Bijlage 1 - Evaluatie programma Grote Waal SAMEN STERK

22

4: Revitalisering Dwaalpark 4.1 Inleiding De realisatie van het project Revitalisatie Dwaalpark (ook wel Dwaalpark 2.0 genoemd) wijkt af van andere projecten en initiatieven die binnen het programma Grote Waal SAMEN STERK zijn ontwikkeld. Het gaat hier om de plaatsing van fysieke componenten in de openbare ruimte, terwijl de andere thema’s toch vooral een ‘sociale’ inhoud hebben. Omdat de revitalisatie van het park een bijzondere plaats inneemt bij het core- en programmateam en het einde van het programma nabij is terwijl de procedure rond dit plan nog loopt, gaan we in deze evaluatie wat dieper in op dit project. Uit de door B&W op 3 september 2019 vastgestelde projectopdracht Dwaalpark 2.0: Er wordt voorgesteld om het Dwaalpark te vitaliseren tot een toekomstbestendig park. Samen met andere partners is het grotere recreatiegebied grenzend aan het Dwaalpark bekeken. Er is een ideeënschets ontstaan door participatie van gebruikers en bewoners, maar ook in samenwerking met de organisaties die betrokken zijn bij de inrichting van omliggende gebieden zoals Stadsstrand, recreatiegebied de Hulk, het Landje van Naber en de Oeverdijk. In het park zelf is het project onderverdeeld in de deelprojecten Dwaal Natuur, -Hond, -Theater, -Outdoor en -Tennis.

Capaciteit en operationele kosten van € 151.000 worden gefinancierd uit het budget van het programma (is 24,6% van het totale programma Grote Waal SAMEN STERK budget van € 614.000). Dwaalkracht (stadskracht) wordt ingezet voor de volgende projecten: Dwaaltennis, Dwaaloutdoor (Beweegplein) en Dwaaltheater. Dwaalkracht projecten gebruiken een andere aanpak omdat het 'wat' en 'hoe' niet definitief is, o.a. doordat de kennis, handjes of financiering niet beschikbaar is. Door het bij elkaar brengen van verschillende stakeholders worden deze projecten - al dan niet per fase - gerealiseerd. Alternatieve financieringsbronnen zijn: werk voor werk, sponsoring, fundraising, crowdfunding, bestaande operationele budgetten. Het uiteindelijke effect is dat de recreatieve, sportieve en culturele functie van het park en omgeving wordt verbeterd. Dit sluit aan bij de ambitie van het programma Grote Waal SAMEN STERK om inwoners zich gelukkiger, minder eenzaam, gezonder en veiliger te laten voelen. In het programma staan bewoners & gebruikers centraal, dit is ook de voornaamste doelgroep van het Dwaalpark. 4.2 Plannen Revitalisatie Vanaf dat moment is in het programma gewerkt aan de realisatie van Dwaalpark 2.0. Met de aannemer die de ontwerpwedstrijd won (Grijs kleurt Groen Stadsnatuur) is meermaals en intensief gesproken over wat er precies gebeuren moet.

Uiteindelijk heeft de aannemer in het voorjaar van 2021 een prijsopgave neergelegd die sluit op € 312.000. Daarvoor kan worden gerealiseerd: aanleg cirkelvormige theatervloer (9 meter doorsnee), omgeven door een amfitheater-achtige tribune, op het hoogste punt daarvan voorzien van een tweetal ‘kantelen’ die deel uitmaken van de aangrenzende aan te leggen natuurspeeltuin, waarin behalve toestellen ook het aangrenzende water zal worden betrokken door het uitgraven van een aantal waterlopen (maximaal 2 meter breed en 50 centimeter diep), de aanleg van een drietal ‘toegangsbruggen’ in de speelruin, de aanleg van een fitnessplein en een 23

-

bootcamproute (beiden met toestellen). Uiteraard verzorgt de aannemer de bijbehorende toegangspaden en verhardingen.

Zijaanzicht ontwerp:

Bovenaanzicht ontwerp:

24

In april 2021 is de programmamanager aan de slag gegaan met het ontwerp om hiervoor binnen het gemeentehuis medewerking te organiseren. In eerste instantie was het plan opgeknipt in twee fasen, dit vanuit de gedachte dat dit gemakkelijker zou zijn te organiseren en financieren. Voor het realiseren van die eerste fase was een bedrag van € 151.000 nodig; binnen het programma was daarvoor nog een gedeeltelijke dekking aanwezig; het tekort bedroeg afgerond € 100.000. De programmamanager en het coreteam van het programma hebben het ontwerp en de bijbehorende financiële consequenties gepresenteerd aan een ambtelijke delegatie van Hoorn en om hulp bij de realisatie ervan gevraagd. Pas toen bleek dat het plan in de ambtelijke organisatie van de gemeente Hoorn eigenlijk onbekend was. Het stuitte vrijwel direct op een aantal praktische problemen: niet alleen ontbrekende dekking van het tekort, maar ook tal van andere, meer technische zaken: bestemmingsplan, beheer en onderhoud, mogelijke aantasting natuurwaarde, noodzakelijke bemoeienis van externe partijen zoals Omgevingsdienst en Hoogheemraadschap etc.

4.3 Financiering Voor de financiering van het tekort werd aan het einde van de zomer 2021 gedacht dat met succes een beroep zou kunnen worden gedaan op een provinciale subsidieregeling (Uitvoeringsregeling subsidie versterken sociaal weefsel maatschappelijke sector Noord-Holland 2021), aangevuld met middelen uit het Steunpakket voor welzijn en leefstijl in coronatijd. Maar dit bleek later, begin november, toch helaas niet mogelijk. Het was op dat moment zeer twijfelachtig of de gewenste revitalisering van het Dwaalpark sowieso wel doorgang kon vinden. Omdat het oplossen van bovengenoemde technische zaken zinloos zou zijn als de financiering van de aanlegkosten niet rond zou komen is besloten het college van B&W een principevraag voor te leggen: wil het college de raad voorstellen om een kapitaalskrediet te voteren voor het realiseren van het totale plan ad € 312.000 omdat dit nu nog de enige weg was/is om het plan gerealiseerd te krijgen. Het aantrekken van alternatieve financiering door het programma wordt/werd namelijk verhinderd door de onzekerheid of de gemeente Hoorn sowieso wel toestemming zou geven voor de revitalisering van het park, al was het alleen maar omdat de plannen strijdig zijn met het geldende bestemmingsplan en nog beoordeeld moet worden of er voldoende feiten en omstandigheden zijn die het afwijken van het bestemmingsplan mogelijk maken.

Medio november 2021 (rondvraag B&W-vergadering 16 november 21) heeft het college aangegeven de raad dit voorstel te willen doen. Tegelijkertijd met het schrijven van deze evaluatie wordt het raadsvoorstel met de kredietaanvraag voorbereid. Voor het oplossen van de meer technische zaken is het plan voorgelegd aan het Hoorns Initiatieven Platform (HIP). Na een positief advies van het HIP zal een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Momenteel loop ook een bij het Hoogheemraadschap aangevraagde ‘watertoets’ en is de Omgevingsdienst gevraagd een oordeel te geven over de inmiddels ontvangen quickscan natuurwaardeonderzoek. Als de raad het gevraagde krediet ter beschikking stelt (kapitaallasten € 20.000 per jaar; beheer en onderhoud jaarlijks € 10.000; totale jaarlijkse lasten dus € 30.000) kan het plan worden uitgevoerd. De bedoeling is dat de Stichting Dwaalpark (uitvoerende partner in het GWSS-programma) als opdrachtgever voor Grijs kleurt Groen Stadsnatuur optreedt. De planning van het raadsvoorstel is er nu op gericht dit in februari 2022 door de gemeenteraad te laten behandelen. Als de raad akkoord gaat en de praktische zaken geregeld zijn, zal het gerevitaliseerde Dwaalpark waarschijnlijk niet eerder dan najaar 2022 zijn gerealiseerd.

25

4.4 Leerpunten Belangrijkste leerpunt rond de revitalisering van het Dwaalpark is dat de uitvoering van een ogenschijnlijk eenvoudig en praktisch plan veel meer voeten in de aarde heeft dan gedacht. Het is, zo blijkt nu, van het grootste belang vanaf het allereerste moment samenwerking te zoeken met de gemeente en daar hulp en bijstand te organiseren om het plan gerealiseerd te krijgen. Uiteraard is het rondkrijgen van de financiering een belangrijk en tijdrovend punt, maar minstens even complex is het doorlopen van de planologische procedure omdat, achteraf gezien, strijdigheid met het geldende bestemmingsplan aan de orde was. Ook bleek het noodzakelijk, behalve uiteraard de gemeente Hoorn zelf, diverse externe partijen te raadplegen: het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord en de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. De diverse processen die bij deze partijen doorlopen moeten worden zijn niet op elkaar afgestemd. Daardoor vertraagt de behandeling van het geheel. Dit soms tot frustratie van de partij die het initiatief heeft genomen, hetgeen de onderlinge verhoudingen weer geen goed doet. Een fysieke ingreep in de openbare ruimte vereist, gelet op de vele belangen die moeten worden gerespecteerd, een zorgvuldige procesgang en het op de juiste wijze betrekken van externe adviseurs en beoordelaars.

Daarvoor is vanaf het prille begin ondersteuning of liever zelfs regie van de kant van de gemeente door ter zake deskundige ambtenaren noodzakelijk.

26

5: Reflectie op werkwijze programma In hoofdstuk 2 is geschetst welke werkwijze in het programma is gekozen en welke instrumenten daarbij onder andere zijn ingezet. In dit hoofdstuk volgt daarop een reflectie. 5.1 Inleiding Het GWSS-programma is van start gegaan met het streven om de bewoners/gebruikers in de wijk ‘meer aan het stuur’ te laten zitten. De ambitie van de gemeente Hoorn bij de start van het programma was hoog. Met behulp van het programma zou een nieuwe wijze van (samen)werken tussen bewoners/gebruikers in de stad, specifiek in de wijk de Grote Waal, en de gemeente ontstaan. Aan het einde van de programmaperiode is de tijd aangebroken om te beoordelen of, en zo ja, in hoeverre, de afgelopen jaren sprake is geweest van een ‘vernieuwende en dynamische werkwijze, waarbij ‘verbinding’ de basis vormt’, zoals in het plan van aanpak werd beoogd. Stonden de bewoners en gebruikers centraal in het programma en werd er lerenderwijs vernieuwd; werden de kwaliteiten in de wijk benut, werd de aanwezige energie gebundeld en kregen de initiatieven voldoende ruimte en waardering? Vooraf allereerst aandacht voor de impact die de Coronacrisis op het programma gehad heeft. In het programma is vooral gezocht wordt naar (nieuwe) wegen om bewoners en gebruikers meer met elkaar in contact te brengen en nieuwe relaties te laten ontstaan.

Het zal duidelijk zijn dat de van overheidswege opgelegde contactbeperkingen (die ook geleid hebben tot daadwerkelijk sluiting van bijvoorbeeld het Wijklab) daarop geen positieve uitwerking hebben gehad. Door deze fysieke beperkingen zijn wijkbewoners minder met elkaar in contact gekomen dan mogelijk was geweest zonder Corona. Professionals die bij het programma betrokken zijn hebben contact onderhouden met technische hulpmiddelen (MS Teams). Dat het voor de kwaliteit en de impact van ontmoetingen van groot belang is elkaar in real life te ontmoeten blijkt uit de bijgehouden bezoekcijfers aan het Wijklab. Deze groeiden in 2019 van kwartaal op kwartaal, maar stortten uiteraard ineen toen het Wijklab in 2020 gesloten werd. Na heropening in de loop van 2021 lopen het aantal ontmoetingen en de bezoekersaantallen Wijklab weer op, maar de aantallen van 2020 worden niet meer gehaald. Aan de in het programma nagestreefde vernieuwende en dynamische werkwijze is vooral inhoud gegeven door de door Hoorn gecontracteerde Stichting Dwaalpark. Onder aanvoerderschap van de programmamanager zou deze partij samen met bewoners en gebruikers in de Grote Waal de grotere maatschappelijke betrokkenheid in de buurten van de Grote Waal vormgeven. Onder het motto ‘DOEN! en achteraf verantwoorden’ is het programma voortvarend aan de slag gegaan.

En met resultaten waarop je trots mag zijn (zie beschreven projecten en initiatieven), ook al is niet alles tot volle wasdom gekomen. 5.2 Rol programmamanager De inhoud en kwaliteit van de begeleiding van de werkzaamheden in het programma door de programmamanager verdient aandacht. Zeker omdat de beoogde werkwijze ‘vernieuwend en dynamisch’ is. Dat komt niet uit de lucht vallen, maar verdient continue aandacht en begeleiding door een professional. Degene die het programma Grote Waal SAMEN STERK heeft opgezet, de werkwijze heeft beschreven en het bestuurlijk apparaat van Hoorn zo enthousiast heeft kunnen maken dat voor het programma € 614.000 ter beschikking werd gesteld is echter tamelijk snel na de formele start van dat programma (september 2019) vertrokken. Zij is in november 2019 opgevolgd door een nieuwe, van buiten aangetrokken tijdelijke programmamanager die op haar beurt in 27

december 2020 is vertrokken. Enige tijd later is door Hoorn wederom een nieuwe programmamanager van buitenaf aangetrokken (februari 2021) die tot taak kreeg de resultaten uit het programma te evalueren en zo mogelijk te borgen en voor de resterende looptijd van het programma (tot en met december 2021) leiding te geven aan het programma. Deze wisselingen in het programmamanagement hebben niet bijgedragen aan het consistent uitvoeren van het programma met in de beoogde ‘vernieuwende en dynamische’ vorm. De kwaliteit van de informatieoverdracht van ‘oude’ naar ‘nieuwe’ programmamanager is voor verbetering vatbaar. ‘Verbinding vormt de basis’ schrijft het programmaplan. Vast staat dat binnen het programma veel mensen en organisaties met elkaar in contact zijn gebracht. De vraag is wel of de ontstane relaties van (groepen) personen en organisaties voldoende duurzaam zal blijken te zijn. Dat moet de toekomst uitwijzen. 5.3 Rol gecontracteerde uitvoerder programma Gemeente Hoorn heeft voor de realisatie van het programma de Stichting Dwaalpark gecontracteerd. Met die stichting zijn twee overeenkomsten gesloten; de eerste overeenkomst dateert van april 2019.

5.4 De gesloten overeenkomsten In deze overeenkomst verplicht de Stichting Dwaalpark zich in afstemming met de gemeente, bewoners en sportverenigingen plannen te ontwikkelen die leiden tot een gerevitaliseerd Dwaalpark, (deel)projecten te ontwikkelen en uit te voeren die daaraan een bijdrage leveren, die projecten te managen of ondersteunen. De navolgende vijf projecten werden benoemd: • Herinrichting complex tennisvereniging de Hulk • Outdoor Dwaalpark • Dwaal Theater • Dwaal Hond • Dwaal natuur Voor de jaren 2020 en 2021 is vastgelegd dat opdrachtnemer jaarlijks 6 projecten implementeert. In de tweede (aanvullende) overeenkomst van augustus 2019 is nader bepaald dat de stichting door het leveren van project-, procesmanagement en communicatie-expertise in de periode 2019 tot en met 2021 zorgdraagt voor het implementeren van de thema’s: 1. Kansen voor kinderen (jaarlijkse voorstelling, kinderwijkraad, Happie Hoorn en Proximo) 2. Ontmoetingsplekken (denk-project, doe-project, buurtkracht-project en denk&doe-project) 3. Leefbare & Schone Waal (idem) 4.

Wijklab Voor wat betreft de communicatie en informatievoorziening werd overeengekomen dat partijen in beginsel één maal per jaar overleg voeren, waarin tenminste aan de orde komt: - Tevredenheid beide partijen - Nakomen overeengekomen werkafspraken en indicatoren - Relatiemanagement - Signaleren en oplossen knelpunten De juridische basis voor de samenwerking tussen gemeente en stichting wordt gevormd door deze twee overeenkomsten die uitsluitend een inspanningsverplichting van de kant van de stichting vragen. Dat is logisch, gelet op de doelstellingen en de gekozen werkwijze in dit programma, maar

28

maakt het lastig bij een evaluatie na te gaan of het programma c.q. de uitvoering ervan als succesvol kan worden aangemerkt. Vastgesteld kan in ieder geval worden dat de stichting zich uitermate ingespannen heeft om de duurzame toekomstbestendigheid van Grote Waal te bevorderen. De grote hoeveelheid projecten en initiatieven die sinds het programma zijn ontstaan geven daar blijk van. Echter niet alle projecten en initiatieven zijn tot volledige wasdom gekomen en het is de vraag of ze allemaal zullen blijven bestaan als het programma eindigt op 1 januari 2022. 5.5 Verantwoording afleggen; décharge verlenen Ik vraag aandacht voor de wijze waarop de activiteiten in dit programma door de opdrachtnemer met de opdrachtgever zijn gedeeld (c.q. verantwoord). De stichting heeft tijdens de voor die jaarlijkse ‘verantwoording’ in het leven geroepen stuurgroepbijeenkomsten steeds veel informatie gepresenteerd en zich daarmee willen verantwoorden over de ondernomen activiteiten en de daarvoor gedane uitgaven. Het verdient aanbeveling van de kant van de zijde van opdrachtgever en opdrachtnemer vooraf duidelijkheid te hebben over de wijze van verantwoorden en de inhoud daarvan. Ook is het van belang duidelijke afspraken met elkaar te maken over het al dan niet verlenen van décharge.

29

6: Financiële verantwoording 6.1 Inleiding Het in 2018 door de gemeenteraad ter beschikking gestelde programmabudget bedroeg € 614.000. De voorgenomen programmaperiode besloeg de jaren 2019 tot en met 2022. In samenspraak tussen de gemeente Hoorn voor de uitvoering van het programma gecontracteerde Stichting Dwaalpark is de programmaduur met een jaar verkort tot en met 2021, echter met behoud van het totale budget. Daarvan is in meerdere overleggen op stuurgroepniveau aangegeven dat dit niet mocht worden overschreden. Het coreteam van het programma heeft zich hieraan gecommitteerd. 6.2 Stand van zaken Eind november 2021 is door het coreteam van het programma inzichtelijk gemaakt welke uitgaven in de jaren 2019 tot en met 2021 ten laste van het programma zijn gedaan, onderverdeeld naar de diverse thema’s, projecten en initiatieven. Dit overzicht treft u hieronder aan. Het sluit met een overschrijding van bijna € 61.000. Het overzicht is door P&C van de gemeente Hoorn vergeleken met de Hoornse administratie. Het sluit hiermee aan. 6.3 Verklaring overschrijding De overschrijding van € 61.000 bestaat uit 2 delen: 1. Afgerond € 25.000 Happie Hoorn (veroorzaakt door het in loondienst hebben van AA door de Stichting Dwaalpark gedurende de periode 1 januari tot 1 oktober 2021) 2.

Afgerond € 36.000 Saldo diverse kosten (overschrijding van € 33.000 in verband met kosten implementatie en uitvoering van narrowcasting; overschrijding van € 37.000 als gevolg van uitgaven aan operationele kosten voor zaken die niet in het oorspronkelijke GWSS-budget opgenomen waren; onderschrijding van € 21.000 aan operationele kosten die wel in het oorspronkelijke GWSS-budget opgenomen waren en tenslotte een onderschrijding van € 13.000 als gevolg van een besparing op capaciteit. Toelichting overschrijding Happie Hoorn: Zorg & Samenleving van de gemeente Hoorn heeft eind 2020 op verzoek van de vorige programmamanager een budget in de vorm van een ‘bruidsschat’ van € 45.000 ter beschikking gesteld om een toekomstige werkgever voor AA ‘over de streep te trekken’. Bekend was immers dat het GWSS-programma zou eindigen op 1 januari 2022 en dat de Stichting Dwaalpark vanaf dat moment niet langer zou kunnen voldoen aan de loonverplichting. In eerste instantie is onderhandeld met het Leger des Heils, maar deze haakte op het laatste moment af. Daarna zijn gesprekken gestart met dnoDoen, maar ook dat mislukte. Tenslotte zijn gelijktijdig gesprekken met 1.Hoorn en Werksaam Westfriesland gevoerd. Deze laatste partij ‘past’ echt veel beter bij de activiteiten van Appie en zijn stijl van werken dan 1.Hoorn.

Werksaam had in een eerder stadium gehoord van de hierboven genoemde ‘bruidsschat’, en heeft die situatie slim uitonderhandeld. Het resultaat daarvan was dat Werksaam € 25K bedongen heeft om Appie in dienst te nemen. Het resterende deel van de ‘bruidsschat’ (45-25 =) van € 20.000 is ten gunste van het GWSS-programma gekomen. Toelichting overschrijding Saldo diverse kosten: De loon- en bijkomende kosten voor Stichting Dwaalpark over 2021 (tot 01-10-2021) bedroegen echter € 44.451. De bijdrage van Zorg & Samenleving van € 20.000 is daarop in mindering gebracht. Resteert € 24.451 aan kosten. Zorg & Samenleving heeft na uitleg van het vorenstaande te kennen gegeven een extra éénmalige tegemoetkoming van € 25.000 te zullen doen. Daardoor beperkt zich de overschrijding op het programmabudget tot € 36.000. Namens het programma GWSS zal de Stichting Dwaalpark worden benaderd voor terugbetaling. 30

6.4 Tabel

31

7: Aanbevelingen De realisatie van de ambitie die voortkomt uit het plan van aanpak van Grote Waal SAMEN STERK lijkt sterk op de witdrukverandering zoals Vermaak en De Caluwé deze beschrijven1: de verandering zélf is van groter belang dan de te realiseren doelen. Dit soort veranderingen vereisen serieuze inspanningen van het ambtelijk en bestuurlijk apparaat van de gemeente en kwalitatief hoogwaardige sturing van/deelname aan het programma door de opdrachtgever. Bestuurders en ambtenaren zitten in dit geval ‘op de achterbank’ en niet meer aan het stuur, zoals ze altijd gewend waren. Deze nieuwe verhouding met bewoners en gebruikers vergt een ‘culturele omslag’ in het stadhuis die een zorgvuldige begeleiding door professionals verdient én waarvoor tijd (enige jaren) moet worden uitgetrokken. Naar mijn idee was de looptijd van dit programma te kort en de interactie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer te gering om nu te kunnen spreken van een doorleefde en geïnternaliseerde nieuwe manier van omgaan door de gemeente met bewoners/gebruikers. De programmamanager is bij programma’s die een vernieuwende werkwijze voorstaan ook verantwoordelijk voor de begeleiding en bewaking van die nieuwe werkwijze.

Hij/zij moet veranderkundige interventies plegen binnen het programma waaraan leiding wordt gegeven, maar deze interventies ook ‘binnen brengen’ in het bestuurlijk en ambtelijk apparaat van de gemeente. Dit vereist niet alleen inhoudelijke kennis van verandermanagement, maar ook ambtelijke en bestuurlijke ‘dekking en medewerking’ vanuit het gemeentehuis. Als Hoorn daarvoor programmamanagement inhuurt van derden ligt het voor de hand dat kandidaten (ook) worden beoordeeld op de juiste ervaring en competenties in deze. Naar mijn mening vraagt dit onderwerp binnen de muren van het gemeentehuis nog nadenkwerk. De laatste twee programmamanagers zijn ad interim door de gemeente aangetrokken. Beiden hadden bij de start van hun opdracht geen expliciete kennis/wetenschap van de voor het programma beschreven werkwijze (en de betekenis ervan voor zowel het programma als voor de gemeente). Beiden zijn ook niet aangetrokken op basis van gespecialiseerde kennis op bijvoorbeeld het gebied ‘verandermanagement’, hetgeen m.i. wel noodzakelijk was om sturing aan de lopende processen te kunnen geven. Gemeente Hoorn had er naar mijn idee beter voor kunnen kiezen het a.i. programmamanagement in te laten vullen door specialisten.

Ideaal was het geweest om vaste medewerkers van de gemeente Hoorn (uiteraard met de juiste ervaring en expertise, bijvoorbeeld een door de wol geverfde programma- of projectmanager met ervaring op het gebied van de gekozen werkwijze) in te zetten, omdat dan de kwaliteit van de aansturing van het programma en de informatie-uitwisseling tussen programma en gemeente kwalitatief beter zou zijn geweest. Tegelijkertijd had deze vaste medewerker steeds tijdig voldoende backup en capaciteit binnen de gemeente kunnen organiseren op die momenten dat inbreng/betrokkenheid/verantwoordelijkheid van de ambtelijke organisatie noodzakelijk was. De programmamanagers die als laatsten bij Grote Waal SAMEN STERK betrokken waren werden ook geconfronteerd met inmiddels gegroeide (persoonlijke) verhoudingen tussen personen in het coreteam en programmateam GWSS (opdrachtnemer) en ambtenaren en bestuurders van de opdrachtgever (gemeente Hoorn). Verschillen in communicatiestijlen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer hebben tot scheve ogen geleid. Meermaals zijn pogingen gewaagd om de verstoorde verstandhoudingen te verbeteren, maar vastgesteld moet worden dat ‘oud zeer’ aan beide kanten de 1

‘Leren veranderen, Een handboek voor de veranderkundige.’ Uitgegeven door Samsom, Alphen aan den Rijn, 1999.

32

voor het welslagen van het gehele programma noodzakelijke samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer niet heeft bevorderd. Naar mijn waarneming hebben de hier bedoelde ‘scheve ogen’ in onderdelen van de ambtelijke organisatie van Hoorn geleid tot een afwerende houding als het ging om het beoordelen (en helpen tot stand brengen) van ideeën die in het programma waren ontstaan. Natuurlijk zullen ook andere kwesties daarbij een rol gespeeld (houding en gedrag van de huidige programmamanager, de situatie Voedselbos, onbekendheid (?) van het programma en de vernieuwende/dynamisch werkwijze ervan bij het ambtelijk apparaat etc.). Vast staat dat investeren in persoonlijke relaties noodzakelijk is om tot goede resultaten te komen. Voor het welslagen van een complex programma als GWSS met de daarvoor gekozen bijzondere werkwijze geldt dit temeer. De kwaliteit van de noodzakelijke integrale samenwerking tussen programma en gemeente is naar mijn mening negatief beïnvloed door de in de loop der tijd verslechterde persoonlijke verhoudingen.

Dat is betreurenswaardig omdat dit ook een negatieve invloed had op de houding van het ambtelijk apparaat van de gemeente toen hulp van die kant noodzakelijk was (iedere keer vragen/opmerkingen in de trant van: Die bewoners/gebruikers zijn toch vrijwilligers? Waarom worden ze betaald? Waarom sommigen wel en anderen niet?)? Is ‘Samen werken we aan het realiseren van onze droom’ en de gekozen werkwijze ‘DOEN! En achteraf verantwoorden’ sowieso wel haalbaar in projecten, waar wet- en regelgeving een sterk sturende of zelfs doorslaggevende betekenis heeft? Daarbij moet naar mijn mening een vraagteken worden gezet. In ieder geval als het gaat om het realiseren van fysieke projecten in de openbare ruimte dient rekening te worden gehouden met beperkingen van wet- en regelgeving. Mijn indruk is dat deze van het begin af aan over het hoofd zijn gezien. Nu we aan het einde van de programmaperiode zijn gekomen en de plannen over het revitaliseren van het Dwaalpark eindelijk (te laat natuurlijk, ook het gevolg van discontinuïteit in het programmamanagement) ter besluitvorming in het bestuurlijk apparaat van Hoorn worden voorgelegd worden die beperkingen langzamerhand duidelijk. Dat is frustrerend voor de programmaorganisatie, maar natuurlijk ook voor de gemeente Hoorn.

Hieronder geef ik puntsgewijs (en niet uitputtend) zaken aan waarmee de gemeente Hoorn bij de inrichting van toekomstige programma’s rekening zou kunnen houden: -

-

-

-

Opdrachtgever en -nemer stellen voor de start van een programma in gezamenlijkheid vast dat er overeenstemming bestaat over ieders taken, rollen en bevoegdheden, ook als gekozen wordt voor de methode ‘gaandeweg ontwikkelen’. Opdrachtgever en -nemer maken voor de start van een programma afspraken over af te leggen verantwoording (vorm, inhoud en momenten waarop) en voorwaarden waaronder de opdrachtgever décharge verleent aan opdrachtnemer. Over de rol/positie (én de competenties?) van de programmamanager bestaat overeenstemming tussen opdrachtgever en -nemer; de programmamanager is bij voorkeur in vaste dienst van de gemeente Hoorn. De programmamanager is verantwoordelijk voor een hoogwaardige informatieoverdracht gaande het programma naar de ambtelijke en bestuurlijke organisatie van de gemeente. Opdrachtgever en -nemer maken vooraf afspraken over de wijze waarop eventuele conflicten tussen partijen worden opgelost. De relatie tussen opdrachtgever en -nemer wordt gevormd door schriftelijk vastgelegde overeenkomst(en) tussen partijen; deze overeenkomsten vormen de minimale basis voor samenwerking tussen partijen; vastgelegd wordt in ieder geval ook hoe positie van de opdrachtgever is bij vastgestelde of dreigende budgetoverschrijding duidelijk (wie grijpt wanneer in en hoe)? 33

34

BIJLAGE: Overzicht P&I’s Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle projecten en initiatieven waaraan GWSS de afgelopen drie jaar heeft gewerkt. In de kolom ‘Ontstaan’ staat aangegeven of het gaat om een P&I die al bestond voordat het programma van start ging, of dat het een P&I is die door het programma van de grond is gekomen. De laatste kolom geeft aan of de P&I wel (J) of niet (N) na de programmaperiode doorgaat. Waar een vraagteken staat is dit nog onzeker. Thema

Project of Initiatief

Deel Proejct of Initiatief

Ontstaan

Dwaal Theater

Dwaal Theater & Natuurspeeltuin Honden Uitrenveld Communicatie en Informatie - Honden Zwemplek Zuid Terras Verbouwing Bijgebouwen en clubhuis (Wandel) Bootcamproute, WijkWandelRotues en Fitnessplein Beach Volleybal en Trapveld Bijenlint Fase 1 Bijenlint Fase 2, Takkenrillen, Vlinder Idylle, Stinzeplanten, Insectenhotels, Ijsvolgelwand, Ecologische oever Happie Hoorn ProxiMo Jaarlijse Voorstelling Kinderwijkraad Majstro Kidz Hoor Ons Grote Waal Groente Waal Voorjaars- en Najaars Bollen Waalrakkers Waal Kunst Op de Tandem Wandelen op Zondag OldStars in de Wijk Bereneiland E-games event Sneeuwruimploeg BKD Recycling Waal Handjes & 2e Leven Poolster Boogschutter & Weidemolen Bijplaatsingen Huisvuil & Dumpingen Grofafval Zwerfafval Vijzelmolen, Holenweg, Noorderlicht Gastvrouwen Stagiaires Partners & Wijkbedrijven Narrow Casting Website Nieuwsbrief Wijbijeenkomst

GWSS GWSS GWSS GWSS GWSS

Geborgd? J/N/? ? J ? J J

GWSS

?

GWSS GWSS

N J

GWSS

N

Dwaalpark 2.0

Dwaal Hond Dwaal Tennis Dwaal Outdoor

Wijklab

Leefbare & Schone Waal

Ontmoetingsplekken

Kansen voor Kinderen

Dwaal Natuur Happie Hoorn ProxiMo Jaarlijkse Voorstelling Kinderwijkraad Majstro Kidz Hoor Ons Groente Waal Florex Bollen Waalrakkers Waal Kunst Op de Tandem Wandelen op Zondag OldStars in de Wijk Bereneiland E-games event Sneeuwruim- & Graffitiploeg BKD Recycling Waal Handjes Waal Juweeltjes Waal Schoon - Huisvuil & Grofafval Waal Schoon - Zwerfafval Tuinproject Intermaris Gastvrouwen Stagiaires Partners & Wijkbedrijven Narrow Casting Website Nieuwsbrief Wijkbijeenkomsten

Bestaand J Bestaand J GWSS N GWSS N GWSS J GWSS J Bestaand J GWSS N Bestaand J GWSS J GWSS N GWSS J GWSS J GWSS J GWSS N Bestaand N GWSS N GWSS J GWSS J GWSS N GWSS N GWSS N GWSS J GWSS ? GWSS N GWSS N GWSS J GWSS N GWSS N GWSS N

35