Programmabegroting 2024-2027
Tekst van het document
Programmabegroting 2024 2027
Programmabegroting 2024-2027
Gemeente Hoogeveen Bezoekadres: Postadres:
Telefoon: Fax: E-mail: Internet:
Raadhuisplein 1 7901 BP Hoogeveen Postbus 20000 7900 PA Hoogeveen 14 0528 0528-291325 info@hoogeveen.nl www.hoogeveen.nl
Programmabegroting 2024-2027
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 1 Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................................... 2 Begroting in kort bestek .......................................................................................................................... 4 Kerngegevens .......................................................................................................................................... 8 Samenstelling raad en college ................................................................................................................. 9 Programma's .............................................................................................................................. 10 01 Blijven meedoen en talentontwikkeling........................................................................................... 11 02 Jeugdhulp en Participatie ................................................................................................................. 22 03 Gezond en Vitaal ..............................................................................................................................
34 04 Economie .......................................................................................................................................... 47 05 Aantrekkelijk wonen en woonomgeving .......................................................................................... 56 06 Ruimtelijke ordening en sport .......................................................................................................... 67 07 Veilige bereikbaarheid...................................................................................................................... 74 08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen .................................................................................................... 80 09 Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur ................................................................... 90 10 Overzicht algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................... 99 11 Overzicht overhead ........................................................................................................................ 100 12 Reserves .........................................................................................................................................
101 13 Het geraamde resultaat.................................................................................................................. 102 14 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................ 103 Paragrafen ................................................................................................................................104 Dienstverlening en digitalisering ......................................................................................................... 105 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................... 107 Lokale heffingen .................................................................................................................................. 108 Weerstandsvermogen en risicobeheersing......................................................................................... 115 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................. 125 Financiering .........................................................................................................................................
135 Verbonden partijen ............................................................................................................................. 140 Grondbeleid......................................................................................................................................... 156 Rechtmatigheid ................................................................................................................................... 163 Wet Open Overheid (WOO) ................................................................................................................ 164 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................. 165 Uiteenzetting van financiële positie .................................................................................................... 208 Vaststelling .......................................................................................................................................... 210 BIJLAGEN ..................................................................................................................................211 Bijlage A: Overzicht investeringen.......................................................................................................
212 Bijlage B: Overzicht reserves ............................................................................................................... 224 Bijlage C: EMU Saldo ........................................................................................................................... 226 Bijlage D: Lijst met afkortingen ........................................................................................................... 227 Bijlage E: Sociale structuur .................................................................................................................. 229 Bijlage F: Overzicht taakvelden ........................................................................................................... 231
Gemeente Hoogeveen
1
Aanbiedingsbrief
Programmabegroting 2024-2027
Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de programmabegroting 2024 om erover te praten en te besluiten. In deze brief blikken we terug op uw besluit over de kadernota 2024, herhalen we de rode draad voor de komende jaren en gaan we in op het geld. Terugblik besluit kadernota De kadernota 2024, die u op 6 juli heeft vastgesteld, kunnen we zien als een conceptbegroting. Met de kadernota heeft u de inhoudelijke en (grotendeels) de financiële kaders voor de komende jaren uitgezet. Daarom houden we het met deze begroting kort. We hebben in deze begroting de aangenomen amendementen verwerkt. We hebben het overgrote deel van de toen nog openstaande kosten ingevuld (de PM’s). En we stellen een aanpassing op het spaartempo voor. Een tijd van uitdagingen Dit is een tijd van grote bewegingen met flinke gevolgen voor de Hoogeveense samenleving en het gemeentebestuur. We staan voor uitdagingen en onzekerheden die we samen en in verbinding moeten aangaan. Perspectief voor de toekomst, rondkomen met je inkomen, een woning vinden, de ontwikkelingen rond energie, klimaat en natuur. Er komt veel op ons af. Hoogeveners laten dagelijks hun kracht zien in samenwerking met elkaar en met de gemeente. Ook door de afgelopen magere, beleidsarme jaren heen, waarin we als gemeente vaak een ‘nee’ moesten laten horen.
Dat sterkt ons in het vertrouwen samen de toekomst in te gaan. Alleen samen halen we eruit wat erin zit voor onze samenleving. En met een beter gevulde portemonnee voor de gemeente, waardoor we weer vaker ‘ja’ kunnen zeggen. De rode draad van deze programmabegroting We zien in de recente kadernota en deze begroting drie thema’s telkens terugkomen. Dat is allereerst het sociale gezicht van Hoogeveen, veel werk de komende jaren heeft hiermee te maken. Ten tweede is ‘met onze inwoners’ kenmerkend voor heel veel onderwerpen de komende jaren. Ten derde is de inhaalslag op onderhoud en beleid een thema. Het sociale gezicht van Hoogeveen Vanuit het coalitieakkoord zijn we vanaf de start bezig de samenwerking te zoeken, te verbinden en te verbeteren. Daar kunnen we nu ook financieel in mee: we kunnen prioriteit blijven geven aan het sociale gezicht van Hoogeveen. Dat doen we door aan te sluiten bij de sociale kracht van Hoogeveen. Dat doen we ook door te werken aan een sterke sociale basis met aandacht voor ondersteuning, preventie en snelle zorg. Met onze inwoners We vinden het erg belangrijk dat iedereen zich verbonden voelt met beslissingen die over de eigen leefomgeving gaan. Er zit heel veel enthousiasme en creativiteit in onze Hoogeveense samenleving. We vragen inwoners, ondernemers en organisaties naar wat zij belangrijk vinden.
Met die belangen gaan we aan de slag als vertrekpunt voor beheer, onderhoud en beleid. In verbinding met elkaar kom je tot verbetering.
2
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Aanbiedingsbrief
Inhaalslag op onderhoud en beleid Na financieel zware jaren kunnen we een inhaalslag maken op onderhoud. We kunnen ook beleid opschudden en nieuw beleid maken. Steeds met het oog op het welzijn van onze inwoners, ondernemers en organisaties. En aansluitend bij de sociale kracht van Hoogeveen. Veiligheid en bestuur Vraagstukken rond veiligheid bewegen snel mee met de ontwikkelingen in de samenleving. We moeten ons daar steeds op aanpassen, bijvoorbeeld als het gaat om ondermijning. Voor ons lokaal bestuur komt er in 2024 de wisseling van burgemeester aan. Onze inwoners krijgen nieuwe stemfaciliteiten bij verkiezingen. Ook actueel is jongeren beter betrekken bij de lokale democratie. Amendementen zijn verwerkt Bij de kadernota heeft u vier amendementen aangenomen. Deze zijn verwerkt in deze programmabegroting. Allereerst heeft u besloten tot een versnelling van de verduurzaming van de kleedkamers van buitensportaccommodaties. Voor zes sportverenigingen betekent dit een planning eerder in de tijd. Daarnaast heeft u voor de aanbesteding in 2024 van parkeerautomaten, gebruiksvriendelijkheid benadrukt. Verder heeft u voor laaggeletterdheid naast jongeren volwassenen als doelgroep benoemd. Het vierde amendement gaat over de aanvraag van extra financiële middelen bij het Rijk voor een toekomstgerichte bibliotheek.
Voorzichtigheid geboden, 2024 en 2025 sluitende begroting Voor de jaren 2024 en 2025 hebben we een sluitende begroting. Voor de jaren daarna niet. De tekorten voor 2026 en 2027 komen door onze afhankelijkheid van rijksinkomsten en de grilligheid en onzekerheid daarvan. In gemeenteland noemen velen deze jaren inmiddels de ‘ravijnjaren’. Gemeenten dreigen vanaf dat moment minder geld via het gemeentefonds te krijgen van het Rijk. De onduidelijkheid is nog steeds groot. Het Rijk moet met duidelijkheid en oplossingen komen. Zoals we al aangaven in de kadernota blijft voorzichtigheid geboden. Voor 2026 is het nadeel € 7,8 miljoen en voor 2027 € 8,9 miljoen. Voor een deel kunnen we dit tekort dekken door het spaartempo aan te passen. Voor zover dat ontoereikend is, moeten we kijken naar de inkomsten en uitgaven. Dat doen we bij deze begroting niet. Als dat nodig is, doen we dat bij de kadernota 2025. We hebben in de kadernota signaleringswaarden voor de financiële kengetallen vastgesteld. De structurele exploitatieruimte is vanaf 2026 negatief. Voor de andere vier financiële kengetallen staan de stoplichten naar verwachting in 2027 op groen.
Met vriendelijke groet, College van burgemeester en wethouders
Gemeente Hoogeveen
3
Begroting in kort bestek
Programmabegroting 2024-2027
Begroting in kort bestek Strategische financiële koers Onderstaand nemen wij u stapsgewijs mee in de opbouw van het resultaat van de programmabegroting 2024-2027. 1. Startpunt is de begroting 2023-2026 2. Verwerking van de kaderbrief 3. Overige mutaties De programmabegroting 2024-2027 is opgebouwd uit de volgende programma's: • Blijven meedoen en Talentontwikkeling • Jeugdhulp en Participatie • Gezond en Vitaal • Economie • Aantrekkelijk wonen en Woonomgeving • Ruimtelijke Ordening en Sport • Veilige bereikbaarheid • Duurzaam en Gastvrij Hoogeveen • Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant bestuur
Exploitatie Verloop mutaties exploitatie Het financiële vertrekpunt van deze begroting is de Programmabegroting 2023-2026 (1. Startpunt). We hanteren verschillende uitgangspunten bij het opstellen van de begroting. De mutaties uit de kadernota (2. Verwerking kadernota) vormt de basis. Zaken die nog niet bekend waren bij de kadernota zijn verwerkt onder de aanvullende mutaties (3. Overige mutaties). 1. Startpunt Het financiële startpunt van de Programmabegroting 2024-2027 is de eindstand van de Programmabegroting 2023-2026. Deze ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 + = voordeel, - = nadeel Saldo Programmabegroting 2023-2026
2024 6.372
2025 8.809
2026 50
2027 50
2. Verwerking kadernota 2024-2027 Op 6 juli 2023 heeft de raad de kadernota 2024 vastgesteld. De mutaties uit de kadernota 2024 zijn verwerkt in deze begroting. Bedragen x € 1.000 + = voordeel, - = nadeel Mutaties uit kadernota Verlaging storting Algemene reserve Eindstand kadernota 2024-2027
2024 -8.215 1.843 0
2025 -10.225 1.439 0
2026 -6.961 0 -6.911
2027 -6.972 0 -6.922
3. Overige mutaties Binnen de kaders stellen wij voor om een aantal zaken te wijzigen in de exploitatie welke nog niet bekend waren bij de kadernota. Hierbij hebben we het criterium gehanteerd dat we geen nieuw beleid opnemen. De standen van de meerjarenbegroting na de verwerking van de aanvullende mutaties verloopt als volgt:
4
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Programma
Begroting in kort bestek
(bedragen x €1.000)
+ = voordeel en - = nadeel Eindstand kadernota 2024-2027 Grootste aanvullende mutaties: Gemeentefonds: uitkomsten Meicirculaire 2023 Bijdrage aan Stark Indexatie Jeugdhulp Compensatie bezuiniging hervormingsagenda WMO Huishoudelijke hulp/begeleiding Saldo overige aanvullende mutaties Stand na aanvullende mutaties Verlaging storting Algemene Reserve Eindstand Meerjarenbegroting 2024-2027
2024
2025
2026
2027
0
0
-6.911
-6.922
4.768 -1.096 -1.133 -1.269 -1.567 -80 -377 377 0
5.215 -1.086 -1.133 -1.673 -1.596 156 -117 117 0
2.573 -1.044 -1.133 0 -1.596 263 -7.848 0 -7.848
1.224 -206 -1.133 0 -1.596 -239 -8.872 0 -8.872
In het overzicht van baten en lasten zijn alle aanvullende mutaties ten opzichte van de kaderbrief per programma geordend en toegelicht. Uitkomsten Programmabegroting 2023-2026 We hebben een sluitende begroting voor de jaren 2024 en 2025. Voor 2026 hebben we een tekort van € 7,848 miljoen en voor 2027 een tekort van € 8,872 miljoen. Deze tekorten zijn met name te wijten aan lagere inkomsten van het Rijk. Zoals ook al aangekondigd in de kadernota hebben we voor deze begroting geen bezuinigingsopdracht uitgezet. We kunnen het tekort voor een deel (€ 5,5 miljoen per jaar) oplossen door het spaartempo van de algemene reserve aan te passen. Mocht het Rijk niet met (voldoende) compensatie komen vanaf 2026 dan kijken we bij de kadernota 2025 ook naar de inkomsten en uitgaven. Inflatie en indexatie De inkomsten worden waar van toepassing geïndexeerd op basis van de consumentenprijsindex (CPI). Voor de begroting hanteren we de CPI zoals is opgenomen in de Meicirculaire Gemeentefonds. Dat is voor 2023 3,1%. Voor wat betreft de uitgaven ramen we realistische indexeringen en volumeaanpassingen. Gemeentefonds Volgens de bestendige gedragslijn nemen we als uitgangspunt de meicirculaire 2023 voor de begroting 2024. De uitkomsten van de decembercirculaire 2022 zijn verwerkt in de kadernota.
De groei van het gemeentefonds loopt in 2023 tot en met 2025 langzaam terug en vanaf 2026 treedt een grote omslag op: gemeenten krijgen dan zo'n € 3 miljard minder zonder dat er taken verdwijnen. Voor Hoogeveen is dit een verlaging van € 10 miljoen. Het kabinet heeft inmiddels erkend dat er sprake is van een disbalans tussen taken en middelen vanaf 2026. Maar het lijkt erop dat een oplossing wordt doorgeschoven naar een nieuw kabinet. Alle mutaties uit de kadernota en deze begroting worden per programma toegelicht onder het overzicht van baten en lasten.
Gemeente Hoogeveen
5
Begroting in kort bestek
Programmabegroting 2024-2027
Investeringen Het uitgangspunt van de investeringen is de kadernota 2024-2027. Hierin zijn de restantkredieten uit de jaarrekening 2022 nog in verwerkt en de begrotingswijziging van GemRap I over 2023. Bij de vaststelling van de kadernota is het amendement "buitensport" aangenomen. Dit is opgenomen in deze begroting. De investering voor het podium stond in de kadernota nog op pm, hiervan is de omvang van de investering inmiddels bekend en is opgenomen in deze begroting. Verder is de investering voor uitvoering klimaatadaptatie opgenomen en zijn enkele investeringen bijgesteld door prijsstijgingen. Onderstaande investeringen zijn opgenomen voor de jaren 2024 t/m 2027. Investering
(bedragen x € 1.000)
Onderwijshuisvesting
2024
2025
2026
2027
4.500
2.500
2.500
2.500
pm
pm
360
360
360
252
295
Voorzieningen nieuwbouw RSG Wolfsbos Cultuur - Podium
1.442
Vergroening Krakeel
50
Uitvoering klimaatadaptatie
360
Herinrichting Hoofdstraat-Zuid
2.175
Budget speelvoorzieningen
198
108
Speel- en sportvoorzieningen Zuiderpark
63
63
Reconstructies openbaar groen
130
130
130
130
Asfaltprogramma - wegen
962
962
962
962
Asfaltprogramma - fietspaden
372
372
372
372
Wegen en fietspaden Zuiderparkbrug
1.405
900
100
380
Damwand industriehaven NZ
2.177
48
Berkenlaan brug
80
Schooldijkje brug
66
Kalmoesbrug Regio Stedenfonds
215 1.309
Renoveren bestaande buitensportvelden
455
Kleedkamer accommodaties buitensport
1.509
Vervanging parkeerautomaten Nieuwbouw brandweerkazerne Aanschaf laptops/Ipads gemeenteraad Totaal
282 1.736
1.461
698
6.352
5.697
1.260 11.590 64 28.810
8.819
De investeringen worden verder toegelicht in bijlage A.
Reservepositie Mede door het exploitatieresultaat van 2022 is de stand van de Algemene Reserve hoger dan verwacht. Daarom kunnen we ook het spaartempo voor 2024 en 2025 verlagen, zodat we geen aanpassingen hoeven te doen in onze uitgaven en inkomsten. Het verwachte verloop van de Algemene reserve is als volgt:
6
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Begroting in kort bestek
Algemene reserve Stand op 1-1 Onttrekkingen Stortingen
2023 22.914 2.128 33.545
2024 54.331 156 5.905
2025 60.081 152 6.262
2026 66.190 152 7.714
2027 73.752 152 7.600
Stand op 31-12
54.331
60.081
66.190
73.752
81.199
Stand van zaken Financiële kengetallen In de kadernota hebben we de volgende signaleringswaarden vastgesteld voor onze financiële kengetallen. 1. Nettoschuldquote: maximaal 90% 2. Solvabiliteit: minimaal 35% 3. Weerstandsvermogen: minimaal 2,0 uitstekend 4. Structurele exploitatieruimte: minimaal 0 5. Grondexploitatie: maximaal 20% 6. Belastingcapaciteit: geen signaleringswaarde We hebben de kaders verder uitgewerkt en toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Voor deze begroting komen we op onderstaande financiële kengetallen uit: Financiële kaders begroting 2024-2027 Netto schuldquote Solvabiliteit Weerstandsvermogen Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie
2024 55% 32,4% 1,95 1,52% 3,74
2025 56% 34,0% 2,14 1,96% 3,67
2026 56% 36,8% 2,38 -0,96% 3,40
2027 51% 40,5% 2,60 -1,44% 1,74
We hebben echter nog een tekort in 2026 en 2027. We zijn nog in afwachting of het Rijk nog met middelen zal komen vanaf 2026, maar moeten er ook rekening mee houden dat dit niet zo zal zijn. Daarom hebben we hieronder een 2e scenario van de financiële kengetallen weergegeven. Hierbij gaan we ervan uit dat de jaren 2026 en 2027 ook sluitend zijn. Dit realiseren we door de storting aan de Algemene Reserve van € 5,5 miljoen per jaar in die jaren niet doen. Het dan nog resterende tekort in 2026 en 2027 wordt door verhoging van inkomsten of verlaging van uitgaven opgelost. Financiële kaders begroting 2024-2027 (2e scenario) Netto schuldquote Solvabiliteit Weerstandsvermogen Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie
2024 55% 32,4% 1,95 1,52% 3,74
2025 56% 34,0% 2,14 1,96% 3,67
2026 56% 34,7% 2,21 0,17% 3,36
2027 51% 36,2% 2,24 0,16% 1,71
Conclusie We bieden een sluitende begroting aan voor 2024 en 2025. Vanaf het jaar 2026 lukt dat niet meer. We kunnen het spaartempo nog temporiseren in 2026 en 2027. Mocht het Rijk niet met voldoende middelen komen vanaf 2026 moeten we kijken naar onze eigen inkomsten en uitgaven. Mocht dit nodig zijn dan doen we dit bij de kadernota 2025.
Gemeente Hoogeveen
7
Kerngegevens
Programmabegroting 2024-2027
Kerngegevens Totaalbeeld inkomsten en uitgaven In onderstaande grafieken laten wij op hoofdlijnen de herkomst van onze middelen zien en hoe wij die inzetten.
Lokale heffingen: opbrengst OZB, afvalstoffenheffing, rioolrechten, parkeergelden, leges etc. Overdrachten: rijksbijdragen voor o.a. bijstand, onderwijs. Overige baten: huuropbrengsten, (grond)-verkopen, schade-uitkeringen, dividend, bijdragen van derden, onttrekking reserves etc.
Overdrachten: bijstandsuitgaven, minimabeleid, Wmo-uitgaven, Wsw-uitgaven, jeugdzorg, bijdrage SWO. Overige lasten: rente, afschrijving, OZB, rioolrechten, reinigingsrechten, waterschapslasten, zuiveringslasten, storting in reserves.
8
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Samenstelling raad en college
Samenstelling raad en college Gemeenteraad Fracties Gemeentebelangen CDA PvdA VVD ChristenUnie SP Forum voor Democratie D66 Groen Links SGP
Leden 7 6 5 3 3 2 2 1 1 1
Griffier: Cindy Elken - van Mierlo Gemeenteraad Burgemeester Karel Loohuis • Veiligheid en handhaving • Bestuur • Internationale contacten Wethouder Niek Wind • Wonen en Volkshuisvesting • Economische zaken & Dutch Tech Zone • Beheer openbare ruimte • Binnenstad • Bestuurlijke vernieuwing • Coördinerend wethouder verbinding met samenleving • Gebiedswethouder Pesse, Elim, Wolfsbos, en Schutlanden-oost/WestKattouw Wethouder Derk Reneman • Financiën • Personeel & Organisatie, bedrijfsvoering + ICT • Dienstverlening • Grondzaken en vastgoed • Subsidies • Gebiedswethouder Stuifzand, Tiendeveen, Krakeel, Oranjebuurt/Verzetsbuurt/Noord
Algemeen directeur/gemeentesecretaris Jelmer Mulder Gemeentesecretaris Wethouder Jeroen Westendorp • Duurzaamheid, energietransitie, milieu en afval • Jeugd • Participatiewet, minimabeleid & armoedebestrijding • Recreatie en toerisme • Gebiedswethouder Noordscheschut, Fluitenberg, Zuid, Erflanden en Nijstad
Wethouder Mark Tuit • Onderwijs - leren en ontwikkeling • Cultuur • Zorg incl. WMO • Natuur, landschap en klimaatadaptatie • Coördinerend wethouder verbinding met samenleving • Gebiedswethouder Nieuw Moscou, Nieuwlande, Trasselt/Kinholt/ Steenbergerweide, Venesluis en Zeeheldenbuurt
Wethouder Roelof Bisschop • Ruimtelijke ordening, vergunningen en beleid • Verkeer en vervoer • Sport • Gebiedswethouder Nieuweroord, Hollandscheveld, Centrum, CentrumWest/Stationsgebied en Schoonvelde Oost en West Gemeente Hoogeveen
9
Samenstelling raad en college
Programmabegroting 2024-2027
PROGRAMMA’S
10
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling Verantwoordelijk wethouder: Mark Tuit
Maatschappelijk effect Het programma Blijven Meedoen en Talentontwikkeling zet in op onderwijs, meedoen aan de samenleving en de verbindende functie van cultuur. We werken aan goede schoolgebouwen en de aansluiting van onderwijs op het toekomstig bestaan. Jong en oud moet kunnen meedoen aan de samenleving. Daarvoor is onder andere taalvaardigheid belangrijk. In samenwerking helpen we mensen om laaggeletterdheid op te lossen.
Trends en ontwikkelingen Cultuur Het publiek weet de culturele sector weer te vinden. De culturele ontmoetingen zijn in 2023 toegenomen en naar verwachting zet deze trend zich in 2024 voort. Daarmee zitten we nog niet op het niveau van voor corona. Zorgelijk is het groeiende tekort aan gekwalificeerde muziekdocenten. Dit heeft op termijn directe gevolgen voor zowel de cultuureducatie op school als ook de cultuurbeoefening in de vrije tijd. Het jarenlang niet betalen van een fair pay tarief is een van de oorzaken die hieraan ten grondslag ligt. Om toekomstbestendig cultuuronderwijs op en na school aan te kunnen bieden is het betalen van een fair pay tarief een basisvoorwaarde. Regionale samenwerking Het bevorderen van de samenwerking binnen de culturele sector en tussen de sector en overheid draagt bij aan het toekomstbestendig maken van de culturele sector in de gemeente Hoogeveen. Tijdens corona en ook daarna is gebleken dat regionale samenwerking een positieve bijdrage levert aan de culturele sector. Daarom zijn wij zowel ambtelijk als bestuurlijk actief binnen het regionale samenwerkingsverband 'Cultuurregio Zwolle'. Cultuur in het sociaal domein Cultuur wordt meer en meer ingezet als middel in het sociaal domein. In de uitvoeringsagenda cultuur is dit ook een specifiek aandachtspunt.
Dit onderdeel hebben we ook opgenomen in het Gezond en Actief Leven Programma (GALA) Hoogeveen, inclusief de extra personele inzet van een cultuurcoach die daarbij nodig is. Het GALA plan (zie toelichting in programma gezond en vitaal) is van alle betrokkenen zoals de cultuurpartners, lokale organisaties uit sport, gezondheid, welzijn, onderwijs, evenementenorganisaties en ondernemers. Samen zoeken we de verbinding om mogelijk te maken dat cultuur een bijdrage levert aan de opgaven in het sociaal domein. Naschools cultuuraanbod In 2023 is het faillissement van de stichting Scala-Centrum voor de Kunsten aangevraagd. Jarenlang verzorgde deze stichting het naschools cultuuraanbod. Onderzoek van bureau Blue Yard naar wat er nodig is voor een toekomstbestendig naschools cultuuraanbod heeft uitgewezen dat dit aanbod niet zonder gemeentelijke bijdrage tegen een fair pay tarief en een betaalbare prijs voor inwoners aangeboden kan worden. De continuïteit van het aanbod is tot eind 2023 geborgd. In 2024 streven we naar een structureel aanbod van naschoolse cultuuractiviteiten.
Gemeente Hoogeveen
11
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Programmabegroting 2024-2027
Van Gogh In 2023 zijn de eerste stappen gezet in het zichtbaar en beleefbaar maken van het verblijf van Vincent van Gogh in Hoogeveen. Van Gogh is een thema dat zowel regionaal, landelijk als internationaal veel aandacht krijgt. In 2024 werken we het van Gogh thema verder uit en werken we samen met alle betrokken partners, Drents Museum, Provincie Drenthe, Recreatieschap Drenthe, Marketing Drenthe en de gemeenten Emmen en Coevorden, aan het nog beter positioneren van zijn Drentse periode. Regiefunctie Bibliotheek Voor de komende jaren heeft de gemeente Hoogeveen extra financiële middelen bij het Rijk aangevraagd die ingezet moeten worden voor het ontwikkelen van een toekomstgerichte bibliotheek. Dit is ter voorbereiding op de zorgplicht die de gemeente met ingang van 2025 krijgt om te zorgen dat de toegang tot de bibliotheek gewaarborgd blijft. Digitalisering De digitalisering in de samenleving neemt in rap tempo toe. Het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) biedt mensen die moeite hebben met deze digitalisering hulp. De regie over het IDO, gevestigd in de bibliotheek, is in 2023 overgegaan naar de gemeente. In 2024 blijft deze situatie ongewijzigd en wordt met ingang van het overdragen van de zorgplicht in 2025 geformaliseerd.
Onderwijs Nota jeugd Wij willen een gemeente zijn waarin kinderen en jongeren volop kansen krijgen om gezond, veilig en succesvol op te groeien en waar er ruimte is voor het ontwikkelen van hun talenten. In 2024 geven wij daarom uitvoering aan de nota jeugd. De nota jeugd wordt tot uitvoer gebracht in het programma Jong Hoogeveen. Samen is voor ons de sleutel naar succes voor en samen met de jeugd van Hoogeveen. De nota jeugd is daarom samen gemaakt met: kinderen, jongeren, leerkrachten van scholen, directeuren, opvang, welzijn, cultuur, sport GGD en medewerkers van de SWO. Tijdens het werkcongres "Talent, kans, (h)erkenning - samen sterk voor Jong Hoogeveen" is door de bijna zeventig aanwezigen waardevolle input gegeven voor de nota jeugd. We zijn trots op de enorme betrokkenheid van alle partners bij de totstandkoming van de nota jeugd. Onze partners binnen de Hoogeveense Educatieve Agenda (HEA) herkennen zich in de nota jeugd en hebben unaniem akkoord gegeven op de koers voor de komende jaren. Ook bij de uitvoering van de nota jeugd zetten we de succesvolle samenwerking met onze partners, kinderen en jongeren voort en blijven wij in gesprek. De nota jeugd (wordt na advies van de adviesraad sociaal domein) in december 2023 besluitvormend voorgelegd aan de gemeenteraad.
Kansengelijkheid Samen met onze partners in de regio werken we aan meer kansengelijkheid voor onze inwoners. We doen dit onder andere binnen de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe en samen met provincie, gemeenten en scholen binnen de Gelijke Kansen Agenda Drenthe. In de periode 2023-2026 worden binnen de Regio Deal projecten ontwikkeld met als doel dat de generatie die nu opgroeit in de regio Zuid- en Oost-Drenthe over 30 jaar dezelfde kansen heeft als leeftijdsgenoten in de rest van Nederland. Het verbeteren van kansengelijkheid heeft naast de verbinding met onderwijs ook een raakvlak met het versterken van bestaanszekerheid en bereikbaarheid van zorg. Voor- en vroegschoolse educatie We zijn gestart met de evaluatie van het uitvoeringsplan voor- en vroegschoolse educatie (vve) 20212024. We hebben op basis van de eerste bijeenkomsten met de voorschoolse partners drie onderwerpen gekozen waaraan we nu voorrang geven om deze op te pakken, te weten; Toeleiding naar vve (bereik en non-bereik), Doorgaande leerlijn van peuteropvang (peuters met een indicatie) naar 12
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
basisonderwijs en passende kinderopvang. We doen dit door werkgroepen te formeren waarin concrete acties worden uitgezet en opgepakt. We koppelen de uitkomsten terug in een groot overleg met alle betrokken partijen. Voorschool plus groep Het afgelopen jaar is de voorschool plus groep gestart in de kinderopvang om kinderen die extra begeleiding nodig hebben, binnen de kinderopvang te kunnen laten meedoen (naast het bestaande vve aanbod). Kinderen blijven in hun eigen omgeving en inzet van jeugdhulp wordt voorkomen. We zetten dit het komende jaar voort. Doorgaande lijn Naast aandacht voor de doorgaande lijn van peuter naar kleuter is gestart met een inventarisatie van de doorgaande lijn basisonderwijs → voortgezet onderwijs → middelbaar beroepsonderwijs. Het doel is een vloeiende overgang en sluitend aanbod om schooluitval te voorkomen. Masterkans Al enige tijd zien we een verzwaring van problematiek bij de jongeren die aangemeld worden voor het traject Masterkans. Daarnaast worden er jongeren onder de 18 jaar en jongeren waarvoor Masterkans nog een brug te ver is aangemeld. Er wordt een voortraject gemist om deze jongeren enerzijds een aanloopperiode te geven en anderzijds beter in te kunnen schatten of Masterkans passend voor hen is. RMC De doelgroep van het RMC wordt opgehoogd van 23 naar 27 jaar (streefdatum 1 augustus 2025), waardoor jongeren niet uit beeld raken.
Hiervoor stelt het Rijk extra geld beschikbaar. Het is essentieel dat betrokken partijen intensief samenwerken, zodat jongeren goede en doorlopende ondersteuning krijgen. In aanloop naar deze wetswijziging zijn we gestart met het project Jongeren in beeld 23-27 jaar (JIB). Dit project wordt gefinancierd door de Arbeidsmarktregio Drenthe. Lokaal laaggeletterdheid De aanpak Tel mee met taal loopt eind 2024 af. Vanaf 2025 krijgen gemeenten meer regie, landelijk wordt nog gekeken hoe dat eruit komt te zien. Er zal meer aandacht komen voor een gezinsgerichte aanpak, zodat minder 16-jarigen laaggeletterd het onderwijs uitstromen. 2024 gebruiken we om onze aanpak laaggeletterdheid aan te passen. Naar verwachting zal het Rijk middelen beschikbaar blijven stellen. Nieuwbouwplan RSG Wolfsbos Tijdens het opstellen van deze begroting loopt het traject nog van het beoordelen van het nieuwbouwplan van RSG Wolfsbos. We kijken als eerst of het plan financieel haalbaar is en dat RSG Wolfsbos de financiële consequenties kan dragen. In onze beoordeling nemen we ook mee welke gemeentelijke investeringen noodzakelijk zijn als deze plannen worden gerealiseerd. Het betreft hier onder andere sportvoorzieningen, infrastructuur en eventueel sloopkosten. Omdat het om een grote gebiedsontwikkeling gaat werken we als gemeente ook een structuurontwerp uit voor de gehele locatie van de 'groene driehoek'.
Separaat hebben we ons financiële beleid aangepast voor garantstellingen voor het voortgezet onderwijs. IHP Onderwijshuisvesting In 2022 zijn we gestart met de uitvoering van het integraal huisvestingsplan onderwijshuisvesting. Samen met schoolbesturen hebben we de prioriteiten vastgesteld en werken we samen aan het vernieuwen van schoolgebouwen. In de paragraaf onderhoud en kapitaalgoederen staat onze aanpak nader toegelicht.
Gemeente Hoogeveen
13
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Programmabegroting 2024-2027
Reguliere werkzaamheden
Doelstellingen 1. We willen onderwijs dat toekomstbestendig is en dat recht doet aan het talent van kinderen en jongeren gericht op ieders toekomstig bestaan Wat willen we bereiken in 2024?
14
1. Het gemiddelde opleidingsniveau van jongeren in Hoogeveen is gelijk aan of hoger dan het gemiddelde Drentse niveau. 2. We geven vorm aan een doorgaande ontwikkelingslijn voor kinderen van 0 tot 18 jaar. 3. We zetten in op een doorgaande lijn voor jongeren van 16 tot 27 jaar. 4. Alle jongeren volgen onderwijs passend bij hun talent en kwaliteit, komen terecht op een duurzame arbeidsplek en krijgen hierbij ondersteuning wanneer dit nodig is, of zijn zelfredzaam naar vermogen. 5. Onderwijshuisvesting passend bij de inhoudelijke en huisvestingsdoelen van de schoolbesturen: flexibel, gemakkelijk aan te passen aan ruimtebehoefte, passend bij onderwijsvormen in al zijn diversiteit, multifunctioneel, duurzaam en veilig, met aandacht voor een beheersbare exploitatie, faciliterend voor goede samenwerking. 6. Kinderen met dezelfde talenten hebben recht op gelijke kansen. Ieder kind moet zich volledig kunnen ontwikkelen: horizon verbreden, andere mensen ontmoeten, onbekende plekken leren kennen en maximaal eigen kwaliteiten en talenten ontdekken. 7. Gelijke kansen voor kinderen en jongeren op elk moment van de dag. Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Gemeente Hoogeveen
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
8. Beter worden in het bieden van kansen voor de kinderen en jongeren. 9. Meer scholen hebben een plan/werken volgens een plan/visie aan een samenwerking met de buurt/sociale omgeving. 1. We zetten in samenwerking met de voorschoolse organisaties, het Centrum Jeugd en Gezin en het onderwijs nog meer in op het voorkomen en vroegtijdig bestrijden van onderwijsachterstanden. 2. We werken samen met het onderwijs aan een sluitende aanpak voor jongeren in de overgang van VO naar MBO. 3. Het verder vormgeven van een digitale programmalijn door Bibliotheek Hoogeveen om inwoners ook op het gebied van digitalisering mee te laten doen in de samenleving. 4. Hoogeveen On Stage laat jongeren kennismaken met diverse beroepen. Met het beroepenfeest en de Doedag kunnen jongeren hun talenten en ambitie ontdekken. 5. We zetten samen met de scholen, schoolmaatschappelijk werk, samenwerkingsverbanden en overige partners in op preventie of bij uitval/thuiszitten terugleiden naar school. 6. Jongeren in een kwetsbare onderwijspositie ontvangen ondersteuning waar nodig om op een passende (vervolg)plek te komen, zoals mbo-onderwijs, werk, of (arbeidsmatige) dagbesteding. 7. Afhankelijk van de beoordeling op het nieuwbouwplan maken we vervolgafspraken over de huisvestingssituatie van RSG Wolfsbos en maken we vervolgafspraken. We betrekken hierin ook hoe om te gaan met de leerlingaantallen in het VO.
We willen de huisvesting toekomstbestendig inrichten en daarover ook passende afspraken maken. 8. We gaan verder met de uitvoering van het door de raad vastgestelde Integraal Huisvestingsplan voor het primair en speciaal onderwijs. Met de schoolbesturen stemmen we de prioriteiten en voortgang in het IHP af. De komende jaren gaat het om de herhuisvesting van het speciaal onderwijs, Het Palet en de Titus Brandsmaschool. 9. In overleg met partners van de Hoogeveense Educatieve Agenda (HEA)partners is besloten om de inzet voor het Nationaal Programma Onderwijs zoveel mogelijk aan te laten sluiten op het bestaande beleid. De thema’s waarop ingezet wordt zijn: Extra inzet jeugdprofessional en schoolmaatschappelijk werk in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Inzet sociale vaardigheidstrainingen. Inzet VSV coaching om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Versterking samenwerking tussen onderwijs en zorg. Aanvullend cultuur en sport aanbod. 10. We borgen de onderdelen van het programma Goede Start: Een sterke medisch-sociale zorgstructuur voor, tijdens en na de zwangerschap, het signaleren en verkennen van situaties die een gezonde groei en ontwikkeling van het kind in de weg staan en steun op maat. We bieden programma’s waar ouderschap en hechting worden gestimuleerd. 11.
We geven in 2024 uitvoering aan de nota jeugd (debat en besluit in de gemeenteraad op 23 november en 7 december 2023). De nota jeugd wordt tot uitvoer gebracht in het programma Jong Hoogeveen. Zie ook programma Jeugdhulp en participatie onder doelstelling 2. 15
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
16
Programmabegroting 2024-2027
12. Vanuit de overtuiging dat focus zorgt voor meer resultaten gaan we in het programma Jong Hoogeveen van een duizend bloemen bloeien aanpak naar een strategische, integrale koers op onderwijs en jeugd met de volgende drie focuspunten: • Gelijke kansen en maximale talent(h)erkenning voor alle kinderen en jongeren. • Versterken netwerk thuis, school en omgeving van kinderen en jongeren: dat doen we samen. • Verbeteren samenwerking en verbinding tussen onderwijswelzijn-zorg voor passende ondersteuning aan kinderen en jongeren. 13. Ieder kind moet een gelijkwaardige kans krijgen zich volop te ontwikkelen. Daar waar nodig, geven we een steuntje in de rug. Het is belangrijk dat jonge mensen zich gezien voelen en goed zijn voorbereid op hun plek in de samenleving en werk. In het collegeprogramma hebben we ook afgesproken samen met de schoolbesturen aan de slag te gaan met een ‘rijke schooldag’, oftewel: een breed aanbod in en buiten schooltijd met onder andere sport, cultuur, lezen, techniek, huiswerkbegeleiding en natuur. In de nota jeugd geven wij vorm en inhoud aan deze ambitie. 14. We praten niet over maar met kinderen en jongeren. Ook bij de uitvoering van de nota jeugd blijven wij in gesprek met onze partners én de kinderen en jongeren in Hoogeveen.
Twee jongeren krijgen een ontwikkelplek in de stuurgroep en zijn medeverantwoordelijk voor de uitvoering van het programma Jong Hoogeveen. 15. In Hoogeveen leren wij in vertrouwen - van en aan elkaar hoe we de talenten van kinderen nog beter kunnen ondersteunen. Wij organiseren daarom één keer paar jaar een Jong Hoogeveen inspiratiesessie. 16. Samen met de Drentse gemeenten en het onderwijs geven we uitvoering aan de Gelijke Kansen Agenda Drenthe. 1. Het inzichtelijk maken van het opleidingsniveau in Hoogeveen in vergelijking met Drenthe en Nederland gebeurt via de Drentse Onderwijsmonitor. 2. In de 'Peutermonitor' en in het VVE-onderzoek van de Onderwijsinspectie wordt getoond hoe het gaat met onderwijsachterstanden en de inzet op dat terrein. 3. In de jaarverslagen van leerplicht en het RMC worden de percentages voortijdig schoolverlaters en thuiszitters gemonitord. 4. De situatie van jongeren in kwetsbare positie wordt inzichtelijk gemaakt via het jaarverslag RMC en de Drentse Onderwijsmonitor. Het is van belang goed te blijven investeren in de samenwerking met partners, omdat de gemeente bij het realiseren van deze doelstellingen afhankelijk is van de samenwerking met kinderopvang, onderwijs en andere partijen.
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
2. Alle kinderen komen zonder (taal)achterstand in groep 3 van de basisschool Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
Gemeente Hoogeveen
1. Starten met een onderwijsachterstand heeft negatieve gevolgen voor de toekomst. De start is cruciaal, daarom zetten we in op kwalitatief goede vroeg- en voorschoolse educatie (vve). 2. Alle Hoogeveense doelgroeppeuters gaan naar een peuteropvang met vve aanbod. 3. Alle vve peuteropvangorganisaties zijn kwalitatief goed. 4. Peuteropvang sluit goed aan bij de basisschool, oftewel de overgang van peuter naar kleuter is zo vloeiend mogelijk. 1. De acties uit het Uitvoeringsplan voor-en vroegschoolse educatie (vve) 2021-2024 Gelijke kansen voor jonge kinderen voeren we uit. Uitgangspunten bij de uitvoering van dit plan zijn: • We willen de normale omgeving van thuis, school, de buurt (de basis) van kinderen versterken en zetten hierbij altijd de verbindende aanpak in. • Scholen en de buurt zijn een springplank voor kinderen en ouders. We ondersteunen en stimuleren scholen en maatschappelijke partners die het als hun pedagogische opdracht zien om kinderen en jongeren gezond en kansrijk te laten opgroeien. • Opvoeders steunen elkaar en werken samen (pedagogisch en educatief partnerschap). 2. Voor de komende periode stellen we de volgende prioriteiten waaraan we met de betrokken partijen in werkgroepen werken; • Toeleiding naar vve (bereik/ non- bereik). • Doorgaande leerlijn van peuteropvang met een vveindicatie naar basisonderwijs. • Passende kinderopvang. 3.
Twee keer per jaar is er een overleg met alle betrokken partijen rondom voor- en vroegschoolse educatie (kinderopvang met een vve aanbod, bibliotheek, SWWH, onderwijs, GGD, gemeente) om de voortgang te bespreken. Met behulp van de Peutermonitor krijgen we inzicht in het aantal peuters in de gemeente en in welke dorpen en wijken de peuters wonen. Ook laat de Peutermonitor zien of de peuters gebruikmaken van de voorschoolse voorzieningen en hoeveel uur ze komen. Voor de (middel)lange termijn volgen we welke effecten er zijn rondom verhogen onderwijsniveau, (mentale) gezondheid van jongeren, cijfers armoede. We gebruiken hiervoor bestaande monitors, zoals de onderwijsmonitor en de gezondheidscijfers van de GGD. Voorkomen van onderwijsachterstand doen we als gemeente niet alleen. We doen dit samen met onze partners. Kansrijk opgroeien is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Alleen door intensief samen te werken en verbinding te zoeken gaan we het verschil maken. We hebben samen een flinke opgave en uitdaging, maar gaan deze graag aan.
17
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Programmabegroting 2024-2027
3. Iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving Wat willen we bereiken in 2024?
1. We signaleren, motiveren en leiden laaggeletterde inwoners toe naar een passende scholing van hun basisvaardigheden (waaronder taalverhoging) op basis van hun leerdoel. 2. We verstevigen de digitale vaardigheden van inwoners met een digitale achterstand. 1. We zetten in op de Check en Act van de PDCA-cyclus van de taalsamenwerking van het Taalhuis. 2. Samen met de Hoogeveense alliantiepartners screenen we met name autochtone cliënten op laaggeletterdheid en leiden hen als dat nodig is toe naar het Taalhuis. Ook zetten we in op een verbreding van het aanbod van (in)formele opleidingen voor taalverhoging van laaggeletterden, onder andere door intensievere taaltrajecten in combinatie met de inzet van taalvrijwilligers. 3. We starten met de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid. Hiermee willen we zorgen dat kinderen in een talige omgeving opgroeien. 4. De bibliotheek Hoogeveen ontwikkelt zich door tot een sociaal maatschappelijke bibliotheek, de bibliotheek als 'hulp om de hoek'. Inwoners met een digitale achterstand krijgen hulp op het gebied van digitale vaardigheden. 1. We meten het aantal deelnemers aan taalverhoging en het aantal afgeronde taaltrajecten.
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
Wat gaan we meten en hoe? Risico's en randvoorwaarden
-
4. Iedereen moet mee kunnen doen aan cultuur Wat willen we bereiken in 2024?
Wat gaan we daarvoor doen in 2024?
18
1. Het versterken van de betekenis van cultuur voor Hoogeveen en haar inwoners. 2. Ruimte geven aan het plaatselijk cultureel initiatief. 3. Toekomstbestendige culturele voorzieningen. 4. Structurele inzet van cultuur als middel in het sociaal domein. 5. Culturele instellingen houden zich aan de governance code cultuur. 1. Samen met de cultuursector geven we uitvoering aan de cultuurvisie en de bijbehorende uitvoeringsagenda. 2. We gaan met de muziekverenigingen in gesprek over het ontwikkelen van toekomstbestendige verenigingen en visie op muziek. 3. We ondersteunen het Poppunt Drenthe. 4. We ondersteunen het Onderduikersmuseum De Duikelaar in Nieuwlande. 5. Uitbouwen van stadsprogrammering en stadstheater door Stichting Cultuurhuis Hoogeveen-De Tamboer in samenwerking met plaatselijke initiatiefnemers. 6. Fase 1, revitalisering van Stichting Cultuurhuis HoogeveenHet Podium, van de culturele huisvesting wordt uitgevoerd. 7. Het verder wegwerken van het achterstallig onderhoud van Stichting Cultuurhuis Hoogeveen-De Tamboer. 8. We werken, samen met cultuur en sociaal domein partners, aan de opgave zoals geformuleerd in het herontwerp sociaal domein en de inclusie agenda waarbij cultuur als middel wordt ingezet. 9. We zorgen door onder andere de inzet van het jeugdfonds sport en cultuur dat kinderen ondanks hun financiële thuissituatie Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
Wat gaan we meten en hoe?
Risico's en randvoorwaarden
Gemeente Hoogeveen
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
deel kunnen nemen aan cultuur. 10. We overleggen met de culturele instellingen over de gevolgen van het toepassen van de governance code. 11. We blijven inzetten op professioneel toezicht. 1. De taken die de culturele instellingen op zich hebben genomen, staan in de uitvoeringsagenda cultuur omschreven. Deze prestatieafspraken leggen we vast en meten we op basis van rapportage door de culturele instellingen. Dit wordt gemeten op basis van: inzet, bereik en kosten. 2. In de project- en jaarverslagen van culturele instellingen vragen we specifieke informatie op te nemen over de programmering en het bereik. 3. De culturele instellingen tonen aan dat de inzet van plaatselijk initiatief verder is toegenomen binnen de (stads)programmering. 4. Een gezamenlijk toekomstplan van de culturele instellingen over de huisvesting wordt vastgesteld. 5. Het actualiseren van de huisvesting van Stichting Cultuurhuis Hoogeveen-Het Podium is gerealiseerd. 6. De geplande vervangingsinvesteringen in het achterstallig onderhoud van Stichting Cultuurhuis Hoogeveen-De Tamboer is uitgevoerd (zie investeringen). 7. In project- en jaarverslagen van culturele instellingen vragen we specifiek informatie op over de inzet en het effect van cultuur als middel in het sociaal domein. 8. Culturele instellingen houden zich aan de governance code. 1.
Voorwaardelijk is dat het voorzieningenniveau van de cultuurlocaties op voldoende niveau wordt gehouden. 2. Samenwerking tussen partijen in een nieuwe netwerkorganisatie, met niet alleen culturele instellingen maar ook diverse maatschappelijke partners en inwoners, die helpen bij het organiseren, vormgeven, uitvoeren en verbinden van het culturele aanbod. 3. Voor het realiseren van de culturele ambities moet er sprake zijn van een gezond cultureel ecosysteem van culturele instellingen die midden in de samenleving staan en samen een brede culturele basis alsook (talent)ontwikkelingsmogelijkheden kunnen bieden aan de inwoners. 4. De opgaven voor de combinatiefuncties cultuur en sport vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord zijn aanvullend en gaan deels hand in hand met de huidige opgaven binnen het cultuuren sportbeleid. De opzet van de brede regeling van combinatiefuncties is wel gewijzigd en net als in de vorige bestuurlijke periode is een gemeentelijke cofinanciering van 60% vereist. Het uitgangspunt is om binnen de financiële kaders van het Gezond en Actief Leven Akkoord te blijven. Omdat de opgave nog in ontwikkeling is kan het zijn dat er aanvullende cofinanciering vereist is.
19
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Programmabegroting 2024-2027
Wat kost het? Product (Bedragen x 1000)
Realisatie Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
410 Openbaar basisonderwijs
50
49
86
86
87
87
420 Onderwijshuisvesting
5.669
6.031
5.461
5.681
5.564
5.597
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4.024
5.068
5.672
5.418
5.226
5.232
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
2.112
2.918
3.273
3.253
3.060
2.969
Lasten
540 Musea
30
30
9
9
9
9
550 Cultureel erfgoed
138
118
68
71
75
68
560 Media
1.836
1.871
1.871
1.714
1.714
1.714
Totaal lasten
13.859
16.087
16.442
16.233
15.736
15.678
080 Overige baten en lasten
0
0
0
0
0
0
410 Openbaar basisonderwijs
0
0
0
0
0
0
429
264
264
264
264
264
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4.368
3.343
2.911
2.631
2.431
2.431
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
132
57
122
122
122
122
540 Musea
0
0
0
0
0
0
550 Cultureel erfgoed
9
1
1
1
1
1
560 Media
115
102
158
0
0
0
Totaal baten
5.053
3.767
3.456
3.018
2.818
2.818
080 Overige baten en lasten
0
1
1
1
1
1
410 Openbaar basisonderwijs
50
49
86
86
87
87
420 Onderwijshuisvesting
5.240
5.767
5.197
5.417
5.300
5.333
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-344
1.726
2.761
2.787
2.795
2.801
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
1.980
2.861
3.151
3.130
2.938
2.847
Baten
420 Onderwijshuisvesting
Saldi
540 Musea
30
30
9
9
9
9
550 Cultureel erfgoed
130
117
67
70
75
67
560 Media
1.721
1.769
1.714
1.714
1.714
1.714
Totaal saldi
8.806
12.320
12.986
13.215
12.918
12.860
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: - Toekomstig aanbieder naschools cultuuraanbod - Stichting CultuurKlik - Stichting Cultuurhuis Hoogeveen - Stichting Bibliotheek Hoogeveen
20
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
01 Blijven meedoen en talentontwikkeling
Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsdocumenten • • • • • •
Cultuurvisie 2021 - 2024 (2021) Uitvoeringsagenda cultuur 2022 - 2024 Uitvoeringsplan voor- en vroegschoolse educatie (vve) 2021- 2024 Programma regionale aanpak voortijdig schoolverlaters 2020- 2024 Actieplan Hoogeveen telt mee met taal 2015-2019 Aanpak laaggeletterdheid; regionaal plan arbeidsmarktregio Drenthe 20220-2024
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Hoogeveen
Absoluut verzuim
per 1.000 leerlingen
2021
1,6
0,8
2,7
DUO/Ingrado
Relatief verzuim
per 1.000 leerlingen
2021
19
20
20
DUO/Ingrado
%
2021
2,3
1,9
1,9
DUO/Ingrado
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
Drenthe
Nederland Bron
Indicator
Omschrijving
Absoluut verzuim
"Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'."
Relatief verzuim
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
"Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'." "Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of minimaal een mbo2diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'."
Gemeente Hoogeveen
21
02 Jeugdhulp en Participatie
Programmabegroting 2024-2027
02 Jeugdhulp en Participatie Verantwoordelijk wethouder: Jeroen Westendorp
Maatschappelijk effect Het programma Jeugdhulp en Participatie zet in op ondersteuning voor en talentontwikkeling van kinderen en jongeren, op gelijke kansen voor jeugdigen in een verbindende aanpak. Daarnaast streven we met het programma naar een evenwichtige arbeidsmarkt. We stimuleren dat inwoners werk hebben en hun werk kunnen behouden. Samen met ondernemers proberen we een goed aanbod aan werkgelegenheid te realiseren. Voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt proberen we een passend aanbod te doen naar werk of sociaal-maatschappelijke activiteiten. Waar nodig zetten we voorzieningen in zoals loonkostensubsidies, jobcoaches en beschut werk.
Trends en ontwikkelingen Landelijk kinderen en jongeren Hervormingsagenda Jeugd De hervormingsagenda Jeugd van het Rijk bevat een groot pakket aan maatregelen om de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg structureel te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Gemeenten worden verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Er zal minder papierwerk en administratie nodig zijn, zodat medewerkers daar zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn. Ook zullen wijkteams worden versterkt. Betere samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs moet ervoor zorgen dat kinderen en jongeren meer met collectieve voorzieningen worden ondersteund. Doel is verder uithuisplaatsingen zoveel mogelijk te voorkomen en terug te dringen. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming van het Rijk biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst slimmer en effectiever uit kan zien. Daarbij staat het belang van kind en gezin centraal. De basisprincipes van het scenario zijn gezinsgericht, rechtsbeschermend, transparant, eenvoudig en lerend. Belangrijk uitgangspunt is dat er voor kind en gezin één vast gezicht is.
In het scenario is oog voor een goede aansluiting tussen het brede lokale veld en regionale veiligheidsteams. Het toekomstscenario wordt verder uitgewerkt en de komende vijf tot tien jaar geïmplementeerd. Voor gemeente Hoogeveen betekent dit bijvoorbeeld een transformatie van de samenwerking met Veilig Thuis Drenthe. Een nauwe samenwerking met Veilig Thuis is van groot belang. Daarnaast ontwikkelt Veilig Thuis Drenthe zich door tot een expertisecentrum huiselijk geweld en kindermishandeling (zoals eergerelateerd geweld, geweld dat voortkomt uit schadelijke traditionele gedragingen, medisch geweld, seksueel geweld, uitbuiting, ouderenmishandeling). Landelijk bestaanszekerheid Stijging minimumloon en uitkeringen Het minimumloon is gestegen van € 1.756 naar € 1.934 bruto per maand. De hoogte van de bijstandsuitkering is gekoppeld aan de hoogte van het minimumloon en is aangepast.
22
Gemeente Hoogeveen
Programmabegroting 2024-2027
02 Jeugdhulp en Participatie
Kostendelersnorm Jongeren die wonen bij hun ouders of andere huisgenoten tellen vanaf 1 januari mee als kostendelende medebewoner als ze 27 jaar worden. Dit betekent dat het inwonen van jongeren tot 27 jaar geen invloed heeft op de bijstandsuitkering van de ouders. Met de verhoging van de leeftijd van 21 naar 27 jaar kunnen bijstandsgezinnen mogelijk uit de financiële problemen blijven. Werkloosheid/ krappe arbeidsmarkt De werkloosheid is op dit moment relatief laag, met een werkloosheidspercentage van 3,6% in Nederland (3,2% in de gemeente Hoogeveen). Er zijn volop vacatures en in sommige sectoren/ beroepen is sprake van krapte op de arbeidsmarkt, zoals in de techniek, zorg en horeca. Toch staan er nog inwoners aan de kant, omdat vraag en aanbod niet op elkaar aansluiten, kandidaten onvoldoende opleiding hebben of de Nederlandse taal niet machtig zijn. Bijstandsontwikkeling Inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen hebben vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dit betekent dat er bij deze inwoners vaak sprake is van problemen op meerdere leefgebieden die intensieve begeleiding vragen om de stap richting werk te kunnen zetten. De doelgroepen jongeren en statushouders vragen extra inzet omdat hun problemen vaak ernstiger zijn.
Wetsvoorstel schuldsanering In januari 2023 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel tot wijziging van de Wsnp (Wettelijke Schuldsanering) aangenomen. De wijziging zorgt voor een verandering binnen de schuldhulpverlening. De termijn die voor een Wsnp traject staat wordt namelijk verkort van 36 naar 18 maanden. De verwachting is dat dit wetsvoorstel op 1 januari 2024 ingaat. Het minnelijke traject volgt deze ontwikkeling. Dit betekent dat de duur van reguliere schuldhulpverleningstrajecten ook zal gaan aansluiten op de termijn van 18 maanden. Ontwikkeling van de economie De economie lijkt in 2023 weinig hinder te hebben ondervonden van inflatoire effecten. De economische verwachtingen zijn gematigd positief. De laatste voorspellingen van het Centraal Plan Bureau laten economische groeicijfers zien van 1,6% in 2023 en 1,4% in 2024. Toch waarschuwen sommige instanties voor een mogelijke recessie in 2024. Regionaal kinderen, jongeren, bestaanszekerheid Kansengelijkheid Samen met onze partners in de regio werken we aan meer kansengelijkheid voor onze inwoners. We doen dit onder andere binnen de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe en samen met provincie, gemeenten en scholen binnen de Gelijke Kansen Agenda Drenthe.
In de periode 2023-2026 worden binnen de Regio Deal projecten ontwikkeld met als doel dat de generatie die nu opgroeit in de regio Zuid- en Oost-Drenthe over 30 jaar dezelfde kansen heeft als leeftijdsgenoten in de rest van Nederland. Het verbeteren van kansengelijkheid heeft naast de verbinding met onderwijs ook een raakvlak met het versterken van bestaanszekerheid en bereikbaarheid van zorg. Zorgen over jeugd Problemen rond sociale vaardigheden, emoties, mentale gezondheid en groepsdruk zijn ook in onze gemeente zichtbaar bij (zeer jonge) kinderen en jongeren. Onderzoeken bevestigen ook dat jongeren door de coronapandemie meer dan andere leeftijdsgroepen, mentale gezondheidsproblemen zoals eenzaamheid, somberheid en angst ervaren. Een zorgelijk beeld vinden ook onze partners én ook de jongeren waar wij mee in gesprek zijn gegaan in het kader van de nota jeugd.
Gemeente Hoogeveen
23
02 Jeugdhulp en Participatie
Programmabegroting 2024-2027
Transformatie kleinschaligheid Er zijn een aantal lopende ontwikkelingen in de regio Drenthe die impact hebben op zowel de inhoud als de financiering van ons Drentse jeugdzorglandschap. Met een aantal grote jeugdhulpaanbieders zijn er namelijk op dit moment gesprekken over de transformatie naar kleinschaligheid. Deze gesprekken worden gevoerd zowel op Zuid-Drents niveau door de inkoopregio als op breder niveau, namelijk in 3Noord verband. Deze ontwikkelingen sluiten aan bij de bredere landelijke transformatie naar kleinschaligheid én het afbouwen van jeugdhulp+ (gesloten jeugdzorg). Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe is onderdeel van GGD Drenthe en vervult in Drenthe een aantal wettelijke taken in de jeugd- en gezinsbeschermingsketen. Veilig Thuis Drenthe dient, samen met de gemeenten en jeugdhulporganisaties, een transformatie door te maken naar een expertisecentrum gericht op kinden gezinsbescherming. Zij hebben al aangekondigd extra middelen nodig te hebben om deze plannen te verwezenlijken. Lokaal bestaanszekerheid Armoede Voorkomen van armoede en armoede bestrijden kunnen we niet alleen. De rijksoverheid heeft een taak en treft maatregelen, bijvoorbeeld met de energietoeslag. Er zijn diverse maatschappelijke-, kerkelijke- en vrijwilligersorganisaties actief in Hoogeveen die zich inzetten voor de zwakkeren in onze samenleving.
Deze organisaties zorgen voor een waardevolle aanvulling op de gemeentelijke aanpak van armoedebestrijding. Zonder de inzet van deze organisaties zouden veel van onze inwoners in financiële moeilijkheden komen. Samen met deze organisaties bestrijden we de armoede in Hoogeveen. Deze organisaties weten vaak heel goed wat er in de samenleving speelt en welke problemen de minima ervaren. De ondersteuning die zij bieden is laagdrempelig en zij hebben vaak een belangrijke signaalfunctie. Zij komen achter de voordeuren waar de gemeente niet komt. Eén huisbezoek van een vrijwilliger zegt meer over de problemen van de klant dan een stapel formulieren of intakegesprekken. Steeds meer inwoners weten deze organisaties te vinden. Het aantal hulpvragen en de complexiteit van de hulpvragen neemt toe. Door onder andere de energie- en de inflatiearmoede komen veel inwoners in de problemen. Vrijwilligers voelen zich steeds meer professionals. De toename van de hulpvragen en de complexiteit zorgen voor een grotere belasting op de vrijwilligers. Dit vertaalt zich in subsidieaanvragen. Vrijwilligersorganisaties vragen meer subsidie aan om te voorkomen dat de continuïteit van de aangeboden hulp in gevaar komt. Het college vindt het van groot belang dat de ondersteuning aan de kwetsbaren in onze samenleving niet in gevaar komt.