Transcript raadsvergadering 20 januari 2022

Wij hebben gewoon moeite ermee dat op dit moment deze overschrijding van de begroting wordt gedaan. Ik hoor de heer Pomper zeggen, we hebben in het verleden hele mooie dingen gedaan voor voetbalclubs. Dat klopt, dat is ook gedaan, maar dat was ook echt in een andere tijd. Op het moment dat je inkomsten of dat je weinig geld te besteden hebt, dan moet je niet ineens een grote uitgave gaan doen. Wij staan toch echt voor dat voorzichtig financiële beleid. En we hebben eerlijk gezegd ook best veel moeite met dit amendement. Dus dat gezegd hebbende, u zult begrijpen, onze fractie is tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, wij begrijpen deze actie goed, maar wij zullen hier niet in meegaan. Het eerste wat wij hier eigenlijk op tegen hebben is, de begroting is nog net ruim een half jaar klaar en wij hebben gezegd dat we realistisch gaan begroten. Nou als na een half jaar al een begrotingswijziging op een bepaald onderdeel van de begroting moet indienen, vinden wij het geen realistische begroting. Dat is het eerste. Nu gaan we ad hoc een verlaging doen in ons investeringsplafond. Daar kan geen integrale afweging over plaatsvinden. Dat vinden wij niet goed. Er is nog iets.

Als wij dit nu zo doen voor deze vereniging, dan kan het precedentwerking hebben, zodat dat later dat andere zeggen, ja, maar luister eens dat was toen wel in de begroting opgenomen, maar die hebben dat ook en waarom krij… Nou, dat is de precedentwerking die wij niet

willen hebben. En als allerlaatste, wij hebben telkens gehoord, het voorzieningenniveau van de gemeente Hoogeveen is te hoog. Wij denken, als wij niet gewoon het gaan uitvoeren zoals het in de begroting zit, dat is helemaal niet dat daar niet gehockeyd kan worden. Ik begrijp alle voordelen goed, maar dat wij niks gaan doen om dat voorzieningen niveau van de gemeente Hoogeveen te verlagen. Dus wij zullen hier tegen zijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Rijn. De heer Dekker, Partij van de Arbeid. De heer Dekker: Dank u wel, voorzitter. Allereerst was ik enigszins verwonderd dat ik de één na de andere woordvoerder van mensen die het amendement hebben ingediend hoor zeggen hoe blij ze zijn met de goede samenwerking en alsof dat iets bijzonders zou zijn voor politieke partijen in Hoogeveen. Ik bedoel, alsjeblieft zeg, dat hoort toch ook gewoon te zijn dat je elkaar met zaken opzoekt en dat je kijkt of er al dan niet consensus is. Tegelijk moest ik daarna wel weer lachen dat kennelijk niet in staat waren om het bij één woordvoerder te laten, dat toch diverse mensen er nog even wat over wilden zeggen. Maar dat even een inleidende beschieting. En wij hebben onze argumenten de vorige keer gegeven.

We hadden de hockeyclub graag een waterveld gegund, hoewel, nou ja, mevrouw Van Hien noemde duurzaamheid, maar vanuit watergebruik, hoewel daar wel ook al mogelijkheden nu voor zijn voor opvang en zou je daar ook wel weer van alles van kunnen vinden. Maar die discussie gaan we nu niet voeren. Wij vinden die vier ton, ja daar kun je dat zandveld voor doen. We vragen best veel van onze inwoners. We willen nu niet het investeringsplafond wat dat betreft aanspreken om dat te verlagen en we willen het binnen de begroting houden. Wij zijn niet veranderd sinds afgelopen dinsdag. Wij zullen tegen dit amendement stemmen, en dat betekent dus, als ik kijk wie het indient, dit amendement zal het halen. Maar dat betekent dan automatisch dat wij tegen het geamendeerde nieuwe voorstel ook zullen stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik terug naar de indieners. De heer Bisschop, VVD. De heer Bisschop: Dank u wel. Ik snap ook wel uitleggen van de partijen die zeggen van, goh er zijn ook andere uitdagingen. Dat klopt. Er zijn natuurlijk ook dingen beloofd richting de hockeyclub die dit ook wel recht aan doen om dit zo te doen. En ik wil toch nog benadrukken, wij gaan hier niet mee een overschrijding in de begroting doen, want we verlagen het investeringsplafond.

Dus er zullen dan andere afwegingen gemaakt moeten worden, omdat dit dan gewoon als investering vastligt, omdat we dit zo gaan doen. En dat houdt niet in dat wij een overschrijding van de begroting gaan doen. Dus dat wil ik dan nog wel even meegeven, ook in de afweging misschien van de andere drie partijen. Maar ja, volgens mij is dit amendement een meerderheid. En ik bedank alle partijen voor de samenwerking in dezen. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk of er anderen daar nog aanvullingen op hebben, want volgens mij ligt deze discussie wel helder. Dat is niet het geval. De heer Pomper: Ja, voorzitter. De voorzitter: Sorry. De heer Pomper. De heer Pomper: Ja. Dank u, voorzitter. Ja, de heer Meesters zegt, we leven nou in andere tijden. Ja, andere tijden, so what. Ja, helaas leven we in andere tijden, maar dat neemt niet weg dat wij ook afspraken die in het verleden gemaakt zijn ook na moeten komen en dat we ook als een betrouwbare gemeente juist deze afspraken na moeten komen. En de heer Van Rijn is bang voor een precedentwerking. Ik vind dat echt een heel vervelend woord, precedentwerking. Wij hebben toch zelf in de hand waar wij over gaan. Ook in onze

jurisprudentie hebben wij dat juist in de hand. Wij spreken als gemeenteraad af wat de grenzen zijn, waar wij de grenzen kunnen overschrijden en waar niet. Dit heeft niks met een precedentwerking te maken. Dat is een mooi modewoord. Misschien dat we het wat minder vaak moeten gebruiken en wat realistischer naar de begroting moeten kijken wat ook toekomt naar onze inwoners. De voorzitter: Dank u wel. Om te voorkomen dat we een debat gaan organiseren, nog even een reactie van de heer Dekker. Maar ik wijs er even op dat we daarna tot de besluitvorming overgaan. De heer Dekker: Ja, dat realiseerde ik me ook net, dus ik trok mijn handje net terug. Want … De voorzitter: Oké. De heer Dekker: Ik had nog even willen zeggen anders dat ik het wel een beetje bijzonder vind voor de SP die zeg maar ieder jaar gewoon een reden vindt om tegen de begroting in zijn geheel te stemmen, dat die nu zo op deze manier dit standpunt huldigt. Maar dat had misschien tot wat meer debat geleid, dus hierbij stiekem nog een beetje erin gerommeld. De voorzitter: De opmerking is toch gemaakt. Ja. De opmerking is gemaakt. Nee, ik bedoel, ik ga dit nu afkappen, want anders dan komen we toch ergens in een debat. De opmerkingen zijn gemaakt. En het was meer een toelichting nog even op het stuk. Dus ik zou het amendement graag nu in de stemming … Ja, je mag altijd een punt van de orde maken.

De heer Pomper: Ja, ik vind dat de PvdA hier wel heel erg bezig is met campagne voeren. En dat vind ik niet echt chique. De voorzitter: Ja, dat nemen we even voor kennisgeving aan. Ik constateer in ieder geval dat we langzaam maar zeker in een debatronde kwamen in plaats van in een ronde waarin we aangaven hoe we tegen het amendement aankeken. Het amendement ligt voor en ligt ook ter besluitvorming voor. En ik constateer, en u luistert natuurlijk weer goed mee, dat voor dit amendement zijn de fracties van D66, VVD, CDA, Lijst Van Hien, Gemeentebelangen en SP. En dat tegen dit amendement de fracties van ChristenUnie, SGP en de Partij van de Arbeid zijn. En daarmee is dit amendement met 25 voor en 6 tegen aangenomen. Dan zouden we, want dat was net even gevraagd, het totale voorstel aan de orde hebben. Maar het voorstel is in zijn totaliteit gewijzigd. Maar het kan zijn dat de drie fracties die … Ik ga ervan uit dat alle fracties die voor zijn sowieso dat standpunt zullen blijven huldigen, anders hebben we een vreemde constructie. Maar dat de fracties die tegen gestemd hebben nog even daar kort op willen reageren. Maar dan niet meer met een debatvorm, maar even in een korte reactie aangeven of ze voor of tegen zullen zijn, zoals het voorstel er nu ligt. Ik doe het toch maar even voor de formaliteit. De fractie van de SGP, de heer Van Rijn.

De heer Van Rijn: Ja, voorzitter, ik wil toch even een stemverklaring hierop afgeven. Wij betreuren het dat wij niet voor dit raadsvoorstel nu kunnen stemmen. Wij hadden ingestemd met een zand gestrooid veld. Maar nu gaan wij er niet voor stemmen. En wij vinden het heel erg dat wij geen begrotingsdiscipline kunnen handhaven, ondanks dat we binnen de begroting blijven, gaat dit toch buiten de afspraken om die wij in de begroting gemaakt hebben. Dus dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De ChristenUnie, de heer Meesters.

De heer Meesters: Dank u wel, voorzitter. Onze fractie zal tegen het gewijzigde raadsvoorstel stemmen. Reden daarvoor is, wij gunnen de hockeyvereniging van harte een veld. Dat was al voorzien in de begroting. Dus in die zin willen we de hockeyvereniging niet zijn veld ontzeggen. Alleen deze extra uitgave die ten kosten gaat inderdaad van het investeringsplafond, dat wordt niet integraal afgewogen, daarom kunnen wij ook niet voor dit voorstel zijn. En we zullen dus helaas tegen moeten stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Partij van de Arbeid, de heer Dekker. De heer Dekker: Voorzitter, verder niets toe te voegen aan wat wij al gezegd hebben. Wij zullen tegen dit voorstel zijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het voorstel aan de orde en constateer ik dat voor het voorstel zijn, de fracties van D66, VVD, CDA, Lijst Van Hien, Gemeentebelangen en de SP. En er tegen de fracties van ChristenUnie, SGP en PvdA. En daarmee is het voorstel uiteindelijk ook weer met 25 voor en 6 tegen aangenomen. 1.7 Verordening Jeugdhulp 2022 De voorzitter: En ga ik spoorslags door naar de verordening op de jeugdhulp. De verordening vast te stellen. U gaat daarmee akkoord? Dat is het geval. Daarmee is het voorstel unaniem aangenomen. 1.8 Vaststelling besluitenlijst 23 december 2021 en 11 januari 2022 De voorzitter: Kom ik bij 1.8, de vaststelling van de besluitenlijst van 23 december.

Geen op- of aanmerkingen, dan laten we de hamer erop vallen, dan is die besluitenlijst vastgesteld. En datzelfde geldt voor 11 januari. Besluitenlijst ook akkoord of wat u betreft ook vastgesteld. Dank u wel. Dan is de heer Kreuze heeft de hand nog opgestoken. Die komt in één keer groot in beeld bij mij. Nou dan moeten we zeker even kijken wat er aan de hand is. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Nou zo groot ben ik niet, voorzitter. Maar ik miste in de agenda het woord pauze. Kunt u daar nog rekening mee houden. De voorzitter: Nou u bent mij voor. En nou, dan kan ik in ieder geval ook aangeven dat ik naar uw wensen van de raad uiteraard luister. En ik zou zeggen, we zijn nu aan het einde van de besluitvormende ronde gekomen en moeten toch sowieso hier een verandering in voorzittersrol invoeren. Want de heer Bertels zal de debatrond rond de herontwerp sociaal domein gaan leiden. En ik stel voor dat we dan tegelijkertijd even er gebruik van maken om ook even koffie, thee of wat iets meer zij, even tot ons te nemen en dan weer fris en fruitig aan de debatronde te beginnen. Dus ik schors de vergadering voor een kwartier. 1.9 Sluiting besluitvormde ronde De voorzitter: Oh nee, ik schors de vergadering niet. Ik sluit het besluitvormende deel en de heer Bertels zal straks weer de debatronde openen. Ik sluit de besluitende vergadering.

2

Debatronde (Digitaal StarLeaf) 2.1 Opening debatronde De voorzitter: Dames en heren, welkom bij de debatronde. Even de juiste stukken er ook allemaal bij hebben. Vandaag een debatronde over het herontwerp sociaal domein. 2.2. Spreekrecht De voorzitter: Als eerste is gelegenheid voor het spreekrecht. En als insprekers hebben we de heer Stout, voorzitter van de Stichting Contactpunt Mantelzorg Hoogeveen. En ik kijk even op het lijstje of de heer Stout aanwezig is. Voor alle zekerheid is ook al de inbreng van de heer Stout … Ah kijk, daar komt hij in beeld. Welkom, de heer Stout. Ik wou net zeggen, uw inbreng is ook al even rondgedeeld, dat mensen het ook al deels tot zich hebben kunnen nemen. Maar ik geef u graag het woord. En ook digitaal geldt net als fysiek voor de inspreker, u heeft drie minuten spreektijd. Ik zou zeggen, pak die uitdaging, gaat uw gang. De heer Stout: Goed, dank u wel. Geachte gemeenteraad, ‘…’. Ik zal ‘…’. Zoals aangegeven ‘…’ De voorzitter: Mijnheer Stout, ik weet niet of u uw geluid iets te hard heeft staan, maar u bent heel slecht te verstaan. De heer Stout: Ik heb geen idee wat ik moet doen. Hij staat bij mij op maximum. De voorzitter: Ja, misschien moet u die iets zachter zetten. De heer Stout: Oké. Beter? De voorzitter: Ja, dit is al beter. De heer Stout: Oké.

Als voorzitter van Contactpunt Mantelzorg behartigen wij de belangen van de mantelzorgers in de gemeente Hoogeveen. Ik wil me dan ook focussen op de voorgestelde bezuinigingen bij de SWW, waarbij mantelzorg wordt genoemd als een post waar een streep door kan. Dat baart ons grote zorgen. Mantelzorg Vitaal is naast de respectzorg een activiteit die van onschatbare waarde is voor de mantelzorger, en ik kom daar straks op terug. Ondersteuning en aandacht voor mantelzorg is voor gemeenten geen vrijblijvende zaak. In december 2020 is in de Tweede Kamer een zogenaamd mantelzorgakkoord aangenomen, een programma van vroegtijdige ondersteuning voor mantelzorgers in Nederland, waarbij gemeente één van de vijf partijen is. ‘…’ is de rol van de gemeente beschreven, geen vrijblijvendheid dus. Er is 2021 een landelijke kosten- en batenanalyse gemaakt van maatschappelijke waarden van mantelzorg. Wordt de mantelzorger vervangen door een professionele zorg, dan bedraagt het totale vervangingswaarde van alle mantelzorg landelijk 44 miljard euro. Die rekening, die formule, is toegepast op elke gemeente. En voor Hoogeveen komt dit neer op een bedrag van 160 tot 145 miljoen euro per jaar. Bedenk dat tien procent van de mantelzorgers overbelast zijn en een groot gevaar lopen dan om te vallen. Kortom, houdt de mantelzorg in de benen, mantelzorg is geen vrijblijvende zaak.

Blij waren we als CPM met het besluit om bezuinigingen in 2021 de vrijwilligersorganisatie met de zorg en mantelzorg ongemoeid te laten. Met grote ongerustheid en ook boosheid moeten we nu echter constateren dat mantelzorg wederom in de gevarenzone belandt. We hebben het over de reeks ontspanningsactiviteiten als waardering voor de mantelzorger. Immers, Mantelzorg Vitaal biedt lucht aan mantelzorgers, biedt het contact met lotgenoten tijdens de actieve kracht, activiteiten kracht. Biedt het vernieuwde energie om te functioneren in het dagelijks leven en helpt het om nog steeds vol

te kunnen houden. Kortom, de waarde in kwaliteit van Mantelzorg Vitaal staat voor mantelzorgers vast. Immers, onze Hoogeveense mantelzorgers zijn van onschatbare waarde. Onze Hoogeveense mantelzorgers zijn 24/7 kwetsbare burgers. Onze mantelzorgers verdienen het om niet weggehakt te worden. Onze Hoogeveens mantelzorgers zijn mensen van vlees en bloed die ook door de problemen in de zorg onder deze hoge druk komen te staan. En actueel, de impact van de coronacrisis niet te vergeten. Onze Hoogeveense mantelzorgers verdienen het te worden gewaardeerd. Dat betekent dat je wordt gezien en wordt erkend. Laat onze gemeente mantelzorgers mantelzorgers zijn met hoofdletter M. Tot slot, wij met de samenleving zijn er voor alle burgers en zeker voor die grote groep mensen die wij niet altijd horen. De veerkracht van deze grote ‘…’ verdient steun. Wij adviseren dan van CPM ook, handhaaf het budget Mantelzorg Vitaal voor de komende periode in ieder geval. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stout. En keurig in de tijd. Ik kijk even rond of er vragen zijn aan u. En ik zie een handje van mevrouw Prins. Daarna komt ik bij mevrouw Van den Oord en daarna bij mevrouw Pullen. Dus eerst mevrouw Prins. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Dank u wel, voorzitter. Dank voor het inspreken, mijnheer Stout. Edo. We hebben elkaar vaak ontmoet.

Ik heb je mazzel gehad om een poosje lid te mogen uitmaken van mantelzorg vitaal. En ik weet hoe belangrijk het werk is wat jullie doen, zowel privé als ook in mijn dagelijks leven. Ik heb eigenlijk wel een vraag aan u. Hoeveel waarde … Ik weet het, ik ken het uit ervaring. Maar kunt u uitleggen van hoeveel waarde Mantelzorg Vitaal is voor de mantelzorgers? De heer Stout: Ja. Ik hoop dat ik het kan doen. Ik ben … Wij hebben te maken met Doe Mee, met meedenken, maar ook in de uitvoering van activiteiten van mantelzorg vitaal. Ik daarin ervaren we ook steeds dat mantelzorgers heel graag in ieder geval zich voorbereiden in ieder geval om naar de activiteit te gaan. Daarmee is de thuissituatie geregeld. En je ziet dan dat mantelzorgers vrij van geest en van zorg naar de activiteit kunnen gaan en ook aangeven naar elkaar, lotgenoten, dat we daar energie uit halen. En dat is een de geluiden, de prikkels in de ogen, traantjes in de ogen bij de mensen zeggen mij voldoende als zijnde dit is een kwaliteit, hier moet je niet aankomen. Dit is alleen een waardevol … En daarnaast kunnen we wel zeggen dat het eigenlijk uniek is in de provincie Drenthe dat dit programma, zo’n programma als Mantelzorg Vitaal, in de gemeente aan mantelzorgers aangeboden wordt. Ik word er zelf ook, nou, ik krijg er ook energie van op de wijze waarin mantelzorgers met elkaar tijdens een activiteit hiermee omgaan.

De voorzitter: Oké, dank u wel. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Dank voor uw antwoord. Mag ik nog een aanvullende vraag stellen, voorzitter? De voorzitter: Ja, als het een korte is. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Even ter verduidelijking? Ja? De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Even voor de luisteraars die misschien niet weten waar het over gaat. Het gaat over mantelzorgers die twentyfour-seven voor hun partner of hun naaste zorgen. En wat jullie doen is dat jullie de mogelijkheid biedt om deel te nemen aan activiteiten. In andere steden wordt daar een mantelzorgkoppeling met een geldbijdrage voor gegeven. En Hoogeveen heeft enkele jaren geleden ervoor gekozen om het aan te

bieden in de vorm van activiteiten. En dat is waar jullie de vreugde zien en het kunnen loslaten even van het zorgen. De heer Stout: Ja. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Oké, dank je wel. De heer Stout: Dat is correct, ja. De voorzitter: Oké, dank u wel. Mevrouw Van den Oord van de SP. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Ja. Dank u wel, voorzitter. En dank u wel, mijnheer Stout, dat u de moeite heeft genomen om deze raad nog even op het belang van Mantelzorg Vitaal te wijzen. Mijn vraag is, vreest Mantelzorg Vitaal daadwerkelijk voor het voortbestaan? Zeker gezien het feit dat deze raad altijd aangegeven hebben, zoals mevrouw Prins ook al aangaf, dat wij mantelzorg hogelijk waarderen en dat het niet zo kan zijn dat ouderen langer thuis moeten blijven wonen of dat de toegang tot zorginstellingen heel moeilijk gemaakt is door het kabinet Rutte, dat het nu zo is dat mensen aan hun lot overgelaten worden en dat ze niet de gelegenheid krijgen om zich te kunnen ontspannen of met lotgenoten te kunnen delen waar ze dagelijks tegenaan lopen, en even de onderbreking van die taak te hebben door deel te nemen aan Mantelzorg Vitaal. Vreest u daarvoor? De heer Stout: Ja, daar vrees ik nu voor. Ja, want het staat in het besparings- c.q. bezuinigingspakket van de SWW voor 2,5 ton. Daar staat dit in opgenomen.

Dat betekent dat in ieder geval hete budget wat nu nog aanwezig is of geheel of in delen stopt. En dat betekent, het budget wat er nu is, is uitsluitend wordt benut voor activiteiten, of een weekend of een dag uit, voor de mantelzorgers. En juist omdat dit zoveel energie geeft aan hun, zoveel ontspanning teweeg brengt en als lotgenoten samen op pad te zijn, onderweg zijn, en samen doen, denk ik, daar moet je niet aankomen. Dit is zoveel waarde, dat moet je niet aantasten. Handhaaf het zoals het is. En betekent ook … Uiteindelijk betekent ook nog het feit, dit is een budget wat in 2015 als mantelzorgcompliment naar de gemeente gegaan is als niet geoormerkt geld, en binnen natuurlijk lumpsum van de VNG naar de gemeente gaat. Omgerekend betekent dat, vanaf 2015 omgerekend procentueel heeft Mantelzorg NL dat uitgerekend en betekent dat Hoogeveen in die lumpsum zes ton heeft zitten, ruim zes ton voor waardering en ondersteuning van mantelzorgers. Dus dan denk ik, het moet … Het is waardevol als het ook voor die doelgroep besteed blijft worden. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Hartelijk dank voor uw uitleg, mijnheer Stout. En wijdt de SP aan uw zijde in dezen. Wij sluiten ons aan bij uw beroep op de raad. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Pullen van de ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Mevrouw pullen, even uw geluid aanzetten.

Probeert u het even, ik heb uw naam genoteerd. Dan ga ik even de lijst verder en dan kom ik straks weer bij u terug. Dan ga ik maar eerst naar mevrouw Bouius van het CDA. Mevrouw Bouius-Feyen: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, mijnheer Stout, ook het CDA heeft uw verhaal gehoord. En in de stukken staat over de mantelzorg, in overleg met onze partners moeten we deze mensen koesteren en waarderen. En als zoiets in het stuk staat dan kunnen we ze niet alles ontnemen. Dus ook het CDA zal zijn volle inzet om voor de mantelzorg zijn best te doen. En succes voor u met al uw werk voor de mantelzorg.

De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan mevrouw Van Hien van Lijst Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja. Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Stout, fijn u weer te zien. Fijn dat u kwam inspreken. Mijn vraag is eigenlijk in dezelfde richting als de vragen die eerder zijn gesteld, alleen wat concreter. Zou u ook een voorbeeld, praktisch voorbeeld, kunnen geven wat het zou betekenen en wat het effect zou zijn voor de mantelzorgers als Mantelzorg Vitaal verdwijnt? De heer Stout: Ja, simpel, dan is er geen … Zijn er geen, in Hoogeveen, geen activiteiten voor mantelzorgers. Mevrouw Van Hien: En wat is het effect daarvan op de deelnemers? De heer Stout: Dan zijn er misschien wel op regio of in de wijken activiteiten voor de burger waar een mantelzorger aan deel kan nemen, maar de mantelzorger zelf geeft helder aan dat ze heel graag activiteiten met lotgenoten willen ondergaan, willen ze deelnemen. Nou dat zal op wijkniveau dan niet plaatsvinden. En dan denk ik, nou dan is datgene wat ze juist energie uit halen, samen met elkaar kunnen spreken over hun eigen zorgen, maar ook vrij zijn van de thuissituatie, dan is dat niet meer aanwezig. Dat zou ik zeer betwijfelen. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Stout: En betreuren beter gezegd. Mevrouw Van Hien: Dank u wel. De voorzitter: Ja, dan kijk ik even naar de heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja. Dank u wel, voorzitter.

Ik heb even een vraag aan mijnheer Stout. Die is wel van een hele andere orde, maar die wel zeg maar de maat geeft om te wegen wat hij over de financiën zegt. Kijk, mantelzorg dat kan ín één keer abrupt aan de orde zijn vanwege dat iemand een ongeluk krijgt. Maar er is ook heel veel mantelzorg, dat zie je aankomen. Dat wil je graag inzetten, maar ja, je weet eigenlijk niet hoe je dat doen moet. Mijn vraag is dan even aan u, heeft u daar ook met Mantelzorg Vitaal zeg maar iets om deze mensen te begeleiden, om hen uitleg te geven hoe mantelzorg werkt en dat zeg maar … Ja, een cursus is natuurlijk een beetje vreemd woord, maar dat ze wel even goede dingen aangereikt krijgen om mantelzorg te gaan starten. Is dat ook bij u aanwezig? De heer Stout: Nou wij zijn belangenbehartigende organisatie en werken heel nauw samen met de Stichting Welzijnswerk. Dat betekent in ieder geval dat mensen die vragen hebben over, wat is mantelzorg, wie kan me ondersteunen? Daar zijn mantelzorgconsulenten waar ze zich bij kunnen voegen. En die zijn grandioos en vaardig en kunnen uitstekend ondersteuning geven. Wij zijn wel heel praktische mensen. Kijken naar beleid en kijken waar zijn de handicaps waar het belang van mantelzorg niet behartigd wordt. Dus dat is iets andere orde. Maar Hoogeveen aan de SWW en rijk aan een aantal vaardige en kwalitatief goede mantelzorgconsulenten.

De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan kijk ik even … Voordat ik bij de heer Bisschop kom, kijk ik even. Mevrouw Pullen is weer ingelogd en hopelijk … Mevrouw Pullen-Muis: Hoort u mij? De voorzitter: Ja, ik hoor u, luid en duidelijk. Gelukkig.

Mevrouw Pullen-Muis: Nou ik weet niet wat er aan de hand was. Ik heb een stuk gemist, dus misschien dat ik straks in mijn bijdrage nog even terugkom op Mantelzorg Vitaal. Ik had al eerder als vraag aan mijnheer Stout of de waarde van mantelzorg of het ook in het plan of het herontwerp sociaal domein zat. Kijk, we focussen nu op de bezuinigingen, op besparing, dan komt zo terug. Maar zat dat onvoldoende in het herontwerp sociaal domein? De heer Stout: Nou in mijn … Mevrouw Pullen-Muis: Is de vraag goed overgekomen? De heer Stout: Ja, ja. Ik … We hebben een reactie gegeven naar de adviesraad, gericht op het feit dat eigenlijk in het hele sociale domein de titel de tekst en de bewoording mantelzorg niet of nauwelijks in beeld is. Daarop reageerde ik, omdat ik denk dat mantelzorg langzamerhand een redelijke status, en zowel maatschappelijk en politiek, een redelijke status heeft gekregen. En denk dat eigenlijk na de drie pijlers waar het sociaal domein op geschreven is, op gebaseerd, dat eigenlijk mantelzorg daar ook een vierde pijler zou kunnen zijn. En we merken dat het nog … Wel extra nodig is, want langzamerhand met de hele zaak rond de coronacrisis, en het feit dat mantelzorgers ‘…’ dat dat in feite dus zo van belang is dat de mantelzorg daar in beeld is en politiek heel duidelijk een punt heeft in het Nederlandse.

Dus daar vind ik even … Want daar hebben wij toen op gereageerd naar de adviesraad. En vinden wij dat dat ook te weinig in de nota sociaal domein niet in te voorschijn komt. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan kijk ik naar de heer Bisschop, VVD. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Stout, hartelijk dank voor uw heldere betoog. Ook wij ondersteunen natuurlijk de ondersteuning van de mantelzorgers. Wat mij dan wel verbaasd, als ik het herontwerp doorneem, dan staat bij de preventieve activiteiten die niet aantoonbaar effectief zijn kunnen worden beëindigd, omdat het effect daar niet van is aangetoond is de significante stijging van de kosten van het achterliggende veld niet waarschijnlijk. Tot slot willen we erop wijzen dat Mantelzorg Vitaal valt onder deze preventieve activiteit. Wat vindt u dar nu van als dat zo leest in een herontwerp. De heer Stout: Nou vind ik … Ik heb daar een beetje moeite mee. En omdat ik denk dat Mantelzorg Vitaal eigenlijk mag je plaatsen onder preventief. Echter, de kwaliteit die het heeft is waarschijnlijk niet in getallen weer te geven, maar is veel meer in emotie van de mantelzorgers zelf weer te geven. Want men klaart op na een dag. Als u een dag uit geweest bent en u hebt dat met heel veel energie gedaan heeft, hoe meet u dat bij uzelf? Nou dat is de kwaliteit die in feite dus de activiteiten van Mantelzorg Vitaal teweeg brengen.

En dat mag je misschien plaatsen onder preventief. Maar dan moet je wel onderscheid maken van soorten. Waar ga je preventief op toepassen en ga je meten of het anders moet. En wil je preventief plaatsen dat het zou moeten zijn op een wijk-, buurtniveau, dan denk ik, wat ik toen straks al aangaf, dan is het eigenlijk waarschijnlijk niet de activiteit waar de mantelzorger zichzelf thuis voelt, omdat hij heel graag bij zijn lotgenoten wil zijn en daar uitwisseling wil plegen, daar ook energie uithaalt. En ook constateert waar hij dus in zijn vrije … In zijn andere tijd wel eens contact opneemt om even met elkaar te kunnen spreken van, hoe los je dit op dit probleem in de privésituaties. We merken ook … De heer Bisschop: Eigenlijk zegt u … De heer Stout: Ja? Gaat uw gang.

De heer Bisschop: Eigenlijk zegt u van, dit is eigenlijk onbetaalbaar. De heer Stout: Onbetaalbaar. Dat is onbetaalbaar. Als u het onderzoek ziet over de kosten-batenanalyse landelijk, ingezet door Mantelzorg NL, dan schrikt u van de kosten en de waardering die daar eigenlijk mantelzorgers daarin hebben. Ongelofelijke bedragen. Hoogeveen, zouden mantelzorgers niet meer … Opeens uitvallen. Zelfs al zou het 10 procent zijn. Dan praat je over enige miljoenen. Miljoenen die je als vervangen voor professionals zal moeten doen. De voorzitter: Oké. De heer Bisschop: Heel helder, dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Stout. Dan kijk ik even rond. Alle vragen zijn gesteld. Dan wil ik u bedanken voor uw bijdrage. 2.3 Herontwerp sociaal domein - Programmaplan De voorzitter: En dan komen we aan bij het debat. En het debat gaat over een vijftal onderwerpen. Kijk, ik weet ook, het gaat over het sociaal domein, het herontwerp en het is een breed onderwerp en het gaat over diverse aspecten. Er liggen vijf besluitpunten voor en ik weet dat het lastig is, maar u zal mij en ook uzelf kunnen helpen als u straks in uw bijdrage aan kunt geven hoe u ten aanzien van deze vijf besluiten erin zit. En de eventuele bijdrage wat dan bij debatpunten bij welk besluit dat is. De vijf voorstellen zijn om de inspraaknota ontwerp programmaplan vast te stellen.

En de voorstellen tot aanpassingen te verwerken in het programmaplan. Dan het programmaplan herontwerp sociaal domein vast te stellen, de financiële gevolgen daarvan mee te nemen in de P&C-cyclus, in de gemrap 2022 en de begroting 2023 en volgend. Het programmaplan te gebruiken als basis voor de beleidskeuzes die de komende jaren nog worden gemaakt in het sociaal domein, onder andere door middel van het uitvoeringsprogramma. En de implementatiekosten van dat uitvoeringsprogramma mee te nemen in de P&C-cyclus en dan ook in de gemrap 2022 en de programmabegroting 2023-2026. Ik weet ook, het vraagt misschien ook wat meer tijd om dat duidelijk te maken door elke partij. Dus daar wil ik ook wel wat gelegenheid voor geven. Verzoek het niet om het daarmee ook gelijk te overdrijven qua tijd. Maar dit is de essentie wat nu voorligt. Ik weet dat het ontwerp, herontwerp, veel breder is, en daar kunnen ook veel meer, maar dat kunnen ook debatten zijn die na afloop van deze bijeenkomst van deze debatronde alsnog later geïnitieerd kunnen worden en die dan ook weer aanvullingen kunnen zijn op hetgeen nu voorligt. Hiermee wou ik de debatrond openen, en ik zie al een aantal handjes en ik probeer dat nu te inventariseren. En als eerste … De heer Bisschop: Voorzitter, ik wou even een punt van orde maken.

Gaan we nu de vijf punten allemaal aangeven, of gaan we een korte weergave geven van wat ons standpunt, voorlopig standpunt, is en wat dan eventueel debatpunten zijn? De voorzitter: Als u uw voorlopig standpunt kunt aangeven en wat uw voorlopige debatpunten zijn. En als daaruit ook duidelijk is wat uw standpunt is ten aanzien van die vijf voorstellen, vind ik het prima. Ja? Is dat goed, die wissel? De heer Bisschop: Is duidelijk, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Oké, dan begin ik bij de heer Van Rijn, SGP.

De heer Van Rijn: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, de plannen van het herontwerp daar zijn wij gewoon enthousiast over. Daar kunnen wij gewoon zeggen van, ja, dat is voor een hele mooie actie die nu ingezet gaat worden. Daar hoeven wij ook niet geheimzinnig over te doen. We zijn ook heel blij dat het college dus nu aangegeven heb, jongens luister, met deze actie zijn we echt aan de bodem gekomen van wat wij kunnen ombuigen op het sociale domein. Als wij verder gaan dan gaat het ten kosten van de kwaliteit van de zorg die daar geleverd moet worden. Daar zijn we heel tevreden over. Maar het financiële plaatje dat baart ons zorgen, daar worden wij heel ongemakkelijk van. Dat wij met zulke grote afwijkingen, zoals wij dat in de Schone Lei vastgesteld hebben. Dus ja, daar hebben wij heel veel moeite mee. Wij weten niet hoe we dit moeten gaan goedkeuren. Maar moeten we voor … Want u noemt wel de onderdelen, en dat snap ik, maar als het onderdeel financiën niet voor ben, dan kan de rest niet uitgevoerd worden. Daar komt het eigenlijk dan op neer. Dus het zit heel lastig in elkaar. En daarom hebben wij nu … Wij zouden zo voor kunnen zijn, mits die financiële gevolgen er nu niet in dit raadsbesluit voordoen. Maar die zitten er nu één keer in, dus wij weten nog niet welke kant het opgaat, voor of tegen.

En wij willen graag als debatpunt hebben over de informatie die wij gekregen vanaf zeg maar 2020, zoals de Schone Lei voorlag, en die we nu hebben. Want het is veertien maanden geleden dat wij dat vastgesteld hebben ofzo, ik weet het niet precies meer. Maar nu is eigenlijk de informatie honderdtachtig gedraaid en we zitten met een tekort van vijf miljoen. En daar willen wij graag even over spreken in het debat. Dank u wel. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan kijk ik naar mevrouw Van Hien van Lijst Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, fijn dat u in ieder geval even de ruimte geeft om het, ja, een soort van eigen invulling aan te geven. Of tenminste, iets af te wijken van de standaard procedure. Allereerst wil ik in ieder geval even mijn dank en complimenten geven aan alle betrokkenen voor dit omvangrijk programmaplan en alle bijbehorende documenten. De standaardprocedure zoals wij gewend zijn, dat vind ik heel lastig bij dit voorstel. Kort het voorlopig standpunt weergeven en de debatpunten, ja, daar zal ik waarschijnlijk iets van afwijken. Ik heb nog best wel veel vragen en opmerkingen ook vooral aan het college. Maar ik doe mijn best om het zo kort mogelijk te houden. Voor nu kan ik wel zeggen dat we nog geen standpunt in kunnen nemen over alle onderdelen van het raadsvoorstel. Wel kunnen we een voorlopig standpunt innemen over punt 1 en punt 5.

En dat is het vaststellen van de inspreeknota en het meenemen van de implementatiekosten in de P&C-cyclus. Maar de andere punten liggen wat mij betreft nog open. Nou, de heer Van Rijn gaf net al even aan, die had wat moeite met de financiën. Het belangrijkste punt was natuurlijk denk ik de financiën. Dat wijkt af van die 8,5 miljoen wat we voor ogen hadden om te besparen. Er is een besparing mogelijk van 1,9 miljoen. En dat resulteert in een begrotingstekort van in de meerjarenbegroting van 5,1 miljoen in 2025. Daarbij heb ik eigenlijk twee vragen aan het college. Met de kennis van nu, in hoeverre vindt het college dit tekort verontrustend. En onderling hebben we het er al even over gehad van hoe dat kan dat een dergelijke vergissing, tussen aanhalingstekens, mogelijk was. Wellicht is het goed dat de wethouder daar ook nog even een toelichting op geeft van, hoe zijn we toentertijd bij die acht miljoen gekomen. Dat is het eerste. Over het programmaplan. Ja, op zich vinden we dat er wel goed uit zien. Opzet is prima, er is veel input geweest, ook de opbouw is prima. ‘…’ geeft ook veel inzicht en overzicht.

Hierbij rijst bij mij wel de vraag, ook weer voor het college, in hoeverre heeft het college het idee dat het overzicht en de acties in het uitvoeringsplan compleet is? En waar baseert het college dat op? Gaandeweg bekroop me toch wel het gevoel dat wij een beetje teruggaan of terugkomen op eerdere besluiten. Dat ik iets las en dat ik dacht van, bijvoorbeeld bij de aanbevelingen, dat hebben we toch net afgeschaald of wegbezuinigd? Zoals de preventieve voorzieningen als inloopmogelijkheden of dat het aantal buurhuizen moet worden overwogen of dat er voorzieningen zijn beperkt. En mijn vraag is, zijn we te voorbarig geweest? En kan de wethouder daar een reactie op geven? Verder delen we in bepaalde opzichten de kritische kanttekeningen van de adviesraad

sociaal domein met de cliëntenraad. Ook de toelichting bij bijlage 8, de financiële vertaling. Dat neemt dat gevoel niet bij me weg dat het nog steeds gestuurd wordt op geld in plaats van vanuit visie. En het blijft ook wat troebel wat eerdere besparingen hebben gedaan voor de kwaliteit van de dienstverlening. Wat ons betreft staat dat voorop. En de vraag is ook aan het college wederom, kan daar een uitspraak over worden gedaan over wat de besparingen, eerdere besparingen dus, voor effect hebben gehad op de kwaliteit van de dienstverlening. Ik ga naar het eind toe. Nou dan kom eigenlijk op de, waar we het net ook even gehad hebben over de, met de inspreker, over Mantelzorg Vitaal. Het plan om de zogenaamde preventieve voorzieningen die niet aantoonbaar effectief zijn te beëindigen, dat vinden we een hele lastige. Het effect van Mantelzorg Vitaal bijvoorbeeld heeft misschien geen meetbaar effect, maar wel meerwaarde voor de mantelzorg zelf. En in het uitvoeringsplan wordt bovendien gesproken over blijven inzetten op versterken van vrijwilligersorganisatie en mantelzorgers. En die twee beelden of ideeën naast elkaar dat lijkt me tegenstrijdig.

En als debatpunt zou ik daar graag van willen invoeren, nou net hebben we het er al een beetje over gehad, wat vindt de rest van de raad hiervan? En wat zou een definitie moeten zijn van een meetbaar effect of een effect die wij belangrijk genoeg vinden. En als laatste, ook de rekenkamercommissie geeft een kritische reactie. En graag zouden wij willen horen van het college wat hun reactie is op de rekenkamercommissie. Ja, tot zover, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik zie wel dat uw twee vragen langzaam uitgebreid werden naar een aantal meer richting het college. Nou straks wordt het college in de gelegenheid gesteld om die vragen te beantwoorden. Ik wou nu door naar de heer Bisschop van de VVD. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Ook VVD worstelt net als de andere partijen die hiervoor hebben gesproken met het voorlopig standpunt in te nemen. En het is ‘…’ geheel het sociaal domein speelt heel veel. In de uitvoering en in de dienstverlening daar kun je ‘…’ van het financieel verhaal. En dat is natuurlijk … Dat staat ook vaak wel haaks op elkaar. Als je ergens … De heer Scheffers zei dat vanavond ook al in een ander onderwerp van, als je ergens iets gaat besparen, dan houdt het ook in dat ‘…’ wellicht wel iets anders gaat worden. En dat geldt ‘…’ op het sociale domein. Dus dat is een worsteling.

Wij zitten aan de ene kant ‘…’ en aan de andere kant dat financiële plaatje. De voorzitter: Ja. De heer Bisschop, ik zou even vragen van … Ik weet niet of het door het bewegen van u komt, maar qua geluid begint het wat te haperen. De heer Bisschop: Oké. Is het zo beter nu? De voorzitter: Ja. De heer Bisschop: Oké, dan probeer ik een beetje stil te zitten. Ja, ik ben even verhuisd van ‘…’ als wij naar een wifilijn. Alleen zodat ‘…’ De voorzitter: Nee, waarschijnlijk moet je weer terug naar de vaste lijn. De heer Bisschop: Ja, maar goed. Er zitten hier ook wat kinderen boven, dus dat is natuurlijk lastig. Nou goed, dat terzijde. Wij zitten in dubio ten aanzien van ons standpunt. Wat wij wel zien in het voorstel, dat is ook, mevrouw Van Hien zette dat al uiteen, het incidenteel werkbudget wat nu ‘…’ het college, om dat ook in iedere P&C … De voorzitter: Ik moet u even onderbreken, de heer Bisschop.

De heer Bisschop: Ik ga even proberen om op een andere manier te doen. Dan zal ik even opnieuw inloggen, dan zal ik even mijn beurt even overlaten aan anderen. Ja? Dank u wel. De voorzitter: Is goed, kom ik straks weer bij u. Dan ga ik door naar mevrouw Van den Oord van de SP. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Dank u wel, voorzitter. Ik ben geneigd om nu toch als inleiding naar welke debatpunten wij willen inbrengen en wat ons voorlopig standpunt zijn, inderdaad even een toelichting te geven. Allereerst willen we zeggen dat we met heel veel belangstelling kennis hebben genomen van het programmaplan herontwerp sociaal domein. We zijn heel blij met het feit dat er zeer veel partijen betrokken zijn bij de totstandkoming hiervan. We zijn ook zeer positief als het gaat om het optimaliseren van de uitvoering, het verbeteren van de dienstverlening, het verkorten van afhandelingstijden, het meer focussen op wat de zorgvrager nodig heeft. Vroegsignalering van betalingsachterstanden en het efficiënter inrichting van schuldenbewind en het proces eromheen, et cetera, et cetera. Het te ver om nu alle goede punten te benoemen. Maar de rode draad hierin is het verbeteren van de dienstverlening en meer samenwerking van alle betrokken ketenpartners.

Echter, de fractie van de SP heeft herhaaldelijk aangegeven zeer veel moeite te hebben met het uitgangspunt van dit herontwerp, namelijk het zoeken naar mogelijkheden om te bezuinigen. Keer op keer hebben we aangegeven achter een herontwerp van het sociaal domein te kunnen staan, wanneer het doel is om de dienstverlening te optimaliseren. En om onnodig lange trajecten te voorkomen, en met behulp van preventieve activiteiten te voorkomen dat inwoners in een neerwaartse spiraal belanden. Dat onze hulpverlening meer gebaseerd moet zijn op vertrouwen in plaats van wantrouwen en dat de communicatie geoptimaliseerd moet worden. Alhoewel in dit programmaplan hiervoor ook stappen lijken te worden gemaakt, voert in het rapport de opdracht van de Schone Lei de boventoon. Een opdracht die gebaseerd is op verkeerde informatie, zoals zojuist ook al werd gerefereerd door andere fracties. Wij zien ons daarin ook gesteund door het advies van de adviesraad, die tot dezelfde conclusie komen als wij. Hoogeveen kende helemaal niet een overdreven sociaal beleid, zoals door de informateurs voorgehouden werd. Het college bevestigt ook nu weer dat we binnen het sociaal domein nauwelijks bovenwettelijke regelingen hebben. De opdracht vanuit de raad om vergaande bezuinigingen binnen dit domein te realiseren, moet wat onze fractie betreft dan ook volledig van tafel.

Ons voorlopig standpunt mag hiermee duidelijk zijn. Alhoewel we voor optimalisering van de dienstverlening zijn en we dit plan zien als een start voor het verdere uitwerken van een visie op hoe we in Hoogeveen ons sociaal domein vorm willen geven, kunnen wij niet voor stemmen zolang de financiële paragraaf gehandhaafd blijft. Dan zijn onze debatpunten. Zijn fracties het met ons eens dat wij bij de Schone Lei ten aanzien van het sociale domein verkeerde keuzes hebben gemaakt? Zijn fracties het met ons eens dat we met dit plan teveel gemeentelijke taken afschuiven naar vrijwilligers? Zijn fracties het met ons eens dat dit programmaplan ertoe kan leiden dat de kwaliteit van de geboden zorg wordt aangetast? En zijn fracties het met ons eens dat door stapelingen van bezuinigingen voor inwoners geldt dat zij in een sociaal isolement belanden en dus niet samen verder kunnen bouwen op een evenwichtig fundament. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Ja, dank u wel. Ik probeer even snel mee te schrijven met uw standpunten. Dan kijk ik even of de heer Bisschop alweer terug is. Nee, die zie ik nog niet. Dan ga ik eerst even door naar mevrouw Hooijer van Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja, voorzitter, dank u wel. Herontwerp sociaal domein, of moet ik paradigmashift of tansformatieprogramma of verbeteren en voortborduren van de ingeslagen weg.

Dit laatste klinkt wel wat vreemd, want bij de bijeenkomst anderhalf jaar geleden bij de Tamboer kregen we een presentatie van de stand van zaken in Hoogeveen wat betreft het sociaal domein. Alom verbazing over dat zaken die vijf jaar

daarvoor al besproken waren en waarvan men dacht dat ze allang gerealiseerd waren, opnieuw aan de orde kwamen en-of nog steeds niet gerealiseerd waren. En nu blijkt uit onderzoek dat we al wel op de goede weg waren. Dat vinden wij heel vreemd. Totaal niet wat het leek. Vanwaar deze ommezwaai? Hebben wij toen dan de verkeerde informatie gekregen? Op diezelfde middag hadden we nog een andere, en dat was een zeer inspirerende presentatie hoe het anders zou kunnen. De paradigmashift. Daar konden wij ons wel in vinden. Kijken wat een inwoner nodig heeft in plaats van waar hij recht op heeft. Dat sprak ons aan. Wat nu voor ons ligt is een zeer uitgebreid plan met diverse bijlagen, waarbij veel onderzoek en werk is verricht. Onze complimenten daarvoor. Er is met veel organisaties en waaronder de adviescommissie contact geweest. Goed dat er op die manier naar een samenwerking wordt gezocht en dat partijen vooraf worden meegenomen. Dat is wat je noemt participatie. Wij kunnen ons goed vinden in de ambitie en de leidende principes die als kapstok dienen voor een goede basis. Zoals het programmaplan hier voor ons ligt, kunnen we niet anders zeggen dan dat hier een goed doordacht plan ligt. De vraag is echter wel, gaat het in de praktijk allemaal lukken zoals het hier theoretisch op papier staat. Want in het verleden is meermaals gebleken dat plannen niet gerealiseerd konden worden.

Iets wat op voorhand niet lukt is de voorgenomen besparing van 8,1 miljoen. Er zal een gat ontstaan van 5,1 miljoen. De vraag is dus, hoe lossen we dit op. Nog meer besparen op het sociaal domein wordt niet aangeraden. En als Gemeentebelangen zien wij dat ook niet één-twee-drie binnen het sociaal domein te kunnen vinden. Dat betekent dat het voorzieningsniveau omlaag moet, of meer geld van het Rijk, structurele middelen uit het gemeentefonds of … Of moeten we kijken naar het alternatieve scenario? Besparingen buiten het programmaplan. Dit zijn echt zulke rigoureuze keuzes die grote en vaak negatieve gevolgen hebben. Of biedt de inkomensafhankelijke bijdrage van de WMO uitkomst? Als Gemeentebelangen hebben we dit vaker voorgesteld, maar dat was steeds juridisch niet mogelijk. Nu lijkt het er echter wel van te komen en dat juichen wij dus enorm toe. Daarnaast een paar kanttekeningen. Stoppen met een aantal preventieve maatregelen bij SWW. Het is natuurlijk altijd moeilijk om te achterhalen of preventieve maatregelen geld hebben bespaard. Maar heel vaak is het wel aannemelijk dat er later duurdere tweedelijns zorg wordt voorkomen. Mantelzorg Vitaal is daar een voorbeeld van. Binnen Gemeentebelangen zijn wij bewust van het belang van de mantelzorg. Zij zijn de smeerolie van de maatschappij.

Mantelzorg Vitaal zorgt er onder andere voor dat ze in contact met lotgenoten komen, wat heel waardevol is. Wij zullen hier vast en zeker met een motie over komen. En hoever moeten we als gemeente gaan in het aanbieden van hulp. Moet je echt overal hulp van krijgen van de gemeente of van derden. Normaliseren en trouwens ook demedicaliseren zo het uitgangspunt moeten zijn. Daarnaast zoveel mogelijk dicht bij huis naar oplossingen zoeken. Huis, buurt en thuis, deze drie dingen zijn wat ons onlosmakelijk met elkaar verbonden. De PGB’s. Goed dat er qua betaling onderscheid gemaakt wordt tussen professionals en de informele zorg. We vinden nog wel dat er goed gekeken moeten worden naar de hoogtes en de duur van de PGB’s. Vertrouwen is goed, maar controle is beter. En dat geldt niet alleen voor de PGB’s. Dan de praktijkondersteuners van de huisartsen. Fijn dat bijna alle huisartsen hier gebruik van maken. Hoe kunnen we de praktijken die er geen gebruik van willen maken over de streep trekken? Deze huisartsen zullen wellicht vaker hun patiënten doorsturen naar de duurdere tweedelijns hulp, omdat een tussenpersoon in de vorm van een POH ontbreekt. Tot slot. Uit het onderzoek bleek dat de inkomsten en uitgaven van het sociaal domein redelijk in balans zijn. Dat hadden wij niet verwacht.

De vraag die dan bij ons opkomt, hoe kan het dan dat we het toch financieel niet redden? Moeten we de verantwoordelijkheid misschien meer bij de aanbieder leggen? Dat is wat ons betreft een debatpunt. Hoe komt het dat we financieel het niet redden en zouden we die verantwoordelijkheid bij de aanbieder moeten leggen? Hierbij wil ik nog wel de aantekening maken dat we als raad in het begin van deze raadsperiode, er werd net al naar verwezen, al een flink aantal besparingen hebben doorgevoerd, waardoor er nu dus inkomsten en uitgaven blijkbaar in balans zijn. Zoals het nu lijkt, zouden wij in principe akkoord kunnen gaan met de vijf punten. Maar zeker komt er nog een motie en we gaan eest nog in debat. Tot zover, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel. En ik zie dat de heer Bisschop weer terug is. Dus ik wou de heer Bisschop de gelegenheid geven om zijn bijdrage met een kraakheldere lijn alsnog te doen. De heer Bisschop: Ben ik nu te verstaan? De voorzitter: Oh, ja, sorry. Ik had mijn microfoon uit. De heer Bisschop: Ja, volgens mij stond ik gemuted. Dus, maar goed, geeft niet. Ben ik nu goed te verstaan trouwens? De voorzitter: Ja hoor, heel goed te verstaan. De heer Bisschop: Ja. Oké, dank u wel. Oké, een hele kleine herhaling. Wij dubben eigenlijk een beetje over ons standpunt. Enerzijds de uitvoering. Hoever kun je gaan in het beperken van de uitvoering? En in hoeverre kun je die acht miljoen bezuiniging alsnog voor elkaar krijgen. Dat is het duivelse dilemma waar we denk ik als hele raad mee te maken hebben. Wat ons opvalt in het plan is dat er een incidenteel werkbudget wordt gevraagd voor inhuur van externen en onderzoek. Het riekt ook wel een beetje na wat wij in 2016 en 17 ook al een keer hebben gezegd, toen er behoorlijke overschotten waren van reserveer nou geld voor, we hebben toen gezegd innovatiefonds. Daar komt dit eigenlijk een beetje op neer. Je moet kijken gedurende de periode van wat kun je doen en waar kun je de dienstverlening verbeteren en efficiënter maken, dus besparen.

Dat budget juichen we toe, alleen wordt het een structureel budget? Hoe wordt dat in het P&C-cyclus dan aangeboden en wat bedoelt het college met het inhuren van externen en onderzoek? We willen ook een hele mooie passage dat mooi is dat de ontwikkelkansen om een aantal maatwerkvoorzieningen om te buigen naar een voorliggende voorzieningen, vinden we ook een hele goede zinsnede in het plan. En de SWW heeft daar ook in aangegeven dat ze graag een rol daarin willen spelen. Dat zien wij ook wel. Wij zien SWW daar ook een rol in spelen. En wij gaan ook wel pleiten om te kijken en te onderzoeken hoe die rol van SWW ingevuld zou kunnen worden. Wellicht misschien ook wel met meer budget om dan te kijken aan de andere kant dat je met dat budget door handig de indicaties en beter de indicaties te kunnen doen, om daar ook besparingen te kunnen leveren. De kritische noot die we bij dit verhaal hebben, is… En daar wordt, ja alleen mevrouw Van Hien van Lijst Van Hien heeft dat aangegeven. Het onderzoek van het RKC. Het onderzoek van RKC is toch best wel heel kritisch, ook op de uitvoering. Heel kritisch ook op het financiën, op het financiële deel. Maar ook kritisch op de raad. Kritisch op ons allemaal.

Met name de rol die we daarin spelen, van oké, in het maatschappelijke veld van hoe ga je daar nu invulling aan geven raad? En dit is ook iets wat wij zelf ook ons aan moeten trekken als raad. Van geven we voldoende richting aan een college? Geven we voldoende invulling van onze taak om te controleren en bij te sturen in dit hele grote domein? En het RKC heeft ook een aantal kritische punten nog aangegeven over het sociaal domein en wat je daarin zou kunnen doen, ook vanuit de raad. Het versterken van het voorveld bijvoorbeeld. Dat is ook een van de aandachtspunten die het RKC heeft meegegeven. En dat is natuurlijk ook een punt wat wij altijd als VVD de afgelopen jaren hebben geroepen. Ga dat voorveld versterken door bij de poort duidelijke indicaties te kunnen geven en weten waar je de dienstverlening moet geven. En ook daarin het versterken van het voorveld zien we dus een rol voor de SWW weggelegd. Het RKC geeft ook in het rapport aan dat er budgetplafonds, waar mogelijk, ingevoerd zouden kunnen worden. Daar is in 2017 bewust van afgestapt. Dat heeft ons ook grote verliezen in het sociaal domein opgeleverd. Dit is wel een advies waar het mogelijk is, want het is niet altijd wettelijk mogelijk, om dat wel in te voeren.

En als derde punt heeft het RKC aangegeven, dat zien we ook eigenlijk in de plannen ook niet terug en de wethouder heeft dat in een informatiebijeenkomst ook aangegeven, het aantal aanbieders moet verminderd worden. En ook de meting van wat zijn nou de prestaties die de verschillende aanbieders leveren en de daarbij behorende prestatie-indicatoren. Van waar toets je op? Waar kijk je naar? Dat is niet duidelijk.

Het is ook een beetje warrig in het verhaal neergezet. En als laatste, ja, de heer Stout heeft het ook aangegeven. Wij verbazen ons ook toch wel met hele grote mate hoe mantelzorg eigenlijk als preventieve activiteit in het plan bijna af geserveerd wordt. Dat is eigenlijk wel triest. En dat wil ik ook richting het college wel meegeven. Sommige zaken zijn niet in geld uit te drukken. Die zijn dan onbetaalbaar, omdat het gewoon gedaan moet worden en dat die mensen daarin ondersteund moeten worden. Daar willen we dan ook graag aandacht. Dus voor ons zijn eigenlijk een beetje de debatpunten van welke rol kunnen we… ziet de raad het SWW toebedeeld om die… het voorveld te kunnen versterken? Hoe staat de raad ten opzichte van de budgetplafonds? En dat incidentele budget, dat zou ik wel graag van het college willen weten, van ja hoe zien zij dat, de invulling daarvan? Wordt het een blanco cheque die we af gaan geven of komt er ook een exacte invulling vanuit het college daarbij? Dit was onze bijdrage. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Dan kijk ik naar mevrouw Pullen van de ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel voorzitter. Ik hoop dat ik te horen ben. De voorzitter: Ja hoor, u bent heel goed te horen. Mevrouw Pullen-Muis: Gelukkig. Het is vandaag, nou ja lastig allemaal. Maar goed, het zij zo. De bijdrage van de ChristenUnie.

Wij willen eerst eigenlijk een waarderend compliment geven aan het college voor het goede proces voor het herontwerp sociaal domein. We vinden het vooral belangrijk dat de samenwerking met alle netwerken en partners in Hoogeveen gezond is, zeg maar. En ik denk dat het grote voordeel is dat ‘…’ het college heeft ontdekt wat de grote sociale kracht is in het sociaal domein, maar ook gewoon in Hoogeveen. De Hoogeveners zorgen voor elkaar. En waar nodig steunen ze elkaar en kijken ze in de gemeente welke zorg er nodig is. De Smederijen en SWW hebben daarin dan ook een belangrijke sterke rol in de gemeente. Ik kom daar later nog op terug. In ieder geval zijn ze belangrijk voor het voorliggend veld en de vele vrijwilligers. Er zijn al heel veel reacties geweest, dus ik hoop hier en daar wat aan te sluiten bij wat ook andere collega partijen al hebben ingebracht. Dus als dat niet correct is, corrigeert u mij maar. In de eerste instantie wil ik mij even richten op de focus die we als ChristenUnie hebben bij het herontwerp sociaal domein. En daarna over de financiën en dan kom ik met een aantal debatpunten. Het zal u niet verbazen dat onze focus vooral meer sociaal was georiënteerd en is georiënteerd. Wij hebben in begin 2019 al geconstateerd dat het sociaal domein om doorontwikkeling vroeg. En dat gaat echt niet van vandaag op morgen.

En zoals we ook in 2019 hebben geconstateerd als raad, dat het een complex probleem was en is, dat is iets wat in de raad ook dat bewustzijn is gekomen. En er zijn natuurlijk best wel allerlei creatieve oplossingen voor te bedenken, maar dat is best een zoekproces. Wat ons betreft moet het nog een doorontwikkeling gaan doormaken de komende tijd. En wij zijn dus ook wel bevestigen in het oordeel dat met de ingezette ambities in 2018 al, de toekomstvisie, er al veel in gang is gezet. Zeker ook waar onze inwoners problemen hebben in financiële of mentale zin, is dat denk ik het belangrijkste. Dat even kort als intro. Dan wil ik voor we naar die debatpunten gaan ook de financiën erbij betrekken. Wij hebben geconstateerd dat, ja kijkend naar het sociaal domein, dat in schone lei, dat het sociaal domein best een pittige bezuiniging meekreeg en besparing. We hadden daar gefronste wenkbrauwen bij. En het college spreekt nu over besparing. Wij hebben dat echt gevoeld als een bezuiniging. En het beeld dat acht miljoen uit schone lei niet realistisch was, is wat ons betreft nu genuanceerd. En ook bevestigd in de tijd die wij in dat besef dat we toen ook al hadden. Er is bijna vijf miljoen gerealiseerd. Wij constateren ook dat de niet realistische bezuiniging van 0,5 miljoen op de jeugdzorg ook niet is duidelijk geworden.

Als beweerd wordt dat uitgaven en inkomsten redelijk in lijn zijn, wat we ook lezen in het herontwerp en in de brief, dan komt dat door de bezuinigingen die ook al ingezet zijn vóór schone lei. Wij tellen een totaal bezuinigingspakket van 9,7 miljoen op in het hele sociale domein vanaf 2019. Kortom, voor

ons is de grens bereikt. Wij denken graag, en dan reageer ik wel al op een van de voorstellen, wij denken graag mee als ChristenUnie over de integrale afweging voor 2023. En het voorstel van het college op het programmaplan als basis te gebruiken voor de beleidskeuzes en het uitvoeringsprogramma. Nou, dat heb ik ook al andere partijen horen zeggen. Dan onze debatpunten. Ik heb anderen al horen zeggen, was die herstructurering van het sociaal domein wel nodig? Doorontwikkeling, paradigmashift. Al die woorden zijn al gepasseerd. Wat ons betreft is ons debatpunt, volgens onze fractie is er al heel veel in gang gezet in het sociaal domein. Dus ik ben benieuwd wat de rest van de raad ervan vindt. Dan pakken we één belangrijk punt nog ook uit het herontwerp van het sociaal domein. Dat is het verhaal, waar moet maar één keer worden gedaan door onze inwoner en dat is leidend voor de toekomst. Dat is ook tegelijk spannend als je ziet wat de hoeveelheid taken is in de uitvoeringsagenda. En wat het betekent voor de organisatie. En we zien ook dat er extra investering wordt geraamd voor de programmamanager. Om dat herontwerp verder zeg maar in gang te zetten. Dat lijkt ons best wel een moeilijke opgave en dan is ons debatpunt dus dat we in de huidige situatie nog wel spanning zien tussen de ene kant beleid en de andere kant uitvoering. Ik hoorde daar ook de VVD en Gemeentebelangen over.

We hebben ook een vraag aan het college. Die is wat specifiek. Dat is het, we zien dat er in de ontwikkeling, ook landelijk, dat er behoorlijke extra druk op jeugdhulp ontstaat, met name de mentale gevolgen voor jongeren in de coronacrisis. Hoe is dit op te vangen als je ziet dat er dus toch wel wat druk op de organisatie zit en dat er ook een samenwerking nodig is in het voorliggende veld? Dan wil ik naar een ander punt. Dat is, wij hebben geconstateerd dat de SWW een belangrijke speler is. Nou, dat heb ik anderen ook al horen zeggen. Maar er zijn ook heel veel vrijwilligers actief in onze samenleving. Stichting leergeld, voedselbank, SchuldHulpMaatje, Humanitas, diaconieën in kerken. Ik noem ze maar even op. Die vrijwilligers doen heel veel en tonen heel veel inzet in die sociale basis. En tegelijkertijd is dat ook spannend. Dat heeft ook de adviesraad van het sociaal domein benoemd. Houden we die vrijwilligers wel? Zij adviseren om op dat punt wel de regie te houden en dat ondersteunen wij van harte. En we voorzien dat ook de druk vanuit het herontwerp sociaal domein op het voorliggend veld, dat die druk ook toeneemt nu in de toekomst. Ons debatpunt is: neem meer regie op de kwantiteit en kwaliteit van onze vrijwilligers in het voorliggende veld. Daarop aansluitend heb ik een vraag aan het college. Dan rond ik af naar nog een laatste debatpunt.

Wij willen een actieve houding naar vrijwilligers en vrijwilligersinitiatieven. Dat vinden we belangrijk. Dat helpt ook om dat herontwerp zeg maar te beslagen. Goede samenwerking met professionals en de gemeenten en het voorliggend veld. Belangrijk punt is daarbij schuldhulpverlening en het armoedebeleid. Graag horen we van het college of dit breder getrokken wordt over alle domeinen. Wmo, jeugdzorg, participatie. Dus hoe denkt het college dit te realiseren? Dan de laatste ... ook SP. Daar is ook al door andere partijen al het een en ander over gezegd. Maar ik wil me focussen op een debatpunt over de bezinning op de taken van de SWW. Want in het informerende deel vroeg ik al twee weken geleden naar mogelijke stopzetting van niet effectieve preventieve activiteiten. De herijking opgaves SWW mag niet ten koste gaan van aantoonbare effectiviteit van preventie. Dat klinkt logisch. Maar het mag ook niet, wat onze fractie betreft, ten koste gaan van MantelzorgVitaal en het jongerenwerk en misschien zijn er wel meer voorbeelden. Invulling van die 250.000 euro bezuiniging of lees besparing, die gaan we kritisch volgen en bekijken. En misschien zijn er andere mogelijkheden voor SWW om effectiever met hun geld om te gaan. Dat kan dus, wat ons betreft ligt die besparing nog wel open van die 250.000.