Transcript Raadsavond 16 februari 2023

Mevrouw Hooijer: Ja, voorzitter, dank u wel. Al voor de reactie van de wethouder hebben wij in de schorsing, die wel iets langer dan vijf minuten duurde, uitgebreid kunnen hebben en toen hadden we al het idee van nou, wij zagen niet echt de noodzaak hiervan in en het antwoord van de wethouder bevestigt dat eigenlijk ook. Dus wij zullen niet meegaan in dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Manusama, Partij van de Arbeid. Mevrouw Manusama: Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten ons aan bij de woorden van de ChristenUnie en steunen dit amendement ook niet. De voorzitter: Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Ja, wij sluiten ons ook aan bij de woorden van de ChristenUnie. De voorzitter: Mevrouw Blenkers, VVD. Mevrouw Blenkers: Wij sluiten ons ook aan bij de woorden van de voorgangers. De voorzitter: De heer Vos, Forum voor Democratie. De heer Vos: Wij steunen het amendement wel. De voorzitter: Even kijken, ben ik niemand vergeten op dit moment? Ga ik even terug naar de indieners. Mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Brandsema: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik moet toch zeggen dat ik het daar niet mee eens ben. Het voegt wel degelijk wat toe. Het kan zijn dat het overbodig is als alle bijlagen die wij hebben gekregen als raad ook bij de verordening worden gedaan in het aanvraagproces, maar dat is niet het geval.

En zoals ook de adviesraad sociaal domein zegt: zo staat het niet in de verordening. In de verordening staat dat iemand die in aanmerking komt voor herstelgerichte zorg door een onafhankelijke zorgprofessional wordt gescreend. Op mijn vraag of dat echt een onafhankelijk persoon is, is geantwoord dat deze persoon van dezelfde organisatie is als de fysiotherapeut die uiteindelijk de herstelgerichte zorg verleent. Dat is volgens mij niet onafhankelijk. En twee, ja, ik ga niet uitleggen hoe een beschikking werkt. Maar op het moment dat iemand in een situatie verkeert dat hij niet kan lopen of zijn bed niet kan opmaken, dan heeft hij natuurlijk baat bij herstelgerichte hulp. Dat juich ik ook toe, maar ik zou het ook heel fijn vinden dat hij dan tijdelijk ook wat andere maatwerk hulp kan krijgen doordat iemand zijn bed wel opmaakt en dat hij daar niet een half jaar in hoeft te liggen of dat hij toch iets van een leen scootmobiel krijgt zodat hij toch ook naar buiten kan. Dat is mijn argument om wel de ruimte in de verordening te zetten dat daar dus naar gekeken wordt. Ook al zal dat zo zijn, en ik vind ook dat er een stukje vertrouwen moet zijn, hè, staat ook in het programmaplan dat we dat een beetje meer met elkaar moeten hebben, dus ook de raad. Maar ik vind het wel van wezenlijk belang dat deze ruimte in de verordening zelf staat. Dus wij zullen dan tegen het voorstel stemmen.

De voorzitter: Het gaat wel voor het amendement. Ja, helder, ja. Even om misverstanden te voorkomen, ik zag mensen even kijken, wat wordt er nu gezegd, maar het is goed zo. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, voorzitter. Ik kan dat niet verbeteren, wat mevrouw Jansen nu zegt. Maar ons zorgpunt zit ook juist op deze onafhankelijke professioneel iemand, laat ik het gewoon in het Nederland zeggen. Mag ik daar die vraag over stellen, want dat is mijn vraag aan het college over deze personen.

De voorzitter: Ja, waarbij u dan wel even een algemene vraag moet stellen, want op het moment dat u over persoonlijk gaat spreken, dan wordt het lastig. Dus … De heer Van Rijn: Nee, het gaat over die professional die, zoals die hier in het raadsbesluit genoemd worden. Het gaat niet over specifiek met naam en toenaam. De voorzitter: Maar heeft u dat nu nodig voor het amendement, of heeft het u dat straks nodig … De heer Van Rijn: Niet voor het amendement, nee. Dat hebben we straks gewoon nodig voor de algemene … De voorzitter: Kunt u hem kort stellen? De heer Van Rijn: Wat is de status van deze onafhankelijke professional? Is deze persoon medisch, psychologisch geschoold en bevoegd? Stel dat deze persoon doorverwijst naar een herstelgerichte therapie bij een fysio, is dat medisch verantwoord? Weten zij of die persoon in kwestie die ze er naartoe sturen een medisch dossier heeft, of zou dat juist fatale gevolgen kunnen hebben? Dan hebben we wel een herstelgericht, maar dan zou het juist fatale gevolgen … En datzelfde is ook met de psychologische. De voorzitter: Ik vroeg even om een korte vraag, maar u gaat toch alle elementen die u erin ... De heer Van Rijn: Ik kan wel zeggen: wat is de status, maar dan begrijpen ze het niet, voorzitter. De voorzitter: Volgens mij, ik zag enorm veel begrip aan de andere kant ontstaan, dus volgens mij is het wel begrepen.

Ik zal zo even de wethouder daarover het woord geven. De heer Baalman nog een aanvulling? De heer Baalman: Nee, ik denk dat mevrouw Jansen het uitstekend heeft verwoord. Wij vinden wel dat er een onafhankelijk iemand tussen moet zitten, want anders verwijst de fysiotherapeut van het bedrijf door naar de fysiotherapeut van het bedrijf. Dat lijkt mij niet een gezonde situatie. De voorzitter: De heer Tuit. De heer Tuit: Ja, voorzitter, ik zal even als eerste reageren op de vraag van de SGP. Het gaat hier om paramedisch opgeleide mensen, hè, dus die daar een professie in hebben. Dan moet u denken, bijvoorbeeld, aan fysiotherapeuten, maar mensen die dus een achtergrond hebben op dit dossier, die doen die screening. Ik wil ook wel even misverstanden voorkomen, want is niet zo, wat ik nogmaals benadruk, en dan denk ik dat, hè, want anders gaan we toch een debat voeren met elkaar. In twee derde van de gevallen, en wij doen hier in de SWO gemiddeld 6000 casussen per jaar. Dus daar hebben we het over, over dat soort aantallen.

In twee derde van de gevallen is herstelgerichte hulp niet eens aan de orde en in een derde van de gevallen waarin mensen dus leefstijl en preventie, dan denk ik ook bijvoorbeeld aan het debat dat we met elkaar voerden rondom de nota volksgezondheid, hè, dat we zien als we op deze manier verder gaan met onze zorg, dan wordt die zorg onbetaalbaar en we gaan dus echt op die leefstijl en preventie inzetten met een extra maatwerkvoorziening en daar, in die doelgroep daar gaan we naar kijken of daar herstelgerichte hulp behulpzaam kan zijn. En mocht dat niet zo zijn, dan reageer ik ook even op mevrouw Jansen, vanzelfsprekend krijgen mensen dan ook de hulp die ze nu ook krijgen in de Wmo. Dat is een groot goed in ons land, ook in onze gemeente en dat blijft ook bestaan. Nou, dat als toelichting, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij is er voldoende over gezegd. Ik breng het amendement van CDA, SGP en SP in stemming. U mag nu stemmen. Dank u wel. Daarmee is het amendement met elf voor en achttien

tegen verworpen en komen we nu bij het oorspronkelijke voorstel op de agenda van de tweede wijziging verordening Wmo is nu aan de orde. De heer Van Rijn, stemverklaring neem ik aan. De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Ja, wij hebben dit echt weloverwogen doorgenomen, dit besluit wat voorligt en wij maken ons er grote zorg over, met name die onafhankelijke professional, hoe gaat dat in het werk uitpakken. Dus wij kunnen hier niet mee instemmen en zijn daarom tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Baalman, SP. De heer Baalman: Dank u wel, voorzitter. Ja, ook wij zitten op dezelfde lijn als mijnheer Van Rijn. Wij maken ons best wel zorgen over dat onafhankelijke en als dat eruit zou kunnen, dan waren we het daar volledig mee eens, maar wij denken dat dit best wel een toegevoegde waarde heeft, alleen wij willen de keuring laten doen door een onafhankelijk en niet door de slager die zijn eigen vlees keurt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Brandsema: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, ik heb al heel veel gezegd, dus ik zal niet heel veel meer zeggen. Wij zitten vooral op de tweede wijziging dat de combinatie van maatwerk mogelijk is en ik hoor dat dat ook mogelijk is. Dat is mooi, maar zo staat het er niet, en daar zit het principieel. De voorzitter: De heer Vos, Forum voor Democratie. De heer Vos: Dank u, voorzitter.

Mevrouw Jansen heeft het net eigenlijk al perfect beschreven en wij sluiten ons daar ook bij aan. Dus wij zullen ook tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel. Heb ik iedereen de gelegenheid gegeven om de stemverklaring af te leggen, dan is het voorstel aan de orde en kan er gestemd worden. Dank u wel. Daarmee is het voorstel om de tweede wijziging verordening Wmo met achttien voor en elf tegen aangenomen. 8. Omgevingswet: Verordening gemeentelijke adviescommissie voor omgevingskwaliteit Hoogeveen De voorzitter: Komen wij bij agendapunt 1.8, de omgevingswet verordening gemeentelijke adviescommissie. Kijken of mensen daar stemverklaringen over willen hebben. Zo niet, dan breng ik dit voorstel in stemming. Een stemming over voorstel bij agendapunt 1.8 Dank u wel. Daarmee is het voorstel met negenentwintig voor nul tegen unaniem aangenomen. 9. Vaststelling besluitenlijst 2 februari 2023 De voorzitter: Komen we bij de vaststelling van de besluitenlijst van 2 februari. De besluitenlijst ligt ter stemming voor, u kunt stemmen. Ik wil. Daarmee is de besluitlijst ook unaniem met voor negentwintig voor en nul tegen aangenomen en stel ik voor om, voordat wij met het blokje moties vreemd aan de orde van de dag beginnen, om even een pauze te nemen voor een kopje koffie en een kopje twee en ik zie u allemaal opgelucht kijken.

Ja, sommigen niet, maar het merendeel wel, mijnheer Klok, dus ik moet ik kijk even rond. Ik schors de vergadering voor een kwartier.

Schorsing 10. Moties vreemd aan de orde van de dag De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering en we zijn aangekomen bij agendapunt 1.10, de moties vreemd aan de orde van de dag. Dat zijn moties die niet gebonden en gekoppeld zijn of kunnen worden aan een agendapunt, dus die staan los van de agenda. Ik zeg het toch altijd nog maar erbij, moties vreemd is niet een kwalificatie, maar is een uitdrukking die in ons land wel vaker wordt gebruikt als het gaat om punten niet op de agenda staan, maar wel behandeld moeten worden, omdat ze ingediend zijn. Dat gaat ook om deze moties. Het zijn er drie. We gaan ze in volgorde ook behandelen. Allereerst is aan de orde de motie behoud hertenkampen, ingediend door de fracties van CDA, Gemeentebelangen, VVD, SGP en ik geef eerst ook de indieners weer het woord en zal eerst mevrouw Koekoek het woord geven namens het CDA. Mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Ja, voorzitter, dank. In de vergadering van de Tweede Kamercommissie voor landbouw, natuur en voedselkwaliteit met minister Adema op 26 januari, werd duidelijk dat het kabinet vasthoudt aan haar besluit om het houden van dam- en edelherten te verbieden. Door dit verbod zullen hertenkampen zoals aan die Boekweitlaan in Hoogeveen en in de Spaarbankbos op termijn verdwijnen.

Het kabinet zegt dat het verbod nodig is, omdat het dierenwelzijn en de veiligheid van inwoners in het geding is. Voorzitter, voor zover ik weet hebben hertenkampen nog nooit problemen opgeleverd. Noch voor dieren, noch voor mensen. Voor wat betreft de dieren, de herten die hier leven, worden al generaties lang geboren in hertenkampen en leven daar hun hele leven. Van wilde dieren is dan ook al lang geen sprake meer. Voor wat betreft de mensen, als het kabinet zich zorgen maakt over de veiligheid van inwoners, dan zouden zij er beter aan doen om werk te maken van de veiligheid op de bestrijding van wolven in onze gemeente dan aan de bestrijding van herten in onze hertenkampen. Kortom, wij zien in dit landelijke verbod een nieuwe vorm van doorgeschoten regeldrift waarbij regels worden opgesteld die problemen moeten oplossen die er feitelijk niet zijn. Wij dienen daarom een motie waarmee wij ons als raad uitspreken dat er geen enkele aanleiding is tot maatregelen tegen het bestaan van hertenkampen en het genomen besluit dan ook weer een typisch voorbeeld van doorgeslagen regeldrift is, waar vervolgens veel mensen onnodig door worden getroffen. En verzoeken het college dit standpunt namens de raad over te brengen aan de minister en de Tweede Kamer. Deze motie werd mede ingediend door Gemeentebelangen, VVD en SGP. De voorzitter: Dank u wel.

Dan kijk ik even naar de mede indieners, Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer, aanvullingen. Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer: Nou ja, toen ik in de krant las dat in Westerbork dit ook speelde, toen dacht ik direct aan jarenlang dat ik altijd op de fiets naar Anloo ging, naar het Pinksterkamp en dat we altijd de stop hadden bij Westerbork, bij het Hertenkamp. Want waarom bij een Hertenkamp? Nou, het is mooi in het bos, rustgevend en de hertjes, het is wat ons betreft voor jong en oud en voor de rest kan ik me compleet aansluiten bij de woorden van mevrouw Koekoek, want dat is zoals wij er ook in staan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kramer, VVD. De heer Kramer: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden, we sluiten ons aan bij de woorden van het CDA. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn.

De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Ja, ook wij vinden een hertenkamp in een maatschappij is juist heel goed. Ik heb er zelf ook heel goede jeugdherinnering aan dat wij vaak daar in een hertenkamp waren. Dus het vormt mensen, het verbindt mensen en beesten. Dus gewoon die hertenkampen laten bestaan. En zoals al aangegeven, er is helemaal geen zorg voor veiligheid of wat dan ook. Wij staan hier compleet achter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan voor een reactie kijk ik naar de kant van het college. De heer Tuit. De heer Tuit: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, als college begrijpen we de indieners van deze motie. Ook de zienswijze die u daarbij doet. Ik krijg haast beelden van een jeugdige heer Van Rijn bij zo’n hertenkamp. Maar daar moeten we het misschien nog maar eens over hebben met elkaar. En wat u ook aangeeft, wat u ook vraagt aan het college om een brief te sturen naar het kabinet, want inderdaad, dat refereert u ook terecht in uw toelichting, ja, dat is uitvoerbaar, dat is financieel ook te doen en of dat verstandig is, ja, we laten het aan u als raad met de besluitvorming. Maar als college begrijpen wij de insteek van deze motie. De voorzitter: De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. Ja, dat klinkt eigenlijk als een sympathieke motie. Het is natuurlijk voor heel veel mensen heel snel dat de hertenkampen gaan verdwijnen.

Maar de SP is eigenlijk wel blij met het kabinetsbesluit en wij vinden ook dat de herten, en we hebben het in het specifiek over damherten, dat die niet thuishoren in hertenkampen, maar die horen in de vrije natuur. We hebben natuurlijk ook de discussie over de wolf en we hebben ook de discussie op sommige plekken over te veel aan damherten. Nou, ik denk dat beide dieren gewoon in de natuur elkaar heel goed aankunnen en elkaar goed in stand kunnen houden. Dus daar horen deze beesten ook, in de natuur, want het zijn namelijk geen gedomesticeerde dieren. Het zijn gewoon wilde dieren die al decennialang of soms al eeuwenlang in gevangenschap leven en dat maakt het nog niet gelijk een gedomesticeerd dier en daar wil ik wel een heel belangrijk onderscheid in maken: een hond, een kat, dat zijn gedomesticeerde dieren, die kunnen niet in de vrije natuur leven en dat kan een hert dus wel degelijk, want dat is een wild dier in principe. Ik denk ook, ook om dit soort discussies in de toekomst wat meer in te kunnen tomen, dat het wel goed is ook voor ons als Raad om echt gezamenlijk te kijken naar een nota dierenwelzijn. Want we maken ons wel, volgens mij, allemaal wel zorgen om dierenwelzijn. De voorzitter: De heer Pomper, mag ik u even … Ik hoor een aantal herhalingen. De heer Pomper: Maar wij er dus op tegen. De voorzitter: Dat wilde ik graag horen. Dank u wel.

De heer Dekker, Partij van de Arbeid. De heer Dekker: Ja, voorzitter, ik heb dertig jaar op 300 meter van een dierenpark, van een hertenkamp gewoond en toch deze bijdrage. En ik wou hem toch wel even afmaken, zoveel tijd hebben wij deze avond nog niet opgesoupeerd. Voorzitter, sommige moties zie je al lang van tevoren aankomen en deze motie is daar een voorbeeld van. Toch weer een motie die alleen gaat over een brief sturen naar Den Haag. Alle goede voornemens van de vorige keer ten spijt. Wij kunnen ons best voorstellen dat er zorgen zijn over het voortbestaan van de hertenkampen, maar laten we even nuchter kijken naar wat er echt aan de hand is. De herten verdwijnen van de lijst van toegestane huis- en hobbydieren. In de toekomst zullen er geen nieuwe herten in de parken worden geplaatst, de huidige herten mogen blijven tot ze oud zijn en uiteindelijk overlijden. Voorzitter, enig gevoel van drama kan de indieners van deze motie niet ontzegd worden. Het in stand blijven van de hertenkampen wordt door ze gekoppeld aan de aanwezigheid van herten en letterlijk is

dat natuurlijk zo. Als je in de verre toekomst de herten uit de parken verdwenen hebt, ja, dan is het letterlijk geen hertenkamp meer, maar er zijn meer dieren dan herten en er zijn ook veel dieren die wel op de lijst staan. Het doen alsof er ineens geen leuk dierenpark meer zou zijn als er in de verre toekomst geen heten meer zouden zijn, komt bij ons een beetje over als het: ze pakken alles van ons af syndroom. Dat syndroom is de laatste tijd nogal populair. Ik sprak een jonge moeder die dikwijls naar het park gaat met haar kinderen en die vertelde dat haar kinderen vooral de kalkoenen leuk vinden. Ik bedoel maar, zoveel zielen, zoveel gedachten. Ter geruststelling van de indieners: de wolf, die ook zo nodig in de motie genoemd moest worden, die staat ook niet op de lijst. Via de wolf kom je dan nogal snel weer terug terecht bij de zeven geitjes en die mogen dan weer wel. Er zijn veel dieren die als toekomstige vervangers zouden kunnen worden geplaatst. Voor de ontmoetingsfunctie maakt dit geen verschil. Hoezo verdwijnen we hertenkamp? Overigens is het ook niet zo dat het daar nu wemelt van de herten. In elk geval in Wolfsbos niet. Toen ik daar pas was, telde ik tien herten. Misschien hadden zich een aantal verstopt, omdat ze wisten dat ik er aankwam, maar dan kom je misschien op vijftien.

Zou het voor het karakter van het park dan zoveel veranderen als er op de lange duur geen herten, maar wel andere dieren in het park zouden zijn? Wij denken van niet. De minister heeft zich laten adviseren door deskundigen en wij voelen ons niet geroepen om ook deskundigen te spelen. Voor de PvdA fractie is dierenwelzijn een belangrijk issue en dat is niet altijd af te meten aan je eigen gevoel. We sluiten ons aan bij de opmerking van de SP over dat het nuttig zou kunnen zijn om in breder verband hier in de raad eens over dierenwelzijn te gaan praten. De voorzitter: Dan maak ik dezelfde opmerking die ik eerder bij de heer Pomper maakte. De heer Dekker: De laatste drie zinnen, voorzitter, ik bijna, ik had u al gezien. Het zal u duidelijk zijn, misschien had dat bij andere bijdragen net ook gekund. Misschien zal het u duidelijk zijn, voorzitter, de PvdA steunt deze motie niet. In plaats daarvan roepen wij op alvast na te denken over hoe we de hertenparken, hertenkampen in de toekomst vorm kunnen gaan geven met respect voor dierenwelzijn, dierenkamp, hertenkamp, hoe dan ook, 2.0. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Dijk. De heer Van Dijk: Dank voor het woord, voorzitter. Ja, je zou er bijna nostalgisch van worden, van al die mooie beelden over hertenkampjes en vroeger en hoe gezellig dat was.

Ik word er ook een beetje nostalgisch om, maar ik word er eigenlijk ook een beetje moe van. Omdat we zijn weer een postzegelmotie aan het behandelen. Het is een onderwerp waar we niet over gaan, maar het Rijk. Daar stemmen we ook voor op Kamerleden die zich dan in Den Haag hiermee bezig mogen houden. Wij gaan hier helemaal niet over, dus ik zou een suggestie willen doen. Misschien kunnen de indieners van deze motie een vereniging oprichten ter bevordering van het houden van herten in Hoogeveen en omstreken en zich via die weg inspannen voor dit nobele doel. Maar laten we in de raad vooral bezig gaan met onderwerpen waar we wel overgaan. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Dank u wel, voorzitter. Ja, de heer Dekker van de PvdA heeft het zeer mooi verwoord en ook de ChristenUnie deed nog een duit in het zakje. Wij kunnen mee in die lijn en ik denk dat we dit soort moties, dat dat niet de plek is in de raad, maar het is in ‘22 al in de kamer geweest. Dus genoeg tijd gehad om je eigen fractie in de Tweede Kamer hier op te bevragen en zelf een brief te sturen. Dus doe dat vooral en laten we dat inderdaad niet met een postzegelmotie in de raad doen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Vos, Forum voor Democratie.

De heer Vos: Dank u, voorzitter. In tegenstelling tot veel andere partijen hier in de raad, delen wij niet dat apocalyptische toekomstbeeld waar alle gezelligheid en alle nostalgie uit de samenleving is verdwenen door regeldruk. Wij zijn dus natuurlijk daarom wel voor de motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik kijken of de indieners nog aanvullingen hebben. Ik kijk even naar mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Ja, voorzitter, zolang het rijk dergelijke maatregelen neemt die onze inwoners treffen, zullen wij, zoals de ChristenUnie het noemt, postzegelmoties versturen, want zolang de systeemwereld regeert boven de leefwereld van mensen, zullen wij ons voor onze inwoners in blijven zetten via deze weg. De voorzitter: De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, ik wil graag complimenten uitdelen aan de Pomper en ook wel gedeeltelijk aan de Partij van de Arbeid, want ja, je merkt toch wel in dat zij bewogen zijn met het lot van dieren. Mijnheer Pomper zei ook een heleboel over dieren hè, dat ze niet zomaar … Maar als we datzelfde naar de dierentuinen gaan trekken, dan moeten we onderhand alle dierentuinen uit Nederland tegelijk ook maar wegdoen. Nee, dat kan niet, want het heeft ook een bepaalde maatschappelijke waarde. Schoolreisjes gaan naar dierentuinen en weet ik het allemaal. Nou, en zo hebben hertenkampen nu één keer een maatschappelijke waarde in deze maatschappij.

Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik heb het net niet willen noemen, maar vanmiddag kregen wij nog een brief naar aanleiding van een artikel in een Dagblad van het Noorden waar dit in stond dat we deze motie zouden gaan aanbieden. En dat was ook een verontrust iemand die zegt van ja, de herten vinden we erg, maar er blijken hier in Nederland ook veel rendieren gefokt worden die weer uitgezet worden in Mongolië en China om daar dus juist de instandhouding daarvan op peil te houden. En ook die staan niet op de lijst, dus dat zou ook gestopt moeten worden. Nou ja, dan had hij het nog over de Russische hamster, want dat mag hier niet in Nederland, want het klimaat is niet goed. Nou, ik weet geen hamster die daar is. Dus nee … De voorzitter: Ik zou willen voorstellen om toch niet de hele wereld erbij te gaan halen. Mevrouw Hooijer: Nee, maar ik sluit me wel even aan bij mevrouw Koekoek van de regelgeving. Als we niet met zijn allen daartegen opstaan, dan laten we gewoon de Tweede Kamer hun gang gaan. De voorzitter: De heer Kramer nog aanvullingen? De heer Kramer: Geen aanvullingen, voorzitter. De voorzitter: Dan breng ik de motie in stemming. U kunt stemmen over de motie. Dank u wel. Daarmee is de motie met achttien voor, elf tegen aangenomen.

Dan gaan we over naar de motie: het mogelijk maken subsidie inwoners Hoogeveen op het gebied van energie, ingediend door de fracties van VVD, SP, D66 en Partij van de Arbeid. Geef ik het woord aan de heer Kramer van de VVD. De heer Kramer: Ja, dank u wel, voorzitter. Drent isolatie subsidie, de ISDE, de SEJH, de IBDO, de EIA, de SCE, zomaar een paar subsidies waar inwoners en bedrijven recht op hebben als het gaat om verduurzamen van hun woning en gebouw. In Nederland en dus Hoogeveen hebben we te maken met een wirwar aan regels,

maar ook een wirwar aan subsidiemogelijkheden waar niet iedereen van op de hoogte is. Met deze motie willen wij het college oproepen om de subsidiemogelijkheden zichtbaarder te maken en dus te stimuleren, want uiteindelijk levert, vooral in de huidige tijd, de verduurzaming meer op in de portemonnee van ons allemaal. Vandaar dat we deze motie indienen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. Vorig jaar heeft mijn voorganger, die vanavond dus hier voor het laatst was, Jutta van den Oord, een heel mooie motie ingediend die raadsbreed is ingediend en dat ging over het maatregelenpakket energiearmoede. En daar stond eigenlijk ook al een strekking in om mensen optimaal te informeren. En deze motie, die onderstreept dat nog en die geeft ook middels een goed voorbeeld hoe we dat kunnen gaan doen. Dus daarom zijn we mede indiener. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Rutgers nog, D66. Mevrouw Rutgers: Dank u wel. Wij hebben geen aanvullingen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Eck. De heer Van Eck: Dank u, voorzitter. Vandaag werd er een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat veertig procent van de Nederlandse huishoudens de CV standaard, centrale verwarming standaard uitlaat vanwege de hoge energiekosten. Dat zijn 3,3 miljoen huishoudens in Nederland.

Dat laat zien het belang van deze motie, we kunnen niet genoeg aandacht vestigen op de mogelijkheden die er zijn. Digitaal, via de gemeentelijke pagina in de Hoogeveense krant en via een brief naar de huishoudens in de gemeente Hoogeveen. Vandaar onze mede indiening. De voorzitter: Dank u wel. Voor een reactie namens het college, de heer Westendorp. De heer Westendorp: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, de oproep die in de motie staat, die is duidelijk. Namelijk verlaag de energierekening van onze inwoners en maak vooral mogelijk bekend hoe dat zou kunnen met allemaal de middelen die daar inmiddels ook allemaal voor beschikbaar zijn. Op dit moment werkt het college aan een vernieuwde website als het gaat om duurzaamheidsmaatregelen die voor onze inwoners beschikbaar zijn. En dan gaat het niet alleen over subsidies, maar ook over advies en ook over advies en ook over leningen, financieringen die je kunt aangaan. En vorige week heeft het college nog, Jan Zwiers en ik, gesproken met een aantal energiecoaches die ook gratis advies aanbieden, onafhankelijk advies aan onze inwoners. En die zeggen eigenlijk, ja, we hebben steeds meer gesprekken, maar we hebben nu ook een spreekuur. Dus er gebeurt al best wel veel, dus ik snap ook de oproep die in de motie staat als het gaat van maak dat ook overzichtelijk en bekend.

Wij waren bezig met de communicatiestrategieën rondom die nieuwe website, dus ik zie dit als een soort aanscherping op die communicatiestrategie. De motie is uitvoerbaar, wat dat betreft is ‘ie ook haalbaar als het gaat om betaalbaar. Wij hebben vanuit het Rijk klimaatmiddelen gekregen, binnen die klimaatmiddelen die we hebben ontvangen, zou de motie ook uitvoerbaar zijn. En hij komt, wat dat betreft, op een goed moment. Dus het oordeel is voor de motie aan de raad. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar degene die niet direct tot de indieners behoren, of daar nog reacties zijn. De heer Vos, Forum voor Democratie.

De heer Vos: Dank u, voorzitter. Nou, in de tijden van al veel te hoge energiekosten die uiteindelijk zijn veroorzaakt natuurlijk door dit hele klimaatbeleid, zitten mensen thuis echt niet te wachten op een propagandafolder van deze zelfde klimaatmaffia. Dus wij zullen tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Meesters, ChristenUnie. De heer Meesters: Voorzitter, dank u. Ja, we hebben eerst nog even getwijfeld, omdat we het gevoel hadden wellicht is deze wat overbodig, maar nu we zien dat zelfs de VVD zich committeert aan de verduurzaming, kunnen we natuurlijk niet anders dan de VVD daarin steunen en deze motie mee in te stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer SGP, de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Ja, verduurzamen is een bittere noodzaak geworden en alle mogelijkheden om mensen daarop te attenderen en daarmee bekend te maken om daar gebruik van te maken van de mogelijkheden die er zijn, vind ik, die moet waargenomen worden. Dus wij zullen deze motie steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer: Ja, voorzitter, dank u wel. Ook wij hebben het er al over gehad en bij Gemeentebelangen van is het nog nodig? We hebben inderdaad de website, het Torentje. Die discussie hebben we wel vaker gevoerd, maar dit is toch wel te belangrijk, energie, dat we zeggen van wij steunen deze motie.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koekoek, CDA. Mevrouw Koekoek: Voorzitter, wij zullen deze motie ook steunen en we sluiten daarbij aan bij de reactie van de SP. De voorzitter: Dank u wel. Heb ik iedereen de gelegenheid gegeven? Dat is het geval. Zijn er bij de indieners nog behoefte om hierop te reageren? Ja, de heer Kramer, VVD. De heer Kramer: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik wou toch even reageren op de klimaatmaffia. Het gaat ons niet zozeer om echte verduurzaming, het gaat ons meer om de portemonnee van de inwoners en volgens mij moet dat ook een groot goed zijn van de FvD, vandaar dat we ook deze motie hebben … Het is echt voor de inwoners, dat zij in hun portemonnee wat verlagen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even naar anderen bij de indieners. De andere partijen. Dat is niet het geval. Ja, ik begrijp dat daar een reactie op moet komen van de heer Vos. De heer Vos. De heer Vos: Dank u, voorzitter. Daar wil ik graag nog even op reageren, want dat is natuurlijk ook precies wat het verschil is tussen de VVD en FvD, waar de VVD natuurlijk achter de achter de besluiten aanloopt, kijkt de FvD vooruit en heeft FvD consequent houdt die het bij hun eigen standpunten. Dank u wel. De voorzitter: Ik breng de motie in stemming. Dank u wel.

Daarmee is de motie subsidies energie met zevenentwintig voor en twee tegen aangenomen en gaan wij naar de laatste motie vreemd aan de orde in dit blok. De motie regenboogschade, ingediend door de fractie van Forum voor Democratie. Geef ik het woord aan de heer Kleine voor de toelichting.

De heer Kleine: Voorzitter, dank u wel. Zoals bij de voorstanders van het regenboogakkoord vast al bekend, is het begrip gender in 1955 gemunt door seksuoloog John Money. Een fictief begrip dat beschrijft dat er naast het biologisch geslacht nog iets zou bestaan als een psychologisch geslacht. Met transgender duidt men dan op een afwijking van psychologisch geslacht ten opzichte van het biologisch geslacht. Het lijkt de raadsleden van de zes partijen die het akkoord getekend hebben, een goed idee om het begrip gender te introduceren op basisscholen en middelbare scholen. Het biedt de kinderen uit Hoogeveen immers een mooie kans om een psychologisch geslacht aan te nemen en met een hormoonkuurtje hier en daar kan de realiteit naar wens aangepast worden. Wie kan daar nou op tegen zijn? Waarin het ene debat de wetenschap als een rots in de branding dient, wordt in dit debat vooral een beroep gedaan op uw gevoelens. Maar vraagt u eens aan een neuroloog hoe het zit met de ontwikkeling van het brein van een kind en dan specifiek de ontwikkeling van de prefrontale cortex. Dan zal deze aangeven dat tot voorbij de puberteit deze in volle ontwikkeling is. Tot die tijd zijn kinderen niet in staat om weloverwogen beslissingen te nemen en de gevolgen daarvan te overzien. Omdat kinderen hiertoe nog niet in staat zijn, hebben we ze bijvoorbeeld nog geen stemrecht gegeven.

Er worden bovendien in het hele politieke spectrum over en weer gewaarschuwd voor indoctrinatie. Al zou u willen dat er zoiets bestaat als een psychologisch geslacht, wat dat dan ook moge zijn, wat is het dan toch dat u heeft overtuigd dat kinderen in staat zijn om weloverwogen tot de conclusie te komen dat zij naast hun biologisch geslacht nog een psychologisch geslacht zouden hebben, laat staan dat deze ook nog eens een keer afwijken van elkaar. En zo kunnen we het nog wel hebben over het hokjesargument, de hormoonbehandelingen, het hoge aantal zelfdoden onder de transgenders en wat al niet meer. Uiteindelijk komen we erop uit dat het begrip gender slechts een van zovele uitwerking is van een veel dieper gelegen destructieve overtuiging dat realiteit slechts een illusie is, een subjectief concept en dat absolute realiteit niet bestaat. Het is een debat met slechts twee kampen, een kamp dat kan leven in realiteit en niets anders kan dan dat en een kamp voor wie het leven in realiteit hier op deze aarde niet langer te dragen is en alleen kan overleven door de realiteit te ontkennen. Om te ontsnappen aan de … De voorzitter: Mag ik u verzoeken om, ik heb een beetje proberen de tijd te houden, de opbouw is helder, om toch tot een afronding te kunnen komen van uw betoog. De heer Kleine: Ik had spreektijd overlegd met uw collega.

Ik zou, ik heb twee alinea’s nog, ik zou graag dat punt wel even af willen maken, voorzitter. De voorzitter: Misschien kunt u proberen dan de essentie daarvan mee te delen. De heer Kleine: Waar ik mee eindig is, het kan dat dus alleen kan overleven door de realiteit te ontkennen. Om te ontsnappen aan de realiteit zoekt de een zijn toevlucht in hallucinerende middelen en de ander zoekt zijn toevlucht in hallucinerende theorieën, een erkent fenomeen in de psychiatrie die duidt dat de zintuiglijke beleving van een persoon niet overeenkomt met de werkelijkheid. Net als bij het gebruik van hallucinerende middelen, moet ook bij het gebruik van hallucinerende theorieën de dosering steeds verder omhoog. Dit verklaart ook waarom het nooit genoeg is. Ze zullen al klaarstaan om u te overtuigen dat mannen kunnen menstrueren. Afrondend, voorzitter. De keuze waar u voorstaat, is een keuze tussen realiteit en fictie, tussen leven en antileven. Kiest u voor het leven of kiest u voor een bestaan geleid door emoties, impulsen en reflexen zonder brein, zonder bewustzijn, gereduceerd tot een homp vlees, tot een zombie? Beseft u allen goed dat welk argument u straks ook in zult brengen, dat u het niet opneemt tegen Forum voor Democratie of rechts of links, maar dat u zelf leidend voorin bent in dit debat.

U heeft de vrijheid om te kiezen, en hiermee rond ik af, u heeft de vrijheid om te kiezen om te leven in realiteit. Het staat u ook vrij om de realiteit te verlaten. Maar vraagt u zich eens af welk recht u heeft om die keuze van uw kinderen af te pakken.

De voorzitter: Dat was uw toelichting. Voor een reactie kijk ik natuurlijk naar de kant van het college, naar de heer Tuit. De heer Tuit: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, iedereen in onze gemeente doet en telt mee, hè? Wanneer je nu jong of oud bent, welke kleur je huid ook heeft, of je nu moslim bent, katholiek, protestant bent of misschien niet gelooft en ook wanneer je hetero of homo bent. Dat maakt allemaal niet uit hè. We zijn een samenleving hier met elkaar in Hoogeveen en daarom ontraden wij als college deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik eerst naar de partijen die nog niet tot de indieners behoren. Mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Ja, voorzitter, dank u wel. Voorzitter, wij zijn een volkspartij, een veelkleurige partij waar ieder mens telt. Als veelkleurige partij zoeken wij naar het algemeen belang. Niet wie of wat je bent, is voor ons van belang. Ieder mens is door God geliefd en gemaakt, daar geloven wij in en dan maakt het niet uit of je man of vrouw bent, hetero of homo, protestant, katholiek of moslim, dat inclusieve christendemocratisch mensbeeld is voor ons een vanzelfsprekendheid en ons uitgangspunt in ons handelen en politieke afwegingen. Vanuit dat mensbeeld met elkaar samenleven is overigens het doel van iedere emancipatiebeweging en juist dat wordt belemmerd door een bepaalde groep voortdurend apart te zetten.

Daarom hebben wij onze naam vorig jaar niet onder het regenboogakkoord gezet. Voor ons is het niet nodig dat er apart beleid hiervoor komt, omdat onder de noemer van inclusiviteit het effect in een samenleving juist het tegenovergestelde teweegbrengt. Waarbij het adagium lijkt te zijn: wie niet voor ons is, is tegen ons en tegen de mensen voor wie wij opkomen. Wanneer je een afwijkend standpunt hieromtrent inneemt, word je niet meer als volwaardig gezien. En voorzitter, dat kan nooit de bedoeling zijn. Alle standpunten mogen gehoord en uitgesproken worden. Dus ja, we zijn tegen deze vorm van politieke correctheid. Voorzitter, als we kijken naar de motie die door Forum is ingediend, wil ik allereerst opmerken dat deze motie gaat over mensen en daar past zorgvuldigheid en respect bij, ook al ben je het niet eens met datgene waar ze voorstaan of wat ze doen. Woorden doen er dus toe, emoties en hetgeen hier in de raadzaal wordt gezegd. En daar komen ook onze bezwaren vandaan tegen deze motie. En ik citeer een aantal uitingen: genderverminderde chirurgie, regenboogschade en ongeremde seksuele moraal en de oproep zoals aan het college geformuleerd. Nooit te zullen seksualiseren in de naam van de LHBTI acceptatie.

Voorzitter, concluderend, wij kunnen ons vinden in het verzet tegen de politieke correctheid, we kunnen ons niet vinden in de motie zoals deze is geformuleerd en we kunnen ons zeker niet vinden in een samenleving die verdeeld is en wordt door zowel de politieke correctheid als in deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk anderen die daar iets over willen zeggen nog. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn oprecht bewogen uit naastenliefde met mensen die tot ontdekking komen, dat zij anders geaard zijn, dat zij anders denken dat ze in een ander lichaam zitten, dat ze daar zich ongelukken. Daar zijn we oprecht bewogen mee. Maar we zijn ook bewogen met hen die zich hebben laten ombouwen in het lichaam waar ze meenden dat zij het beter hadden, maar die daarop later gewoon wroeging over hebben gekregen, maar het kan niet meer veranderd worden. Daar hebben wij ook bewogenheid over. Waar wij ook heel veel moeite mee hebben dat dit nu als ware gepromoot moet worden als dit is het normale, maar dat zien wij niet als het normale. Wij zien dit altijd als iets wat, daar moeten wij heel voorzichtig, daar moeten wij bewogen mee zijn, met die mensen. Die moeten hulpen hebben, die moeten bijgestaan worden. Dus wij kijken daar uit een heel ander perspectief tegenaan. Daarom hebben wij dat regenbogenakkoord ook niet ondertekend.

We hebben dat ook dezelfde uitleg hebben we daar ook bij gegeven. We hebben gezegd dat deze mensen zo zijn en alles, dat die in de samenleving zijn, dat is allemaal

goed dat ze geholpen moeten worden dat is allemaal goed, maar niet dat promoten. En dan nog iets, voorzitter, dat dat nou juist kleine kinderen op school hiermee geconfronteerd moeten worden. Dat vinden wij zo vreselijk. Hij noemde het net ook al een beetje de psychologische effecten daarvan, dat vinden wij gewoon vreselijk dat dat gaat gebeuren, want het heeft helemaal geen, dat heeft helemaal niet nodig. En dan nog iets: als kinderen vroeg gaan puberen, ze hebben daar vragen over, dan zijn de ouders altijd als eerste voorbehouden om hun kinderen daarin en dat moet dat moet niet via allerlei affiches en weet ik het met vreemde en lacherige dingen en net doen of het altijd leuk is. Daar zijn wij op tegen, maar wij zullen uiteindelijk wel voor deze motie stemmen, want wij vinden dit ook, met Forum, dat dit toch wel een belangrijk punt is om aandacht voor te vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Kijken of anderen nog … Mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer: Dank u wel, voorzitter. Ik had het liefst gewoon willen zeggen van nee, we stemmen tegen, maar ik ben toch genoodzaakt om aan te geven dat er toch verdeeldheid is. Voordat we in maart het regenboogakkoord, stembusakkoord tekenden, was Gemeentebelangen altijd van mening: zoiets is niet nodig, want voor ons is iedereen gelijk. Alleen dat is in de samenleving nou eenmaal niet het geval.

Niet iedereen wordt gelijk behandeld. En zoals we toen keken, stonden we daar en met op zich en nog steeds achter dat het ons gaat om de acceptatie en dat is wat bij ons allen nog geldt, maar er zijn toch een aantal die zeggen: er staan toch dingen in waar ik het wel mee eens ben. Dus Gemeentebelangen zal hier verdeeld in stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Ja, wij zullen tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Blenkers. Mevrouw Blenkers: Wij zullen tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Ja, de heer Van der Heide had ik nog niet gezien, maar ik dacht van ik ben … De Gemeentebelangen verklaring is klaar, maar u heeft uiteraard het recht om daar ook iets van te vinden. Ja, de heer Van der Heide, ga uw gang. De heer Van der Heide: Ja. Ik wil toch een persoonlijke stemverklaring afgeven. Ik zal vanuit de grond van mijn hart tegen deze motie stemmen en ik zou mensen willen wijzen op Sem Jansen die vroeger als Britt door het leven ging. Om daar eens naar te kijken op YouTube, wat het met hem doet, om die geslachtsverandering te hebben moeten ondergaan en de gevoelens en het leven wat hij daarmee heeft geleid. En ja, ik gun iedereen geluk in het leven en ik gun ieder mens zijn eigen keus. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper. De heer Pomper: En daarom stemmen wij ook tegen. De voorzitter: De heer Kreuze.

Nou ja, we doen de ronde van verklaringen, zeg maar, hoe men tegenover de motie staat. Dat kan de heer Kleine ze ook nog meenemen, want hij krijgt straks nog het woord natuurlijk. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Is dit nu de ronde van de stemverklaringen of niet?

De voorzitter: Nee, het is nu de ronde van de behandeling van de motie. De heer Kreuze: Ik wil graag een stemverklaring afleggen, maar dat doe ik dan straks. De voorzitter: De stemverklaring komt straks en de heer Van der Heide is, in ieder geval daar is het al van bekend hoe hij daar tegenover staat. Mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Ik vind dit gewoon een heel moeilijk onderwerp en de woorden van mijnheer Van der Heide raken mij. Wij vinden de manier waarop Forum dit onderwerp hier binnenbrengt, vinden we gewoon heel pijnlijk. Dat een, dat wil ik gewoon sowieso zeggen. Als we naar de inhoud van de motie kijken, dan denk ik: we gaan niet over de onderwijsinhoud van scholen en alle middelen die daarin worden verteld. Reclame uitingen en dergelijk worden ook besproken. Dat is allemaal prima. Maar het gaat eigenlijk om de vraag: mag je zijn wie je bent en wie je wil zijn? En wat mij betreft wordt door deze motie een groep in onze samenleving gestigmatiseerd en dat doet mij zeer. Dat is wat mij betreft handelen vanuit exclusiviteit en niet vanuit inclusiviteit. En ik vind ook de term regenboogschade een zeer pijnlijke term. Wij hebben vorig jaar niet het stembusakkoord ondertekend en ik heb hem er eens even weer op nagezocht. Want wij hebben netjes geantwoord naar de organisatie waarom de ChristenUnie dat niet zou doen.

Wij willen opkomen voor mensen die kwetsbaar zijn, steun of bescherming nodig hebben en we zien ook dat het best heel belangrijk is een oog te hebben voor mensen die moeite hebben met die sociale acceptatie. Het feit dat je leeft als, en het gevoel hebt, dat je een minderheid bent en dat kan soms op school zijn, op een werkplek, in de kerk en in het sporten. Wat ons betreft is een gesprek hierover het belangrijkste in de samenleving. Wij proberen vanuit ChristenUnie te leven vanuit Gods liefde en we willen daarom ook omzien naar mensen die, nou ja, de term regenboog community wordt er genoemd. Binnen de fractie wordt natuurlijk ook best verschillend soms ook gedacht of binnen de achterban, moet ik zeggen, en daarin ook naar gekeken, maar voor ons en vanuit onze achterban en ook binnen kerkgemeenschappen gaan we het gesprek aan over deze gevoelige kwestie. Dan gaat het om fijngevoeligheid, en nuance. Wij staan zeker open voor gesprekken over dit onderwerp, want het is een kwetsbaar onderwerp. Het raakt mij, het raakt ons hier allemaal en volgens mij is het gesprek daar een betere weg als een motie die Forum van Democratie hier in brengt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Eck, Partij van de Arbeid. De heer Van Eck: Dank u, voorzitter. Wij stemmen uiteraard tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kleine. De heer Kleine: Dank u wel, voorzitter.

Ik twijfel of bij iedereen wel de inhoud van het akkoord bekend is. En ik heb de heer Van Rijn horen spreken over inderdaad dat er een persoon een vrouw in een mannenlichaam zit, dus dat is inderdaad de essentie waar het hierover gaat en ik heb dat gehoord bij de heer Van der Heide met zijn ervaringen ook over iemand die zich heeft omgebouwd. De rest van jullie spreekt over kleuren, spreekt over of je homo en lesbisch, spreekt over dat soort zaken. Daar gaat het hier niet over. Het gaat er hierover dat kinderen vanaf groep 3 bekend worden gemaakt met zoiets als een psychologisch geslacht. Ik wil het even, ik heb echt het idee óf jullie ontwijken het onderwerp, óf het landt niet helemaal goed. Daar zit een wezenlijk verschil in. Het zou ons ook worst zijn of iemand op jongens valt, een jongen op een jongetje valt of een … Ik vind niet eens dat kinderen daarmee bezig zijn, maar daar gaat het hier niet over. Dit is gender. Dit is dat je een kind van zes jaar laat nadenken of die persoon daadwerkelijk een jongetje of een meisje is. Dat is heel iets anders dan op welk geslacht die valt of wat voor seksuele voorkeuren die heeft. Ik bedoel, ik vind helemaal niet dat je dat in groep 3 moet bespreken, maar dat is wat er hier op tafel zit. En dan is er inderdaad sprake

van onherstelbare schade. Want de heer Van der Heide had een heel mooi voorbeeld van een eigen ervaring en daar kan ik in zekere zin vind ik dat mooi dat hij dat inbrengt, alleen als ik het op het argument speel, de heer Van der Heide, ik kan makkelijk talloze voorbeelden opnoemen van mensen die gruwelijk veel spijt hebben gehad en dat is ook een van de redenen dat het percentage zelfdodingen onder de LHBTI gemeenschap en dan de mensen die aan de hormoonbehandeling hebben gezeten, exorbitant hoog is. De voorzitter: Ik hoor nu een aantal argumenten die ook in de eerste termijn op tafel zijn geweest. Ik denk dat het helder is, dan wordt het herhaling. Ik breng de motie in stemming. Oh, sorry, nee, ja, u heeft gelijk. Ja, ik ben wat te voortvarend in deze. De heer Kreuze had nog aangegeven nog even een stemverklaring te willen afgeven en dat is natuurlijk mogelijk. De heer Kreuze: Acht regel, voorzitter. De voorzitter: Ja. Is het er al een minder geworden? U had er net negen. Nee, ga uw gang. De heer Kreuze: Ook ik zal tegen een motie van Forum voor Democratie stemmen. Als anders zijn de standaard is, dan zijn wij allemaal normaal. Dus daarbij, dus daar gepaste ruimte voor bieden in ons onderwijs en in onze opvoeding, lijkt me goed. Vanuit mijn overtuiging is ieder mens gelijkwaardig en die les kun je niet vroeg genoeg leren.

Voordat je het weet ben je gevangen in overwegingen van wij tegen zij, overwegingen waarbij je je gaat ergeren aan een deel van de samenleving die proberen onder druk, discriminatie en verachting uit te komen tot een leefbaar leven. Ook als je als jongere je liefde nog moet vinden. Liefde voor leven kan echt wel op de basisschool. Ik neem afstand van discussies over te veel te weinig aandacht voor LHBTI gemeenschappen of Regenboogbewegingen. Laten we strijden voor acceptatie voor jongeren die tot het ergste toe worstelen met hun geaardheid en hoe we daarmee om moeten gaan, hoe ze daarmee om moeten gaan in hun leven. De voorzitter: Dank u wel. De heer Sieders. De heer Sieders: Ja, dank u wel, voorzitter. Een korte stemverklaring van mij. Ik zal wel voor deze motie stemmen, ik sta niet achter alle gele woorden van de heer Kleine die die hier vooraf voor de motie heeft gedaan, het gaat mij puur om de motie. Ik heb zelf meegemaakt bij ons op school. Ik heb de voorlichtingsboeken gezien voor groep 3, dat gaat mij te ver. Daarom stem ik in deze voor deze motie. De voorzitter: De heer Van der Heide had al aangegeven, dus dat voegen we zodanig in. De heer Van der Sleen. De heer Van der Sleen: Ik sluit mij aan bij de woorden van mijn buurman. En ik vind ook wanneer jongeren achttien jaar of ouder zijn en ze willen zich laten ombouwen, dan moeten ze dat zelf weten.

Dat is hun eigen verantwoording, maar om kinderen in het basisonderwijs daarmee te confronteren vind ik onzinnig. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dat zijn de verklaringen. Dan breng ik de motie in stemming. Dank u wel. Daarmee is de motie met zes voor en drieëntwintig tegen verworpen. En zijn we aan het einde van het besluitvormende deel en gaan we zo verder met de debatronde. Ik sluit het besluitvormende deel.

3. Debatronde (Raadzaal) 1. Opening debatronde De voorzitter: We gaan het programma weer vervolgen van de raadsvergadering. Welkom in dit debatgedeelte. We hebben … Welkom in ieder geval aan de mensen op de publieke tribune, hier aan de tafel, aan de debattafel, mensen thuis, de livestream. En we gaan dus met elkaar verder het debat vervolgen over een raadsvoorstel over de herinrichting van het sportpark te Elim. Uw raad heeft kennis kunnen nemen van het beslisdocument dat is vastgesteld op 6 juli 2021 door het college. Concreet gaat het om het verplaatsen van sportgedeelte vanwege woningbouwprogramma voor Elim en het kleiner maken van het sportpark. Dit proces is uitgewerkt in samenwerking met de voetbalvereniging SC Elim en de korfbalvereniging in Elim. De raad wordt gevraagd om de nodige investering van 718.000 euro beschikbaar te stellen en dit mee te nemen in de gemberap van 2023 en de kapitaallasten van 53.626 te verwerken bij de kaderbrief van 2024 en de nodige verplaatsing en investering van het sportpark te Elim uit te voeren. Uw mening wordt gevraagd in dit debatblok. 2. Spreekrecht De voorzitter: Er zijn geen insprekers, heb ik begrepen van de griffie, en het is bekend, denk ik, wat de opzet van het debat is. 3.

Herinrichting sportpark Elim De voorzitter: De eerste ronde mag u uw bijdrage geven, uw voorlopige standpunt en dan kunt u aangeven of er debatpunten zijn en dan gaan we kijken of er ook vragen nog zijn die voor het college van belang zijn. Die kunnen worden beantwoord door wethouder Bisschop. Dan gaan we in de tweede ronde de debatpunten met elkaar bespreken. Volgens mij hebben we het op deze manier, denk ik, wel helder met elkaar en stel ik voor om de verschillende reacties te ontvangen van de fracties. Ik zie al een hand van mijnheer Meesters en van mevrouw Rutgers. Mijnheer Meesters, gaat uw gang. De heer Meesters: Dank u wel, voorzitter. Ja, het raadsvoorstel wat voor ons ligt, dat staat niet op zichzelf, hè. Het heeft te maken met de wens om woningen te bouwen in Elim. We vinden het belangrijk dat mensen kunnen wonen in het dorp waar ze ook graag willen wonen en niet wegens woninggebrek moeten uitwijken naar een andere plaats. Daarvoor is het nodig om het sportpark in Elim anders in te richten, zodat er ruimte ontstaat voor woningbouw. Dat vinden wij dan ook logisch dat nu een raadsvoorstel voorligt om daarin te investeren. We zijn destijds ook uitgenodigd door SC Elim en Elko om daar ter plekke te komen kijken.

Dat hebben we ook gedaan met een aantal mensen uit de raad hier en daar zijn we goed over geïnformeerd en wat ons betreft is dit voorstel goed gebalanceerd en hebben wij eigenlijk als voorlopig standpunt dat wij in willen stemmen met het raadsvoorstel en we hebben geen verdere punten voor een debat. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Meesters, dat is duidelijk. Dan zag ik in een hand van mevrouw Rutgers en dan daarna zie ik nog geen andere handen, oké. Goed, mevrouw Rutgers, gaat uw gang. Mevrouw Rutgers: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ook wij zijn, net als de ChristenUnie, blij dat er huizen komen in Elim. Dat willen we ook zeker niet tegenhouden, misschien zelfs wel bespoedigen waar mogelijk. We hebben dan ook inhoudelijk geen debatpunten, maar wel een punt wat betreft het proces. Want het college heeft een besluit genomen dat op de plek van de sportvelden woningen gaan komen en dat besluit heeft consequenties, namelijk ook financiële consequenties. Er wordt nu ongeveer acht ton gevraagd om vrij te

spelen hiervoor. Maar na de financiële toestanden in 2020 zijn er afspraken gemaakt over op welk moment de raad financiële besluiten neemt en dat is onder andere bij de begroting, uiteraard, maar ook bij begrotingswijzigingen. Dat is niet voor niks, want het was een behoorlijke financiële puinhoop geworden. Nou, natuurlijk kunnen we wel afwijken van die momenten waarop we over financiële zaken besluiten en we begrijpen ook wel dat deze weg gekozen wordt. Desondanks zouden we wel graag hierop een reactie willen van zowel het college als de raad. Dus van het college zouden we graag willen weten wat maakt dat dit niet is meegenomen bij de begroting of bij een begrotingswijziging wordt opgevoerd en wat maakt dat het college het geoorloofd acht en de raad vraagt om dit van het beleid af te wijken. Nou, van de raad horen we heel graag of de raad deze werkwijze ondersteunt. Maar inhoudelijk zijn we zeker voorstander van woningbouw en verplaatsing van de sportvelden. Dank u wel. De voorzitter: Oké. Ik begrijp dus dat u een vraag aan het college stelt. Die gaan we straks beantwoord krijgen en ook aan de fracties hier, dus dat komt straks terug. Mijnheer Kramer. Ja. En dan mijnheer Pomper. De heer Kramer: Dank u wel, voorzitter.

Ook wij zijn positief over het raadsvoorstel, we stimuleren natuurlijk de woningbouw, in de woorden van de heer Meesters, mensen willen in hun eigen dorp blijven wonen, dus daar zijn we positief tegenover. Ook dat het samen gegaan is met de gesprekken met Elko en met SE Elim over het besluit, doet ons goed. Als enige punt, waar we nog wel tegen aanlopen als VVD zijnde is, zijn er toch nog mogelijkheden voor verlichting op het pupillenveld? We hebben daar ook telefonisch contact over gehad met Elim en dat is toch wel een wens vanuit hun. Dus de vraag, eigenlijk, aan de wethouder is: zijn er nog eventuele mogelijkheden en hoe zien die eruit en wat kunnen wij daar nog in doen? Verder geen punten voor debat. De voorzitter: Oké. Dank u wel, mijnheer Kramer. Dus de vraag over verlichting komt straks ook terug bij het college. Dan mijnheer Pomper. De heer Pomper: Dank u, voorzitter. Nou, ik wil de heer Meesters bedanken voor zijn mooie woorden, want dat stuk dat is eigenlijk de exacte dekking ook wat de SP vindt. Wij kunnen instemmen met dit besluit en we hebben geen punten voor debat. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Pomper, dat is duidelijk, geen punten voor debat. Dus dan ga ik kijken wie er nu … En er zijn allemaal verschillende vingers tegelijk. Ja, wie zullen we dan eens … Nou, mijnheer Dekker, mag ik u als eerste het woord geven? De heer Dekker: Dat mag uiteraard.

Ik kan het kort houden. Wij sluit ons aan, vooral, bij de woorden van de heer Meesters. We zijn blij met het project wat, nou, met het voorstel dat er nu ligt. We waren ook zeer onder de indruk van hoe de samenwerking was ook tussen, nou ja, de gemeente en bij de sportverenigingen. Dat was ook duidelijk te merken op bezoek toen wij er waren. Nou, we zijn nog wel natuurlijk in afwachting van wat net college zegt op de vragen over die verlichting, maar in eerste instantie vinden wij wat nu ligt, ja, goed genoeg om positief te besluiten, de volgende keer. De voorzitter: Ik begrijp dat u geen debatpunten hebt. Nee, oké. Dan mijnheer Van Hoorn, ik zeg het nu goed. De heer Van Hoorn: Dank u wel, voorzitter. Altijd toevallig denk ik dat na de PvdA aan de beurt ben. ‘…’ staan wij hetzelfde tegenover als het ware, je zou bijna kunnen denken dat we kunnen fuseren, maar dat komt misschien in de toekomst. Maar ik heb voor de rest geen punten voor debat.

De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik een hand van mijnheer Vos en daarna mijnheer Van der Heide. De heer Vos: Ja, dank u, voorzitter. Wij zijn ook wel positief ten opzichte van het voorstel. Wij hadden eigenlijk dezelfde vraag ook als de VVD over de verlichting en wat de mogelijkheden daarvan zijn voor het college. Voor de rest hebben wij ook geen punten voor het debat. De voorzitter: Dat is mij duidelijk, dus dan sluit u aan bij de VVD vraag en dat is het. Dan mijnheer Van der Heide van Gemeentebelangen. De heer Van der Heide: Ja, dank u wel, voorzitter. U weet, Gemeentebelangen is altijd voor goede sportbeoefening, hè. Het draagt bij aan verbinding in de samenleving, het draagt bij aan de ontwikkeling van mensen en daarnaast natuurlijk ook, zeg maar, de woningbouw in de dorpen, dat gaat ons ook altijd aan het hart. Ik heb het collegebesluit even opgevraagd onlangs en dan zie je toch dat daar ook een gemêleerd woningbouwpakket aan ten grondslag ligt om een strak uit te gaan geven, dus met seniorenbouw, koopwoning, van alles wat, zeg maar. Dus wij hebben als standpunt ook om in te stemmen met het raadsvoorstel. De argumenten daar heb ik ook al gehoord, hè. De betrokkenheid van de verenigingen zelf, de noodzaak om de sporten te behouden, maar ook de leefbaarheid in het dorp vergroten door toevoeging van zo’n zestig woningen. Dat vinden wij heel belangrijk.

Dit bevordert doorstroming en de beschikbaarheid van woningen in het dorp. En wij hebben geen punten voor debat. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Heide. Ik hoor dus positieve argumenten en geen debatpunten. Dan kijk ik naar de vinger van mijnheer Kreuze of mijnheer Van Rijn. Ik laat het even aan jullie, goed. Oh, u wilt als laatste het woord hebben, dat begrijp ik. De heer Kreuze: Voorzitter, ja, ik snap, de heer Van Rijn … De voorzitter: Mijnheer Kreuze, gaat uw gang. De heer Kreuze: heeft een onafhankelijkheidsissue, dat is wel grappig. Ja. Voorzitter, bedankt. Ja, het CDA is ook akkoord. We waren in eerste instantie bezorgd of er wel voldoende groeimogelijkheden waren, maar dankzij ambtelijke beantwoording is dat keurig, zeg maar, in grip of dat is goed geregeld. De vraag over de betrokkenheid van de raad en het college, zeg maar, dat is een beetje jammer dat het college ons niet meenam maar ja, dat werd goed ondervangen door de sportclubs. Dus we zijn heel dankbaar dat zij ons zo hebben meegenomen en daar hebben rondgeleid. Als laatste, zeg maar, ja, de kadernota is vroeg dit jaar, dus we wachten even de vragen van het college af. De beantwoording, bedoel ik, vragen hebben ze misschien ook wel, maar de beantwoording. De voorzitter: Maar u hebt geen … De heer Kreuze: Geen punten voor debat en een positieve houding. De voorzitter: En een positieve houding.

Dank u wel. Dan ga ik nu naar mijnheer Van Rijn, als laatste, uit Elim. Dat mag ik er niet bij zeggen, maar ik zeg het toch, want iedereen weet het. De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat dat inmiddels al wel ruimschoots bekend is. Ja, dit plan hebben wij gezien. Wij hadden al eerder schriftelijke vragen aan de hand van het beslisdocument, want dat was al eerder in het college vastgesteld en daar hadden wij dus al schriftelijke vragen over. En die

beantwoording hebben we bij ons. We hadden daar nu nog een paar verhelderende vragen bij, want wij vroegen: is de gemeente eigenaar van het gebied hè? Want dat is natuurlijk heel belangrijk. Als je als gemeente eigenaar bent als daar woonontwikkeling moet plaatsvinden. Nou, dat hebben ze aangegeven, zeg maar, hoe bent u dan eigenaar geworden? Ja, dat was eigenlijk een beetje lastig terug te vinden. Ik lees even het antwoord. Voor zover bekend is het terug te vinden in eigendomsakten. Maar ja, ik zou toch wel willen weten, zijn die akten, liggen die er ook werkelijk, want anders zou er wel een bepaald risico zijn, als je dat niet zeker in aktes heb vastliggen. De voorzitter: Mijnheer Van Rijn, hebt u daar een vraag bij nog aan het college of is dit een herhaling van de antwoorden die ‘…’ u gegeven heeft? De heer Van Rijn: Nee, ik vraag dus aan het college, liggen die aktes er ook waaruit blijkt dat de gemeente eigenaar is? Dat is niks meer en niks minder. De voorzitter: Dat is uw vraag? De heer Van Rijn: Aan het college. De voorzitter: En meer hebt u niet? De heer Van Rijn: Dan had ik even een vraag aan het college gesteld over, zeg maar, het college stelt hier voor een investering hè, voor de herplaatsing van de sportvelden. Ze geven aan: dat is een investering van 718.000 zit dat kapitaal. Maar zeg maar, het bestaande zitten daar ook nog kapitale lasten op.