Transcript gemeenteraad 28 maart 2022

hebt je snel aangepast. Philip, maar ook jij bedankt voor de jaren dat je hier in deze raad actief bent geweest. Dat heb ik bij de anderen ook al gezegd, maar dat geldt voor jou ook, we zien jou vast wel ergens weer opduiken in jouw traditionele werkkleding. Dank voor jouw steun en jouw inbreng. Het cadeau en de bloemen komen zeker naar je toe. Dat zal zeker gebeuren. Dan Wilco Kramer. Onze benjamin. Tenminste, de benjamin onder de raadsleden. Want je kwam in september, de 23e, nog memorabel, in de gemeenteraad als opvolger van Mark Strolenberg, die inmiddels naar de Tweede Kamer was vertrokken. Dan komen de verkiezingen en dan drie zetels. Dat halen we zeker en misschien nog wel meer. Dat was toch een beetje het perspectief. Wat kan er dan gebeuren? Wat bij de Partij van de Arbeid gebeurde, dat gebeurde ook bij de VVD, dat er nog iemand met voldoende voorkeurstemmen achter zat. Dat maakt dat jij op de derde plaats voorbijgestreefd werd door Ronald Klok. Maar voor alle duidelijkheid, dat is helemaal geen punt van discussie. Er is ook geen strijd binnen de partij, binnen de VVD. Dat is wat democratie is. Maar het is natuurlijk wel, je stelt je erop in. Je bent net begonnen en ik ga verder. Maar zo kennen we je ook wel weer, no hard feelings. Het is wat het is. De wedstrijd is nou eenmaal zoals hij is. We gaan door. Je wordt opvolgend raadslid. Je weet het maar nooit.

Je hebt alle potentie om een soort Wolter Dekker van de VVD te worden. Jouw interesses, dat was wel duidelijk, want je hebt best … Je was ook niet iemand die meteen op de achtergrond bleef en denkt van, ik ga het eerste half jaar maar eens de kat uit de boom kijken. Je was ook wel aanwezig, ook bij de discussies. Jouw interesse van wonen, dat was heel duidelijk. Wonen, werk, onderwijs. Vooral de verbinding onderwijs, arbeidsmarkt, sport, veiligheid en energietransitie. Dat zijn nogal onderwerpen die in jouw portefeuille zaten. Onder jouw motto, want dat kun je toch lezen … Dat is het mooie van internet, dat je toch nog eens een keer kunt kijken, wat roepen mensen allemaal? Maar jouw motto is, neem je verantwoordelijkheid en maak wat van je leven. Dat straal je ook wel uit. Dat is natuurlijk ook wel iets wat de VVD natuurlijk voorstaat, maar jij straalt dat ook wel uit dat mensen, inwoners, organisaties zelf heel veel kunnen oppakken, zonder dat de overheid dan meteen in beeld hoeft te komen. Mensen kunnen dat prima zelf. Kunnen ook vaak wel weer op hun eigen, laat ik het zo zeggen, flexibiliteit en inzet terugvallen. Voor jou geldt ook dat op … Voor jou geldt in ieder geval, moet ik zeggen, dat op sommige terreinen Hoogeveen ook een voorbeeld kan nemen aan die organisaties, maar ook aan initiatieven uit de dorpen. Dat roep je ook altijd van, kijk eens wat er allemaal gebeurt.

Kijk eens wat ze in Hollandse Veld allemaal voor elkaar krijgen. Daar mag Hoogeveen, de kern Hoogeveen, ook weleens jaloers op zijn. Leuk aan de gemeente Hoogeveen, dat vind ik wel heel positief … Jij straalt die positiviteit ook wel uit. Want jij vindt gewoon dat gezeur over, er is niks te doen, flauwekul. Er is best wel heel veel te doen. Je moet het alleen wel oppakken, je moet het alleen wel zien. Het is gewoon fijn om hier te wonen. Dat vind jij ook. Het sociale karakter, maar tegelijkertijd ook wel de kritische noot van de inwoners. Maar je wilt wel dat mensen toch meer leren waarderen wat Hoogeveen is en wat Hoogeveen te bieden heeft. Dat zeg je ook als het gaat over sport of over cultuur of recreatie. Nogmaals, slechts korte tijd heb je dat nu hier in deze raad voor de bühne kunnen brengen. Maar als opvolgend raadslid. Als ze je de ruimte geven, dat doen ze bij de VVD toch, ruimte, vrijheid, volgens mij kun je best wel een positie bevechten dat je regelmatig ook wel weer aan deze tafel bij informerende rondes en debatrondes zit. Ik kijk even naar de fractievoorzitter of ik niet onder zijn vleugels schiet. Maar of hij zegt van, laat hem maar mooi zeggen, wij gaan onze eigen gang. Dat kan natuurlijk ook.

Maar ik hoop wel dat je, ondanks het feit dat je natuurlijk nu even die teleurstelling hebt gehad van, ik kom hier niet meteen direct heen, maar dat je wel je wilt blijven inzetten in ons aller belang. Dat hoop ik wel. Dank. Je krijgt toch een cadeau Wilco en met bloemen. Kom naar voren. De heer Kramer: Dank je wel. Het was eigenlijk de bedoeling dat ik hier een hele korte toespraak zou houden. Ga ik ook doen. De kortste van iedereen, totdat de heer Oosterlaak hier voor me aan de beurt was. Die was nog iets korter. Eigenlijk had ik hier liever niet gestaan, want eigenlijk had ik geen afscheid willen nemen. Ik kon ook heel ver meekomen in de woorden van Wolter Dekker, totdat hij begon over vijf zetels. Dan moest ik

even afhaken natuurlijk als partij met de VVD. Maar ik wil iedereen bedanken voor de periode dat ik erin heb gezeten. Ik zou zeggen, tot snel. De voorzitter: Dank je wel, Wilco. Je weet in ieder geval, het volgende cadeau is die onderzetter. Dat steuntje voor het kunstwerk. Dames en heren, ik ben bij het laatste blok. Zullen we in een keer doorgaan? Dat kan wel hè? U houdt het wel vol. Ik heb nog vier mensen waar ik afscheid van moet nemen. Ik zei al, we komen nu bij de wat langere periode raadsleden die afscheid nemen. Ik begin bij de tweede mijnheer Steenbergen in deze raad, Arend. Arend Steenbergen van de VVD. Beste Arend, je bent vanaf maart 2006, zo nu en dan met kleine tussenpozen, maar heb je je hier wel in deze raad een heel groot deel van je vrijetijd doorgebracht. Wat ik vind voor een politicus best een lange periode is hoor. Als je dat zelf zo’n zestien met wat kleine tussenpozen volhoudt. Je bent in al die jaren in ieder geval een vaste en betrouwbare pilaar geweest natuurlijk voor jouw VVD-fractie, maar ook voor de gehele raad. Want naast een drukke baan in jouw landbouwbedrijf, daar kun je echt wel met passie en ook met enthousiasme over vertellen, zeker als het ook gaat over de inbreng van de kinderen daarin, of juist weer niet de inbreng van de kinderen daarin.

Ik heb dat al eens een keer mee mogen maken tijdens, ik weet niet of je dat nog weet, het bezoek van een buitenlandse delegatie die we aan jullie bedrijf mochten brengen. Daar droop gewoon het enthousiasme en de passie vanaf. Naast die drukke baan in dat landbouwbedrijf en jouw bezigheden voor de LTO en natuurlijk de maatschappelijke functies die je bekleedde en bekleedt in jouw dorp, ik noem alleen maar even voorzitterschap van de voetbal, dat is ook niet niks als je zo’n club moet voorzitten. Daar wordt al aan alle kanten aan je getrokken. Allerlei verschillende meningen die je dan weer tot één moet smeden. Daarnaast heb je heel veel tijd ingeruimd voor dat raadswerk. Ook een man, mag ik wel zeggen, met een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel. Want als op jou een beroep deed, dan kreeg je bijna nooit een nee te horen, of eigenlijk nooit een nee te horen. Soms wel even een kleine bedenktijd. Zo van, laat maar even over nadenken, maar altijd dan toch weer met volle inzet aan de bak. Of dat in de rol van fractievoorzitter was of lid van het presidium en daarmee ook het voorzitterschap hier van informeren en debatblokken. Je bent wel druk, dat straal je ook uit in je bewegingen. Soms misschien een beetje chaotisch, zo nu en dan komt dat wel over. Maar wel altijd vriendelijk. Nu ook weer. Dan denk je hm, hm, maar je blijft wel lachen en je blijft wel gemoedelijk, in die zin.

Fair, wat dat betreft is ook wel een belangrijke term. Gewoon duidelijk en fair, eerlijk, horen bij jouw karaktertrekken. Dan natuurlijk met die typische Drentse nuchterheid die er altijd wel weer bij hoort, doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Dat vind je ook en dat neem je ook mee in al die rollen die je vervult. Je bent informeel, ook in je voorzitterschap. Daardoor ook heel goed benaderbaar en inzetbaar op heel veel onderwerpen. Je was altijd een van de eersten bij afspraken. Bijna altijd. Wat dat betreft op tijd. Goed verbindingen leggen, want dat kun je. Je kunt heel goed door je karaktertrekken verbindingen leggen met mensen. Je kon ook vaak de angel uit hete discussies halen. Soms heb je van die mensen nodig. Sommigen blijven erin hangen. Maar je hebt soms mensen nodig die net even op de goede manier weer met een opmerking die angel eruit weten te halen. Je maakt jou ook niet snel … Tenminste hier niet, ik heb het niet meegemaakt. Alles wat intern in de fractie gebeurt, blijft binnen de fractie begrijp ik. Maar we kregen jou niet zo snel gek of boos. Daar moet je toch wel heel veel doen als je dat zover wilt laten komen. Als je dat dan soms misschien wel voelde, dat je toch wel een beetje boos werd, dan wist je dat in ieder geval goed te verbergen. Ook wars van lange betogen en poeha. Kijken wat het straks wordt. Liever kort en krachtig.

Dat zie je ook in jouw gebruik van WhatsApp terug. Dat is wel heel bijzonder. Als jij vragen van, of wij dat zijn of het college of de griffie, Arend krijg via de app, dan zijn ze altijd kort en krachtig. Maar het nadeel is wel vaak dat je dan niet de context weet. Dan krijg je wel een vraag en dan denk je, waar gaat dit over? Wat moeten we nou weer doen? De context hoort er wel bij, Arend. Want dan gaat die ontvangende partij echt zelf interpreteren. Dat is nog niet altijd hetgeen wat jij graag wilt dat wij gaan interpreteren. Even aandacht daarvoor. Eén wens is nooit uitgekomen. Jij bent altijd een hele grote wens gehad, die is nooit bewaarheid geworden in deze raad. Dat is dat jij heel lang hebt geprobeerd de

medewerkers van de griffie in te zetten als jouw secretaresse. Daar zijn heel veel pogingen voor gedaan, maar ik moet zeggen, de griffie kreeg net complimenten, die kan ik bevestigen door eraan toe te voegen dat zij ook zeer vasthoudend zijn en zeer rolvast en altijd jou hebben weten te weerstaan. In die zin hebben ze hun rol ook wel weer goed vervuld. Arend, dank voor je inzet. Dank voor jouw integer handelen. Dank voor je duidelijkheid en dank voor jouw betrokkenheid. Dat vind ik niet alleen, maar dat vindt ook Zijne Majesteit. Als dank voor jouw werkzaamheden hier, maar dat geldt natuurlijk in de brede zin, kan ik jou mededelen dat het Zijne Majesteit behaagd heeft jou te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Ik zou je graag naar voren willen vragen om die versiering in ontvangst te nemen. Arend, ik ga hem eerst opspelden en dan pas feliciteren. Weet je, jij bent de eerste in twee jaar waar ik dit persoonlijk bij mag doen. Je mag best weten, dat is niks ten nadele van anderen, maar ik vond het leuk dat jij degene was. Van harte gefeliciteerd. De heer A. Steenbergen: Dames en heren, daar sta ik dan.

Ik heb nog even achter in de zaal gekeken of mijn vrouw en kinderen toch stiekem hier nog aanwezig waren, want toen ik vanmiddag wegging hiernaartoe, toen zegt ze zoals gewoonlijk dan van, afscheid nemen daar red je je wel mee of niet? We hebben hier thuis nog werk zat en de jongens zaten nog op een tractor en die moesten overal nog naartoe en ze gingen naar school. Het was niet geheel onverwacht natuurlijk, want als je weet dat je al langere tijd in de raad zit, dan zit er een kleine kans in dat Zijne Koninklijke Hoogheid zodanig snel van begrip is, meer dan blijkbaar hier enige raadsleden of de griffie, met betrekking tot dat soort zaken. Maar ik ben hier wel heel erg trots op, dames en heren, dat ik toch mag krijgen, laat ik het zo zeggen. Je moet het inderdaad ook kunnen krijgen, wat dat betreft. Ik had weer niks voorbereid, zoals de laatste jaren eigenlijk gewoonlijk was, want heb ik altijd de woorden van ook Marin weer in mijn hoofd geknoopt van, je moet het eigenlijk wel uit het hoofd kunnen om toch even een paar dankwoorden te zeggen. Maar goed, ik werd ook wel getriggerd door alle toespraken die hier wel waren. Wij vinden dit vanuit de VVD altijd beter dat je een goede leus hebt die opvalt en ambitie hebt en goed zichtbaar bent, dan als je onzichtbaar bent en niemand die de leus van Gemeentebelangen nog weet.

Maar goed, ik hoop wel dat het even met een korrel zout genomen wordt, maar dat is toch echt … Ik heb ook vandaag tijdens het werk me echt voorgenomen om ook niks voor te bereiden, maar ook om geen tips mee te geven. Want ik denk van, je krijgt het altijd per kerende post terug. Je kan van alles vinden, maar als je dan toch weer terugkrijgt van, waarom heb je dit in al die zestien jaar dat je hier rond hebt gelopen dan nooit gerealiseerd? Ik denk van, ik geef ook geen tips mee, want dan heb je ook hoe de democratie werkt en hoe dit straks weer opnieuw gaat werken. We blijven niet in het verleden hangen. Eén tip, geen commissies. Had je al die jaren kunnen doen. Maar ik heb me hier als een vis in het water gevoeld. Daar wil ik iedereen voor bedanken. Eigenlijk alleen maar dank aan de fractie waar ik in zat. We geven elkaar de vrijheid. Dat klopt. We hebben ook weleens een keer verschillend gestemd. Dat klopt ook. Maar het was toch altijd het geluid van de VVD. De raad, allen bedankt, we hebben hier heel plezierig gewerkt met iedereen. Wat dat betreft een hele mooie periode afgesloten. De griffie, mijn persoonlijk medewerker als voorzitter van de debatblokken. Het viel wel op dat ik die poging iedere keer heb gedaan. Dan vind ik het ook heel prettig dat Cindy in dit geval naast me zit en alle opmerkingen toch wel even noteert, waar ik weer van gebruik mocht maken.

De organisatie bedankt voor alle goede contacten en vooral, het allerbelangrijkste zijn natuurlijk de bodes die ook vooral na afloop de warmte uitstralen om met de hele raad toch nog even ergens op te toasten, laat ik het zo noemen. De discussies in de Raadzaal moeten hier plaatsvinden. Daarna gaan we met zijn allen de trap af en daar moeten we eigenlijk weer in een andere setting komen. Dat hebben we de laatste twee jaar beter gedaan dan in de eerste twee jaar, laat ik dat dan maar zo benoemen. Jullie hoeven niet bang te zijn dat ik in een zwart gat val. Ze kijken bij LTO al reikhalzend uit naar die vijftien tot twintig uur in de week die nu weer beschikbaar komt. Wat dat betreft denk ik dat als ik hier een keer op de tractor moet komen, burgemeester, dan is het waarschijnlijk niet om u rond te geleiden, maar zal het misschien wel een protestactie zijn. Als ik moet komen, dan denk ik dat de enige discussie is met het raadslid, de heer Pomper van de SP, want dat is de enige die nog

weleens wat over de landbouw heeft gezegd deze periode. Ik probeer het met een kwinkslag te doen. Ik heb hier genoten. Ik wil jullie allemaal hartelijk bedanken. Waarschijnlijk zit ik nog weleens een keer op de publieke tribune. Ik dank u allen. De voorzitter: Dank je wel, Arend. Dan gaan we ook afscheid nemen van Kamiel Bertels. Het is werkelijk heel erg dat die voorzitter gewoon niet in de gaten heeft dat er nog jonge kinderen in de zaal zitten die eigenlijk zitten te wachten tot eindelijk het afscheid van hun vader komt. Maar je zult zo wel merken waarom ik hem wel in het laatste blokje heb zitten en niet meteen in het begin. Want hij zit wel heel lang in de raad hoor. Ik bedoel, vanaf maart 2010, dat is best wel een lange periode, als je dat bij elkaar optelt. Zolang zit je in dit illustere gezelschap, Kamiel. Drie verkiezingen achter elkaar gekozen als raadslid voor het CDA. Ik denk ook heel erg uitgegroeid tot een waardevolle kracht in jouw partij, maar zeker voor de hele raad. Geen vierde termijn. Je hebt gezegd van, ik ga niet voor een vierde termijn. Dat zal deels ook wel een eigen keuze zijn, of zijn de CDA-richtlijnen nog steeds zo strak dat dat … Ik weet niet precies hoe dat zit. Maar laat ik zeggen, wat er ook van zie, ik denk dat ik namens iedereen wel spreek, Kamiel, dat we het bijzonder jammer vinden dat je als raadslid gaat stoppen.

Want wij vinden allemaal dat we daarmee een gewaardeerd raadslid gaan missen. Maar niet alleen als raadslid wist je bewondering te oogsten, maar misschien nog wel veel meer als vicevoorzitter van deze raad. Want je bent echt voor de eerste die in 2018 niet zozeer op dienstjaren nestor werd en vicevoorzitter, maar juist op basis van je kwaliteiten en echt een sollicitatieprocedure, waarbij uiteindelijk de keuze op jou viel. Bewondering voor die rol, maar ook als lid van het presidium en als voorzitter van die informerende en debatblokken van deze raad. Als voorzitter ook van de laatste jaren van het presidium en het fractievoorzittersoverleg. Daarmee kwam je wel heel erg in het hart van de werkzaamheden van de raad. Daar heb jij op jouw manier, op een hele goede manier sturing aan gegeven. Want jij viel daardoor op. Eén, door jouw correctheid, jouw zorgvuldigheid, jouw gedegen voorbereiding en goede voorbereiding, daar ontkwam je niet aan, dat deed je gewoon. Je rust, of mag ik ook zeggen, je rust en regelmaat die je daarin uitstraalde, ook naar anderen toe om ze een beetje bij de les te houden. Jouw proactief handelen, je duidelijkheid en toch jou, in ieder geval, opgewekte indruk alles onder controle te hebben.

Dat gaf in de discussies, tenminste, ik heb dat van heel veel kanten en van heel veel mensen gehoord, altijd met bewondering gekeken naar de manier waarop jij zo’n voorzitterschap invult. Eigenlijk is dat een beetje … Dat moet je blijven doen, want daar ben je een kei in, daar ben je goed in. Daar zijn we echt allemaal, inclusief mijzelf, gewoon jaloers op dat je dat op die manier, op een redelijk natuurlijke manier ook doet en kunt. Je wist ook altijd in discussies weer terug te halen naar waar het om ging als het een beetje … Want de raad dat kabbelt zo en komt van het een het ander en we gaan helemaal naar links en dan, we gaan helemaal naar rechts. Maar je wist er altijd wel snel weer … Waar ging het ook alweer om? Hier ging het om en daar moet je naar terug. Ook altijd met een goede samenvatting van wat er besproken is. Dat deed jij ook. Altijd to the point. Dat was onder jouw motto, to the point, kom, we zijn bezig met een onderwerp en dat moeten we nu … Wat staat er op de agenda? Dit staat op de agenda en niet daar waar u het over heeft. Het was altijd strak. Maar wel boven de partijen. Dat is ook een kwaliteit. Ik ben bijna een sollicitatie voor je aan het voorbereiden als burgemeester misschien wel. Maar waarbij je iedereen in zijn of haar waarde hield. Overtuigend, beslist ook iedereen bij de les te houden. Het werd ook geaccepteerd. Dat vind ik wel mooi.

Want sommige mensen worden ook gewoon niet geaccepteerd, maar jij hebt toch wel de gave om dat af te dwingen. Ik zei het al, we gaan je echt missen. Jij hebt, denk ik, voor mogelijke opvolgers de lat heel erg hoog gelegd. Ik zou ook zeggen van, ga niet een tweede Kamiel worden. Daar is er maar één van. Maar ga naar je eigen kwaliteiten kijken. Maar we zijn wel heel blij dat wij al die jaren daarvan hebben kunnen genieten. Dank daarvoor. Voor jou natuurlijk ook dit extra moment. Maar voor jou ook die koninklijke onderscheiding. Die heb je ook dubbel en dwars verdiend. Want ook mag ik mededelen dat het Zijne Majesteit ook bij jou behaagd

heeft om jou te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Die versierselen ga ik ook bij jou opspelden. Gefeliciteerd en kom deze kant op. Kamiel, the floor is yours. De heer Bertels: Het is veel papier, maar in de loop der tijd zijn mijn ogen wat minder geworden. Maar de titel van mijn toespraak is, de raad kent vele gasten. Als eerste wil ik even, de burgemeester refereerde er al aan, aan historisch besef, dat we hier in ons midden ook de eerste burgemeester hebben die het voor elkaar heeft gekregen om dit spreekgestoelte, de vorige, af te breken. In deze twaalfjarige periode heb ik vier burgemeesters meegemaakt. Er is er maar een die het gelukt is om dit ding helemaal af te breken. In begin 2010, de eerste voetstappen vanuit een bestuursfunctie. Gelukkig was daar de oude garde, Jan Ballast, Lucas Hummel, maar ook een Wicher van Regteren, Gert Huigen die de jonge raadsleden mee op sleeptouw namen. Er vielen mij in de beginperiode drie dingen op. Als eerste de postvakjes. Elke keer op naar het gemeentehuis om zulke stapels papier mee naar huis te nemen en thuis weer door te nemen. Dat dat thuis indruk maakte. Ik had thuis twee jongens van vier en twee die op een gegeven moment onder de tafel zaten, alle papier wat in huis was bij elkaar sleepten en daar bezig waren. Wat zijn jullie aan het doen? We zijn gemeenteraadje aan het spelen.

Het ging niet om de inhoud, maar om de hoeveelheid stapels papier. Om een impressie te geven hoeveel papier, Schoonhoven, het fietspad ernaast, de bomen zijn gekapt, maar als je kijkt hoeveel daar weggehaald is, dat kun je vergelijken. Daarom ben ik blij met de komst van de iPad. De andere die opviel, daar refereerde de burgemeester ook al aan, dat waren de zeven J’s. Niet de drie J’s, maar de J’s van Gemeentebelangen. Een voorwaarde om ook bij Gemeentebelangen in de fractie te komen. Reden waarschijnlijk dat ook Dick Schultink en Bé Okken eruit zijn gewerkt. Gelukkig is de inclusiviteit toegeslagen, Catharina. De dames zitten er nog. Alleen het kleurtje nog. Alhoewel, als je Jan en Jan daar ziet zitten, dat begint er al aardig op te lijken. Helaas hadden wij ook binnen onze eigen fractie onze eigen uittreder Henry Borgman. Hij zou iets transparants gaan doen. Dat is hem gelukt. Hij is Transparant geworden. Het derde wat opviel was het griffie-uurtje van Jan-Pieter Wind. Na kwart over vier stroomde op de donderdag de mailbox vol. Thuis van het werk om vijf uur eten en moest je om zes uur eigenlijk alweer samenkomen, want toen begon de vergadering om zeven uur, om al die moties en amendementen door te nemen. Het resultaat, Gerard Fidom heeft dat hel mooi laten zien aan de hand van een stapels boeken.

Van de 81 boeken werden er dertien aangenomen en waarvan er slechts drie werden uitgevoerd. Gelukkig wordt de regel om het eerder te overleggen ook met het college nu beter opgepakt. Hou dit ook vast. De afgelopen twaalf jaar hebben we lief en leed meegemaakt. Een lach en een traan. Natuurlijk het overlijden van burgemeester Koetje. De verwarde bewoner in Schut, anderen en de impact als het om kinderen gaat. In die periode twee meisjes. Maar mooi om te zien hoe we als raad dit waardig hebben opgepakt. Ook in de raad was er ruimte om het daar met elkaar over te hebben, zowel qua onderwerp als ook privé. Ook Annet, vanaf hier heel veel sterkte en succes. In de beginperiode was er ook … Vanuit Radio Hoogeveen wilden ze iets doen met de betrokkenheid en toen zeiden ze, weet je wat, doen we ranking de raad. In eerste instantie nog op inhoud. Hoe droeg je bij? Op het laatst was dat alleen maar op recalcitrantie. Het sterke daarin, dat we als raad daarin een gezamenlijk standpunt hebben gemaakt om dat duidelijk te maken. We hebben gewoon geweigerd om bij de uitreiking aanwezig te zijn. Het eerstvolgende raadsuitje naar Stuifzand was Anna Bottenheft mee. Daar verwijs ik even weer. Toen gingen we klootschieten. Ik zat mooi met Jan Steenbergen, Lucas Hummel en Arnold Bottenheft, rap op pad. Met Lucas Hummel en Jan Steenbergen vlogen we over de weg.

Alleen Arnold Bottenheft trok het tempo niet. Ik zie hem nu nog elke dag aan het wandelen. Volgens mij is hij nu nog bezig om dat te verwerken. Het CDA, ik ben veel dank aan allen verschuldigd. Het bestuur, de wethouders, Ton, Anno Wietze, Erik, Bert, de huidige fractie, de oude fractie, Hilma, Martin, Marie voor de vele fractievergaderingen en de goede fractieweekenden, waarbij die met Sietze Faber het meest is bijgebleven. Bedankt voor de samenwerking. We hebben veel geleerd. We waren en we zijn nog steeds van alle markten thuis. Eén afspraak was wel helder, niet bellen en appen voor acht uur en na half elf. Voor de een wat lastiger dan de ander. Dan het presidium en

voorzitten. Alle presidiumleden, ook Martin Benjamins, Ina, Arend, Hilma, Marin, het werd steeds minder politiek, een gezellige club en een goede sfeer. De regel was nu op het laatst een beetje, als we vonden dat een debatonderwerp naar besluiten moest, zetten we gewoon Hilma erop en de rest vervolgde zich vanzelf. Het ging rond en elke keer werd hij direct doorgevoerd naar besluiten. Voorzitten moest volgens de regels. Laat ik daar nu wel van houden en soms ook te. Dan kan het soms knetteren, figuurlijk en letterlijk, zoals die keer met Mark Strolenberg. Ongevraagd het woord wilde nemen, zelfs buiten warm was en echt de bliksem zelfs daar in de apparatuur sloeg. Na afloop, we hebben een goed gesprek, dat hebben we altijd. Dat is ook wat eerder gerefereerd is. Na afloop de trap af, met elkaar het goed uit te praten en rechtvaardig zijn naar je eigen fractievoorzitter. Dat maakte op de publieke tribune weleens de opmerking, die voorzitter, wie is die vent? Is die van D66 of zo? Dat kan je toch wel als een compliment opvatten, zoveel verschillen we in Hoogeveen van elkaar niet. Ik ben blij met het vertrouwen dat er ook bij het college was. Ik heb het met veel plezier gedaan. Daarbij gaat ook het dank uit naar de samenwerking met de griffie. Altijd de aandachtslijstjes klaar. Super bedankt. De ondersteuning van de bodes. De laatste digitale vergadering die we hier hadden.

Iedereen zat thuis. Maar samen met Melissa, van de bodes, zaten wij hier in de pauze dan nog een vleermuis die hier rondging … Waren wij druk bezig om die dan nog eens een keer in de pauze snel te kunnen vangen. Dan het thuisfront. De afgelopen jaren avonden weg, was zonder basis thuis niet te doen. Papa komt en papa gaat. Helemaal voor coronatijd. Margreet, Willem-Jan, Thijs, Merel en Hugo, hartelijk bedankt daarvoor. Corona heeft dat nog meer inzichtelijk gemaakt, maar liet ook de waarde van het digitaal vergaderen zien. Na het vergaderen zo naar beneden en de kinderen weer wegbrengen, daar was nu tijd voor. Een ideale combi. Gebruik die ook even in de toekomst. Dat het thuis nu even wennen is, is wel te merken de afgelopen tijd. Je wordt aangekeken. Zit ik donderdagavond op de bank. Wat doe jij hier? Moet jij niet vergaderen? Sorry, ik ben nu weer meer thuis. Alhoewel, ze weten je snel te vinden als je stopt. Allen, dan bedoel ik echt iedereen, de oud-raadsleden, wethouders, ik zie Gert ook zitten. Ik heb de raad zien rijpen, groeien en wijzer worden. Vond ik verrassend van Jeroen Pomper om te horen, de SP gaat met de tijd mee. Na twaalf jaar ga ik ervan uit dat de SP deze keer dan wel voor de begroting stemt. Blijf samen als raad daarop gericht en focus op de inhoud. Laat je niet afleiden en geniet na afloop met elkaar van een hapje en een drankje.

Heel veel wijsheid en plezier en wellicht tot ooit. De voorzitter: Wat mij betreft blijven we maar even bij de CDA-fractie, Hetty. Hetty, ook jij al sinds april 2010, want je moest nog even wachten tot Anno Wietze Hiemstra tot wethouder benoemd werd toen om tot deze raad toe te treden, maar toen kwam je er ook in. Sinds die tijd heb jij deel uitgemaakt van deze raad voor het CDA. Al echt meteen vanaf het begin, maar zeker in al die jaren daarna, viel op dat wat jij belangrijk vond, is dicht bij inwoners staan en dicht bij de kiezers staan. Maar eigenlijk inwoners eerst en dan pas de kiezers. Want hoeveel contacten heb jij wel niet gehad? Misschien dat mensen dat niet eens weten, maar achter de schermen met allerlei organisaties, met maatschappelijke instellingen, met individuele bewoners, met mensen die om hulp vroegen, hulp zochten. Dat zijn er heel veel geweest. Ik denk niet dat je je zelf ooit geteld hebt, want zo zit je ook niet in elkaar, want je doet dat gewoon. Dat doe je ook, omdat bij jou de mens altijd centraal staat. Wat er ook gebeurt, de mens staat centraal in jouw verhaal en in de dingen die je doet. Het sterkste was jij ook, vond ik, hier in de raad als jij vertelde over die persoonlijke dingen. Niet alleen over jezelf, maar ook over die contacten en wat mensen meemaakten en wat mensen vertelden, dat je dat doorvertelde.

Ik zei het al, persoonlijke contacten waren voor jou het belangrijkste. Natuurlijk vond je de kaderstellende en controlerende taak van de raad ook wel belangrijk, maar je veerde en bloeide pas op als je de volksvertegenwoordigende rol kon vervullen, want dat is wel wat echt bij je past. Je kunt ook met iedereen gemakkelijk contact leggen. Dat is ook een gave die je moet hebben. Je kunt met mensen in contact treden en mensen willen ook graag met jou in contact zijn. Omdat iedereen merkt, als ze met jou praten, dat dat niet een spelletje is, dat dat niet een toneelstuk is, maar dat dat gewoon echt is, puur en oprecht is. Dat weten

mensen snel te vinden en dat voelen ze ook en dat waarderen ze ook bijzonder. Of het met maatschappelijke instellingen was, maar ook hier tussen en met alle partijen in deze raad. Er zitten toch allemaal mensen met verschillende achtergronden, pluimages in. Dan zie je wat verbinding leggen kan doen. Net zoals ik tegen Kamiel zeg, je moet iets met het voorzitterschap, maar hij is wat blauw georiënteerd, als je begrijpt wat ik bedoel. Maar jij moet vooral in die menselijke contacten door blijven gaan, want daar zit jouw grote kracht in. Met een groot hart voor alles, zeker met het sociaal domein, maar vooral ook met het onderwijs te maken had en heeft. Daar had je ook duidelijke meningen over. Ook meningen over hoe het in de procedures ging, want jij vond dat fractievoorzittersoverleg, hoe vaak je dat wel niet gezegd hebt van, dat is allemaal mooi en aardig, maar er wordt veel te veel verteld daar. Dat moet je echt in de raad, daar moet ook iedereen bij betrokken zijn. Maar wel altijd vriendelijk, altijd correct, positief kritisch en maatschappelijk betrokken. Ook bij de activiteiten buiten de raadsvergaderingen om. De laatste twee, ik moet het toch zeggen, coronajaren zat je niet eigenlijk op de goede positie. Hier had het beter gepast.

Gewoon bijna vooraan, want daarachteraan, hoe vaak je wel niet moest zwaaien om de aandacht een beetje van de voorzitter te krijgen, totdat hij eindelijk zag dat je alleen maar … Maar je bleef wel netjes. Je bleef wel zwaaien. Niet met even tussen de vingers of, voorzitter, je … Zoals Boer Koekoek dat vroeger in de Tweede Kamer deed. Voorzitter, ik krijg ook nooit een beurt. Je bleef altijd netjes zwaaien, totdat je inderdaad aan de beurt was. Wat kan ik zeggen, je bent gewoon een fijn mens om mee om te gaan en mee te praten. Ik wilde jou danken voor die betrokkenheid, voor die passievolle inzet. Daar hoort ook een extra moment voor jou bij. Want ook voor jou geldt, ik heb nog een boodschap van Zijne Majesteit, die zegt, moet je echter even tegen Hetty vertellen. Want ook hij heeft natuurlijk dat al gelezen, dat hebben we zeer onder de indruk gezegd van, als dat dan gebeurt, dan betekent dat ook dat er een lintje voor Hetty moet zijn. Die hebben we. Het is mij een eer om jou te laten weten dat het Zijne Majesteit behaagd heeft jou ook te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Die versierselen ga ik graag bij jou opspelden. Ontzettend gefeliciteerd. Mevrouw Bouius-Feijen: Ik begrijp dat jullie het eigenlijk wel een beetje zat zijn, maar ik heb een kleine toespraak. Ik ben werkelijk diep ontroerd, ook door de prachtige toespraak en hoe ik hier neergezet ben doet me goed.

Ik heb het ook op papier staan, want ik kan het nu niet meer uit het hoofd. Ik heb er boven staan, hoe raadslid worden en dat twaalf jaar blijven? Na verschillende periodes in mijn leven, ouderling geweest en bestuurslid van verschillende scholen, kwam vanuit het CDA Hoogeveen de vraag of ik interesse had om een functie in het bestuur of in de fractie. Mijn man was al lid van het CDA, ik nog niet. Het leek me wel wat. Snel lid geworden. Zo is het begonnen. Zo ben ik er langzaam ingerold. Eerst in de PR-commissie, toen opvolgend raadslid, raadslid en ook nog een jaar fractievoorzitter geweest. Hier sta ik nu dan met een lintje. Heel veel meegemaakt in die twaalf jaren. Verdrietige dingen. Kamiel zei het ook al. Het overlijden van burgemeester Koetje. Dat grijpt wel in. Heel veel besluiten moeten nemen over onderwerpen waar je niet zoveel kennis van hebt, maar je moet toch een besluit nemen. Dan moet je je erin verdiepen, inlezen en heel veel praten met voor- en tegenstanders, want je moet tot een besluit komen. Dat praten met mensen, bezoeken van instellingen en gebouwen en alles, dat is zo belangrijk. Ik beveel het jullie aan. Daar leer je zoveel van. Zo was ook dat dossier ijsbaan en later ijsbad, zwembad. Vanaf het begin af aan was ik daar geen voorstander van. Ik stemde tegen. Tegen het standpunt van mijn fractie, van de partij.

Dat was niet de gewoonte, maar werd gelukkig geaccepteerd. Ook over dit onderwerp veel meningen en heftige discussies met de inwoners. Van zulke zwaarwegende onderwerpen lig je weleens wakker. Iedereen beseft dat soms niet, maar al die Twitter berichtjes en vooral nare berichtjes die je uitmaken voor leugenaar en lafaard, dat doet pijn. We zijn met zijn allen geen leugenaar en ook niet laf, want we komen ergens voor op. Als dat niet het oordeel is van iemand zoals het moet, ben je nog niet een lafaard. Ik hoop dat het ooit nog eens het besef wordt en dat dat minder wordt. Terugkijkend op deze jaren ben ik blij dat ik ze heb meegemaakt, want hij heeft me gevormd. Nu heb ik een andere kijk, een brede kijk op de wereld gegeven. Ik zou het iedereen aanraden. Niet iedereen kan

raadslid worden, maar er is veel vrijwilligerswerk te doen. Daardoor, stap uit je eigen zone en kom naar buiten en je krijgt een andere denkwereld. Mijn belangrijkste drive was om Hoogeveners het gevoel te geven dat je er als Hoogevener mag zijn en dat je er toe doet. Ik hoop dat de nieuwe raadsleden dit overnemen en hiermee verder gaan. Ik wens ze daar alle kracht toe. Het ga u allen goed. Bedankt voor alle steun, ook iedereen vanuit de organisatie die ik heb ontvangen. Graag tot ziens. Dank u. De voorzitter: Dank je wel, Hetty. Elk woord wat je daaraan toevoegt is niet nodig. Dit is zoals het is. Punt. Dan, last but not least, je hebt tot het laatst moeten wachten Wim. Maar jij hebt ook het langst bijna in deze raad gezeten. Die positie hebben we toch voor jou bewaard, als laatste toegesproken te worden. In 2006 in de raad gekomen. Ik kwam haar laatst nog even tegen, hierbuiten bij het gemeentehuis, Betty Poutsma. Toen zij gekozen werd als wethouder, kwam jij in de raad. Daarna heb je gewoon als vaste kracht voor de ChristenUnie je in deze gemeenteraad min of meer gesetteld. Want eigenlijk wist je niet anders, de ChristenUnie, dan is Wim Warrink er ook. Dat gaat, maar dat weet je als geen ander, op enig moment stopt dat en moet je keuzes maken en moet ook de jongere generaties het weer gaan overnemen. Een aantal keren ben jij vervangen in die periode, vanwege jouw ziekte.

Maar telkens, daar zijn we altijd nog steeds dankbaar voor, mocht je toch weer in de gelegenheid gesteld worden om die taken weer op te pakken. Na een periode van zestien weken kwam je dan toch weer in de raad terug. Dat siert jou ook. Dat zal niet altijd makkelijk geweest zijn, want je moet ook door die ziekte heen. Het is niet voor niks dat je ook heel actief bent geweest en betrokken bent bij de reumapatiëntenbond en alles wat daarmee samenhangt. Maar je wist wel elke keer, dat is denk ik ook mede gesteund door jouw vaste geloofsovertuigingen, maar ook door jouw groot verantwoordelijkheidsgevoel, het raadswerk weer vorm en inhoud te geven op de toch wel, mag ik zeggen, jouw eigen wijze, rustig, weloverwogen. Ook niet de man, net zoals een aantal anderen ook niet, per se in die schijnwerpers willen staan. Dat doen anderen wel. Dat is allemaal niet zo belangrijk voor jou. Het gaat er niet om coûte que coûte die voorpagina van de krant te halen. Jij bezat de kunst om zaken te relativeren en ook in die brede context te zetten. Net zeg ik tegen Arend, als je appt moet je de context er wel bij doen, dat was bij jou wel. Ik bedoel, die context krijg je er wel bij. Dat kwam ook absoluut in die periode dat je fractievoorzitter bent geweest ook nadrukkelijk naar voren. Dan zoek je naar een term.

Dan kom je toch een beetje in het Latijns uit, want pater familias is dan wat zwaar misschien ook wel aangezet, maar het geeft wel …. Ik kon geen beter woord dat ik denk van, wat moet ik zeggen als Wim weggaat, wat voor gevoel? Dat is toch een beetje die pater familias van de raad. Dat is ook zonder overdrijving op jou van toepassing, want er werd wel geluisterd als jij aan het woord was. Ik weet niet of jij dat zelf weleens gezien hebt. Misschien was je zelf weleens van mening van, het heeft niet altijd geholpen. Dat is natuurlijk het lot van een politicus, zeg ik altijd. Maar er werd wel altijd geluisterd naar jou. Als jij aan het woord was, was er aandacht. Dat is ook natuurlijk een soort van overwicht wat je dan toch meeneemt, door ook te zijn wie je bent en ook authentiek te zijn in wat je uitstraalt. Dan ook leidend, want voor jou waren afgesproken mores en omgangsvormen, daar ging het ook om. Want dat was wel de basis van je handelen in het verdere werk als raadslid. Het moest om de inhoud gaan. Het moet niet om personen gaan. Met open vizier, maar wel respect. Je moest met respect mensen behandelen en tegemoet treden. Je moet mensen in hun waarde laten. Bij jou waren er ook geen ellenlange betogen. Helemaal niet. Ook geen onnodige herhalingen.

Want als iemand anders het al had gezegd, was jij de eerste die zei van, ik hoef er niks aan toe te voegen, want het is al gezegd, voorzitter. Maar kort en beargumenteerd kon je je mening altijd geven. Het is een verademing om zo nu en dan zo’n baken van rust en nuchterheid ook gewoon in die discussie te hebben. Daar waar anderen dan heel erg, zal ik maar zeggen, geef maar een term aan, ik zoek een goede term zonder iemand te beledigen, maar wat opgefokt die discussie ingaan. Gewoon rustig zeggen wat je wilt, dat brengt altijd de meeste discussie wel weer tot rust. Dank daarvoor, Wim. Dank voor jouw inbreng. Dank voor het delen van jouw kennis, maar ook van jouw levenslessen. Ook voor jou hebben we cadeaus. Die gaan we ook zo allemaal uitreiken, de bekende bloemen

en dergelijke. Maar ook voor jou, voor al dat werk wat je al die jaren in de maatschappij hebt gedaan, maar ook wat je hebt gedaan hier binnen de raad, kan ik jou met grote vreugde toch wel zeggen dat ook zijne Majesteit het behaagd heeft om jou ook te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Gefeliciteerd. Ik weet wat het voor je betekent. Ik ga ze graag bij je opspelden. De heer Warrink: Voorzitter, want dat is de manier waarop we elkaar aanspreken in de raadsvergadering, via de voorzitter spreken we de andere raadsleden, publieke tribune, maar ook de mensen thuis aan. Voorzitter, ik zal proberen het kort te houden. Maar laat heel helder zijn dat ik trots ben met de koninklijke onderscheiding die ik heb gekregen. Daar ben ik heel blij mee. Je weet wel dat dat kan gebeuren. Toch spreekt er iets van maatschappelijke waardering voor de dingen die ik heb gedaan. Dank daarvoor. Verder ben ik heel dankbaar dat ik zestien jaar de gemeenteraad van de gemeente Hoogeveen heb mogen dienen. Je bent zestien jaar lang volksvertegenwoordiger. Ik heb dat altijd met hart en ziel gedaan. Ik heb het beste inzet mij ingezet voor de raad, maar ook voor juiste besluiten voor mensen. Besluiten die mensen raken. Maar wat mij het meeste raakte, was toch, laat ik maar zo zeggen, de onderkant van de samenleving. Daar had ik de meeste betrokkenheid bij. De mensen die het niet hebben.

De mensen die niet de gezondheid hebben, die niet de financiën hebben, die in de shit zitten. Daar wilde je juist voor in de gemeenteraad zijn. Dat heb ik in ieder geval geprobeerd om te doen, om mij daarvoor in te zetten. Dat is een passie, die stopt nu, althans als het gaat om de gemeenteraad. Maar het is wel een passie die ik gerust ook overlaat aan mijn fractie, die inderdaad, u zei het al voorzitter, de volgende generatie komt eraan. Ook bij de volgende generatie zit dat wel. Die passie zit ook bij andere fracties en bij andere raadsleden. Daar heb ik geen zorgen om. In al die jaren hebben we veel bereikt, is mijn beleving, maar we hebben het nooit alleen gedaan. Niet als raadslid, niet als partij, we doen het altijd samen met andere partijen, want alleen hebben we geen meerderheid. Zo simpel is het ook nog een keer in onze gemeenteraad. Ik heb het altijd met heel veel plezier gedaan. Dat heb ik net ook al gezegd. Ik wilde even de woorden van de voorzitter logenstraffen, zodat ik niet in herhalingen treed, maar nou doe ik het toch. Ik denk, ik zal toch nog even … Ik vond het trouwens wel een hele mooie opmerking, pater familias, die had ik nog niet bedacht van tevoren. Je zit er weleens over na te denken van, waar zal de voorzitter van de raad mee komen, maar die was niet door mij heen gegaan.

Elk mens, dat is mijn vaste overtuiging, ook als raadslid is dat altijd mijn overtuiging geweest, heeft talenten. Het is belangrijk om die talenten bij de mensen te ontdekken. Dat ze met die talenten weer verder kunnen in hun leven. Het zit soms weleens tegen, maar die talenten, samen met hun eigen netwerk … Die mensen verder brengen, dat is mijn passie geweest. Laat ik u geruststellen, die passie blijft bij mij. Ik ga dat nu doen in een andere functie. Ik ben vorig jaar diaken geworden in de protestantse gemeente hier in Hoogeveen. Daar gaat het ook om mensen die niet hebben en de zorg die we daar als kerken voor moeten hebben. Daar wil ik mij dan ook blijvend voor inzetten. Een groot voordeel daarbij is, dat ik de wegen in het gemeentehuis ken. Als het nodig is, dan kom ik hier nog weleens een keer. Dat heb ik hier ook nog staan, ik heb het raadswerk ook altijd, ook door mijn eigen gezondheidssituatie, als een roeping, ook mijn geloof, ervaren, zestien jaar lang. Trouwens, wat betreft mijn gezondheid, het gaat nu goed met mij. Ik heb wel iets minder energie, maar het gaat goed. Ter geruststelling. Maar ik heb het als roeping ervaren. Ik hoop dat werk ook gewoon door te blijven zetten, maar op een andere plek, met een andere verantwoordelijkheid. Kerk en staat gaat niet samen, maar soms staan we voor dezelfde doelen.

Dat probeer ik vanuit een andere functie toch waar te maken. Vanaf deze plaats wil ik iedereen heel hartelijk danken voor de prettige samenwerking. In de eerste plaats mijn eigen fractie, zestien jaar lang. Heel veel verschillende mensen heb ik daarin mogen ontmoeten. In al die fracties, in al die verschillende samenstellingen heeft men altijd mij kunnen waarderen. Met alle beperkingen die ik had, kon ik altijd mezelf zijn. Dat is toch wel heel belangrijk. Hartelijk dank daarvoor. Verder natuurlijk de griffie. Jullie stonden altijd klaar. Collega raadsleden, altijd dank voor de prettige samenwerking, zestien jaar lang. Dat gaat ook om heel veel raadsleden die er nu niet zijn. Laten we daar ook eerlijk in zijn. Ambtelijke organisatie, is ook door

anderen al genoemd, die wil ik ook graag bedanken voor hun nauwe betrokkenheid, ook bij de raad. We konden altijd bellen, mailen, enzovoort, enzovoort. Hartelijk dank daarvoor. Als laatste wil ik bedanken mijn lieve vrouw Joke, die altijd vol achter mij heeft gestaan. Al die zestien jaren lang mij heeft gestimuleerd en gemotiveerd. Ook gezorgd heeft voor mensen van reflectie. Ze is altijd mijn kompas en misschien wel mijn geestelijk kompas geweest, ook in politieke zaken. Als laatste, voorzitter, wens ik u allen, deze raad en ook straks de nieuwe raad, Gods zegen toe tot welzijn van de samenleving in Hoogeveen. Dank u wel. De voorzitter: Wim, bedankt. Als laatste in de rij. Iedereen hebben we nu gehad. Het afscheid is genomen. De woorden zijn gesproken. We hebben teruggekeken. We hebben een stukje vooruitgekeken. We kijken vooruit naar woensdag, waarin op dat moment de nieuwe raad met een deel van u, maar ook met vijftien helemaal nieuwe raadsleden geïnstalleerd zal worden. 1.6 Sluiting vergadering De voorzitter: Dank u wel. Dank u voor uw aanwezigheid. Ook mensen thuis voor het luisteren en het kijken. Hoewel ik formeel even die kant op moet lopen, maar dat ga we u allemaal niet meer aan doen, want dan gaat het allemaal nog langer duren. Ik sluit de vergadering.

Ik nodig u graag uit voor een hapje en een drankje beneden in de foyer, zoals we dat allemaal even heel officieel noemen. Ik sluit de vergadering.