Bijlage 1 Beleidsplan Samen sterk in rondkomen, bouwen op wat werkt 2026 - 2030

Pagina 1 van 31

Samenvatting Steeds meer inwoners van Hoorn hebben moeite om rond te komen. De stijgende kosten van het dagelijks leven veroorzaken stress, beperken kansen en kunnen leiden tot schulden, gezondheidsproblemen of uitsluiting. Met dit beleidsplan Samen sterk in rondkomen 2026–2030 werken we verder aan een stad waarin geldzorgen geen drempel vormen om mee te doen. Dit plan is een actualisatie van de Beleidsvisie Rondkomen 2021–2025. De koers blijft gelijk We behouden de koers, maar we versterken waar dat nodig is. De nadruk ligt op preventie, beter bereik, nauwere samenwerking met partners en scherper sturen op effecten. Onze ambitie: Iedereen in Hoorn moet kunnen rondkomen. Dat betekent: voldoende inkomen, overzicht en rust in de financiën en vertrouwen in de toekomst. Daarbij hoort ook het versterken van financiële vaardigheden, ondersteuning bij schulden en het wegnemen van drempels naar hulp. De basis van onze aanpak blijft hetzelfde. Preventie, vroegsignalering, inkomensondersteuning en hulp bij schulden. Ook de bestaande regelingen, zoals het Meedoenbudget, het Kindpakket, de individuele inkomenstoeslag en de bijzondere bijstand, blijven beschikbaar. Net als de samenwerking met partners en vrijwilligers die een belangrijke rol spelen in het bereiken van inwoners. Tegelijkertijd vernieuwen we onze aanpak waar dat nodig is.

Zo zetten we stevig in op een wijkgerichte en doelgroepgerichte benadering en starten we een proef met sociaal raadslieden. We verkennen een proef met het Jongeren Perspectief Fonds in de Kersenboogerd en ervaringsdeskundigen krijgen een vaste plek in ons beleid. We werken aan één duidelijke route naar hulp via een loket, zodat inwoners weten waar ze terechtkunnen en niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. Ook onderzoeken we of sommige regelingen automatisch kunnen worden toegekend, zodat inwoners sneller krijgen waar zij recht op hebben. We verbeteren onze monitoring met een model dat inzicht geeft in onze inzet en wat het oplevert voor onze inwoners. Met dit plan werken we de komende jaren aan vier speerpunten: samen geldzorgen aanpakken, problemen vroeg herkennen en snel helpen, ervoor zorgen dat iedereen hulp kan krijgen en inwoners helpen weer vooruit te kunnen kijken. We zetten extra middelen in waar de problemen het grootst zijn. Zo krijgt iedereen dezelfde kansen. Dit plan is samen gemaakt met inwoners, ervaringsdeskundigen, partners en de sociale cliëntenraad. Samen bouwen we aan een Hoorn waar geldzorgen geen drempel meer vormen om mee te doen.

Pagina 2 van 31

Voorwoord ‘Geldzorgen mogen geen drempel zijn voor een volwaardig leven’ Financiële bestaanszekerheid is de basis voor een gezond en stabiel leven. Toch staat die zekerheid voor veel inwoners van de gemeente Hoorn onder druk. Steeds meer mensen komen aan het eind van de maand geldtekort. Dat raakt niet alleen de portemonnee, maar ook de gezondheid, zelfvertrouwen en de kansen. Stress, schaamte en het niet durven vragen om hulp, maken het probleem alleen maar groter. Dat raakt mij en dat mag niet de werkelijkheid zijn in onze stad. Daarom zetten we in Hoorn alles op alles om inwoners te ondersteunen. We helpen niet alleen bij het oplossen van schulden, maar vooral om problemen te voorkomen. Dat doen we met begrip, vertrouwen en oog voor ieders persoonlijke situatie. Met dit beleidsplan bouwen we voort op wat de afgelopen jaren is neergezet. Het is een actualisatie van ons vorige plan: de koers blijft gelijk, maar we versterken die waar nodig. Zo leggen we meer nadruk op preventie, beter bereik en nauwere samenwerking met partners. Dit vraagt soms om ongelijk investeren: meer doen voor wie het harder nodig heeft. Alleen zo zorgen we ervoor dat iedereen kan meedoen, vooruit kan kijken en rond kan komen. Samen met partners, vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en inwoners zetten we ons daar de komende jaren vol voor in.

Zo bouwen we verder aan een stad waar geldzorgen geen drempel zijn om mee te doen.

Wethouder Hakhoff

Pagina 3 van 31

Inhoudsopgave 1. Waarom dit plan Rondkomen? ................................................................................................................5 2. De huidige situatie in Hoorn .....................................................................................................................6 2.1 Feiten en cijfers over inkomen en schulden .......................................................................................6 2.2 Aansluiting lokale ontwikkelingen en landelijk beleid .........................................................................8 3. Onze ambitie en aanpak ..........................................................................................................................9 4.

Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................................................10 4.1 Wat blijft hetzelfde en wat is nieuw? ................................................................................................10 4.2 Basis: dienstverlening en communicatie: makkelijk, begrijpelijk en dichtbij .....................................12 4.3 Speerpunt 1: Samen geldzorgen aanpakken ...................................................................................14 4.4 Speerpunt 2: Problemen vroeg herkennen en snel helpen ..............................................................16 4.5 Speerpunt 3: Iedereen kan hulp krijgen als dat nodig is ..................................................................18 4.6 Speerpunt 4: Inwoners helpen weer vooruit te kunnen kijken ..........................................................20 5. Hoe monitoren en leren we? ..................................................................................................................22 6. Investeren in Rondkomen – financieel kader .........................................................................................23 Bijlagen ......................................................................................................................................................26 Bijlage 1.

Begrippenlijst ..........................................................................................................................26 Bijlage 2. Wettelijk kader, landelijke ontwikkelingen en gemeentelijk- en regionaal beleid....................28 Bijlage 3. Samenvatting participatiesessies ...........................................................................................31

Pagina 4 van 31

1. Waarom dit plan Rondkomen? In Hoorn willen we dat iedereen genoeg geld heeft om van te leven en mee te doen. Rondkomen betekent vaste lasten kunnen betalen, boodschappen doen, onverwachte kosten opvangen en met vertrouwen naar de toekomst kijken. Voor veel inwoners lukt dit, maar voor een groeiende groep niet. Zij hebben geldzorgen of schulden en staan onder druk. Dit raakt hun gezondheid, welzijn en kansen. Ook kinderen voelen de gevolgen, waardoor armoede soms van generatie op generatie doorgaat. Daarom is een stevig beleid rondkomen nodig. Met dit beleidsplan Samen sterker in rondkomen 2026– 2030 werken we verder aan de koers die in 2021 is ingezet. Dit plan is een actualisatie: de basis blijft gelijk, maar we versterken en vernieuwen waar dat nodig is. Cijfers laten zien dat meer inwoners moeite hebben om rond te komen en uit de evaluatie blijkt dat we inwoners nog beter moeten bereiken en ondersteunen. Dit plan laat zien hoe we dat de komende jaren doen. Armoede en schulden Armoede en schulden zijn niet hetzelfde, maar ze hangen vaak samen. Armoede betekent dat iemand te weinig geld heeft voor basisbehoeften zoals voedsel, kleding, wonen of zorg. Schulden ontstaan wanneer inkomsten en uitgaven niet meer in balans zijn. Iedereen kan hierdoor in de knel komen.

Voor inwoners die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden is het extra lastig om hun geldzaken te regelen. Werken en toch tekortkomen Ook inwoners met werk kunnen moeite hebben om rond te komen. Stijgende woonlasten en energieprijzen maken dat steeds meer huishoudens financieel krap zitten. Dat geldt ook voor inwoners in Hoorn. De landelijke overheid ondersteunt via toeslagen en inkomensregelingen zoals huurtoeslag of zorgtoeslag. Als gemeente vullen we dit aan met regelingen zoals de individuele inkomenstoeslag, het Meedoenbudget en het kindpakket. Toch maken niet alle inwoners daar gebruik van, vaak door onbekendheid, schaamte of wantrouwen in de overheid. Dit is voor ons een belangrijke opgave. Samenwerking De gemeente kan dit niet alleen. Samenwerking met partners, vrijwilligers en inwoners zelf is essentieel. Organisaties in zorg, welzijn, onderwijs, wonen en werk spelen allemaal een rol in het signaleren en oplossen van geldzorgen. Vrijwilligers en ervaringsdeskundigen zijn daarbij onmisbaar, zij staan dicht bij inwoners en bouwen vertrouwen op. Via 1.Hoorn en wijkgerichte samenwerkingen maken we hulp zichtbaar, begrijpelijk en dichtbij. Door krachten te bundelen voorkomen we dat inwoners van het kastje naar de muur worden gestuurd.

Lessen uit de evaluatie In 2024 evalueerden we het beleid Rondkomen 2021–2025 en verscheen het Rekenkamerrapport Armoede en ongelijkheid in de gemeente Hoorn 2024. Hieruit blijkt dat we stappen hebben gezet, maar dat verbeteringen nodig zijn. De belangrijkste aandachtspunten zijn: • Bereik vergroten: we bereiken niet altijd de inwoners die hulp nodig hebben. • Samenwerking versterken: binnen de gemeente en met partners. • Dienstverlening verbeteren: eenvoudiger, met maatwerk en duidelijke afspraken. • Meer inzicht in effect: betere monitoring en effectmeting, zodat beleid en uitvoering aansluiten op wat werkt.

Pagina 5 van 31

2. De huidige situatie in Hoorn In dit hoofdstuk lees je hoe het gaat met geldzaken in Hoorn. We kijken naar inkomen, schulden en armoede, cijfers komen van CBS-data en Ipsos I&O - Sociale Index Hoorn 2025. De cijfers laten zien dat veel inwoners moeite hebben om rond te komen. Vooral in sommige wijken is de situatie extra moeilijk. Daarom is goed beleid hard nodig.

2.1 Feiten en cijfers over inkomen en schulden Kernpunten Hoorn (inkomens en schulden) In Hoorn ligt het gemiddelde inkomen lager dan in de rest van Nederland: • Gemiddeld inkomen in Hoorn: € 31.000 • Landelijk gemiddeld inkomen: € 38.000 Veel huishoudens hebben een laag inkomen of schulden: • 11,9% van de huishoudens leeft van een laag inkomen (ongeveer 4.100 huishoudens) • 9,5% van de huishoudens heeft problematische schulden (landelijk: 8,9%) • 19,8% van de volwassenen heeft moeite om rond te komen (landelijk: 20,5%) In wijken zoals Kersenboogerd en Grote Waal zijn de problemen groter. Daar zijn meer mensen met geldzorgen en schulden. Gebruik van regelingen Veel inwoners maken gebruik van regelingen die helpen bij geldzorgen. Bijvoorbeeld: • 1.500 mensen krijgen bijstand • 950 mensen ontvangen bijzondere bijstand • 900 huishoudens krijgen een individuele inkomenstoeslag • Ruim 3.000 inwoners hebben een collectieve zorgverzekering • Meedoenbudget: 1.350 kinderen en 2.550 volwassenen • Kwijtschelding gemeentelijke belastingen: 2.000 inwoners Sommige mensen gebruiken meerdere regelingen tegelijk. Toch zijn er ook mensen die recht hebben op hulp, maar er geen gebruik van maken. Het is belangrijk dat we deze groep beter bereiken. De tabel hieronder laat per wijk zien hoeveel huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum gebruik maken van inkomensregelingen.

Een huishouden kan gebruik maken van meerdere regelingen.

Gebruik inkomensregeling van huishoudens tot 120% in 2023

ee n

. w

e

St

er t. . Ni eu

ng

g aa

ok ke r Bl

Ba

aa nl ne Ve

Zw

ar tie r nk

ne

w

ns

ta

d

rd Bi n

or n-

am

No o

rd Ho

-N oo

ui d Ri sd

am sd Ri

-N ge rd oo

en b

-Z

oo

rd

l aa W e Gr ot Ke rs

Ke rs

en b

oo

ge rd

-Z

ui d

80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

Hulp bij schulden Pagina 6 van 31

Ongeveer 1.000 inwoners krijgen hulp bij schulden van de gemeente1. In wijken zoals KersenboogerdNoord, Kersenboogerd-Zuid, Grote Waal en Risdam-Noord zijn de percentages van het aantal geregistreerde problematische schulden het hoogst, zie onderstaande tabel. In deze wijken is er ook minder sociale samenhang en een lager opleidingsniveau. Mensen hebben vaker stress en gezondheidsproblemen. In Risdam-Zuid en delen van Hoorn-Noord zijn de cijfers juist lager. Dit vraagt om een aanpak die past bij elke wijk.

% huishoudens met problematische schulden in 2024 16,0% 12,0% 8,0% 4,0% St ee n

Ni e

uw e

er t.. . ng Ba

r ok ke

g

Bl

nk

Ve

ne

nl

aa

Zw aa

ar tie r w

en

st

ad

rd Bi nn

or n-

No o

rd Ho

am -N oo

d sd Ri

am sd Ri

-N ge rd oo

en b

-Z

oo

ui

rd

l aa W e Gr ot Ke rs

Ke rs

en b

oo

ge rd

-Z

ui d

0,0%

Kinderarmoede In Hoorn groeit 5,1% van de minderjarige kinderen in een huishouden met een laag inkomen. Dit ligt net onder het landelijk gemiddelde van 5,2%. Dat zijn honderden kinderen. Zij kunnen minder vaak meedoen aan sport, cultuur of andere activiteiten. Ook missen ze soms basisdingen zoals kleding of internet. Dit heeft invloed op hun welzijn, schoolprestaties en toekomstkansen. Kinderarmoede raakt daarmee niet alleen de huidige generatie, maar vormt ook een risico voor de kansengelijkheid op de langere termijn.2 Risicogroepen en oorzaken Sommige groepen hebben meer kans op armoede of schulden. Landelijk onderzoek laat zien dat vooral de volgende groepen kwetsbaar zijn: • Alleenstaande ouders • Inwoners met een migratieachtergrond • Werkenden met een laag inkomen • Ouderen met alleen AOW of een klein pensioen • Jongeren • Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) Armoede en schulden ontstaan vaak door ingrijpende gebeurtenissen, zoals scheiding, baanverlies of ziekte. Ook persoonlijke factoren spelen een rol, zoals laaggeletterdheid, psychische klachten en beperkte sociale netwerken. In Hoorn is 13% van de volwassenen laaggeletterd (landelijk: 12%). Daarnaast ervaart 22,2% van de inwoners psychische klachten, in Kersenboogerd-Noord loopt dit zelfs op tot bijna 30%3 .

Verschillen tussen wijken 1 niet alleen hulp bij problematische schulden, dit gaat om alle vormen van schuldhulpverlening, ook preventief.

2 CBS – Armoede en sociale uitsluiting bij kinderen (Longread 2023) 3 CBS – Armoede en sociale uitsluiting 2023; Ipsos I&O – Sociale Index Hoorn 2025

Pagina 7 van 31

Niet elke wijk heeft dezelfde problemen. In Kersenboogerd, Grote Waal, Risdam-Noord en delen van Hoorn-Noord zijn de zorgen het grootst. Daar spelen vaak meerdere problemen tegelijk. In Risdam-Zuid en andere delen van Hoorn-Noord zijn de cijfers beter. Langdurige armoede Sommige inwoners leven al jarenlang van een laag inkomen. Dit heet langdurige armoede. Zij hebben vaak meer hulp nodig om weer perspectief te krijgen. Denk aan begeleiding, coaching en ondersteuning op meerdere gebieden. Conclusie In Hoorn hebben veel mensen moeite om rond te komen. Het inkomen ligt lager dan gemiddeld en er zijn veel huishoudens met schulden. Vooral kinderen, mensen met langdurige geldzorgen en inwoners in kwetsbare wijken hebben extra aandacht nodig. Daarom is het belangrijk dat ons beleid: • aansluit bij de situatie in de wijk; • rekening houdt met verschillende doelgroepen en • oog heeft voor de oorzaken én gevolgen van geldzorgen. Een sterke sociale basis helpt daarbij. Als inwoners steun vinden in hun buurt, bij organisaties en bij elkaar, staan ze sterker. Zo bouwen we samen aan een stad waarin iedereen mee kan doen.

2.2 Aansluiting lokale ontwikkelingen en landelijk beleid Ons beleid sluit aan bij landelijke wet- en regelgeving en bij lokale programma’s in Hoorn. Wettelijk kader De basis ligt in de Participatiewet (Pw), de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening (Bgs). Binnen deze kaders bieden we maatwerk en werken we preventief. Gemeenten hebben daarnaast ruimte om aanvullend armoedebeleid te voeren. Landelijk en lokale ontwikkelingen Ook landelijke en lokale ontwikkelingen hebben invloed op ons beleid, een overzicht staat in bijlage 2. Belangrijke ontwikkelingen zijn onder andere: • aanpassingen in de Participatiewet; • het Nationaal Programma Armoede en Schulden; • de landelijke basisdienstverlening schuldhulp; • de Wet Proactieve Dienstverlening en • de Alleenverdienersproblematiek. Ons beleid sluit aan op veel plannen en programma’s in Hoorn en de regio. De Meerjarenvisie Sociaal Domein 2026–2040 en de sociale basis geven richting aan dit plan. Andere programma’s en thema’s, zoals programma Kansen voor de Kersenboogerd, WerkSaam Westfriesland, de Regionale Toekomstvisie kwetsbare inwoners, laaggeletterdheid en inclusie, zijn ook relevant.

Pagina 8 van 31

3. Onze ambitie en aanpak In dit hoofdstuk richten we ons op de aanpak voor de komende jaren. We beschrijven onze ambitie, de manier waarop we werken en de uitgangspunten die richting geven aan ons beleid. Ook laten we zien welke speerpunten centraal staan. Deze vormen samen de basis voor de keuzes en acties die we in het vervolg van dit plan verder uitwerken. Onze ambitie: Iedereen in Hoorn moet kunnen rondkomen. Dat betekent: voldoende inkomen, overzicht en rust in de financiën en vertrouwen in de toekomst. Daarbij hoort ook het versterken van financiële vaardigheden, ondersteuning bij schulden en het wegnemen van drempels naar hulp. Onze manier van werken is eenvoudig, begrijpelijk en sluit aan bij de leefwereld van inwoners. We werken samen met partners en vrijwilligers aan een veilige en inclusieve samenleving, waarin financiële zorgen niemand buitensluiten. Belangrijk uitgangspunt is dat we extra investeren waar de problemen het grootst zijn, zodat iedereen dezelfde kansen krijgt. We werken vanuit vertrouwen, dichtbij inwoners en met eenvoudige processen. Samen met inwoners en partners zoeken we naar oplossingen die meedoen mogelijk maken. Daarnaast hanteren we vier afspraken die richting geven aan onze aanpak voor inwoners met geldzorgen: 1. Hulp is een recht: iedereen die hulp nodig heeft, krijgt die. Het hoort bij de basisvoorziening van de gemeente. 2.

We houden rekening met stress: geldzorgen veroorzaken stress, daarom communiceren we eenvoudig en mensgericht. 3. We bieden maatwerk: de hulp sluit aan bij iemands persoonlijke situatie en basisvaardigheden. 4. We werken samen aan perspectief: organisaties zorgen samen voor blijvende oplossingen en een toekomst zonder geldzorgen.

Pagina 9 van 31

4. Wat gaan we daarvoor doen? In dit hoofdstuk werken we uit wat hetzelfde blijft en wat nieuw is in het beleidsplan Rondkomen 2026– 2030. We laten zien dat dit plan voortbouwt op de koers van de afgelopen jaren. De basis van onze visie en aanpak verandert niet, maar we scherpen die aan met extra aandacht voor bepaalde wijken en doelgroepen, betere samenwerking en nieuwe initiatieven. Dit werken we verder uit in hoe we ons plan vormgeven in dienstverlening en communicatie die aansluiten bij de leefwereld van inwoners. Deze basis vormt de kapstok voor al onze acties. Daarna werken we de vier speerpunten verder uit, die samen duidelijk maken waarom we dit doen en welke acties en resultaten we daarbij voor ogen hebben.

4.1 Wat blijft hetzelfde en wat is nieuw? Het nieuwe beleidsplan Rondkomen 2026–2030 bouwt voort op de aanpak van de afgelopen jaren. De visie blijft hetzelfde: iedereen in Hoorn moet kunnen rondkomen. We blijven inzetten op preventie, vroegsignalering, inkomensondersteuning, hulp bij schulden en ondersteuning bij civiele beschermingsmaatregelen. Deze onderdelen zijn nu verdeeld over vier speerpunten. Ook de samenwerken met partners en vrijwilligers en de digitale hulpmiddelen zoals Geldfit en de VoorzieningenWijzer blijven hetzelfde. Vier speerpunten vormen de kern.

iedereen moet kunnen rondkomen

Speerpunt 1 : Samen geldzorgen aanpakken

Speerpunt 2: Problemen vroeg herkennen en snel helpen

Speerpunt 3: Iedereen kan hulp krijgen als dat nodig is

Speerpunt 4: Inwoners helpen om weer vooruit te kunnen kijken

We blijven ons richten op inwoners die moeite hebben met rondkomen, met aandacht voor wijken en risicogroepen waar de problemen groter zijn. Regelingen zoals het Meedoenbudget, het Kindpakket, de Individuele inkomenstoeslag, de Collectieve zorgverzekering, bijzondere bijstand en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen blijven bestaan. Ook de samenwerking met bewindvoerders gaat door. Naast wat blijft, zijn er nieuwe onderdelen: • De aanpak wordt meer gericht op wijken en doelgroepen, zoals jongeren, werkende armen, statushouders en we houden rekening met inwoners met beperkte basisvaardigheden. • Er komt een proef met sociaal raadslieden voor hulp bij brieven, regels en bezwaar. • We verkennen een proef met het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) in de Kersenboogerd. • Ervaringsdeskundigen krijgen een vaste plek in onze aanpak. • De hulp via 1.Hoorn wordt nog duidelijker. • We onderzoeken of sommige regelingen automatisch kunnen worden toegekend. Pagina 10 van 31

•

We gaan beter meten wat onze aanpak oplevert, met een model dat kijkt naar inzet, resultaten en effecten.

Deze nieuwe onderdelen komen voort uit de evaluatie van het vorige beleid. Daaruit bleek dat we kwetsbare groepen niet goed genoeg bereikten en te weinig tussentijds keken of onze aanpak werkte. Daarom gaan we nu beter monitoren en zetten we extra in op bereik. We zoeken de juiste balans tussen wat inwoners zelf kunnen en welke hulp nodig is. Binnen de gemeente verbeteren we de samenwerking tussen beleid, uitvoering en informatie. Ook versterken we de samenwerking met partners zoals Intermaris, vrijwilligersorganisaties en bewindvoerders. Er komt meer aandacht voor nazorg en het voorkomen van terugval in schulden. Tot slot onderbouwen we financiële keuzes voortaan met maatschappelijk rendement, zoals geadviseerd in de evaluatie. Onderstaand schema geeft een overzicht weer van wat hetzelfde blijft en wat nieuw is. Thema Visie en uitgangspunten Aanpak

Toegankelijkheid

(Digitale) hulpmiddelen Samenwerking

Wat blijft hetzelfde? Iedereen moet kunnen rondkomen

Wat is nieuw?

Preventie, vroegsignalering, inkomensondersteuning, hulp bij schulden en civiele beschermingsmaatregelen. Rekeninghouden met stress en situatie van inwoner.

Wijkgerichte en doelgroepgerichte aanpak Uitbreiding inzet op preventie Structurele inzet ervaringsdeskundigen Onderzoek automatische toekenning regelingen Meer aandacht voor met beperkte basisvaardigheden

Eén duidelijke route voor hulp bij rondkomen. Inzet VoorzieningenWijzer en Geldfit Met partners en vrijwilligers

Regelingen

Bestaande regelingen blijven

Nazorg

Plinkr voor uitstroom bewind

Sterkere interne samenwerking binnen gemeente en het netwerk versterken met een netwerkregisseur Mondzorg en uitgifte van menstruatieproducten Meer aandacht voor voorkomen van terugval in schulden

Initiatieven

Proef met sociaal raadslieden Onderzoeken proef Jongeren Perspectief Fonds

Monitoring en evaluatie

Dashboard, inzet- resultaten en effectenmodel, Betere effectmeting Financiële keuzes onderbouwen met maatschappelijk rendement

Pagina 11 van 31

4.2 Basis: dienstverlening en communicatie: makkelijk, begrijpelijk en dichtbij Waarom? Dienstverlening en communicatie vormen de basis van onze aanpak. Ze zorgen ervoor dat inwoners de weg naar hulp weten te vinden en dat regelingen ook echt gebruikt worden. Hulp moet aansluiten bij de situatie van inwoners: eenvoudig, dichtbij en in begrijpelijke taal. Veel inwoners hebben beperkte basisvaardigheden en vinden het lastig hun weg te vinden. Daarom bieden we één loket, uitleg in eenvoudige taal en aanwezigheid in de wijk. We werken samen met vertrouwde gezichten, luisteren naar ervaringen van inwoners en zetten extra ondersteuning in waar nodig. Met hulpmiddelen zoals Geldfit en de VoorzieningenWijzer krijgen inwoners snel overzicht. Zo zorgen we dat inwoners sneller de juiste hulp krijgen en meer rust en vertrouwen ervaren. Wat gaan we doen? Dienstverlening dichtbij We brengen onze hulp naar de wijk, vooral waar de problemen het grootst zijn. Hulp is zichtbaar op scholen, opvanglocaties en andere plekken waar inwoners vaak komen. We werken samen met vertrouwde partners en gezichten zoals, vrijwilligers thuiszorg, ouderenbonden en sleutelfiguren uit de buurt4.

Extra hulp voor risicogroepen We maken samen met partners extra afspraken voor groepen met meer risico op geldzorgen: • Gezinnen met minderjarige kinderen • Jongeren (18 tot en met 27 jaar) • Ondernemers/ zzp’ers • Ouderen (soms alleen AOW of een klein pensioen) • Werkende inwoners met een laag inkomen Eén loket via 1.Hoorn Er is één duidelijke route voor hulp en vragen over rondkomen. Dit voorkomt dat inwoners van het kastje naar de muur worden gestuurd. Dat vraagt om goede samenwerking, duidelijke afspraken en een zorgvuldige omgang met verschillende wetten en privacyregels. Hulpmiddelen inzetten We zetten digitale hulpmiddelen in die inwoners snel overzicht en duidelijkheid geven. • Geldfit: een online platform waar inwoners eenvoudig een persoonlijke check kunnen doen en praktische informatie te vinden hoe geldzaken goed geregeld kunnen worden. • VoorzieningenWijzer. Deze tool toont welke regelingen, toeslagen en besparingen iemand gebruik aanvragen, zoals zorgtoeslag, gemeentelijke regelingen of goedkopere energieleveranciers. Inwoners kunnen dit zelf invullen of samen met een getrainde vrijwilliger. • Bereken je Recht: Met deze tool ziet iemand meteen voor welke toeslagen en regelingen je in aanmerking komt, hoeveel je krijgt en waar je dit kunt aanvragen.

Ervaringsdeskundigen inzetten

4 Voorbeeld: Er wordt gewerkt aan een sociale buurt aanpak in de LEK-buurt. Hierin versterken gemeente, partners

en inwoners samen de sociale basis. Rondkomen is hier onderdeel van. Pagina 12 van 31

Ervaringsdeskundigen zijn inwoners die zelf armoede of schulden hebben meegemaakt en hun ervaringen hebben omgezet in kennis. Zij weten uit eigen ervaring welke drempels er zijn om hulp te vragen en welke aanpak wél werkt. Ze herkennen signalen sneller, spreken de taal van inwoners en bouwen makkelijker vertrouwen op. We geven ervaringsdeskundigen een rol in onze aanpak. Proef met sociaal raadslieden Soms hebben inwoners vragen over rechten, wetten, toeslagen of contracten. Niet iedereen weet waar hij terecht kan, hoe hij een brief moet schrijven of hoe bezwaar kan worden gemaakt. Daarom starten we een proef met sociaal raadslieden. Sociaal raadslieden zijn een onafhankelijke en laagdrempelige voorziening. Zij geven gratis en vertrouwelijk advies, helpen inwoners bij het lezen en schrijven van brieven en ondersteunen bij bezwaarprocedures en klachten. Zo voorkomen we dat inwoners regelingen mislopen en krijgen zij sneller de juiste hulp. Als de proef succesvol blijkt, onderzoeken we hoe sociaal raadslieden een vaste plek krijgen in ons ondersteuningsaanbod sociaal domein breed. Heldere communicatie We communiceren op B1-niveau, gebruiken beelden en vertalen informatie waar nodig. Samen met partners en inwoners maken we materialen die passen bij hun leefwereld.

We sluiten aan bij landelijke campagnes (zoals de Week van het Geld en Wereldarmoededag) en zetten ervaringsverhalen en beeldcampagnes in om taboes te doorbreken. Informatie verspreiden we via vertrouwde kanalen zoals huisarts, wijkcentrum tot scholen, vrijwilligers en sociale media. Wat levert het op? Met deze aanpak verwachten we de volgende resultaten te bereiken: • Inwoners weten sneller waar zij terecht kunnen. • Meer inwoners maken gebruik van regelingen.

Pagina 13 van 31

4.3 Speerpunt 1: Samen geldzorgen aanpakken Waarom dit speerpunt? Inwoners met geldzorgen of schulden hebben vaak te maken met meerdere problemen tegelijk. Zij zijn geholpen met een duidelijke route naar passende hulp. Dit kan alleen als gemeente, partners en vrijwilligers goed samenwerken. Door signalen te delen, hulp af te stemmen en samen te leren, voorkomen we dat inwoners verdwalen in de hulp en vergroten we de kans op duurzame oplossingen.

Wat zijn onze doelen? • Een stevig netwerk waarin gemeente, partners en vrijwilligers samenwerken met duidelijke afspraken. • Vrijwilligers krijgen een vaste plek in het netwerk en bieden inwoners ondersteuning. • Partners stemmen hun werkwijze op elkaar af en leren van elkaar. Wat gaan we doen? Netwerk opbouwen Samen met partners bouwen we aan een netwerk met heldere afspraken, korte lijnen en gezamenlijk actie zowel in de stad als in de wijken. We delen kennis en signalen, stemmen werkwijzen af en leren van de praktijk. Dit sluit aan bij de Alliantie Vrijwillige Schuldhulp, een landelijk netwerk dat vrijwillige hulp bij schulden versterkt. Hoorn sluit zich hierbij aan om samenwerking te vergroten en inwoners beter te helpen. In de opstartfase is er een netwerkregisseur Rondkomen die de samenwerking trekt, afspraken maakt en partners verbindt. Deze rol kan door de gemeente worden ingevuld, maar eventueel ook tijdelijk door een betrokken partnerorganisatie. Samen met beleidsmedewerkers, accounthouders en collega’s in de uitvoering zorgt de regisseur dat signalen worden gedeeld en hulp goed op elkaar aansluit. Het doel is dat het netwerk steeds meer door de partners zelf wordt gedragen. Samenwerking met partners versterken We starten met partners die dichtbij inwoners staan en een belangrijke rol in de uitvoering hebben. Met deze partijen leggen we de basis.

Later sluiten andere organisaties aan die vaak de eerste signalen zien, zoals de Voedselbank, scholen, zorg- en welzijnsorganisaties, werkgevers en kinderopvang. Door deze stapsgewijze opbouw blijft het netwerk overzichtelijk en sluit het goed aan bij de praktijk. In de vorige periode bleek dat samenwerking lastig van de grond kwam. Daarom zetten we nu sterker in op duidelijke afspraken, een netwerkregisseur en een stapsgewijze opbouw. Daarmee maken we de samenwerking concreet en uitvoerbaar. Projecten en initiatieven ondersteunen Met het Stimuleringsbudget Rondkomen steunen we projecten en initiatieven die geldzorgen helpen voorkomen of verminderen. Organisaties kunnen hiervoor subsidie aanvragen. We werken een kader uit dat aansluit bij de doelen van dit beleid, zoals schulden voorkomen, financiële vaardigheden vergroten en inwoners met meer risico bereiken. Tegelijk blijft er ruimte voor nieuwe ideeën van inwoners en organisaties uit de stad. Samenwerken buiten Hoorn We zoeken ook samenwerking buiten Hoorn. Regionaal werken we samen met de Westfriese gemeenten om beleid en activiteiten beter op elkaar af stemmen en kennis en middelen te delen. Landelijk doen we Pagina 14 van 31

mee in netwerken zoals de VNG en de G40. Zo leren we van andere gemeenten en spelen we in op landelijke ontwikkelingen. Wat levert het op? Met deze aanpak verwachten we de volgende resultaten te bereiken: • Er staat een netwerk waarin gemeente, partners en vrijwilligers zichtbaar samenwerken, hun aanpak afstemmen en leren van elkaar. • Inwoners krijgen sneller hulp bij geldzorgen. • Vrijwilligers hebben een vaste plek in het netwerk.

Pagina 15 van 31

4.4 Speerpunt 2: Problemen vroeg herkennen en snel helpen Waarom dit speerpunt? Als we geldproblemen vroeg zien en snel hulp bieden, voorkomen we dat problemen groter worden. Inwoners krijgen daardoor sneller passende hulp en de kans op problematische schulden wordt kleiner. We letten goed op signalen, helpen inwoners omgaan met geld en maken hulp makkelijk bereikbaar. We kijken niet alleen naar wat iemand zelf kan, maar zorgen ook voor passende hulp als dat nodig is. Zo helpen we inwoners op een manier die bij hen past. Wat zijn onze doelen? • Inwoners beter leren omgaan met geld door financiële educatie. • Signalen van geldzorgen worden sneller opgepakt, zowel vanuit meldingen van betalingsachterstanden van vaste lasten partners als via professionals in de wijk We letten daarbij op twee soorten signalen: • Vroegsignalering: meldingen van betalingsachterstanden van vaste lasten partners bijvoorbeeld huur, energie of zorg, volgens het Landelijke Convenant Vroegsignalering. • Ketensignalering: signalen die andere professionals zien, zoals wijkteams, werkgevers, scholen, kinderdagverblijven, sportverenigingen, thuiszorg en ouderenbonden. Wat gaan we doen? Omgaan met geld We helpen inwoners grip te krijgen op hun geldzaken door financiële educatie. Dat doen we op scholen, in de wijk en met extra aandacht voor kwetsbare groepen5.

In het onderwijs behouden we bestaande lesprogramma’s en voorstellingen en breiden die waar nodig uit. Vrijwilligers en budgetcoaches ondersteunen jongeren en studenten. Daarnaast geven we trainingen aan groepen zoals statushouders, ouderen, gezinnen met minderjarige kinderen, werkende armen en inwoners met een uitkering. Bij belangrijke momenten in het leven, zoals bij scheiding of het bereiken van 18 jaar, bieden we gerichte informatie en voorlichting. Betalingsachterstanden snel oppakken We pakken meldingen van betalingsachterstanden (volgens het Landelijk Convenant Vroegsignalering) snel op. Inwoners worden op een manier benaderd die bij hen past en krijgen zo snel als mogelijk hulp, zodat achterstanden niet groter worden. Daarbij houden we rekening met verschillende doelgroepen. Ook verbeteren we de samenwerking met organisaties die meldingen doen en maken onze systemen eenvoudiger, zodat registratie en opvolging sneller verlopen. Signalen in de wijk herkennen We leren partners signalen van geldproblemen beter te herkennen en inwoners door te verwijzen. Hier maken we duidelijke afspraken over. Gesprekken over geld(zorgen) koppelen we aan bestaande contactmomenten, zoals ontmoetingsmomenten op school, gezondheidscontroles of huisbezoeken.

Huisuitzettingen voorkomen

5

Zoals jongeren (op het speciaal onderwijs), statushouders, gezinnen met minderjarige kinderen, ouderen en ondernemers. Pagina 16 van 31

We willen voorkomen dat inwoners hun woning kwijtraken door een huurschuld. Daarom werken we nauw samen met woningcorporaties en andere verhuurders. We verbeteren afspraken. Zo helpen we inwoners hun woning te behouden en voorkomen we dat problemen zich opstapelen. Wat levert het op? Met deze aanpak verwachten we de volgende resultaten te bereiken: • Meer inwoners ontwikkelen financiële vaardigheden. • Geldproblemen worden eerder gesignaleerd en opgepakt • Partners herkennen signalen en verwijzen inwoners door. • Meer inwoners worden bereikt. • Inwoners met beginnende financiële problemen krijgen sneller passende hulp krijgen en de kans op problematische schulden wordt kleiner.

Pagina 17 van 31

4.5 Speerpunt 3: Iedereen kan hulp krijgen als dat nodig is Waarom dit speerpunt? Inwoners krijgen de financiële ondersteuning waar zij recht op hebben. Zo kunnen zij voorzien in hun basisbehoeften. Veel inwoners hebben (langdurig) geldzorgen en hebben passende hulp nodig. Die hulp moet eenvoudig te vinden zijn, begrijpelijk en haalbaar. Inwoners moeten kunnen rekenen op een gemeente die naast hen staat, meedenkt en doet wat nodig is. Wat zijn onze doelen? • Meer inwoners maken gebruik van de regelingen waar zij recht op hebben. • Professionals hebben ruimte om af te wijken van standaardregels als dat nodig is. Wat gaan we doen? Regelingen eenvoudiger en beter uitvoerbaar maken We maken aanvragen eenvoudiger6 door: • alleen informatie op te vragen die nodig is; • voorwaarden zoveel mogelijk gelijk te trekken; • bestaande regelingen te bundelen; • te onderzoeken welke regelingen automatisch kunnen worden toegekend; • te meten hoeveel inwoners gebruik maken van regelingen en • te onderzoeken waarom het Meedoenbudget beperkt gebruik wordt. Door regelingen eenvoudiger te maken, hoeven inwoners minder formulieren in te vullen en krijgen ze sneller waar ze recht op hebben. We kijken ook of dit mogelijk is voor de kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Dit scheelt werk voor inwoners en voor de gemeente.

Duidelijke regelingen voor inkomensondersteuning We bieden inwoners steun via duidelijke regelingen en voorwaarden. Zo weten inwoners waar ze recht op hebben en behandelen we vergelijkbare situaties gelijk. Onze regelingen zijn: • Collectieve zorgverzekering tot 2027: premiebijdrage voor inwoners met een laag inkomen en hoge zorgkosten; • Individuele inkomenstoeslag: extra steun voor inwoners die al lang een laag inkomen hebben; • Studietoeslag: voor studenten met een beperking die niet kunnen bijverdienen; • Meedoenbudget: bedrag voor deelname aan sport, cultuur of een cursus; • Kindpakket: bedrag voor bijvoorbeeld voor zwemlessen, een laptop en het Meedoenbudget en • Bijzondere bijstand: We kijken per situatie of kosten noodzakelijk zijn en of iemand ze zelf kan betalen en • Kwijtschelding gemeentelijke belastingen: voor inwoners die de heffingen niet kunnen betalen. Dit wordt uitgevoerd door een andere afdeling binnen de gemeente. • Regeling voor hoge zorgkosten vanaf 2027: extra steun voor inwoners met een laag inkomen die noodzakelijke zorgkosten hebben die niet door de zorgverzekeraar worden vergoed.

6 Het rapport Eerlijker en eenvoudiger armoedebeleid januari 2025 laat de complexe realiteit zien van de inkomensafhankelijke gemeentelijke

regelingen. Hiermee vangen gemeenten de gaten in het landelijke beleid op. Deze regelingen leiden tot verschillen tussen gemeenten en lage gebruikscijfers. Het Instituut voor Publieke Economie pleit voor het samenvoegen van participatieregelingen en zoveel mogelijk in de vorm van vrij besteedbaar geld. Ook pleiten ze voor een vereenvoudiging van het aanvraagproces. Pagina 18 van 31

Maatwerk waar nodig Standaardregelingen zijn de basis, maar soms is maatwerk nodig. Een kleine aanpassing kan al het verschil maken. Professionals krijgen ruimte om maatwerk te bieden. Dat vraagt om vertrouwen in de uitvoering, duidelijke richtlijnen (nog op te stellen) en goede samenwerking tussen afdelingen. Maatwerk betekent dat we: • rekening houden met persoonlijke en uitzonderlijke situaties en • problemen voorkomen in plaats van afwachten. Extra hulp Naast regelingen en maatwerk bieden we ook extra hulp. Voorbeelden zijn: • toegankelijke mondzorg voor inwoners met een laag inkomen • gratis menstruatieproducten via uitgiftepunten. Initiatieven vanuit de samenleving In Hoorn zijn veel voorzieningen die inwoners en organisaties zelf organiseren, zoals stichtingen voor kinderfietsjes en de Voedselbank. Ook buurthuizen, vrijwilligersinitiatieven, kerken, sportverenigingen en bewonersgroepen helpen inwoners om mee te doen en contact te maken. Deze initiatieven zijn waardevol. We ondersteunen ze door inwoners er actief naartoe te verwijzen en samenwerking te stimuleren. We geven niet structureel een financiële bijdrage, de meeste voorzieningen draaien op eigen kracht of landelijke fondsen. Zo versterken gemeente en samenleving elkaar, ieder vanuit de eigen rol.

Wat levert het op? Met deze aanpak verwachten we de volgende resultaten te bereiken: • Meer inwoners vinden en gebruiken de inkomensondersteunende regelingen. • Aanvragen worden eenvoudiger en sneller afgehandeld.

Pagina 19 van 31

4.6 Speerpunt 4: Inwoners helpen weer vooruit te kunnen kijken Waarom dit speerpunt? Inwoners met schulden krijgen passende hulp die hen rust, overzicht en perspectief op een toekomst zonder geldzorgen geeft. Geldproblemen zorgen voor stress en maken het moeilijk om aan de toekomst te denken. Inwoners hebben daarom vaak meer nodig dan alleen hulp bij schulden. Ze hebben recht op een nieuwe start, blijvende stabiliteit en vertrouwen in de toekomst. Daarbij hoort ook het versterken van financiële vaardigheden, leren omgaan met geld, zodat geldproblemen niet terugkomen. Wat zijn onze doelen? • Schuldhulpverlening is effectief, toegankelijk en toekomstgericht. • Inwoners krijgen snel duidelijkheid en passende hulp. • Jongeren en gezinnen met kinderen worden tijdig bereikt en ondersteund. • Inwoners zijn duurzaam financieel vaardig. Wat gaan we doen? Kwalitatieve en toekomstgerichte schuldhulpverlening We bieden effectieve, toegankelijke en toekomstgerichte schuldhulpverlening. Dit doen we door aan te sluiten bij de basisdienstverlening en de landelijke infrastructuren, zoals het Schuldenknooppunt en de Landelijke Pauzeknop7. We werken volgens de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging Voor Volkskrediet (NVVK) en maken gebruik van de Routekaart Financiële Zorgen8.

We blijven lid van de NVVK door te voldoen aan de kwaliteitseisen en we scholen onze medewerkers zodat de kwaliteit hoog blijft. Toegankelijke schuldhulp Onze schuldhulp is laagdrempelig en eenvoudig bereikbaar, aanmelden kan telefonisch, online of op locatie. Vanaf het eerste contact brengen we de totale situatie in beeld en maken we samen een plan voor blijvende stabiliteit. Met een meetinstrument kijken we naar financiële vaardigheden, kennis en basisvaardigheden9, meedoen in de samenleving, werk, gezondheid en wonen. Gezinnen met minderjarige kinderen en jongeren krijgen voorrang. In crisissituaties, zoals dreigende huisuitzetting of afsluiting van energie, bieden we direct hulp en schakelen we partners in. Zie ook paragraaf 4.3 voor onze aanpak om samen met partners één netwerk te vormen rond inwoners met geldzorgen. Beslistermijn bij hulpvraag Na het eerste gesprek nemen we binnen een vaste termijn een besluit: • Binnen vier weken voor jongeren tot 27 jaar; • Binnen zes weken voor één- of meerpersoonshuishoudens met minderjarige kinderen en • Binnen acht weken in alle andere gevallen (wettelijke termijn). Recht op hulp Inwoners zonder geldige verblijfstatus hebben wettelijk geen recht op schuldhulpverlening. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) geeft daarnaast twee weigeringsgronden: 1. Als iemand eerder schuldhulp heeft gehad en opnieuw schulden maakt. 2.

Als iemand fraude heeft gepleegd en daarvoor is gestraft. Elementen basisdienstverlening | VNG VNG Routekaart Financiële Zorgen, Handreiking Jongeren uit de financiële zorgen VNG en Handreiking ondernemers uit de financiële zorgen VNG 9 zoals taal, lezen, schrijven en digitale vaardigheden 7 8

Pagina 20 van 31

We blijven deze weigeringsgronden gebruiken, maar kijken altijd naar het verhaal achter de situatie, voordat we besluiten of hulp toch mogelijk is. Financiële begeleiding We helpen inwoners grip te krijgen op hun geld. Dit kan met budgetbegeleiding of coaching10. Soms is meer nodig, zoals budgetbeheer of beschermingsbewind via bewindvoerders. We werken voor beschermingsbewind samen met convenantpartners. Voor inwoners die uit bewind komen gebruiken we Plinkr Nazorg. Als er problemen zijn met werk, gezondheid of opvoeding, verwijzen we door naar andere hulp. In de begeleiding letten we op laaggeletterdheid en andere basisvaardigheden. Wie moeite heeft met lezen, schrijven of digitale vaardigheden, loopt extra risico op financiële problemen. Daar letten we op in de begeleiding. Saneringskredieten We lossen schulden bij voorkeur op via een saneringskrediet. De inwoner heeft dan nog maar één schuldeiser. Dit geeft snel overzicht en rust. Als afspraken met schuldeisers niet lukken, helpen we bij een aanvraag voor de wettelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp). Nazorg Ook na een schuldenregeling blijven we betrokken. In principe duurt nazorg 12 maanden. In deze periode wordt er minimaal één keer, maar zo vaak als nodig contact opgenomen met de inwoner. We bieden laagdrempelige ondersteuning, samen met vrijwilligers en partners.

Zo voorkomen we nieuwe schulden en versterken we het zelfvertrouwen van inwoners. Proef Jongeren Perspectief Fonds We onderzoeken of we in de Kersenboogerd11 een proef kunnen starten met het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) 12. Dit is een aanpak voor jongeren van 18 tot en met 27 jaar met schulden. Zij krijgen hulp om hun schulden op te lossen en steun bij het vinden van werk, school of andere doelen. Zo kunnen zij weer vooruitkijken en meedoen. Wat levert het op? Met deze aanpak verwachten we de volgende resultaten: • Meer inwoners weten de schuldhulpverlening te vinden doordat de toegang laagdrempelig is. • Inwoners krijgen sneller duidelijkheid en hulp door vaste beslistermijnen en directe hulp bij crisissituaties. • Meer succesvolle schuldhulptrajecten en minder inwoners vallen uit doordat we maatwerk bieden, stress-sensitief werken en saneringskredieten inzetten. • Gezinnen met kinderen en jongeren worden eerder bereikt en krijgen passende hulp, waardoor de kans op blijvende financiële problemen kleiner wordt. • Inwoners ontvangen tijdens en na afloop van de schuldregeling nazorg zodat zij duurzaam schuldenvrij blijven en de kans op terugval afneemt.

10

Handreiking Het begeleiden van inwoners vanuit de elementen basisdienstverlening VNG

11 In samenwerking met Programma Kansen voor de Kersenboogerd, spoor 4 12

Een effectieve en beproefde interventie volgens SchuldenlabNL, Handreiking Jongeren Perspectief Fonds VNG Pagina 21 van 31

5. Hoe monitoren en leren we? Een beleidsplan is geen eindpunt, maar een begin. Het krijgt pas waarde als we goed volgen wat er gebeurt, leren van ervaringen en bijsturen waar dat nodig is. Monitoring gaat voor ons niet alleen over cijfers, maar vooral over de vraag: wat betekent onze inzet voor inwoners? Door cijfers te combineren met ervaringen werken we aan beleid dat bijdraagt aan dat inwoners kunnen rondkomen. Wat zijn onze doelen? Met monitoring willen we zicht krijgen op: • of we onze afspraken nakomen; • of we onze doelen bereiken en inwoners daadwerkelijk vooruithelpen en • welke onderdelen goed werken en welke verbetering vragen. Hoe doen we dat? We combineren cijfers met ervaringen. Samen geven die een compleet beeld. We kijken daarbij steeds naar drie niveaus: • Wat we doen (inzet): bijvoorbeeld financiële educatie, vroegsignalering of samenwerking met partners. • Wat het oplevert (resultaten): hoeveel inwoners we bereiken, hoe snel aanvragen worden verwerkt en hoeveel trajecten slagen. • Wat het betekent (effecten): rust en overzicht op korte termijn en op langere termijn minder geldzorgen en meer bestaanszekerheid voor inwoners. We bespreken de uitkomsten met partners en koppelen ze terug in de Planning & Control-cyclus. Zo kunnen we tijdig bijsturen en samen leren van wat werkt. Onze beleidstheorie Achter dit plan staat een aantal duidelijke aannames.

We verwachten dat onze inzet werkt omdat: • Als we problemen vroeg zien en snel hulp bieden, we voorkomen dat schulden groter worden. • Als regelingen eenvoudig en duidelijk zijn, maken meer inwoners gebruik van de ondersteuning waar ze recht op hebben. • Als we goed samenwerken met partners, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen, dan bereiken we inwoners sneller en sluit de hulp beter aan. Door deze aannames regelmatig te toetsen zien we of ze in de praktijk kloppen. Waar nodig passen we onze aanpak aan. Evalueren en verantwoorden We rapporteren op drie momenten. Jaarlijks via de Planning & Control-cyclus, waar mogelijk opgenomen in de jaarrapportage sociaal domein. Halverwege (na twee jaar), volgt een tussenevaluatie samen met partners. Aan het eind volgt een eindevaluatie, dit vormt de basis voor een nieuw of geactualiseerd beleidsplan. Zo blijft monitoring niet alleen een middel om te verantwoorden, maar vooral een manier om samen te leren, te verbeteren en de bestaanszekerheid van inwoners te vergroten. Wat levert het op? Door te monitoren en te leren kunnen we: • beter begrijpen wat inwoners helpt; • tijdig bijsturen waar dat nodig is; • helder verantwoorden aan de raad en samenleving en • stap voor stap bijdragen aan meer bestaanszekerheid voor inwoners. Pagina 22 van 31

6. Investeren in Rondkomen – financieel kader In dit hoofdstuk schetsen we de financiële kaders van het beleid Rondkomen. We laten zien hoe de budgetten zich ontwikkelen, welke beleidskeuzes zijn gemaakt en hoe we deze keuzes vertalen naar uitvoering. Ontwikkeling budgetten Vanaf 2024 ontvangen we structureel extra middelen uit het gemeentefonds (Landelijke Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden). Deze middelen ingezet om de hulpverlening te verbeteren en uit te breiden, maar konden het tekort niet volledig opvangen. Vanaf 2025 is de begroting verhoogd met € 200.000 voor het Meedoenbudget voor kinderen. Met de Kadernota 2025 zijn de budgetten voor Rondkomen geïndexeerd. Daarmee is een belangrijke oorzaak van eerdere tekorten ondervangen, mits deze indexering de komende jaren wordt voortgezet. Vanaf 2026 vervalt de btw op bewindvoering. Dit levert een voordeel op van € 90.000 per jaar. Tekort bij ongewijzigd beleid De uitvoering van dit beleidsplan valt binnen programma 6: Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening van de gemeentelijke begroting. Dit programma omvat naast armoedebeleid en schuldhulpverlening ook maatschappelijke ondersteuning en de inzet van partners zoals WerkSaam en de GGD. Het budget voor Rondkomen staat al geruime tijd onder druk. Bij ongewijzigd beleid ontstaat een structureel tekort van € 133.000 per jaar.

Voor de gewenste accenten, extra inzet op preventie en het vergroten van het bereik is bovendien nog € 160.000 per jaar nodig. Daarmee zou het tekort oplopen van € 180.000 in 2026 tot € 293.000 in 2029. Voorkeurrichting: beëindigen collectieve zorgverzekering Om dit tekort te voorkomen, stopt de gemeente per 1 januari 2027 met de collectieve zorgverzekering. Dit levert een structurele besparing op van € 660.000 per jaar. Deelnemers ontvangen daardoor geen premiebijdrage meer. Tegelijk wordt een nieuwe regeling hoge zorgkosten ingevoerd. Voor dit vangnet is jaarlijks € 200.000 beschikbaar. Inzet van de middelen De middelen die vrijkomen gebruiken we om onze ambitie waar te maken, met structurele accenten en versterking van bestaande onderdelen: • regeling hoge zorgkosten: € 200.000 per jaar; • Jongeren Perspectief Fonds: € 70.000 per jaar; • laagdrempelige mondzorg: € 10.000 per jaar; • menstruatieproducten: € 12.000 per jaar; • vergroten bereik inkomensondersteuning: van 62% naar 65% bereik € 130.000 per jaar; • vergroten bereik schuldhulpverlening: € 50.000 per jaar; • extra inzet op preventie: € 30.000 per jaar; • hogere kosten onder meer door inflatie en demografische ontwikkelingen; • open-eind regelingen: een groter bereik leidt tot hogere uitgaven, bijvoorbeeld bij bewindvoering. •

Daarnaast starten we in 2026 de pilot Sociaal Raadslieden. De kosten hiervan (€ 45.000) dekken we incidenteel uit de diverse incidentele bestemmingen. Bij een positief resultaat komt een voorstel voor structurele voortzetting terug naar de raad. Pagina 23 van 31

Tekort in 2026 Voor 2026 resteert een incidenteel tekort van € 180.932. Dit tekort dekken we uit de reserve incidentele middelen. Meerjarig perspectief Vanaf 2027 is de begroting structureel sluitend. De meerjarenbegroting (2026–2029) laat zien hoe de middelen voor Rondkomen zich ontwikkelen. Hierin zijn verwerkt: het beëindigen van de collectieve zorgverzekering, de regeling hoge zorgkosten, de vernieuwingen en de dekking van het incidentele tekort in 2026. Uitvoering en formatie De uitvoering van dit beleidsplan gebeurt binnen de bestaande structuur van de gemeente Hoorn, in nauwe samenwerking met partners zoals WerkSaam, woningcorporaties, scholen, vrijwilligersorganisaties en de GGD. De komende jaren voegen we nieuwe accenten toe, zoals de regeling hoge zorgkosten, het Jongeren Perspectief Fonds en de pilot Sociaal Raadslieden. Voor deze onderdelen worden uitvoeringsplannen opgesteld met concrete acties, resultaten en inzet van middelen. Voor de uitvoering is capaciteit nodig op het gebied van beleid, uitvoering en monitoring. Binnen de bestaande formatie wordt hier zoveel mogelijk invulling aan gegeven. Risico’s Het uitvoeren van dit beleidsplan kent enkele risico’s: • Hoger bereik leidt tot hogere kosten: veel regelingen zijn open-eind regelingen. Als meer inwoners een beroep doen op ondersteuning, nemen de uitgaven direct toe.

• Capaciteit uitvoering: de uitvoering vraagt voldoende menskracht en inzet van partners en vrijwilligers. Extra druk kan leiden tot langere wachttijden of minder maatwerk. • Samenwerking en afhankelijkheid van partners: de resultaten hangen mede af van samenwerking met partners. Bij onvoldoende afstemming kan versnippering of vertraging ontstaan. • Monitoring en bijsturing; het plan vraagt een goed werkend monitoringsysteem. Als dit niet tijdig op orde is, bestaat het risico dat effecten of overschrijdingen te laat worden gesignaleerd. We volgen de uitvoering en het budget zorgvuldig. Als er knelpunten of overschrijdingen zijn, informeren we de raad op tijd.

Pagina 24 van 31

Meerjarenbegroting

Pagina 25 van 31

Bijlagen Bijlage 1. Begrippenlijst Begrip Armoede Basisdienstverlening schuldhulpverlening Bestaanszekerheid Bijzondere bijstand Geldfit Geldzorgen Inkomensondersteuning Jongeren Ketensignalering Laaggeletterdheid

Laag inkomen Maatwerk Netwerkregisseur Rondkomen

Niet-gebruik van regelingen Passende hulp Pauzeknop Plinkr Nazorg Problematische schulden

Omschrijving situatie waarin mensen over langere tijd niet voldoende inkomen hebben om in hun basisbehoeften te voorzien. landelijke afspraken over minimale kwaliteit van schuldhulp, bestaande uit 21 elementen. de mate waarin inwoners verzekerd zijn van voldoende inkomen, een woning, zorg en andere basisbehoeften. financiële hulp voor bijzondere, noodzakelijke kosten die niet uit een normaal inkomen betaald kunnen worden. landelijk platform dat inwoners inzicht geeft in hun financiële situatie en hulp op maat biedt. stress of problemen veroorzaakt door een tekort aan geld of financiële onzekerheid. extra hulp in geld of vergoedingen om inwoners te helpen om voldoende inkomen te hebben. inwoners van 18 tot 27 jaar. het herkennen van signalen van geldzorgen door bijvoorbeeld wijkteams, scholen of zorgverleners. moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen, wat het lastig maakt om administratie of financiële zaken te regelen. Een inkomen is laag als het niet hoger is dan 120% van de toepasselijke bijstandsnorm. ondersteuning die is afgestemd op persoonlijke omstandigheden, buiten de standaardregels om. Degene die verantwoordelijk is voor het netwerk rond het thema rondkomen en geldzorgen. De regisseur verbindt partners, maakt afspraken en stimuleert kennisdelen en ontmoeting. Deze rol kan door de gemeente worden ingevuld, maar eventueel door een betrokken partnerorganisatie.

situatie waarin inwoners geen gebruik maken van hulp of regelingen waar zij recht op hebben. hulp die rekening houdt met de voor de specifieke doelgroep, werkzame elementen. landelijke maatregel waarbij schuldeisers tijdelijk stoppen met het verhogen van schulden tijdens hulpverlening. hulpmiddel voor begeleiding van inwoners na schuldhulpverlening om terugval te voorkomen. Een schuld is problematisch wanneer te voorzien is dat een natuurlijke persoon schulden niet zal kunnen blijven afbetalen of is gestopt met afbetalen.

Pagina 26 van 31

Professionals

Rondkomen Saneringskrediet

Schulden

Schuldenknooppunt Sociaal minimum

Sociale basis Sociaal raadslieden

Standaardregelingen Stille armoede Stimuleringsbudget Rondkomen VoorzieningenWijzer Werkende armen WerkSaam WSNP

Deskundigen die op basis van hun kennis en ervaring verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van beleid, ondersteuning of dienstverlening. voldoende inkomen om van te leven, overzicht en rust in de financiën, én vertrouwen in de toekomst. een lening waarmee alle schulden in één keer worden afgelost; de inwoner lost deze lening vervolgens af bij de gemeente. financiële verplichtingen waarbij iemand geld of goederen moet terugbetalen aan een schuldeiser, bijvoorbeeld door leningen of openstaande rekeningen. landelijk digitaal platform dat schuldeninformatie tussen schuldhulpverleners en schuldeisers uitwisselt. het niveau van inkomen dat nodig wordt geacht voor het basisonderhoud van een persoon of huishouden, zodat de belangrijkste levensbehoeften kunnen worden vervuld. De sociale basis is alles wat inwoners helpt om elkaar te ontmoeten, mee te doen en steun te vinden. professionals of getrainde vrijwilligers die mensen ondersteunen bij sociaalrechtelijke en maatschappelijke vragen, zoals inkomen, schulden, huisvesting en zorg. vaste gemeentelijke regelingen zoals bijzondere bijstand, zorgverzekering, kindpakket enzovoorts. armoede die niet zichtbaar is voor hulpverleners of instanties, doordat mensen geen hulp vragen. subsidiebudget om initiatieven te steunen die bijdragen aan het voorkomen of oplossen van geldzorgen.

hulpmiddel dat laat zien van welke regelingen en besparingen inwoners gebruik kunnen maken. mensen die wel werk hebben, maar toch moeite hebben om rond te komen. regionale uitvoeringsorganisatie voor werk en inkomen. Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen: rechtelijke regeling voor schuldsanering

Pagina 27 van 31

Bijlage 2. Wettelijk kader, landelijke ontwikkelingen en gemeentelijk- en regionaal beleid 2.1 Wettelijk kader De basis voor ons beleid wordt gevormd door de Participatiewet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening (Bgs). Deze wetten geven onze taken aan, maar bieden ruimte voor lokaal maatwerk. We zorgen voor samenhang met andere wetten in het sociaal domein, zoals de Jeugdwet en de Wmo. Taken uit de Participatiewet De Participatiewet verplicht gemeenten om inwoners met een laag inkomen of zonder werk te ondersteunen. Doel is dat iedereen kan meedoen, naar vermogen. De gemeente: • verstrekt bijstandsuitkeringen; • ondersteunt bij het vinden van werk, participatie en re-integratie; • kent bijzondere bijstand en minimaregelingen toe en • ontwikkelt lokaal inkomensbeleid. Taken uit de Wgs en Bgs De gemeente: • ondersteunt inwoners met (dreigende) schulden; • organiseert toegankelijke en tijdige schulphulp; • signaleert schulden vroeg, in samenwerking met partners; • biedt nazorg en • stelt en actualiseert lokaal schuldhulpbeleid. Binnen dit kader bieden we maatwerk, zetten we hulp in vroeg en stemmen we af op wat inwoners lokaal nodig hebben. 2.2 Landelijke ontwikkelingen Landelijke programma’s en wetswijzigingen hebben direct invloed op ons beleid.

Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt herzien om de wet eerlijker en menselijker te maken. Er komt meer ruimte voor maatwerk, vertrouwen en begeleiding. Het doel is meer rust, duidelijkheid en betere kansen voor inwoners om mee te doen in de samenleving. Basisdienstverlening schuldhulpverlening Sinds 2024 geldt een landelijke basisdienstverlening met 21 elementen. Doel is meer gelijke en betere (schuld)hulp. Nationaal Programma Armoede en Schulden Het programma bestaat uit vijf lijnen: preventie, vroegtijdige hulp, ondersteuning bij tegenslagen, overzicht en grip voor inwoners, en perspectief op de toekomst. Gemeenten blijven een sleutelrol spelen, met focus op toegankelijke hulp, eenvoud en goede nazorg. Vanaf 2029 vervallen landelijke structurele middelen. Bestaanszekerheid en Rijksoverheid Het Rijk is medeverantwoordelijk voor de bestaanszekerheid, maar gemeenten vangen veel op. Via de VNG en G40 en VNG pleiten gemeenten voor maatregelen zoals hogere inkomens, eenvoudiger toeslagen en betere ondersteuning voor mensen met een beperking. Pagina 28 van 31

Wet hersteloperatie toeslagen Gedupeerden krijgen erkenning, schuldsanering en financiële tegemoetkomingen. Gemeenten ondersteunen hen op meerdere gebieden, zoals geld, werk, wonen en zorg. Wet Tijdelijke regeling Alleenverdieners problematiek Door landelijke regelingen komt een groep alleenverdieners onder het bestaansminimum uit. Daarom geldt vanaf 1 januari 2025 een tijdelijke wet. Gemeenten mogen hiermee automatisch of op aanvraag een vaste tegemoetkoming geven. Dit geldt tot er in 2028 een structurele oplossing komt via een fiscale regeling. Wet van school naar duurzaam werk De wet ondersteunt jongeren bij de overgang van school naar werk, met begeleiding en samenwerking tussen scholen, werkgevers en gemeenten. Stabiel werk verkleint het risico op schulden en versterkt financiële zelfredzaamheid. Hervormingsagenda vereenvoudiging inkomensondersteuning Het kabinet werkt aan een hervormingsagenda voor inkomensondersteuning. Doel is om mensen meer zekerheid te bieden en het systeem eenvoudiger en begrijpelijker te maken. Ook moet werken meer gaan lonen. Deze plannen komen voort uit het Regeerprogramma 2024. Programma vereenvoudiging inkomensondersteuning voor mensen Het huidige stelsel voor inkomensondersteuning is te ingewikkeld. Veel inwoners raken het overzicht kwijt door onduidelijke regels en weinig samenhang.