Document · PDF

Accountantsverslag Hoorn_2025

Gemeenteraad 23 juni 2026, gemeente HoornBij agendapunt: Jaarstukken 2025 (Portefeuillehouder Assendelft)18.976 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Accountantsverslag 2025 Gemeente Hoorn

2 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Aan de raadsleden van gemeente Hoorn Nieuwe Steen 1 1625 HV Hoorn

12 juni 2026 Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2025. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2024 en onze overeenkomst met referentienummer 2087300 gedateerd 15 mei 2024. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie en met de Auditcommissie.

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording.

Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering. Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle

We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn.

Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag. Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.

J.G. Schuijt MSc RA

3 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de jaarrekening van uw gemeente. Dit houdt in dat wij van oordeel zijn dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt EUR 6.829.000. Onzekerheden aanwezig, maar onder controletolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. De totale onzekerheid met betrekking tot de prestatielevering van de zorg bedraagt EUR 4.911.000. Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 16.887.000 bedragen. Dit is hoger dan de vastgestelde verantwoordingsgrens van EUR 6.829.000.

De reden voor de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (EUR 15.643.000, waarvan EUR 14.709.000 acceptabel) en onrechtmatige aanbestedingen (EUR 1.244.000). Wij zijn niet tot een andere conclusie gekomen dan het college.

Informatiewaarde van de programmaverantwoording kan beter De leesbaarheid van de programmaverantwoording is naar onze mening goed. Uit onze beoordeling blijkt echter ook dat de informatiewaarde van de programmaverantwoording verbeterd kan worden om de raadsleden beter in positie te brengen. Dit zit vooral in het nog concreter (SMART) maken van de doelstellingen en resultaten. Er wordt wel inzichtelijk gemaakt of een beoogde activiteit is uitgevoerd, maar het is aan de eigen interpretatie of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. Dit geldt vooral voor de programma’s Bestuur en Ondersteuning, Sociale Voorzieningen en Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting. De informatiewaarde van de paragrafen verschilt Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. De paragrafen zijn in 2025 naar onze mening erg goed doorontwikkeld, in het bijzonder de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen en de paragraaf Verbonden partijen. Hierdoor zijn er dit jaar geen paragrafen meer die niet aan de norm voldoen. Financiële positie van uw gemeente als geheel is voldoende Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel voldoende, maar kwetsbaar is. De ruimte voor de komende jaren blijft gevoelig voor investeringsritme, rijksbeleid, onderwijshuisvesting en druk binnen het sociaal-domein.

Daarom raden wij u aan om bij iedere begroting, bestuursrapportage en jaarrekening, alsmede bij raadsbesluiten met een materieel financieel effect, de (verwachte) ontwikkeling van de solvabiliteit en netto-schuldquote expliciet zichtbaar te laten maken door het college.

4 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Weerstandsvermogen is toereikend Uit de analyse van het college blijkt dat het weerstandsvermogen in 2025 is afgenomen van 1,8 naar 1,2. Desondanks past het weerstandsvermogen nog prima binnen de norm van 1,0-1,5 die uw raad heeft gesteld. De financiële omvang van de risico’s (het benodigde weerstandsvermogen) is toegenomen van EUR 29,2 miljoen naar EUR 37,5 miljoen. Dit is een forse toename, maar is naar onze mening een bevestiging dat het risicomanagement binnen uw gemeente steeds beter vorm begint te krijgen. De risico’s zijn in 2025 niet echt toegenomen, maar reeds bestaande risico’s zijn beter in beeld gebracht en gekwantificeerd.

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

De beschikbare weerstandscapaciteit is afgenomen. Vorig jaar was dit EUR 53,6 miljoen, dit jaar EUR 45,7 miljoen. De belangrijkste reden van de afname is de dekking van de hogere verliesvoorziening van de grondexploitatie Stationsgebied Noord en Zuid.

Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude. Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa en de voorzieningen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt.

Jaarafsluiting is goed verlopen Net als vorig jaar zijn wij over het algemeen tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. In een vroegtijdig stadium hebben we een wekelijks overleg over de status en voortgang van de jaarafsluiting en controlewerkzaamheden ingepland, waardoor er gedurende het hele proces goed duidelijk was waar eventuele knelpunten waren. Dit heeft bijgedragen aan een soepel controleproces. Tevens is naar onze mening dit jaar de communicatie tussen de ambtelijke organisatie en ons controleteam (sterk) verbeterd.

Jaarafsluiting kan wel doelmatiger worden uitgevoerd. Ondanks dat de jaarafsluiting over het algemeen goed verlopen is, zien wij in het afsluitproces zelf ruimte voor verbetering. Deze verbetering zit vooral in de doelmatigheid van het proces. In tegenstelling tot veel andere gemeenten worden de jaarstukken bij uw gemeente volledig handmatig gemaakt in Microsoft Word en Excel. Dit zorgt ervoor dat dit niet alleen een tijdrovend, maar vooral ook foutgevoelig proces is. Onze ervaring bij andere gemeenten is dat het gebruik van specifieke rapportagesoftware, zoals Lias of Pepperflow, de productie van de jaarstukken fors kan versnellen met minder ambtelijke inspanning. Tevens zijn dergelijke applicaties minder foutgevoelig. Daarom geven wij u in overweging om gebruik te gaan maken van dergelijke software.

5 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Onze belangrijkste bevindingen in het fysiek domein Verwacht totaalresultaat op eindwaarde is afgenomen Het totale verwachte resultaat uit de grondexploitaties op basis van eindwaarde bedraagt een verlies van EUR 12,9 miljoen. In de jaarrekening 2024 werd nog uitgegaan van een totaal verlies op eindwaarde van EUR 7,5 miljoen. Dit hogere verlies komt voor rekening van de grondexploitatie Stationsgebied Noord en Zuid. In het meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) 2026 is opgenomen dat het hogere verlies is veroorzaakt door de hogere verwachte verwervingskosten binnen het plangebied, alsmede door de hogere indexering van uitvoeringskosten en de grondverwerving van NS en ProRail.

Bevindingen controle

Interne beheersing

Verbeter onderbouwing winstneming grondexploitaties Tijdens de controle hebben wij geconstateerd dat de initieel berekende tussentijdse winstneming niet volledig voldoet aan het BBV. Daarom hebben wij het college geadviseerd om bij de jaarrekening 2026 de onderbouwing en berekening van de tussentijdse winstneming van de grondexploitaties te verbeteren, in het bijzonder ten aanzien van de in aftrek gebrachte specifieke projectrisico’s.

Balanspost Vergoeding degeneratie vrijgevallen in resultaat Het bedrag aan degenratievergoeding dat is ontvangen, met een omvang van EUR 7,1 miljoen, was in de jaarrekening 2024 als vooruit ontvangen bedrag op de balans verantwoord. Dit was echter ten onrechte. De kabelbeheerders hebben deze middelen zonder specifiek bestedingsdoel of bindende voorwaarden aan de gemeente betaald. Dit houdt in dat het bedrag als opbrengst moet worden verantwoord in het jaar van ontvangst. Dit is in de jaarrekening 2025 gecorrigeerd. In de jaarrekening 2025 heeft het college u voorgesteld om het bedrag van EUR 7,1 miljoen op te nemen in een bestemmingsreserve. Indien u hier positief over besluit, dan wordt dit verwerkt in de jaarrekening 2026. Onze belangrijkste bevindingen in het sociaal domein De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 136,7 miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit bijgesteld naar EUR 157,8 miljoen. De bijstelling geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal domein bij de primaire begroting te laag waren ingeschat. De toename van de verwachte kosten heeft vooral plaatsgevonden bij het deelgebied inkomen en participatie. Wij merken op dat de aanpassingen voor een belangrijk deel worden gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen.

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Onjuiste boekwaarden bestaande activa zijn gecorrigeerd Het college heeft geconstateerd dat een aantal bezittingen (activa) van de gemeente in het verleden zijn afgeschreven met een verkeerde looptijd. Voor activa die is aangeschaft vóór 1998 is de start van de afschrijvingen ten onrechte op 1998 gesteld. Hierdoor is over een te korte periode afgeschreven. In 2025 zijn de te hoge boekwaarden met terugwerkende kracht alsnog gecorrigeerd. Dit heeft in de jaarrekening 2025 gezorgd voor een incidentele last van EUR 4,5 miljoen.

De werkelijke kosten in het sociaal domein zijn uitgekomen op een bedrag van EUR 148,2 miljoen. Dit is EUR 9,5 miljoen (6,0%) lager dan de bijgestelde begroting. Dit voordeel is vooral terug te zien bij de deelgebieden inkomen (EUR 3,1 miljoen), Wmo (EUR 3,1 miljoen) en Jeugd (EUR 3,8 miljoen). Het college heeft de oorzaken van de lagere bestedingen in detail uiteengezet in de jaarstukken bij programma 6.

6 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Financiële positie

Onze belangrijkste bevindingen in het domein bedrijfsvoering Het resultaat in de jaarrekening 2025 is uitgekomen op EUR 18,3 miljoen. In de primaire begroting werd een resultaat van nihil verwacht. In de najaarsbijstelling ging het college uit van een voordeel van EUR 4,3 miljoen. Dit is een verschil van EUR 14,0 miljoen met de werkelijkheid. De belangrijkste oorzaken zijn door het college toegelicht in het onderdeel Financieel beeld en de diverse taakvelden per programma. In deze toelichting is zichtbaar dat een groot deel van het hogere resultaat is veroorzaakt door technische aanpassingen, waaronder de correctie van de degeneratievergoeding, en door onverwachte voordelen, zoals de hogere uitkering bij de decembercirculaire, de uitwerking van de realisatiestimulans en het positieve resultaat bij Werksaam Westriesland.

Bevindingen controle

Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Hoewel het in de jaarrekening 2025 door de genoemde oorzaken erg extreem is, is het beeld dat het werkelijke resultaat veel positiever is dan de bijgestelde begroting, al langere tijd zichtbaar. Daarom hebben wij vorig jaar geconstateerd dat het voorspellend vermogen van de P&C documenten verbeterd kan worden. Dit ziet vooral toe op het hoge bedrag van de budgetoverhevelingen en de onderuitputting van budgetten, zoals investeringen en onderhoud. Dit jaar wordt bijvoorbeeld voorgesteld om activiteiten voor EUR 5,1 miljoen door te schuiven naar 2026. Vorig jaar was dit nog EUR 3,9 miljoen. Wij hebben begrepen dat de organisatie bezig is om te onderzoeken hoe de kwaliteit van de (primaire) begroting en de tussentijdse bijstellingen kan worden verbeterd, zodat het bedrag aan overhevelingen verlaagd kan worden.

Uw speerpunten nader uitgewerkt Juiste toepassing van de mandaatregeling De VIC en wij hebben geen materiële afwijkingen geconstateerd bij de toepassing van de mandaatregeling. Wel is opvallend dat gedurende 2025 vier mandaatregelingen van toepassing zijn geweest. Deze verscheidenheid aan mandaatregelingen bemoeilijkt de (interne) controle op de juiste toepassing van de regeling. Tevens zorgt het voor onduidelijkheid bij de medewerkers van de organisatie. Daarom raden wij u aan om de mandaatregeling voor een langere periode vast te stellen, bijvoorbeeld voor een periode van drie jaar. Interne beheersing informatiebeveiliging in relatie tot RAM-IT Uit onze werkzaamheden is gebleken dat informatiebeveiliging en de opvolging van bevindingen op dat terrein hoge prioriteit hebben van het college en belangrijke onderwerpen van de gesprekken zijn met RAM IT. Dit heeft onder andere geleid dat de organisatie in 2025 een aanvullend onderzoek heeft laten uitvoeren naar de veiligheid van het RAM IT netwerk. De bevindingen uit dit onderzoek zijn met RAM IT gedeeld. Daarnaast heeft het college, terecht, onderkend dat er (hoge) investeringen nodig zijn om de informatiebeveiliging binnen de organisatie te professionaliseren, in het bijzonder in kennis, capaciteit en specifieke applicaties. Deze investeringen zijn echter nog niet (volledig) opgenomen in de meerjarenraming.

Wij hebben daarnaast begrepen dat de relatie met RAM-IT het afgelopen jaar is verbeterd. Het college heeft samen met RAM-IT afspraken gemaakt over een verbeterproces om de onderlinge afspraken beter op elkaar af te stemmen en dit te formaliseren in de contractdocumenten.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2025 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het controleplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.

Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het controleplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording

Jaarstukken gemeente Hoorn

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Jaarverslag

Jaarrekening

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Programmaverantwoording

Paragrafen

Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting

Rechtmatigheidsverantwoording

Overige gegevens

SiSa-bijlage

Bijlage taakvelden

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening

Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle Toleranties De jaarrekening hoeft niet helemaal vrij te zijn van fouten en onzekerheden voordat wij een goedkeurend oordeel mogen afgeven bij de jaarrekening. Wij mogen op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) rekening houden met goedkeuringstoleranties. U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

De maximale omvang van de goedkeuringstolerantie in het BADO is met ingang van het boekjaar 2025 gewijzigd en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Als raad kunt u wel besluiten om ons te vragen de jaarrekening met een lagere tolerantie te controleren. Dit heeft u niet gedaan. Wij geven pas een niet-goedkeurende verklaring af als wij afwijkingen in de jaarrekening constateren boven deze grenzen. Om de totale omvang van de afwijkingen te bepalen, moeten wij met ingang van dit jaar de fouten en onzekerheden bij elkaar optellen. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel kan als volgt worden samengevat:.

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Afwijkingen en onzekerheden

< 2%

< 4%

> 4%

Goedkeurend

Beperking

Oordeelonthouding of Afkeuring

Uitvoeringstolerantie Omdat wij in de controle gebruik maken van deelwaarnemingen en steekproeven zijn wij volgens onze beroepsregels verplicht om een deel van de goedkeuringstolerantie te ‘reserveren’ voor onontdekte fouten. Om die reden doen wij een afslag van 20% op de goedkeuringstolerantie om te komen tot onze uitvoeringstolerantie. De uitvoeringstolerantie wordt door ons gebruikt in de uitvoering van de controle. Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen aan u rapporteren. Deze grens bepaalt u zelf en is afhankelijk van de mate van detail waarmee u geïnformeerd wilt worden. De hoogte van de rapporteringstolerantie heeft geen invloed op de nauwkeurigheid of diepgang van onze aanpak. U heeft deze grens vastgesteld op 5% van de goedkeuringstolerantie.

Samenvatting van onze tolerantiegrenzen Voor dit controlejaar hebben wij de onderstaande goedkeuringstoleranties gehanteerd. Omdat de werkelijke lasten exclusief toevoegingen aan de reserves hoger zijn dan in de begroting werd verwacht, zijn deze toleranties hoger dan dat wij eerder hebben gemeld in ons controleplan. Tolerantie

Bedrag

Goedkeuringstolerantie

6.829.000

Uitvoeringstolerantie

5.463.200

Rapporteringstolerantie

341.450

Bijlagen

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle Single information, Single audit (SiSa) Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af over van ministeries en provincies ontvangen specifieke uitkeringen. De hiervoor toegepaste uitvoeringstolerantie wijkt niet af van de jaarrekening. In het BADO zijn specifieke rapporteringstoleranties gegeven waaraan wij ons moeten houden. Hiervoor verwijzen we graag naar artikel 5 van het BADO.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wet Normering Topinkomens (WNT) Voor de controle op de verantwoording in het kader van de WNT gelden de toleranties zoals jaarlijks gepubliceerd in het Controleprotocol WNT. De betreffende toleranties variëren van 0 (in geval van wel/niet opnemen functionarissen) tot enkele duizenden euro’s ten aanzien van onjuistheden in de verantwoording.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.

Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke onzekerheden het gaat.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Fouten Er zijn geen niet-gecorrigeerde fouten boven de rapporteringstolerantie. Onzekerheden De onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Omschrijving onzekerheid

Bedrag in EUR 1.000

Levering Wmo-zorg niet vastgesteld

760

Levering Jeugdzorg niet vastgesteld

3.131

Levering zorg via pgb niet vastgesteld

1.020

Totaal

4.911

Levering zorgprestaties niet vastgesteld De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan EUR 125.000, dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners die niet (tijdig) hebben gedaan, dan wel een niet-goedkeurende verklaring hebben meegestuurd. De totale productiewaarde van deze aanbieders is EUR 3.891.000. Hiervan heeft EUR 760.000 betrekking op Wmo-zorg en EUR 3.131.000 op jeugdzorg. Levering Pgb-zorg niet vastgesteld Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van EUR 1.020.000 aan Pgb-budgetten. Van deze zorg heeft het college geen werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Achtergrond Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen. Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen? Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.

Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op de maximale grens van 2% van de werkelijke lasten, exclusief toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond) EUR 6.829.000 miljoen. Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 16.887.000 bedragen. Dit is hoger dan de verantwoordingsgrens. De reden voor de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (EUR 15.643.000) en onrechtmatige aanbestedingen (EUR 1.244.000). De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de Rechtmatigheidsverantwoording en de paragraaf Bedrijfsvoering. Hierin is ook opgenomen dat een bedrag van EUR 14.709.000 als acceptabel moet worden aangemerkt. Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail beoordeeld.

Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college, Daarom hebben wij geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.

Samenvatting

Jaarrekening

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven M&O criterium

Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Overkoepelend M&O beleid aanwezig In de kadernota Rechtmatigheid adviseert de commissie BBV om een overkoepelend beleidsstuk M&O te maken. Deze bevat naast de filosofie, algemene uitgangspunten en risicoanalyse ook maatregelen ter voorkoming en afdoening.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Uw gemeente beschikt over een specifiek M&O beleid. Daarnaast zijn er binnen de organisatie in opzet beheersmaatregelen aanwezig ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik. Begrotingscriterium

Financiële verordening geeft goed inhoud aan het begrotingscriterium Vorig jaar hebben wij u aangeraden om de financiële verordening aan te passen aan de nieuwe eisen ten aanzien van het begrotingscriterium. Dit ging in het bijzonder om een duidelijk onderscheid in behandeling van overschrijding van lasten en investeringsbudgetten aan de ene kant (per definitie onrechtmatig op basis van de Gemeentewet) en de onderschrijding van lasten en investeringsbudgetten en afwijkingen van baten aan de andere kant (niet per definitie onrechtmatig). Tevens was er geen bepaling opgenomen die aangeeft wat binnen uw gemeente verstaan moet worden onder “tijdig melden”. Om invulling te geven aan deze aanbeveling heeft u op 28 oktober 2025 de nieuwe financiële verordening 2025 vastgesteld. In artikel 13 lid 4 zijn de voorgestelde aanpassingen opgenomen.

14 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In dit deel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. Ons oordeel is gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit het perspectief van de raadsleden. Daarnaast beoordelen wij of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV aan de programmaverantwoording stelt. Hieronder is een samenvatting opgenomen in tabelvorm.

Programmaverantwoording

Paragrafen

Financiële positie

Aspect verantwoording

2025

2024

Leesbaarheid



Informatiewaarde



Overeenstemming met jaarrekening



In overeenstemming met het BBV



Uit deze beoordeling blijkt dat de informatiewaarde van de programmaverantwoording verbeterd kan worden om de raadsleden beter in positie te brengen. Dit zit vooral in het nog concreter (SMART) maken van de doelstellingen en resultaten. In de tabel hiernaast hebben wij dit zichtbaar gemaakt: SMART-element

Score

Specifiek



De prestaties uit de begroting zijn over het algemeen concreet geformuleerd en komen herkenbaar terug in de jaarstukken.

Meetbaar



Niet alle beoogde resultaten hebben een duidelijke outcome-indicator of een actuele streefwaarde.



De meeste prestaties zijn bestuurlijk uitvoerbaar gebleken; uitstel of doorschuiving wordt meestal benoemd.



Het merendeel van de prestaties is gerealiseerd of gemotiveerd doorgeschoven. De realisatie van de omvangrijke voornemens blijft amnitieus.



Veel prestaties zijn gekoppeld aan kwartalen of jaartallen, maar in de jaarstukken ontbreekt soms een scherper evaluatiemoment.

Bevindingen controle

Legenda

Betekenis



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm; verbetering is mogelijk om de raadsleden beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt het algemeen bestuur goed in positie

Acceptabel

Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad

Relevant

Bijlagen

Toelichting

Tijdsgebonden

15 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording Samengevat vinden wij dat de programma's in de jaarstukken de begrotingsstructuur herkenbaar volgen en beantwoorden per beleidsveld wat men wilde bereiken, welke resultaten zijn beoogd en welke prestaties zijn geleverd. Een punt van aandacht blijft dat de beantwoording vaak activiteitgericht blijft. In veel programma's wordt overtuigend beschreven wát is gedaan, maar minder scherp of het maatschappelijk effect daadwerkelijk is bereikt.

Programmaverantwoording

Paragrafen

Dat geldt met name voor de brede programma's Bestuur en Ondersteuning, Sociale Voorzieningen en Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, waar de stap van inspanning naar effect groter is en daardoor explicieter zou moeten worden verantwoord. Voor de programmarekening 2026 geven wij het college de volgende tips mee om de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording te verbeteren:

Programmaverantwoording

Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Tip

Reden van de tip

Voeg per programma een compact blok “begroting - najaarsbeeld jaarrekening - belangrijkste afwijking” toe.

Hierdoor ziet een raadslid direct wat bestuurlijk het verschil maakte.

Maak explicieter onderscheid tussen activiteit, output en maatschappelijk effect.

Dat verhoogt het SMART-gehalte en voorkomt dat voortgang gelijk wordt gesteld aan effectbereik.

Voeg bij programma 6 een mini-dashboard toe met kernzorgkosten, Het sociaal domein oogt nu gunstiger dan de onderliggende compensaties, regionale afrekeningen en resultaatbestemmingen. zorgdruk werkelijk is.

Markeer duidelijk welke financiële verschillen technisch/administratief zijn en welke beleidsmatig.

In de jaarrekening lopen die twee nu te snel door elkaar, vooral bij programma 2, 6 en 8.

16 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording

Paragrafen

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij op de volgende pagina per paragraaf gedaan. Hierbij is de volgende legenda gehanteerd: Legenda

Betekenis

Financiële positie



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om het algemeen bestuur beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt het algemeen bestuur goed in positie

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde erg verschilt per paragraaf. De paragrafen zijn in 2025 naar onze mening erg goed doorontwikkeld, in het bijzonder de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen en de paragraaf Verbonden partijen. Hierdoor zijn er dit jaar geen paragrafen meer die niet aan de norm voldoen.

17 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces

2025

2024

Weerstandsvermogen en risicobeheersing



Risico-inventarisatie, top-10 risico's, weerstandscapaciteit en kengetallen zijn aanwezig. De duiding per kengetal blijft nog vrij algemeen en kan sterker met begroting en najaarsbeeld worden verbonden.

Lokale heffingen



Beleid, opbrengsten, kostendekkendheid, woonlastendruk en kwijtschelding zijn aanwezig. Een compactere brug naar algemene dekkingsmiddelen zou nog helpen.

Onderhoud kapitaalgoederen



De paragraaf benoemt beleidskaders, financiële gevolgen en areaaldruk. De feitelijke kwaliteitstoestand en achterstand per activasoort kan nog explicieter.

Grondbeleid



Financiering



Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording

Paragrafen

Financiële positie



Net als vorig jaar is de paragraaf op een aantal onderwerpen (zeer) operationeel. In het BBV is de inhoud van deze paragraaf vormvrij. Daarom raadt de commissie BBV aan om de paragraaf invulling te geven op basis van de informatiebehoefte van de gemeenteraad. Daarom hebben wij het college aangeraden om het gesprek met uw raad aan te gaan over uw informatiebehoefte en de inhoud van de paragraaf in volgende P&C documenten hierop af te stemmen. Hierdoor kan de paragraaf gerichter en (mogelijk) korter worden. Goede verbetering ten opzichte van vorig jaar. In de paragraaf is nu een uiteenzetting gegevens van de visie op en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen. Tevens zijn de risico's van de verbonden partij voor de financiële positie van de gemeente zijn uitgewerkt.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Bedrijfsvoering



Belangrijkste reden classificatie niet-groen

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Verbonden partijen



Wet Open Overheid



Bijlagen

18 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Onze analyse van uw financiële positie In onze controle moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen. Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven.

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

De benodigde weerstandscapaciteit is naar haar aard subjectief Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing blijkt.

Later in dit rapport hebben wij aangegeven dat de organisatie naar onze mening goede stappen heeft gezet in het verder vormgeven van risicomanagement. Het risicobewustzijn neemt toe, de belangrijkste risico’s zijn beter in beeld gebracht en concrete verbeteringen zijn gerealiseerd in projecten en bedrijfsvoering. Tegelijkertijd is verdere doorontwikkeling nodig, met name rond de structurele verankering van risicobeheersing in processen in de eerste lijn.

Hierdoor kan niet zomaar gesteld worden dat de risico’s die genoemd zijn in de paragraaf juist en volledig zijn. Wel vormen ze naar onze mening een goede afspiegeling van het risicoprofiel van uw gemeente in vergelijking met andere gemeenten. De financiële positie is voldoende, maar blijft kwetsbaar Wij hebben vastgesteld of de door het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. Uit deze analyse blijkt op het eerste gezicht dat de financiële positie van de gemeente als geheel voldoende is. De netto schuldquote is in 2025 sterk gedaald en de solvabiliteit heeft geprofiteerd van de sterke resultaten van de afgelopen twee jaar. In de tabel op de volgende pagina hebben wij een korte analyse opgenomen per kengetal. In de jaarstukken ontbreekt een duidelijke conclusie van het college over de samenhang in de financiële positie van de gemeente. De analyse van de kengetallen blijft grotendeels beschrijvend. Onze analyse is dat de gerealiseerde kengetallen aanmerkelijk beter zijn dan in de begroting 2025. Dat komt vooral door lagere financieringsbehoefte, achterblijvende investeringsuitgaven en een versterking van het eigen vermogen. Daarom moet vooral de combinatie van schuldquotes, solvabiliteit en structurele exploitatieruimte in samenhang worden gelezen.

De huidige positie is voldoende, maar de ruimte voor de komende jaren blijft gevoelig voor investeringsritme, rijksbeleid, onderwijs-huisvesting en druk binnen het sociaal-domein. In dat kader zien wij dat de gemeente voor de komende jaren een uitdaging heeft in haar financiële positie. Daarom raden wij u aan om bij iedere begroting, bestuursrapportage en jaarrekening, alsmede bij raadsbesluiten met een materieel financieel effect, de (verwachte) ontwikkeling van de solvabiliteit en netto-schuldquote expliciet zichtbaar te maken.

19 Samenvatting

Samenvatting

Onze analyse van uw financiële positie Kengetal

Jaarrekening

Begroting 2025

Realisatie 2025

Realisatie 2024

Analyse

58%

De realisatie is gunstiger dan de begroting. Dat wijst op minder feitelijke schuldopbouw en/of hogere beschikbare liquide middelen dan verwacht. De verbetering hangt samen met later of minder aantrekken van langlopende leningen en met uitstel in investeringsuitvoering. Positief voor 2025, maar gevoelig als investeringen in latere jaren alsnog plaatsvinden.

40%

Zelfde beeld als de gewone schuldquote: de positie is duidelijk sterker dan in de begroting voorzien. Het geeft ook aan dat een relatief groot deel van de leningen die u op de balans heeft zijn aangetrokken voor andere organisaties, zoals Intermaris.

Informatiewaarde jaarverslag

Netto schuldquote

87%

52%

Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

69%

35%

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Solvabiliteitsratio

23%

34%

31%

De ratio is verder verbeterd. Dit duidt op versterking van het eigen vermogen, mede door positieve resultaten. De hogere solvabiliteit maakt Hoorn financieel robuuster, maar de kwaliteit van het eigen vermogen verdient nuance omdat een groot deel samenhangt met incidentele resultaten.

Interne beheersing

Structurele exploitatieruimte

-0,8%

2,5%

4,0%

De ratio blijft positief maar is dun. Er is feitelijk sprake van een overschot in de exploitatie nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd.

Speerpunten van de gemeenteraad

Grondexploitatie

-3%

0,01%

Het kengetal blijft laag en daarmee beheersbaar. De feitelijke risico's zitten echter meer in project-specifieke uitvoerings- en subsidierisico's dan in de omvang van de totale grondpositie.

95%

Hoorn zit nog onder de 105%-grens. Dit betekent dat de woonlasten voor uw inwoners relatief goedkoop zijn. Het betekent ook dat u ten opzichte van andere gemeenten de komende jaren meer mogelijkheden hebt om de belastingverhoging te gebruiken als structureel algemeen dekkingsmiddel.

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

de gemeenteraad Speerpunten van

Bijlagen

Belastingcapaciteit

94%

96%

20 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Onze analyse van uw weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is door het college een analyse gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31 december 2025. Eerder in dit rapport hebben wij een aangegeven hoe wij aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van deze paragraaf. In dit onderdeel van de rapportage gaan we dieper in op de analyse die door het college gemaakt is. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s die de gemeente loopt en de buffers die gemeente vrij beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit). Uit de analyse van het college blijkt dat het weerstandsvermogen in 2025 is afgenomen van 1,8 naar 1,2. Desondanks past het weerstandsvermogen nog prima binnen de norm van 1,0-1,5 die uw raad heeft gesteld.

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Uw weerstandsvermogen nader geanalyseerd De financiële omvang van de risico’s (het benodigde weerstandsvermogen) is toegenomen van EUR 29,2 miljoen naar EUR 37,5 miljoen. Dit is een forse toename, maar is naar onze mening een bevestiging dat het risicomanagement binnen uw gemeente steeds beter vorm begint te krijgen. De risico’s zijn in 2025 niet echt toegenomen, maar reeds bestaande risico’s zijn beter in beeld gebracht en gekwantificeerd. Dit gaat met name om de risico’s die aanwezig zijn binnen de grote projecten en grondexploitaties. De verwachting is dat het benodigde weerstandsvermogen de komende jaren nog verder zal stijgen, omdat de grote projecten, in het bijzonder de Poort van Hoorn, verder in de uitvoeringsfase zal komen.

Waar het benodigde weerstandsvermogen is toegenomen, is de beschikbare weerstandscapaciteit juist afgenomen. Vorig jaar was dit EUR 53,6 miljoen, dit jaar EUR 45,7 miljoen. De belangrijkste redenen hiervan zijn: • De algemene bedrijfsreserve grondbedrijf is afgenomen van EUR 16,9 miljoen naar EUR 11,7 miljoen door de dekking van de hogere verliesvoorziening van de grondexploitatie Stationsgebied Noord en Zuid. • De egalisatiereserve plankosten grondexploitatie is gedaald van ongeveer EUR 2,8 miljoen naar EUR 1,5 miljoen. Uw raad heeft dit besloten in de nieuwe Nota reserves en voorzieningen. • De overige stille reserves worden niet meer meegenomen als onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit. Vorig jaar had dit onderdeel nog een waarde van EUR 2,3 miljoen. Wij kunnen ons vinden in deze aanpassingen, omdat het daadwerkelijk omzetten van de stille reserves in beschikbare middelen niet altijd eenvoudig is. Daarom gebruiken steeds minder gemeenten dit als onderdeel om risico’s af te dekken.

21 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Grondexploitaties zijn geactualiseerd. Als onderdeel van de jaarafsluiting heeft er een actualisatie van de grondexploitaties plaatsgevonden. Op de volgende pagina hebben wij de resultaten hiervan grafisch weergegeven.

Naast de investeringen is de boekwaarde van de grondexploitaties ook toegenomen door een tussentijdse winstneming van EUR 0,7 miljoen voor de grondexploitatie Bangert en Oosterpolder.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

De boekwaarde van de grondexploitaties is toegenomen met EUR 4,2 miljoen tot een bedrag van EUR 4,2 miljoen. De reden hiervoor is dat de grondverkopen in 2025 lager zijn geweest dan de investeringen die gedaan zijn. Hieronder hebben wij dit samengevat. De totale investeringen in 2025 bedragen EUR 9,2 miljoen en kunnen als volgt worden gespecificeerd: Investering

Fysiek domein

Bedrag in EUR miljoen

Sociaal domein

Fysiek domein

Grondverwerving

1,2

Bedrijfsvoering

Sociaal domein

Bouw- en woonrijp maken en andere inkopen

6,9

Bedrijfsvoering

Uren interne medewerkers

1,1

Verwacht totaalresultaat op eindwaarde is afgenomen Het totale verwachte resultaat uit de grondexploitaties op basis van eindwaarde bedraagt een verlies van EUR 12,9 miljoen. In de jaarrekening 2024 werd nog uitgegaan van een totaal verlies op eindwaarde van EUR 7,5 miljoen. Dit hogere verlies komt voor rekening van de grondexploitatie Stationsgebied Noord en Zuid. In de jaarrekening 2024 werd verwacht dat het totale verlies binnen deze exploitatie uit zou komen op EUR 17,8 miljoen, terwijl dat in de huidige jaarrekening EUR 23,6 miljoen is. In het meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) 2026 is opgenomen dat het hogere verlies is veroorzaakt door de hogere verwachte verwervingskosten binnen het plangebied, alsmede door de hogere indexering van uitvoeringskosten en de grondverwerving van NS en ProRail.

Interne beheersing

Tegenover de investeringen staan opbrengsten voor een totaalbedrag van EUR 4,8 miljoen. Deze kunnen als volgt worden gespecificeerd:

de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Investering

Bedrag in EUR miljoen

Verkoop grond

3,0

Overige opbrengsten (inclusief rentetoerekening)

1,0

Toegerekende subsidieopbrengsten

0,8

22 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein

23 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Risicomanagement binnen grondexploitaties van goed niveau In het MPG 2026 zijn de risico’s in de bestaande grondexploitaties berekend op EUR 8,5 miljoen. Dit is een toename van EUR 2,0 miljoen ten opzichte van het MPG 2025. Deze risico’s komen voor het grootste deel (EUR 7,7 miljoen) voor rekening van het Stationsgebied. Tegenover deze risico’s staat een Algemene Bedrijfsreserve (ABR) Grondzaken van EUR 11,7 miljoen. Dit is een forse daling ten opzichte van de stand van de ABR Grondzaken van vorig jaar, toen deze nog EUR 16,9 miljoen bedroeg. Deze daling komt omdat de toename van de verliesvoorziening van de grondexploitatie Stationsgebied Noord en Zuid van EUR 4,7 miljoen gedekt is vanuit de ABR Grondzaken. De ABR Grondzaken is echter nog steeds EUR 3,2 miljoen hoger dan de risico’s die uw gemeente loopt met haar lopende grondexploitaties. In het MPG 2026 heeft het college onderbouwd dat dit overschot niet toereikend is om (grote) verliezen bij nieuw te openen exploitaties op te vangen. Ook is het raadsbesluit verwerkt dat in 2029 (dat was 2027) EUR 5,0 miljoen wordt terugbetaald aan de Algemene Reserve.

Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Schattingen gehanteerd bij waardering van grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In de tabel op de volgende pagina zijn onze bevindingen weergegeven.

Overige schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college ook belangrijke schattingen buiten de grondexploitaties om. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting

Oordeel

Waardering immateriële vaste activa

Evenwichtig

Waardering materiële vaste activa

Evenwichtig

Onjuiste boekwaarden bestaande activa zijn gecorrigeerd Bij de verwerking van de nieuwe Nota activering en afschrijving in de financiële administratie heeft het college geconstateerd dat een aantal bezittingen (activa) van de gemeente in het verleden zijn afgeschreven met een verkeerde looptijd. De oorsprong hiervan gaat terug naar 2016 toen het BBV is aangepast. Op dat moment zijn in de financiële applicatie, in lijn met de nieuwe regelgeving, alle afschrijvingen opnieuw berekend op basis van gelijke afschrijvingen per jaar. Voor activa die is aangeschaft vóór 1998 is de start van de afschrijvingen ten onrechte op 1998 gesteld. Hierdoor is over een te korte periode afgeschreven. In 2025 zijn de te hoge boekwaarden met terugwerkende kracht alsnog gecorrigeerd. Dit heeft in de jaarrekening 2025 gezorgd voor een incidentele last van EUR 4,5 miljoen.

24 Samenvatting

Samenvatting

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein

Jaarrekening

Managementschatting

Oordeel

Toelichting

Voorzichtig

Het college rekent binnen de grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 1,00% (2024: 1,50%). Dit percentage ligt in lijn met de berekende omslagrente in de begroting 2026. De werkelijke omslagrente over 2025 bedraagt 0,60%. Daarom achten wij deze schatting voorzichtig. Indien de werkelijke omslagrente 0,10% zou afwijken, zou dit een effect hebben op het totaalresultaat van EUR 125.000.

Evenwichtig

De verwachte kostenstijging bedraagt 3,8% voor grondexploitaties die uiterlijk in 2030 worden afgesloten en 3,2% voor de andere exploitaties. Deze percentages vallen in het midden van het interval dat extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2026. Op basis hiervan vinden wij de kostenschattingen evenwichtig.

Voorzichtig

De verwachte stijging van de opbrengsten waarmee het college rekening houdt is gebaseerd op de werkelijke afspraken die zijn gemaakt met ontwikkelaars. Deze afspraken verschillen per grondexploitatie. Om toch één indexpercentage te krijgen heeft het college uit voorzichtigheid de laagste index gebruikt (de BDB-index over de afgelopen tien jaar). Deze komt uit op 2,6%. De marktverwachting voor Hoorn is de komende jaren rond 4,7%. Daarom achten wij de ingerekende opbrengstenstijging voorzichtig.

Evenwichtig

De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele omstandigheden van de markt, gemaakte afspraken met marktpartijen. interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.

Informatiewaarde jaarverslag

Gehanteerde rekenrente

Financiële positie

Financiële positie Kostenstijging Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein

Opbrengstenstijging

Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Gehanteerde programmering

25 Samenvatting

Samenvatting

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein

Jaarrekening

Managementschatting

Oordeel

Optimistisch

De looptijd van de grondexploitatie is verlengd naar 2035. De voortgang van de ontwikkeling is afhankelijk van juridische procedures, verplaatsing van een supermarkt, NS/ProRail, contractvorming met de ontwikkelpartner en subsidies. De kasstroom kent grote kostenpieken rond grondaankopen en realisatie. Gezien deze afhankelijkheden is de realisatie van de huidige fasering kwetsbaar. In het MPG 2026 is voor deze grondexploitatie een uitgebreide en transparante risicoanalyse opgenomen, inclusief mogelijk financieel effect in de vorm van een gevoeligheidsanalyse. Deze analyse laat zien dat één jaar uitstel in de fasering een negatief effect heeft van EUR 160.000.

Optimistisch

De einddatum van de grondexploitatie is verlengd van 2030 naar 2032. Voor fase 3/4 is een nieuwe ruimtelijke procedure nodig. Gezien deze afhankelijkheid is de realisatie van de huidige fasering kwetsbaar. In het MPG 2026 is voor deze grondexploitatie een uitgebreide en transparante risicoanalyse opgenomen, inclusief mogelijk financieel effect in de vorm van een gevoeligheidsanalyse. Deze analyse laat zien dat één jaar uitstel in de fasering een negatief effect heeft van EUR 340.000.

Optimistisch

De looptijd van de grondexploitatie is verlengd naar 2029. De huidige aanname is dat de uitgifte van de grond in de resterende plandelen plaatsvindt in 2027, mogelijk 2028. Definitieve afspraken hierover moeten echter nog worden gemaakt, waardoor ruimtelijke procedures mogelijk vertragen. Gezien deze afhankelijkheid is de realisatie van de huidige fasering kwetsbaar. In het MPG 2026 is voor deze grondexploitatie een uitgebreide en transparante risicoanalyse opgenomen, inclusief mogelijk financieel effect in de vorm van een gevoeligheidsanalyse. Deze analyse laat zien dat één jaar uitstel in de fasering een negatief effect heeft van EUR 220.000.

Informatiewaarde jaarverslag

Fasering Stationsgebied Noord en Zuid

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fasering Pelmolenpad

Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Fasering Bangert en Oosterpolder

Toelichting

26 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Afkoop nazorg voormalige stortplaats Westwoud niet in 2025 Op 26 november 2025 heeft het algemeen bestuur van Afvalbeheer Westfriesland een principebesluit genomen om over te gaan tot afkoop van het beheer en nazorg van de voormalige vuilstort in Westwoud. Het principebesluit heeft zij naar de deelnemende gemeenten gestuurd om te voorzien van een zienswijze. Het algemeen bestuur heeft met inachtneming van deze zienswijzen op 22 april 2026 besloten om, onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2027, akkoord te gaan met het definitieve afkoopvoorstel van Bodemzorg d.d. 23 maart 2026 voor de overdracht van nazorg en beheer van de voormalige stortplaats te Westwoud voor een periode van 30 jaar, tegen een afkoopsom van EUR 7,1 miljoen exclusief btw. Omdat de gemeenschappelijke regeling niet over voldoende middelen beschikt, zal deze afkoopsom voor het grootste gedeelte betaald moeten worden door de deelnemende gemeenten. Deze verplichting is nog niet opgenomen in de jaarrekening 2025. Het zal echter wel effect hebben op de begroting 2026. Nieuwe regeling Realisatiestimulans levert EUR 0,9 miljoen op In 2025 heeft de Rijksoverheid een nieuwe subsidieregeling geïntroduceerd: de Realisatiestimulans.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hoorn&id=5f0dfc9c-c183-482f-85c3-379d0251a477