maatregel
omschrijving (kwalitatieve) effecten (Kersenboogerd). De pilots worden geëvalueerd bij afronding om te onderzoeken welk effect deze maatregelen hebben gehad. Deze beheersmaatregel is een jaar overstijgend project van drie jaar. Voor nu zien wij een gewenste ontwikkeling, maar dit is nog niet goed in geld uit te drukken. Er wordt effectiever, passender en duurzaam zorg ingezet voor gezinnen/jeugdigen, waar en wanneer dit nodig is. Daarnaast is er een nauwe samenwerking ontstaan tussen 1.Hoorn, de huisartsen en de POH. Voor de Najaarsbijstelling 2021 wordt een nadere analyse gemaakt. Er is een aanname dat deze beheersmaatregel minimaal 200.000 euro per jaar zou moeten opleveren.
Overlap beperken in subsidies en aanbod/inkoop
Afgeronde beheersmaatregel. Deze beheersmaatregel heeft onderzocht of er eenzelfde aanbod zowel wordt ingekocht als gesubsidieerd. Hieruit is een beperkt aantal acties naar voren gekomen. Er wordt nog onderzocht of het advies dat deze beheersmaatregel heeft opgeleverd, ook een kostenbesparing realiseert.
Afspraken maken met zorgverzekeraar/zorgkantoor
Deze beheersmaatregel heeft tot doel om de samenwerking met de zorgverzekeraar/het zorgkantoor te versterken. Hiervoor is o.a. een samenwerkingsagenda opgesteld. Deze agenda geeft kaders om samen te investeren in preventie en het oplossen van knelpunten. Ook is er een kans om in gesprek te gaan over de diverse projecten die nu al lopen. Hierbij kijken wij naar ruimte om afspraken te maken over de verantwoordelijkheid voor financiering of de wens voor cofinanciering. Denk hierbij aan shared savings. Het is nog niet bekend wat deze projecten en investeringen de gemeente kunnen besparen en op welke termijn dit plaatsvindt. De kosten gaan voor de baat uit. Bovendien is het nog net bekend waar en bij wie de mogelijk besparingen landen en hoe groot deze zijn. Voor het jaar 2021 zijn de besparingen daarom volledig afgeraamd. Bij de Najaarsbijstelling 2021 wordt onderzocht wat bovenstaande projecten realistisch kunnen opleveren. Wel zijn er kwalitatieve effecten van deze beheersmaatregel. De samenwerking met VGZ heeft een impuls gekregen. We zijn van
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
40/43
maatregel
omschrijving (kwalitatieve) effecten ‘geen contact’ naar een goede verstandhouding gegaan en er worden inhoudelijke en procesmatige gesprekken gevoerd over samenwerking, gedeelde opgaven en oplossingen/kansen. De verwachting is dat dit ruimte biedt om afspraken te maken voor gezamenlijke financiering van projecten en interventies wat kan leiden tot efficiëntie voordelen.
Nieuwe verdeelsleutel en methodiek Veilig Thuis
Afgeronde beheersmaatregel. Door het aanpassen van de verdeelsleutel voor Veilig Thuis is de bijdrage van Hoorn verlaagd. De kostenbesparing ten opzichte van 2019 is 575.000 euro, maar ten opzichte van de Begroting 2021 is het voordeel 346.000 euro. Dat komt doordat de totale begroting van Veilig Thuis ook is verhoogd, waardoor de bijdrage van Hoorn inmiddels ook hoger is geworden.
Aanpassen WTCG/CER regelingen
Afgeronde beheersmaatregel. Er is besloten om compensatie voor hoge ziektekosten via een vast bedrag vanaf 2021 af te schaffen. Dit leidt tot een besparing van ongeveer 170.000 euro. Vanaf 2021 is het nog wel mogelijk om via een premiebijdrage aan de collectieve ziektekostenverzekering een vergoeding te ontvangen voor hoge ziektekosten. Het aantal inwoners dat hiervan gebruik maakt, is wel toegenomen in de afgelopen jaren. Hierdoor wordt het huidige budget overschreden. Door deze autonome kostenontwikkeling worden besparingen ingehaald. Kortom, deze beheersmaatregel levert hetzelfde bedrag op als het bedrag waarmee het budget voor deze regeling wordt overschreden.
Inzetten op digitalisering
Het doel van deze beheersmaatregel was om te starten met een digitale snelbalie voor bijzondere bijstand. Door andere ontwikkelingen bleek dit doel niet langer relevant. Daarom is er ingezet op het efficiënter maken van onze digitale processen en te zorgen dat er een digitaal inwonerportaal komt. Dit zorgt ervoor dat aanmeldingen makkelijker en digitaal bij 1.Hoorn binnenkomen én dat dit voor alle wetten in het sociaal domein op één plek kan. Voor 2021 is het nog onduidelijk wat dit oplevert. Een nadere toelichting hierop volgt bij de Najaarsbijstelling. Wel is er de verwachting dat er op fte bespaard kan worden. We zien mogelijkheden voor een besparing. Het is alleen nog niet aantoonbaar hoe groot de besparing is.
Kadernota 2021 | In de steigers, 8 juni 2021
41/43
Tabel 21 overzicht aanvullende beheersmaatregelen dekkingsplan Begroting 2021 maatregel omschrijving (kwalitatieve) effecten Budget- of volumeplafond instellen bij zorgaanbieders
Deze maatregel had tot doel om een budgetplafond in te stellen bij aanbieders. De opbrengsten zijn niet realistisch geschat en daarom is deze opbrengst verlaagd. Dit wordt ook bevestigd door het AEF rapport.
Couleur locale aframen
Met deze maatregel is de helft van de couleur locale middelen afgeraamd en ten gunste gebracht van het tekort sociaal domein. De raad ontvangt dit jaar nog aanvullende informatie over de gevolgen van de beheersmaatregel.