Bijlage 1 - Evaluatie programma Grote Waal SAMEN STERK

EVALUATIE PROGRAMMA GROTE WAAL SAMEN STERK

Hoorn, 15 december 2021

Aanleiding en inleiding Aanleiding Voor u ligt een beknopte evaluatie van het programma Grote Waal SAMEN STERK. In november 2018 heeft de gemeenteraad het programmaplan vastgesteld. Het programma is in de loop van 2018 voorbereid en in 2019 van start gegaan. Het programma eindigt op 31 december 2021. Middels deze evaluatie wordt een terugblik op het verloop van het programma gegeven en tonen we de behaalde (en nog te behalen) resultaten. Deze terugblik wordt gebaseerd op de visie en missie van het programma die in het programmaplan van 2018 zijn beschreven en de thema’s (uitgewerkt in projecten en initiatieven) die daaruit voortvloeiden. Ook besteedt de evaluatie aandacht aan de gekozen werkwijze van het programma en aan de middelen die door de gemeenteraad daarvoor ter beschikking zijn gesteld. Inleiding Het programma SAMEN STERK Grote Waal (vrijwel direct gewijzigd in Grote Waal SAMEN STERK) is ontstaan an het einde van een periode van stadsvernieuwing in Grote Waal die in de jaren 2012 tot 2018 plaatsvond, hoewel ook nu nog enkele ‘fysieke verbeteringen’ opgeleverd zullen worden. Na afloop van de meest ingrijpende veranderingen op het gebied van stadsvernieuwing spraken bewoners en lokale partners, die elkaar inmiddels gevonden hadden, uit dat het gewenst was naast de fysieke verbeteringen in Grote Waal ook te investeren in de sociale infrastructuur van de wijk.

Met deze gedachte is Grote Waal SAMEN STERK ontstaan. De visie die geformuleerd werd in het programma is dat de Grote Waal in 2022 (aan het einde van de programmaperiode) een duurzaam toekomstbestendige wijk is. De missie die geformuleerd werd luidt: in 2022 is er in de buurten van de Grote Waal meer maatschappelijke betrokkenheid.

1

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1:

Ontstaan Grote Waal SAMEN STERK

3

Hoofdstuk 2:

Doelstelling en werkwijze programma

5

2.1 Programmadoelstellingen

5

2.2 Werkwijze in het programma

5

De thema’s; behaalde resultaten

8

3.1 Thema Dwaalpark

8

3.2 Thema Kansen voor Kinderen

10

3.3 Thema Ontmoetingsplekken

12

3.4 Thema Leefbare & Schone Waal

15

3.5 Thema Wijklab

18

3.6 Is het gestelde programmadoel bereikt?

20

3.6.1 Inleiding

20

3.6.2 Behaalde resultaten

22

Revitalisering Dwaalpark

23

4.1 Inleiding

23

4.2 Plannen revitalisatie

23

4.3 Financiering

25

4.4 Leerpunten

26

Reflectie op werkwijze programma

27

5.1 Inleiding

27

5.2 Rol programmamanager

27

5.3 Rol gecontracteerde uitvoerder programma

28

5.4 De gesloten overeenkomst

28

5.5 Verantwoording afleggen, décharge verlenen

29

Financiële verantwoording

30

6.1 Inleiding

30

6.2 Stand van zaken

30

6.3 Verklaring overschrijding

30

6.4 Tabel

31

Aanbevelingen

32

Hoofdstuk 3:

Hoofdstuk 4:

Hoofdstuk 5:

Hoofdstuk 6:

Hoofdstuk 7:

Bijlage I: Overzicht P&I’s

35 2

1: Ontstaan Grote Waal SAMEN STERK Voorafgaand aan de programmaperiode (tussen 2012 en 2018) zijn in samenwerking met Intermaris in de Grote Waal ingrijpende fysieke verbeteringen doorgevoerd aan (de woningvoorraad van) de wijk. Met name zijn de Sterflats opgeknapt (sloop en nieuwbouw) en is het winkelcentrum Grote Beer vernieuwd. De riolering in de Grote Waal West is vervangen en de opgangen naar de dijk worden aangelegd. Na voltooiing van een groot gedeelte van de opknapbeurt van de wijk in 2018 is door professionals en bewoners samen vastgesteld dat er behoefte was, naast deze verbeteringen in de fysieke leefomgeving, aan investeringen in de sociale infrastructuur in de Grote Waal. Als gevolg daarvan is het programma Grote Waal SAMEN STERK (GWSS) ontstaan. Daartoe is vanuit de gemeente contact gemaakt met bewoners/gebruikers die al in de wijk actief waren, met name met besturen/bestuurders van de tennis- en kanovereniging die al gevestigd waren in de Grote Waal. Deze sportbestuurders hebben zich georganiseerd in de Stichting Dwaalpark. Gaandeweg is daarna het contact met andere bewoners/gebruikers ontstaan en geïntensiveerd. Met de vaststelling van het programma GWSS eind 2018 heeft de gemeenteraad een serieuze stap gezet in de ontwikkeling van nieuwe vormen van samenwerking met de stad.

Het programmaplan ademt de sfeer van noodzakelijk geachte vernieuwing van de relatie ‘gemeente Hoorn’ met de stad en beschrijft voor de totstandkoming van resultaten een vernieuwende werkwijze. De door de raad in 2018 vastgestelde visie is om de Grote Waal te veranderen in een duurzaam toekomstbestendige wijk. De missie is om in 2022 meer maatschappelijke betrokkenheid vanuit de buurten in de Grote Waal te kunnen vaststellen. Om deze missie te realiseren zijn doelstellingen en strategieën geformuleerd. Deze zijn ‘op elkaar gelegd’ , waaruit concreet te behalen doelwitten (= resultaten) zijn geformuleerd. Voor de realisatie van bovenstaande missie is de gemeente Hoorn een overeenkomst aangegaan met de Stichting Dwaalpark. De oorspronkelijke overeenkomst (april 2019) had betrekking op het realiseren van een aantal concrete doelen in de jaren 2019 tot en met 2021. In 2019 Herinrichting complex TV de Hulk, DWAAL Outdoor, DWAAL Theater, DWAAL Hond en DWAAL Natuur. Voor de jaren 2020 en 2021 aangevuld met voor ieder jaar een zestal nieuwe, later te benoemen projecten). In het addendum op deze overeenkomst (augustus 2019) preciseren partijen hetgeen door de stichting geleverd zal worden. De begeleiding van thema’s Kansen voor kinderen, Ontmoetingsplekken, Leefbare en Schone Waal en Wijklab worden hoofditems.

De stichting stelt daarvoor projectmanagement, procesexpertise en communicatie-expertise ter beschikking. De wijze van samenwerking van de stichting (als opdrachtnemer) met de gemeente Hoorn als opdrachtgever is in de primaire overeenkomst vastgelegd. Oorspronkelijk had het programma GWSS een looptijd van 4 jaren (2019 tot en met 2022). Het programmabudget is in het raadsbesluit waarmee het programma werd ingesteld bepaald op € 614.000. Op verzoek van de stichting (in 2020) is de programmaperiode verkort van vier naar drie jaar, dus van 2019 tot en met 2021, maar met behoud van het gehele programmabudget. Verderop in deze evaluatie wordt aandacht besteed aan de besteding van deze middelen.

3

In de loop der tijd is contact gelegd met een groot aantal actieve bewoners en maatschappelijke organisaties met wie samenwerking is gezocht in het kader van het realiseren van het programma. Deze samenwerking is soms intensief en soms minder intensief geweest. In willekeurige volgorde en niet uitputtend is/wordt samengewerkt met de volgende partijen: Stichting Netwerk, 1.Hoorn, de Bibliotheek, de Formulierenbrigade, de scholen voor primair onderwijs in de wijk, Alliantie Markermeerdijken, Intermaris, Vrijwilligerspunt Noord Holland, Politie, Werksaam Westfriesland en met verschillende afdelingen van de gemeente Hoorn (wijkzaken, stadsbeheer en toezicht). Het Wijklab in winkelcentrum Grote Beer was de centrale locatie waar de verschillende partijen met elkaar samenwerkten en waar wijkbewoners elkaar en de organisaties konden ontmoeten. De locatie van het Wijklab is door de gemeente Hoorn gehuurd. Aan het einde van de programmaperiode maken we de balans op. We formuleren een antwoord op de vraag of de programmadoelstelling van destijds is behaald, of de gekozen werkwijze als succesvol kan worden betiteld en welke aanbevelingen voor de gemeente Hoorn kunnen worden geformuleerd. De fysieke verbeteringen in Grote Waal zijn einde 2021 nog niet geheel afgerond. Hieronder de actuele stand van zaken op dat gebied:

•

• • •

•

Siriusstraat/Noorderlicht: in vijf blokken worden in totaal 366 appartementen gerealiseerd. Hiervan zijn 69 appartementen middendure huur en de overige sociale huur. Blok 1 aan de zijde van de Sterrenweg is in 2021 opgeleverd. De blokken 2 tot en met 4 worden in 2022 opgeleverd. De bouw van blok 5 aan de zijde van de Kometenstraat start in 2022 en wordt naar verwachting in 2024 opgeleverd. Per blok is aandacht besteed aan kunst aan de gevels. Het woonrijp maken van de openbare ruimte van de Siriusstraat en Noorderlicht is tot en met blok 4 gereed. Het woonrijp maken rondom blok 5 start nadat de bouw van dit blok nagenoeg gereed is. De inrichting van de hoven voor de nieuwe appartementen aan de zijde van de Siriusstraat vindt plaats met participatie van de bewoners van het betreffende blok en de direct aanwonenden van de aansluitende straten. De participatie start nadat de nieuwe bewoners zijn geacclimatiseerd. Op basis van het aantal appartementen en de geldende parkeernormennota Hoorn worden in totaal over de vijf blokken 31 parkeerplaatsen tekort gerealiseerd. Bij de inrichting van de hoven wordt samen met de bewoners besloten of (een gedeelte van) dit aantal parkeerplaatsen al dan niet worden aangelegd. In de Siriusstraat is in de watergang tussen het Plutohof en Neptunushof een doorvaarbare duiker gerealiseerd, als onderdeel van de recreatieve vaarroute Hoorn.

4

2: Doelstelling en werkwijze programma In het raadsbesluit van november 2018, waarmee het programma werd vastgesteld, zijn de programmadoelstellingen, de werkwijze en de spelregels vastgesteld. In het Plan van Aanpak bij het raadsbesluit is het volgende omschreven: 2.1 Programmadoelstelling Wat wil het programma bereiken? Het programma Grote Waal SAMEN STERK kenmerkt zich door een vernieuwende en dynamische werkwijze waarbij “verbinding” de basis vormt. In deze fase dient de focus op de bedoeling van het programmaplan ( WAT) te liggen en niet op het HOE (werkwijze als pilot). Bewoners & gebruikers staan in het programma centraal waarbij lerend wordt vernieuwd vanuit de vraag, de collectieve ambitie. De aanwezige kwaliteiten in de wijk worden benut, de energie wordt gebundeld en initiatieven krijgen de ruimte en worden gewaardeerd. Het is een nieuw proces waarbij de uitkomst nog niet vast staat. Dit leidt tot nieuwe oplossingen en nieuwe vormen van samenwerking. Samen werken wij toe naar onze droom, namelijk dat in 2022 een grotere maatschappelijke betrokkenheid is in de buurten van de Grote Waal. Hoe gaan we de visie (de Grote Waal is een duurzaam toekomstbestendige wijk) realiseren? Er worden workshops gefaciliteerd, samen successen gevierd en verhalen gedeeld. We hebben inzicht in de netwerken in de wijk.

Waar nodig worden deze ondersteund en nieuwe netwerken gecreëerd door te verbinden en een plek te bieden voor ontmoeting in het Wijklab. Ook faciliteren wij de concrete projecten, experimenten en activiteiten die volgen uit de thema’s. Over de periode van vier jaar maken we ieder half jaar een ‘ foto‘ van de wijk. Zo spiegelen we de bestaande situatie aan het ‘plaatje’ van waar we met elkaar naartoe willen en sturen wij bij waar dat nodig is. 2.2 Werkwijze in het programma Programmamanager aan de slag Programma’s als (hulp)middel bij complexe verandering kunnen gezien worden als designs. Om de sociale innovatie te kunnen realiseren zorgt de programmamanager ervoor dat het speelveld wordt veranderd. Design helpt om domein overstijgend en in co-creatie te werken. De programmamanager is van origine ontwerper en ziet haar functie in de wijk dan ook als schakelfunctie: tussen denken en doen, tussen buiten en binnen en tussen de verschillende hokjes. Het is ontwerpers eigen verschillende perspectieven naast elkaar neer te zetten. We vragen mensen om hun expertise in te brengen, niet op basis van hun functie of positie. Daardoor is er een heel gelijkwaardige uitwisseling van informatie tussen mensen. De praktijk ingaan of het veldwerk is een belangrijk onderdeel van het werk van een designer. Designers zijn vaak lang bezig om het probleem anders te bekijken.

Zij werken iteratief, meer op basis van intuïtie en gevoel. Zoomen uit en halen er belanghebbenden bij die in eerste instantie niet zoveel met dat proces te maken lijken te hebben of niet belangrijk lijken te zijn. Daardoor veranderen zij het speelveld. Juist aan de randen van een probleemsituatie zit vaak de opening naar een oplossing. Samenwerkingsstructuur Op basis van de beginselen van Stadskracht is binnen het programma een organisatiestructuur opgezet waarbinnen de programmamanager samenwerkt met de wijkbewoners en de organisatie die namens de bewoners acteert, de Stichting Dwaalpark. De samenwerking tussen partijen en de rollen die zij vervullen laat zich het beste zien in een diagram: 5

Bovenstaand schema dateert uit 2018. De hierin opgenomen namen van personen zijn niet allemaal actueel. Wat is Stadskracht? De verhouding tussen bestuur en inwoner verandert. Steeds vaker ontstaan initiatieven vanuit de samenleving. Inwoners en ondernemers hebben vaak zelf de beste ideeën en oplossingen. Het is belangrijk gebruik te maken van de kracht van ideeën die in onze stad aanwezig is. Door verbindingen tot stand te brengen tussen inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en de gemeente ontstaan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Dit vraagt om een gemeente die stimuleert, faciliteert en waar nodig het tot stand komen van deze initiatieven ondersteunt. Een gemeente die aansluit bij de organisatiekracht van de stad en onze inwoners en kiest voor partnerschap. Vanuit het perspectief van stadskracht zien wij een stad voor ons waarin volop ruimte is voor ideeën. Een stad die stimuleert, inspireert en uitnodigt tot initiatief, samenwerking, innovatie en creativiteit. Daarnaast is Hoorn een stad die tussen de inwoners en ondernemers staat. Waarom een programma De basis van dit programma ligt in verbinding, zingeving en creatie. Het is een tijdelijke werkorganisatie gericht op het realiseren van meer specifiek beschreven doelstellingen, waarvoor in samenhang verschillende activiteiten worden uitgevoerd.

Die activiteiten kunnen projecten, routines of improvisaties/ experimenten zijn. Het einddoel is helder beschreven en het begin van een weg er naartoe is duidelijk. Echter, een groot deel van die weg wordt al werkende ontdekt en ontwikkeld. Het programma sluit sterk aan bij het mensbeeld waarbij men stuurt vanuit vertrouwen in mensen en gezamenlijk commitment en minder vanuit controle. Juist bij complexere opgaven, waarbij krachtenvelden niet zo simpel te managen zijn, biedt deze manier van werken goede mogelijkheden om op verschillende situaties in te spelen. Party-cipatie! ‘Why have a meeting, when you can have a party?’ is een gevleugelde uitspraak van de Amerikaanse participatie-expert Jim Diers. Als we mensen (bewoners, partners, collega’s) willen verleiden om de samenwerking met elkaar op te pakken is het belangrijk dat samenwerken leuk is: party-cipatie! Daarvoor hebben wij ons afgelopen jaar aangesloten bij de energie die al in wijk stroomt. Letterlijk, door naar mensen toe te gaan en bij hen op locatie het gesprek aan te gaan, zoals bij de sportverenigingen, Leefbaarheidsoverleg Grote Waal (OLGW), belangengroep A7 en de 6

Sneeuwruimploeg. Figuurlijk, door ons in te leven in hun behoeften en ons best te doen om het voor hen aantrekkelijk te maken om mee te doen. En door respect te hebben voor de plek waar we actief zijn en ons te verdiepen in de geschiedenis en identiteit ervan. De uitgangspunten daarbij waren: We maken van elk overleg een belevenis die men niet wil missen. We maken de werkvormen dynamisch. We zorgen voor lekker eten en drinken ( op advies van OLGW). We volgen de flow van mensen die wíllen. We vinden de kwaliteit van interactie misschien nog wel belangrijker dan de inhoudelijke uitkomst. We maakten de waarde van ‘zachte’ resultaten zoals een goede sfeer expliciet. Bijvoorbeeld door samen met de sportverenigingen, OLGW en actieve bewoners de bijeenkomsten te organiseren Spelregels bij de gekozen werkwijze Het bestuur stuurt op hoofdlijnen en niet op details Scheiding tussen het WAT en het HOE (en dan dus ook écht de professionals het HOE laten bepalen) Participatie van bewoners, gebruikers, bedrijven en partners (en dus ook écht loslaten als bestuur) Principes van de gekozen werkwijze Doen! En achteraf verantwoorden. KISS (keep it simple, stupid!) Geef het middenmanagement de vrijheid om uit te proberen en te testen middels pilots.

De tuinman kiest zijn eigen gereedschap Leg de verantwoordelijkheid zo laag mogelijk Maak het werk leuk Werken vanuit de energie van de wijk; snellere processen; andere vormen van financiering Loslaten en vastpakken; sturen op resultaat Zelfoplossend vermogen stimuleren Wees consistent ‘SAMEN STERK Grote Waal’ heet het Plan van Aanpak voor de wijk gedurende de aankomende vier jaar. Het Plan kenmerkt zich door een vernieuwende en dynamische werkwijze waarbij “verbinding” de basis vormt. In deze fase dient de focus op de bedoeling van het programmaplan (WAT) te liggen en niet op het HOE (werkwijze als pilot). Bewoners & gebruikers staan in het programma centraal waarbij lerend wordt vernieuwd vanuit de vraag, de collectieve ambitie. De aanwezige kwaliteiten in de wijk worden benut, de energie wordt gebundeld en initiatieven krijgen de ruimte en worden gewaardeerd. Het is een nieuw proces waarbij de uitkomst nog niet vast staat. Dit leidt tot nieuwe oplossingen en nieuwe vormen van samenwerking. Samen werken wij toe naar onze droom, namelijk dat in 2022 een grotere maatschappelijke betrokkenheid is in de buurten van de Grote Waal.’

7

3: De thema’s; behaalde resultaten In dit hoofdstuk leest u de behaalde resultaten binnen het programma. De indeling ervan is gebaseerd op de thema’s die bij de start van het programma zijn gekozen en ook vastgelegd in de overeenkomsten van de gemeente Hoorn met de Stichting Dwaalpark, de uitvoerder van het programma: Dwaalpark, Kansen voor kinderen, Ontmoetingsplekken, Leefbare en Schone Waal en tenslotte Wijklab. De inhoud van programma Grote Waal SAMEN STERK is gevormd door de input die is opgehaald tijdens de drie wijkbijeenkomsten in 2018. Hier hebben bewoners en gebruikers laten horen welke onderwerpen voor hun van belang zijn. Vanuit de gezamenlijke input zijn deze thema’s gedefinieerd. De thema’s vallen uiteen in verschillende Projecten & Initiatieven (P&I’s). Dit kunnen projecten en initiatieven zijn die door bewoners en gebruikers op basis van stadskracht worden opgezet (zoals Hoorn Ons, Majstro Kidz of Bereneiland), of bestaande projecten en initiatieven die door het programma verder worden geholpen of een vaste plek krijgen (zoals Sneeuwruimploeg, A7 of Groentewaal). Per thema wordt een korte toelichting gegeven op wat er beoogd is te bereiken. Daarna wordt er per P&I ook beschreven wat de beginsituatie was en waar we aan het einde van het programmaperiode staan. Dit hoofdstuk sluit af met het antwoord op de vraag of het in 2018 gestelde programmadoel is behaald.

3.1 Thema Dwaalpark Jaren geleden was het Dwaalpark een levendige plek waar buren elkaar ontmoetten, samen voetbalden, de barbecue aanstaken en de kinderen lieten spelen. Inmiddels is het Dwaalpark een plek geworden waar mensen hoofdzakelijk wandelen en hun honden uitlaten. Het bruist niet meer. De projecten onder het thema Dwaalpark hebben de doelstelling gehad om de levendigheid terug te brengen in het Dwaalpark (aan de voorzijde), maar om ook de wandelaars en natuurliefhebbers te voorzien in hun behoeftes (achterzijde). Dwaal Theater Dwaal Theater & Natuurspeeltuin Tijdens de Wijkbijeenkomsten in 2018 is door de bewoners en gebruikers van de Grote Waal aangegeven meer reuring te willen in het Dwaalpark in de vorm van een openlucht theater. Het idee was om een plek te creëren waar zowel jonge kinderen als oudere mensen graag naartoe gaan en elkaar ontmoeten. Later is de natuurspeeltuin hieraan toegevoegd. Samen met het fitnessplein (deelproject van Dwaal Outdoor) maakt dit van de entree van het Dwaalpark een mooie plek waar voor alle doelgroepen iets te doen is. Het is een middel om het park weer levendig te maken. In de zomer van 2020 hebben drie ontwerpers een schets gemaakt van een theater in combinatie met een natuurspeeltuin. Samen met bewoners en gebruikers is er één ontwerp uitgekozen: het ontwerp van Jan de Vries (Grijs Kleurt Groen Stadsnatuur).

Nadat het ontwerp is vastgesteld is er gekeken wat er vanuit de gemeente nodig is om dit plan te realiseren. Op het moment van schrijven van deze evaluatie is er nog geen duidelijkheid of dit project uitgevoerd kan gaan worden. Daarmee 8

kunnen we niet concluderen of dit project van het programma succesvol tot uitvoering zal komen. Zie ook hoofdstuk 4 van deze evaluatie. Dwaal Hond Honden uitrenveld Regelmatig waren er aanvaringen tussen hondenbezitters en niet- hondenbezitters. Dit had te maken met loslopende honden die achter kinderen en hardlopers aan renden. Er was geen wederzijds begrip. Dit was aanleiding om aan de slag te gaan met een hondenuitrenveld; een omhekt gebied waar (jonge en ongetrainde) honden vrijuit kunnen rennen zonder mensen tot last te zijn. Begin januari 2021 kon het hondenuitrenveld in gebruik worden genomen. Op 21 mei is de formele opening geweest, eerder was niet mogelijk in verband met de coronamaatregelen. Vanuit de kynologenclub worden er trainingen georganiseerd en het is een plek waar hondenbezitters elkaar ontmoeten. Communicatie en Informatie & Hondenzwemplek Ook was er behoefte om door de rest van het park duidelijk te maken waar honden wel en niet los mogen lopen om de irritatie tussen gebruikers van het park te verminderen. Daarbij was er behoefte aan een plek waar honden kunnen zwemmen. Het aanleggen van een zwemplek voor honden is om praktische redenen in de planning van de aanleg van het Dwaal Theater opgenomen.

Omdat het momenteel onvoldoende duidelijk is of de uitvoering van het Dwaal Theater doorgang kan vinden, kunnen we voor nu in ieder geval zeggen dat dit deel project niet voor het einde van de programmaperiode gerealiseerd zal zijn en realisatie hangt samen met het besluit omtrent het Dwaal Theater. Wat betreft de communicatie & informatie is er voor alsnog geen verdere bebording in de rest van het park aangebracht waarop staat aangegeven waar honden wel / niet mogen loslopen. Dwaal Tennis Zuid terras Tennisvereniging de Hulk was in de oude situatie een plek voor leden van de tennisvereniging en had geen open functie naar het Dwaalpark toe. Inmiddels is het zuid terras aangelegd en daarmee is een centralere plek in het Dwaalpark gecreëerd. De doelstelling is om het terras ook open te stellen voor publiek wanneer er gebruik wordt gemaakt van de tennisvereniging. Hiermee ontstaat meer sociale controle in het park en is een ontmoetingsplek ontstaan.. Verbouwing bijgebouwen en clubhuis Het verbouwen van het bijgebouw en clubhuis is ook onderdeel van het project Dwaal Tennis. De leden van TV de Hulk zijn inhoudelijk de voorbereidingen aan het treffen voor de verbouwing. 9

Dwaal Outdoor (Wandel) Bootcamproute, WijkWandelRoutes en Fitnessplein Dwaal Outdoor betreft een wandelbootcamp route en een fitness/beweegplein die door meerdere doelgroepen kunnen worden gebruikt om aan de conditie (fitheid) te werken. Zowel individueel als in groepsverband, zonder of met begeleiding. Het project Fitness Plein levert een bijdrage tot het verbeteren van de algehele gezondheid (in lichamelijke en psychische zin). De bootcamproute en het fitnessplein zijn opgenomen in de planning van project Dwaal Theater, waarvan op dit moment nog niet duidelijk is of het gerealiseerd kan worden. De voorbereidingen voor de (Wandel) Bootcamproute en de WijkWandelRoutes zijn wel afgerond. De routes zijn uitgewerkt, er is geïnventariseerd welke pijlen en informatieborden waar in de wijk moeten komen en welke attributen op welke locatie nodig zijn. Er wordt geprobeerd om nog voor het einde van de programmaperiode duidelijkheid te krijgen over wat er vanuit de gemeente nodig is aan toestemming en vergunningen zodat deze deelprojecten uitgevoerd kunnen worden. Beach Volleybal en Trapveld Beach Volleybal en het Trapveld waren deelprojecten bedacht tegenover de kanovereniging Flevo. Het programma GWSS gaat uit van Stadskracht en eigenaarschap bij de initiatiefnemers en deze neemt geen trekkende rol aan voor deze deelinitiatieven.

Omdat er vanuit de initiatiefnemers geen vervolg is gegeven op de deelprojecten zijn deze niet ten uitvoering gekomen. Dwaal Natuur Bijenlint Fase 1 De eerste fase van deelproject bijenlint is succesvol ten uitvoering gebracht. Het Talud is ingezaaid met bijenmengsel. Bijenlint Fase 2, Takkenrillen, Vlinder Idylle, Stinseplanten, Insectenhotels, IJsvogelwand en Ecologische Oever Onder het project Dwaal Natuur vallen alle bovenstaande deelprojecten. Partners als de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, het Instituut voor Natuureducatie, Stadslandbouw en the Place to Bee waren aangehaakt. Echter zijn de deelprojecten door het uitvallen van initiatiefnemer Bart Meilink niet verder van de grond gekomen. 3.2 Thema Kansen voor Kinderen Het is van belang dat kinderen hun talenten verkennen en hun persoonlijkheid ontwikkelen. Daardoor neemt het zelfvertrouwen toe en gaan ze meedoen en samenwerken. De ambitie van het thema Kansen voor Kinderen is om kinderen te ondersteunen zich gelukkiger, rijker, minder eenzaam, gezonder en veiliger te laten voelen.

10

Happie Hoorn Happie Hoorn coacht (risico)jongeren met gedragsproblematiek door middel van dagbesteding. Er is ruimte voor zowel persoonlijke coaching als voor fysieke activiteiten (in samenwerking met onder andere sportcomplex Sersgym, volkstuin de Kromme Elleboog, Waal Handjes, Intermaris en WerkSaam West Friesland). Ook ouders worden zo nodig begeleid in het omgaan met het gedrag van de kinderen die aan Happie Hoorn deelnemen. Happie Hoorn is een succesvol project/initiatief dat inmiddels volledig door WerkSaam West-Friesland is overgenomen en daarmee geborgd.

ProxiMo Mo Uysal, initiatiefnemer van ProxiMo, omschrijft het initiatief als volgt: “Sport en onderwijs zijn geen luxe, maar een basis behoefte. Wie zijn wij? Een lokale (kick)boks sportclub (Hoorn/Grote Waal) voor gezinnen met een klein budget. Tevens zijn we gespecialiseerd in de begeleiding van kinderen en jongeren met een bijzondere eigenschappen als ADHD, autisme, introvert en extrovert gedrag. Wij kijken naar de positieve eigenschappen: ADHD is energie, autisme betekent gekanaliseerd/gefocust e.d. Je bent wie je bent. Wat doen wij? We geven (kick) boks trainingen aan kinderen, jongeren en volwassenen. Daarnaast geven wij bijles en huiswerkbegeleiding aan kinderen vanaf groep 5 tot en met 8. En aan jongeren van het voortgezet onderwijs. Werken met mensen is voor ons, als pedagogen, trainers docenten, een tweede natuur.” Naast (kick) boks training en huiswerkbegeleiding is initiatief ProxiMo nog uitgebreid met Kooklessen (en boodschappen doen voor bewustwording). ProxiMo is een succesvol initiatief dat in de loop van de tijd de samenwerking heeft gezocht met de Jules Verne School en daar nu ook geborgd is. Vrijwilliger Ali Serpeci neemt de taken van Mo op korte termijn over als initiatiefnemer. Universum neemt vanaf schooljaar 2021-2022 de financiering van dit initiatief over van het GWSS-programma, waarmee het voortbestaan geborgd is.

Jaarlijkse Voorstelling De Jaarlijkse Voorstelling is een initiatief vanuit het programma GWSS. Het richt zich op het ontwikkelen van talenten. Het project gaat er voor zorgen dat kinderen hun verbeeldingskracht en creativiteit kunnen vormgeven. Ook worden kinderen geholpen bij de ontwikkeling van hun identiteit. Het project wil samenwerking tussen kinderen, ouders en iedereen die met kinderen werkt faciliteren en ondersteunen om het jaarlijkse feest te realiseren in het Dwaalpark. Het doel was om in de week voorafgaand aan de Hoornse Stadsfeesten een Jaarlijks voorstelling in de Grote Waal te organiseren, geregisseerd door de samenwerkende partijen. Een festival door en voor de kinderen van de scholen voor primair onderwijs in de Grote Waal.

11

In verband met een tekort aan draagvlak onder directeuren en schoolbesturen is dit project niet van de grond gekomen. De focus van de scholen ligt momenteel bij het op orde brengen van de onderwijskundige basis in de scholen zelf. Omdat voor de Jaarlijkse Voorstelling enkel een buitenschools programma denkbaar was, is het draagvlak bij andere partners in te geringe mate aanwezig. Daarbij was het organiseren van evenementen door corona nog lastiger. Kinderwijkraad Op alle drie basisscholen in de Grote Waal worden lessen gegeven over democratie en rechten en plichten van jou als burger. Op alle basisscholen bestaat een Kinder(school)raad. Een Kinderraad is gekozen door de kinderen van de school, mede om mooie plannen en initiatieven, die zij op hun eigen school willen, uit te voeren. Het zou fantastisch zijn als de kinderen ook kunnen meepraten over de leefsituatie in hun eigen wijk. Dit zou mooi kunnen door een nieuw op te richten Kinderwijkraad. Deze vertegenwoordigt alle kinderen in Grote Waal. En deze raad kan een vertaler zijn van de vragen, wensen en initiatieven van alle kinderen in de wijk. Kortom, van alles wat leeft onder de jongste inwoners van Grote Waal. Wij hopen dat Stichting Netwerk samen met de scholen de handschoen in 2022 willen oppakken en dit idee verder tot bloei willen brengen.

Majstro Kidz Muziek verbindt en ontwikkelt. Daarom heeft elk kind recht op creatieve en muzikale ontwikkeling. Het doel van Majstro Kidz is om jonge kinderen in aanraking te laten komen met muziek. Dit is goed voor de creativiteit, het is stress-verlagend, leerzaam, en heeft een neurologisch stimulerende werking wat het leervermogen van kinderen ten goede komt. Het concrete eindproduct is een schoollied voor en door de kinderen. De school waar dit initiatief momenteel wordt uitgevoerd is de Ichthus. Initiatiefnemer Joost van Beek geeft in elke klas van deze basisschool een aantal muzieklessen en neemt ook stukjes muziek op. Met de opnames van alle groepen wordt het uiteindelijke schoollied gemaakt. Dit is een succesvol initiatief en wordt zeer positief ontvangen, zowel door de school als door de kinderen.

3.3 Thema Ontmoetingsplekken Het resultaat van het thema Ontmoetingsplekken is het kwantitatief en kwalitatief verbeteren van ontmoetingsplekken in de wijk. Het doel hiervan is om eenzaamheid te verminderen. Ontmoetingsplekken zijn nodig voor het versterken van de sociale cohesie en de samenredzaamheid in de wijk te vergroten.

12

Hoor Ons Initiatiefnemer Joost van Beek omschrijft Hoor Ons als volgt: “Het doel is om de kleurrijke verschillen van de bewoners van de Grote Waal dichter bij elkaar te brengen. Wat leeft er in de wijk? Wat voor verhalen zijn er te vinden in de wijk? “Hoor Ons!” wil mensen van verschillende leeftijden en voorkeur in muziek samen brengen, wat in zijn geheel het straatbeeld van de Grote Waal laat resoneren op één cd.” De geworven kandidaten hebben allen een nummer gespeeld dat is gemixed, gemastered en geproduceerd. Deze nummers zijn op één CD uitgebracht. Het idee was om een eindpresentatie te geven in de vorm van een optreden, in het wijkcentrum van de Grote Waal. Helaas is dit door corona niet doorgegaan maar de muzikanten zijn gedurende de programmaperiode op andere manieren actief geweest, zoals tijdens de Wijkbijeenkomst en bij verzorgingshuizen in de lockdown tijd. Een succesvol initiatief dat inmiddels ook is uitgebreid naar de Kersenboogerd. GroenteWaal De GroenteWaal is een (school)moestuin voor en door kinderen. Hier kunnen kinderen ontspannen, leren zij waar groente vandaan komt en wat er allemaal komt kijken bij het telen van groente. Het GWSS-programma is betrokken geraakt bij dit al bestaande initiatief van Hanneke Bakker om te ondersteunen in diverse zaken.

Denk hierbij aan het meedenken in de zoektocht naar ruimte voor opslag, ondersteuning in de werving van vrijwilligers, versterken van contacten in de buurt, verkoop van producten via een kraampje in het winkelcentrum, Florex Bollen etcetera. Wanneer het programma ten einde is zal dit initiatief blijven bestaan in de huidige vorm. Florex Bollen Tijdens de eerste lockdown is programma GWSS via het Vrijwilligerspunt in contact gekomen met Florex, een groothandelaar in bloembollen. In het voor- en najaar hebben zij een overschot aan bloembollen die ze niet kwijt kunnen. Een gedeelte hiervan gaat om die reden naar programma GWSS toe en worden verdeeld onder scholen, (sport)verenigingen, bewoners, organisaties en instanties in heel Hoorn. Een succesvol project wat kleur in de wijken geeft en waar mensen erg blij mee zijn.

13

Waal Kunst Wijkbewoonster Margo Schoutsen is het Wijklab ingelopen omdat zij vindt dat er weinig kunst is in de Grote Waal. Vanuit het programma is met Margo meegedacht in wat de mogelijkheden zouden zijn om hier verandering in te brengen. Een expositie in de Grote Beer was een idee, maar in verband met de coronamaatregelen heeft dit geen doorgang kunnen vinden. Margo is nog verder aan het nadenken over mogelijkheden om bankjes te mozaïeken en in de wijk te plaatsen. Daarnaast zijn er een aantal kunstwerken geplaatst, mede dankzij de inspanning vanuit programma GWSS. Voorbeelden zijn Pilaarvorming, Ode aan het Varken. Color Wave staat nog op de planning. Waalrakkers De Waalrakkers is de kinderboerderij in de wijk. Het is een ontmoetingsplek met weinig bezoekers, weinig dieren en een tekort aan vrijwilligers. Het is een bestaand, opzichzelfstaand initiatief waarin het programma heeft willen ondersteunen in communicatie, werving van vrijwilligers en organiseren van evenementen (zoals de namen wedstrijd toen er twee nieuwe biggetjes zijn geboren). Vanuit de kinderboerderij is weinig inspanning geweest om hiermee aan de slag te gaan, en aangezien zij eigenaar zijn is er vanuit het programma besloten om de kar niet te gaan trekken.

Op de Tandem Angelique en Taner Düller omschrijven hun initiatief zo: “Op de tandem gaan wij 14 augustus (2020) naar Istanboel om geld in te zamelen voor mensen met een beperking en hun families, om hun een hand toe te reiken zodat zij op hun eigen wijze hun leven vorm kunnen geven in de samenleving. Want ook al is iedereen anders , iedereen heeft recht op een plek in de samenleving. Een plek in de samenleving waarin je veilig voelt, je jezelf mag zijn en waar je je verbonden voelt met de ander. En dat vinden we ook belangrijk in onze samenleving hier in de grote waal, onze wijk!!” De uiteindelijke doelstelling van bovenstaande activiteit staat los van de Grote Waal. De activiteiten die hiervoor georganiseerd worden, dragen echter weldegelijk bij aan de samenhorigheid in de wijk dus zodoende dat het programma een ondersteunende rol heeft gespeeld. Door corona is de eerste versie van de lichtjestocht uitgesteld. Deze heeft later in een kleinere vorm toch plaats gevonden. Het idee was om meer activiteiten te organiseren in de wijk maar helaas is de initiatiefneemster na een plotselinge ziekte overleden waardoor er geen verdere uitvoering aan het initiatief gegeven kon worden. Wandelen op Zondag Het doel van Wandelen op Zondag is om eenzame mensen op de rustige zondag ochtend naar buiten te krijgen en in contact te laten komen met anderen mensen.

Het middel is een wandeling door Hoorn, met aansluitend een lunch of kop koffie. Toen de eerste lockdown ten einde kwam is dit initiatief gestart en goed bezocht. Momenteel worden de wandelingen vanuit de binnenstad georganiseerd en niet meer vanuit de Grote Waal. Het initiatief loopt nog steeds, en zal ook na het eind van de programmaperiode doorgaan.

14

OldStars in de Wijk OldStars in de Wijk is een laagdrempelig sportinitiatief voor 55+ers waarbij deelnemers geen lid te hoeven worden van een sportvereniging. Het initiatief wordt door het Ouderenfonds gefaciliteerd; zij hebben twee vrijwilligers in de wijk opgeleid tot trainer. Het programma GWSS heeft de inhoud, organisatie en communicatie van het initiatief verzorgd. De trainers verzorgen elke woensdagochtend een sporttraining op het Cruyff Court in de wijk, waar 55+ers zonder verdere verplichtingen aan mee mogen doen. Na afloop is er een lunch om de sociale cohesie te verbeteren. In totaal is er een groep van 15 tot 20 deelnemers die zijn aangehaakt bij dit initiatief. Zij zitten ook in een appgroep waarin allerlei gezellige dingen worden besproken. Ook wanneer het programma is beëindigd loopt dit initiatief, ondersteund door Stichting Netwerk door. Bereneiland Initiatiefnemer Lola Hernandez Garcia heeft zich begin 2021 gemeld in het Wijklab met de vraag of zij aan de slag kon met het ‘Bereneiland’ (speelplek voor kinderen). Het idee was om van het Bereneiland een Bijeneiland te maken, een klein parkje. Dit idee vond geen draagkracht bij de buurt, omdat het een speelplek voor kinderen moest blijven. Dit heeft buurvrouw Annemieke Theuns echter wel geactiveerd om aan de slag te gaan en het omliggende grond op te knappen.

Naar aanleiding van het 40 jarige bestaan van de straat is er een burendag georganiseerd waarin de buren samen aan de slag gaan om dit stuk grond met bollen en zaadmengsel in te zaaien. Een succesvol initiatief waarin programma GWSS de verbinding heeft gelegd met de gemeente, de buurt en voor de bollen en zaadmengsel heeft gezorgd. E-games event Initiatiefnemer Viet Nuygen is gestart met het opzetten van een E-games event in het Wijkcentrum Grote Waal. Veel jongeren gamen regelmatig, vaak in hun eentje in een kamer. Het idee was om een event te organiseren waar de jongeren elkaar ook daadwerkelijk ontmoeten. Brijder is bij de voorbereidingen betrokken geraakt omdat gameverslaving onder jongeren een serieus probleem is, waarover Brijder tijdens het event voorlichting zou geven. Helaas is het event niet doorgegaan in verband met de onlangs verder aangescherpte coronamaatregelen. 3.4 Thema Leefbare & Schone Waal De naam Leefbare & Schone Waal spreekt voor zich. Het thema heeft als doelstelling om allerlei vormen van overlast, zowel van mensen als van dingen, te verminderen. Daarnaast is de doelstelling om de leefbaarheid in de wijk te vergroten. En dat kan op veel verschillende manieren.

Sneeuwruim- & Graffitiploeg De Sneeuwruimploeg bestaat uit een groep vrijwilligers die al voor de start van het programma actief waren in de Grote Waal om te zorgen dat de wegen goed begaanbaar blijven in geval van sneeuw en zo de wijk leefbaar te houden. Zij hadden hun eigen organisatie, locatie en strooiwagen. Vanaf het begin heeft de Sneeuwruimploeg regelmatig contact gehad met programma GWSS.

15

In de loop der tijd is de Sneeuwruimploeg zich ook gaan inzetten om graffiti te verwijderen in de Grote Waal en heeft programma GWSS meegedacht met verschillende zaken waar de Sneeuwruimploeg tegenaan is gelopen. Momenteel is initiatiefnemer Kor de Vries in verband met zijn gezondheid helaas niet meer actief. Dat Kor de Vries op termijn zou stoppen was al bekend gezien zijn leeftijd. Er zijn oriënterende gesprekken geweest om te kijken of dit initiatief geïntegreerd kon worden met een ander initiatief Waal Handjes, maar dit is niet van de grond gekomen.

BKD Recycling Ben van der Starre omschrijft zijn initiatief: “BKD Recycling wil de Grote Waal schoon maken. Ik wil alles van de straat hebben, behalve huisvuil en meubels. De apparaten worden nu vaak bij de vuilcontainer of bij het grofvuil gezet en blijven daar staan omdat dit niet wordt meegenomen door de vuilnisophaaldienst. Het belandt door de hele wijk heen doordat jongeren ermee gaan spelen.” Dit initiatief is opgestart op de locatie waar Waal Handjes ook gebruik van maakte. Er is een discussie gevoerd over dit initiatief in relatie met het ‘alleenrecht’ van HVC om vuilnis en apparaten op te halen. Uiteindelijk bleek het maken van winst de eerste doelstelling waarbij het maatschappelijke te veel op de achtergrond verdween. Om die reden is er besloten het initiatief niet langer te ondersteunen vanuit programma GWSS.

Waal Handjes Waal Handjes Het initiatief Waal Handjes is begonnen met de brief van de Burgemeester aan het begin van de eerste lockdown. Elk huishouden in Hoorn zou een flyer in de brievenbus krijgen met daarop een telefoonnummer dat mensen konden bellen als zij hulp nodig hadden, in welke vorm dan ook. Vanuit het GWSS-programma is het initiatief ontstaan om deze brief niet per post te laten bezorgen, maar alle deuren langs te gaan en de flyer persoonlijk te overhandigen. Zo werd het eerste persoonlijke contact al gelegd, waardoor de drempel voor mensen om hulp te vragen werd verlaagd. De vrijwilligers die deze grote klus hebben geklaard waren de jongeren die via initiatief Happie Hoorn gecoacht en begeleid worden. Diverse bewoners hadden hulpvragen waar in sommige gevallen de vrijwilligers direct mee konden helpen. Dit heeft tot veel positieve reacties geleid, en al snel werd duidelijk dat de meeste hulpvragen niet persé samenhangen met corona. Zodoende is besloten om dit initiatief ook na corona voort te zetten. Voor de jongeren zelf is dit ook een waardevol initiatief. Het gaat om risico jongeren die door het helpen van mensen in de wijk worden gewaardeerd. Ze krijgen verantwoordelijkheid en laten zien dit goed op te pakken. Daarnaast krijgen ze structuur in hun dagritme en maken zich nuttig. Contacten zijn gelegd met meerdere instanties.

Zo komen er hulpvragen binnen vanuit/via Intermaris, Vrijwilligerspunt, 1.Hoorn, Stichting Netwerk, BurenHulp en mensen die in het Wijklab langs komen. Vrijwilligerspunt Westfriesland organiseerde in november 2021 een verkiezing voor dé vrijwilliger en dé vrijwilligersorganisatie van Hoorn en heeft deze gewonnen!

Tweede leven De vrijwilligers van de Waal Handjes halen op verzoek van bewoners spullen op die niet meer gebruikt worden, maar nog goed geschikt zijn voor een tweede leven. Doordat de Waal Handjes veel hulpvragen door heel Hoorn oppakken hebben zij een groot netwerk en komen zij met regelmaat mensen tegen die de gebruikte spullen goed kunnen hergebruiken. Een succesvol deelproject waarmee veel apparaten worden hergebruikt en mensen blij mee zijn.

16

Waal Juweeltjes Poolster Initiatiefnemer Hans Wortman wilde graag aan de slag met de uitstraling van zijn buurtje en is op het idee gekomen om de plantenbakken voor zijn huis op te knappen. Dit heeft hij voor elkaar gekregen, samen met zijn buren. Ze hebben gezamenlijk de planten in de door de gemeente aangelegde plantenbakken geplant, en doen zelf het beheer. Het programma GWSS heeft in dit initiatief ondersteund door de contacten met de gemeente te leggen, door de planten te faciliteren en door Hans te helpen met zijn contacten met de rest van de buurt.

Boogschutter & Weidemolen Het idee van adoptie-plantenbakken zoals bij de Poolster zouden ook op de Boogschutter en Weidemolen worden uitgevoerd. Dit is echter niet van de grond gekomen omdat uiteindelijk geen inwoners zich hebben gemeld om hiermee aan de slag te gaan.

Waal Schoon Bijplaatsingen huisvuil & dumpingen grofafval Vanaf de start van het programma heeft bewoner Hans Ekelschot zich regelmatig gemeld in het Wijklab met foto’s van bijplaatsingen van huisvuil en grofvuil bij de vuilniscontainers in zijn straat. Op andere plekken in de wijk speelde hetzelfde probleem. Daarom heeft het programma deze bewoners met elkaar in contact gebracht om samen te kijken wat er gedaan kan worden om het probleem te verminderen. Er is een flyer gemaakt en op de containers geplakt waarop staat dat het niet de bedoeling is om vuilnis bij te plaatsen, met succes: de overlast is afgenomen. Er lopen nu nog gesprekken om de flyers te vervangen voor bordjes.

Zwerfafval Voor het tegengaan van zwerfafval in de wijk is bewoner Jan Tonneman gestart met een maandelijkse opschoondag. Elke laatste zaterdag van de maand is hij in het Wijklab om prikkers en vuilniszakken uit te geven en vrijwilligers toe te wijzen aan een buurt in de wijk, zodat alle delen van de wijk worden meegenomen. Het grootste deel van de vrijwilligers zijn kinderen die samen via Happie Hoorn en Waal Handjes meelopen met het initiatief. Initiatiefnemer Jan Tonneman wil dit initiatief na het einde van het programma niet in zijn eentje doorzetten. Er hebben zich nog geen andere vrijwilligers gemeld hiervoor dus dit initiatief zal na einde programma stoppen.

Tuinproject Intermaris Tuinproject Intermaris is ontstaan uit de intensieve samenwerking met Waal Handjes. Intermaris heeft met regelmaat te maken met tuinen waarvan het aanzicht te wensen overlaat. Samen met Waal Handjes worden er tuinprojecten georganiseerd waarin er vanuit Intermaris en de gemeente materialen en planten worden geleverd. Bewoners doen zelf het werk maar worden door Waal Handjes en Intermaris ondersteund. De buurt knapt er ontzettend van op. Het laatste tuinproject is in de Siriusstraat geweest.

17

3.5 Thema Wijklab Om de mensen en organisaties die in het programma Grote Waal SAMEN STERK samenwerken een plaats te geven waar zij samen kunnen komen, vragen van bewoners te kunnen beantwoorden en met elkaar in contact te brengen, ideeën te ontwikkelen en initiatieven verder te brengen is in het (toen recent gerenoveerde) winkelcentrum Grote Beer een bedrijfsruimte gehuurd. De betreffende ruimte (Grote Beer 5h) is 93 m2 groot en is door de gemeente Hoorn gehuurd van Onro BV. Het is een laagdrempelige plek in het centrum van de wijk. Vrijwel alle wijkbewoners komen langs en door op zo’n centrale plek te werken weten en horen we goed wat er speelt in Grote Waal. Stagiaires De Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Inholland hebben in de jaren 2020 en 2021 een aantal studenten van de studierichting social work stage laten lopen in het Wijklab. Deze stagiairs zijn begeleid door Loek Stam en door programma-assistent Thea Noordeloos. De laatste twee studenten hebben op verzoek van het programmateam door te houden van interviews onderzoek gedaan naar de bekendheid van het Wijklab onder bezoekers van het winkelcentrum en onder de winkeliers in de Grote Beer. Andere onderwerpen waar de stagiaires zich mee bezig hebben gehouden zijn onder andere Leefbare- en Schone Waal, Narrowcasting, Wijkbijeenkomsten en ontmoetingsplekken.

Narrowcasting Om op een vernieuwende manier bekendheid te geven aan initiatieven en projecten die in het programma Grote Waal SAMEN STERK zijn ontstaan is een narrowcasting-systeem met meerdere schermen aangeschaft. Schermen hangen/staan zowel in het Wijklab, als op meerdere plaatsen in het winkelcentrum als bij de Stichting Netwerk. De beelden die daarop geprojecteerd worden zijn van diverse aard. Niet alleen worden GWSS-activiteiten onder de aandacht gebracht, ook de winkeliers in het winkelcentrum maken erop reclame. Dit middel draagt bij aan de informatievoorziening in de wijk. Zo zijn bewoners en gebruikers beter geïnformeerd. Nu aan het einde van de programmaperiode wordt onderhandeld met Onro BV over mogelijke verkoop van deze schermen.

18

Gastvrouwen/gastheren Het programmateam GWSS heeft contact gezocht met WerkSaam Westfriesland. Het Wijklab biedt werkervaringsplaatsen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze werkervaringsplaatsen zijn een eerste stap op weg naar betaald werk. De betreffende mensen worden onder verantwoordelijkheid van WerkSaam Westfriesland geplaatst in het Wijklab en fungeren daar als gastheer/vrouw/receptionist(e). Dat dit soort plaatsingen succesvol kunnen zijn blijkt uit het feit dat tenminste drie gastvrouwen inmiddels een regulier betaalde baan gevonden hebben. Website, nieuwsbrief, overige communicatie Bij de start van het programma is aan de slag gegaan met het ontwerpen van een website (www.degrotewaal.nl) om de bekendheid van het programma te vergroten. De website is in 2021 (tot 1 december) 532 maal bezocht door 481 unieke bezoekers (waarvan 314 nieuw). Daarnaast heeft het programmateam maandelijks (soms vaker) een digitale nieuwsbrief en geregeld een digitale nieuwsflits uitgebracht voor de bewoners en gebruikers van het programma. Ook is zeer geregeld met de bewoners gecommuniceerd door artikeltjes te laten verschijnen in het Hoorns Nieuwsblad. Tenslotte is door reguliere nieuwsvoorzieningen (zoals het Noordhollands Dagblad) geregeld aandacht besteed aan activiteiten die (mede) door het programma tot stand zijn gebracht.

Wijkbijeenkomsten Gedurende de looptijd van het programma zijn vier grote wijkbijeenkomsten georganiseerd. De eerste was in februari 2018 in de sportzaal Wijkcentrum, Dit was de kick-off voor het ophalen van thema’s, projecten en initiatieven bij bewoners en gebruikers uit de Grote Waal. De tweede was in de zomer van 2018 in het Dwaalpark, waarbij bezoekers konden stemmen op verschillende in het voorjaar van dat jaar geïnventariseerde thema’s, projecten en initiatieven. De derde bijeenkomst was in het najaar van 2018 (sportzaal Wijkcentrum). Toen werd een update gegeven van de resultaten en thema’s die onderdeel zouden vormen van het nieuwe Programma Grote Waal SAMEN STERK dat in december door de gemeenteraad werd goedgekeurd. De vierde was begin 2020 (Winkelcentrum Grote Beer). Hierin werd door het programmateam GWSS aan bewoners en gebruikers een update gegeven over de stand van zaken rond de thema’s. Omdat de coronacrisis Nederland en dus ook Hoorn sinds april 2020 in z’n greep houdt zijn sindsdien geen wijkbijeenkomsten meer georganiseerd. Algemeen In het Wijklab zijn de afgelopen jaren talloze mensen op bezoek gekomen. Bezoekerscijfers zijn bijgehouden vanaf 2020. In 2020 is het Wijklab door bijna 2.500 mensen bezocht. Hierbij moet rekening gehouden worden met de verplichte sluitingen in het tweede en vierde wartaal door de Coronacrisis.

Voor 2021 zijn bezoekersaantallen tot en met het derde kwartaal bekend: 765 bezoekers. Dit aantal bezoekers is in negatieve zin beïnvloed door de sluiting van het Wijklab in het eerste kwartaal van 2021 gezien de corona maatregelen. Bezoekers kwamen om verschillende redenen naar het Wijklab. In 2020 had 25% van het bezoekersaantal met de hoofdreden ‘vraag, opmerking, idee voor de buurt’. 22% Kwam voor ‘werk’ (gastvrouwen van Werksaam Westfriesland) en 19% meldde zich voor een bijeenkomst of vergadering. De resterende 35% bezoekers was er met een andere reden. Globaal waren de bezoekredenen in 2021, procentueel gezien, hetzelfde. Aan het Wijklab doen (al dan niet intensief) vele partners mee: Alliantie Markermeerdijken, Intermaris, Vrijwilligerspunt, Politie. Handhaving, Wijkzaken, Werksaam Westfriesland, Stichting 19

Netwerk, 1.Hoorn. De deelname van deze partners is van verschillende aard en van verschillende intensiteit. Sommige organisaties gebruiken het Wijklab om er spreekuren te houden, anderen om er aan bewoners en/of andere organisaties informatie te verstrekken. Sommige partners zijn wekelijks of zelfs dagelijks in het Wijklab aanwezig anderen alleen op afroep (politie, Boa’s) of als de betreffende instantie informatie wilde delen met de bewoners. Vaste bezoekers/gebruikers van het Wijklab zijn het coreteam en het programmateam. Deze teams vergaderen in ieder geval wekelijks in het Wijklab met elkaar over de voortgang en ontwikkeling van de diverse projecten. Vaste bezoekers is ook Stichting Netwerk (met name om eventuele welzijnscomponenten te herkennen en zo mogelijk te steunen) en om deel te nemen aan het wekelijks overleg met het programmateam. Het Wijklab wordt tijdens bijzondere gebeurtenissen ook in het weekeinde opengesteld, bijvoorbeeld als verzamelplaats voor deelnemers aan de maandelijkse Waalschoondag. Vrijwilligers vangen er op die dagen voor de start de deelnemende kinderen en volwassenen op, verstrekken vuilniszakken, ‘prikkers’, veiligheidshesjes en looproute. Het Wijklab dient vervolgens als ‘koffiepunt’ en lunchruimte en aan het einde van de actiedag worden daar de gebruikte spullen weer in ontvangst genomen.

Ter voorbereiding op het einde van het GWSS-programma, en dus ook de sluiting van het Wijklab, zijn werkafspraken gemaakt met de Stichting Netwerk voor het vervolg. De wekelijkse Oldstars-in-de-wijk-ochtend wordt al vanaf het begin ervan ondersteund vanuit het wijkcentrum van de Stichting Netwerk. De locatie van het Wijklab in het wijkwinkelcentrum is ideaal te noemen. Het is er voor de wijkbewoners en -gebruikers. Deze tref je natuurlijk aan op de plek waar mensen uit de wijk boodschappen doen. De aankleding van de glaswand van het Wijklab wekt de nieuwsgierigheid van passanten op. Ook de open toegangsdeur, het krantenrekje met een stapel laatste edities van de gratis huis-aan-huis-krant en de duidelijke zichtbaarheid van hetgeen er binnen in het Wijklab gebeurt draagt bij aan de toegankelijkheid ervan. De locatie van het Wijklab wordt door velen als goed gekozen beschouwd, zo blijkt uit de vele interviews die het GWSS-coreteam met de meeste stakeholders heeft gevoerd. Huur Wijklab De huur van het Wijklab door de gemeente Hoorn van Onro BV loopt contractueel door tot en met 31 december 2022. Gepoogd is de verhuurder te verleiden de overeenkomst per afloopdatum programma (1 januari 2022) in te laten gaan, maar deze is daartoe niet genegen.

Momenteel is de gemeente (gesprekken op 18 mei en 25 november) in gesprek met de Stichting Netwerk om de betreffende ruimte aan deze welzijnsorganisatie in gebruik te geven, bij voorkeur op een zodanige manier dat het niet alleen een extra ‘outlet’ van de Stichting Netwerk is, maar dat Stichting Netwerk de ruimte ‘ruimer’ inzet door bijvoorbeeld in samenwerking met Werksaam Westfriesland werkervaringsplekken open te houden voor de gastvrouwen, om voorlopig het verzamelpunt voor de maandelijkse activiteit van Waalschoon te blijven vormen en te blijven fungeren als plek waar bewoners en gebruikers met vragen, meldingen en ideeën terecht kunnen. Stichting Netwerk heeft toegezegd zo snel mogelijk op dit verzoek te zullen reageren. 3.6 Is het gestelde programmadoel behaald? 3.6.1 Inleiding

20

Bij de start van het programma is het te realiseren doel geformuleerd: ‘Grote Waal is in 2022 een duurzaam toekomstbestendige wijk; in de buurten van de Grote Waal is in 2022 meer maatschappelijke betrokkenheid.’ Omdat de begrippen ‘duurzaam toekomstbestendige wijk’ en ‘meer maatschappelijke betrokkenheid’ in het toenmalige programmaplan niet nader zijn gedefinieerd is het complex om te beoordelen of het doel bereikt is. Stichting Netwerk, één van de professionele partners in het programma, zegt dat zich op dit moment (medio/eind 2021) in de wijk minder maatschappelijke uitdagingen voordoen dan een aantal jaren geleden. Gevraagd naar de oorzaken van deze afgenomen problematiek wordt door Netwerk gewezen op de stadsvernieuwing en op de investeringen die in de Grote Waal zijn gedaan, zoals in het programma Grote Waal SAMEN STERK. Intermaris, een andere professionele partner in het programma, heeft de afgelopen jaren ook extra energie in de wijk gestoken. Onder andere is de samenwerking van Intermaris met Waal Handjes vooral het laatste jaar zeer intensief. Intermaris en Waal Handjes helpen bewoners in de wijk met verbetering van de directe leefomgeving. Bijvoorbeeld door samen met bewoners verwilderde tuintjes op te knappen, waardoor het beeld van straten en de buurt zienderogen verbetert.

Het is te verwachten dat dit verbeterde beeld van straten en de buurt ook in aangrenzend gebied vruchten zal afwerpen. Een andere opvallende verbetering is zichtbaar op het gebied van verminderde overlast door bijplaatsingen huisvuil en dumpingen grofafval. Het aantal klachten daarover is fors afgenomen. Acties op dit punt in het nabije verleden via het GWSS-programma hebben kennelijk vruchten afgeworpen. In het jaar 2021 is het programma van start gegaan met een actie om ook het probleem van zwerfafval aan te pakken. Daarbij worden de leerlingen van de in de wijk gelegen scholen betrokken. Dit zijn maar enkele aansprekende resultaten. De vraag is of deze verbeteringen een duurzaam karakter zullen hebben nu het programma aan het einde van 2021 wordt beëindigd. Professionele partners als Stichting Netwerk en Intermaris zullen zich zeker inspannen om de geboekte verbeteringen ook in de toekomstige jaren voort te zetten. Ook staat wel vast dat bewoners ‘elkaar gevonden hebben’. Er zijn meerdere app-groepen ontstaan van buurtbewoners met dezelfde belangstelling (bij voorbeeld: de hondenapp, de Oldstars-in-deWijkapp, de Vuilnisapp, de HoorOnsapp en de WaalPrikkersapp). Deze mensen zetten zich nu in voor hun buurt; het GWSS-programma ondersteunde hen in de primaire fase, maar nu kunnen deze groepen zelf verder.

Uit de inventarisatie van de vele ontstane activiteiten zoals aan het begin van dit hoofdstuk beschreven blijkt ook dat veel individuele bewoners in de Grote Waal niet alleen ideeën hebben voor de wijk, maar ze ook willen uitvoeren. Vooral op het gebied van ‘groenvoorziening’ hebben meerdere bewoners inmiddels goede contacten met ambtenaren van Hoorn die hen helpen met het realiseren van goede ideeën. Vooral Wijkzaken en Groenvoorziening staan ook echt open voor contacten met bewoners. De missie van het programma Grote Waal SAMEN STERK was dat er in 2022 in de buurten van de Grote Waal meer maatschappelijke betrokkenheid is. Uit het vorenstaande blijkt naar mijn mening dat deze missie geslaagd is. Of de Grote Waal vanaf nu ook een duurzaam toekomstbestendige wijk

21

kan worden genoemd is niet helemaal duidelijk. In ieder geval zullen betrokken professionele partners én gemeente er alles aan willen doen om dit gestelde doel te realiseren. Voor het gemak van de lezer is aan het einde van deze rapportage een tabel opgenomen waarin alle projecten en initiatieven handzaam zijn samengebracht. 3.6.2 Behaalde resultaten De afgelopen jaren is door het programmateam GWSS in stuurgroepbijeenkomsten verantwoording afgelegd over de behaalde resultaten en de effecten daarvan zijn op de geformuleerde visie: Grote Waal is een duurzaam toekomstbestendige wijk. In de loop der tijd is een grote hoeveelheid cijfermateriaal verzameld die in onderlinge samenhang bezien aantoont dat het programma succesvol is verlopen in de zin van een grotere maatschappelijke betrokkenheid van bewoners/gebruiker bij hun wijk. De vraag is of het centrale doel van het programma (Grote Waal is een duurzaam toekomstbestendige wijk en in 2022 is er meer maatschappelijke betrokkenheid vanuit de buurten in de Grote Waal) is gerealiseerd nu het programma op 1 januari aanstaande beëindigd wordt. Vast staat dat de afgelopen jaren veel bewonersinitiatieven zijn geboren of geïntensiveerd. Met name onder ‘Kansen voor kinderen’ zijn veel activiteiten ondernomen die ook na 1 januari 2022 zullen worden voortgezet.

De spil van Happie Hoorn, Appie Azzouzi, is op 1 oktober 2021 in dienst getreden van Werksaam Westfriesland. Hij zal zich ook bij zijn nieuwe werkgever blijven inzetten om het welzijn in de Grote Waal te optimaliseren. Bij zijn nieuwe werkgever krijgt hij daartoe zelfs meer instrumenten tot zijn beschikking; zo wordt bijvoorbeeld de samenwerking met Intermaris verder geïntensiveerd. De gemeente Hoorn heeft een eenmalige financiële bijdrage verstrekt van € 25.000 om de overgang van Appie naar Werksaam Westfriesland, inclusief overname van het initiatief Happie Hoorn, te bespoedigen. Ook het initiatief Proximo (huiswerkbegeleiding, kickboxen en koken voor kinderen die dat nodig hebben om te voorkomen dat er onderwijsachterstanden ontstaan) is in de programmaperiode voortgezet en geïntensiveerd heeft definitieve borging gekregen. De voortzetting van Proximo is gegarandeerd nu de financiering ervan met ingang van het schooljaar 2021/2022 is overgenomen door Universum. Majstro kids is vanaf het nu lopende schooljaar van start gegaan. Alle kinderen op de Ichtus krijgen, onder de bezielende leiding van Joost van Beek meer inzicht hoe een lied wordt gecomponeerd en zij gaan aan de slag met het maken van een nieuw eigen schoollied. Andere muziekinitiatieven van Joost (Hoor ons) hebben hun uitwerking inmiddels ook in andere wijken van Hoorn (NoordVenenlaankwartier) gehad.

Voor de borging van alle projecten en initiatieven: zie de betreffende tabel in de bijlage. Andere voorgenomen initiatieven onder ‘Kansen voor kinderen’ zijn door diverse omstandigheden minder uit de verf gekomen: de jaarlijkse voorstelling is nog niet tot stand gekomen wegens het nog niet gerealiseerde theater in Dwaalpark; de kinderwijkraad is een initiatief dat tot stand gebracht wordt in samenwerking met de scholen; deze richten zich op dit moment echter geheel op het realiseren van de onderwijskundige doelen in het eigen schoolplan en op het voorkomen van achterstanden door de corona-situatie.