Transcript Raadsavond 3 juni 2021

Maar goed, laat ik het ook positief oppakken, want volgens mij zijn we hier vanavond niet om te blijven pingpongen over wat er in december is gebeurd. Wat jullie nu zeggen voelt enerzijds ook een beetje als een reflectie en misschien was het risico wat jullie hebben willen nemen toch te groot in december en moeten we nu iets meer pessimistisch realistisch blijven. Nou dat onderstreep ik. Maar ik stel voor, even een punt van orde hè, voordat we de hele avond modder gooien over december, misschien moeten we het hier wat dat betreft even bij laten. De voorzitter: Ik kijk of anderen daar nog op willen reageren die nog niet hebben gereageerd. Er is op dit moment geen ... Ja ik begreep even het signaaltje niet. Mijnheer Dekker. De heer Dekker: Nee, oké. Ik had ook al wat gezegd, dus ... Ik zie mevrouw Van Hien ook nog zwaaien trouwens. De voorzitter: Ja die heb ik inmiddels ook gezien. De heer Dekker: Ik wou alleen maar zeggen dat, nog even vanuit ons, dat wij ook gezegd hebben dat wij vinden dat er de komende tijd geen grote investeringen gedaan moeten worden, dat ik blij ben, dat wij blij zijn dat de opportunistische actie zeg maar van december, dat die nu ingezien wordt door, in elk geval door Gemeentebelangen. Maar het is wat ons betreft pas echt wat waard als ook de toekomst ons nu gaat leren dat we niet over een klein poosje hier weer staan met een soortgelijk verhaal.

Wat dat betreft vragen ons af, want de verkiezingen komen er weer aan en ja de een belooft nog meer en liever wat aan de burger natuurlijk dan de ander, dus dat verhaal is pas echt wat waard als we straks ook hier de praktijk aan gaan koppelen en ook dan gestand doen wat we hier nu zeggen en wat we willen samen. De voorzitter: Mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja dank u wel voorzitter. Nou er is natuurlijk al heel veel gezegd. Op zich vind ik het positief van Gemeentebelangen dat voor mijn gevoel sprake is van een soort van voortschrijdend inzicht en dat ze toch het idee hebben dat er in december misschien verkeerde beslissingen zijn genomen. Even los van december denk ik dat de manier waarop het college nu dit neerlegt in de

kaderbrief en de keuzes die voorliggen, dat dat de keuzes zijn die wij op dit moment moeten nemen met de realiteit zoals die op dit moment is. Dus daar zou ik niet vanaf willen wijken. Dat is nog even wat ik er aan toe wil voegen. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of, want we hebben zeg maar de spanning gevoeld, er is nog even gekeken naar de conclusies van december. Er ligt nu een voorstel voor, daar zit een nuanceverschil in, laat ik het dan maar zo zeggen, dat is door de diverse partijen natuurlijk aan de orde gehad. Ik voel ook toch wel een brede steun ook voor de lijn die in die kadernota nu wordt gezet. Ook sparen en de samenhang, of laat ik maar even zeggen de balans. Dat hoor ik tot nu toe even uit het debat. Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen: Ja ik ben nog even benieuwd naar: wij hebben in ons debatpunt ook beschreven de toekomstige spanning rond sparen en investeren, dat blijft. En ik ben eigenlijk wel benieuwd naar ... Kijk we hebben net naar Gemeentebelangen geluisterd, maar wat CDA en SGP op dat punt hebben in te brengen nog. Ik heb begrepen dat CDA geen debatpunten heeft, maar ik ben op dat punt wel benieuwd hoe zij daarin staan. De voorzitter: Ik kijk even naar de fracties die net aangesproken worden. Ik zie de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Ja, dit is een beetje een moeilijk puntje.

Ja voor ons niet, maar in de startnotitie, of in de notitie van samenredzaamheid stond dus duidelijk ook beschreven dat het voorzieningenniveau van de gemeente Hoogeveen behoorlijk hoog is. Dat betekent dus gewoon dat we teveel uitgeven en dat we eigenlijk maar inkomsten hebben. Als ik nou de hele lijst van de investeringen is even doorloop, dan zie ik al heel wat investeringen staan dat ik denk: ja die zijn helemaal niet nodig voor een eerste levensbehoefte, die hebben ook helemaal geen betrekking op mensen in de minima, die kunnen allemaal wat mij betreft heel erg getemporiseerd en gehalveerd worden. Ik noem eventjes de bijdrage aan de tamboer. Daar staat nu achthonderd zoveel en vervolgens je nog een vierenhalf ton, bij elkaar is dat ook zowat weer anderhalf miljoen. Ja dan denk ik, waarom laten we dat gewoon doorgaan en dan zeggen dingen die echt nodig zijn, die gewoon echt voor veiligheid, voor een eerste levensbehoefte nodig zijn, daar hebben we geen geld voor. Dat is voor ons een beetje scheve verhouding en daar zou ik graag ...

Daarom hebben wij ook bij de vorige keer die motie ingediend, om zeg maar alle subsidies te betrekken in de kerntakendiscussie om te zeggen: voldoet dat allemaal nog aan deze tegenwoordige tijd? Of hebben in het verleden daar gewoon te veel geld aan uitgegeven, moet dat niet een beetje gereduceerd gaan worden? Dus ja, zo zitten wij er op dit moment in. De voorzitter: En dan de fractie van het CDA, is daar nog behoefte om te reageren? Mijnheer Kreuze. De heer Kreuze: Ja voorzitter, dank u wel. Ja het CDA heeft geen debatpunten omdat ze met de kadernota zich comfortabel voelt, goed wat ons betreft uitgewerkt door het college. Ook in lijn met wat we afgelopen half jaar gedaan hebben. Spanning tussen sparen en investeren, die is er wat betreft op dit moment nog niet. Ik sluit mij aan bij de eerdere sprekers dat we een hoop onzekere kosten voor de boeg hebben, dus dat realiseren we ons natuurlijk ook, daar zijn we denk ik allemaal voldoende van overtuigd. Maar er staat gewoon zesenhalf miljoen aan investeringsruimte klaar. Opgeteld heb ik gezien dat dat niet helemaal bereikt wordt, want als je het over vijf jaar doet dan is het 32,5 miljoen en er wordt maar 24 miljoen uitgegeven, dus daar is nog wel ruimte. In de beantwoording heeft het college dat ook aangegeven, ze zeggen: die ruimte willen we eigenlijk liever nog graag even aanhouden.

Dus dat is in die zin voor ons nog niet echt een spanning. En het spaartempo, ja daar heeft het college denken wij verstandige woorden over gesproken in de kadernota, dus wat ons betreft gaat het college daarmee aan de slag richting de begroting 22.

De voorzitter: Daarmee hebben we ook wat u betreft ook dat verhaal van de investeringslimiet van die zesenhalf miljoen euro, u raakt hem net even aan, hij is ook hier genoemd. Is dat nu voldoende even op tafel geweest wat u betreft? De heer Bisschop. En daarna kom ik bij mevrouw Van den Oord. De heer Bisschop: Goed, de investering zie je natuurlijk, dat knijpt wel. Er worden ook vragen gesteld aan de raad om voor de vervanging van het kunstgrasveld van de hockeyclub wat investeringen op de lijst te zetten. Ja, dat is ook om de raad weer in positie te brengen om misschien ook wel weer verdere beslissingen te nemen. En ja, hoe ver raak je dan van huis hè in zo’n investeringslimiet? We hadden dat anders gezien. We hadden dat vanuit de schone lei, dat veel meer en veel betere ruimte in de begroting voor dit soort zaken, hè want over de totale begroting gaat een investering van een 3 ton of 6 ton natuurlijk helemaal nergens over. Maar daar moet je nu als raad ergens wel over gaan beslissen en dat is natuurlijk heel erg jammer. Terwijl de ruimte in de schone lei en de voorstellen over de OZBverhoging toen er wel degelijk in zat. De voorzitter: Mevrouw Van den Oord, u had zich ook al even gemeld dadelijk om bij ... Mevrouw Van den Oord: Ja ik heb mij even van deze discussie afzijdig gehouden voorzitter.

Maar ik bedenk mij nu, ja het kopje bevat ook het woord spaartempo en daar heeft de SP al een paar keer op aangedrongen. We werden heel blij bij het lezen van zoals het er nu naar uit ziet kunnen we meer dan wel sneller sparen dan is afgesproken in de schone lei. Laten we vooropstellen dat wij ook achter de schone lei als richtinggevend staan. Maar wij vinden ook dat het een werkdocument is, waarin we de komende jaren, en na de verkiezingen een nieuwe raad, wellicht toch naar moeten kijken van is het nog zo streng nodig om bijvoorbeeld te bezuinigen op het sociaal domein. Ik ben dus heel blij met de uitspraak van Gemeentebelangen dat ze nu toch ook wel tot inzicht gekomen zijn we echt niet meer bij het sociaal domein kunnen uitknijpen dan wat er tot nu toe is gedaan en dat we de gewenste taakstelling voor dit jaar nog niet eens gerealiseerd hebben. Dus ik zou graag ook aan de raad willen meegeven: ga toch eens nadenken of het spaartempo wellicht iets bijgesteld kan worden, waardoor we minder hard hoeven in te grijpen op met name in dit geval het sociaal domein. Dat was eigenlijk het enige wat ik nu even wilde zeggen hierover. De voorzitter: Dan mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen: Nou ik wou eigenlijk alleen maar onderstrepen wat de VVD zei ten aanzien van dat wij nu weinig investeringsruimte hebben. Daar ben ik het mee eens.

En wat de SGP inbrengt ten aanzien van de vergelijking tussen investeringen versus, ja de behoeften, zijn er wel andere behoeften? Ik denk ja die gaat gewoon niet op. We hebben het gewoon op dit moment hierover en het gaat ook vooral over vervangingsinvesteringen. En ja, ten aanzien van het zwembad en de brandweerkazerne en Hoofdstraat-zuid, daar zit natuurlijk gewoon best wel gewoon een rem op dat punt en daar hebben wij onze zorgen over. Dus ik denk dat dat helder is. De voorzitter: Ik constateer, want ik moet ook even kijken ook naar de tijd, anders vallen we ook in herhalingen straks, dat er best wel goed spanning gevoeld wordt tussen de ene kant zeg maar het sparen en de investeringen, en tegelijkertijd ook de dekking, het verhaal dat daarbij hoort. Dat is er bijna een-op-een aan verbonden, daar hoor ik u ook allerlei dingen over zeggen. Dat is niet eenduidig constateer ik. Maar dat hadden we ook niet verwacht denk ik. En natuurlijk moet u nu even afweging gehoord hebben, dit debat van: wat in de kaderbrief staat is dat voor ons voldoende, of moeten we dat misschien nog wel amenderen. De heer Sieders.

De heer Sieders: Ja ik zou daar toch nog op willen reageren, omdat mevrouw Pullen heeft het zwembad ook hierbij betrokken. Wij hebben van de week en vorige week ook nog de documenten opgevraagd over het zwembad, nieuwbouw, vijf jaar in leven houden en alle scenario's die er op tafel liggen. Wat wij zeer lastig vinden is dat het scenario van nieuwbouw houdt in dat het de exploitatie plus afschrijving van een nieuwbouw zwembad komt nagenoeg in de buurt van wat het zwembad ons nu kost. Het is het verhaal van de oude koelkast in een huis van twintig jaar oud en je energierekening ligt op € 3000 ten opzichte van een nieuwe koelkast met een rekening van € 100. En ik moet wel zeggen dat wij ook erg worstelen met die investeringsruimte die daar achter zit, terwijl je weet dat als je een bepaalde investering zal doen, dat de lasten voor de gemeente wel gelijk blijven. Dat is een stuk waar wij mee worstelen, ik weet ook niet hoe we dat kunnen invullen. Aanvullend daarbij wel ook wat D66 ook heeft benoemd: een recreatief bad zal voor ons misschien niet eens per se een kerntaak van de gemeente zijn, maar het zwembad wat er nu staat, of in ieder geval misschien in een uitgeklede vorm ... Nou we hebben meerdere scenario's voor ogen gehad en 25, 26 met een doelenblad ... De voorzitter: Mijnheer Sieders, dat zwembad wordt natuurlijk straks inhoudelijk nog even ...

De heer Sieders: Ja maar het gaat mij vooral even om het stuk dat de investering die ten opzichte van de lasten staat, hoe de rest daar tegenaan kijkt. Want ik weet dat er een bepaalde klem zit op het stukje investeren daardoor, maar toch aan de andere kant zit je met je oude nieuwe koelkast, hoe kijkt de rest daartegenaan? De voorzitter: Ja, ik zou dat toch even straks ook naar de inhoudelijke kant ook willen brengen, want nu gaat het juist even om de spanning van je hebt een aantal voorbeelden die hier genoemd zijn, dat kost geld ten opzichte van de ruimte die er is en komt daar spanning op te staan? En spanning zit er, dat geloven we ook, dat is ook zo. Ik kom straks bij het punt nog wel even over het inhoudelijke deel, niet zozeer alleen maar financieel op die spanning, want dat is wat we bespreken, maar wel op de inhoud van het zwembad komt straks nog terug. De heer Meesters. De heer Meesters: Dank u wel voorzitter. Ja even een reactie op wat de heer Sieders zegt. Die vergelijking van de oude koelkast en de nieuwe koelkast die gaat niet helemaal op, omdat wij ook iets hebben afgesproken over solvabiliteit. Die moet eerst op 18% staan en pas als dat gedaan is dan kunnen we weer nieuwe schulden aangaan. We hebben niet na die vijf jaar dat geld in de portemonnee zitten om zelf het zwembad te betalen.

En dat is nou net de spanning, het probleem wat wordt aangedragen net door mevrouw Pullen en door andere fracties. En dat is het punt waarvan wij zeggen, ja als we inderdaad in december niet die korting hadden gehad om te investeren, dan was daar wellicht wel ruimte voor geweest, maar dat is nu even het probleem wat voorligt. De voorzitter: Nee, maar goed, ik begrijp die spanning, want dat onderstreept wat ik net zei hè. Ik bedoel, u zei dat ook allemaal, er zit een spanning onder wat nodig is en wat je ... En misschien kan het zijn dat het wel, dat je wat tegen elkaar weg kunt strepen, maar dan zul je daar ook eerst onderzoek naar moeten doen. Daar komen we misschien zo nog op. Ik wil eerst naar Van Rijn en dan de heer Bisschop en dan wil ik ook even een reactie ... De heer Van Rijn: Nou ik wel even een kleine ... De voorzitter: De heer Van Rijn ik was nog niet. Ja, normaliter waardeer ik snelheid, dat weet u, maar ik wou straks ook graag nog even naar de kant van het college, de heer Reneman het woord geven. Gaat uw gang de heer Van Rijn.

De heer Van Rijn: Ja even, mijnheer Meesters die zegt, maar het verhaal klopt niet helemaal, zeg maar als je € 1000 nu kosten hebt aan het zwembad, of € 100.000 kosten aan het zwembad hebt, of 1 miljoen, het maakt allemaal niet uit, en je hebt een nieuw zwembad met dezelfde kapitaallasten dan blijft de solvabiliteit gewoon hetzelfde. De voorzitter: Die rekensom kunnen we goed volgen. De heer Bisschop? De heer Bisschop: Dank u wel voorzitter, natuurlijk zit daar spanning op, tussen sparen en investeren en hoe ga je dat doen. Dat zie je eigenlijk ook in het voorstel van het college, die zegt: goh laten we voorziening kapitaallastencentrum overboeken naar de algemene reserve. Maar we worden wel geconfronteerd de komende jaren, en daar zou ik ook graag van de wethouder wel iets over horen, met bijna twee ton aan extra lasten in de exploitatie. Als je dat allemaal bij elkaar optelt ten opzichte van de contante waarde, zijn we dan de juiste dingen aan het doen? De voorzitter: U geeft mij het mooi bruggetje om dan inderdaad, ja dank u wel, om dan nu het woord te geven aan de heer Reneman. De heer Reneman: Ja dank u wel voorzitter. Eerst zou ik vanuit het college graag even willen reageren op de discussie die u heeft gehad over bezuinigen op het sociaal domein en het verhogen van, het nog verder verhogen van de OZB dan al gebeurt is.

In de kaderbrief staat dat wij niet verwachten dat we nog nieuwe bezuinigingen moeten voorstellen om de begroting van 2022 rond te krijgen. Ik voel wel uit de raad dat er geen enkele behoefte is aan extra bezuinigingen en als dat zich zou mogen voordoen in de aanloop naar de begroting van 2022, dat u liever heeft dat wij een voorstel doen om de OZB te verhogen. Daarover zou ik graag een amendement willen op de kaderbrief, dat als u dat vindt, moet u dat even amenderen in een kaderbrief. Want in de kaderbrief zeggen wij: we gaan eerst bezuinigen en daarna hebben we als sluitstuk de OZB-verhoging. In reactie op de strategische beschouwingen, want wij voelden de discussie daarover al een beetje schuiven, hebben wij gereageerd met dan doen we het evenwichtig. Dat betekent dat op het moment dat we daar komen we net zoveel aan bezuinigingsvoorstellen zullen doen als verhoging van de OZB. Maar als ik dit hoor in de raad dan stel ik voor dat u een amendement indient op de kaderbrief en daarover stemt over twee weken. Dat is één. Het tweede is en dat gaat over die zeven miljoen van de reserve stadscentrum, als u ziet in 2025 wordt ook precies zeven miljoen extra toegevoegd aan de algemene reserve ten opzichte van schone lei, dus die reserve hebben we niet nodig om tussen nu en 2025 de begroting sluitend te krijgen.

Dus dat is een hele goeie beweging, want daarmee kunnen we op de korte termijn een aantal dingen oplossen en kunnen we vol vertrouwen de begroting van 2022 binnenstappen. Het derde heeft te maken met investeren en sparen. De belangrijkste reductie op je investeringsvermogen zit wat de heer meesters zegt op je eigen algemene reserve. Dus je moet een goede spaarpot hebben, maar ook wat je afspreekt over de hoeveelheid schulden die je wilt aangaan. Wij hebben met elkaar een bepaalde schuldquote afgesproken, daar zit een investeringsplafond bij en je moet op enig moment in de toekomst als je een hoge algemene reserve hebt en je wil meer investeren omdat dat voor de toekomst nodig is, zul je ook met elkaar een hoger schuldquotum moeten afspreken. Dat zij wel stappen die we door moeten. De verbinding die wordt gelegd met het zwembad en de brandweerkazerne, daar moeten jullie straks inhoudelijk echt over praten, want de reden dat dat nou PM is niet geldschaarste in eerste instantie. Dat heeft ook gewoon te maken met het tempo waarin bepaalde zaken besloten kunnen worden. Dus daar moeten jullie het over hebben. Geld is daar nu nog niet de belangrijkste beperkende factor. En ten vierde: vervangingsinvesteringen lopen in Hoogeveen echt achter. Daar moet een inhaalslag op plaatsvinden.

Dus beperk je echt tot het inzetten van alles wat nodig is om die vervangingsinvesteringen mogelijk te maken. En als je denkt van ja een hockeyveld is niet nodig omdat dat is geen eerste levensbehoefte, maar als we dat hockeyhockeyveld niet vervangen dan krijgen we kapitaalvernietiging en dan ben je later nog veel duurder uit. Dus de

vervangingsinvesteringen die wij gaan voorstellen bij jullie bij de begroting 20-21 en de ruimte die ook nog in het investeringsplafond zit voor de komende jaren gaan we echt nodig hebben om alle vervangingen te kunnen doen die nodig zijn om Hoogeveen weer in de benen te krijgen. Dus wees rustig met de nieuwe investeringen, kijk ook goed of het nodig is, de beperking is nu niet geld, dat zullen we, straks kan dat prima worden uitgebeend door de wethouder Ten Kate en de burgemeester. En dan zou ik zeggen doe nu geen voorstellen voor nieuwe investeringen met een begroting voor 2022 en wacht rustig af hoe de vlag ervoor hangt over een aantal jaar. En dan tot slot: wij denken echt dat we niet hoeven te bezuinigen en wij denken ook echt dat we de OZB niet hoeven te verhogen om de begroting van 2022 rond te krijgen. Maar we zijn pessimistisch-realistisch, zo gaan we in schone lei met elkaar om en dus zijn we ook heel voorzichtig daarin. Dus we sluiten dat niet uit. De voorzitter: Goed, dat was eigenlijk een aanvulling op het debat, dan even nog aangeven van dit is de lijn, wilt u een bepaalde richting uit zult u ... Maar daar heeft u de komende twee weken hè, want wij gaan vanavond niet besluiten. Ook even naar de mensen die meekijken en meeluisteren: het is vanavond geen besluitvorming, het is een debat en de komende twee weken kan gebruikt worden om nog voorstellen te maken.

Alleen we zullen dan nog wel even goed moeten kijken dat we elkaar niet te laat vandaag met amendementen verrassen, maar dat netjes volgens de afspraken doen hier met elkaar, die we mondeling met elkaar hebben afgesproken. Mevrouw Pullen en dan de heer Van Rijn. Mevrouw Pullen: Nou ik heb even duidelijk een vraag aan de wethouder. Ik hoor u zeggen zwembad en brandweerkazerne dat hoeft nog niet zozeer of het geld in eerste instantie te gaan. Maar ik proef wel in uw antwoord, of in uw reactie van nou we gaan met elkaar wel als raad is het nadenken over hoe je daar voor de komende jaren tegenaan kijkt. Kan ik dat zou interpreteren? De heer Ten Kate: In financiële zin is daar niks op tegen. De voorzitter: En in inhoudelijke zin gebeurt, maar dan doe ik even mijn andere pet op, dan kan ik ... In inhoudelijke zin gaan we er ook mee bezig, wat u heeft een schema van die brandweerkazerne gezien en daarmee komen we dus ook met de voorstellen richting u raad voor de volgende kadernota. En het zwembad kent ook zeg maar, heeft ook al, maar daar kan de heer Ten Kate wel op antwoorden als dat nodig is, wat daar de reikwijdte is van de besluitvorming en de keuzes die daarin gemaakt worden. Dat kan misschien nu, want dat sluit er dan bij aan. Ik weet niet of deze vraag ... Ja dan nemen we die vraag nog even mee en dan krijgt u ...

Dat is goed want de heer Van Rijn heeft nog een aanvulling hierop. De heer Van Rijn: Nou ik begrijp dus dat er op dit punt ook de financiën voor de brandweerkazerne aan de orde waren, daar had ik namelijk even een vraag over en even een opmerking. Gisteravond hadden wij van de V&D, zeg maar de bijeenkomst, en toen heb ik ook de vraag gesteld in de gemeente Tynaarlo moet ik zeggen, ik heb altijd geneigd Tynaarlo gezegd, maar Tynaarlo daar zijn ze drie brandweerkazerne aan het bouwen. Daar hebben ze een hele mooie constructie bedacht om dat te financieren. Ze sturen dat naar de gemeente Hoogeveen en ik zou graag ook willen dat het college daar kennis van neemt om eens te kijken van kan dat ook op de gemeente Hoogeveen van toepassing zijn. De voorzitter: Die toezegging heeft u, want we gaan natuurlijk alles bekijken wat mogelijk is om dat aan u voor te leggen. Dus dat gaan we zeker meenemen. De heer Ten Kate. De heer Ten Kate: Ja ik twijfel een beetje of ik dat nu zal inbrengen, maar omdat u mij zo aankijkt, want het gaat een beetje over de inhoud van het zwembad ...

De voorzitter: Ja ja, dat vind ik allemaal goed. De heer Ten Kate: ... maar misschien is het goed om dat nu maar gelijk even mee te pakken. Kijk als u als raad nu vanavond zou zeggen, goh wij zouden wel geld willen uittrekken voor een nieuw zwembad, dan zou ik u zeggen, naast de opmerking die mijn collega financiën al vanuit financiële zin daarover heeft gemaakt, nou nou, daar moeten we eerst nog wel even een stevig gesprek met elkaar over voeren van wat u dan precies wil. Die discussie over het zwembad heeft u een aantal jaren geleden gevoerd, ook mede in relatie tot de ijsbaan, daar hebben we heel veel informatie van liggen, maar we zijn inmiddels wel een aantal jaren verder, dus daar moeten we echt goed naar kijken. En we hebben ook nog wel een inhoudelijk debat met elkaar te voeren over wat voor zwembad, hoe groot, hoe klein en welke functionaliteiten moet het dan kennen? Op welke plek ze dat dan moeten? Het maakt nogal wat uit als je dat op de plek doet waar het zwembad nu staat, maar dat betekent dat je een tijd niet kunt zwemmen of dat je dat op een andere plek gaat doen, maar waar dan enzovoort. Kortom, u voelt aankomen dat dat nog wel even een hele discussie is met elkaar en dat moeten we denk ik ook, dat zult u met mij eens zijn, ook wel zorgvuldig doen.

Ik pik uit dit debat wel op dat u, om het maar zo te zeggen, klaar bent om met die discussie en met dat gesprek te starten. Maar dat is niet iets wat wij in twee maanden tijd zullen doen. Dat sluit denk ik ook mooi aan bij de opmerkingen die mijn collega van financiën net in financiële zin daarover gemaakt heeft. Daar moeten we ook even de tijd voor nemen. Wat we wel als college zullen voorstellen en dat vindt u denk ik binnenkort in een van de stukken, we moeten even kijken waar we dat laten landen ... Het zwembad, zei ik net, die discussie gaat wel even duren. Ondertussen moeten er wel een aantal noodzakelijke dingen gebeuren aan het huidige zwembad om dat open te kunnen houden omdat het dan aan de eisen van de komende jaren moet voldoen. Dat kan met de middelen die nu in de begroting zitten, moeten we misschien nog een beetje schuiven over de jaargang, maar daar komen we een heel eind mee. Dat is wel het voorstel van het college om dat te doen, om nu de noodzakelijke dingen te doen zodat het zwembad in de huidige vorm gewoon open kan blijven en dan hebben we een aantal jaren de tijd met elkaar om en de goede inhoudelijke discussie te voeren over wat willen we dan precies áls we een nieuw zwembad overwegen, of toch nog renoveren van het bestaande bad. Dan kunnen we ondertussen ook een beetje sparen om te kijken of we goed aan de solvabiliteitsnorm kunnen voldoen.

De voorzitter: Nou dat past niet in een kadernota, maar de aandacht voor dit onderwerp dat we nu net aan de orde hebben gehad ... Het kan niet in de kadernota, want het komt niet in de begrotingen aangezien terug, maar het is wel de richting waarin we dus de komende tijd moeten werken om het in die kadernota en de begroting te krijgen. Ik probeer het onderwerp nu af te ronden, dus wees alstublieft even kort en geen nieuwe discussie, we kennen de standpunten. Mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord: Verre van dat voorzitter. Ik wil alleen maar zeggen dat met de beantwoording of hetgeen wethouder Ten Kate zojuist inbracht wat mij betreft ons punt negen kan komen te vervallen. Want zoals ik al eerder aangegeven heb, wij willen eigenlijk toe naar het concretiseren van wat willen wij als gemeente Hoogeveen met het voortslepende kostenpotje van het zwembad, terwijl we allemaal het zwembad belangrijk vinden. Aangezien u heel duidelijk te kennen heeft gegeven dat daar binnenkort een uitgebreide discussie en beeldvorming, visievorming moet ik zeggen ... De heer Ten Kate: Het woord binnenkort eens van u ... Mevrouw Van den Oord: Nou ja, binnenkort is flexibel, ik ben heel flexibel, maar ik neem aan dat dat toch wel voor het einde van het jaar mag gaan plaatsvinden lijkt mij zo.

De heer Ten Kate: Nee, laat ik daarover zeggen dat we daar echt even goed moeten kijken welke stappen we daarvoor moeten zetten, welk onderzoek moeten we doen, welke gegevens enzovoort.

Dus daar kom ik nog wel even op terug. Of ja even, maar daar kom ik bij u op terug welke planning daarbij hoort. Dit is echt geen sinecure, dat wil ik toch even benadrukken. Mevrouw Van den Oord: Oké maar ik begrijp dat het aandacht heeft en dat we dus iets spannends gaan krijgen. Op welke termijn is nog even onduidelijk, maar de SP is nu wel gerustgesteld dat het zwembad wel de aandacht krijgt. De voorzitter: Of het spannend is dat is natuurlijk ook nog maar de vraag. Ik weet niet hoe u dat wilt, maar daar komen we nog op terug. De heer Sieders. De heer Sieders: Ja, even kleine verduidelijking. Wat de wethouder heeft aangegeven ... Begrijp ik het goed dat u nou eigenlijk zegt: in de kaderbrief moet komen te staan dat minimale middelen moeten worden gebruikt om het zwembad de komende tijd in leven te houden en dat we gaan werken aan een nieuw plan, of in ieder geval aan een plan voor een nieuw zwembad om te kijken of ... Of een onderzoek naar een nieuw zwembad, laten we het daarop houden. De voorzitter: ‘…’ Ten Kate even vragen om een heel specifiek, want anders gaat u interpreten. Dus ik denk dat de heer Ten Kate gaat aangeven hoe hij het bedoeld heeft. De heer Ten Kate: Nou ik heb niks gezegd over wat er in deze kaderbrief zou moeten staan. Ik heb nog even gekeken maar volgens mij komt het woord zwembad in de hele kaderbrief niet voor. En dat klopt ook.

Want ik zeg is u krijgt binnenkort voorstellen over en dan moeten we even kijken of we dat in de begroting doen of wat, maar ik denk dat we dat in de begroting een plek zouden kunnen geven hoe we omgaan met een aantal maatregelen die we moeten doen om het huidige zwembad weer een aantal jaren vooruit te kunnen laten gaan zal ik maar zeggen. En u krijgt van mij een planning hoe we de discussie over het al dan niet nieuw zwembad zeg maar de wat meer langetermijndiscussie hoe we die discussie met elkaar kunnen voeren. De voorzitter: Oké dank u wel. Dan ga ik naar het blokje twee. Want daar was de vraag wat we doen bij niet realiseren van een sluitende begroting, meer bezuinigingen over de algemene dekkingsmiddelen. Volgens mij ik proefde net even ook al in de discussie voorhanden daar heeft ook de heer ‘…’ al iets over gezegd. Dus ik weet niet of dat we hier kunnen concluderen dat is voldoende nu aan de orde geweest. De heer Steenbergen. De heer Steenbergen: Ja voorzitter, ik denk dat er al heel wat van gezegd is. Maar ik zou wel graag ook in dat voorstellen als we kijken naar het amendement. Ook de balans zien dat we in de totaliteit kijken dat we niet alleen kijken van we moeten nu extra bezuinigen. En in het sociaal domein. Maar dat we kijken naar het totaal. Dus dat we de hele Hoogeveens economie kunnen ondersteunen, waar ook dat een onderdeel van is.

Zodat het perspectief wat we kunnen bieden van Hoogeveen ook weer meeneemt. En in dat kader kunnen we best kijken naar een OZB-verhoging. Tenminste dat is hoe wij als VVD tegenaan kijken. De voorzitter: Nou dat is even een inkleuren maar even zeggen van datgene wat net al aangegeven. Meneer Dekker. De heer Dekker: Voorzitter, het debatpunt zeg maar kwam bij ons vandaan. Ja ik wilde ook al zeggen van gelet wat er bij punt één net al besproken is wat ons betreft nu niet zo behoefte om het hier nu nog weer uitgebreid over te hebben. Dus is dat voor nu eerst voldoende zo. De voorzitter: Oké dank u wel. Beginnen we even dan agendapunt of het debatpunt drie. Dat we dat nog even aan de orde stellen. En dan kijken we even hoe ver we zijn en dan ook even u weer voorzien

van een pauze zodat u even frisse nieuwe energie. Het is inmiddels droog buiten. Dus we zouden zelfs nog even een frisse neus kunnen halen. Die is ingebracht door D66. Dus ik kijk even eerst naar de fractie of die daar een toelichting over wil geven. Mevrouw Rutgers, ga uw gang. Mevrouw Rutgers: Ja dat is goed. Het is eigenlijk een punt uit de strategische bijdrage van de PvdA. Maar ik vond het wel een goede om het daar even over te hebben met zijn allen. Want in de kadernota staat dat het college niet over haar graf wil reageren. Tenminste dat staat in de reactie op alle beschouwingen. En dat was naar aanleiding van de kadernota waar in staat, beleidsarm om de nieuwe raad zo veel mogelijk armslag te geven om na de verkiezingen nieuw beleid te kunnen voeren. Nou de PvdA gaf al aan in hun beschouwing nou dat ze daar wat moeite mee hadden. En dat hebben wij ook. Want we denken dat maakt eigenlijk niet uit of het een zakencollege is. Het maakt eigenlijk ook niet uit dat dit een laatste jaar is voor de verkiezingen. Er moet gewoon door geregeerd worden. Dus laten we dat ook doen. Want anders als je elke keer in een raadsperiode het laatste jaar zegt nou we doen maar niet meer al te veel nieuw beleid, want daarmee regeren we over ons graf. Dat vonden we een beetje gek. We snappen wel vanuit financieel oogpunt uiteraard dat de kadernota beleidsarm is.

Maar dus niet vanwege het argument wat ook aangevoerd wordt dat we niet over ons graf heen willen regeren. Dus ja ik voor mij mag dat eruit. En zou ik dat dus niet al argument willen aanvoeren in de kadernota. En zou ik zeggen, ja laten we vooral ook wel vooruit regeren en over het graf heen. Want anders dan betekent elke vier jaar dat het laatste jaar stilstand betekent. Dus ik ben heel benieuwd ja uiteraard wat de toelichting van de PvdA is maar ook wel hoe andere fracties daar in staan. De voorzitter: ‘…’ vanuit dat PvdA dit toejuicht. Dat ga ik dan maar even vanuit. Meneer Dekker. De heer Dekker: Ja ik zat heel hard knikken hoorde ik in zoverre dat kan. Ja wij vinden dus ook dat je nu vooral wel door moet gaan. Dat je nu niet al aan een soort een stukje op de rem moet gaan trappen en zeggen van we doen nu even rustig aan. Nee je moet gewoon doorgaan met het wel beleid neerzetten. En niet te voorzichtig zijn. En we hebben in ja wel voorzichtig met financiën. Maar niet met van oh straks zijn de verkiezingen en even kijken hoe daarna. Nee en regeer wel gewoon door alsof nou ja niet helemaal alsof die verkiezingen er niet zijn. Maar ja doe de dingen die je moet doen. De voorzitter: De heer Sieders. De heer Sieders: Ja wij kunnen ons als Gemeentebelangen aansluiten bij de voorgaande sprekers. De voorzitter: Ja de heer Steenbergen.

De heer Steenbergen: Ja volgens mij hebben we dit zakencollege niet aangesteld voor drie maanden. Maar in ieder geval tot de verkiezingen aan toe. Hoe het dan verdergaat zullen we dan zien. Maar in ieder geval vinden wij ook dat we de kwaliteit en de kennis die we hebben ingehuurd op de volle wijze willen benutten ook tot de verkiezingen aan toe. Dus ik ga er graag met het voorstel van D66 in mee. De voorzitter: Mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja dank u wel voorzitter. Ja we zijn nog steeds de raad en we zijn nog steeds een set. Dus ik ben het er ook volledig mee eens met de PvdA en D66. Er zullen misschien redenen zijn om bepaald beleid uit te stellen. Maar daar horen we dan graag ook de argumenten voor. Maar verder ben ik het volledig mee eens dat we gewoon nu nog aan het regeren zijn. De voorzitter: De heer Van Rijn.

De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Ook wij hadden in onze bijdrage besturen is vooruit zien. Ja en ook in beleid moet je anticiperen. Dan moet je gewoon zorgen dat het ook voor de toekomst goed geregeld is. Dus wij zijn er helemaal mee eens met de D66 en de Partij van de Arbeid op dit punt. De voorzitter: Ja nou dat zal je bijna bij elk voorstel zo moeten zeggen de heer Van Rijn. Want het moet altijd wel even heel goed. Nou dan is hij wel duidelijk. Mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord: Ja tot mijn schande hebben wij daar niks over meegenomen in onze beschouwing. Maar eigenlijk zaten wij met dezelfde gevoelens over het niet regeren over het graf. Dus de SP sluit zich aan bij de keuze van PvdA en D66. De voorzitter: De heer Bertels, CDA. De heer Bertels: Ja dank u wel voorzitter. We kunnen ons aansluiten bij de woorden van mevrouw Rutgers. Laat het college maar met voorstellen komen. We kunnen als raad beslissen van tot hoe ver regeer je door. Dus we zien dan de voorstellen dan wel tegemoet. En dan kunnen we als raad gewoon met elkaar gewoon nu ook wel die beslissingen daarover nemen. De voorzitter: De heer Bisschop. De heer Bisschop: Kijk we praten hier wel over een kaderbrief. En een kaderbrief is iets om kaders te stellen.

En de financiële situatie is op dit moment zo dat en volgens mij praten we hier vanavond over financiën en niet over nieuw beleid of wat dan ook. Nee de financiën die ruimte geven om dat nieuwe beleid te kunnen maken. ‘…’ wij als VVD daar een nuance in willen. We begrijpen dat we door moeten regeren. We snappen dat er nieuw beleid gemaakt moet worden. Maar wel met de kanttekening erbij van ja dan moet er wel financiële ruimte zijn om dat nieuwe beleid te kunnen maken. En dat is op dit moment met hoe nu de meerderheid heeft besloten om dat neer te leggen zo is dat er gewoon niet. Dus ik snap de opmerking wel van het college in de kaderbrief. De voorzitter: Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen: Ja ik heb even een vraag aan D66. Stelt u dan een amendement voor op de kaderbrief om die tekst eruit te halen? Dat is mijn eerste vraag. Mevrouw ...: Ja dat zou heel goed kunnen. Maar dat pols ik nu. Mevrouw Pullen: Ja helder. En ik heb nog een ander punt. Kijk het gaat dit is de kaderbrief voor 2022. Dus dat is eigenlijk maar twee en een halve maand dat zeg maar dit zakencollege dan er nog zit in 2022. Dus wij ja wij hebben zoiets van nou weet je ze doen hun werk en het gaat om het samenspel tussen het college en de raad. En uiteindelijk hebben wij de eindverantwoordelijkheid. En dit is wat de situatie is. Dus om daar nu al op voorhand ik begrijp het woord beleidsarm wel.

Maar om daar op voorhand al ja over een graf heen het zijn misschien grote woorden, maar ik heb de bedoeling wel heel duidelijk begrepen. De voorzitter: Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Ja ik snap het ook wel. Ik snap ook wel wat u zegt mevrouw Pullen dat het nog maar voor een paar maanden is in 2022. Maar het is meer gevoelsmatig en principieel want je weet niet wat er allemaal op ons pad komt. We willen we zijn er nu over aan het praten. Dus voor mijn gevoel in ieder geval gaat het ook over hoe gaan we van nu tot die tijd met elkaar verder. En dan denk ik ja dat kan niet alleen maar beleidsarm zijn. We moeten gewoon doorgaan en op een gegeven

moment zijn die verkiezingen. Nou dan moeten we de kaarten opnieuw schudden. En om te reageren op de heer ik kan echt niet meer nadenken ja Bisschop. Ja dan zie je die namen mooi onderin, dat is altijd wel fijn. Nee kijk ik zei het ook al. Het is met name inhoudelijk. En niet financieel. Want financieel snappen we ook wel dat er nu niet geen ruimte is. Maar er zijn ook punten ook financieel waarbij we toch over het graf heen moeten regeren. Bijvoorbeeld waar we het net over hadden het zwembad en schoolhuisvesting. En er zijn nog wel een paar punten. Dus laten we inderdaad zoals de heer Bertels die naam heb ik wel onthouden van het CDA voorstelt ook goed samen in samenspel bekijken waar het over het graf heen regeren is en waarvan we dus zeggen nou daar moeten we nu niet meer een besluit over nemen. En waar kunnen we dat op dit moment nog wel doen. Of dat nou op dit moment is of over of in februari volgend jaar. Dus dan is het eigenlijk wat mij betreft een soort van overbodige toevoeging in de kadernota geworden. Dus alleen dan daarom zou ik dat er graag uit willen hebben. Maar ik denk dat ik dan met een voorstel samen met de PvdA richting de rest van de raad kom. De voorzitter: Nou dat lijkt me een goed voorstel. Gehoord ook de reacties die natuurlijk in het debat hier ‘…’. Maar ook vanuit de kant van het college is behoefte om even te reageren. De heer ‘…’.

De heer ...: Ja dat is wel mooi hoe dit gaat. Want beleidsarm wil niet zeggen beleidsloos. En wil ook niet zeggen besturingsloos. En wil ook niet zeggen dat schone lei dat u heeft vastgesteld niet wordt uitgevoerd. En wil ook niet zeggen dat wij niet komen met nadere voorstellen om het herontwerp sociaal domein te maken. En ook nadere bezuinigingen op het sociaal domein. Dus niet extra, maar wel de bezuiniging die u reeds besloten heeft. Maar beleidsarm wil hier wel zeggen dat u niet de uitreiking moet doen aan iedereen om te komen met allerlei voorstellen. Want daar zitten we echt niet op te wachten. En daarom zou ik ook niet voor een amendement zijn op dit punt. Ook omdat het naar de ambtelijke organisatie echt het hele verkeerde signaal afgeeft. We hebben een koers en er zijn er is best ruimte om een aantal extra dingen te doen. Ik denk dat wij nog wel ruimte gaan maken voor een woonvisie. En ik denk dat er ook bomenbeheerplan moet komen om maar wat dingen te noemen en we zullen in de begroting nog wel een aantal zaken opnemen. Maar het is mondjesmaat. En het is beleidsarm. En niet rijk. En u moet ook niet denken dat als u nu gaat zeggen van nou dat schrappen we want dan zijn we bang dat ze niet over dat ze stoppen ergens in november of zo. Dat is niet daar hoeft u allemaal niet bang voor te zijn.

Maar het signaal wat er vanuit gaat dat je zegt ik wil een beleidsrijke begroting hebben, nou ‘…’ je dan maar. Want dan hebben we een lange zomer met elkaar. Want dan moet u gaan kiezen tussen alle mensen die er zijn. Dus ik zou toch tegen u willen zeggen, bezint eer ge begint. De voorzitter: Nou dat is de taak van de wethouder financiën om toch ook vanuit de kant van het college toch even duidelijke kaders te schetsen en ‘…’ dat mevrouw Rutgers daarop wil reageren. Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Ja ik heb daar wel een verduidelijkende vraag over. Want volgens mij zijn we het dan op zich wel eens. Maar waar ik dan nog mee zit is het dan niet eigenlijk wat u met deze tekst geeft een soort waarschuwing aan de raad? Van kom bij de begrotingsvergadering niet met allerlei voorstellen die niet binnen schone lei passen of binnen het afgesproken beleidskader. Kom niet met nieuwe voorstellen die geld kosten. Maar hou je aan schone lei. Is dat wat u daarmee probeert te impliceren? De voorzitter: Helemaal. Maar dat moet even weer scherp... De heer ...: Ja ik hoop dat als ik nu ja zeg dat ik u het idee weghaal om het te amenderen. Dus dan zeg ik ja. Maar iets minder tactisch gereageerd. Het is vooral bedoeld om duidelijk te maken dat elk nieuw voorstel hard gewogen wordt. En dat je er misschien maar beter niet aan kan beginnen tenzij je echt

een goed verhaal hebt. Dat is beleidsarm. En ik denk dat u daar eigenlijk achter moet staan. En dan regeren over het graf heen, als u wil amenderen amendeer dat dan. Maar niet de term beleidsarm. Ik zou daar echt aan vast houden. Ook met elkaar, gewoon doen. Is goed voor ons. De voorzitter: ‘…’ van de kant van het college. Ik rond dit punt af. 2.4 Schorsing debatronde De voorzitter: En kijk met u even kijk nog even op mijn digitale klok en ik stel voor dat wij tot tien over negen deze vergadering schorsen. 3.

Pauze De voorzitter: En een pauze nemen. Tot tien over negen. Dames en heren, ik zie dat ja ik wou zeggen de meeste maar ja toch wel, de heer Van Rijn is ook in aankomst. Dan zijn we weer compleet.

4.1 Heropening debatronde 4.2 Debat raad/college over debatpunten, kaderbrief en amendementen/moties De voorzitter: Dan heropen ik de vergadering. We zitten nog bij de debatronde over de kaderbrief. En we hebben het onderwerp het herontwerp sociaal domein. Hebben we al gezegd van als je sociaal domein als thema neemt dan kun je een hele avond of misschien wel meerdere avonden over spreken. Maar dit gaat over het herontwerp. En ik denk even over het proces en over de stand van zaken dat daar zeg maar de opmerkingen over richting in die richting gaan laat ik het maar zo zeggen. Ik kijk even naar de ChristenUnie als eerste. Mevrouw Pullen: Dank u wel voorzitter. Nou wij staan ook als eerste achter het debatpunt herontwerp sociaal domein. Nou we hebben in als debatpunt aangereikt dat wat ons betreft het herontwerp sociaal domein niet ten koste moet gaan van de zorg voor inwoners die zorg en aandacht nodig hebben in Hoogeveen. En nou het zeg maar het traject met betrekking tot de paradigmashift wat nu herontwerp sociaal domein is dat loopt. Dat vraagt volle inzet. We hadden al gevraagd ook in onze bijdrage hoe dat proces loopt. Daar hebben we geen antwoord op gekregen vanuit het college, dus dat zou ik toch wel graag willen horen. Maar ik ga ervan uit dat wethouder Tabak daar nog wel op gaan reageren.

Nou ja het is vooral dat wij dit hier neerleggen dat ja wij zijn hier nu een jaar mee bezig. En ja we zouden toch wel graag gewoon wat meer op dat punt ja zien ontstaan. We weten dat natuurlijk de participatietrajecten al met experts in de samenleving gaande is. Maar het leek ons gewoon belangrijk om dat vooral ook nog even hier neer te zetten. Dat voor nu. De voorzitter: De heer Scheffers. De heer Scheffers: Beetje aansluitend op wat mevrouw Pullen gezegd heeft. We hebben nogal wat sessies gehad hier over ‘…’ situaties allemaal over het herontwerp van het sociaal domein. Maar eigenlijk zeggen we op dit moment ja we weten dat het gaande is. Maar we ja grijpen een beetje in het luchtledige. We weten het eigenlijk nog niet helemaal. En ik denk ook dat er wat meer informatie naar de raad zou moeten komen en omgekeerd. Zodat we dus heel duidelijk ook misschien zelfs wat richting of sturing daar kunnen geven. Want we zouden niet graag willen zien dat er een compleet voorstel ligt op een gegeven moment. We willen dus wat meer ja erbij betrokken worden. Althans wij willen dat wat meer bij betrokken zijn. De voorzitter: Ja dank u wel. Mevrouw Van den Oord.

Mevrouw Van den Oord: Ja ik kan me wel scharen bij de woorden van de vorige sprekers. Maar waar het bij ons met name om gaat is dat bij het herontwerp sociaal domein ook steeds alles gekoppeld hebben aan de bezuinigingstaakstelling die er op het sociaal domein is gelegd. En die wat ons betreft al verder dan de bodem is gezakt eigenlijk. Dus ik wilde eigenlijk alleen maar zeggen in dit kader dat voor ons herontwerp van het sociaal domein betekent dat zaken efficiënter ingeregeld kunnen gaan worden voor zowel de klant als de uitvoerder. Dat wellicht gekeken moet worden naar een betere ICTsystemen om zaken efficiënter te krijgen. En ik vind het ook van belang om te horen dat we van de week te horen kregen dat doordat wij als Hoogeveen de keuze hebben gemaakt om zaken door eigen ambtenaren uit te laten voeren wij daardoor weliswaar meer fte ‘…’ hebben dan vergelijkbare gemeentes. Maar dat is een duidelijke keuze geweest. En ik denk dat dat ook een verstandige is omdat wij van mening zijn dat onze ambtenaren heel goed in staat om deze taken zelf uit te voeren. Maar dat betekent dus ook dat er voldoende personeel voor aanwezig moet zijn om dat mee te helpen vorm te geven. En wat ons betreft gaat herontwerp sociaal domein dus over de menselijke maat, de duidelijke taakverdeling, wat meer vrijheid en vertrouwen geven aan uitvoering.

En niet zo zeer om het bezuinigingsdoelstelling te bereiken. Dat is eigenlijk het enige wat ik op dit moment verder wilde toevoegen. De voorzitter: Anderen nog? De heer Dekker en daarna mevrouw Hooijer zag ik. De heer Dekker: Voorzitter, de punten die de SP nu noemt die had ik hier ook opgeschreven. Wat ons betreft gaat het inderdaad om dat je het samen hebt en kijkt naar een andere manier van werken. En moet het niet bezuinigingsgericht zijn om het zo te zeggen. Wat dat betreft is er al heel veel gebeurd op dit gebied en is zo ongeveer de ondergrens wel bereikt. En verder is het denk ik van belang inderdaad dat we als raad meegenomen worden in hoe nu verder. En dat we daar informatie over krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer: Ja dank u wel voorzitter. Als wij denken aan het herontwerp sociaal domein dan denken we toch even terug aan de ‘…’ wat we daar besproken hebben en de ideeën van mevrouw Jannie Bakker dat er vooral voorop moet staan wat heeft de cliënt nodig en niet wat hebben we allemaal in huis. En dan is het de klant goed geholpen en waarschijnlijk levert het ook nog geld op. Dus dan hebben we het samen twee vliegen in een klap. Dus ja kom maar op met dat herontwerp. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Ja voorzitter, ik sluit me aan bij mevrouw Hooijer. Want het herontwerp dat houdt ons allemaal bezig.

Dus we zijn ook heel blij dat we op 4 mei daar nog een brief over hebben gekregen. Dus dat is op zich vrij recent. En het programmaplan spreekt ons aan. We hebben daar inderdaad op 18, 5, 10 en 15 maart we hebben er drie keer over gesproken zeg maar dit voorjaar. Dus ik denk dat in dat voortraject we goed betrokken zijn. Ik sluit me aan bij de heer Scheffers dat kan nooit te veel zijn. En we zijn dan ook blij dat er een nota van participatie aankomt. Dat we eind september zo nu blijkt daar ook over spreken. Dat lijkt het CDA heel goed. En dan kunnen we inderdaad de door de ChristenUnie aangedragen voorbeelden van stimulans en van de oud-wethouder Jannie Bakker kunnen wij aangeven. Ik wil er nog wel even op wijzen dat u ook volgens mij we hebben daar zelf heel veel plezier aan gehad door nog eens weer met de ambtenaren jeugd te spreken hier in deze raadszaal op anderhalve meter. En dat zijn hele goede gesprekken. Werd ook wederzijds gewaardeerd. En dat moet ook wel, want ik sluit me ook wel een beetje aan bij het Follow the Money onderzoek van afgelopen maandag waarin toch ook wel scherp wordt gekeken naar de rol van de gemeentes. En dat

moeten we denk ik als raad ook blijven doen. Dus ja dat lijkt me in het herontwerp sociaal domein een goede positie voor de raad. De voorzitter: Dank u wel. De heer Steenbergen. De heer Steenbergen: Ja voorzitter, het is de doelstelling om toch kwaliteit te leveren en op een andere wijze. Maar we zouden het wel fijn vinden als dat dan ook weer voor toch wat minder voor minder geld kan. De goede kennis en de goede kwaliteit leveren, maar de doelstelling is die willen we niet helemaal loslaten dat het ook voor minder geld kan. Maar ook moet, want anders dan schieten we er iedere keer als gemeente bij in. De voorzitter: De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Ja wij zijn ook met de meeste sprekers wel eens. Wij hadden in onze bijdrage opgetekend neergeschreven alert zijn op hoe je dingen organiseert om de kosten te beperken moet gewoon een doorlopende vanzelfsprekende werkwijze zijn. En laat mededogen en medeleven met deze doelgroep prioriteit nummer één zijn. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja dank u wel voorzitter. Nou volgens mij hebben we al meerdere malen besproken in de afgelopen periode dat kwaliteit bovenaan staat. En dat grondige wijziging en herziening nodig is. En we gaan ervan uit dat dit ook uitgangspunt is bij het verdere voorbereiding op het herontwerp.

Gaan uit van lage kosten tegen hoge kwaliteit en worden ook graag betrokken bij het vervolg. Maar daar gaan we ook vanuit dat het gewoon gebeurt op die manier. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Scheffers. De heer Scheffers: Ja voorzitter. Toch even reagerend op verschillende sprekers. Maar wat dus eigenlijk gezegd is dat een aantal kaders geschapen moeten worden. En dat vind ik ook nu met het herontwerp dat wij op een gegeven moment aangeven wat voor ons de randvoorwaarden zijn. En in de eerste instantie zeg ik heel eerlijk, als laten we zeggen als dat zou kunnen betekenen dat het wat minder geld kost oké. Maar dat is niet althans wat ons betreft niet een allereerste uitgangspunt. En dat vind ik wel het moet een goede service naar laten we zeggen naar de inwoners van Hoogeveen zijn. Ze moeten goed bediend worden. En ja en dat betekent dat je daar zo'n heel efficiënte organisatie daarvoor moet hebben. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Bisschop. De heer Bisschop: Ik heb toch even een vraag aan de heer Scheffers. U zegt van voor mij betreft wat mij betreft wat ons betreft D66 hoeft dat niet aan een financieel kader geplakt te worden. Maar wat er afgelopen jaren hebben we gezien binnen het sociaal domein is dat er natuurlijk toen de overschrijdingen wij natuurlijk als gemeente wel aardig in de problemen zijn gekomen.

Moeten we dan elke keer die kaders loslaten? De heer Scheffers: Nee uiteraard niet. Maar het punt is natuurlijk wel zo dat als laten we zeggen als we nu al gaan zeggen het moet zoveel laten we zeggen opbrengen, het moet zoveel minder kosten. Dat betekent dat je waarschijnlijk je kwaliteit moet loslaten. Ik zeg waarschijnlijk, dat weet ik niet. Dus ik vind op een gegeven moment dat je eerst aan de andere kant moet benaderen. Je moet eerst eens kijken wat je wilt. En op een gegeven moment als dat inderdaad minder zou kosten oké. Maar om dan meteen te zeggen van zoals u zegt ja ga maar eerst eens even kijken, het kost 5 miljoen en we zetten

er even een streep onder. En we zouden het meteen een miljoen minder doen. Dat willen wij liever niet. De voorzitter: Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen: Nou ik snap de volgorde van D66 wel. Maar ik denk dat het vooral ook gaat om dat herontwerp sociaal domein gaat vooral om efficiëntie. En ook beter de klant bedienen zeg maar. En vooral ook vanuit de hoofddoelstelling wat hebben mensen nodig. Dat is elke keer de hoofdvraag. En daarin mee komt natuurlijk wel het feit dat wij wel een bezuiniging daar hebben liggen voor 8 miljoen in de loop van in de komende jaren. Dus daar is wel en dat hopen we daarmee te bereiken binnen het sociaal domein. Maar ja ik denk dat de volgorde eerst moet zijn efficiënte en kijk wat mensen nodig hebben. De heer ...: U haalt me de woorden uit de mond. De voorzitter: Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer: Ja we hebben natuurlijk in de schone lei wel afgesproken dat we daar hierop willen bezuinigen op het sociaal domein. Dus die taakstelling ligt er wel. Dus als we schone lei willen aanhouden zullen we die taakstelling toch ook moeten aanhouden. En wij hopen dus inderdaad doordat het efficiënter gebeurt en op een andere manier dat we dat ook zeker dat dat niet ten koste gaat van de kwaliteit voor heel veel mensen. De voorzitter: Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen: Ja kijk we praten nu over de kaderbrief. En over het herontwerp sociaal domein.

We hebben gevraagd wanneer komt dat? Nou daar horen we straks ook de wethouder denk ik nog wel het een en ander over zeggen. Maar het blijft gaan om de hoofddoelstelling wat hebben mensen nodig. En ja die andere doelstelling ten aanzien van het financieel beleid, die is er natuurlijk wel. Maar dat staat niet vooraan. De voorzitter: De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel. Even in aansluiting op mevrouw Hooijer die 8 miljoen bezuiniging die ingeboekt is die is juist ingeboekt omdat wij die paradigmashift zouden gaan inzetten. En dat zou daarmee gerealiseerd kunnen worden. Dus het is niet andersom. Nee het is juist die 8 miljoen is ingeboekt vanwege het anders beter organiseren. Maar we hebben altijd gezegd, het mag nooit ten koste gaan van de kwaliteit van de zorg die geleverd moet worden. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord: Ja ik ben blij verrast dat wij eigenlijk als SP steeds hebben aangegeven namelijk dat wij kriebels krijgen van het feit dat de herontwerp van het sociaal domein ingegeven wordt door bezuinigingsdrift. Volgens mij hebben wij steeds aangegeven dat wij er net als D66 zojuist verwoordde uiteraard geen bezwaar tegen hebben als er een besparing ontstaat doordat het werk efficiënter ingedeeld wordt. Maar meneer Bisschop die geeft zojuist aan van ja maar we moeten ook onze financiële kaders in de gaten houden.

Wellicht zal er een moment komen dat we tot de conclusie komen dat we juist een extra investering moeten doen hoe groot die dan ook is. Misschien een paar ton, het hoeft geen miljoenen te zijn. Maar gewoon om de medewerkers, de dienstverleners, de uitvoerders beter ja voorbereid te krijgen op de veranderingen qua werkwijze. Maar wel met als doel

dat onze inwoners beter geholpen worden. Dat is voor ons altijd het uitgangspunt geweest en niet de financiële bezuinigingsdrift. De voorzitter: Ga ik even dan kijken naar het college. U net noemde een aantal woorden of in ieder geval de namen, maar de heer Reneman zal degene zijn die even namens het college de spits afbijt. De heer Reneman: Ja dank u wel voorzitter. Wij doen dat als stuurgroep sociaal domein die ik mag voorzitter. Maar daar zitten we allemaal in. Dus daarom dat ik even het woord voer. Het is niet dat financiën daarmee dominant is in het sociaal domein. Maar ik kan u verzekeren het is wel een belangrijk thema voor het sociaal domein. En ook voor de toekomst van het sociaal domein. Het college heeft u begin mei een brief gestuurd met een planning voor het herontwerp sociaal domein. En daar zit een belangrijke stap in voor de zomer. En dat is dat wij iedereen raadplegen en laten ideeën laten opbrengen richting ons over hoe we op een andere manier met het sociaal domein zouden kunnen omgaan. Dat hebben we op dit moment terwijl wij spreken hebben we sessies gehad met onze eigen medewerkers. We hebben sessies gehad met bewoners, we hebben sessies gehad met professionals. Daaraan voorafgaand en dat was nog voor mei hebben we verdiepende sessies met de raad gehad.

We hebben ook nog op het terrein van de jeugdhulp daar heeft wethouder Ten Kate samen met u was trouwens op verzoek van op initiatief van de raad ook nog over de jeugdhulp intensief gesproken. Dat komt allemaal samen in een nota van participatie voor de zomer. Dat zou een mooi moment kunnen zijn voor u om daar eens over te buigen en erover de discussiëren. En eens aan het college een aantal dingen mee te geven die u ook ziet in de informatie die wij opgehaald hebben uit het veld. Dan na de zomer gaan we werken aan een programmaplan. En dat programmaplan gaat precies zoals u nu zegt over hoe gaan we inhoudelijk dat sociaal domein inrichten. Maar het project herontwerp sociaal domein bevat nog drie andere sporen. Eén is daarvan de invulling van de taakstelling van 2021. Die hebben we afgehandeld. Dat hebben we gedaan met elkaar. Het tweede spoor is, hoe zit het eigenlijk met de rijksinkomsten en gemeentelijke uitgaven. Een belangrijke vooronderstelling van schone lei is dat we van het rijk meer geld krijgen of minder geld krijgen dan dat we uitgeven. Dat is een belangrijke vooronderstelling in het sociaal domein bij Hoogeveen. Daarom bent u ook vol vertrouwen dat u ook minder zou kunnen uitgeven. Zoals we in onze informatiebijeenkomst ook al hebben laten zien wordt al ontzettend veel bezuinigd in het sociaal domein als gevolg van beslissingen die u in het verleden heeft genomen.

En dat is een opgave die is veel hoger dan in andere gemeenten. U loopt daarmee voor op andere gemeenten. En wij willen echt ons verdiepen in kunnen wij echt stellen dat de rijksinkomsten inderdaad veel hoger dan de gemeentelijke uitgaven of zijn die eigenlijk al in balans? Want dat maakt dat een van de vooronderstellingen achter het herontwerp natuurlijk lastiger wordt. Daar zijn we mee bezig. Het vierde spoor is een financieel economische doordenking van het sociaal domein. Wij willen echt weten of de maatregelen die wij nemen ook kosteneffectief zijn en of we dat ook goed kunnen onderbouwen voor u. Want dat maakt nogal wat uit als we met voorstellen komen die heel kosteneffectief zijn. We hebben hier het voorbeeld van kans gehad. Waarbij mensen uit de bijstand worden gehouden door ze een goede kans te geven op school. Dat is een heel kosteneffectief programma. Kan je wel op bezuinigen maar daarmee krijg je heel veel maatschappelijke schade. Wij willen dat goed uitgezocht hebben waar zijn de punten in het sociaal domein waar je maatschappelijke schade krijgt en waar dan ook niet. Waar valt dat dan wel mee. Dat zijn de vier sporen die we aflopen. Daar hebben we u een programmaplan voor gegeven. En ik moet eerlijk zeggen dat ik denk ik vind het wel een beetje jammer dat u zegt ja wij willen daar mee betrokken bij worden. Maar we hebben u al heel erg veel erbij betrokken.

U gaat er ook straks nog heel erg veel bij betrokken worden. U kan zelf uzelf erbij betrekken als u de nota van participatie in de raad behandeld en daar kaderstellende uitspraken over doet voor het college. Ja en ik zou zeggen ik denk dat we op het goede spoor zijn eerlijk gezegd. Voorzitter.

De voorzitter: Ja dank u wel. Ik denk dat de het belangrijkste is dat want er zijn ook hier punten op tafel gekomen die inkleuring geven aan het verdere proces om dat ook bij dat proces te betrekken. De belangrijkste vraag was even, hoe ziet het proces eruit? En krijgen we de betrokkenheid die de raad wenst? Nou daar is antwoord op gegeven. En ik denk dat in dat kaders dus ook in het kader van de kaderbrief dat er inkleuring is die op dit moment gegeven is. En alle andere invullingen komen natuurlijk op het moment dat we verdergaan met het proces en nou ja voor ons het programmaplan zoals net geschetst door het college. Akkoord? Dan rond ik dit punt af. En gaan we naar het thema wonen. Waar woonvisie en startersleningen en aantal andere punten ook onder zijn benoemd. Ik kijk even naar de fractie van de VVD die daarover wil dit debatpunt ook mede heeft ingebracht. De heer Bisschop. De heer Bisschop: Dank u wel voorzitter. Ja wonen, we hebben natuurlijk een oververhitte woningmarkt op dit moment. We hebben ook te maken met een enorme uitdaging qua de formatie van woningen in Hoogeveen om dat te realiseren. Na 2025 had ik begrepen in een informatieavond dat we duizend woningen nog moeten bouwen. Dat bijna ongeveer net zo groot als Erflanden. Dus wij hebben in Hoogeveen best nog wel wat te doen de komende jaren. En dat baart ons wel zorgen.

Het baart ons zorgen om de ruimte die er is die beschikbaar is. En waar gaan we dat doen? Het baart ons zorgen om het aanbod van woningen in aantallen op dit moment in Hoogeveen voor starters beschikbaar. Dat is door de stijging van de prijzen is dat daar moeten we iets mee als raad ook richting die omdat die mensen ook hier aan Hoogeveen te kunnen binden. Wat zien we nu in de starterslening dat is een zestal geleden is dat gewijzigd naar eigenlijk alleen maar portiekwoningen en flats. We hebben toen als VVD ook gezegd joh dit is niet verstandig, doe dit niet. Er worden ook bijna geen startersleningen meer verstrekt. Dat is een revolverend fonds. Dat houdt in dus dat het fonds zichzelf eigenlijk een beetje onderhoudt. Laten we het dan maar even zo vrij vertalen. Er zit volgens mij ongeveer 4 miljoen in. Laten we de starters in Hoogeveen helpen en laten we een andere regeling gezamenlijk met het college gaan optuigen wat wij vinden meer recht doet aan het verhaal richting de woningvoorraad, het helpen van de starters op de markt en onderdeel van de woonvisie die nog ontwikkeld moet worden. De voorzitter: Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Ja daarop aansluitend, we zijn het helemaal eens met het punt over die starterslening. Ook wij waren er niet voor dat het alleen voor portiekwoningen gebruikt kan worden.