Transcript Gemeenteraad 22.06.2023

De reactie van het college op de verschillende inbrengen op dat punt is nog wel wat mager en er mag wat ons betreft best nog een tandje bij. Samen met de werkgroep acties ondernemen is prima, maar laten we die dan nog zo snel mogelijk concretiseren. Wat dat betreft sluit ik ook aan bij de oproep van de PvdA om vooral ook heel hard werk te gaan maken nu bijvoorbeeld met een LHBTI-beleid, maar zeker ook te kijken naar wat is de verruiming van de doelgroep, want die is nog steeds wel erg eenzijdig. Dan jeugdhulp. Het is al aangehaald door een aantal. We zijn blij en in blijde verwachting van die Nota Jeugdhulp, Nota Jeugd. We zijn ook heel nieuwsgierig naar wat dat gaat brengen. We zijn blij met het initiatief dat genomen is door collega Manusama van de PvdA om de werkgroep Jeugd en Politiek in het leven te roepen. De eerste inzet daarvan en de eerste acties die we met elkaar hebben bedacht zijn hoopvol en ik hoop ook van harte dat we in staat zijn met elkaar om dit te volbrengen. En dat betekent ook wat mij betreft dat in de begroting 2024 deze

werkgroep, in ieder geval de acties van deze werkgroep, een plaats verdienen, dus het plan wat na het zomerreces wordt ingediend, vertaalt zich wat mij betreft ook in een financiële bijdrage. Met nadruk vragen we als GroenLinks en blijven we aandacht vragen voor de positie van jonge mantelzorgers in Hoogeveen. Dat is een groep die het steeds zwaarder krijgt. Het beroep op mantelzorg wordt steeds groter en het zijn steeds meer jongeren die steeds meer verantwoordelijk gemaakt worden voor zorg. Die verdient en dat verdient ondersteuning. Daar moeten we oog voor hebben. Daar moeten we oog voor houden en daar waar we kunnen, moeten we ze ook ontlasten van die zorg, omdat het, hoewel vaak noodzakelijk, maar niet per se iets is wat jongeren zouden moeten doen. Jongeren moeten hun leven kunnen opbouwen, die moeten hun toekomst kunnen opbouwen zonder dat ze de zorg hebben voor hun naasten. En daar vragen we ook voortdurend aandacht voor. Tot slot, voorzitter, toch nog iets over klimaatadaptie, duurzaamheid en biodiversiteit. Dat mag, dat moet echt wat ons betreft een tandje meer. We hebben goede stappen gezet, we zetten goede stappen, maar we zijn er niet. De doelstellingen zijn ambitieus en als we echt iets willen doen in een wereld die in de hens staat, dan is het ook in Hoogeveen alle hens aan dek.

En dat is ook mijn oproep om nog eens nadrukkelijk te kijken naar welke maatregelen en die kunnen groot zijn, die kunnen klein zijn, maar welke maatregelen kunnen we daartoe nog nemen, welke acties moeten we daartoe inzetten en wat gaan we concreet doen om in 2040 CO2-neutraal te zijn? Het zijn prachtige uitspraken. Het zijn prachtige doelstellingen. Concretisering is noodzakelijk. Tot slot, voorzitter, wat overheerst is dat we op de goede weg zijn. Dat er perspectief is dat er jaren niet geweest is en niet kon zijn. We danken dan ook het college voor de heldere nota en wensen hun en iedereen die bij de uitvoering betrokken is van harte heel veel succes. En een echt allerlaatste opmerking en dat is de oproep die de heer Pomper heeft gedaan ten aanzien van dierenwelzijn. We hebben daar al eens een keer over gesproken met wethouder Tuit. Het wordt echt tijd dat we dat mee gaan nemen. Het is een serieus thema. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper werd aangesproken en reageert meteen. De heer Pomper. De heer Pomper: Dank u voorzitter en ook dank u heer Van der Meer. Helder betoog. Ik sta er eigenlijk ook in grote lijnen of wij staan er in grote lijnen wel achter. Meerdere partijen hebben het ook genoemd, de Inclusieagenda. De SP heeft dat niet in hun eigen betoog genoemd, maar wij staan er ook zeker achter dat daar wat meer uitgehaald moet worden.

En u zegt ook, ook met name voor de LHBTI. Kunt u misschien ook gewoon in het kort een beetje aangeven van wat er nou juist ook ontbreekt en wat er dus eigenlijk in zou moeten komen? De heer Van der Meer: Ja ik zou heel flauw kunnen zijn en zeggen van zoek in het document kadernota eens naar LHBTI en kijk eens hoe vaak dat voorkomt. Ik denk dat de teller op nul blijft staan. Maar het is ook aan de andere kant slechts één onderdeel. In een goed gesprek wat we hier al over hebben gehad samen met de ondertekenaars van het Regenboogakkoord hebben we ook gezegd van het is ook meer dan LHBTI. Inclusie gaat over dat iedereen mag zijn wie die wil zijn, wie die is, hoe die zich wil ontwikkelen, welke kansen die pakt, noem maar op. Dat is inclusie. Maar begin met concrete stappen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Dank u wel voorzitter. Ja. Ik hoorde GroenLinks over die klimaatadaptatie. Ja ik was vandaag een beetje in de wegen, dus ik heb daar ook nog een vraag over aan GroenLinks. Maar een hele andere. Ik was dus in een gemeente dat was met regen, stortbuien, was er heel veel overlast en daar hadden ze dus allemaal een bepaalde diameter gaten in het asfalt geboord en als je dan met de fiets kwam, dan verongelukte je niet, maar als er een hele harde stortbui is, dan kon al dat water gewoon door die gaten gewoon wegzakken.

Ik denk nou dat zou hier in Hoogeveen misschien ook wel toepassen als we echt wegen hebben die echt veel

wateroverlast hebben. Zouden we daar eens een voorstel voor doen om het college op te roepen om dat te onderzoeken? Dank u wel. De heer Van der Meer: Ik weet niet of dit een vraag was of meer een opmerkingen naar aanleiding van. De voorzitter: Ja vond ik hem ook even … Maar bent u het met me eens, kunt u het zo … De heer Van Rijn: Het was dus een vraag. De heer Van der Meer: Het was een vraag. Ik vind hem best lastig, want om nou van elke Hoogeveens weg een soort van gatenkaas te maken om water af te voeren, dat lijkt me voor het onderhoud en behoud van de wegen ook niet de oplossing, maar er zijn wel andere oplossingen denkbaar. Je kunt veel meer doen nog aan wateropvang zowel in zeg maar de omgeving, de leefomgeving, maar ook wateropvang op eigen terrein. Dus er zijn mogelijkheden anders dan zeg maar gaten in de weg boren. De voorzitter: De heer Kleine, Forum voor Democratie. De heer Kleine: Ja, een algemene constatering dan maar. Ik hoor de heer Van Rijn werkelijk bij elke inbreng praten over het onderhoud en opknappen van ons wegennetwerk. En bij de laatste inbreng komt u met we gaan gaten boren in onze fietspaden en wegen. Echt. De voorzitter: Ja het is eigenlijk niet uw inbreng, maar we het er kunnen straks nog wel … Want doordat u dat heel vaak genoemd heeft en een hem heel expliciet als bespreekpunt heeft opgegeven of debatpunt komt ie natuurlijk wel weer zo terug.

Dan kunnen we het er daar nog eens over hebben of u de wegen dicht wil houden of open. Daar komen we dan op terug. Zijn er nog vragen aan de heer Van der Meer. Dat is niet het geval. Dan wil ik de heer Van der Meer danken voor zijn inbreng. Dan hebben wij alle tien partijen de inbreng hebben we gehoord. We gaan nu zo pauzeren. Dat doen we tot half acht. Daar hoort ook een maaltijd bij. In ieder geval even één huishoudelijke mededeling vooraf. Zou u zo vriendelijk willen zijn, dat is niet omdat ze zich meer voelen dan een ander, maar het college even de voorrang willen geven zodat zij heel snel daarna zich kunnen terugtrekken om even voor te bereiden op eventueel nog te beantwoorden vragen, opmerkingen. Dat gaan ze dan doen. Ik wil wel even, dan moet u toch even opletten, want ik begrijp dat u naar de pauze verlangt, maar dat ik even inventariseer van wat we nu straks voor de debatronde hebben liggen. Dus u moet wel even meeluisteren, want het kan best zijn dat ik wat vergeten ben. Ik heb ook even een aantal dingen onder het kopje cultuur samengevat en dan zijn dat sowieso ook de moties en amendementen die daarover ingediend zijn. Laaggeletterdheid en de bibliotheek en de Basisinfrastructuur, de Culturele Basisinfrastructuur. Dat zijn de opmerkingen die zijn gemaakt over alsnog eens een keer daar goed naar te kijken in het debat, dus dat blokje cultuur noem ik dat maar even.

Onderhoud wegen, daar komen we niet aan voorbij denk ik als bespreekpunt, debatpunt, dus die pak ik ook maar even mee. Dan op het gebied van sport zit het amendement van de verduurzaming. Misschien kunnen we daar ook heel kort over zijn, omdat dat door heel veel partijen wordt ondersteund. Ik ben soms wat breedsprakig, maar ik begrijp nu ook dat ik breed ga waaieren met mijn hand en dan gebeuren er soms ongelukken. De verduurzaming en het zwembad als thema ook an sich. Dat is ook denk ik in de punten aan de orde geweest. Dan kom ik bij verkeer. Daar koppel ik even de fietspaden, de parkeerautomaten en de verkeersveiligheidsvraagstukken, die ook in amendementen en moties zijn er even door. Dan financiën. Daar zitten ook een aantal onderwerpen. Dat gaat over het loslaten van pessimistisch begroten. Daar heeft de SGP nadrukkelijk om gevraagd. De OZB is natuurlijk een punt die meerdere partijen hebben aangehaald, maar zit ook in een amendement van het CDA. En de oproep om realistische doelstellingen, dat zit ook in een amendement of de uitdaging aan het college of hoe u het ook

geformuleerd heeft, maar in ieder geval keuzes te maken voor de begroting aan de orde is. En ik zat nog even met de vraag of dierenwelzijn nog een debatpunt moest worden of dat de opmerking algemeen is gebleven, dat er is gezegd van oproep en aandacht. Een algemene opmerking. Heb ik dan … Ik zie mevrouw Pullen Mevrouw Pullen-Muis: Ik had een opmerking gemaakt over dat Programma Veilig en ik heb daar in eerst instantie een vraag aan het college, dus ik wil even kijken of dat ook nog weer in debat moet. Maar dat wacht ik even de ronde van het college af. De voorzitter: Ja. Nee, dat zal na de pauze worden beantwoord en dan kunt u alsnog die afweging maken. Ja zeker. Ik ga dan nog een keer het net ophalen. Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Ja. Het kan zijn dat ik het gemist heb, maar mijn buren dan ook. We hebben nog niet iets gehoord van een punt over inclusie en diversiteit. Klopt dat? De voorzitter: Klopt. Dat klopt. Dat heb ik niet genoemd, omdat ik hem even onder de categorie … Maar als u dat graag wilt als debatpunt, dan pakken we dat mee. Ik zie u knikken. Ja dan … Ja oké. Dan inclusie, diversiteit en alles wat daarmee samenhangt ook even als punt nog even om te bespreken in de tweede ronde. Mevrouw Koekoek, CDA.

Mevrouw Koekoek: Ja voorzitter, het kan zijn dat ik het gemist heb, maar vanuit het CDA zijn tweede debatpunten aangedragen over armoedebeleid en over de motie Onze ouderen tellen mee! Ik weet niet of u die in uw overzicht hebt genoemd. De voorzitter: Die heb ik niet expliciet genoemd. Daar heeft u gelijk. Dus dan moeten we die eraan toevoegen. Dan is het lijstje van amendementen en moties ook weer compleet. Mevrouw Koekoek: Is goed. Dank. De voorzitter: Dan voegen we die eraan toe. Dan gaan de griffier en ik daar zo even chocola van maken om dat even in de goede volgorde te doen. Bent u tevreden met de opgenoemd debatpunten? Nogmaals, we hebben straks nog eerst de tweede ronde. 4.3 Schorsing debatronde De voorzitter: Dan schors ik de vergadering en zien we elkaar om half acht hier terug. 5. Pauze 6. Debatronde (Raadzaal) 6.1 Heropening debatronde De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Het is half acht geweest. U bent al bijna allemaal weer terug. Er zijn nog een paar onderweg, maar die komen zo denk ik wel aansluiten.

6.2 Tweede termijn: debat raad/college over debatpunten, amendementen en moties De voorzitter: Aan de orde is in eerste instantie de reactie van het college op de hoofdlijnen zoals die in de beschouwingen zijn geweest. U heeft natuurlijk al twee brieven van het college gehad over een aantal bijdragen en nog één van 20 juni en van gisteren. Daar staat ook al een soort beschouwing in, dus dat wordt allemaal niet herhaald, maar er zijn een aantal aandachtspunten die misschien het college nog even bij u kwijt wil dan wel opmerkingen die gemaakt moeten worden. Als eerste geef ik het woord aan wethouder Reneman. De heer Reneman: Ja dank u wel voorzitter. En we danken ook de raad zoals we dat ook in onze brief hebben gedaan voor de positieve grondhouding die er is ten aanzien van de kadernota. Wij constateren met tevredenheid dat het u in staat stelt om uw richting te bepalen voor de begroting. En dat vinden we een compliment voor onszelf. En we zijn ook blij dat u allemaal ziet dat we een draai moeten maken. De periode van het strakke financiële keurslijf moeten we echt achter ons laten. We moeten het juk afschudden, we moeten overgaan tot inhaalslagen en nieuw beleid. En deze draai van, wat ik maar even zal noemen, saneren naar bouwen, die draai wordt met deze kadernota ook gemaakt. Een aantal van u refereert aan het spaartempo waaraan vastgehouden zou moeten worden of niet.

In deze kadernota wordt ook voorgesteld om het voorgenomen spaartempo om dat minder scherp te laten zijn, ook om de ruimte te maken om een aantal dingen te kunnen doen. Deze kadernota is heel zorgvuldig tot stand gekomen. Dat betekent dat bij de posten die u ziet in de kadernota, daar zitten plannen onder. En die plannen zijn getoetst op uitvoerbaarheid en op wenselijkheid. Dus deze kadernota heeft een hele solide basis. Je zou bijna zelfs kunnen zeggen dat het een soort pre-begroting is. Op sommige punten staat een PM-post. Dat is dan omdat die plannen er nog niet zijn en die komen dan in de aanloop naar de begroting komen die plannen tot stand. Dus als u de hardheid van de kadernota ter discussie stelt van zou het college dat wel waar kunnen maken, dan past daar enig voorbehoud, omdat er PM’en in zitten en omdat we de optelsom van alles wat we aan plannen hebben, dat moeten we nog beoordelen. Maar elk plan afzonderlijk heeft een haalbaar en een duidelijke financiële taakstelling en dat is belangrijk, omdat u dan ook weet dat als u hier ja tegen zegt, dat we ook niet uit begroting schieten en uit de financiële kaders schieten. Dat we wel iets moeten doen aan het spaartempo als u hier ja tegen zegt, maar dat we niet van de rails gaan en dat moet toch een goed vertrouwen zijn voor ons allemaal. De … Ik ben even mijn draad kwijt, voorzitter, laat me heel even nadenken. Oh ja.

De kadernota is een vooruitblik op de begroting. En in de begroting stelt u definitief de prioriteiten vast. Dus als het nou zo is dat in de aanloop van de kadernota naar de begroting blijkt dat een aantal dingen die wij ons voorgenomen hebben om praktische, organisatorische, capaciteitsredenen niet kunnen, dan komen we daarop terug bij de begroting. Dat hoeft niet eerder. Dat is ook precies het goede moment om het te doen. Zo, dat is het systeem waar we met elkaar in zitten. En als u vraagt aan ons van wat zijn de prioriteiten van het college. Die hebben we u nu voorgesteld in de kadernota. Daar staan ze in. Dus daar hoeft niet een apart gesprek nog over plaats te vinden. Daar hebben we gewoon die twee documenten voor. Ik zou willen afsluiten, voorzitter, met de vraag van het CDA. Het CDA vroeg van nou ja als u nou in de Kerst 2024 terugkijkt, waar zou u dan tevreden over zijn. En ik mag namens het hele college zeggen dat wij tevreden zouden zijn als we in 2024 de begroting zoals die u vast gaat stellen in november gerealiseerd hebben. Maar belangrijker nog, we zouden het heel fijn vinden dat alle dingen die we dan niet hebben voorzien voor 2024, dat we die ook goed zijn doorgekomen, want de onzekerheid van de toekomst is echt heel groot en de onvoorspelbaarheid daarvan ook.

Niemand had kunnen denken dat we een Oekraïnecrisis zouden hebben en hoe we daardoorheen zouden kunnen komen of een coronacrisis, hoe we daardoorheen zouden kunnen komen of een energiearmoedevraagstuk en hoe we daarmee om zouden moeten gaan. Het is toch altijd weer we ramen voor de toekomst, maar het blijkt steeds maar weer dat als je terugkijkt dat het toch allemaal heel anders heeft uitgepakt en we hopen van harte dat we dan ook kunnen terugkijken op een goede samenwerking met onze samenleving en de gemeenteraad.

De voorzitter: Dank u wel. Ik geef het woord aan wethouder Zwiers. De heer Zwiers: Dank u wel voorzitter. Allereerst even als het gaat om het onderhoud en investering wegen. Het deel onderhoud dat zit in mijn portefeuille en het deel investeringen daar zal wethouder Bisschop straks iets over zeggen. Allereerst is het denk belangrijk om te constateren dat uw raad in het verleden een bepaald onderhoudsniveau heeft vastgesteld voor onze wegen en dat is niet in de laatste plaats natuurlijk afgeschaald in het kader van de bezuinigingen in het verleden. Dat is wat het is, maar betekent ook dat we langzaam weer moeten opbouwen. Dat kan niet in één keer. Wat we nu gedaan hebben, is zo goed mogelijk plannen maken samen met de afdeling Onderhoud om te kijken waar moeten we het eerst zijn en welke prioriteiten moeten we daarbij stellen bij dat extra bedrag en zo hebben we dat bedrag ook min of meer opgebouwd. Dat betekent eigenlijk dat we ervan uitgaan dat we door het op deze manier te doen, dat we dan toch zorgen dat de kapitaalsvernietiging in ieder geval een halt wordt toegeroepen en dat we weer een stapje kunnen maken om het er weer net iets beter uit te laten zien dan we eigenlijk de afgelopen jaren hebben gezien.

Het betekent ook dat op moment dat wij nog meer willen, dan zullen we eerst met u in gesprek moeten als raad om een ander onderhoudsniveau vast te gaan stellen en ook daar weer prioriteiten op te stellen, dus dat is dan eigenlijk zeg maar even een voorschot wat mij betreft. Mocht het zo zijn dat u dat wilt, dat betekent dat eerst een discussie over het onderhoudsniveau, een gesprek over het onderhoudsniveau met daarna ook de bijpassende financiële middelen die daarvoor nodig zijn. En daar zullen we dan ook op dat moment op terugkomen. Dat even met betrekking tot het onderhoud. Het college heeft ook nog even nagedacht over de verbinding die wij zo langzamerhand steeds weer sterker krijgen met de samenleving. En daar zullen de collega's straks ook nog even iets over zeggen. Maar dat van onderop, dat is ons ding. En dat moeten we ook blijven volhouden dat dat beter moet. Dat is natuurlijk in corona wel wat weggeëbd, maar we moeten dat herstellen en daar zijn we druk mee bezig. We hebben niet voor niets in het coalitieakkoord opgenomen samen verbinden en verbeteren, zoals de titel is, maar we hebben daar ook een programma voor. Daar komt onder andere uit en dat doen we stapje voor stapje, het aanwijzen van de gebiedswethouders, maar ook in deze kadernota heeft u gezien dat we ook uitbreiding gaan krijgen van het aantal gebiedsregisseurs.

Dat doen we om het eigenaarschap beter te kunnen beleggen. Niet alleen wij, maar ook de mensen zelf in die samenleving. Dat doen we om te kunnen faciliteren en dat doen we niet om het over te nemen. Ik denk dat de kracht van de samenleving, zoals u het ook heeft beschreven of een aantal van u, dat die er is en dat die die ondersteuning ook verdienen. We zien dat terug, bijvoorbeeld bij de woningbouw in Elim en hoe we daar gezamenlijk optrekken, samen plannen maken, samen conclusies trekken, samen communiceren. En dat is de manier waarop we dat doen, die wordt ontzettend gewaardeerd en daarmee maak je ook weer de verbinding met de samenleving, met onze inwoners. Dat is nog lang niet af en dat gaat ook altijd maar door, om daarin te investeren. We doen het ook, we hebben het ook gedaan met de Woon(zorg)visie. Met name dorpen, maar ook de wijken hebben we zeg maar bediend met de zaken die wij graag willen voorleggen. Maar we hebben ook nu al heel veel gesprekken met de dorpen, omdat ze plannen hebben, omdat ze ideeën hebben. En we gaan overal op in. We gaan overal samen naar kijken. We gaan samen kijken hoe de urgentie is en wat er voor plannen liggen en ideeën. Een rondje dorpshuizen hoort daar ook bij. Wat moet daar gebeuren, hoe zit het met de vrijwilligers, hoe zit het met de verduurzaming van dat vastgoed.

Het zijn hele mooie gesprekken en daar moeten we echt in blijven geloven dat dat helpt om het imago van ons als politiek, van ons als overheid, maar zeker ook datgene wat onze inwoners willen realiseren in die dorpen en in die wijken, dat we daar ze af en toe de faciliterende helpende hand moeten toesteken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Westendorp.

De heer Westendorp: Ja dank u wel voorzitter. Ook ik wil vanuit het college kort ingaan op een aantal punten die door de verschillende fracties naar voren zijn gebracht. Dat zijn bestaanszekerheid, jeugd en duurzaamheid. Allereerst rondom bestaanszekerheid. Ik hoorde in elk geval de fractie van het CDA en ook de PvdA daar wat over zeggen. Het is absoluut een belangrijk onderwerp voor dit college en als u het coalitieakkoord erop naleest, dan zult u ook zien dat het een belangrijk onderwerp is dat terugkomt. We hebben u ook afgelopen dinsdag nog een brief gestuurd over de voortgang van de aanpak armoedebestrijding. En wat ik verschillende fracties ook hoor zeggen, het is voor ons een belangrijk onderwerp en we hopen ook echt dat het zo spoedig mogelijk naar deze raad toekomt. En de oproep die ik hoor is, werk daarbij vanuit vertrouwen en kleur daarbij als het kan ook buiten de lijntjes. Dit college is ook aan de slag soms om buiten de lijntjes te kleuren. Het is nog net niet zo dat ik een setje kleurpotloden op een bureau heb liggen, maar het is wel zo dat wij dingen doen die juist buiten die kaders die we gewend zijn te hebben, werken. Neem bijvoorbeeld de Dorpscoöperatie Hollandscheveld, de domeinoverstijgende samenwerking. Neem ook het Optimaal Leven voorbeeld waar we tijdens het VNG-congres nog een prijs mee hebben gewonnen.

Dus we zoeken juist buiten de lijntjes om en dat is ons grote doel, uiteindelijk werken vanuit de bedoeling, namelijk mensen, onze inwoners, zoveel mogelijk bestaanszekerheid te bieden, waar we dat zelf kunnen en soms ook waar we de Rijksoverheid bij nodig hebben. Dus we werken in verbinding met die verschillende partijen, waar mijn collega Zwiers het net ook al over had, aan die aanpak armoedebestrijding en die hopen wij ook dit najaar samen met u verder te behandelen. En dat zegt niet dat we niet bezig zijn, want we hebben ook uw motie natuurlijk bij de hand. Vorig jaar heeft u een motie aangenomen en daar werken we ook aan, de uitvoering rondom energiearmoedebestrijding, de gelden rondom de energietoeslag. Dus wij zijn ook wel degelijk bezig om te zorgen dat als er inwoners zijn die noden hebben, daar steun aan te verlenen. Het tweede onderwerp waar ik even op wil reageren, voorzitter, is het onderwerp jeugd. Eigenlijk als ik het goed heb behoord, dan is de raad ook wel gewoon in afwachting van die nota en dat is eigenlijk een nota die meer gaat dan alleen maar jeugd, jeugdzorg, dat gaat ook over onderwijs. En op 26 mei hebben wij nog een grote sessie belegd met onze onderwijspartners, zorgpartners. Een aantal van u waren daar ook bij aanwezig. En we zijn ook hier bezig met in verbinding met deze partijen te zorgen dat we de lange lijnen slaan.

En ik vind het ook een compliment aan de raad waard om te zeggen dat ook de raad bezig is met het onderwerp, te verbinden aan de jeugd, de jeugd de toekomst te geven en dat er ook een werkgroep is over de jeugd en politiek. Ik denk dat dat ook heel erg aansluit bij de lijnen die we willen slaan. En voor uw beeld, we moeten natuurlijk die nota afmaken en daar ook nog een advies op krijgen van de Adviesraad Sociaal Domein. Dan het derde onderwerp, voorzitter, waar een aantal fracties een opmerking over hebben gemaakt, is duurzaamheid. En dat gaat een beetje over wordt concreet tot en met vragen over de Waterstofwijk en de afvalcoach kwam ook nog voorbij wat dat betreft vanuit de heer Pomper. Wat betreft de afvalcoach, ik denk dat het juist goed is om dat onderwerp op te pakken als wij het afvalstoffenbeleidsplan hier in de raad ter bespreking hebben, want dat is een moment waar u denk ik uw suggestie kunt inbrengen, maar ik ken het fenomeen en ik weet ook wat het doet en ik weet dat het meer is dan een coach om persoonlijk af te vallen, maar vooral gaat over afvalscheiding. De verschillende fracties zeiden van ja komen er nog concretere plannen. Mijn collega Tuit zal straks iets wat zeggen over klimaatadaptatie en ook na de zomer zal ook het aangepaste plan van aanpak energietransitie terugkomen.

Werken vanuit de doelstelling die door uw raad is vastgelegd, een CO2-neutrale gemeente in 2040, daar gaan we voor, proberen we steeds concretere plannen te maken die ook weer van toepassing hebben op de huidige tijd. Want een paar jaar geleden is nu ook niet nu, dus daar zijn we mee bezig. Er waren een aantal fracties die vroeger naar de Waterstofwijk in elk geval, is daar nog animo voor en wat betekent dat ook voor andere eventuele andere wijken. Ik denk dat een andere wijk misschien ook weer een andere aanpak behelst. Niet elke wijk is wat dat betreft hetzelfde, dus dat in elk geval even richting de ChristenUnie. Wat betreft de animo voor de Waterstofwijk wil ik een paar dingen zeggen. Er zal gestart worden na de zomer met de zogenaamde pilot. Daar bent u denk ik via de nieuwsbrieven ook wel van op de hoogte gehouden. De

animo daarvoor was groot. Er zal in elk geval in tien huizen gestart worden, maar er waren nog meer geïnteresseerden, maar dat heeft te maken met het feit dat je ook een aaneengesloten blok moet hebben in verband met de leiding. Beetje technisch, maar daar komt het op neer. Maar er was wel animo. En wat betreft de verdere uitrol van de wijk zullen we, zoals met u afgesproken, eerst een draagvlakpeiling gaan doen in de wijk hoe dat nou zit. En dan komen we met een wijkuitvoeringsplan terug bij uw raad voordat we ook maar verder gaan om daar ook een besluit over te nemen wat de toekomst is voor de Waterstofwijk. Misschien wel goed om te duiden. Het gaat over de Erflanden en Nijstad-oost, waarbij één het betreft nieuwbouw met een nieuwbouwontwikkeling en de ander een bestaande bouw betreft. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Tuit. De heer Tuit: Ja voorzitter, dank u wel. Collega Westendorp heeft net al een aantal voorbeelden genoemd over het sociale gezicht en met de Dorpscoöperatie en Optimaal Leven waarbij we landelijke voorbeelden hebben in de top drie, twee uit onze gemeente, dus daarmee denk ik dat we niet eens altijd heel ver hoeven te kijken, maar de suggestie om ook breder te kijken, die nemen natuurlijk ter harte.

Want wat we kunnen leren van een ander en wat goede voorbeelden en wat al bewezen is voor mensen, dat zullen we altijd blijven doen, dus dank ook voor die suggesties. Dan beperk ik mij even, voorzitter, tot een aantal vragen, ook een aantal debatpunten. Misschien kan dat helpende zijn. Ja eerst richting CDA over Onze ouderen tellen mee! Ja die motie zijn we aan het uitvoeren. Wij hebben het gezien, want er is geen licht tussen ons. Ouderen, iedereen doet mee in onze gemeente en we hebben ook te maken met die dubbele vergrijzing. En u weet ook in begin oktober is er ook een grote bijeenkomst waarbij ook hoe kunnen wij seniorvriendelijk ook met Hoogeveen omgaan. Als het goed is, heeft u die uitnodiging ook al in de agenda staan. Ja. En uw fractievoorzitter citeerde het heel mooi, het is heel verleidelijk om alles te noemen, ook in deze kadernota. Maar ik citeer vrij. Het is niet van ons netvlies verdwenen, dus die ouderen, daarin vindt u bij ons ook een bondgenoot en concreet, we zijn ook met de ouderenorganisaties die bijeenkomst in oktober aan het voorbereiden om te kijken wat we nog beter kunnen doen. Dan over inclusie en diversiteit. Ik heb daar een flink aantal partijen uit uw raad over gehoord. Dat zien we echt als steun in de rug. En ja, de heer Van de Meer van GroenLinks refereerde daar ook aan.

Ik denk dat het een aantal weken terug was, dat we ook met een flink aantal politieke partijen, ook wat het college betreft, een goed gesprek hebben gehad van hoe kunnen we nou vanuit die inclusiebenadering ook de LHBTQ-gemeenschap het gevoel geven dat ze er ook echt bij horen. Het is verschrikkelijk dat het in deze tijd moet, maar laat er ook geen misverstand over verstaan dat wij ook hen, ook voor hen de gemeente zijn die dat hoort en ik kijk daar met heel veel plezier op terug namens het college en ik denk dat we ook met elkaar daarin mooie stappen gaan zetten. Maar uw oproep steunt het college en daar gaan we wat mij betreft gezamenlijk met u als raad ook concrete stappen in maken. De Nota Klimaatadaptatie, ja die ligt al een tijdje klaar. Het college heeft dat denk ik anderhalve maand, twee maanden terug ook vastgesteld. En dat is een planningsvraagstuk. Het lukt niet eerder. Ik begrijp dat ie nu weer net voor de zomer gepland staat. Daar zijn wij ook blij mee, want de vaart die een aantal partijen ook willen op dat thema, die steunen wij als college ook. Maar dat, hij ligt klaar, dus als u als raad tijd hebt om het te behandelen zou ik zeggen, ik weet ook dat zijn heel veel stukken die behandeld moeten worden, maar hij ligt bij het presidium volgens mij ook ter voorbereiding.

En tegelijkertijd, die concreetheid, die ziet u ook wel in de kadernota, waarbij we wel ook kijken naar de capaciteit, want dat is ook de breedte van het verhaal wat collega Reneman net ook zei. Ja we kunnen wel heel veel willen, maar we hebben ook met het capaciteitsvraagstuk te maken. En daarbij zeggen we van het is wel goed om ook bijvoorbeeld in de wijken in Hoogeveen, concreet Krakeel, om daar ook een vergroening bij De Magneet te doen laten plaatsvinden. Die hebben we ook op geld gezet in deze kadernota en daarmee geven we wel ook de ambitie aan op dit terrein. Dan was het GroenLinks en D66 die zei van kunnen we … die kondigden een beetje of voorzichtig, laat ik het zo

zeggen, een regentonmotie aan. Dat doen we al in Fluvius-verband. Toevallig vanochtend was ik ook in Steenwijk en daar komen wij dan ook bij elkaar en daar kregen we ook een update over de stand van zaken, waarbij ook regentonnen kunnen worden aangevraagd, maar bijvoorbeeld ook waar scholen een flinke subsidie kunnen krijgen wanneer zij plannen hebben voor een groen schoolplein. Het gaat echt om tienduizend euro per school. En we hebben wel met elkaar geconstateerd dat de communicatie daarin op doelgroepniveau wellicht nog beter kan, maar in drie maanden tijd was al een derde van de subsidie gebruikt en dat verraste ons allemaal positief. Dus ik denk dat u daar en als je er meer over wilt weten, subsidieaanvragen.nl, en dan kunt u heel mooi kijken naar gemeente Hoogeveen en daar staan eigenlijk alle criteria op waaronder ook regentonnen. En dan, voorzitter, over cultuur en dan rond ik af. Ja over onze amendementen van de SP hebben wij al in onze brief naar u als raad aangegeven dat we die prima kunnen overnemen, dus die zien wij over twee weken tegemoet. Dan over de motie rondom de BIS van D66.

Ja dat vinden wij ook een sympathieke motie, maar waarbij we wel de oproep doen van we zijn ook bezig met een Nota Subsidies en als u in overweging wil nemen om ons wat breedte geven in die verkenning van past ie nu beter bij de actualiteit van de Cultuurvisie of past ie nou misschien wat logische bij die Nota Subsidies, want er zijn ook meer subsidiepartners, ook breder dan het culturele veld, die hiervoor ook in aanmerking zouden kunnen komen, dan kunnen we daar ook een positief advies over geven, dus dan komen wij ook als college met een procesvoorstel. Ja en qua verbinding en dan ben ik ook blij met de brede steun die het college hoort, ook rondom Het Podium. Ik denk dat we ook trots mogen zijn. Het wordt ook in Drenthe het Drentse Poppodium genoemd. Maar ook met De Duikelaar. We waren daar laatst ook met mevrouw Gerdi Verbeet. Die heeft toch een imposante carrière op dit terrein en die was zwaar onder de indruk van het verhaal van Nieuwlande en omgeving, maar ook over wat vrijwilligers, want laten we dat niet vergeten, een grote groep vrijwilligers, wat die ook daar in de afgelopen jaren hebben gedaan. En ik denk dat dat een heel mooi voorbeeld is dat wij vanuit dit huis en de besluitvorming, dat weet ik, daar gaat u over, maar dat we hen ook laten toetreden tot onze structurele subsidiepartners. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Bisschop.

De heer Bisschop: Dank u wel voorzitter. Ik wil graag beginnen bij het zwembad. En het zwembad is door een aantal partijen is dat hier in hun beschouwingen genoemd. Wij hebben ook geschreven in de kadernota dat wij op dit moment een onderzoek aan het doen zijn, oftewel het onderzoek is bijna afgerond. En dit moeten we ook nog binnen het college moeten we dit nog bespreken, maar wij … Ik kan u sowieso toezeggen dat wij na de zomervakantie graag met u in gesprek gaan om over de inhoud van het zwembad en dat is niet alleen water, maar dat is ook veel meer, dus daar willen we graag met u in gesprek, maar niet alleen met u in gesprek, ook met de samenleving in Hoogeveen om te kijken wat voor zwembad moet het dan zijn in Hoogeveen. Dus we willen eerst over de inhoud van hoe moet dat eruit komen te zien met u van gedachten wisselen alvorens wij ook maar één euro in een begroting of kadernota opnemen. Dus dat lijkt ons vanuit het college gewoon de beste weg om dat te volgen en die gaan we ook samen met u aan. Dat was het zwembad. Fietspaden en verkeersveiligheid. Even de twee moties van het CDA op dat gebied. Daar wil ik toch ook even het CDA omarmen hoe het CDA het afgelopen jaar samengewerkt heeft op een aantal trajecten waar verkeersveiligheid in het geding was. Het CDA bewijst dan ook dat ze echt wel een partij zijn met het oor voor de samenleving en daar zijn we heel blij mee.

En de motie Verkeersveiligheid samen verbeteren met de inwoners, die hebben wij geadviseerd om even aan te houden, helemaal omdat wij zelf ook al met de plannen liepen binnen de portefeuille Veilige bereikbaarheid om te gaan kijken naar regelmatig de raad of vertegenwoordigers van bereikbaarheid in de fracties om tafel te gaan zitten om dit soort problematiek met elkaar te bespreken, maar ook met elkaar te bespreken wat er allemaal gebeurt, zodat u ook op de hoogte bent, want ik krijg van mijnheer Feenstra krijg ik net ook nog even een appje van hoe staat het met de

Wijsterseweg. Nou daar zijn we heel druk mee bezig. Maar dat zijn juist de gelegenheden om met elkaar dat te bespreken, dus dat is ook een toezegging, ook richting griffie, van mij van dat wij als er een motie aangehouden wordt, maar goed dat is natuurlijk aan de partij, dat wij dat gaan organiseren vanuit de portefeuillehouder. Fietspaden buitengebied, dat is eigenlijk ook een beetje hetzelfde verhaal. Er zijn ontbrekende delen in het fietsnetwerk lokaal. Misschien is dat ook wel een beetje een hele korte banden die die de CDA-fractie nu met de provincie heeft. De provincie is op dit moment bezig met het ontwikkelen van een aantal subsidiestromen en daar een van de subsidiestromen is ook de ontbrekende delen in het fietsnetwerk lokaal. En we krijgen daar binnenkort bericht op, dus ik wil even een tipje van de slier oplichten dat dat soort subsidies komen ook op de veiligheid van de fietspaden, komen dat soort subsidies ter beschikking. Alvorens we daar nu beslissingen gaan nemen over allerlei tracés en trajecten willen wij eerst gewoon goed bekijken wat is nou de inhoud van die subsidieregelingen en hoe kunnen we dat het beste koppelen met de noodzaak die we hier in Hoogeveen hebben. Op één, de ontbrekende delen in het fietsnetwerk lokaal en twee, de veiligheid van de fietspaden en hoe we dat kunnen verbeteren.

En volgens mij waren dat gewoon even de punten die vanuit mijn portefeuille waren. De heer Loohuis: Dank u wel. Dan vanuit de kant van ondergetekende en even weer de pet op van collegelid zit er nog een of ligt er nog een vraag van de fractie van de ChristenUnie over pilot handhaving, combinatie handhaving welzijn. De lijn die mevrouw Pullen aangaf, is een lijn die wij volledig ondersteunen, staat ook in het coalitieakkoord. We willen meer op preventie inzetten dan alleen maar aan de achterkant de zaak oplossen door middel van straffen en handhaving. Dus in die zin is dat al een opdracht in de … Overigens al van de agenda gehaald, maar weer op de agenda komende binnenkort, beleidsplan Veiligheid, toezicht en handhaving. Het beleidsplan voor meerdere jaren stond ook heel nadrukkelijk in dat wij veel meer naar de preventiekant willen dan naar de kant van het straffen, dus zeg maar in de eindfase optreden. Voorkomen is beter dan genezen, zo stond het erin. Daar past dit ook in en het past ook in de ontwikkeling die wij intern hebben dat wij veel meer structureel overleg hebben tussen zorg, veiligheidszorg, veiligheid jeugd en daar past ie prima in. Dus die afweging straks van als we die pilot vorm gaan geven, want het is allemaal, het is nog een idee, we moeten het nog in een plan vormgeven, gaat dit element een hele belangrijke rol spelen.

En waar moeten we dan het accent op zetten, waarbij je nog aan wil geven dat de voorbeelden, het voorbeeld wat ik noemde, juist een voorbeeld is van ondermijning die ook daar parallel nog en gekoppeld daaraan, het is een apart traject, maar het koppelt, het sluit hier wel nauw bij aan, dat die daar ook nog bij betrokken wordt en juist op die groep waar u het over had, dus daar komt het weer samen. Dus als het goed is, in de uitwerking zult u datgene terugzien waar u om vroeg. Dat is nog even het antwoord op de vraag die de fractie van de ChristenUnie aangaf. Daarmee hebben de ronde van het college afgerond. Ik heb u al net aangegeven dat we een aantal punten voor debat hebben voorgelegd. Die ga ik successievelijk met u langslopen, waarbij ik wel nog even ook even zal aangeven van bij sommige punten ligt er al een heel groot verhaal, is er al ook in de in de algemene beschouwingen veel over gezegd. En dan vraag ik ook aan u, zal ik per onderwerp wel doen, van ja is er nu dan nog een aanleiding om daar nog een geluid tegen over te laten horen dan wel ondersteuning. Dus het helemaal overdoen van de algemene beschouwing hoeft dan niet. En daar pak ik ook even de reactie van het college bij. Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Mogen we nog vragen stellen aan college over de beantwoording? Want ik heb nog wel even een korte verduidelijkende vraag De voorzitter: Dat is goed.

Ik dacht … Mevrouw Pullen-Muis: Voordat we overgaan naar het debat.

De voorzitter: Nee, helder. Mevrouw Pullen-Muis: Dus vandaar dat ik dat even vraag. De voorzitter: Nee dat wil ik graag toestaan, dus dan doen we even kijken wie … Dan kijk ik even wie daar dan … Mevrouw Pullen-Muis: Ik dus. De voorzitter: Ja, dat sowieso. Ik zie mevrouw Pullen, mevrouw Rutgers. We gaan een lijstje maken. Ik begin bij mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Heel concreet. Eigenlijk u geeft uw antwoord op wat we hebben verzocht bij de ChristenUnie. Mag ik concluderen dat u dan een toezegging doet dat de aanpak voor die pilot dat het echt in combinatie gaat met veiligheid en welzijn? De heer Loohuis: En zorg. Mevrouw Pullen-Muis: En zorg. De heer Loohuis: Zorgwelzijn, zullen we het noemen. Mevrouw Pullen-Muis: Ja, net wat voor woord je gebruikt. Dus dan constateer ik dus dat er een toezegging is en dan kom ik denk niet met een motie op dat punt meer. De voorzitter: Dank u wel. De heer Meesters, ChristenUnie. De heer Meesters: Voorzitter, dank u wel. Een verduidelijkende vraag aan de heer Westendorp met betrekking tot de energietransitie. Ik begrijp het verhaal over de Waterstofwijk, het wijkuitvoeringsplan daar. En daar zijn we mee bezig, maar tegelijkertijd, er zijn natuurlijk ook meerdere wijken.

En mijn vraag is eigenlijk concreet, blijven we, even zwartwit gezegd, met de armen over elkaar zitten totdat het plan Erflanden klaar is en gaan we dan de andere wijken pas doen? Of wat is de planning voor de andere wijken buiten de Waterstofwijk? De voorzitter: Misschien is het handig een-op-een antwoord te geven. De heer Westendorp. De heer Westendorp: Ja we zijn bezig ook met andere wijken en ook met dorpen. Kijk bijvoorbeeld wat er in Pesse gebeurt samen met de energiecoöperatie of met De Groene Wieken in verschillende dorpen. En er is geen planning. Maar dat zal denk ik wel een plek krijgen in het plan van aanpak Energietransitie. Dus dan zal die vraag voor u ook beter worden beantwoord. De voorzitter: Ja. Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Dank u wel voorzitter. Twee dingen. We hadden niet een hele concrete vraag gesteld, maar ik heb ook niks, dat krijg je dan, gehoord over plannen rondom de Rijke Schooldag. Ik vroeg me af of daar al iets meer over te zeggen is. En het andere punt gaat over onze voorgenomen motie, want volgens mij is een verkenning precies ook dat wat er nu door de wethouder wordt aangegeven. Kijken, is dit misschien iets voor Hoogeveen. Hoort dit dan bij de herijking van de subsidies of bij de doorontwikkeling van de visie op cultuur? Het belangrijkste punt is eigenlijk ga daarover nadenken en begin op tijd met de vernieuwing van de

Cultuurvisie. Want die loopt tot 2025, dus daar zal je toch in 2024 iets mee moeten waarschijnlijk, dus dat was, maar als we het op die manier het college tegemoet kunnen komen, dan kan dat zeker. De voorzitter: Ik zie in ieder geval een blije wethouder, maar ik … De heer Tuit. De heer Tuit: Dat heeft u goed gezien. Nee, mooi. Mooi als die verbreding erin kan komen in die motie dan adviseren we die positief en dan vinden we elkaar daar zeker in. En uw eerste vraag over die Rijke Schooldag, dat wordt echt een onderdeel van de Nota Jeugd, dus daar komt ie ook echt in en daar hoort ie wat ons betreft ook in. De voorzitter: Ja dank u wel. Dan heb ik mevrouw Bisschop van het CDA. Mevrouw Bisschop-Hiemstra: Dank u wel voorzitter. Ik richt mij even tot wethouder Bisschop. Allereerste bedankt voor de plezierige woorden over de samenwerking met het CDA. Is wederzijds overigens, dus dat wil ik ook even benoemen. Ik heb een verduidelijkende vraag over het amendement over het verbeteren van de verkeersveiligheid in samenwerking met de inwoners. U geeft aan dat u van plan bent om een soort van werkgroep in te richten met de woordvoerders vanuit de fracties en hun bij te spreken, maar onze motie of amendement moet ik zeggen, gaat iets verder. Wij zouden ook willen dat er met burgers, met inwoners met een zekere frequentie gesproken wordt.

Want u geeft zelf ook aan in de kadernota dat er veel opmerkingen van inwoners over de verkeersveiligheid binnenkomen en we zouden dat graag wat meer gestructureerd zien, ook richting de inwoners. Hoe kijkt u daar tegenaan? De voorzitter: Ja. De heer Bisschop. Ja, sorry, ik zat even te kijken, omdat ik even in verwarring werd gebracht over amendement, motie. Ja. Mevrouw Bisschop-Hiemstra: Ik had toch de indruk dat daar ook het betoog van mijnheer, wethouder Bisschop over ging. De voorzitter: Nou ja maar omdat er een motie verkeersveiligheid is en een amendement van de fietspaden. Mevrouw Bisschop-Hiemstra: Oh ja, het is de motie inderdaad. Excuus. De voorzitter: Nee sorry. Dan zitten we weer op één lijn. Mevrouw Bisschop-Hiemstra: Ja. Ja excuus. De voorzitter: De heer Bisschop. De heer Bisschop: Ja het is een motie verkeers…, niet verkeerd, maar verkeers… Hoezo dan versprekingen. Verkeersveiligheid. Natuurlijk moeten we dat ook samen met de inwoners doen, maar ik zou ook heel graag met raadsbreed daar in ieder geval vanuit de woordvoerders met elkaar over praten van hoe kunnen we dat vorm gaan geven, want dat kun je niet alleen vanuit een afdeling Verkeer en Vervoer doen hier in Hoogeveen, maar daar hebben we gewoon absoluut geen capaciteit voor.

Maar het is wel goed om die verbinding met de samenleving daarin te zoeken en dat samen met u als raad te gaan doen en dat ook te gaan ontdekken de komende periode hoe we dat gaan invullen met z’n allen. En ik denk dat jullie zeker met jullie gedachten en jullie contacten die jullie daarin hebben een hele goede bijdrage in kunnen leveren.

De voorzitter: Ik kijk even of dat voldoende was voor mevrouw Bisschop op dit moment. Ja. Dan gaan we naar mevrouw Jansen, fractie van het CDA. Mevrouw Jansen-Brandsema: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb nog even een aanvulling op wat wethouder Tuit zegt over de motie Onze ouderen tellen mee! Want ik ben ontzettend blij met de samenwerking en ook dat ik nog zo de wethouder hoor zeggen deze doelgroep ook heel belangrijk te vinden in onze gemeente. Inmiddels mogen ruim 20 procent van alle inwoners van Hoogeveen zich senior noemen. Maar des te verdrietiger was ik dat ik er helemaal niks over las in de kadernota en er is natuurlijk een hele mooie bijeenkomst gepland op 6 oktober waarvan u aangaf dat weet u. Dat heb ik van de week gehoord van iemand van het Senioren Platform met een mooie poster van gemeente en welzijn, dus dat wordt een hele mooie happening en daar ben ik ook heel blij mee. Maar ik zou toch wel heel graag willen dat daar iets van in de kadernota voor opgenomen wordt. En ik begrijp ook dat u dat niet, dat niet alles erin kan staan, maar ik lees wel heel veel over jeugd. Ik lees ook expliciet aandacht voor de motie Jeugd en Politiek. En dan denk ik dat deze doelgroep echt niet mag ontbreken. Dus ik overweeg om daar nog wel een amendement voor in te dienen. De voorzitter: Dank u wel. De motie die weer amendement wordt. Ja dat kan natuurlijk uiteraard. De heer Tuit.

De heer Tuit: Ja, nee, kijk. Er zit geen ruis op inhoud. Kijk, wij hebben onze kadernota ingeleverd, dus als u daar wat meer en daar vinden we elkaar wel in. Want wat u ook zegt, 20 procent van onze inwoners is een oudere. Dus wij zien als college dan die motie ook of amendement met belangstelling tegemoet. Ja. De voorzitter: Dan heb ik op mijn lijstje staan … Ik heb er nog meerderen op staan hoor, dus vreest u niet. De heer Sieders, Gemeentebelangen. De heer Sieders: Ja dank u wel voorzitter. Ik had twee vragen. De eerste vraag aan wethouder Westendorp. Ik hoor u ook iets zeggen over buiten de lijntjes kleuren, maar mijn vraag is, wilt u dat u vaker buiten de lijntjes kan kleuren of wilt u vaker van gangbare paden af kunnen gaan? Moet ik ook direct de tweede vraag stellen? De voorzitter: Nou ja ik zag de heer Westendorp, hier moet ik even over nadenken, dus misschien is dat wel prettig dan. De heer Sieders: De tweede vraag is aan wethouder Reneman en dat gaat over de fluctuatie van de begrotingen en ook van de, er werden een paar crisissen aangedragen door de heer Reneman. Maar volgens mij zijn deze crisissen eigenlijk alleen maar positief geweest voor de gemeentelijke begroting.

Als ik namelijk de jaarrekeningen terugkijk dan hebben deze crisissen die nu zijn opgenoemd alle drie, corona, even kijken welke we nog meer hadden, de Oekraïnecrisis en de energiecrisis hebben heel veel mensen het financieel minder gemaakt, maar de gemeentes volgens mij allemaal bijna positief een stuk beter gemaakt. Dus hoe moet ik dat invullen? De voorzitter: De heer Westendorp op het lijntjes- of paadjesverhaal. De heer Westendorp: Ik denk dat we allebei hetzelfde bedoelen en we moeten ook geen discussie krijgen over wat dan buiten de lijntjes kleuren is of buiten de gangbare paden gaan. Maar we werken als college natuurlijk altijd binnen de kaders die u als raad aan ons meegeeft, maar wat we proberen te doen, nogmaals, is het zo optimaal mogelijk maken voor onze inwoners dat de bedoeling is de inwoners te helpen. En dat wilt u ook.

De voorzitter: De heer Reneman. De heer Reneman: Ja voorzitter. Ik bedoelde dat als voorbeelden van als je aan het begin van het jaar staat met een begroting dat je aan het eind van het jaar terugkijkt en denkt dat er toch wel ontzettend veel veranderd is. Dat we er misschien in financiële zin, deze crisis die ik aanhaalde, voor Hoogeveen goed heeft uitgepakt en voor meer gemeenten overigens, doet er niets aan af dat je van tevoren niet helemaal kan bedenken over hoe het gaat. Ik durf overigens wel de stelling aan dat de hoeveelheden geld die we de afgelopen jaren binnen hebben gekregen met meevallers, dat die tijden niet snel meer zullen terugkomen. En ik denk als wij onder de kerstboom zitten en terugkijken, dat we dan eerder kijken naar crises die we niet voorspeld hadden, maar die een negatieve impact hadden op onze begroting. Maar goed, ik ben geen waarzegger, noch heb ik een bijzondere lijn met de voorzienigheid. Maar ik denk het wel. De voorzitter: De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Wij hadden bij onze zienswijze bij de kadernota hadden wij ook een vraag aan het college gesteld en dat ging over of wij een paragraaf subsidie in de begroting krijgen de komende begroting. Ik had daar eerder al een vraag over gesteld en toen zou er, is er een toezegging gedaan van daar zijn we mee bezig, maar ik hoor nu over een Subsidienota.

Is dat nog iets anders? Dus daar zou ik graag even een antwoord op willen hebben. En mijnheer Reneman die zei daarnet dat er nog wel wat PMposten in deze kadernota staan. En dat begrijp ik, want sommige dingen die, dat weet je nu nog niet eenmaal zeggen, maar als die PM-posten uiteindelijk in de begroting wel ingevuld gaan worden, verandert daar het totaal van de begroting nog door of is er nu al wel een bedrag ergens al gereserveerd voor de PM-posten? De voorzitter: De heer Reneman. De heer Reneman: Ja voorzitter, die Nota Subsidies gaat er eigenlijk over hoe de gemeenteraad en het college om willen gaan met subsidies. Waar hebben we subsidies voor, wat voor soorten subsidies hebben we en vinden we niet dat subsidies op een bepaalde manier moeten worden afgehandeld. Stel dat iemand iets heel kleins wil hebben, willen we dan niet ervoor zorgen dat zo'n subsidie heel makkelijk aangevraagd kan worden en dat we heel weinig controles daarop hebben of als er een structurele subsidie is, waar u net met wethouder Tuit over gesproken heeft, moeten we dan niet steeds elk jaar zo'n subsidie vaststellen, maar moeten we dan niet voor een aantal jaren wat afspraken maken over zo’n subsidie. Daar gaat zo'n Nota Subsidies over en die hebben wij in het college voorgenomen bij de start van dit college om zo'n soort nota te maken. En de tweede vraag was over de PM-posten.

Dus wat ik net zei was er zijn relatief weinig PM-posten in deze begroting, dus dat hebben we tot een minimum geprobeerd te beperken. En als er een PM-post is, is die pro memorie en is er nog geen geld gereserveerd. De voorzitter: Mevrouw Koekoek, CDA. Mevrouw Koekoek: Ja voorzitter. Ik wil nog even terugkomen op hetgeen wethouder Armoedebestrijding, ik ben even … De voorzitter: Westendorp. Mevrouw Koekoek: Westendorp. Sorry. Dat krijg je als je zwanger bent, dan vergeet je wel eens wat. Maar het betoog van de heer Westendorp was van nou ja armoedebestrijding heeft topprioriteit, maar als ik dan naar een jaar geleden kijk, hebben wij als raad en college uitgesproken dat de armoedebestrijding topprioriteit

moet hebben. We hebben bij de begroting de afgelopen keer een motie ingediend om toch echt binnen een half jaar na de armoedeconferentie met een actieplan te komen, niet met een beleidsplan, maar echt met een actieplan. En dan moet ik constateren dat dat actieplan er nog steeds niet is, terwijl aangeven is door raad en college dat dit topprioriteit moet krijgen. Dus dat vind ik een beetje contrair aan de uitspraak van de heer Westendorp dat de armoedebestrijding nog steeds topprioriteit heeft. Dus kan de heer Westendorp dan aangeven waaruit blijkt dat desondanks het feit dat die actieplan er niet is, dat het toch topprioriteit is bij het college? De voorzitter: De heer Westendorp. De heer Westendorp: Ja voorzitter, soms moet je roeien met de riemen die je hebt, dus dat is de reden. Maar dat staat ook denk ik wel toegelicht in de brief, die u heeft ontvangen? Maar het is topprioriteit in de manier waarop we met onze inwoners omgaan. Dus u moet voorstellen dat het niet iets is wat we niet doen. De aanpak armoedebestrijding gaat vooral over dat we lange lijnen slaan naar de toekomst waarin we nadenken wat in de toekomst ook nodig is voor onze inwoners. Dat gaat misschien wel ook over dat we dingen anders gaan doen dan dat we dat nu doen.

Misschien wel op een manier dat we denken over doorbraken realiseren in gezinnen, niet alleen maar een eendimensionale benadering op het gebied van inkomen iets erbij, maar op dingen anders doen en daarvoor, wat je nodig is en wat daar ook voor belangrijk bij is, is dat we de kracht van de samenleving ook daadwerkelijk in verbinding benutten bij het opstellen van zo'n aanpak. Ik wil het niet anders maken, maar dat kost tijd. Maar wat we wel doen is dat we gewoon als gemeente in gesprek blijven met onze inwoners om te kijken wat ze nodig hebben. U bent daar tijdens de informatieavond, die we onlangs nog over het sociaal domein hebben georganiseerd, ook nog een toelichting op gekregen als het gaat om de werkwijze PRO-Wijzer, dat iemand met een individuele eendimensionale vraag binnenkomt ook juist dat we dan doorvragen op wat zit er nog meer achter. Dus het is niet zo dat we nu helemaal niks doen richting onze inwoners. Dat wil ik wel even gezegd hebben. We zijn ook gewoon druk bezig met het uitvoeren van het maatregelenpakket wat u aan ons hebt meegegeven bij de motie. Dus ik snap uw gedachtegang en ik begrijp ook de zorg die daarachter zit voor de inwoners en dat is ook wat ik bedoel met prioriteit.

Maar ik vind wel en dat vind ik, vinden wij als college ook echt, dat als we met een plan komen bij u als raad waarin we gaan, we willen in de lange termijn, dan hebben we het over een periode misschien wel van een generatie, dingen anders doen dan dat we dat nu doen, dat we daar goed de tijd voor nemen, dat we daar goed over nadenken en dat we dat in samenwerking met de hele samenleving ook opstellen. De voorzitter: Aanvullend, wethouder Reneman en dan kom ik weer bij … De heer Reneman: Ja voorzitter, ik denk ter aanvulling dat we wel een heel goed voorbeeld hebben waarin de topprioriteit van deze problematiek duidelijk wordt. Wij hebben tegen alle begrotingsregels in zijn wij naar voren gestapt als het gaat om de energiearmoedebestrijding. We hebben toen regelingen, terwijl we helemaal geen zekerheid hadden over geld van het Rijk, zijn we gestart. Dit ging helemaal in tegen elke begrotingsregels die we hadden, hebben we overigens met uw instemming gedaan, en als de nood aan de mensen is als het gaat om deze problematiek, dan vindt u het college aan uw zijde. De voorzitter: Mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Voorzitter, dank. Inhoudelijk ben ik blij met het antwoord van de heer Westendorp. Ik heb nog wel even één concrete vraag. Wat is dan de exacte reden dat er gewoon niet voor 1 juli een actieplan armoede ligt?

De voorzitter: De heer Westendorp. De heer Westendorp: Volgens mij is dat de reden die u ook aangeeft in uw beschouwing, is dat we moeten roeien met de riemen die we hebben en dat, ik begrijp, ik denk dat u wel begrijpt wat ik daarmee bedoel en dat zegt niet dat over de intentie van de inzet, maar dat wel te maken hebben met de inzet die we kunnen leveren. Dus ik ga het niet mooier maken dan dat het is. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan de heer Pomper nog. De heer Pomper: Ja dank u voorzitter. Ik had één opmerking en twee vragen. Opmerkingen richting de heer Westendorp. Ik ben heel tevreden met uw beantwoording. Of beantwoording, uw positieve advies aangaande de amendementen. En het verhaal over de afvalcoach zullen we natuurlijk op een later moment meenemen. Ik heb een vragen aan de heer Reneman. U had verteld over het spaartempo dat we enig voorbehoud moeten houden, maar wij hadden ook bijvoorbeeld aangegeven van we willen sommige investeringen naar voren halen. Is dan de begroting het moment om die investeringen dan naar voren te halen? De voorzitter: De heer Reneman. De heer Reneman: Nee, ik wil u met klem adviseren om de inhoud voorop te laten gaan. Dus als we het concreet hebben over het zwembad, dat heeft wethouder Bisschop ook al verteld, wacht eerst af wat u wil inhoudelijk en doe daarna de doorvertaling in het geld. En dat kan zijn bij de begroting.

Dan gaat het heel snel. Ik verwacht dat niet overigens voor het zwembad. Als aan de orde komt, denk ik dat het bij de kadernota van 2025 in de P&C-cyclus komt voor de begroting van 2025 of 2026. Zoiets zal het dan zijn. Maar ik adviseer u echt met klem om stap voor stap te werken. We hebben ook bij deze kadernota hebben we eerst de plannen gedaan en daarna het geld. En dat is, dat lijkt me de goede volgorde. Op die manier maken wij met elkaar de draai van het gaat om het geld. Nou ja het gaat om onze samenleving en welke plannen vinden we belangrijk en die vertalen we door naar wat daar financieel voor nodig is en als er dan te kort is aan geld, dan gaan we prioriteren. Dan gaan we nadenken over oké we willen en een brandweerkazerne en een zwembad. Wat laten we nu voor laten gaan, wat laten we nu voorgaan. Die manier van werken, die wil ik u echt op het hart drukken en daar staat ook het college voor. De voorzitter: De heer Pomper, de tweede vraag. De heer Pomper: Dank u. Nog een vraag aan de heer Tuit, alhoewel dat niet in het debat hoeft, ben ik wel benieuwd naar hoe de wethouder kijkt tegenover de nut en noodzaak van een dierenwelzijnsbeleid. De voorzitter: De heer Tuit. De heer Tuit: Ja, nee, u deed een oproep aan de raad en u refereert ook aan een goed gesprek wat wij daar enige tijd terug over gevoerd hebben. Ja ik denk dat ook op dit punt er geen ruis zit.

Dus als u komt met een oproep aan het college van kijk naar dierenwelzijn, want daar ben ik het wel met de heer Otten mee eens, dat doen wij in Nederland in Europees en internationaal verband goed, maar de eerlijkheid gebiedt ook te zeggen dat wij daar geen goed beleid op hebben in deze gemeente of geen duidelijk beleid en ik denk dat daar echt wel een opdracht ligt, dus ja. Maar ik heb het zo begrepen, maar als ik het niet goed begrepen heb dat hoor ik het ook graag van u. U deed een oproep aan raadsfracties om met u dat gesprek aan te gaan. En dan stel ik u vriendelijk de vraag als u dat gesprek hebt gehad, dan lijkt het mij goed dat wij dan weer met elkaar spreken om te kijken hoe we dat doen. Maar dat dit een thema is, ja daar ben ik wel van overtuigd namens het college.

De voorzitter: Mevrouw Bisschop. Mevrouw Bisschop-Hiemstra: Ik had nog één aanvullende vraag aan wethouder Bisschop en dat gaat over het amendement en nu zeg ik het wel goed, de Fietspaden in buitengebied. U gaf aan dat daar de provincie gaat komen met subsidie voor ontbrekende schakels in het fietspadennetwerk. Op wat voor termijn verwacht u dat de provincie daarmee gaat komen? De voorzitter: De heer Bisschop. De heer Bisschop: Ja, ik kan niet namens de provincie spreken. Dus dat, de planning die ik gisteren in de Mobiliteitsraad heb gekregen is dat het ongeveer half juli zal zijn. Maar goed, als dat na de vakantie wordt, ik weet het niet, ik kan niet namens de provincie, dat is de planning die ik gisteren heb te horen gekregen, dus. Maar in ieder geval dit jaar zal het dan in ieder geval wel er zijn. De voorzitter: Goed. Dat is dan genoteerd in die zin. Dank u wel. Ik ga met u de onderwerpen die wij voor de pauze al hadden aangegeven over de debatronde met u langs en ik heb net al aangegeven, ik ga ook even kijken of er überhaupt dat moment nog een debat nodig is, omdat er al ook hier al in die vragenronde net ook al een aantal punten zijn uitgewisseld. En ik pak het kopje cultuur maar even als eerste. Dan kunt u zich daar even op focussen. Daar liggen in ieder geval de twee, ligt het amendement over de bibliotheek. Dat ging over zeg maar dat kan, moet actie worden.

Ik heb daar van u verder ook geen bezwaren tegen geuit, zou ik ook bijna niet kunnen voorstellen hoe dan, maar ik laat me verrassen, dat dan tot een debat zou moeten leiden. Want in feite heeft de wethouder aangegeven van we gaan het doen. En als u niet wil dat het wethouder het doet, dan moet u zich nu melden, want dan hebben we daar het debat over. Heb ik dat … Is dat een juiste conclusie? Dan was er ook even het punt van de Basisinfrastructuur. Sorry, de Culturele Basisinfrastructuur, dan moet ik het even goed zeggen. D66 heeft daar het voortouw voor genomen. Daar was net ook al even een soort uitwisseling van heb ik het goed begrepen. Ik vraag ook even aan mevrouw Rutgers of dat op dit moment voldoende was. Mevrouw Rutgers: Wat mij betreft wel. Ik kijk even naar de al gemeld mede-indieners, maar ... De voorzitter: Ik kijk even met u mee. Ja en ik weet niet of anderen daar nu of dat zij ook zeggen nee maar dit is prima als dat zo uitgezocht wordt. Of u moet ook daar bezwaar tegen maken. Dat is niet het geval. Dan constateer ik dat zeg maar dit voldoende is ter bespreking en ik ga ervan uit dat dat ook dan de steun ondervindt die de anderen kunnen geven aan u voor dit onderdeel. Ja? Ja.