RUD - Bijlage 2 Ontwerpbegroting 2023 RUD Drenthe.pdf
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2023 RUD Drenthe
Ontwerpbegroting 2023
INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD / SAMENVATTING .................................................................................................. 3 BEGROTING 2023 IN ÉÉN OOGOPSLAG .......................................................................................... 4 DE BESTUURLIJKE BEHANDELING .................................................................................................. 5 ACTUELE ONTWIKKELINGEN ......................................................................................................... 6 ONZE MISSIE EN DOELSTELLINGEN .................................................................................................... 6 BELEIDSMATIGE ONTWIKKELINGEN................................................................................................... 6 ORGANISATORISCHE ONTWIKKELINGEN ......................................................................................... 13 EFFECT VAN BELEIDS- EN ORGANISATIEONTWIKKELINGEN OP HET FINANCIEEL KADER .............. 16 PROGRAMMAPLAN .................................................................................................................... 17 DE PROGRAMMA’S ........................................................................................................................... 17 PROGRAMMA MILIEU – REGULIER .................................................................................................. 17 1.1
PROGRAMMA MILIEU – PROJECTEN & LEGES ..................................................................... 18
1.2 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING, ONVOORZIEN .................................................................................................................................... 20 2
3
PARAGRAFEN...................................................................................................................... 22 2.1
PARAGRAAF LEGES / LOKALE HEFFINGEN ........................................................................... 22
2.2
PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ........................................ 22
2.3
PARAGRAAF FINANCIËLE KENGETALLEN.............................................................................. 27
2.4
PARAGRAAF FINANCIERING ................................................................................................. 28
2.5
PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING ........................................................................................... 29
2.6
PERSONELE ONTWIKKELINGEN ............................................................................................ 29
FINANCIËLE BEGROTING ...................................................................................................... 31 3.1
OPZET BEGROTING................................................................................................................ 31
3.2
MEERJARENRAMING OVERZICHT BATEN EN LASTEN .......................................................... 31
3.3
ONZE EXPLOITATIEBEGROTING ............................................................................................ 33
3.4
UITEENZETTING VAN DE FINANCIËLE POSITIE EN MEERJARENRAMING ............................ 35
BIJLAGE A – INDEXERING ............................................................................................................ 40 BIJLAGE B – DEELNEMERSBIJDRAGE ............................................................................................ 41
2
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
VOORWOORD / SAMENVATTING Voor u ligt onze begroting 2023. In de begroting 2023 zijn de eerder gemaakte afspraken opgenomen. De basis voor de begroting vormt de toegenomen vraag van de deelnemers. Daarnaast is de begrotingswijziging 2022, het jaarprogramma 2022 en de indexering als uitgangspunt genomen. Om het locatiebestand aan te passen aan de Omgevingswet is verder een incidentele bijdrage opgenomen. De begroting bevat nog een aantal PM posten waarvan de komst van de Omgevingswet nog de meest onzekere is. Werken met landelijke kentallen. Impuls voor energie- en asbesttoezicht Een belangrijke ontwikkeling betreft de herijking van de kentallen van de Drentse Maat. U heeft hierover eerder informatie ontvangen. De 1e fase van de herijking van de Drentse Maat is afgerond. Deze is gebaseerd op de huidige kwaliteitsafspraken. De nieuwe kentallen leiden tot een toename van de inzet. Gemeenten hebben verzocht deze toename en de extra inzet voor asbest- en energietoezicht in een meerjarig groeimodel op te nemen. De provincie heeft in 2022 een kwaliteitsimpuls voor de provinciale bedrijven gerealiseerd Het effect van de Omgevingswet is deels verwerkt De verschuiving van het bevoegd gezag onder de Omgevingswet (bodemtaken en een aantal bedrijven) is voor 2023 (weer) opgenomen. Vanuit VNG en IPO vinden nog gesprekken plaats met het Rijk over de financiering van deze werkzaamheden.
Om de kosten voor het werken onder de Omgevingswet goed in beeld te brengen wordt nog een impactanalyse verricht. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een landelijk model voor omgevingsdiensten. De verwachting is dat hiermee in het 2e kwartaal de financiële impact voor de RUD Drenthe in beeld kan worden gebracht. Aan de hand van de uitkomst hiervan komen ook eventuele keuzes en consequenties in beeld. Met deze begroting leggen we een basis voor 2023 aan u voor, geven we invulling aan vastgestelde uitgangspunten en borgen we de voortgang in onze VTH- en bodemtaken.
Jisse Otter Voorzitter Dagelijks Bestuur Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe
3
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Marjan Heidekamp Secretaris Dagelijks Bestuur Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe
Ontwerpbegroting 2023
BEGROTING 2023 IN ÉÉN OOGOPSLAG In onderstaande samenvatting wordt in het kort een overzicht gegeven van de financiën over 2023. De complete meerjaren-exploitatiebegroting is weergegeven in paragraaf 7.3. Een berekening van de deelnemersbijdragen is weergegeven in Bijlage B. Begrotings wijziging 2022
Begroting 2023
14.058
16.438
18.252
93
0
0
Projecten
1.287
1.260
1.291
Leges Overige baten TOTAAL BATEN
190 56 15.684
200 95 17.993
200 97 19.839
Personeel primair proces
8.744
9.938
10.989
Personeel overhead
2.150
2.796
2.977
0
0
478
745
763
2.374
2.878
2.945
Projectkosten Zaaksysteem
150
0
50
Projectkosten Ontwikkelprogramma
205
0
0
1.287
1.260
1.291
134
150
150
Incidentele lasten
0
100
400
Onvoorzien
0
125
125
15.523 161 112 273
17.992 1 -1 0
19.689 151 -151 0
Realisatie 2021
X € 1.000 Deelnemersbijdrage Project Ontwikkelprogramma
Frictiekosten Reis-, opleidings- en algemene personeelskosten Bedrijfsvoeringskosten
Projecten Leges
TOTAAL LASTEN RESULTAAT VOOR RESERVES Mutatie reserves RESULTAAT NA MUTATIE RESERVES
Tabel 2: begroting in één oogopslag, RUD Drenthe 2022
4
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
DE BESTUURLIJKE BEHANDELING In de begroting staan de financiële kaders en het budget voor het begrotingsjaar. Er wordt genoemd wat wij daar op hoofdlijnen voor gaan doen. De begroting 2023 is in februari/maart 2022 opgesteld en in procedure gebracht. Deze begroting 2023 is gebaseerd op de financiële en beleidsmatige uitgangspunten en ontwikkelingen zoals uiteengezet in de kaderbrief 2023. In het onderstaande overzicht staat de afgesproken planning van de verdere behandeling van de ontwerpbegroting 2023 binnen de context van de P&C cyclus, inclusief de vergaderdata van het algemeen en dagelijks bestuur. De behandeling van de ontwerpbegroting 2023 is in het rood weergegeven. In 2023 wordt de P&C cyclus aangepast op de hernieuwde afspraken van onze deelnemers.
Figuur 1: Tijdlijn 2022 P&C-cyclus, RUD Drenthe 2022
5
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
ACTUELE ONTWIKKELINGEN ONZE MISSIE EN DOELSTELLINGEN Onze organisatie is een samenwerkingsverband tussen alle Drentse gemeenten en de provincie Drenthe op het gebied van milieu. De 12 Drentse gemeenten en de provincie Drenthe zijn samen eigenaar van de RUD Drenthe. De RUD Drenthe voert als backoffice de milieutaken uit in opdracht van de deelnemende partijen voor:
een schone, veilige en duurzame leefomgeving! Dit doen wij voor onze opdrachtgevers (gemeenten en provincie) door: • toezicht en handhaven van de wettelijke milieuregels van bedrijven en bij calamiteiten; • vergunningverlening (regulering) op basis van diverse milieuwetgeving en • advisering over verschillende milieuthema’s, complexe dossiers en in crisissituaties. Wij geven daarnaast ook advies bij het opstellen van lange termijn beleid en ten aanzien van strategische vraagstukken. De gemeenten en de provincie verlenen de opdrachten en blijven daarin verantwoordelijk voor het milieubeleid en prioriteitstelling op lokaal niveau. Onze experts werken daarom nauw samen met onze collega’s van provincie en gemeenten. Zo bundelen we de krachten en zijn een proactieve partner voor een kwalitatieve en betrouwbare uitvoering. De RUD Drenthe: Voor een gezonde leefomgeving nú en voor volgende generaties.
BELEIDSMATIGE ONTWIKKELINGEN De volgende beleidsmatige ontwikkelingen zijn van invloed op onze taakuitvoering. 4.2.1
De Omgevingswet
Nieuw stelsel, nieuwe procedures, nieuwe regels De Omgevingswet betekent een algehele stelselherziening voor de wet- en regelgeving die gaat over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De invoering van de Omgevingswet is andermaal uitgesteld, tot 1 januari 2023. Duidelijk is dat de herziening grote impact heeft alle ketenorganisaties en dus ook voor de RUD Drenthe. We voorzien extra kosten door de invoering van deze wet, structureel en incidenteel tijdens de overgangsperiode. Immers onze processen wijzigen en moeten goed ingericht en afgestemd worden. Volgens de wet geldt een overgangsrecht tot 2029. In deze periode is het nodig om per vraag extra te onderzoeken of dit overgangsrecht wel/niet van toepassing is. Nieuw in deze wet is ook het vooroverlegproces. Van initiatiefnemers wordt na dit voortraject verwacht een complete vergunningaanvraag in te dienen. Initiatiefnemers moeten hieraan wennen en hierin meegenomen worden. De termijn om een vergunning te verlenen is in de Omgevingswet gewijzigd van (meestal) 26 weken naar 8 weken. Niet compleet ingediende aanvragen zullen hierdoor, eerder dan nu en daarmee extra, door ons als niet ontvankelijk moeten worden
6
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
verklaard. Veel beleidsmatige keuzes (omgevingsvisie/omgevingsplannen) moeten binnen de wet door de gemeentes/provincie nog worden gemaakt. Onduidelijk is in welke mate extra inspanningen, gewijzigde werkprocessen en/of beleidsmatige keuzes leiden tot extra kosten. Om die effecten in beeld te krijgen is eind 2021 een onderzoek ingesteld door Omgevingsdienst.nl (vereniging van omgevingsdiensten). De resultaten hiervan zijn nog niet bekend en derhalve niet verwerkt in deze begroting. In het land gehouden impactanalyses voorspellen 7-12% extra kosten op de activiteiten. Hoe dit naar de toekomst uitpakt is onduidelijk Digitale uitwisseling De Omgevingswet gaat fors impact hebben op de werkprocessen omdat de wet verplicht tot toegankelijkheid van data, informatie en dossiers. Een optimale uitwisseling van uw en onze data en informatie voorkomt extra inzet en daarmee extra kosten en het niet kunnen nakomen van wettelijke termijnen. In het project ‘digitale uitwisseling’ is een standaard-werkwijze met onze deelnemers afgesproken. Een actieve toepassing van deze werkwijze voorkomt extra inzet en is van belang voor de betrouwbaarheid en kwaliteit van de dienstverlening, van ons en onze deelnemers.
Verschuivingen van taken Met de invoering van de Omgevingswet verschuiven een aantal milieubelastende activiteiten (mba’s, vertaald naar milieulocaties) van provincie naar gemeenten en vice versa. Daarmee verschuift ook de onderlinge verdeling van de deelnemersbijdragen door de invoering van de Omgevingswet. De hoofdconclusies van onze voorlopige inschatting is: 1. Op basis van de uitgangspunten en aannames van de Drentse Maat vindt er globaal de verschuiving plaats in uren van provincie naar de gemeenten Aa en Hunze, Coevorden, Hoogeveen, Meppel en Midden/Drenthe. Uitgaande van 310 uur per inrichting tegen een uurtarief van € 99,75 (begroting 2022) levert dit de volgende tabel op:
Deelnemer Provincie Aa en Hunze Coevorden Hoogeveen Meppel Midden-Drenthe
Aantal locaties -8 1 1 2 3 1
Uren - / - 2.480 310 310 620 920 310
euro - / - 247.380 30.922 30.922 61.845 92.767 30.922
Tabel 3: Verschuivingen in bevoegd gezag bij milieubelastende activiteiten ingeschat op uren en kosten
2. Op basis van een zeer ruwe inschatting blijkt dat Drenthe-breed ca. 6 inrichtingen (definitie onder de Wabo) van gemeenten naar provincie gaan. Op basis van de Drentse Maat gaat het om ca. 50 uur per inrichting/milieulocatie. Dit leidt tot een hogere deelnemersbijdrage bij de provincie en een lagere bij de gemeenten. Zodra duidelijk is om welke inrichtingen dit gaat zijn nadere afspraken over de benodigde inzet te maken.
7
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Verrijken Locatiebestand De term “inrichting” vervalt binnen de Omgevingswet en de milieu- en bodemlocaties worden gezien als “milieubelastende activiteit”, of een clustering hiervan. Het locatiebestand wordt in 2022 en 2023 verrijkt met “mba's”. Een juist en compleet locatiebestand is urgent en noodzakelijk omdat het locatiebestand de basis is voor alle werkprocessen van ons, onze deelnemers en onze samenwerkingspartners. Verschuiving van bodemtaken Met de komst van de Omgevingswet in 2022/2023 verschuiven bodemtaken van de provincie naar gemeenten. Gemeenten worden verantwoordelijk voor het beleid en activiteiten in de vaste bodem. De provincie Drenthe is verantwoordelijk voor het grondwaterbeheer en blijft het bevoegde gezag voor bodemverontreinigingen die onder het overgangsrecht vallen. De verwachting is dat deze overgang van taken en bevoegdheden – inclusief dossieroverdracht – ook in 2023 extra inspanning vraagt. Bij deze verschuiving is inzet nodig van de RUD Drenthe. De provincie en de gemeenten moeten hun beleid en bedrijfsvoering afstemmen op deze nieuwe taken. De verwachting is dat met de huidige formatie de bodem-gerelateerde werkzaamheden voor de provincie en de gemeenten uitgevoerd kunnen blijven worden. Het is echter nog niet duidelijk wat de verschuiving van taken financieel gaat betekenen voor provincie en gemeenten.
Er is een eerste inschatting gemaakt: op basis van bestede uren van de afgelopen twee jaar (2020 en 2021). Onze inschatting is dat 6000 uren verschuiven van provincie naar gemeenten, van de taken die verband houden met het adviseren, toetsen, toezicht houden en handhaven van activiteiten in de bodem en die verband houden met graven in- en het saneren van verontreinigde bodems. Landelijk spreken het RIJK, IPO (Interprovinciaal overleg) en VNG (Vereniging van Nederlandse gemeenten) over de financiering van de bodemtaken onder de Omgevingswet. Wanneer deze afspraken bekend zijn is een specifieke inschatting te maken van de kosten. Uitgaande van een 1 op 1 overdracht en gerekend met het uurtarief van de begroting 2022 (€99,75) levert dit de volgende kostenverdeling op: Deelnemer Aa en Hunze Assen Borger-Odoorn Coevorden De Wolden Emmen Hoogeveen Meppel Midden- Drenthe Noordenveld Tynaarlo Westerveld Provincie
Uren 300 1400 300 700 350 0 950 400 400 450 500 200 0 totaal 5950
Kosten in euro 29.985 139.930 29.985 69.965 34.982 0 94.952 39.980 39.980 44.977 49.975 19.990 0 594.701
Tabel 4: Kosten overdracht bodemtaken per deelnemer (1 op 1 overdracht), RUD Drenthe 2022.
8
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Leges heffen op milieutaken Met de komst van de Omgevingswet wordt het verbod op het heffen van leges op milieu- en bodemtoestemmingen opgeheven. Voor onze opdrachtgevers biedt dit mogelijkheden om de kosten voor onze inzet te dekken. Een meerderheid van onze deelnemers staat positief tegenover het gaan heffen van leges. 4.2.2
Evaluatie GR (gemeenschappelijke regeling)
Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe De uniforme handhavingsstrategie is een duidelijke stap richting outcome- en impact gestuurd werken. Tegelijkertijd wordt invulling gegeven aan een belangrijke aanbeveling uit de evaluatie GR die in 2021 is gehouden: “kom tot eenduidigheid over de opgave voor de RUD Drenthe, waarop de programmering en daarmee de begroting kan worden gebaseerd. Alleen dan is een adequate organisatie in te richten die de verwachtingen van haar deelnemers kan waarmaken”.
Deze strategie wordt opgesteld in 2 fases: de eerste fase (in 2022) richt zich op het bestendigen van de huidige kwaliteit, de tweede fase geeft richting aan toekomstige kwaliteit: o.a. de effecten van de Omgevingswet, de landelijke handhavingsstrategie en het risicogericht werken. De effecten van fase 1 op de begroting 2023 worden als nihil ingeschat. Het opstellen van een dergelijke strategie is een wettelijke verplichting. De ingezette organisatieontwikkeling van de afgelopen jaren wordt verder uitgewerkt in het Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe. Met de keuze om over te gaan tot (gefaseerde) invoering van risicogericht werken wordt bijvoorbeeld een steeds beter inhoudelijk afwegingskader gecreëerd, waarmee op basis van risico-inschatting en milieurendement, de uitvoering van o.a. toezicht kan worden geprioriteerd. Deze ambitie geldt feitelijk voor de gehele reikwijdte van VTH waarbij alle thema’s (diverse milieutaken) benoemd worden. Met deze systematiek van werken bieden wij onze deelnemers een bestuurlijk afwegingskader om haar middelen zo effectief mogelijk in te zetten. Herijking Drentse Maat Uit de door TwijnstraGudde uitgevoerde evaluatie GR RUD Drenthe is gebleken dat de Drentse Maat aan actualisatie toe is. De herijking van de Drentse Maat (DM) wordt in twee fasen uitgevoerd.
Eind 2021 is in de eerste fase een meer realistisch kental voor de producten DM ontwikkeld, gebaseerd op de uitgevoerde benchmark met collega omgevingsdiensten. In december 2021 is besloten de eerste fase budgetneutraal door te voeren in het Jaarprogramma 2022. Tegelijkertijd is besloten tot een groeimodel voor onze deelnemers voor 2023 en 2024 zodat de RUD Drenthe over dezelfde hoeveelheid uren kan beschikken als andere omgevingsdiensten met eenzelfde omvang en opgave. Dit groeimodel is als volgt vastgesteld:
9
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023 Groeimodel Basis uitvoeringsniveau (in uren) Product 116 RGT 116 Jur ondersteuning 116 BOA inzet 400 Asbesttoezicht 120 Klachten Energie Extra opdrachten Omgevingsveiligheid Gevelscans BOA inzet Luchtadviseur Tussenoplossing groeimodel
Uitvoeringsjaar t.o.v. het basisuitvoeringsniveau (=begroting 2022)
versie 13 december 2021
Uitvoeringsniveau op basis van herijking
143.909
2022 BG ov G ov G ov G ov G prov ov G alle prov ov G alle alle alle alle
Toelichting budget neutrale doorvoering herijking budget neutrale doorvoering herijking (uit 116) budget neutrale doorvoering herijking (uit 116) meldingen vraaggestuurd per deelnemer verrekenen provincie verrekenen per deelnemer 2022: 6600 hiervan 1200 directe financiering rijk (klein deel is prov.) altijd per deelnemer verrekend (met besluit) altijd per deelnemer verrekend (met besluit) doorgerekend doorgerekend Nacalculatie per deelnemer, na 2022 opnemen begroting? Nacalculatie per deelnemer, na 2022 opnemen begroting? in mindering op RGT (116)
2023
onderdeel buiten begroting begroting basis
4.555 3.500 1.330 0 500 0 184 2.051 1.063 1.330 2.660 1.330
0 0 0 4.685 pm 5.400 5.416 3.149
9.385 0 0 4.685
5.400
2024 nieuw
basis
nieuw
0 3.500 1.330 0 pm pm 1.600 pm pm
9.385 3.500 1.330 4.685
3.273 0 0 0 pm pm 1.400 pm pm
pm pm pm pm
7.000
pm pm pm pm
12.658 3.500 pm 4.685 pm 1.133 8.400 pm pm pm pm 2.660 1.330
-5.010 5.010 In Rood: begrotingswijziging nodig
Tabel 5: Groeimodel 2023 en 2024, RUD Drenthe 2021.
In het Jaarprogramma 2022 is de doorberekening onder kolom 2022 doorgevoerd en verwerkt in de begrotingswijziging 2022. Hetgeen onder kolom 2023 is opgesomd is conform besluit verwerkt in de begroting 2023. Dit betreft 4.830 uren voor het product Risico Gericht toezicht, 1.600 uur voor energietoezicht en 5.010 uren herstel van de in mindering gebrachte uren voor Risico gericht toezicht in 2022. Voor complexe vergunningen, calamiteiten, incidenten en handhavingszaken worden kentallen niet aangepast. Indien een urenoverschrijding ontstaat vindt hierover afstemming met de betreffende deelnemers plaats. Conform bestuursbesluit wordt deze extra benodigde inzet op basis van werkelijk gerealiseerde uren verrekend volgens de afgesproken verrekensystematiek. In fase 2 wordt, aansluitend aan het opstellen van de Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe, een brede herijking van de DM uitgevoerd. Deze uitkomsten van de herijking worden in de 2e helft van 2022 verwacht en zijn daarom niet opgenomen in de begroting 2023. Een opdracht moet hiervoor nog worden verstrekt. Nu de invoering van de Omgevingswet wederom is uitgesteld wordt de invloed hiervan op de DM in een later stadium opgenomen in de Uitvoering- en Handhavingsstrategie (en dus in de begroting 2024 of later). 4.2.3.
Het landelijk programma Versterking omgevings-veiligheid 2021-2024 Onze deelnemers ontvangen sinds 2021 vanuit het programma Versterking omgevingsveiligheid 2021-2024 middelen voor de versterking omgevingsveiligheid. De taken worden grotendeels door de RUD Drenthe en een kleiner deel door de Veiligheidsregio Drenthe uitgevoerd. In de begroting 2023 zijn deze kosten structureel opgenomen. De min- en plusuren worden achteraf verrekend. 4.2.4
De uitvoering van het beleid m.b.t. de zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)
Experts op het gebied van ZZS zijn schaars. Het is van groot belang voor onze deelnemers om deze kennis te borgen binnen de vaste formatie van de RUD Drenthe. Alleen dan is een adequate advisering mogelijk. Ten behoeve van de inventarisatie van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) bij de provinciale inrichtingen is in 2019 door de FUMO, ODG en de RUD in gezamenlijkheid een projectplan opgesteld (in opdracht van deze provincies). Dit projectplan is in 2020 in uitvoering genomen.
10
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Specifiek is daarbij voor de provincies, voor 1 januari 2022, per inrichting inzage verkregen in de aanwezige, gebruikte en naar de lucht geëmitteerde ZZS. De ZZS doen zich naar verwachting niet alleen voor bij de provinciale inrichtingen. Gemeenten hebben echter geen afspraken met het rijk gemaakt over de aanpak hiervan. Met de ervaringen die zijn opgedaan bij de provinciale inrichtingen zal door ons in 2022 het gesprek op gang worden gebracht om te bepalen op welke wijze met ZZS moet worden omgegaan bij de gemeentelijke inrichtingen. De uitkomst van deze verkenning zal in 2022 worden omgezet in nadere uitvoerings- en financieringsafspraken op het gebied van ZZS voor gemeentelijke inrichtingen. Deze afspraken worden opgenomen in de begrotingswijziging 2023 (na vaststelling van het jaarprogramma 2023). 4.2.5
Regionale ketenaanpak milieucriminaliteit en ondermijning en asbesttoezicht.
De effecten van milieucriminaliteit en het daarbij behorende ondermijnende gedrag zijn vaak niet direct zichtbaar, maar brengt zowel economische-, milieu-, als gezondheidsschade toe. Omgevingsdiensten zijn een steeds belangrijkere schakel om milieucriminaliteit te bestrijden alsmede om veroorzaakte schade te laten herstellen. De Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe zal iets moeten zeggen over de inzet met betrekking tot de bestrijding van milieucriminaliteit, als verlengde van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS). De deelnemers hebben verzocht om asbesttoezicht op een aanvaardbaar niveau te houden, mede in verband met de hieraan verbonden gezondheidsrisico’s. In 2022 is de capaciteit hiervoor op orde gebracht. In 2023 en volgende begrotingen wordt deze inzet gecontinueerd. Naar verwachting kan deze inzet over een aantal jaren afnemen, immers door sanering verdwijnt het asbest als bouwmateriaal. 4.2.6
De klimaatdoelen in relatie tot energiebesparing bij bedrijven.
In het klimaatakkoord van Parijs is vastgelegd dat de wereldwijde klimaatopwarming in 2100 beperkt moet zijn tot 2°C vergeleken met het niveau van vóór de opkomst van de industrie. Er wordt gestreefd om die stijging van 2°C te verlagen tot 1,5 graad. In het verlengde hiervan hebben provinciale staten van Drenthe de doelstelling uitgesproken in de vastgestelde Energieagenda 2020 – 2023 om in 2050 energieneutraal te zijn. Ook verschillende gemeenten streven energiedoelen na. Daarnaast zijn energiedoelen door het rijk verwerkt in wet- en regelgeving. Voor het toezien op deze wet – en regelgeving zijn voor 2022 deze uren toegevoegd op de formatie op orde te brengen (deels ook financiering vanuit het rijk). Een deel wordt gedragen door RGT. Voor 2023 worden deze uren (5400 uur) gecontinueerd. In 2023 verandert de wetgeving omtrent energiebesparing wederom en dat maakt dat er nog eens 1.000 bedrijven bijkomen die aan de erkende maatregelen voor energiebesparing moeten gaan voldoen. Naast de hiervoor beschreven toename komt dit neer op 1.600 uur aan extra inzet t.o.v. voorgaande jaren. De eventuele subsidie hiervoor vanuit het ministerie van economische zaken is in de dekking voorzien. (net als in 2022) Op basis van de ervaringen in 2022 zal in het jaarprogramma 2023 de inzet voor het energietoezicht nader worden bepaald.
Per 1 januari 2023 moet elk kantoorgebouw minimaal energielabel C hebben. Voldoet het gebouw niet aan de eisen, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor gebruikt worden. Deze verplichting staat in het Bouwbesluit 2012. De RUD Drenthe heeft de expertise op het gebied van energiebesparing en energietoezicht in huis. Bevoegde gezagen kunnen de RUD Drenthe (extra) opdragen om deze taak op zich te nemen en/of hiervoor de RUD Drenthe te mandateren.
11
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
4.2.7 Overige wetswijzigingen/landelijke adviezen Naar verwachting zullen de volgende wettelijke ontwikkelingen de aandacht van ons vragen: • Actualisatieplicht vergunningen van IPPC-bedrijven (Integrated Pollution and Prevention Control). Bij publicatie van nieuwe (geactualiseerde) BBT-conclusies (best beschikbare technieken) van een bepaalde branche dienen de vergunningen van de betrokken bedrijven binnen 4 jaar na publicatie te zijn aangepast. Een BBT-referentiedocument (BREF) is een document die de beste beschikbare technieken beschrijft. BBT-conclusies vormen de referentie voor toetsing en vaststelling van vergunningsvoorwaarden en actualisatie van deze voorschriften. De BBT-conclusies over afvalbehandeling moeten voor 16-08-2022 zijn verwerkt en de BBT conclusies over afvalverbranding moeten voor 02-12-2023 zijn verwerkt in de vergunningen van de betreffende locaties. • De Wet open overheid treedt in juli 2022 inwerking. Met de opdrachtgevers zal afstemming moeten plaatsvinden wat dat betekent voor de bestaande en nieuwe archieven. Tevens komt hiermee de WOB (Wet openbaarheid van bestuur) te vervallen. De hierover te maken afspraken zullen in 2023 doorwerken. • Het schone luchtakkoord (SLA) zal extra inzet vragen van zowel onze luchtadviseurs, vergunningverleners als toezichthouders.
Er zal extra moeten worden ingezet om verlaagde emissies bij bedrijven te bewerkstelligen. Het verlangen om emissies verder te reduceren vraagt van alle betrokken partijen extra inzet. Daarnaast dient bijgedragen te worden aan een landelijke werkgroep onder leiding van het Ministerie. In het Schone Lucht Akkoord werken het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Rijkswaterstaat, de provincies en de deelnemende gemeenten samen aan schonere lucht. Binnen Drenthe is het akkoord op dit moment ondertekend door de provincie Drenthe en de gemeente Assen. • Commissie Van Aartsen (Bevoegdheden en financiering van Omgevingsdiensten). De commissie is van oordeel dat het landelijke stelsel van Omgevingsdiensten niet goed functioneert en niet voldoet aan de oorspronkelijke bedoeling van de commissie-Mans. De verbeteringen in de toepassing en uitvoering van het omgevingsrecht sinds de commissie-Mans leveren onvoldoende resultaat op. Het stelsel wordt volgens de commissie, nog steeds, gekenmerkt door fragmentatie en vrijblijvendheid. Na het verschijnen van het rapport is door het bestuur gekozen de reactie van het ministerie af te wachten en de resultaten daarna waar nodig te betrekken bij de aanbevelingen vanuit de evaluatie GR. Welk effect het rapport heeft op de uitvoering van 2023 is daarom nog niet bekend.
• De BOA-inzet vormt een wezenlijk onderdeel van de kerntaak van de RUD Drenthe: het strafrechtelijk handhaven bij milieuovertredingen. De noodzaak tot extra BOA-inzet vormt één van de aanbevelingen uit het rapport van Commissie van Aartsen. In de begroting 2023 zijn deze kosten structureel opgenomen, conform uitgangspunten. Meer- en minderwerk wordt verrekend volgens de afgesproken systematiek.
12
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
ORGANISATORISCHE ONTWIKKELINGEN De volgende organisatorische ontwikkelingen zijn van invloed op onze uitvoering. 4.3.1
Strategische Personeelsplanning (SPP) => Strategische Planning RUD Drenthe
In 2019 is gestart met het project SPP. Alle toekomstige ontwikkelingen/trends en veranderingen die van invloed zijn op onze taken en verantwoordelijkheden worden jaarlijks in beeld gebracht zodat we voorbereid zijn op de opgaves voor de komende jaren. Het project richtte zich op de toekomstige personele opgaven in relatie tot het toekomstperspectief. In 2021 is het onderdeel gemaakt van de bedrijfsvoering. In 2024 is het doel van SPP om voorbereid te zijn op alle opgaves voor de komende jaren: van SPP naar Strategische Planning RUD Drenthe. De Strategische Planning is een continu proces waarin wordt bepaald hoe de organisatie zich op de lange termijn positioneert en ontwikkelt. De Strategische Planning RUD Drenthe en de uniforme Uitvoering- en handhavingsstrategie Drenthe vormen samen de input voor onze beleid- en organisatiedoelen (vanuit de brede milieuscope) en dalen neer in het Jaarprogramma voor onze deelnemers. Ziekteverzuim In de oorspronkelijke meerjarencijfers is steeds gerekend met 4% ziekteverzuim. Om uit te gaan van realistische en haalbare cijfers is bestuurlijk gekozen voor het verwerken van hogere percentages en deze ook te hanteren voor het opstellen van realistische en haalbare jaarprogramma’s.
In nauwe afstemming met de bedrijfsarts zal worden gewerkt aan een – op basis van de leeftijdsopbouw van onze organisatie – realistisch streefcijfer voor toekomstige jaren. Vanwege de uitstroom van een aantal langdurig zieken verwachte wij dat het ziekteverzuimpercentage eind 2022 ca. 7% zal zijn. De effecten van COVID-19 op lange termijn (zowel op lichamelijk als psychosociaal vlak) zijn nog onvoldoende duidelijk. Deze invloed ramen we niet in de begroting 2023. Duurzame inzetbaarheid Om medewerkers te behouden, zodanig dat zij gezond, productief en met plezier het huidige en toekomstige werk kunnen en willen uitvoeren, zal er ruim aandacht zijn en inzet gepleegd worden op het gebied van duurzame inzetbaarheid. Oplossingsgericht werken De opdrachten van onze opdrachtgevers worden in een logische samenwerking resultaatgericht en oplossingsgericht uitgevoerd. Onze organisatie wordt steeds beter ingericht zodanig dat gewenste resultaten de samenwerkingsvormen bepalen en niet andersom. Hiermee wordt niet alleen de wendbaarheid van de organisatie vergroot maar ook de kennis, kunde en kwaliteit van onze medewerkers gestimuleerd. Zo zijn en blijven we een aantrekkelijke werkgever, waar mensen graag werken en zich kunnen ontwikkelen (zodat we kunnen blijven beschikken over gekwalificeerd potentieel in de huidige krapte op de arbeidsmarkt).
13
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Arbeidsmarktbenadering De krapte op de huidige arbeidsmarkt aan gekwalificeerd personeel noodzaakt ons tot meer inzet op werving en selectie van toekomstig benodigde medewerkers. De RUD Drenthe voert een arbeidsmarktverkenning uit samen met de ODG en de FUMO. Daarbij zal bijzondere aandacht gegeven worden aan inclusie en diversiteit. In dat kader onderzoeken we de mogelijkheden om: - ook zij-instromers klaar te stomen voor onze taken; - opleidingen van scholen beter te laten aansluiten op onze praktijk; - van traineeships gebruik te maken. Dat betekent een andere insteek in communicatie naar buiten en een toename in opleiding en begeleiding van zij-instromers en trainees. 4.3.2
Data- en informatie-gestuurd werken
Het verzamelen, registreren en analyseren van data tot informatie is inmiddels een belangrijke taak en randvoorwaarde voor het goed functioneren van een omgevingsdienst. Uit de evaluatie GR van 2021 is gebleken dat onze informatievoorziening in vergelijking met andere Omgevingsdiensten vooruitstrevend is op dit gebied. Een aantal onderwerpen is voorzien die in 2023 om extra inzet en aandacht vragen: Digitale uitwisseling informatie Zoals hiervoor al benoemd is het borgen van een effectieve en efficiënte digitale uitwisseling van informatie met onze opdrachtgevers en ketenpartners het belangrijkste doel in relatie tot de invoering van de Omgevingswet (Digitaal Stelsel Omgevingswet) en de Wet open overheid. Voor het in stand houden van die digitaliseringsprocessen voor 2023 betekent is nog niet exact bekend. Digitaal samenwerken (DSO/Samenwerkingsfunctionaliteit en Inspectieview) in de keten vergt evenwel goede onderlinge afspraken. Ook deze afspraken worden meer duidelijk aan het eind van 2022, vlak voor het in werking treden van de Omgevingswet. Adequate uitvoering van die afspraken zal daarbij cruciaal zijn. Geo-informatie Er is een groeiende behoefte aan strategische, tactische en operationele stuurinformatie. Eerder en ook in 2022 werden en worden koppelingen tussen interne en externe databronnen gerealiseerd.
De registratie naar informatie op het gebied van bodem, geluid, lucht (en stank) en omgevingsveiligheid vraagt ook de vertaling naar geografische presentatie. Dit biedt zowel voor de regio als ook voor de RUD Drenthe nieuwe kansen. Op dit vlak is al landelijk initiatief bijvoorbeeld voor omgevingsveiligheid. Op meer lokaal niveau ontstaat dit ook voor omgevingsvisie en -plannen (verplichting vanuit de Omgevingswet). In 2023 worden hiervoor vooralsnog geen extra middelen voorzien maar het ligt voor de hand dat deze vraag gaat komen. In dat geval zal daar een extra opdracht moeten worden verstrekt.
14
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
BIS = Bodeminformatie- en beheersysteem Een BIS vult registraties aan daar waar het huidige zaaksysteem daar niet in voorziet. Ook vanwege de Omgevingswet (zie hiervoor) is deze aanvullende registratie gewenst. Hiervoor is in 2022 initiatief genomen om een BIS aan te schaffen. Dit zal in 2023 nog extra inzet vragen om goed ingericht en gevuld te worden De kosten voor de aanschaf van het BIS nemen de gemeente Emmen en de provincie Drenthe voor hun rekening in 2022. Vanaf 2023 zullen ook gemeenten moeten bijdragen aan het BIS en de inzet die hiervoor nodig is. 4.3.3
Zaaksysteem (LeefOmgevingsSysteem of LOS)
Het zaaksysteem is aan het einde van haar contractperiode en moet opnieuw aanbesteed worden. Inmiddels is een procedure tot uitstel van aanbesteding opgestart – op basis van onvoorziene omstandigheden – waardoor wordt voorzien dat die aanbesteding in de periode 2024-2025 gaat plaatsvinden. 4.3.4
Huisvesting
De (verlengde) package deals met de gemeente Emmen en de provincie voor wat betreft de huisvesting en ICT lopen af in 2022. Een volledige herijking op de huisvestingsbehoefte wordt ingegeven door de behoefte aan hybride (thuis/kantoor/op locatie) werken. In 2022 wordt een huisvestingsvisie vastgesteld. Eventuele financiële voordelen die daaruit kunnen voortvloeien kunnen op z'n vroegst in de begroting 2024 hun beslag krijgen. 4.3.5
Bedrijfsvoering op orde
In de begrotingswijziging 2022 zijn de bedrijfsvoeringskosten in overeenstemming gebracht met de noodzakelijke inzet voor ondersteunende stafdiensten. Immers de structureel onverantwoord hoge werkdruk in de ondersteunende diensten leidt naast een verhoogd risico op ziekteverzuim ook tot vertraging in het aanleveren van informatie aan de deelnemers. Eén van de kritische faal- en succesfactoren in het verbeteren van de onderlinge samenwerking met (de vertegenwoordigers van) onze deelnemers. De versterking van de staffuncties is de afgelopen jaren in toenemende mate bekostigd uit het inkrimpen van de formatie voor het management (van 7 naar 4 teamleiders). Het verder afbouwen van de managementinzet is op dit moment onverantwoord. De opgave voor de staf blijft fors: toename werving, selectie en opleiding (door meer en lastiger te werven medewerkers), ziekteverzuim-preventie en – begeleiding, toenemende interne controle-vereisten, AVG, toename P&C-inspanning, digitalisering, communicatie-inzet, etc. Om de grip op onze productie te versterken is in 2022 versterkt ingezet op de sturing op onze totale opgave: jaarprogramma en (interne) projecten in hun onderlinge samenhang. Voor die sturing wordt gewerkt met een Opgavemanager (voorheen: Programmamanager) die o.a. de processen rondom de P&C-cyclus gaat versterken.
In combinatie met het zaakgerichte tijdschrijven - dat medio februari 2022 is ingevoerd – ontstaat daarmee een vrijwel continue monitoring op de verhouding tussen beschikbare en benodigde capaciteit. Ook daarmee wordt de basis gelegd voor meer rust in onze organisatie doordat tijdig kan worden bijgesteld.
15
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Het uurtarief en het percentage overhead (binnen de totale lasten) is desondanks gelijk gebleven. Het overheadpercentage bedraagt 28% o.b.v. definitie BBV en 22,4% o.b.v. definitie benchmark TwijnstraGudde en blijft daarmee onverminderd beneden het landelijk gemiddelde (23,9%) zoals bleek uit de benchmark in 2021. Alles overziend kan worden gesteld dat met het realistisch plannen en begroten van onze productie een begroting ontstaat waarin ruimte is om de reguliere bedrijfsvoeringskosten op te vangen zonder het uurtarief en het percentage overhead te laten stijgen. In het meerjaren beeld op onze bedrijfsvoeringskosten (dat nader wordt uitgewerkt in de kaders voor de begroting 2024) lijkt zicht te ontstaan op mogelijkheden tot het gaandeweg verlagen van het (structurele) overheadpercentage en het daarop te baseren uurtarief.
EFFECT VAN BELEIDS- EN ORGANISATIEONTWIKKELINGEN OP HET FINANCIEEL KADER Uit de evaluatie van de GR is gebleken dat de uitvoering van onze taken op het gebied van de oorspronkelijk vastgestelde Drentse Maat en niet-Drentse Maat niet in overeenkomstig is met andere omgevingsdiensten met eenzelfde opgave. Daarom is een herijking van de Drentse Maat voorgesteld. De begroting 2023 is gebaseerd op de uitkomsten en besluitvorming van de eerste fase van deze herijking (december 2021), dus andere kentallen en een groeimodel tot en met 2024. Door ons bestuur is besloten dat te voorziene extra opdrachten moeten worden opgenomen in het jaarprogramma. Voor niet te voorziene extra opdrachten wordt alsnog een extra opdracht verleend. Denk hierbij aan projecten handhavingszaken, complexe toezichtzaken, zeer complexe vergunningen en de inzet na calamiteiten, milieucriminaliteit, en klachten. Alleen indien de beschikbare formatie ontoereikend is worden niet te voorziene extra opdrachten geprioriteerd in het uitvoeringsprogramma. Meer- en minderwerk wordt verantwoord in de voor- en najaarsrapportage en verrekend in de jaarrapportage 2023 conform de verrekensystematiek. Denk hierbij aan een toeof afname in het aantal meldingen, vergunningaanvragen en klachten.
De extra inzet voor BOA-taken en Luchtadvies zijn structureel in de begroting opgenomen en deze wordt net als in 2021 en 2022 achteraf verrekend op basis van gerealiseerde inzet. Net als in 2022 wordt te voorzien meerwerk opgenomen in het Jaarprogramma 2023 en achteraf verrekend op basis van gerealiseerde inzet. Met het door de deelnemers gezamenlijk in voorbereiding zijnde Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe voor heel Drenthe zal het – wettelijk verplichte - uniforme uitvoeringsniveau worden vastgesteld. Daarbij is ruimte om met (door de Omgevingswet beoogde) gebiedsgerichte kaders te werken waardoor bijvoorbeeld onderscheid kan worden gemaakt tussen landelijke of meer stedelijke gebieden. De doorontwikkeling van de Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe, het doorvoeren van de effecten daarvan en het borgen in de beleidscyclus vragen om structurele inzet (van strategische beleidsmedewerkers).
16
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
PROGRAMMAPLAN DE PROGRAMMA’S Het BBV vereist dat de begroting in verschillende programma’s wordt weergegeven. Het programma Milieu bestaat uit twee programma’s: 1. Milieu – regulier en 2. Milieu – projecten & leges. Zo kan beter onderscheid gemaakt worden tussen de reguliere taken (Drentse Maat en Niet-Drentse Maat) die wij voor de deelnemers uitvoeren en de apart gefinancierde projecten. Volgens het BBV dienen de algemene dekkingsmiddelen, de heffing VPB en het bedrag voor onvoorzien apart in het programmaplan uiteengezet te worden. Daarnaast worden de kosten van de overhead in een apart programma getoond. De kosten van de andere programma’s dienen exclusief overheadkosten getoond te worden.
Bedragen x € 1.000 Programma Milieu - regulier Programma Milieu - projecten & Leges Programma organisatieontwikkeling Overhead Algemene dekkingsmiddelen Heffing VPB Bedrag onvoorzien Saldo van baten en lasten vóór mutaties reserves Toevoeging en onttrekking reserves Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
Baten 18.252 1.491 97 19.839 -
Lasten 12.725 1.491 0 5.348 125 19.689 -
Saldo 5.527 0 0 -5.251 -125 151 151
Tabel 6: Hoofdoverzicht baten en lasten 2022 overeenkomstig indeling BBV
Elk van de programma’s in het bovenstaande overzicht wordt hieronder verder toegelicht.
PROGRAMMA MILIEU – REGULIER Het programma Milieu - regulier bestaat uit twee onderdelen: ▪ Drentse Maat ▪ Niet-Drentse Maat Wat willen we bereiken? De RUD Drenthe draagt bij aan een schoon en veilig Drenthe. Dit doen we door milieutaken in de hele provincie Drenthe uit te voeren in opdracht van de aangesloten gemeenten en de provincie Drenthe.
17
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
De milieutaken staan uitgebreid omschreven in het jaarprogramma. Voor toelichting van deze taken verwijzen wij u naar het meest recente jaarprogramma over 2022. Voor 2023 wordt er een uitvoeringsprogramma opgesteld die afgestemd wordt op deze begroting en op de Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe. Wat zijn de bijbehorende baten en lasten van programma Milieu-regulier? Bedragen x € 1.000 2023 (Begroting)
Baten Drentse Maat (DM) Niet Drentse Maat (NDM)
12.156 6.096
Totaal baten
18.252
Lasten Drentse Maat (DM) Niet Drentse Maat (NDM)
8.475 4.250
Totaal lasten
12.725
Saldo baten en lasten
5.527
Tabel 7: Baten en lasten uitvoering programma Milieu-regulier
Tarief Het uitgangspunt bij het uurtarief is dat deze volledig kostendekkend is en dat er geen exploitatietekort wordt behaald in 2023. Uitgangspunt is tevens dat het uurtarief gelijk is voor alle deelnemers en alle producten. Het tarief wordt berekend op basis van de lasten per fte (inclusief de lasten voor overhead), gedeeld door het aantal productieve uren. Het uurtarief 2023 is € 99,75. Dit uurtarief is een integraal tarief, waarin ook alle ontwikkelkosten, overhead, investeringen etc. zijn opgenomen.
1.1 PROGRAMMA MILIEU – PROJECTEN & LEGES Wat willen we bereiken? Onder dit programma verstaan we de projecten (inclusief extra opdrachten) die onze deelnemers ons laten uitvoeren en die geen onderdeel zijn van de Niet-Drentse Maat. Bij het opstellen van het jaarprogramma kunnen deelnemers ook afspraken met ons maken om maatwerk projecten te laten uitvoeren (extra opdrachten). De doelstellingen kunnen per project verschillen. Ook de legestaken die wij uitvoeren voor de provincie Drenthe vallen onder dit programma.
18
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Wat gaan we daarvoor doen? Voor 2023 is nog niet bekend welke projecten uitgevoerd worden. Op basis van realisaties van voorgaande jaren is de verwachting dat er tenminste € 1.291K budget beschikbaar is voor projecten. De verwachting bij de legesopbrengsten is onduidelijk. Dit heeft te maken met het feit dat provincie en gemeenten de mogelijkheid hebben leges te heffen voor regulering van de milieu-activiteiten en het is nu nog niet duidelijk welke afspraken daar over worden gemaakt. De legeskosten zijn net als vorige jaren geraamd op € 150K. In paragraaf 2.1 en 2.2 wordt nader ingegaan op de gevolgen voor de leges onder de Omgevingswet. Bedragen x € 1.000 2023 (Begroting)
Baten Programma Milieu - projecten Legesopbrengsten
1.291 200
Totale baten
1.491
Lasten Programma Milieu - projecten Legeskosten Totale lasten
1.341 150 1.491
Saldo baten en lasten
0
Tabel 8: Baten en lasten uitvoering Programma Milieu - Projecten en leges
19
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
1.2 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING, ONVOORZIEN Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Omdat wij enkel specifieke dekkingsmiddelen kennen, is deze post niet op ons van toepassing. Overhead Het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat overheadkosten afzonderlijk worden begroot. Zij maken dus niet langer aan de lastenkant onderdeel uit van beleidsprogramma’s. Op deze manier wordt beoogd om meer inzicht te geven in de overheadkosten voor de organisatie als geheel. De volgende kosten worden conform het BBV voor onze dienst tot de overhead gerekend: ▪ Directeur ▪ Management ▪ Flex/Projecten ▪ Relatiemanager ▪ Secretariaat ▪ Staf/adviseurs (Informatisering&Automatisering, HRM (Human Resource Management), Financiën/Controlling, Informatievoorziening) ▪ Ondersteunende PIOFACH-taken (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Administratieve organisatie, Communicatie en Huisvesting), wanneer deze niet één op één aan het primaire proces kunnen worden gekoppeld (zoals de gebruikerskosten voor het LeefOmgevingsSysteem (LOS)). Door de overhead te centraliseren in één post, zijn de lasten voor de programmaonderdelen aanzienlijk lager dan voorheen.
Op de baten heeft deze verandering geen invloed omdat (grotendeels) wordt afgerekend tegen een integraal uurtarief.
Bedragen x € 1.000 Baten Overhead
2023 (Begroting) 97
Totale baten
97
Lasten Overhead
5.348
Totale lasten
5.348
Saldo baten en lasten
-5.251 Tabel 9: Baten en lasten overhead
20
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Vennootschapsbelasting (Vpb) Het BBV schrijft voor dat de heffing vennootschapsbelasting wordt uiteengezet in een separate post. Deze post is niet van toepassing op onze organisatie. Vennootschapsbelasting dient namelijk te worden afgedragen door een overheidsonderneming bij activiteiten die voor de Vpb gelden als onderneming en waarop geen objectvrijstellingen van toepassingen zijn. Ons uitgangspunt is dat, voor de activiteiten van de RUD Drenthe die kwalificeren als onderneming, wij in principe enkel die activiteiten ondernemen waarvoor sprake is van objectvrijstelling. Onvoorzien Het vernieuwde BBV schrijft voor dat de post ‘onvoorzien’ eveneens apart getoond dient te worden. We hebben een bedrag van € 125.000,- opgenomen voor onvoorzien. Het is op grond van de Financiële Verordening, beleid om ons eigen vermogen tot maximaal 10% van de begroting toe te laten nemen. Bestuurlijk is de wens geuit om de algemene reserve van verbonden partijen – dus ook van de RUD Drenthe – zo laag mogelijk te houden. Als daarvoor zou worden gekozen zou per jaar met de deelnemers naar rato worden afgerekend als er een eventueel overschot ontstaat. Indien zich tegenvallers voordoen dan zullen wij ons tot de deelnemers wenden voor een verhoging van de deelnemersbijdrage.
Het is wenselijk om het weerstandsvermogen voldoende hoog te houden om onze financiële risico’s te kunnen dekken en gedurende het jaar geen stagnatie te laten ontstaan in verband met extra besluitvormingsprocedures. Op ons weerstandsvermogen wordt verder ingegaan in de Paragrafen.
Bedragen x € 1.000 Baten Onvoorzien
2023 (Begroting) 0
Totale baten
0
Lasten Onvoorzien
125
Totale lasten
125
Saldo baten en lasten
-125
Tabel 10: Baten en lasten post onvoorzien
21
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
2 PARAGRAFEN Het BVV vereist verschillende paragrafen. Vier daarvan zijn niet van toepassing op ons en worden daarom niet uitgewerkt. ▪ Grondbeleid is niet van toepassing omdat de RUD Drenthe geen eigen grond bezit; ▪ Verbonden partijen is niet van toepassing omdat de RUD Drenthe geen verbonden partijen heeft (het is zelf een verbonden partij); ▪ Onderhoud kapitaalgoederen is niet van toepassing omdat het kantoor waarin de RUD Drenthe gehuisvest is, wordt gehuurd en er verder geen voor deze paragraaf relevante activa zijn; ▪ De vennootschapsbelasting is niet van toepassing omdat het uitgangspunt van de RUD Drenthe is dat, voor de activiteiten van de RUD Drenthe die kwalificeren als onderneming, zij in principe enkel die activiteiten onderneemt waarvoor sprake is van objectvrijstelling. Voorgaande betekent dat de volgende verplichte paragrafen wel zijn opgenomen: ▪ Paragraaf leges / lokale heffingen ▪ Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ▪ Paragraaf financiële kengetallen ▪ Paragraaf bedrijfsvoering ▪ Paragraaf personele ontwikkelingen
2.1 PARAGRAAF LEGES / LOKALE HEFFINGEN Wij hebben in ons eigen beleid geen lokale heffingen. Voor de provincie Drenthe zijn wij wel gemandateerd om de heffingen van de leges uit te voeren. Dit betreft leges voor de luchtvaart en de Wabo/Omgevingswet. De inning van de leges is gebaseerd op de Legesverordening van de provincie. Wij hebben met de provincie de afspraak gemaakt dat het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven bij de leges de dekking is voor de administratieve ondersteuning voor het innen van de leges. Per saldo is het innen van de leges dus een budgetneutraal project. In het kader van de Omgevingswet verandert dit. De vraag is of gemeenten gebruik gaan maken van de mogelijkheid om leges te gaan innen en vervolgens of wij daar een rol in gaan spelen. De uitkomst van de werkgroep leges van de OPD (het Omgevingsplatvorm Drenthe) zal daarbij leidend zijn. Het eventueel wegvallen van deze werkzaamheden is opgenomen in de volgende paragraaf.
2.2 PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Weerstandsvermogen Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin wij in staat zijn middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Het gaat om de robuustheid van de begroting. Maar ook om de wendbaarheid en het adequaat kunnen handelen van een organisatie. En voor onze deelnemers om een organisatie die optimaal kan bijdragen aan hun opgaven. Onze deelnemers vinden het niet wenselijk dat de RUD Drenthe als gemeenschappelijke regeling een groot eigen vermogen opbouwt. In de Financiële
22
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Verordening is daarom bepaald dat het eigen vermogen vanuit eventuele positieve rekeningresultaten zal worden aangevuld tot een maximum van 10% van de begroting. Het ministerie van Binnenlandse zaken (BZK) heeft op 27 oktober 2021 een reactie gegeven op basis van de ingediende begroting 2022. Op basis van de constatering dat de weerstandscapaciteit in de begroting 2022 ruim onvoldoende is om de aanwezige risico’s op te vangen verzoekt het ministerie om, samen met de deelnemers te bezien of de aanwezige weerstandscapaciteit verhoogd kan worden zodat de aanwezige risico’s door de gemeenschappelijke regeling zelf kunnen worden opgevangen. Er is in de begroting 2022, naast de meerjarig opgenomen post voor onvoorziene uitgaven van € 125.000, geen extra ruimte gecreëerd voor onvoorziene uitgaven. Wel wordt door het opstellen van een realistischer jaarprogramma de kans op extra onvoorziene uitgaven verkleind. Door de uitvoerings(-kosten) goed te monitoren en tijdig tot bijsturing van het programma over te gaan wordt getracht risico’s binnen de begroting op te vangen. Daarbij is van belang te vermelden dat de nieuwe verrekensystematiek ertoe zal leiden dat meerwerk bij een deelnemer niet meer automatisch leidt tot minderwerk bij een andere, maar tot hogere baten zal leiden waarmee de extra personeelslasten kunnen worden gedekt.
Wij hebben ultimo 2021 een totaal eigen vermogen van € 91.318. Bij het aanbieden van de jaarstukken 2021 wordt aan de deelnemers gevraagd om het positieve resultaat over 2021 van € 273.213 toe te voegen aan de reserves. Dan is het eigen vermogen ultimo 2021 € 334.546. Hiervan is € 288.660,- algemene reserve en € 45.886,- een bestemmingsreserve (bron: jaarstukken 2021). Daarnaast is in onderhavige begroting een post onvoorzien van € 125.000 opgenomen. Aanwezige weerstandscapaciteit
Algemene Reserve 2021
15.447
Exploitatieresultaat 2021
273.213
Onvoorzien Begroting 2023
125.000
Totaal weerstandscapaciteit
€ 413.660
Richtlijnen weerstandscapaciteit betekenis ratio
uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
ratio weerstandscapaciteit
> 2,0 1,4 < x > 2,0 1,0 < x > 1,4 0,8 < x > 1,0 0,6 < x > 0,8 < 0,6
factor aanwezig / benodigd weerstandsvermogen factor: 0,9 oordeel: Matig Tabel 11: De conclusie van het weerstandsvermogen
23
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Financiële risico’s De omvang van ons weerstandsvermogen is gerelateerd aan de risico’s die de organisatie loopt. Deze risico’s zijn in kaart gebracht en ook financieel vertaald. Hierbij is rekening gehouden met reeds getroffen maatregelen, zoals verzekeringen. Een aantal van onze (financiële) risico's worden in onderstaande tabel vermeld. In het model zijn risicobeoordeling en -kwantificering gehanteerd, zoals aanbevolen door het Ministerie van BZK. Deze risico's geven inzicht in het benodigde weerstandsvermogen (zie onderstaande tabel). Hierbij worden kleinere risico's geacht onderdeel te zijn van de reguliere bedrijfsvoering. De vermenigvuldiging met de wegingsfactoren impact en frequentie geeft het bedrag aan dat beschikbaar moet zijn als weerstandsvermogen om de risico’s te kunnen opvangen. no categorie omschrijving 1 personeel Ziekteverzuim personeel / 2 bedrijfsvoering BIS personeel / Werving 3 bedrijfsvoering nieuwe medewerkers 4
personeel
Leges
personeel / 5 bedrijfsvoering Evaluatie GR personeel / 6 bedrijfsvoering Gevolgen Omgevingswet Totaal
effect productieverlies productieverlies productieverlies frictiekosten productieverlies productieverlies
€
benodigde impact frequentie weerstands-capaciteit 250.000 3 5 € 250.000
€
40.000
€
150.000
€
50.000
financieel
1
4 €
30.000
3
4 €
112.500
1
5 €
50.000
PM
PM
PM
PM
PM
PM
PM
PM
€
442.500
Tabel 12: Het risicoprofiel 2023
In de risicoberekening is geen rekening gehouden met een bestuurlijke keuze om bij eventuele noodzakelijke herprioritering in het jaarprogramma 2023 alsnog te kiezen voor het beschikbaar stellen van extra middelen. Mocht op basis van het jaarprogramma 2023 een tekort aan uren zichtbaar worden, dan vraagt dat om expliciete bestuurlijke besluitvorming om daarvoor te herprioriteren of extra middelen beschikbaar te stellen, waarvoor dan een extra deelnemersbijdrage noodzakelijk zal zijn.
24
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
1. Ziekteverzuim Algemeen: In 2021 was het gemiddelde ziekteverzuim 9,5%. Bij de berekening van de beschikbare productieve uren is 7% ziekteverzuim opgenomen in de begroting. Indien het ziekteverzuim in 2023 niet zakt naar 7% maar op hetzelfde niveau uitkomt is het in deze tabel op te nemen risico nog 2,5 procent. Beheersmaatregelen: In 2023 staat verzuim wederom hoog op onze agenda en het thema alsmede het protocol omtrent verzuim wordt nadrukkelijk bij onze medewerkers onder de aandacht gebracht. Daarnaast zijn/worden de volgende maatregelen getroffen : - De preventie op- en de begeleiding van het beïnvloedbare verzuim is vergroot; - De toegankelijkheid van bedrijfsmaatschappelijk werk is vergroot; - De inzet op de pro-actieve uitvoering van het Arbobeleid is vergroot; - Er is een directe verzuimbegeleiding op de lopende dossiers; - In 2023 is de pandemie minder of niet meer van invloed op de keuze voor thuiswerken of op locatiewerken. De klus bepaalt hoe en waar gewerkt wordt waardoor het werkplezier zich kan herstellen. Onze huisvesting moet in 2023 ingericht zijn op deze manier van hybride werken en het plaats- en tijd onafhankelijke werken. Calculatie financieel: Voor de calculatie is 2,5 % van de loonsom van het primaire proces gebruikt. 2.
Bodeminformatiesysteem (BIS) Algemeen: Wat betreft de bodeminformatievoorziening blijft in 2023 sprake van extra inzet om het in 2022 ingevoerde bodeminformatiesysteem met geactualiseerde data te vullen en te beheren. Om daarmee over een goed gevuld bodeminformatiesysteem te beschikken voor alle deelnemers wat een grote efficiencywinst oplevert. Beheersmaatregelen: De kosten voor het op orde brengen van de data in het BIS worden in 2022 gemaakt en gedragen door de provincie Drenthe en de gemeente Emmen, de huidige bevoegde gezagen voor bodemtaken. Vanaf 2023 zullen de jaarlijkse beheerskosten van het BIS-systeem gedragen moeten worden door alle deelnemers vanwege de overgang van bevoegd gezag voor bodemtaken van provincie naar de overige 11 gemeenten. De inzet van onze eigen medewerkers leidt tot een structurele kostenpost in de begroting. Calculatie financieel: We gaan ervan uit dat de jaarlijkse beheerskosten gedragen worden door de deelnemers. De inzet van onze eigen medewerkers is ingeschat op 0,5 fte. 3. Werving nieuwe medewerkers Algemeen: De krapte op de huidige arbeidsmarkt aan gekwalificeerd personeel noodzaakt ons tot meer inzet op werving en selectie van toekomstig benodigde medewerkers.
25
Begroting Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe 2023
Ontwerpbegroting 2023
Beheersmaatregelen: De RUD Drenthe voert een arbeidsmarktverkenning uit samen met de ODG en de FUMO. Daarbij zal bijzondere aandacht gegeven worden aan inclusie en diversiteit. In dat kader onderzoeken we de mogelijkheden om: ook zij-instromers klaar te stomen voor onze taken; opleidingen van scholen beter te laten aansluiten op onze praktijk; van traineeships gebruik te maken. Dat betekent een andere insteek in communicatie naar buiten en een toename in opleiding en begeleiding van zij-instromers en trainees. Calculatie financieel: In de begroting is een dekking van € 150K opgenomen ter dekking van mogelijk productieverlies. 4. Leges Algemeen: Wij hebben in ons eigen beleid geen lokale heffingen. Voor de provincie Drenthe zijn wij wel gemandateerd om de heffingen van de leges uit te voeren. Dit betreft leges voor de luchtvaart en de Wabo/Omgevingswet. De inning van de leges is gebaseerd op de Legesverordening van de provincie. Wij hebben met de provincie de afspraak gemaakt dat het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven bij de leges de dekking is voor de administratieve ondersteuning voor het innen van de leges. Per saldo is het innen van de leges dus een budgetneutraal project. In het kader van de Omgevingswet verandert dit. De vraag is of gemeenten gebruik gaan maken van de mogelijkheid om leges te gaan innen en vervolgens of wij daar een rol in gaan spelen.
De uitkomst van de werkgroep leges van de OPD (het Omgevingsplatform Drenthe) zal daarbij leidend zijn. Beheersmaatregelen: Wij zijn actief betrokken bij de gesprekken van het OPD en de verschillende werkgroepen (waaronder leges) waar de gevolgen van het invoeren van de Omgevingswet besproken worden. Calculatie financieel: In de begroting is een dekking van € 50K opgenomen ter dekking van de inzet van de betrokken medewerkers bij het team vergunningen. 5. Aanvullende financiële risico’s Zoals in hoofdstuk 4 is omschreven, bestaan er nog een aantal relevante risico’s die op dit moment niet op geld zijn in te schatten zoals: • Data- en informatie gestuurd werken/Digitale Uitwisseling • Voorbereiding aanbesteding zaaksysteem • Doorontwikkeling Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe • Verschuiving van bevoegd gezag van milieulocaties