Begroting_2024_definitief
Tekst van het document
Begroting 2024
Begroting 2024
1/264
2/264
Begroting 2024
Aanbieding Begroting 2024 Hoorn is het afgelopen jaar weer gegroeid. Sinds november 2022 wonen er in onze gemeente meer dan 75.000 inwoners. En Hoorn blijft de komende jaren ook verder groeien. Aan ons als stadsbestuur de schone taak om te zorgen dat al deze mensen in Hoorn een prettig thuis vinden. Letterlijk, in de vorm van een passende woning, fijne buurten en goede voorzieningen. Maar ook minder letterlijk, in de vorm van een gemeente waarin iedereen erbij hoort en zich kan ontwikkelen. En een gemeente waar we voor elkaar zorgen als dat nodig is. En, om maar duidelijk te zijn, dat is best een uitdaging in deze woelige tijden. De inflatie en rente- en prijsstijgingen raken de bestaanszekerheid van inwoners en ondernemers, er is grote druk op de woningmarkt en de arbeidsmarkt is krap. Daarnaast is de Rijksoverheid nog erg zoekende naar oplossingen voor grote maatschappelijke opgaven, zoals de klimaatcrisis, de energiecrisis, de stikstofcrisis en de asielcrisis. Door de val van het Kabinet is het maar de vraag of er de komende tijd voldoende vooruitgang geboekt kan worden binnen deze grote opgaven.
ingrijpende keuzes over inkomsten (belastingverhogingen) en uitgaven (bezuinigingen en ombuigingen) te staan. Keuzes die zichtbaar en voelbaar zullen worden voor onze inwoners, ondernemers en instellingen. In lijn met de oproep van VNG presenteren wij een begroting zonder sluitend meerjarenperspectief. Een unieke situatie in Nederland, bedoeld om de impact van de grillige Rijksfinanciën in volle omvang zichtbaar te maken. Het kan zo niet langer door blijven gaan. Los van de tekorten die door Rijksbeleid ontstaan, staan we zelf ook aan de lat om onze eigen ambities betaalbaar te houden. We investeren volop in onze stad en dorpen en de stijgende prijzen, CAO-verhogingen, inflatie, hogere bouwkosten en de rentestijging werken stevig door binnen alle beleidsvelden en projecten. Daar komt bij dat ook de gemeente te maken heeft met personeelskrapte. De druk op de bedrijfsvoering is daardoor ongekend hoog en het wordt steeds lastiger om de gaten in de bezetting te vullen. Dit heeft vanzelfsprekend ook effect op hoeveel en hoe snel werk opgepakt en uitgevoerd kan worden.
Financiële keuzes voorbereiden
Financiën Financiën onder druk De gemeentefinanciën staan onder druk. Vanaf 2026 moeten de Nederlandse gemeenten rekening houden met een historische korting van € 3 miljard op het gemeentefonds. En het Rijk geeft nog steeds geen duidelijkheid over hoe zij de enorme financiële tekorten die hierdoor bij gemeenten gaan ontstaan gaat rechtzetten. De impact daarvan op de begroting van Hoorn wordt geschat op € 11 miljoen in 2027. Als het Rijk niets doet, dan komen gemeenten voor
In deze begroting 2024 doen we voorstellen om de verwachte tekorten in 2024 en 2025 te dekken. Dat doen we onder andere door te bezuinigen op organisatiekosten, waar mogelijk nóg efficiënter te werken en budgetten te verlagen die vaak niet helemaal besteed worden. Het spreekt voor zich dat het Rijk aan zet is om de tekorten te compenseren die in de ravijnjaren vanaf 2026 ontstaan. Dit geld is nodig om de basistaken vanuit het Rijk uit te kunnen voeren. Als daar onvoldoende geld voor is, gaat dit direct ten koste van de investeringen die
3/264
Begroting 2024
nodig zijn om de stad ook in de toekomst sterk, aantrekkelijk en vitaal te houden. Dat is een directe bedreiging van de ontwikkeling van Nederland. Echter, zolang het Rijk geen duidelijkheid geeft en verantwoordelijkheid pakt, zijn we genoodzaakt om ons voor te bereiden. We vragen de raad om een bestuursopdracht te geven om mogelijkheden in kaart te brengen waarmee het begrotingstekort vanaf 2026 met de compensatie vanuit het Rijk en onze eigen ambities structureel met € 10 miljoen kan worden teruggebracht, zodat de raad in 2025 gezamenlijk keuzes kan maken. Van elk van de voorstellen proberen we de maatschappelijke impact in beeld te brengen, zodat ook duidelijk is wat het effect zal zijn.
Durven. Doen! Dromen. Wat gebeurt er allemaal binnen de beleidsvelden?
Samen leven Bestaanszekerheid blijft ook komend jaar een belangrijk thema. Door de inflatie werd het leven de afgelopen jaren een stuk duurder. Dat raakt ons allemaal, maar in het bijzonder de inwoners met een laag inkomen. Met geld vanuit het Rijk helpen we ook komend jaar huishoudens met een laag inkomen met een eenmalige vergoeding voor de hoge energielasten. Er is ook extra aandacht voor armoede en inkomensondersteuning, onder meer via de Meedoenpas. Nu het nieuwe inclusiebeleid is vastgesteld, stellen we samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen een Lokale Inclusie Agenda op, met concrete acties. Het onderzoek naar het Hoornse koloniale- en slavernijverleden is afgerond. Op basis van de dialoogavond en de commissiebespreking werkt het college samen met de raad en betrokkenen plannen uit voor het vervolg.
Samen wonen We voeren regie op de ontwikkeling van onze stad, die de komende jaren verder gaat groeien om ook in de toekomst aantrekkelijk en vitaal te blijven. Na lang uitstel treedt per 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking. Dat is voor iedereen wennen, van initiatiefnemer tot raadslid tot ambtenaar. Alle bestemmingsplannen worden omgezet naar tijdelijke omgevingsplannen en in 2024 wordt het omgevingsplan voor de bestaande woonwijken opgesteld. We handelen omgevingsvergunningen en gerelateerde processen digitaal af en doen verder ervaring op met het proces rond de Intake- en Omgevingstafel. Door marktomstandigheden worden er helaas minder woningen gebouwd dan we willen en nodig is. Het versnellen van de woningbouw blijft dan ook hard nodig om iedereen in Hoorn een passende woning te kunnen bieden. De stijgende bouwkosten en hoge hypotheekrente helpen niet, maar samen met de Woningmakers doen we wat we kunnen om zoveel mogelijk barrières weg te nemen. We verwachten dat er in 2024 400 tot 450 woningen gebouwd kunnen worden, waaronder 100 tot 120 sociale huurwoningen. We zetten in op 65% betaalbare nieuwbouw voor toekomstige woningbouwplannen. De ontwikkeling van de Poort van Hoorn blijft een absolute prioriteit houden. Ook in 2024 worden daarvoor belangrijke stappen gezet.
In 2024 hopen we dat de bouw van 100 extra woningen op de voormalige gevangenislocatie in Zwaag kan starten. Deze woningen zijn bedoeld voor tijdelijk gebruik voor diverse doelgroepen, waaronder Oekraïense vluchtelingen en mensen die (tijdelijk) een andere sociale huurwoning nodig hebben vanwege sloop/nieuwbouw van hun bestaande woning. Hiermee draagt het bij aan het verminderen van druk op de woningmarkt. Een aantrekkelijke stad is ook schoon, heel en veilig. In 2024 gaan we extra investeren in onkruidbestrijding, met name op stoepen en goten.
4/264
Begroting 2024
We gaan door met het planten van extra bomen en groen in de stad en hopen we een start te kunnen maken met de opknapbeurt van het wijkpark Risdam-Noord. De versnelling van het programma Kansen voor de Kersenboogerd wordt in 2024 zichtbaar, zodra we starten met de kwaliteitsimpuls in de openbare ruimte in het centrumgebied. In de wijk Hoorn-Noord/ Venenlaankwartier ronden we de herinrichting van de openbare ruimte in de straten rond de Venenlaan af en bereiden we het vervolg in de straten rond de Johannes Poststraat voor. Er wordt volop gewerkt aan de uitvoering van de Veiligheidsambitie. Ook zijn er extra BOA’s gestart voor extra handhaving op overtredingen, overlast en ergernissen in de wijken. In 2024 gaan we het cameratoezicht optimaliseren.
Samen ondernemen en leren We hebben de ambitie om de werkgelegenheid te laten groeien naar minimaal 35.000 banen. We gaan de (digitale) informatievoorziening voor ondernemers verbeteren en helpen ondernemers snel en efficiënt met hun vragen over vergunningen, bestemmingsplannen of huisvesting. We bereiden de uitbreiding van bedrijventerrein Zevenhuis voor en revitaliseren bedrijventerrein Gildenweg. Zo kunnen bedrijven in Hoorn en de regio blijven groeien en is er ruimte om nieuwe bedrijven aan te trekken. Talent in Hoorn en de regio behouden en aantrekken is belangrijk. Via de Talent Academy Westfriesland werken we aan onze WOW-visie (Wonen, Onderwijs en Werken) gericht op het opleiden van personeel voor kansrijke sectoren en een goede aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt. Samen met ondernemers, pandeigenaren en inwoners stellen we een Actie-agenda voor een vitale binnenstad en evalueren
komend jaar het horecabeleid. Ook kan de raad een keuze maken over de opstelling van de zaterdagmarkt. Het verbeteren van onderwijshuisvesting is een belangrijk doel. We herzien het Integraal Huisvestingsplan 2024-2030 op wijkniveau en gaan van start met de bouw van een IKEC bij de Nieuwe Steen. En in 2024 kunnen De Spinaker en De Tandem hun nieuwe/gerenoveerde schoolgebouwen in gebruik nemen. Verder gaan we in het schooljaar 2024-2025 van start met vernieuwde cultuureducatie en een intensiever beweegaanbod. We ontwikkelen een monitor die helpt bij de bestrijding van onderwijsachterstanden en verbeteren de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp.
Samen bereikbaar Komend jaar blijven we investeren in de bereikbaarheid van onze stad, voor alle verkeersgebruikers. Via de knooppuntontwikkeling in de Poort van Hoorn zetten we in op goede OV-verbindingen. We werken plannen uit voor de ontsluiting van de binnenstad en werken aan parkeeroplossingen voor de ontwikkelingen in en rond de binnenstad. We maken het kruispunt Maasweg-IJsselweg en de aansluiting van de nieuwe Rozenbuurt verkeersveilig. Komend jaar kan de raad het Actieplan Fiets vaststellen met daarin plannen voor verbeteringen aan het Hoornse fietsnetwerk. We asfalteren de paden in wijkpark Risdammerhout opnieuw en maken op basis van een enquête onder inwoners een plan voor verbetering van de stoepen in de binnenstad. We sluiten het kernwinkelgebied buiten venstertijden af voor gemotoriseerd verkeer en treffen maatregelen om doorgaand verkeer in de binnenstad te weren.
5/264
Begroting 2024
Samen verduurzamen Op alle mogelijke gebieden werken we samen met inwoners en ondernemers toe naar een klimaatneutraal Hoorn in 2040. Vanuit het thema energietransitie gaan we door met de voorbereidingen van de aanleg van een warmtenet in de Kersenboogerd. Via verschillende lokale en regionale programma’s helpen we inwoners en bedrijven met het besparen en duurzaam opwekken van energie. In Westfriesland onderzoeken we de mogelijkheden voor duurzame warmte, zoals geothermie en aquathermie. We bereiden wijkuitvoeringsplannen voor om wijken van het aardgas af te krijgen en stellen beleid op voor hoe we om willen gaan met bewonersinitiatieven op dit gebied.
Samen zorgen Ook binnen het sociaal domein wordt komend jaar weer veel werk verzet. Zo werken we met ketenpartners aan een soepeler overgang van jongeren uit de jeugdhulpverlening naar de volwassenenhulpverlening. We stellen de visie op voor kwetsbare inwoners, net als een woonzorgvisie en starten met de uitvoering hiervan. Er komt een plan van aanpak op mantelzorg, dementie en eenzaamheid en er komt een uitvoeringsplan voor preventief jeugdbeleid. Aan de hand van een wijkteamscan actualiseren we het Actieplan Meld Geweld. De vluchtelingencrisis leidt tot grote extra opgaven voor gemeenten. Niet alleen op het gebied van huisvesting, maar ook op het gebied van zorg en andere voorzieningen die nodig zijn voor een goede opvang en plek in onze gemeente. Naast de taakstelling voor de huisvesting van statushouders vangt Hoorn circa 300 Oekraïense vluchtelingen op. Daarnaast bereiden we ons in Westfries verband voor op een mogelijke opdracht vanuit het Rijk om meer asielzoekers op te vangen.
We zorgen ook goed voor onze dieren. Bij alles wat we doen proberen we biodiversiteit te bevorderen. In 2024 stellen we nieuwe nota Dierenwelzijn op, waarin nadrukkelijk ook aandacht is voor het professionaliseren van de opvang en het vervoer van (wilde) dieren.
Samen genieten Onze havens zijn een belangrijk visitekaartje voor Hoorn. We gaan door met concrete acties om kwaliteitsverbeteringen door te voeren. We zetten stappen om de samenwerking tussen betrokken partijen in de havens te verbeteren en gaan door met de aanpak van waterplantenoverlast om de Hoornse havens goed bereikbaar te houden. Het eerste deel van het stadsstrand is nog maar net geopend, maar het is al een enorm succes. Op zonnige dagen werd met veel enthousiasme volop gebruik gemaakt van het strand. In 2024 gaat ook het tweede deel van het stadsstrand open en starten we met de aanleg van de drie bruggen die het strand nog beter toegankelijk maken. We kijken er nu al naar uit! In 2024 leggen we het nieuwe skatepark aan in het Julianapark. We leveren beleid op voor sport en bewegen in de openbare ruimte en starten met het opstellen van nieuw beleid voor gemeentelijke sportparken en onderzoeken de beste vorm van toekomstige exploitatie. We hopen komend jaar aan de slag te kunnen met de revitalisatie van het sportpark Risdam-Noord. Begin 2024 ronden we de aanbesteding voor de vernieuwing van het Westfries Museum af, waarna het werk in de museumpanden kan starten. Het nieuwe beleid voor Kunst en Cultuur en het onderzoek naar een volwaardig poppodium zijn in 2024. Ook stellen we een plan op voor de herhuisvesting van de Blauwe Schuit en de Bibliotheek.
6/264
Begroting 2024
In 2024 komt er nieuw toeristisch beleid, waarmee we de levendigheid en leefbaarheid in onze gemeente in balans brengen. De bewegwijzering en digitale toeristische informatie worden op orde gebracht en de gemeente voert komend jaar zélf de marketing van Hoorn uit. De viering van de Slag op de Zuiderzee benutten we om het verhaal van Hoorn te versterken. We evalueren het evenementenbeleid en zoeken een alternatieve evenementenlocatie voor het Pelmolenpad.
Samen doen Wat we doen, doen we zoveel mogelijk samen. Als we nieuwe plannen en beleid maken, zoeken we naar de meest passende vorm van participatie om inwoners en partijen in de gemeente te betrekken en informatie op te halen. En, waar mogelijk, ook samen plannen en oplossingen te bedenken. Het college zet zich ook actief in om contact te maken en te weten wat er leeft en speelt onder inwoners, ondernemers en organisaties. Via werkbezoeken en gesprekken, via vergaderen op locatie en door aan te sluiten bij activiteiten in buurten. En ook de raad gaat in 2024 door met intensieve participatie gericht op twee grote maatschappelijke opgaven. Dagelijks blijven we werken aan het verbeteren van onze dienstverlening. We meten continu de klanttevredenheid en spelen in op feedback van inwoners en ondernemers. In 2024 gaat het MijnHoornportaal live, een grote stap voorwaarts voor onze online dienstverlening. Ondertussen verloopt de renovatie van het stadhuis op schema en kunnen we dit medio 2024 in gebruik nemen.
Hoe staat het met onze prioriteiten? In het coalitieakkoord zijn 18 prioriteiten benoemd. Hieronder vindt u de status van deze prioriteiten: PRIORITEIT Geld voor inclusie, concrete plannen voor Safe Streets
STATUS Het nieuwe inclusiebeleid vastgesteld, dit jaar volgt de Lokale Inclusie Agenda. In de begroting is jaarlijks € 50.000 extra opgenomen.
PLANNING
Geen bezuinigingen op armoedebeleid
Conform coalitieakkoord zijn er geen bezuinigingen doorgevoerd op armoedebeleid.
✔
Ontwikkeling van de Poort van Hoorn
Bestemmingsplan Pelmolenpad is vastgesteld, eind 2023 volgt het raadsbesluit over het Bestemmingsplan Stationsgebied en de tracékeuze voor de nieuwe binnenstadsontsluiting.
Doorlopend
Modulaire tijdelijke woningen voor diverse doelgroepen op het voormalige gevangenisterrein
In 2024 hopen we te starten met de bouw van 100 woningen, in eerste instantie voor de vluchtelingen uit Oekraïne, maar ook voor andere doelgroepen.
Oplevering 1e woningen in 2024
✔
7/264
Begroting 2024
PRIORITEIT Versnellen programma Kersenboogerd
STATUS In 2022 heeft besluitvorming plaatsgevonden over spoor 1 en 2. Voor een periode van 10 jaar wordt elk jaar een investering van € 600.000 gedaan in een grote kwaliteitsimpuls in de openbare ruimte die in 2024 start.
PLANNING doorlopend
In de begroting is vanaf 2023 structureel € 185.000 extra opgenomen voor reiniging en onkruidbestrijding. Van 2023 tot en met 2026 is in totaal € 1,2 miljoen extra opgenomen voor achterstallig onderhoud
✔
Extra BOA’s
Er zijn 3 extra BOA’s aangetrokken
✔
Investeren in de lokale economie
Tot en met 2024 investeren we € 200.000 in centrummanagement. Ook is een werkbudget van € 20.000 vrijgemaakt voor actuele ontwikkelingen en initiatieven. In 2024 wordt het Actieprogramma binnenstad opgeleverd.
✔
Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs wordt in 2024 vastgesteld.
2024
Extra geld voor verbeteren onderhoudsniveau openbare ruimte.
Schoolgebouwen stapsgewijs opknappen
PRIORITEIT Nieuwe ontsluiting voor de binnenstad
STATUS Eind 2023 kan de raad een besluit over het tracé nemen. In 2024 volgt de nadere uitwerking van de ontsluiting.
PLANNING doorlopend
Afsluiting Roode Steen, weren doorgaand verkeer havenkwartier en minder auto’s op het Kerkplein
De seizoensafsluiting van de Roode Steen van april-oktober is definitief gemaakt. Het onderzoek naar de afsluiting van de Roode Steen is gestart. In 2024 kan de raad een besluit nemen.
2024
Uitbreiding fietsenstalling, vooral rond Roode Steen en Kerkplein
De fietsenstallingsmogelijkheden worden uitgebreid, in de buurt van de Roode Steen, het Kerkplein, de Veemarkt en bij belangrijke voorzieningen, zoals de wijkwinkelcentra.
2023/2024
Onderzoek duurzame stadsdistributie
In 2024 start het onderzoek.
Aanpakken van energiecongestie
Hoorn is vertegenwoordigd in de (boven) regionale taskforce energiecongestie en is hierin zowel ambtelijk als bestuurlijk goed vertegenwoordigd.
doorlopend
Verbeteren afvalverwerking, waaronder afvalcontainers in de binnenstad.
Samen met de raad, bewoners en ondernemers werken we ideeën uit voor een nieuw grondstoffenplan, met prioriteit voor de afvalverwerking in de binnenstad.
2024
2024
8/264
Begroting 2024
PRIORITEIT Onderzoek en besluitvorming volwaardig poppodium
STATUS Onderzoek is gestart in 2023. In 2024 worden scenario’s ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.
PLANNING 2024
Opstellen van jeugd beweeg- en ontwikkelprogramma op scholen
Dit jaar wordt een plan ontwikkeld voor extra activiteiten. In schooljaar 2024-2025 wordt dit ingevoerd.
2024
Opknappen wijkpark Risdam-Noord
We gaan door met de voorbereidingen en de participatie rond het wijkpark. Doel is om in 2024 te starten met de uitvoering.
PRIORITEIT Aanleggen nieuw wijkpark Bangert en Oosterpolder
STATUS Vanaf 2022 is gestart met de aanleg van het oostelijk deel van het nieuwe wijkpark. Voor het andere deel van het park moet een nieuw plan uitgewerkt worden.
PLANNING in ontwikkeling
Tot slot 2024
Deze begroting is een goede basis om onze gezamenlijke ambities de komende jaren te realiseren. Wij kijken uit naar de behandeling van deze begroting in de gemeenteraad, waar we samen het goede gesprek kunnen voeren. College van burgemeester en wethouders, 3 oktober 2023
Begroting 2024
9/264
Inhoudsopgave
Aanbieding Begroting 2024 _______________________________ 2
Overzicht projecten ___________________________________ 136
Financieel beeld _______________________________________ 10
Paragraaf Lokale heffingen _____________________________ 145
Bestuur en ondersteuning _______________________________ 22
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ________ 153
Openbare orde en veiligheid _____________________________ 34
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen __________________ 164
Verkeer, vervoer en waterstaat ___________________________ 42
Paragraaf Financiering ________________________________ 168
Economische zaken _____________________________________ 55
Paragraaf Bedrijfsvoering ______________________________ 173
Onderwijs ____________________________________________ 62
Paragraaf Verbonden partijen __________________________ 180
Cultuur, recreatie en sport _______________________________ 74
Paragraaf Grondbeleid ________________________________ 188
Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening ____ 87
Paragraaf Wet open overheid ___________________________ 192
Duurzaamheid en milieu ________________________________ 97
Paragraaf Algemene uitkering __________________________ 193
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting __________________ 105
Bijlagen _____________________________________________ 198
Overzicht programma's ________________________________ 117
10/264
Begroting 2024
Financieel beeld Aansluiting kadernota 2023 - begroting 2024
2024
2025
2026
2027
noodzakelijke bijstellingen begroting
273
-128
-48
32
In deze paragraaf staat de aansluiting tussen de stand van het begrotingssaldo bij de definitieve versie van de kadernota 2023 versus de stand bij de begroting 2024.
reële opbrengst beheersplan deel 1
2.904
2.544
1.349
1.354
aanvullend dekkingsplan 2024/2025
-1.000
1.500
0
0
0
0
tabel 1 saldo van de begroting (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026
begrotingssaldo begroting 2024
665
123
-12.640
-16.486
2027
saldo bij kadernota 2023
1.987
1.015
-3.005
-1.820
correct verwerken voormalige ruimtevragers
-500
-808
-937
-1.052
1.487
207
-3.942
-2.872
-3.000
-4.000
-10.000
-15.000
-1.513
-3.793
-13.942
-17.872
uit begroting halen van reeks opbrengsten beheersplan deel 1 + 2 bijgesteld begrotingssaldo na kadernota 2023
nieuw beleid
Correct verwerken voormalige ruimtevragers In de kadernota zijn de ruimtevragers opgeheven. Vanaf de kadernota 2023 wordt het nieuwe beleid direct in de begroting verwerkt. Hetzij op een product, als in de gemeenteraad overeenstemming is dat het onderwerp verwerkt moet worden. Hetzij op een stelpost in de begroting, als er later nog nadere besluitvorming over moet plaatsvinden.
11/264
Begroting 2024
Bij de verwerking in de kadernota is per abuis een verkeerd bedrag verwerkt. Verwerkt is het saldo tussen wat het moest zijn versus waar al rekening mee was gehouden. En dat is dan een te laag budget omdat de volledige claims verwerkt hadden moeten worden. Dat is gedurende het zomerreces ontdekt en aangepast. In de begroting staat met deze post nu wat de gemeenteraad heeft besloten bij de kadernota 2023. De werkelijke claim is verwerkt en dat betekent een verslechtering van de cijfers.
Begrotingsresultaat 2024 t/m 2027
begrotingssaldi in administratie
-1.513
-3.793
-13.942
-17.872
Het geeft maar aan dat het een goede keuze is geweest om de ruimtevragers direct in de begroting te verwerken. Het juist verwerken van de goede cijfers in de begroting was zo ingewikkeld geworden, dat een fout snel gemaakt is. Bovendien moet het verwerken onder grote tijdsdruk gedaan worden.
wijzigingen besluitvorming raad juliseptember
0
0
0
0
-1.513
-3.793
-13.942
-17.872
273
-128
-48
32
Daarnaast waren er bij enkele onderdelen in de kadernota kleinere afrondingsverschillen die zijn verwerkt.
B: reële opbrengst beheersplan deel 1
2.904
2.544
1.349
1.354
C: aanvullend dekkingsplan 2024-2025
-1.000
1.500
tabel 2 saldo van de begroting (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026 uitgaven begroting 2024-2027
339.410 328.209 324.501 321.238
inkomsten begroting 2024-2027
337.897 324.416 310.559 303.365
startpunt begrotingssaldo begroting 2024 A: noodzakelijke bijstellingen
D: nieuw beleid
Uit begroting halen van reeks opbrengsten beheersplan deel 1 + 2 Conform de oproep van de VNG presenteren we de begroting met de tekorten vanaf het ravijnjaar 2026. De gemeente probeert de begroting voor de jaren 2024 en 2025 reëel sluitend te maken. In de kadernota hadden we de opbrengsten van beide beheersplannen opgenomen in het financieel beeld. De opbrengsten worden daarom in deze begroting weer uit het financieel beeld gehaald. Hierdoor is de omvang van onze tekorten na 2026 goed zichtbaar in het begrotingsresultaat.
2027
begrotingssaldo begroting 2024
0
0
0
0
665
123
-12.640
-16.486
Wijzigingen besluitvorming raad juli - september Er zijn geen besluiten geweest die een effect hadden op het begrotingsresultaat. A: Noodzakelijke bijstellingen Na de kadernota zijn er verschillende onderdelen van de begroting nader onderzocht. Dat onderzoek leidt tot enkele bijstellingen van de bedragen die eerder zijn verwerkt of voorgesteld. Onder andere door de aanpassing van indexen die bij de kadernota zijn gebruikt. De onderwerpen worden onder de tabel kort toegelicht.
12/264
Begroting 2024
tabel 3 noodzakelijke bijstellingen (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026
2027
bijstellen stelpost bouwkosten
Bijstelling opbrengsten OZB (niet woningen en areaal vanaf 2026)
-100
-100
-100
-66
-66
-66
-66
indexatie 2024 omgevingsdienst NHN
-16
-16
-16
-16
bijstellen opbrengsten OZB (niet woningen en areaal vanaf 2026)
102
102
182
262
Hogere toerekening aan kredieten
294
bijstellen opleidingsbudget (2% van loonsom)
Diverse kleinere correcties
-41
-48
-48
-48
Septembercirculaire
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Netto-effect noodzakelijke bijstellingen
273
-128
-48
32
Bijstellen stelpost bouwkosten
In de kadernota 2022 en begroting 2023 is een stelpost bouwkosten gevormd om de stijgende bouwkosten van een aantal grote projecten op te vangen. Met het besluit rondom het IKEC is een groot beroep gedaan op de stelpost. Hierdoor is het nodig de stelpost aan te vullen met € 100.000 vanaf 2025.
Bij de kadernota 2023 is een bijstelling op de opbrengsten OZB verwerkt. Hierbij zijn de opbrengsten OZB van niet woningen niet meegenomen. De aanpassing wordt nu verwerkt (€ 102.000). Daarnaast is de areaaluitbreiding voor 2024 en 2025 wel ingerekend, maar voor 2026 en 2027 niet. Dat is nu hersteld en levert een voordeel op. Hogere toerekening aan kredieten
In 2024 worden meer uren toegerekend aan projecten. Dit geeft een eenmalig voordeel in 2024. Bij de begroting 2025 wordt dit opnieuw bekeken. Diverse correcties
In de begroting is een inkomst van Intermaris voor het product nazorg dubbel verwerkt. Dit wordt met deze aanpassing van € 41.000 gecorrigeerd. Er is door de veiligheidsregio een aangepaste prognose van de functioneel leeftijdsontslag kosten (FLO) van 2023 tot en met 2028 opgestuurd. Daarnaast heeft GGD Hollands Noorden de actuele tarieven voor de inspectie van kinderopvang opgestuurd die aan ons gefactureerd gaan worden. Deze kleine aanpassingen wordt nu verwerkt.
Bijstellen opleidingsbudget en Wij budget
Dit betreft een reguliere aanpassing van het opleidingsbudget en het Wijbudget (teamuitjes) voor medewerkers. Afspraak is dat het opleidingsbudget 2% van de loonsom is en het budget voor Wij € 75 per persoon. De aanpassingen worden nu verwerkt. Indexatie 2024 omgevingsdienst NHN
Bij de kadernota 2023 is de indexatie de dienstverleningsovereenkomst met de omgevingsdienst NHN niet opgenomen. De aanpassingen worden nu verwerkt.
Septembercirculaire 2023
De septembercirculaire is 19 september 2023 gepubliceerd door het Rijk. De financiële effecten van de septembercirculaire worden niet meer verwerkt in de begroting 2024. De raad wordt via een aparte brief geïnformeerd over de financiële effecten van de septembercirculaire waarna de effecten in een eerst volgend P&C-document verwerkt worden in de begroting. Dit om de verwerking van de septembercirculaire zorgvuldig te kunnen doen.
13/264
Begroting 2024
Een meer inhoudelijke toelichting van de septembercirculaire leest u in de paragraaf Algemene uitkering.
2024
2025
2026
2027
Tijdelijk stopzetten jaarlijkse storting in reserve beeldende kunst (t/m 2027)
44
44
44
44
B. Maatregelen beheersplan deel 1 In de kadernota is afgesproken dat het college de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting 2024 eerste keuzes en afwegingen voorlegt om een tekort van structureel € 3 miljoen terug te dringen. Voor de jaren 2024 en 2025 is dit gelukt met een pakket aan maatregelen waarvan de impact en pijn nog beperkt zijn. Het resterende deel wil het college graag betrekken bij het beheersplan deel 2 om de consequenties van deze keuzes ook zorgvuldig met de gemeenteraad te kunnen bespreken.
Verlagen facilitaire bijdrage verenigingen
20
25
30
35
p.m.
p.m.
100
100
Het volgende pakket aan maatregelen wordt voorgesteld in de begroting 2024:
Afbouwen 60/40 subsidieregeling (ASV)/ Herziening masterplan
35
Verlagen innovatiebudget Sociaal Domein
100
100
Vergoeding van het Rijk voor kosten die verantwoord worden in de Jeugdwet of Wmo voor gedupeerden van de toeslagenaffaire.
500
500
Opbrengst triage en regres
100
100
100
100
Omzetten flexibele schil naar vaste formatie in sociaal domein
100
140
180
180
tabel 4 maatregelen beheersplan deel 1 (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026 2027
Organisatiekosten afvalstoffenheffing meenemen in tarief 2024
50
50
50
50
Geen traineepool opstarten
740
740
Efficiency maatregelen ICT
100
115
115
115
Organisatiekosten rioolheffing meenemen in tarief 2024
170
170
170
170
Efficiency kosten innen belastingen
30
30
30
30
Bodemtaken doorberekenen in projectontwikkeling
25
25
25
25
15
15
15
Lagere frequentie onderhoudsinspecties
14
14
14
14
Verwijderen van 5 verkeersinstallaties
6
6
6
6
Subsidiekansen benutten voor onderhoud van Rijksmonumentale onderdelen in de buitenruimte Vrijval reserve incidentele bestemmingen
400
Taakstelling gemeenschappelijke regelingen Minder inhuur op WABO-taken
p.m.
p.m.
50
50
50
50
2.904
2.544
1.349
1.354
Inboeken voordeel aanschaf onkruidborstelmachines
50
50
50
50
Netto-effect voor begroting
Hogere MOOR inkomsten vanwege aanleg glasvezel
300
300
300
300
Geen traineepool opstarten
70
Voorgesteld wordt om af te zien van het opstarten van een traineepool voor circa 6 tot 8 jonge talenten. Dit wordt mede ingegeven doordat er onvoldoende capaciteit beschikbaar is om de werving en begeleiding van
Verlagen budget investeringsagenda Onderwijs Kind Centraal
70
70
70
14/264
Begroting 2024
de traineepool goed op te zetten. Wel wordt ingezet op jong talent in bestaande functies te laten starten.
Verwijderen van 5 verkeersinstallaties
Efficiency maatregelen ICT
Voorgesteld wordt om 5 verkeersinstallaties in de gemeente weg te halen die feitelijk onnodig zijn voor een goede verkeersafwikkeling. Hierdoor dalen de onderhoudskosten.
Drie maatregelen maken het mogelijk om efficiencyvoordelen op ICT te realiseren.
Inboeken voordeel aanschaf onkruidborstelmachine
• • •
Langer gebruik van de laptops (5 jaar in plaats van 4 jaar). Slimmer omgaan met opslag van data, waardoor een besparing mogelijk is op de opslag en de back-up kosten. Vervanging zaaksysteem door een systeem dat in de cloud werkt. Hierdoor dalen de kosten bij onze IT leverancier.
Efficiency kosten innen belastingen
Door efficiënter te werken is het mogelijk te besparen op de perceptiekosten bij het innen van belastingen. Bodemtaken doorberekenen in projectontwikkeling
Onder de Omgevingswet wordt de gemeente het bevoegd gezag voor de bodemtaken. Vanuit het Rijk is geen extra geld beschikbaar gesteld voor deze extra taak. Voorgesteld wordt om advieskosten bodem door te rekenen bij de plantontwikkeling. De legesverordening 2024 is hierop aangepast. Lagere frequentie onderhoudsinspecties
Voorgesteld wordt om in de openbare ruimte niet meer het totale areaal jaarlijks grootschalig te inspecteren. Een aantal soorten verhardingen (bijvoorbeeld betonblokken op fietspaden) kunnen tweejaarlijks plaatsvinden. Kleine onderhoudsinspecties en eventueel inspecties na meldingen onderhoud vanuit inwoners worden wel uitgevoerd.
Voor onkruidbestrijding is in 2022 overgegaan van huur naar eigendom. Dit is een efficiency van € 100.000 op jaarbasis waarvan al eerder € 50.000 is benut. Hogere MOOR inkomsten door o.a. aanleg glasvezel
In 2023 is gestart met grootschalige aanleg van glasvezel. Voor het openbreken van de openbare ruimte ontvangt de gemeente een vergoeding. Deze vergoeding wordt gebruikt voor herstel van de openbare ruimte maar ook voor toezicht en handhaving op de werkzaamheden. Er wordt meer vergoeding ontvangen dan noodzakelijk en daarmee kan een deel vrijvallen naar de algemene dienst. Onderzocht wordt of de meeropbrengsten ook na 2027 nog te verwachten zijn. Verlagen budget investeringsagenda Onderwijs Kind Centraal
Het budget bedraagt € 150.000 en is gebruikt bij de uitwerking van de ‘Integrale Kindcentra Ontwikkeling’ in Hoorn. Er is sprake van structurele onderbesteding op het budget, waardoor het mogelijk is het budget deels af te romen zonder noodzakelijke investeringen te belemmeren. Tijdelijk stopzetten jaarlijkse storting in reserve beeldende kunst (t/m 2027)
Tot en met 2027 geen storting in de reserve beeldende kunst. De reserve is voldoende gevuld om de komende jaren investeringen te doen.
15/264
Begroting 2024
Verlagen facilitaire bijdrage verenigingen
Er is een bijdrage vanuit de gemeente om de huur van velden te compenseren met een vergoeding voor eigen werkzaamheden door de verenigingen. Dit is geen gangbaar beleid in Nederland en sluit ook niet aan op de werkwijze in de praktijk. Eigen werkzaamheden zijn een verantwoordelijkheid van de verenigingen en behoren als zodanig te worden gewaardeerd en eventueel naar reële waarde gecompenseerd. Voorgesteld wordt om deze bijdrage gefaseerd te verlagen. Afbouwen subsidieregeling (ASV) / herziening masterplan
De subsidie regeling 60/40 is onderdeel van herziening van het masterplan buitensportaccommodaties, dat in 2024 wordt uitgevoerd. De bestaande voorziening voor 2024 kan worden verlaagd. Voor de jaren daarna wordt een structurele aanpassing gemaakt. De hoogte hiervan is afhankelijk van de uitkomst van het masterplan. Verlagen innovatiebudget sociaal domein
Voorgesteld wordt om het innovatiebudget sociaal domein met € 100.000 te verlagen vanwege structurele onderuitputting. Na verlaging resteert jaarlijks een budget van ruim € 600.000.
woonplaatsbeginsel. De inschatting is dat bovenop de bestaande besparing nog een € 100.000 per jaar structureel bespaard kan worden. Omzetten flexibele schil naar vaste formatie in sociaal domein
Voor de relatief nieuwe taken en taken waarop een toenemend beroep wordt gedaan binnen 1.Hoorn zijn er nu nog relatief veel externe krachten aan het werk. Hier is destijds voor gekozen omdat niet helder was in hoeverre er sprake was van een structurele inzet vanuit de gemeente. Nu is helder welke taken structureel zijn. We kunnen naar inschatting 9 FTE externe medewerkers komende jaren vervangen voor vaste medewerkers. Dit levert ongeveer € 20.000 per FTE op aan kostenbesparing. Organisatiekosten afvalstoffenheffing meenemen in tarief 2024
Nog niet alle organisatiekosten op het gebied van afval bleken verwerkt te zijn in het tarief van de afvalstoffenheffing. Het gaat om € 50.000. Organisatiekosten rioolheffing meenemen in tarief 2024
Nog niet alle organisatiekosten op het gebied riolering bleken verwerkt te zijn in het tarief rioolheffing. Dit betreft een bedrag van € 170.000. Dit bedrag is onderdeel van de trendmatige stijging, conform het door de raad vastgestelde Plan Stedelijk Water en Riolering 2022-2027.
Vergoeding van het Rijk toeslagenaffaire
Kosten die verantwoord worden in de Jeugdwet of WMO voor gedupeerden van de toeslagenaffaire kunnen tot en met 2025 worden verhaald op het Rijk. De verwachting is dat het realistisch is om een vergoeding van € 0,5 miljoen in te boeken voor de jaren 2024 en 2025. Opbrengst triage en regres
Bij eerdere beheersmaatregelen zijn de opbrengsten van triage als structurele besparing ingeboekt in onze begroting. De besparing is met name in de Jeugdzorg en hangt samen met het recent ingevoerde
Subsidiekansen benutten voor onderhoud van Rijksmonumentale onderdelen in de buitenruimte
Er zijn landelijke subsidieregelingen voor het behoud van Rijksmonumentale onderdelen in de openbare ruimte. Wij maken hiervan geen gebruik. Het gaat om subsidiemogelijkheden voor bruggen, vestwalkanten, Veemarkt en Noorderplantsoen. Vrijval reserve Diverse incidentele bestemmingen
In de reserve Diverse incidentele bestemmingen is voor diverse onderwerpen geld gestort vanuit het gemeentefonds, zoals voor bijzondere
16/264
Begroting 2024
bijstand, vaccinaties. Voor het herstelplan is kritisch gekeken naar deze posten. Dit leidt tot een incidentele vrijval van de reserve van € 400.000.
de Algemene reserve en deze in 2025 er weer uit te halen en te gebruiken voor het begrotingsresultaat.
Taakstelling gemeenschappelijke regelingen
Inzetten behoedzaamheid algemene uitkering
Een deel van onze gemeentelijke taken worden uitgevoerd via gemeenschappelijke regelingen. Minder geld vanuit het Rijk betekent ook minder geld om door te geven aan onze gemeenschappelijke regelingen. Ook zij delen mee in de besparingsopgaaf. In samenwerking met andere gemeenten moeten afspraken worden gemaakt over het besparingspotentieel bij onze gemeenschappelijke regelingen.
In de raming van de algemene uitkering houden we rekening met € 500.000 behoedzaamheid. Dat is ingegeven door het feit dat het Rijk vaak niet alles uitgeeft dat zij zich heeft voorgenomen. Dan blijft er bij het Rijk geld over en dat wordt onderuitputting genoemd. Gevolg van de onderuitputting is wel dat de uitkering uit het gemeentefonds ook lager wordt. En daar gaan we behoedzaam mee om. Dit bedrag valt uiterlijk bij de kadernota van het betreffende jaar incidenteel vrij.
Minder inhuur op WABO-taken
Kostenbesparing door minder in te huren op WABO-casemanager. C. Aanvullende maatregelen dekkingsplan 2024-2025 Om het financieel beeld in 2024 en 2025 sluitend te krijgen zijn twee aanvullende maatregelen ingezet. tabel 5 aanvullende maatregelen dekkingsplan 2024-2025 (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026 2027 inzetten resultaat 2024 via algemene reserve
-1.000
inzetten behoedzaamheid algemene uitkering netto-effect voor begroting (-=nadeel)
1.000 500
-1.000
1.500
Inzetten resultaat 2024 via algemene reserve
Het begrotingssaldo voor 2024 kent een plus van € 1,6 miljoen. Voorgesteld wordt om € 1 miljoen hiervan in te zetten om het resultaat voor 2025 te verbeteren. Dit kan door een extra storting van € 1 miljoen in
Wij stellen voor het bedrag voor 2025 in te zetten om dat jaar sluitend te krijgen. Herstel nadelige gevolgen kabinetsbeleid
Zoals in de Kadernota al duidelijk werd laten de “ravijnjaren” vanaf 2026 forse tekorten zien. Dit komt vooral doordat het Rijk van plan is om de manier waarop ze financiële middelen aan gemeenten toekent wil veranderen. Om die reden heeft het Rijk de groei van het gemeentefonds vanaf 2026 buiten werking gesteld. Mede daardoor krijgen gemeenten structureel € 3 miljard minder om hun taken uit te voeren. De impact daarvan op de begroting van Hoorn wordt geschat op € 11 miljoen in 2027. Het kabinet heeft dit voorjaar besloten om het gemeentefonds vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. De volumeontwikkeling van de fondsen wordt gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. Hoe dit voor alle gemeenten inclusief Hoorn uitpakt, is vooralsnog onduidelijk. Dit is de reden waarom we het advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) volgen om deze negatieve effecten zichtbaar op te nemen in de meerjarenraming. Hiermee willen we benadrukken dat de financiële middelen voor gemeentelijke taken ontoereikend zijn. We
17/264
Begroting 2024
verwachten immers van het Rijk dat ze een nieuwe systematiek implementeert die deze tekorten volledig wegneemt. Concreet gaat het daarbij om: • • •
Herstel van het accres vanaf 2026 en niet pas vanaf 2027; Definitief schrappen van de opschalingskorting; Toereikende en stabiele indexering van het gemeentefonds om loon-, prijs- en volumeontwikkelingen op te kunnen vangen, inclusief de stijging van de zorgvraag.
In lijn met het advies van de VNG hebben we ervoor gezorgd dat de begrotingen voor 2024 en 2025 sluitend zijn. We zijn ervan overtuigd dat de provincie, in haar toezichthoudende rol, tot een positief oordeel komt. tabel 6 begrotingssaldo zonder ravijn (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026
2027
begrotingssaldo begroting 2024
665
123
-12.640
-16.486
Geen ‘ravijn’ / 100% compensatie rijk
0
0
9.100
11.100
665
0
-3.540
-5.486
-5.000
-10.000
begrotingssaldo zonder ravijn Verwacht ‘eigen aandeel’ in tekort
miljoen beschouwen wij daarom als een indicatief tekort dat verder kan oplopen als: 1. Het Rijk onvoldoende over de brug komt voor het huidige takenpakket; 2. De eigen prioriteiten en ambities die nog niet in de begroting zijn verwerkt onvoldoende financieel gedekt kunnen worden. Verwacht scenario begrotingstekort
De kans is reëel dat gemeenten en het nieuwe kabinet het niet volledig eens gaan worden waardoor het begrotingstekort toeneemt en daarmee het volledige takenpakket ter discussie komt te staan. Daarnaast verwachten wij dat de financiële haalbaarheid van de ontwikkelingen in de Poort van Hoorn en toegangsweg onder druk blijft staan. Verdere planstudies, extra inspanningen met betrekking tot subsidiemogelijkheden en alternatieve dekking zijn volop gaande en geven naar verwachting meer duidelijkheid in het voorjaar van 2024. De Kadernota van 2024 biedt dan de gelegenheid voor de raad om een allesomvattende afweging te maken. Bezuinigingsopdracht van € 10 miljoen
‘Eigen aandeel’ in begrotingstekort vanaf 2026
Los van de tekorten die het Rijk ons aandoet, blijven er tekorten zichtbaar waarvoor het gemeentebestuur aan de lat staat om structureel evenwicht te bereiken. Deze tekorten zijn begrijpelijk gezien de lopende investeringen in Hoorn, die gepaard gaan met risico's, een structureel tekort aan personeel en stijging van de prijzen van bouwmaterialen. De extra buffer van € 400.000 voor kapitaallasten die in de Kadernota 2023 is opgenomen voor lopende projecten, is naar verwachting niet voldoende om onverwachte tegenvallers op te vangen. Met name voor de plannen in de Poort van Hoorn en de ontsluiting/toegangsweg naar de binnenstad is nog onvoldoende budget beschikbaar. Het tekort van € 5,5
Gezien de hierboven geschetste scenario’s vraagt het college aan de raad om het college opdracht te geven om bezuinigingsmogelijkheden in kaart te brengen waarmee het begrotingstekort structureel met € 10 miljoen kan worden teruggebracht. Hiervan is ongeveer € 6 miljoen nodig om de eigen Hoornse beleidskeuzes op te vangen en de resterende € 4 miljoen achten wij noodzakelijk als buffer om tijdig weloverwogen keuzes te maken wanneer de situatie dit vereist. Dat hangt namelijk af van de uiteindelijke compensatie waarmee het Rijk over de brug komt. Als het Rijk niet tot 100% compensatie komt, willen we voorbereid zijn. Gelijktijdig maakt een pakket van € 10 miljoen het ook mogelijk om met de gemeenteraad keuzes te maken op waar wel en waar niet op te besparen.
18/264
Begroting 2024
Het is essentieel om tijdig te beginnen met de bestuursopdracht, de eerste contouren daarvan zichtbaar te maken in 2024 en tot concrete besluitvorming te komen in 2025. Zo kunnen de eerste maatregelen vanaf 2026 van kracht worden en waar mogelijk al in 2025. Ondertussen staan de ontwikkelingen niet stil en gaan de onderhandelingen met het Rijk door. De voor te leggen bezuinigingsmaatregelen en eventuele aanpassingen van de bezuinigingsopdracht worden opgenomen in de reguliere begrotingscyclus. Wij stellen de raad voor om bij de bezuinigingsopdracht de volgende kaders mee te geven: • • • • •
De ambities uit het coalitieakkoord worden (zoveel mogelijk) ontzien; Alle mogelijkheden tot uitgavenverlaging en inkomstenverhoging worden betrokken, inclusief onbenutte belastingcapaciteit; Zowel wettelijke als niet-wettelijke taken worden betrokken; Beleidskeuzes worden toegelicht met gevolgen voor organisatie en bedrijfsvoering; Verbonden partijen, gemeenschappelijke regelingen en gesubsidieerde instellingen worden niet uitgesloten.
D. Geen nieuw Beleid 2024-2027 In de begroting 2023 is het nieuw beleid vanuit het coalitieakkoord financieel vertaald. Het financiële beeld van de begroting 2024 biedt geen ruimte voor aanvullend nieuw beleid dat een aanvullend beroep op financiële middelen doet.
Bestaande financiële buffers in onze begroting Buffer voor grote projecten en verbeteren financieel beeld
De gemeenteraad is kortgeleden bijgepraat over de grote projecten. De Poort van Hoorn is daarbij aan de orde geweest en ook de toegangsweg tot de binnenstad. Gebleken is dat er de komende periode nog flink wat geld bij moet. Dat komt deels doordat de kosten zijn gestegen en er nog wordt gesleuteld aan de definitieve plannen. Deels komt het ook doordat er in de begroting financieel nog geen rekening is gehouden met de toegangsweg. In de begroting 2023 is daarom voorgesteld om een buffer aan te leggen voor die grote projecten, oplopend naar € 20,2 miljoen in 2025. In de begroting 2023 is ook voorgesteld om een buffer te creëren voor het verbeteren van het financieel beleid, oplopend naar € 5 miljoen. Bij de kadernota 2023 is besloten hiervan € 3,5 miljoen in 2023 en € 0,5 miljoen in 2024 te zetten om het financieel beeld in die jaren te verbeteren. Hierdoor resteert in de begroting nog een buffer van € 1 miljoen in 2024. In de kadernota 2023 is aanvullend besloten om via het instellen van een stelpost grote projecten vanaf 2025 structureel € 400.000 aan extra kapitaallasten te reserveren voor grote projecten. Dit komt neer op ongeveer € 7,5 miljoen aan extra investeringsruimte. Hierbij is aangegeven dat er ook een deel van de verwachte meerkosten voor de renovatie van het Westfries Museum zijn meegenomen. Stelpost bouwkosten
In juli 2023 is besloten om de gestegen bouwkosten voor het IKEC deels te dekken uit de stelpost bouwkosten, waarbij dit project een groter deel van de stelpost nodig had dan vooraf verwacht. In deze begroting wordt voorgesteld de stelpost aan de vullen met € 100.000 voor grote projecten die nog in traject van aanbesteding/uitvoering zitten. Het gaat daarbij om het stadsstrand, de verbouwing van het Westfries Museum en het
19/264
Begroting 2024
stadhuis. De stelpost komt daarmee op € 270.000 om kapitaallasten op te vangen.
Dit amendement is in de eerste begrotingswijziging van de begroting 2024 verwerkt omdat het financieel geen verschil geeft.
tabel 7 buffers begroting (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026
Weerstandvermogen 2027
Dotatie buffer voor grote projecten (begroting 2023)
5.000
Buffer voor verbeteren financieel beeld (begroting 2023)
1.000
De beschikbare weerstandcapaciteit in de algemene reserve, overige risicoreserves en onbenutte belastingcapaciteit is iets gestegen ten opzichte van de cijfers bij de begroting 2023. De combinatie van deze ontwikkelingen daarvan maakt dat de weerstandscapaciteit voor 2024 uitkomt op 1,8.
Stelpost bouwkosten
Dit valt binnen de door de raad vastgestelde bandbreedte van 1 tot 1,5. Meer over de risico’s, de weerstandscapaciteit en overige financiële kengetallen leest u in de paragraaf Weerstandvermogen.
Buffers in begroting
Stelpost kapitaallasten grote projecten (kadernota 2023)
4.000
389
389
389
270
270
270
270
6.270
4.659
659
659
Amendement begroting 2024 Bij de behandeling van de begroting is een amendement aangenomen. Het besluit van het amendement is: •
Voegt toe aan het raadsbesluit van de begroting 2024: 1. Stelt een reserve in voor overgebleven middelen binnen het beleidsveld economische zaken en arbeidsmarkt, met als doel om middelen voor economische zaken en arbeidsmarkt meerjarig te alloceren, zonder dat het automatisch terugvloeit naar de algemene middelen; 2. In de reserve economische zaken in het jaar 2024, 2025 en 2026 120.000 euro te storten uit de topprioriteit stimulering lokale economie, plus overgebleven budgetten binnen het beleidsveld economische zaken en arbeidsmarkt.
Structureel begrotingsevenwicht Achtergrond Financieel Toezicht De gemeenteraad moet ervoor zorgen dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is, of dat dit in de eerstvolgende jaren tot stand wordt gebracht. Dat staat in artikel 189 van de Gemeentewet. Structureel en reëel in evenwicht betekent dat de begroting voldoet aan bepaalde eisen. De belangrijkste daarvan is dat voor het betreffende begrotingsjaar de structurele uitgaven zijn gedekt door structurele inkomsten. Preventief toezicht wordt ingesteld wanneer de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is en de meerjarenraming niet aannemelijk maakt dat er een herstel van het evenwicht komt. Als er preventief toezicht is ingesteld moeten de begroting en alle besluiten met begrotingswijzigingen gedurende het jaar vooraf ter goedkeuring aan Gedeputeerde Staten worden voorgelegd.
20/264
Begroting 2024
Oordeel begrotingsjaar 2024 Om voor de provincie te beoordelen of de structurele lasten voor het jaar 2024 zijn gedekt door structurele baten wordt de meerjarenbegroting “opgeschoond” met alle incidentele lasten en baten. tabel 8 structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2024 2025 2026
2027
saldo baten en lasten (A)
11.615
5.479
-10.193
-15.069
toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (B)
-10.950
-5.354
-2.447
-1.417
665
123
-12.640
-16.486
waarvan incidentele baten en lasten (saldo) (D)
-7.884
-2.552
1.216
1.066
Structureel begrotingssaldo (E) = (C) (D)
8.594
2.675
-11.424
-15.420
begrotingssaldo na bestemming (C) = (A) - (B)
Conclusie: Rekening houdend met onze ambities en na aftrek van incidentele baten en lasten is er sprake van een sluitend begrotingssaldo tot en met 2025. Conform het advies van de VNG laat Hoorn de jaren 2026 en 2027 zien zoals ze zijn: negatief. De komende periode verwachten we vanuit het Rijk meer helderheid over structurele oplossingen voor de jaren na 2025. Ondertussen werken we aan financieel herstel. Hiervoor wordt een inventarisatie gemaakt van mogelijke besparingen op kosten en het vermeerderen van inkomsten. Bij de Kadernota 2024 wordt de gemeenteraad hier verder in meegenomen.
Invulling plafonds voor vervangingsinvesteringen In de Kadernota 2019 heeft de gemeenteraad onder meer besloten om: 1. bij de kadernota van enig jaar de bedragen van de verschillende plafonds voor het daarop volgende jaar vast te laten stellen, inclusief de indexatie zoals genoemd in het besluit van 29 januari 2019; 2. bij de kadernota van enig jaar een indicatieve lijst op te nemen voor de invulling van die plafonds, maar die voor kennisgeving aan te nemen; 3. het college opdracht te geven de plafonds in te vullen met investeringen die zich gedurende het volgende jaar voordoen en daarbij binnen de kaders van de gemeenteraad te blijven. Het investeringsplafond is vastgesteld op € 515.000. Kapitaallasten van vervangingsinvesteringen moeten passen binnen dit bedrag. Voor 2024 passen de vervangingsinvesteringen niet binnen het gestelde plafond, er is een taakstelling opgenomen van € 63.000 aan kapitaallasten. Wij verwachten in 2024 met voorstellen te komen om de taakstelling in te vullen en het plafond sluitend te krijgen. De gemeenteraad stelt de investeringen voor het investeringsplafond 2024 in deze begroting 2024 vast. Uit oogpunt van inkoop en aanbesteding zijn geen specifieke investeringsbedragen per investering en kapitaallasten opgenomen, maar de totaalbedragen.
tabel 9 invulling investeringsplafonds 2024 (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Investeringsbedrag Kapitaallasten categorie openbare ruimte Fietspaden 2024 Wegen 2024
21/264
Begroting 2024
Investeringsbedrag
Kapitaallasten
Investeringsbedrag
Kapitaallasten
630
68
1.475
93
totaal bedrijfsvoering
1.302
146
totaal categorieën
9.092
577
Verkeerskundige reconstructies (IJsselweg-Maasweg) 2024
Asfalt wielerbaan HR&TC
Vervangen OV armaturen en meetverdeelkasten 2024
totaal sport
Sportinventaris sporthallen categorie gebouwen
Vervangen OV lichtmasten 2024
Vervangingsinvesteringen gebouwenbeheer 2024
GRP 2024: rioleringen (kapitaallasten tlv exploitatie Riolering)
Paspomaat stadhuis 2024
GRP 2024: rioleringen (ineens tlv voorziening Riolering)
totaal gebouwen
Fiets/Voetgangersbruggen 2024
categorie bedrijfsvoering
Vaste bruggen 2024
Vervangen voertuigen duurzaam wagenpark 2024
Monumentale bruggen 2024
Vervangen (grote) afvalcontainers 2024
Kademuren 2024
Vrachtwagens 2024
Tunnels 2024
Maaimachine 2024
Beschoeiingen 2024 Speelplekken (toestellen en vloeren) 2024 totaal openbare ruimte
14.467
Waarvan gedekt door voorziening riolering of exploitatie riolering
-8.781
categorie sport Always Forward Kunstgras D 2024
271
Restant = taakstelling investeringsplafond
-63
22/264
Begroting 2024
Bestuur en ondersteuning Hoofddoelstelling Onze inwoners en ondernemers kunnen bouwen op een besluitvaardige, betrouwbare, transparante en klantgerichte gemeente. Een gemeente die de verbinding met de stad zoekt en initiatieven de ruimte geeft. Een gemeente die meedenkt en inwoners en ondernemers helpt om hun plannen waar te maken. En een bestuur dat midden in de gemeente staat en oog en oor heeft voor wat er leeft en speelt. Samen doen is ons uitgangspunt. In de stad en dorpen, met onze inwoners, ondernemers, instellingen en verenigingen. Voor een sterke regio in het Pact van Westfriesland, met onze buurgemeenten. En in voor
onze stad zo belangrijke netwerken, waaronder Noord-Holland Noord, de Metropool Regio Amsterdam en het G40-stedennetwerk. Beleidsvelden Relatie inwoners en bestuur Publieke dienstverlening Bestuurlijke samenwerking Financiering en algemene baten en lasten
23/264
Begroting 2024
Dit programma heeft een verbinding met alle programma's en de Paragraaf bedrijfsvoering.
Verbonden partijen Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland.
Financieel overzicht tabel 10 financieel overzicht programma Bestuur en ondersteuning (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Rekening
Begroting
2022 saldo
2023 saldo
2024 lasten
2024 baten
2024 saldo
2025 saldo
2026 saldo
2027 saldo
relatie inwoners en bestuur
-4.551
-4.079
-4.032
0
-4.032
-4.033
-3.971
-3.908
publieke dienstverlening
-1.254
-1.609
-2.523
1.515
-1.008
-1.066
-1.024
-1.024
bestuurlijke samenwerking
-409
-113
-766
382
-384
-384
-384
-384
financiering en algemene baten en lasten
-803
-1.448
-2.832
998
-1.834
-4.416
-6.634
-6.378
-7.017
-7.249
-10.153
2.895
-7.258
-9.899
-12.013
-11.694
toevoeging reserves
-277
-740
0
0
0
0
0
0
onttrekking reserves
103
115
0
8
8
747
777
7
-7.191
-7.874
-10.153
2.903
-7.250
-9.152
-11.236
-11.687
totaal saldo van baten en lasten
24/264
Begroting 2024
Beleidsveld Relatie inwoners en bestuur Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Doelstelling
Prestaties in 2024
Als gemeentebestuur willen we vaker en beter verbinding zoeken met de mensen in onze stad. In Hoorn wonen veel initiatiefrijke, creatieve en ondernemende mensen die activiteiten organiseren en hun kennis en ervaring inzetten voor de stad. Inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen kunnen dan ook actief meedoen en -denken bij nieuwe plannen en ontwikkelingen. Participatie is de standaard, net als duidelijke en begrijpelijke communicatie. We geven nadrukkelijk ruimte aan initiatieven vanuit de stad en dorpen. Resultaten
1. Inwoners en samenleving zijn actief en direct betrokken bij de ontwikkeling van plannen en beleid van de gemeente. 2. Inwoners en ondernemers voelen zich gehoord, gezien en verbonden met hun gemeentebestuur. 3. Inwoners en ondernemers zijn goed op de hoogte van de ontwikkelingen in hun gemeente. 4. De gemeente is goed op de hoogte van wat leeft en speelt in de stad en de dorpen.
1. We kiezen bij de ontwikkeling en uitvoering van plannen en beleid altijd de meest passende vorm van participatie. Zo betrekken we inwoners en partijen in de stad en halen we informatie op. 2. We zetten ons op verschillende manieren actief in om te weten wat er leeft en speelt onder inwoners en organisaties. Bijvoorbeeld via wijk- en werkbezoeken van raad en college, het gebruik van datainzichten van Citisens, maar ook via enquêtes zoals onder het stadspanel. 3. We ontwikkelen een contentstrategie met een aanpak per kanaal (offline en online) om inwoners en ondernemers zo goed mogelijk te bereiken en te informeren. 4. De raad gaat in samenwerking met het college en de organisatie door met intensieve inwonersparticipatie. Dit gebeurt vanuit het bestuursakkoord op een selectie van twee grote gemeentelijke opgaven.
25/264
Begroting 2024
Wat mag het kosten? tabel 11 financieel overzicht Relatie inwoners en bestuur (bedragen x € 1.000, - = nadeel) rekening
begroting
2022 saldo
2023 saldo
2024 saldo
te verklaren saldo
2025 saldo
2026 saldo
2027 saldo
lasten
-4.619
-4.079
-4.032
47
-4.033
-3.971
-3.908
baten
68
0
0
0
0
0
0
-4.551
-4.079
-4.032
47
-4.033
-3.971
-3.908
toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
onttrekking reserves
387
31
0
-31
0
0
0
-4.164
-4.048
-4.032
16
-4.033
-3.971
-3.908
totaal saldo van baten en lasten
Verklaring verschil saldo Begroting 2024 ten opzichte van Begroting 2023 tabel 12 verklaring verschillen Relatie inwoners en bestuur (bedragen x € 1.000, - = nadeel) lasten baten toevoeging reserves De doorbelasting van personeelslasten verandert ieder jaar. Het is afhankelijk van diverse oorzaken, onder andere de focus op de werkzaamheden komend jaar en de overheadkosten. Gekeken over de hele begroting is er geen verschil, per beleidsveld kan er wel een verschil zijn. Een negatief bedrag betekent dat er meer uren worden toegerekend dan in 2023.
47
onttrekking reserves
26/264
Begroting 2024
lasten In 2023 is eenmalig een bedrag uitgekeerd aan een oud-wethouder vanwege pensionering.
31
Overige kleine verschillen
-31
totaal
47
baten
toevoeging reserves
onttrekking reserves -31
0
0
-31
Beleidsveld Publieke dienstverlening Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Doelstelling
Prestaties in 2024
We scoren een 8 op onze dienstverlening. Onze dienstverlening sluit aan bij wat onze inwoners en ondernemers van ons vragen. Digitaal waar het kan en persoonlijk waar dat nodig is. Met de feedback van onze inwoners, bedrijven en organisaties werken we continu aan verbetering. Resultaten
1. Onze inwoners en ondernemers geven ons minimaal een 8 voor onze dienstverlening. Ook tijdens de tijdelijke huisvesting en de verhuizing naar het vernieuwde stadhuis bieden we dezelfde kwaliteit van dienstverlening. 2. Onze medewerkers zijn dienstverlenend en communiceren op tijd en in Helder Hoorns met onze inwoners en ondernemers. 3. Onze inwoners en ondernemers krijgen steeds meer digitaal inzicht in hun eigen gegevens en aanvragen.
1. We meten continu de klanttevredenheid op alle dienstverleningskanalen. De andere Westfriese gemeenten gebruiken dezelfde methodiek. Daarom vergelijken we onze scores ook met deze gemeenten. 2. We spelen in op feedback van inwoners en ondernemers, nieuwe ontwikkelingen en veranderende wetgeving en passen ons dienstverleningsconcept hierop aan. 3. Op basis van steekproeven onderzoeken we de kwaliteit van Helder Hoorns. We monitoren de dienstverlening op basis van onze afspraken op tijdigheid. We begeleiden in 2024 een jaar lang één team met als doel dat er aan het einde van dat jaar duidelijke verbetering te zien is. 4. In het eerste kwartaal van 2024 gaat het MijnHoorn-portaal live. Dit portaal biedt inwoners inzicht in de aanvragen die ze hebben gedaan. Daarmee is het een vast onderdeel geworden van de online dienstverlening. Doorontwikkeling wordt onderdeel van het reguliere werk.
27/264
Begroting 2024
Wat mag het kosten? tabel 13 financieel overzicht Publieke dienstverlening (bedragen x € 1.000, - = nadeel) rekening
begroting
2022 saldo
2023 saldo
2024 saldo
te verklaren saldo
2025 saldo
2026 saldo
2027 saldo
lasten
-2.341
-2.372
-2.523
-151
-2.446
-2.513
-2.513
baten
1.087
763
1.515
752
1.380
1.489
1.489
totaal saldo van baten en lasten
-1.254
-1.609
-1.008
601
-1.066
-1.024
-1.024
toevoeging reserves
0
0
0
0
0
0
0
onttrekking reserves
64
84
0
-84
0
0
0
-1.190
-1.525
-1.008
517
-1.066
-1.024
-1.024
toevoeging reserves
onttrekking reserves
Verklaring verschil saldo Begroting 2024 ten opzichte van Begroting 2023 tabel 14 verklaring verschillen Publieke dienstverlening (bedragen x € 1.000, - = nadeel) lasten baten
Er wordt een piek verwacht in 2024 met betrekking tot het aanvragen van reisdocumenten. Hierdoor stijgen de leges inkomsten. De uitgaven stijgen door meer bezorgkosten en afdracht leges aan het Rijk.
-464
De doorbelasting van personeelslasten verandert ieder jaar. Het is afhankelijk van diverse oorzaken, onder andere de focus op de
290
745
28/264
Begroting 2024
lasten
baten
toevoeging reserves
onttrekking reserves
werkzaamheden komend jaar en de overheadkosten. Gekeken over de hele begroting is er geen verschil, per beleidsveld kan er wel een verschil zijn. Een negatief bedrag betekent dat er meer uren worden toegerekend dan in 2023. De exploitatielasten voor informatiemanagement en ICT infrastructuur zijn gestegen.
-72
In 2023 is een incidenteel bedrag begroot voor afronding van het programma innovatieve stad.
84
In 2023 is een incidenteel bedrag begroot voor het aankopen van inventaris en materialen voor de verkiezingen.
25
Overige verschillen
-14
7
totaal
-151
752
-84
0
-84
Beleidsveld Bestuurlijke samenwerking Wat willen we bereiken? Doelstelling