Document · PDF

Kadernota 2025 Hoogeveen incl. Nota investeringen

Raadsavond 27 juni 2024, gemeente HoogeveenBij agendapunt: Strategische beschouwingen GB, CDA, PvdA, VVD en CU39.740 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Ook gaan we door met onze gebiedsgerichte (isolatie)aanpak. • Verenigingen van Eigenaren (VvE's) Onze inzet gericht op VvE's zetten we voort. We stimuleren VvE’s om samen te werken en gebruik te maken van subsidies zoals de SVVE en de SPOR-subsidie (procesondersteuning voor opschaling van renovatieprojecten). Daarnaast zoeken we naar aanvullende (rijks)middelen om deze specifieke doelgroep nog beter te kunnen ondersteunen. • Warmtenet Voor verwarming van de gebouwen zonder aardgas, kan het aanleggen van een warmtenet een goede energie-efficiënte oplossing zijn; het ontlast het elektriciteitsnet. Het haalbaarheidsonderzoek naar gebruik van warmte van Attero laat zien dat een warmtenet in Hoogeveen mogelijk is, mits de maatschappelijke kosten eerlijk en rechtmatig worden gedragen. Ervaringen in andere gemeenten

Gemeente Hoogeveen

Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Kadernota 2025

laten zien dat een warmtenet kleinschalig opzetten via nieuwbouwprojecten en collectieve initiatieven, de haalbaarheid en betaalbaarheid bevordert. Om een warmtenet te kunnen realiseren tegen zo laag mogelijke kosten, onderzoeken we de mogelijkheden van het oprichten van een warmtebedrijf. Dit bedrijf is dan verantwoordelijk zijn voor het beheer, de exploitatie en de uitbreiding van het warmtenet, waarbij warmte wordt geleverd aan verschillende gebouwen en instellingen binnen de gemeente. Welke vorm en omvang past bij onze gemeente gaan we samen met stakeholders onderzoeken en uitwerken. • Warmteprogramma Naast de uitvoering van de Transitievisie Warmte via het Hoogeveens Isolatie offensief bereiden we ons voor op de Transitievisie Warmte 2.0 die, sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet, Warmteprogramma wordt genoemd. Hiervoor werken we een verdiepingsslag uit naar mogelijke warmteopties per wijk of dorp vanuit een visie op het energiesysteem en de mogelijke warmteopties. Het Warmteprogramma wordt uiterlijk eind 2026 vastgesteld. • Soortenmanagementplan Voor het isoleren van woningen en om plannen voor (ver)bouw, renovatie en inbreiding en andere stads- en dorpsontwikkelingen doorgang te kunnen laten vinden is per woningen/project onderzoek nodig of er geen vleermuizen of andere gebouwbewonende diersoorten in de spouwmuur zitten.

Wanneer beschermde soorten in het geding zijn is er volgens de Omgevingswet een omgevingsvergunning nodig. Het aanvragen van een individuele omgevingsvergunning is zeer kostbaar en tijdrovend. Hiervoor is een oplossing: het aanvragen van een gebiedsgerichte omgevingsvergunning bij de provincie voor alle ingrepen voor het grondgebied van een gemeente, op grond van een soortenmanagementplan (SMP). Het opstellen van een SMP duurt, vanwege het jaarrond veldonderzoek, één tot twee jaar. Maar al tijdens dit onderzoek kan er een gedeeltelijke omgevingsvergunning worden aangevraagd, waardoor isoleren zonder individuele vergunning mogelijk blijft. Voor een gedeelte van de kosten voor het opstellen van het SMP is er een specifieke uitkering (SPUK) vanuit het Rijk beschikbaar. Dat gaat voor Hoogeveen om een bedrag van € 223.347. Ook kan een gedeelte van de rijksmiddelen voor uitvoering van klimaatbeleid worden ingezet (maximaal € 180.000). Het is echter nog niet duidelijk of deze middelen de volledige kosten van het opstellen en monitoren dekken. We lopen het risico dat we daardoor in 2025 aanvullende middelen zullen moeten zoeken.

Circulaire economie en circulaire leefomgeving • Afval(inzamel)beleidsplan Na de kaderstelling door de raad wordt in 2024 het afval(inzamel)beleidsplan vastgesteld, waarna actualisatie van de afvalstoffenverordening en het bijbehorende uitvoeringsbesluit kan plaatsvinden. De implementatie van de keuzes die gemaakt worden met betrekking tot de inzameling (en verwerking) van grondstoffen en afval zullen in de jaren daarna van invloed zijn op de milieuprestaties van de gemeente. Mede daardoor zullen ze ook impact hebben op de begroting van het taakveld Afval in 2025 en volgende. Deze financiële consequenties van de beleidskeuzes zijn nu nog niet in te schatten. • Visie circulaire economie en circulaire leefomgeving Circulariteit is een urgent thema dat vraagt om een gemeentelijke visie en aanpak. Er zijn meerdere lokale initiatieven in uitvoering. Het ontbreekt nog aan samenhang en borging van deze initiatieven. We starten daarom met het opstellen van een Hoogeveense visie en uitvoeringsplan dat samenhang en kader biedt voor bestaande, nog te nemen, te faciliteren en te stimuleren initiatieven van ondernemers, inwoners en partners en die van ons als gemeente. Hierbij zoeken we ook aansluiting bij overkoepelende regionale initiatieven met als doel te leren van elkaar en elkaar te versterken.

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Recreatie en toerisme Doorontwikkeling toeristisch aanbod voor bewoners, bedrijven en bezoekers Binnen de gemeente leggen we de focus op belevingsmogelijkheden voor de eigen inwoners. In samenwerking met bedrijven werken we aan een duurzaam toeristisch aanbod voor inwoners en bezoekers. Recreatie en toerisme kan binnen de gemeente een middel zijn om de brede welvaart te versterken. Agrotoerisme, wandelen voor mentaal welzijn en duurzame ontwikkelingen zijn voorbeelden waarin recreatie en toerisme een middel kan zijn. Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel / + is nadeel 340 Bijdrage Recreatieschap 570 Verwijderen slib Recreatiegebied Schoonhoven 570 Overheveling budget Leader 740 Opgave klimaat- en energiebeleid 740 Rijksbijdrage opgave klimaat- en energiebeleid 740 Bijdrage RUD 340 Toeristenbelasting 340 Forensenbelasting

Categorie 1 1 2 1 1 1 2 2

2025

2026

2027

2028

-20 1.021 -1.021 441 -45 -19

-20

2 20 -20

441 -45 -19

Toelichting mutaties Lasten 340 Recreatieschap Drenthe Op basis van de Kadernota 2025 van het Recreatieschap Drenthe houden we rekening met een voorlopige stijging van de bijdrage met € 2.459 (betreft de bijdrage in de exploitatie en het Fonds Recreatie en Toerisme). Deze stijging is voornamelijk het gevolg van verwachte loon- en prijsontwikkeling 2025 volgens indexen CPB. 570 Recreatiegebied Schoonhoven In 2015 is een groot gedeelte van het recreatiegebied Schoonhoven verkocht aan Stichting Het Drentse Landschap. Uitsluitend de openbare gedeelten waar de gemeente, vanuit haar publiekrechtelijke taak, een verantwoording heeft, blijven in beheer bij de gemeente. Het gaat hier voornamelijk om behoud van de zwemkwaliteit. Eens in de twee jaar moet het slib uit de kleine vijver worden verwijderd. Om deze werkzaamheden uit te voeren in 2028 moet hiervoor € 20.000 worden opgenomen. 570 Overheveling budget Leader Het structurele budget voor het Leader programma West Drenthe hevelen we over van het programma Duurzaam en gastvrij naar Programma RO en sport, gezien de aard van de uitgaven. 740 Opgave klimaat- en energiebeleid Vanuit het Rijk komt er in 2025 geld voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. Dit geld kan bijvoorbeeld ingezet worden om extra personeel aan te trekken, kennis te vergroten en externe kennis in huis te halen.

We zetten deels in op extra capaciteit, waarvoor € 530.740 naar de SWO gaat. Het resterende bedrag van € 489.846 blijft beschikbaar voor onder andere de herziening van de Transitievisie Warmte, de actualisatie van De groende draad, uitvoeringsplan duurzamer Hoogeveen en het laten opstellen van een soortenmanagementplan. Gemeente Hoogeveen

Duurzaam en gastvrij Hoogeveen

Kadernota 2025

740 Bijdrage RUD Gebaseerd op trends op de arbeidsmarkt, de verplichte aanbesteding van een nieuw zaaksysteem en stijgingen in het personeelsloon, voorzien we een toename van € 441.000 van de bijdragen aan de RUD. Dit wordt deels veroorzaakt door een structurele impact van 9% als gevolg van de Omgevingswet. Het gehanteerde groeimodel van Risico Gestuurd Toezicht, waarvoor in 2021 werd gekozen, wordt naar verwachting in 2025 volledig gerealiseerd. De directe productieve uren bij de RUD stijgen weliswaar, maar de formatieve gevolgen bedragen slechts een uitbreiding van 3 fte doordat de ondersteunende teams in 2024 al uitgebreid zijn. Het overheadpercentage daalt in 2025 van 26,4% naar 26,2%. De inflatie uit de augustusraming van het CPB is meegenomen, dit levert een indexatie op van 4,6% op. Op moment van schrijven moet de begroting voor 2025 nog behandeld worden door achtereenvolgens het Dagelijks en Algemeen Bestuur van de RUD. Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting 2025 nemen we de definitieve verhoging voor de RUD op. Baten 340 Toeristenbelasting In 2023 heeft de afrekening van de toeristische overnachtingen 2022 met verhuurder plaatsgevonden. Er is sinds 2021 sprake van een gestage groei van het aantal overnachtingen. 2020: 83.164, 2021: 95.588 en 2022 109.738.

340 Forensenbelasting Gelet op de ontwikkeling sinds de invoering van de forensenbelasting in 2021 kan de opbrengst structureel verhoogd worden. Welke grote ontwikkelingen zien we op de gemeente afkomen voor de volgende 10 jaar (Niet zijnde investeringen): Uitbreiding Emissiehandelssysteem (ETS) naar de gebouwde omgeving Vanaf 2027 wordt er nieuwe Europese wetgeving van kracht, waarmee de CO2 die vrijkomt door het gebruik van fossiele brandstoffen in de gebouwde omgeving, het wegvervoer en overige sectoren, zoals de kleine industrie, wordt belast. Dit heet het Emissiehandelssysteem 2 (ETS2). De verwachting is de kosten voor het gebruik van fossiele brandstoffen voor onze inwoners, ondernemers en de gemeente vanaf 2027 gaan toenemen. Het doel van deze wetgeving is om het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken. Om inwoners en ondernemers te ondersteunen met het verduurzamen start er vanaf 2026 een Sociaal Klimaatfonds. Hiermee zullen er naar verwachting meer subsidies en ondersteuningsmaatregelen voor energiebesparende- en verduurzamingsmaatregelen beschikbaar komen voor onze inwoners en ondernemers. Vanaf 2027 zullen de opbrengsten van de CO2-belasting worden gebruikt om het Sociaal Klimaatfonds verder te vullen.

Ruimtebeslag energietransitie De ruimtelijke inpassing van het duurzame energiesystemen, met onder andere windmolens, zonneparken, hoogspanningsleidingen, schakelstations en ondergrondse leidingen is een grote uitdaging. Bovendien is dit systeem sterk ordenend en geeft het richting aan toekomstige (stedelijke en economische) ontwikkelingen. Zo kan de beschikbaarheid van energie infrastructuur (of juist het ontbreken hiervan) ervoor zorgen dat sommige economische activiteiten en bedrijven zullen verdwijnen, terwijl anderen juist tot bloei komen. Ook heeft dit directe effecten in de (openbare) ruimte in wijken en dorpen, waar ruimte gezocht moet worden voor de extra elektriciteitskasten om de verzwaring van het net uit te kunnen voeren en voor opslag van elektriciteit in accu's.

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur Trends en ontwikkelingen Ondermijning Ondermijning gaat om verwevenheid tussen de (illegale) onderwereld en de (legale) bovenwereld en heeft een link met georganiseerde misdaad. In september 2023 is het rapport van de Rekenkamercommissie naar ondermijning in de gemeente Hoogeveen verschenen. Volgens het onderzoek is er in onze gemeente een groot probleem op het gebied van ondermijning. De organisatorische aanpak hiervan is onder de maat: de gemeente heeft geen goede informatiepositie, reageert op incidenten en heeft weinig capaciteit. Ook wordt ondermijning veelal gezien als een veiligheidstaak, terwijl ondermijning niet alleen een veiligheids-, maar een breed maatschappelijk probleem is. Daarom dient er integraal te worden samengewerkt en is er ook een grote rol weggelegd voor andere gemeentelijke afdelingen. Er volgt daarom een integraal en structureel plan van aanpak ondermijning. Voor dit plan wordt in belangrijke mate gesteund op bestaande gemeentelijke taken en middelen. Voor een deel van het plan van aanpak zijn echter aparte middelen nodig. Conform afspraak met uw raad vindt u in de Kadernota het plan van aanpak ondermijning en de voorgestelde keuzes. Jeugdproblematiek Hangplekken zijn van alle tijden; de behoefte om vrienden te ontmoeten, samen wat te kletsen en te lachen op een eigen plek, heeft altijd bestaan.

De meeste jongeren zorgen tijdens het samenkomen niet voor problemen in de openbare ruimte. Wanneer toch overlast van (hang)jongeren wordt ervaren, is dit vaak afhankelijk van de mate van alcohol- en of drugsgebruik, onderliggende ruzies, geluidsniveau en vernielingen. Uit onderzoek blijkt dat het totaal aantal minderjarige verdachten de afgelopen 15 jaar is gedaald. Met recht een stap in de goede richting. Wel blijkt uit dezelfde onderzoeken dat er een opvallende stijging plaatsvindt als het gaat om andere vormen van criminaliteit onder jongeren. Voorbeeld hiervan is het gebruiken van geweld of het bij zich dragen en of gebruiken van wapens. Mogelijke redenen van dit fenomeen kunnen gezocht worden in de sociale status en (onderlinge) reputatie van de jongere. Er is de afgelopen jaren een verschuiving te zien in het karakter van jeugdcriminaliteit. Door de toenemende digitalisering ontstaan er nieuwe digitale vormen van criminaliteit. Hierbij valt te denken aan online fraude, shamesexting, sextortion en online pesten. Deze zaken hebben veel impact op de slachtoffers zelf maar ook op ouders/verzorgers, familie, betrokken jeugd en de school. De komende jaren willen we inzetten op het vergroten van de digitale weerbaarheid van jongeren door onder meer de inzet van Bureau Halt op school en tijdens ouderavonden. Binnen de begroting hebben we middelen voor deze intensivering.

Digitalisering De verregaande digitalisering brengt ook negatieve effecten zoals cybercrime, desinformatie (misleidende- of onjuiste informatie), deepfake (gemanipuleerd audio- of videomateriaal) en doxing (privé informatie van iemand op internet openbaren) met zich mee. De landelijke overheid voert informatiecampagnes om Nederlanders hiervan bewust te maken. Desinformatie kan bijvoorbeeld inspelen op het maatschappelijke ongenoegen rond een bepaald besluit en polarisatie in de hand werken. Deepfake kan zelfs gebruikt worden om bijvoorbeeld verkiezingen te manipuleren, te pesten of haat te zaaien. Onderzoek heeft aangetoond dat er sprake is van verdere verharding door het vervagen van de grens tussen activisme en extremisme en het gebruik van contra strategieën tegen de overheid en personen. Sociale media spelen een belangrijke verbindende en aanjagende rol. In de samenleving zien we een toename van bedreigingen van politici, wetenschappers, maar ook politiemensen. Het publiceren van privégegevens van iemand zorgt voor veel leed en angst bij degenen die het betreft. De gemeente volgt ontwikkelingen op social media rond gevoelige thema’s om het sentiment te peilen en in voorkomende gevallen actie te ondernemen. Wanneer het een strafrechtelijke overtreding betreft doen wij aangifte. De komende jaren willen we niet alleen inzetten op het verGemeente Hoogeveen

Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

Kadernota 2025

groten van de digitale weerbaarheid van jongeren, maar ook van andere doelgroepen zoals ouderen en ondernemers. Daarnaast willen we binnen onze organisatie het bewustzijn en de kennis met betrekking tot de deze vraagstukken vergroten. Binnen de begroting hebben we middelen voor deze intensivering. Zorg en Veiligheid We zien de laatste jaren een toename van het aantal incidenten van personen met verward gedrag. In 2021 ging het om 321 meldingen. In 2023 ging het om 475 meldingen volgens de cijfers van de politie. Het gaat in deze situaties vaak om personen met problemen op meerdere leefgebieden die leiden tot een veiligheidsprobleem. De reeds geboden hulp brengt (nog) niet het gewenste effect. Proactief ingrijpen is dan gewenst. De pilot 'aanpak complexe problematiek in het veiligheidsdomein' is inmiddels gestart. Crisisbeheersing Het afnemende vertrouwen in de overheid, de vluchtige connectiviteit en de sociale cohesie die onder druk staat, maken het lastiger om na een crisis terug te veren. Vergroten van veerkracht en weerbaarheid worden daarom belangrijker. Initiatieven van maatschappelijke veerkracht en burgerhulp moeten we – waar nodig en gewenst – ondersteunen. Verder zien we dat de ontwikkeling van data en technologie niet stilstaat. Data- en informatie gestuurd werken is met name bij incidenten en crises steeds van groter belang.

Dagelijks worden we geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. Voor crisisbeheersing hebben vooral de extreme weersomstandigheden grote effecten. Het wordt warmer, waardoor de druk op de hulpdiensten toeneemt, het wordt droger wat de kans op natuurbranden vergroot en de zeespiegel stijgt waardoor de kans op overstromingen toeneemt. Samen met de Veiligheidsregio Drenthe en de crisispartners bereiden wij ons hierop voor. Coffeeshop Naar aanleiding van een nadrukkelijke wens van de gemeenteraad heeft de burgemeester inmiddels de kaders voor het coffeeshopbeleid vastgesteld. De voorbereidingen om tot een vestiging te komen zijn opgestart. Aan de vestiging zijn twee belangrijke onderwerpen verbonden. Enerzijds vraagt de vestiging om een concreet toezicht- en handhavingsbeleid en anderzijds moet er voldoende aandacht zijn voor preventie en voorlichting (intern en extern). Laatstgenoemde moet ook integraal worden opgenomen in het Preventie- en handhavingsplan alcohol, drugs en tabak dat uiterlijk in januari 2025 moet worden vastgesteld. Met de procedure om te komen tot de keuze voor een definitieve exploitant kan pas worden begonnen als op bovenstaande zaken ook concreet zicht is. Eventuele financiële consequenties daarvan zijn op dit moment nog niet duidelijk.

Het Preventie- en handhavingsplan alcohol, drugs en tabak valt gedeeltelijk onder het programma Gezond en Vitaal. Raadsinformatiesysteem In 2024 wordt een onderzoek gestart naar het gebruik van de raadsinformatiesystemen (RIS). Onderzocht wordt of het gebruik van één RIS kwaliteit verhogend, efficiënter en wenselijk is. Mogelijk komen hier aanpassingen uit voort die kosten met zich meebrengen. Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel / + is nadeel 010 Salarissen bestuur 010 Strategische personeelsplanning griffie 010 Gemeenteraad 010 Accountantskosten jaarrekening 010 Stedenband Martin 66

Categorie

2025

2026

2027

2028

1 1/2 1 2 3

42 136 91 50 10

42 26 91 50 10

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel / + is nadeel 010 Vereniging Nederlandse Gemeenten 020 Overige leges 020 Leges rijbewijzen 020 Communicatie rondom verkiezingen 020 Verkiezingen 020 Presentiegelden 120 Veilig - aanpak ondermijning

Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

Categorie

2025

2026

2027

2028

1 2 2 2 2 2 3

25 -10 -16 13 -65 -50 540

25 -10 -3 13

25 -10 6 13 65 50 540

25 -10 6 13

540

Toelichting mutaties 010 Salarissen bestuur De lasten op dit onderdeel moeten voor de komende jaren naar boven worden bijgesteld met € 42.000. Dit is hoofdzakelijk het gevolg van de stijging van de APPA en ABP-pensioenpremie met 3,03% voor de burgemeester, wethouders en gewezen en voormalig wethouders. 010 Strategische personeelsplanning griffie In verband met het binnenkort bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd van een medewerker wordt er ingezet op strategische personeelsplanning en gaan we alvast starten met de werving van een nieuwe medewerker. Hierdoor blijft de kwaliteit van de ondersteuning van de raad gewaarborgd (€ 110.000). Daarnaast wordt ook de functieopbouw en -waardering van de griffie geactualiseerd (€ 26.000). 010 Gemeenteraad Op basis van realisatiecijfers zien we jaarlijks een tekort op de vergoeding voor de gemeenteraad van € 27.000. In het verleden werden de facturen voor het raadsinformatiesysteem deels betaald door de SWO. Dit bleek niet rechtmatig te zijn en is rechtgetrokken in de jaarrekening 2023. Nu moet dit ook juist worden opgenomen in programmabegroting voor de komende jaren (€ 64.000). 010 Accountantskosten controle jaarrekening Door de vele extra werkzaamheden die de accountant moet uitvoeren zien we hier jaarlijks een tekort op het dit budget. De verwachting is niet dat de komende jaren het aantal regelingen (o.a.

SiSa) zal afnemen waardoor we de begroting bijstellen met € 50.000. 010 Vereniging Nederlandse Gemeenten De contributie en bijdragen aan de Vereniging Nederlandse Gemeenten stijgen de komende jaren, dit als gevolg van de loon en prijsontwikkelingen. 010 Stedenband Martin De stedenband (partnerschap) met de gemeente Martin (Slowakije) wordt m.i.v. 2024 weer voortgezet, dit na een periode van jaren op een laag pitje vanwege de bezuinigingen in 2020. De samenwerking heeft tot doel, het intensiveren van het partnerschap om in gezamenlijkheid maatschappelijke, sociale en economische projecten uit te voeren. Zonder financiële steun van de gemeente Hoogeveen is het niet mogelijk om de Stedenband te continueren, daarom wordt vanaf 2025 jaarlijks een bedrag van € 10.000 opgenomen ter bekostiging van dit partnerschap. 020 Overig Leges De begrote opbrengst is op basis van de meerjarenbegroting 2023 structureel naar beneden bijgesteld met € 10.000. Gelet op de opbrengst - op basis van realisatie - blijkt deze bijstelling niet noodzakelijk te zijn geweest, daarom wordt deze nu weer met € 10.000 naar boven bijgesteld. Gemeente Hoogeveen

Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur

Kadernota 2025

020 Leges rijbewijzen De opbrengsten van de leges rijbewijzen is bijgesteld, deze opbrengst is afhankelijk van het aantal (verwachte) aanvragen op basis van informatie van de RDW voor de komende jaren. 020 Communicatie rondom verkiezingen Op 7 maart 2024 heeft de raad besloten om de campagneborden voor de verkiezingen af te schaffen en jaarlijks een budget van € 12.710 ter beschikking te stellen voor een onlinecampagne met als doel kiesgerechtigde inwoners van de gemeente Hoogeveen te bewegen te gaan stemmen. 020 Verkiezingen/Presentiegelden In verband met de vroegtijdige Tweede Kamer verkiezingen in 2023 vervallen de geplande verkiezingen in 2025. De volgende verkiezingen voor de leden van de Tweede Kamer vinden maximaal 4 jaar later plaats. 120 Aanpak ondermijning De Rekenkamercommissie heeft een rapport opgesteld over de aanpak van ondermijning. De conclusie van de Rekenkamer is dat de organisatorische aanpak van ondermijning onder de maat is: de gemeente heeft geen goede informatiepositie, reageert op incidenten en heeft te weinig capaciteit. De raad heeft het college opdracht gegeven om te komen tot een plan van aanpak ondermijning, met ambities en formatie. Het plan is gereed, de benodigde middelen zijn opgenomen in het plan van aanpak. We bekijken of we dit bedrag door herschikking van bestande middelen nog omlaag kunnen brengen.

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel/ + is nadeel Index inkomsten 3,2% 070 Algemene uitkering: Decembercirculaire 070 Algemene uitkering: Verleggen basisjaar Kapitaallasten investeringen

Categorie

2025

2026

2027

2028

1 1 1 1

-650 -1.071 -5.100 -432

-650 -839 -5.100 45

-650 -2.948 -5.100 280

-650 -4.344 -5.100 475

Toelichting mutaties Baten Index inkomsten 3,2% Jaarlijks indexeren we onze inkomsten. Dit betreft een indexering van de OZB, gemeentelijke leges, huuropbrengsten etc. Hiervoor hanteren we het CPI-indexcijfer vanuit de circulaire gemeentefonds. Deze is op dit moment 3,2%. Hiermee worden de inkomsten met € 680.000 verhoogd. Aan de lastenkant houden we ook rekening met de OZB-stijging (€ 30.000) van gemeentelijke gebouwen. Deze baten en lasten worden uiteindelijk onder verschillende programma's verwerkt in de begroting. 070 Algemene uitkering Uitkomsten Decembercirculaire Het uitgangspunt voor de begroting 2024 waren de uitkomsten van de Meicirculaire 2023. De uitkomsten van de Decembercirculaire 2023 is op dit moment de laatste stand die bekend is. In de begroting 2025 zullen we de uitkomsten van de Meicirculaire 2024 opnemen. Verleggen basisjaar Wij nemen in de meerjarenbegroting geen inflatie c.q. loon- en prijsstijging op aan de lastenkant voor de jaren 2026 t/m 2028. Hiervoor is het noodzakelijk dat we de batenkant op dezelfde wijze begroten, namelijk op constante prijzen. In de kadernota worden de lasten en de batenkant voor het jaar 2025 wel op basis van lopende prijzen begroot. Hierdoor verspringt het basisjaar. Voor de algemene uitkering nemen we voor 2025 en volgende jaren een correctie op van de uitkeringsfactor.

Hiervoor hanteren we de index voor loon- en prijsstijging CEP. Vanuit de septembercirculaire 2023 komt dit uit op € 5,1 miljoen. Kapitaallasten investeringen Op basis van de mutaties in de investeringen zoals opgenomen in deze kadernota zijn de kapitaallasten daarvan opgenomen. Bij de Programmabegroting 2025 worden de kapitaallasten (ook met de resultaten van de jaarrekening 2023) geactualiseerd.

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Overzicht overhead

Overzicht overhead Trends en ontwikkelingen Organisatieontwikkeling en modernisering bedrijfsvoering Maatschappelijke en technische (digitale) ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Dit heeft impact op de wijze waarop de dienstverlening van de gemeenten wordt vormgegeven en de manier van (samen) werken binnen de organisatie en met ketenpartners. Om deze ambities te realiseren, moet de slagkracht van de SWO flink worden vergroot. Het is noodzakelijk om de IV-processen en governance (sturing) te moderniseren om deze ambities te kunnen realiseren. Om te bepalen waar de organisatie staat voor wat betreft digitale transformatie en de digitaliseringsopgave wordt een extern onderzoek uitgevoerd. De uitkomsten worden in de loop van 2024 gepresenteerd aan het bestuur van de SWO. De uitkomsten van dit onderzoek en de mogelijke financiële effecten zijn daarom nog niet verwerkt in de begroting van de SWO van 2025 en kunnen daarmee ook nog niet vertaald worden in deze kadernota en worden met een afzonderlijk voorstel geagendeerd. Financiële ontwikkeling Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel / + is nadeel 040 Bijstelling budget Public Relations 040 Tractie buurtbeheer (Stark) 040 Bijdrage SWO - obv kadernota SWO 040 Uitvoering Wet openbare overheid (Woo)

Categorie

2025

2026

2027

2028

2 1 1 1

-40 30 4.000 183

-40 30 4.000 197

Toelichting mutaties 040 Bijstelling budget Public Relations Uit realisatiecijfers blijkt enkele jaren een onderbesteding van dit budget. De lagere besteding komt met name door kosten inhuur communicatieadviseur ten behoeve Dutch Techzone die vanaf 2021 zijn komen te vervallen. Dergelijke kosten worden sindsdien betaald vanuit de regiodeal en de bijdrage per inwoner. Daarom stellen we het budget naar beneden bij. 040 Tractie buurtbeheer (Stark) naar SWO De uitvoering van de openbare ruimte (buurtbeheer) wordt voor een belangrijk deel uitgevoerd door Stark. Het beschikbaar stellen van o.a. tractiemiddelen en werkkleding is een verantwoordelijkheid van de opdrachtgever. Met Stark is afgesproken dat de huidige tractiemiddelen overgaan naar de gemeente Hoogeveen. De benodigde tractiemiddelen van Stark worden per 1-1-2025 tegen een boekwaarde van € 150.000 overgenomen door de gemeente. Omdat wij de tractiemiddelen hebben ondergebracht bij de SWO gaan ook deze middelen naar de SWO. De € 30.000 betreft de kapitaallasten. Dit wordt verrekend met taakveld 570 buurtbeheer onder programma Aantrekkelijk wonen en woonomgeving en is voor de begroting budgetneutraal. 040 Bijdrage SWO In de kadernota van de SWO zijn de volgende mutaties opgenomen: Mutaties Cao-ontwikkeling 2024: 6% (3,8%) Effecten periodieken 2025 Herwaarderingen HR21 - 2024

Gemeente Hoogeveen

2025

2026

2027

2028

1.350.000 640.000 130.000

Kadernota 2025

Mutaties Cao-ontwikkelingen 2025: 5,8% Indexatie energie, brandstofkosten, onderhoudskosten Indexatie op kosten software Indexatie exploitatie als gevolg van index investeringen Totaal

Overzicht overhead

2025

2026

2027

2028

3.100.000 100.000 250.000 90.000 5.660.000

De bijdrage van Hoogeveen aan de SWO is 70,72%, dit is een verhoging van € 4 miljoen. Bij de begroting passen we de bijdrage aan op basis van de begroting van de SWO. 040 Uitvoering Wet openbare overheid (Woo) Via het gemeentefonds hebben we middelen ontvangen voor de uitvoering van de Wet openbare overheid (Woo). Deze middelen willen we beschikbaar stellen aan de SWO om zorg te dragen dat worden voldaan aan de Woo-vereisten.

Gemeente Hoogeveen

Investeringen

Kadernota 2025

Investeringen De investeringen worden toegelicht in bijlage 2: nota investeringen. De volgende investeringen nemen we op deze kadernota om te verwerken in de programmabegroting 2025-2028. Blijven meedoen en talentontwikkeling Omschrijving Onderwijshuisvesting

Personeelskosten

2.500.000

Investering Kadernota 2025 4.500.000 2.500.000 2.500.000 2.500.000 2.500.000

Algemene exploitatie 4.500.000 2.500.000 2.500.000 2.500.000 2.500.000

12.000.000

2.500.000

14.500.000

2026

1.750.000

2027

Jaar 2024 2025 2026 2027 2028 Totaal

Gymvoorziening nieuwbouw RSG Wolfsbos

Voorzieningen nieuwbouw RSG Wolfsbos

Gymvoorziening RENN4

1.750.000

3.250.000

1.500.000 6.500.000

2028 Totaal

1.000.000 1.000.000

1.625.000 1.625.000

3.250.000

1.418.245

2025

337.152

2026

1.537.848

1.875.000

2026 2027

2024

Totaal 72

Bijdrage derden

Totaal Bentickspark

Mutatie Kadernota 2025

2028 Totaal

Totaal Cultuur - Podium

Investering MJB 2024 4.500.000 2.500.000 2.500.000 2.500.000 -

1.625.000 1.625.000 -

3.250.000 1.068.245

350.000

1.068.245

350.000

1.875.000

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Investeringen

Gezond en vitaal Omschrijving

Jaar

Investering MJB 2024

Mutatie KaderInvestering nota 2025 Kadernota 2025

Vergroening Krakeel

2024

50.000

2.000

48.000

Totaal

50.000

2.000

48.000

2024 2025 2026 2027 Totaal

360.000 360.000 360.000 360.000 1.440.000

3.000 3.000 3.000 3.000 12.000

357.000 357.000 357.000 357.000 1.428.000

50.000 50.000 50.000 50.000 200.000

Mutatie Kadernota 2025

Investering Kadernota 2025 2.175.000

Uitvoering klimaatadaptatie

Aanvalsplan vergroening, biodiversiteit

2025 2026 2027 2028 Totaal

Personeelskosten

Algemene exploitatie

Bijdrage derden

Economie Omschrijving Herinrichting Hoofdstraat-Zuid

Regio Stedenfonds

Gemeente Hoogeveen

Jaar 2024

Investering MJB 2024 2.175.000

Personeelskosten

Algemene exploitatie 2.175.000

Bijdrage derden

Totaal

2.175.000

2024

1.309.000

129.600

1.438.600

93.000

.345.600

2025

282.000

460.000

742.000

70.000

672.000

Totaal

1.591.000

589.600

2.180.600

163.000

2.017.600

Investeringen

Kadernota 2025

Aantrekkelijk wonen en woonomgeving Omschrijving

Jaar

Investering MJB 2024

Budget speelvoorziening

2024

198.400

2025

108.000

2026

252.400

2027

295.400

2028

Speel- en sportvoorzieningen Zuiderpark

Reconstructies openbaar groen

Asfaltprogramma wegen

Asfaltprogramma fietspaden

Mutatie Kadernota 2025

Investering Kadernota 2025

Personeelskosten

198.400

2.000

196.400

284.000

7.400

276.600

252.400

2.000

250.400

295.400

7.400

288.000

320.000

3.000

317.000

496.000

1.350.200

21.800

1.328.400

13.500 13.500 27.000

50.000 50.000 100.000

176.000

Algemene exploitatie

Bijdrage derden

Totaal

854.200

2024 2025 Totaal

63.500 63.500 127.000

2024 2025 2026 2027 2028 Totaal

130.000 130.000 130.000 130.000 520.000

30.000 35.000 41.000 177.000 283.000

130.000 160.000 165.000 171.000 177.000 803.000

3.000 3.000 3.000 3.000 3.000 15.000

127.000 157.000 162.000 168.000 174.000 788.000

2024 2025 2026 2027 2028 Totaal

962.000 962.000 962.000 962.000 962.000 962.000

962.000 962.000 962.000 962.000 962.000 4.810.000

18.000 18.000 18.000 18.000 18.000 90.000

944.000 944.000 944.000 944.000 944.000 4.720.000

372.000 372.000

372.000 372.000 372.000 372.000 372.000 1.860.000

15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 75.000

357.000 357.000 357.000 357.000 357.000 1.785.000

2024 2025 2026 2027 2028 Totaal

3.848.000 372.000 372.000 372.000 372.000 1.488.000

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Omschrijving Wegen en fietspaden

Investeringen

Jaar 2024 2025 2026 2027 Totaal

Vervanging beschoeiingen

2025 2026 2027 2028 Totaal

Zuiderparkbrug

2024 Totaal

Damwand Industriehaven NZ

Berkenlaanbrug

Schooldijkjebrug

Kalmoesbrug

Gemeente Hoogeveen

Investering MJB 2024 1.405.000 900.000 100.000 380.000 2.785.000

Mutatie Kadernota 2025

Investering Kadernota 2025 1.405.000 900.000 100.000 380.000 2.785.000

Personeelskosten 13.050 9.000 1.000 3.800 26.850

Algemene exploitatie 1.291.950 891.000 99.000 376.200 2.658.150

Bijdrage derden 100.000

100.000

236.420 236.420 236.420 236.420 945.680

48.000 48.000

1.500 1.500

46.500 46.500

2024 Totaal

2.177.420 2.177.420

10.500 10.500

2.166.920 2.166.920

2025 Totaal

80.250 80.250

1.500 1.500

78.750 78.750

2025 Totaal

66.000 66.000

1.500 1.500

64.500 64.500

2026 Totaal

215.000 215.000

1.500 1.500

213.500 213.500

Investeringen

Kadernota 2025

Ruimtelijke ordening en sport Omschrijving Renoveren bestaande buitensportvelden

Kleedkamer accommodaties buitensport

Jaar 2024 2025 2028 Totaal

Investering MJB Mutatie 2024 Kadernota 2025 446.000 -246.000 255.000 600.000 446.000 609.000

Investering Kadernota 2025 200.000 255.000 600.000 1.055.000

Personeelskosten 9.000 9.000 9.000 27.000

Algemene exploitatie 191.000 246.000 591.000 1.028.000

15.000 15.000 15.000 15.000 60.000

1.493.848 1.720.885 1.446.005 683.074 5.343.812

Personeelskosten 10.000 10.000

Algemene exploitatie 890.000 890.000

Bijdrage derden

Personeelskosten

Algemene exploitatie

Bijdrage derden

2024 2025 2026 2027 Totaal

1.508.848 1.735.885 1.461.005 698.074 5.403.812

Jaar 2025 Totaal

Investering MJB 2024 1.260.000 1.260.000

Mutatie Kadernota 2025 -360.000 -360.000

Investering Kadernota 2025 900.000 900.000

Bijdrage derden

Veilige bereikbaarheid Omschrijving Vervanging parkeerautomaten

Veilig Hoogeveen en zichtbaar en transparant bestuur Omschrijving Nieuwbouw brandweerkazerne

Vervanging laptops/Ipads gemeenteraad

Jaar 2024 2025 2026 Totaal 2024 2026 2028 Totaal

Investering Mutatie Investering MJB 2024 Kadernota 2025 Kadernota 2025 11.590.000 -11.590.000 0 11.590.000 11.590.000 pm pm 11.590.000 11.590.000 64.000

64.000

pm 64.000 64.000

64.000 pm 64.000 128.000

0 11.590.000 pm 11.590.000

64.000 pm 64.000 128.000

Gemeente Hoogeveen

Totaaloverzicht investeringen

Kadernota 2025

Totaaloverzicht investeringen Jaar 2024

Investering MJB Mutatie 2024 Kadernota 2025 28.777.413 -11.706.400

Investering Kadernota 2025 17.071.013

Personeelskosten 198.550

Algemene exploitatie 15.076.863

Bijdrage derden 1.795.600

2025

8.819.635

12.774.572

21.594.207

175.900

20.746.307

672.000

2026

6.352.405

5.234.268

11.586.673

58.500

11.528.173

2027

5.697.474

5.202.420

10.899.894

65.200

10.834.694

2028

7.781.420

48.000

7.733.420

49.646.927

19.286.280

68.933.207

546.150

65.919.457

2.467.600

Totaal

Investeringen buiten het investeringsplafond Onderdeel programma Gezond en vitaal Budget rioleringswerkzaamheden De raad heeft op 22 december 2022 het Riolering en Water Programma De Wolden 2023-2028 vastgesteld. Om deze ambities en doelstellingen te halen, gaan we de komende jaren met verschillende activiteiten en maatregelen aan de slag. In deze kadernota is jaarschijf 2028 toegevoegd.

Omschrijving Budget rioleringswerkzaamheden

Jaar 2024

Personeelskosten 75.000

Algemene exploitatie 7.085.800

2025

7.160.800

75.000

7.085.800

2026

2.160.800

75.000

2.085.800

2027

2.160.800

75.000

2.085.800

2028

2.160.800

75.000

2.085.800

18.643.200

2.160.800

20.804.000

375.000

20.429.000

Totaal

Investering Mutatie Investering MJB 2024 Kadernota 2025 Kadernota 2025 7.160.800 7.160.800

Bijdrage derden

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Bijlage 1 Overzicht mutaties exploitatie

Bijlage 1 Overzicht mutaties exploitatie Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel / + is nadeel Blijven meedoen en talentontwikkeling 430 Vervoer leerlingen 430 Indexatie welzijnswerk 530 Indexatie culturele instellingen 530 Huisvestingsbijdrage culturele instellingen

2025

2026

2027

2028

2 2 1 3

65 40 117 20

Jeugdhulp en Participatie 610 Moeders van Hoogeveen 620 Eerder erbij 620 Indexatie Veilig Thuis Drenthe (VTD) 620 Indexatie Welzijnswerk 630 Kwijtschelding belastingen 630 Aanpak armoedebestrijding 630 Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 630 Integrale dienstverlening 672 Integrale dienstverlening 672 Eerder erbij 672 Moeders van Hoogeveen 672 Jeugdhulpregio Drenthe 672 Indexatie jeugdhulp 682 Indexatie jeugdhulp (jeugdbescherming/-reclassering) 682 Gecertificeerde instellingen 710 Indexatie Jeugdgezondheidszorg (GGD)

1 3 1 1 2 3 3 2 2 3 1 2 1 1 1 1

160 21 78 44 -75 1.100 136 20 -20 -21 -160 90 836 99 275 62

160 21 78 44 -75 1.375 136 40 -40 -21 -160 90 762 90 275 62

160 21 78 44 -75 1.650

60 -60 -21 -160 90 762 90 275 62

Gezond en Vitaal 430 Vervoer leerlingen 570 Stimuleringsregeling biodiversiteit 570 Aanvalsplan groenblauw 610 Welzijnswerk: amw 610 Indexatie Welzijnswerk 610 Interwonen 620 Onafhankelijke cliëntondersteuning 660 Wmo vervoer 671a Wmo hulp bij huishouden 671b Wmo begeleiding 671c Wmo dagbesteding 681a Beschermd wonen 710 Indexatie Algemene gezondheidszorg GGD

2 3 3 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1

65 48 32 99 185 24 55 24 527 245 133 -1.500 2

65 48 32 99 185 24 55 24 539 252 137

Economie Versterking samenwerkingsstructuur op het gebied van Circulaire Economie (CE) Toekomstbestendige Bedrijven Terreinen (TBBT)

Gemeente Hoogeveen

Categorie

Kadernota 2025

Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel / + is nadeel Aantrekkelijk wonen en woonomgeving 210 Indexatie onderhoudsbudgetten wegen etc. 570 Indexatie onderhoudsbudgetten groen etc. 570 Areaaluitbreiding groen 570 Indexatie Welzijnswerk 570 Tractie buurtbeheer (Stark) 750 Begraafrechten 750 Wettelijke verlengingen grafrecht

Bijlage 1 Overzicht mutaties exploitatie

2025

2026

2027

2028

2 2 2 2 1 1 1

150 84 2 4 -30 19 39

150 84 2 4 -30 19 38

Ruimtelijke ordening en sport 520 Indexatie onderhoudsbudgetten sportterreinen 520 Indexering beheersovereenkomsten buitensport 570 Visievorming/Uitvoering programma Landelijk gebied 570 Overheveling budget Leader 810 Programma Vitale Vakantieparken 810 Omgevingswet en Omgevingsplan 810 Omgevingsvisie 810 Indicatieve rijksbijdrage implementatie Omgevingswet 810 Indicatieve decentralisatie-uitkering WKB 810 Ruimtelijk beleid en procedures 810 Planschadevergoeding

2 2 3 3 2 1 1 1 1 2 2

6 11 50 20 206 930 150 -265 -30 35 1

6 11 50 20 139 500 20

6 11 50 20 80 400

6 11 50 20 p.m. 400

36 1

37 1

Veilige bereikbaarheid 210 Indexatie onderhoudsbudgetten 220 Onderhoud parkeerautomaten 660 Gehandicaptenparkeervergunningen (lasten) 660 Gehandicaptenparkeervergunningen (baten) 740 Commissie Milieuhygiëne vliegveld (lasten) 740 Commissie Milieuhygiëne vliegveld (baten)

2 2 2 2 2 2

6 81 5 -9 -9 9

6 35 5 -9 -9 9

5 -9 -9 9

Duurzaam en gastvrij Hoogeveen 340 Bijdrage Recreatieschap 570 Verwijderen slib Recreatiegebied Schoonhoven 570 Overheveling budget Leader 740 Opgave klimaat- en energiebeleid 740 Rijksbijdrage opgave klimaat- en energiebeleid 740 Bijdrage RUD 340 Toeristenbelasting 340 Forensenbelasting

1 1 2 1 1 1 2 2

-20 1.021 -1.021 441 -45 -19

-20

2 20 -20

441 -45 -19

Veilig Hoogeveen & Zichtbaar en Transparant Bestuur 010 Salarissen bestuur 010 Strategische personeelsplanning griffie 010 Gemeenteraad 010 Accountantskosten jaarrekening 010 Stedenband Martin 010 Vereniging Nederlandse Gemeenten 020 Overige leges 020 Leges rijbewijzen

1 1 1 1 1 1 2 2

42 136 91 50 10 25 -10 -16

42 26 91 50 10 25 -10 -3

42 26 91 50 10 25 -10 6

Gemeente Hoogeveen

Categorie

Bijlage 1 Overzicht mutaties exploitatie

Omschrijving (Bedragen x € 1.000) - is voordeel / + is nadeel 020 Communicatie rondom verkiezingen 020 Verkiezingen 020 Presentiegelden 120 Veilig - aanpak ondermijning

Kadernota 2025

2025

2026

2027

2028

2 2 2 3

13 -65 -50 540

540

13 65 50 540

540

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Index inkomsten 3,2% 070 Algemene uitkering: Decembercirculaire 070 Algemene uitkering: Verleggen basisjaar Kapitaallasten investeringen

1 1 1 1

-650 -1.071 -5.100 -432

-650 -839 -5.100 45

-650 -2.948 -5.100 280

-650 -4.344 -5.100 475

Overzicht overhead 040 Bijstelling budget Public Relations 040 Tractie buurtbeheer (Stark) 040 Bijdrage SWO - obv Kadernota SWO 040 Uitvoering Wet openbare overheid (Woo)

2 1 1 1

-40 30 4.000 183

-40 30 4.000 197

2.381

4.414

2.590

1.214

Totaal mutaties

Categorie

Gemeente Hoogeveen

Bijlage 2 Nota investeringen

Kadernota 2025

Bijlage 2 Nota investeringen

Nota investeringen Inventarisatie kadernota 2025-2028

Gemeente Hoogeveen

Bijlage 2 Nota investeringen

Kadernota 2025

Inhoudsopgave 1.

Inleiding 1.2 Doel 1.3 Afbakening

83 83 83

Beleidskaders 2.1 Visie 2.2 Toepassing 2.3 Financiële kaders 2.4 BBV 2.5 Methode 2.6 Uitgangspositie

85 85 85 85 86 86 86

Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2024-2027

Reguliere investeringen nieuwe jaarschijf 2028

Ontwikkelingen nieuwe investeringen

Totaalbeeld investeringen

104

Advies 7.1 Prioriteit 7.2 Aandachtspunten

106 106 107

Keuzes investeringen 8.1 Blok 1: Investeringen 2024-2027 8.2 Blok 2: Vaste investeringen vanaf 2028 8.3 Blok 2: Afweging nieuwe investeringen

110 110 111 112

Gemeente Hoogeveen

Bijlage 2 Nota investeringen

Kadernota 2025

1. Inleiding Ten aanzien van investeringen spelen er diverse ontwikkelingen. Bestaande voorzieningen zijn op een gegeven moment aan vervanging toe waardoor een investering noodzakelijk is. Hiervoor worden regelmatig nieuwe toekomstplannen gemaakt. Daarnaast spelen er diverse ontwikkelingen die ervoor zorgen dat Hoogeveen zich als gemeente blijft ontwikkelen. De opgave vanuit het woningbouwprogramma is hier het meest recente en prominente voorbeeld van. De woonopgave brengt ook met zich mee dat er nagedacht moet worden over investeringen in wegen, groen, maar ook maatschappelijke voorzieningen zoals scholen, sport en cultuur. Deze nota geeft inzicht in de stand van zaken van reeds begrote investeringen. Er wordt een actueel beeld gegeven of de planning wordt gehaald en de begrote investering nog klopt. Vervolgens worden ontwikkelingen voor nieuwe investeringen geschetst. Dit kan gaan over het vervangen van bestaande voorzieningen of nieuwe ontwikkelingen. Op basis van deze informatie is het mogelijk om prioriteiten te stellen, zodat het voor de komende jaren duidelijk is aan welke investeringen wordt gewerkt voor de ontwikkeling van de gemeente Hoogeveen. De laatste stand van zaken van de investeringen van 2023 zijn in deze nota niet verwerkt. Ten tijde van het opstellen van deze nota is de financiële verwerking van de jaarcijfers 2023 nog niet definitief.

Dit doen we met het vaststellen van de jaarrekening. De eerste indruk is dat in 2023 circa € 12 miljoen aan investeringen nog niet is afgerond en doorschuift naar 2024. Dit is exclusief circa € 3 miljoen aan investeringen voor rioleringen die ook doorschuiven. De reguliere investeringen die doorschuiven bestaan onder andere uit onderwijshuisvesting (circa € 5 miljoen), stadscentrum & regiostedenfonds (€ 2,1 miljoen) en wegen (€ 1 miljoen). Daarnaast betreft het veelal investeringen die al grotendeels gestart en gerealiseerd zijn, maar nog niet zijn afgerond. In de programmabegroting 2025-2028 verwerken we het volledige overzicht van de investeringen die zijn doorgeschoven uit 2023.

1.2 Doel Het inzichtelijk maken van de ontwikkelingen met betrekking tot investeringen geeft het college en de gemeenteraad de ruimte om tijdig keuzes te maken. Hiermee kunnen er inhoudelijke keuzes gemaakt worden die bijdragen aan de realisatie van de gestelde beleidsdoelen. Daarnaast draagt het bij aan de beheersing en grip op de gemeentelijke financiën. De keuzes moeten ervoor zorgen dat er een actuele meerjarige investeringsbegroting ontstaat die financieel haalbaar is en die uitvoerbaar is.

1.3 Afbakening Het aantal voorzieningen dat in deze notitie aan de orde komt is aanzienlijk en ook continu in ontwikkeling. Echter, het is van belang om vooraf duidelijk te stellen wat wel in deze notitie thuishoort en wat niet. Onderhoud kapitaalgoederen Voorzieningen worden ook structureel onderhouden. Hiervoor zijn in de begroting ook middelen opgenomen. Het onderhoud voorziet in de instandhouding van de voorziening. Het onderhoud van kapitaalgoederen is niet meegenomen in deze notitie. Wel wordt in hoofdstuk 2 aangegeven wanneer een voorziening in aanmerking komt voor een investering en wanneer er sprake is van onderhoud.

Gemeente Hoogeveen

Bijlage 2 Nota investeringen

Kadernota 2025

Riolering, materiaal, tractie, bedrijfsmiddelen automatisering en inventaris De investeringen voor riolering vallen in de begroting niet onder het investeringsplafond en worden daarom niet meegenomen bij deze notitie investeringen. De kosten voor riolering, inclusief de kapitaallasten van deze investeringen, worden 100% gedekt uit de rioolheffing. Daarnaast bestaan er nog investeringen in materiaal, tractie, bedrijfsmiddelen inventaris en automatisering die zijn onder gebracht in de begroting van de SWO. De gebouwen staan wel op de balans van de betreffende gemeente en behoren dus wel tot de investeringen die zijn uitgewerkt in deze notitie. Besluitvorming investeringen Het uitgangspunt dat gehanteerd wordt voor het opnemen van investeringen in de meerjarenbegroting is dat over de betreffende investering door het college een afzonderlijk besluit is genomen. Voor vervangingsinvesteringen betekent dit dat er tenminste een beheerplan aanwezig is waaruit blijkt, op basis van vastgestelde kaders, dat een voorziening vervangen moet worden. In deze notitie worden wel diverse ontwikkelingen geschetst waarover nog geen definitief besluit is genomen. Met deze notitie worden nieuwe investeringen niet vastgesteld. Het blijft dus een vereiste om voor nieuwe investeringen een afzonderlijk besluit te nemen. Dit geldt ook wanneer voor een reeds begrote investering meer geld nodig is.

Ook dan moet er een nieuw besluit worden genomen. Besluitvorming over investeringen kan ook door de betreffende investeringen op te nemen in geëigende P&C-documenten zoals de kadernota of programmabegroting, die door de gemeenteraad wordt vastgesteld.

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Bijlage 2 Nota investeringen

2. Beleidskaders In de financiële verordening zijn de financiële beleidskaders van de gemeente Hoogeveen vastgelegd. Deze kaders zijn ook van toepassing op investeringen. Dit hoofdstuk geeft, zonder uitputtend te zijn, een aantal kaders met betrekking tot de investeringen weer.

2.1 Visie Alle voorzieningen die binnen de gemeente aanwezig zijn dragen bij aan de kwaliteit van de woon-, leef-, leer- en werkomgeving. Voorzieningen raken daarbij de kernwaarden zoals economie, bereikbaarheid, veiligheid, imago, wet- en regelgeving, kwaliteit leefomgeving, milieu/gezondheid en weerbaarheid. Het op orde houden, en daarmee tijdig vervangen en vernieuwen, van voorzieningen zorgen voor het in stand houden van de kernwaarden.

2.2 Toepassing Voorzieningen komen in aanmerking voor een (vervangings)investering als: 1. Er moet worden voldaan aan wet- en regelgeving. 2. Veroudering, slijtage en de staat van het onderhoud vervanging noodzakelijk maakt om de voorziening te behouden. Hierbij geldt dat de noodzaak aantoont dat regulier onderhoud niet meer kan voorzien in de levensduurverlenging of de kosten van onderhoud niet meer opwegen tegen de waarde van de voorziening afgewogen tegen de kosten voor vervanging. 3. Er sprake is van een significante kwaliteitsverbetering (waardevermeerdering). 4. Er een directe relatie met eerdere bestuurlijke besluitvorming is.

2.3 Financiële kaders De financiële verordening geeft aan hoe we omgaan met waardering en afschrijving van vaste activa. De financiële de kaders voor onder andere het activa- en afschrijvingsbeleid staan in een afzonderlijk kader concreet uitgewerkt. Deze kaders zijn in lijn met de wettelijke kaders en uitgangspunten van onder andere de BBV. Als financieel kader hanteert Hoogeveen onder andere dat de schuldquote maximaal 90% bedraagt. Dit betekent dat de hoogte van het begrote bedrag voor investeringen een grens heeft. Afschrijvingsbeleid In de financiële kaders is geregeld dat activa met economisch nut en een verkrijgingsprijs van minder dan € 50.000 niet geactiveerd worden, uitgezonderd gronden en terreinen. Gronden en terreinen worden altijd geactiveerd. Materiële vaste activa met economisch nut worden lineair afgeschreven. Per actief is geregeld wat de afschrijvingstermijn is. Zo is de afschrijvingstermijn van het bouwkundige gedeelte van gebouwen op 40 jaar gezet. Benadrukt wordt dat dit financiële afschrijvingstermijnen zijn. In de praktijk zal altijd beoordeeld moeten worden of een actief technisch gezien ook daadwerkelijk is afgeschreven. Periodieke inspecties en actualisaties van beheer- en onderhoudsplannen zijn hiervoor een vereiste.

Gemeente Hoogeveen

Bijlage 2 Nota investeringen

Kadernota 2025

2.4 BBV Activeren Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat er sprake is van een investering wanneer vermogen wordt vastgelegd in objecten waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Uitgaven in voorzieningen moeten op de balans opgenomen worden wanneer er sprake is van: • investeringen met een economisch nut; • investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven; • investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Investeren versus onderhoud Het is van belang om bij voorzieningen het onderscheid te maken wanneer er sprake is van onderhoud en investeringen. Het BBV schrijft voor dat klein en groot onderhoud, houdt of brengt een object in goede, oorspronkelijke staat en is dus niet van invloed op de bepaalde gebruiksduur (afschrijvingstermijn) van het object en mag daarom niet worden geactiveerd. Wanneer uitgaven worden gedaan ten behoeve van het behoud van de oorspronkelijke kwaliteit en levensduur van een actief, dan is er sprake van onderhoud. Bij een bestaand actief is sprake van een investering indien de uitgaven: • leiden tot een significante kwaliteitsverbetering; en/of • leiden tot een levensduurverlenging; en/of • aanpassingen betreffen om te voldoen aan wet- en regelgeving (bijv.

investeringen in een gebouw om te voldoen aan veiligheidsvoorschriften die invloed hebben op de waarde en de levensduur).

2.5 Methode De hiervoor geschetste kaders geven richting wanneer er sprake is van een investering. Om vervangingsinvesteringen te kunnen bepalen zijn een aantal uitgangspunten van belang. Allereerst dient er voor iedere groep van een bepaald kapitaal een beheerplan aanwezig te zijn. Beheerplannen op basis waarvan onderhoud, groot onderhoud en (vervangings)investeringen worden bepaald zijn niet ouder dan 5 jaar. In beheerplannen komen de volgen aspecten terug: • Leeftijd • Levensduur • Huidige onderhoudsstaat op basis van vastgestelde kwaliteitsniveau en wettelijke normen • Onderhoudskosten • Vervangingskosten

2.6 Uitgangspositie De afgelopen jaren is voor het investeringsplafond als uitgangspunt gekozen voor investeringsvolume van circa € 6,3 miljoen per jaar. Dit past bij een goede verhouding tussen een financieel gezonde positie en de benodigde ruimte om ontwikkelingen mogelijk te maken. We hebben een aantal financiële kaders gesteld die we als signaleringswaarden hanteren, één daarvan is dat de schuldpositie van de gemeente niet hoger bedraagt dan 90%. We hanteren ook als principe dat bij het bepalen van ons investeringsplafond deze exclusief de bijdragen van derden en exclusief de investeringen voor riolering is.

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Bijlage 2 Nota investeringen

In de huidige meerjarenbegroting 2024-2027 komen we boven het investeringsplafond van gemiddeld € 6,3 miljoen per jaar door toevoeging van de investeringen nieuwbouw brandweerkazerne, de vervangingsinvesteringen sport, extra investeringen in wegen en fietspaden en de investering voor de herinrichting van Hoofdstraat-Zuid. De vraag is dan ook of het uitgangspunt van € 6,3 miljoen nog passend is. In hoofdstuk 7 gaan we hier nader op in en doen we een advies. Investeringsplafond Meerjarenbegroting 2024-2027: Omschrijving

Bedragen

Reeds ingevuld: Uit exploitatie (2024-2027)

47.270.777

Bijdragen derden

1.878.000

Riolering (blijft buiten investeringsnota)

18.643.200

Totaal:

67.791.977

3. Stand van zaken investeringen meerjarenbegroting 2024-2027 In de meerjarenbegroting 2024-2027 staat het laatste actuele overzicht van de investeringen. In dit hoofdstuk is van deze investeringsbegroting begin 2024 per programma inzichtelijk gemaakt wat de huidige stand van zaken is per investering.

Blijven meedoen en talentontwikkeling Investeringen opgenomen in meerjarenbegroting 2024-2027: Omschrijving Onderwijshuisvesting Voorzieningen nieuwbouw RSG Wolfsbos Cultuur - Het Podium

2024 4.500.000

2025 2.500.000 pm

2026 2.500.000 pm

2027 2.500.000

1.418.245

Onderwijshuisvesting Voor het vernieuwen van schoolgebouwen wordt er gewerkt conform het vastgestelde integraal huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting. Gemeente en schoolbesturen voeren samen de regie op de uitvoering van het IHP. In 2024 is er in totaal € 9,365 miljoen beschikbaar. Dit is inclusief de budgetten die uit 2022 en 2023 worden overgeheveld. Tot en met 2027 is er in totaal € 16,865 miljoen beschikbaar. De vernieuwing van de scholen Het Palet, prof. T. Brandsmaschool en de clustering van het speciaal onderwijs is in voorbereiding. De investeringskosten van deze scholen tot en met 2027 worden geschat op circa € 16 miljoen De beschikbare investeringsruimte voor het IHP is de komende jaren dus ook nodig. Bij de school van RENN4 speelt nog het vraagstuk voor het realiseren van een gymvoorziening. Deze investering valt buiten het IHP onderwijshuisvesting en wordt in het hoofdstuk (5) nieuwe investeringen nader toegelicht. Het Podium De verbouwing van Het Podium wordt momenteel voorbereid. De realisatie van de verbouwing start ook in 2024. De voor 2024 beschikbaar gestelde investering is kader stellend en er zijn geen mutaties.

Gemeente Hoogeveen

Bijlage 2 Nota investeringen

Kadernota 2025

Mutaties ten opzichte van meerjarenbegroting 2024-2027: Omschrijving Gymvoorziening nieuwbouw RSG Wolfsbos

2024

2025

2026 1.750.000

2027 3.250.000

2028 1.500.000

Gymvoorziening nieuwbouw RSG Wolfsbos De ontwikkeling van het nieuwbouwplan van het RSG Wolfsbos is nog in voorbereiding. Ten tijde van het schrijven van deze nota investeringen loopt het beoordelingsproces van het nieuwbouwplan. In deze beoordeling wordt er ook gekeken naar de gemeentelijke investeringen die vereist zijn als er een positief besluit wordt genomen over het nieuwbouwplan. De hoogte van de investeringen is daarom nog niet definitief bepaald. Ook de planning van deze investering is indicatief op 2026 gezet gelet op het streven van RSG Wolfsbos om de nieuwbouw gereed te hebben. Dit wil nog niet zeggen of deze planning realistisch en haalbaar is. Op hoofdlijnen verwachten we ongeveer de volgende gemeentelijke investeringen: • renovatie Sporthal Valkenlaan en nieuwbouw 2 gymzalen: € 6,5 miljoen in 2026; • infrastructurele kosten parkeren/wegen/groen herinrichting groene driehoek (zie hoofdstuk 5 nieuwe investeringen). De sloop van schoolgebouwen die terugvallen aan de gemeente wordt geschat op een kostenpost van circa € 1 miljoen (excl. eventueel asbest). Echter, omdat de voorzieningen gesloopt worden moeten deze kosten rechtstreeks ten laste komen van de exploitatie en kunnen niet als zijnde een investering geactiveerd worden.

Gezond en vitaal Investeringen opgenomen in meerjarenbegroting 2024-2027: Omschrijving Vergroening Krakeel Uitvoering klimaatadaptatie

2024 50.000 360.000

2025

2026

2027

360.000

Vergroening Krakeel Om het centrumgebied Krakeel (de Grote Beer) om te vormen naar een groenere leefomgeving is een investering van € 50.000 begroot. Inmiddels wordt er samen met inwoners gewerkt aan de voorbereidingen van het project. Er is geen mutatie voor deze investering. Uitvoering klimaatadaptatie Er wordt een jaarlijks investeringsbedrag van € 360.000 opgenomen. In bestaand bebouwd gebied zijn een aantal locaties extra gevoelig voor de gevolgen van klimaatverandering. Deze locaties zijn met de Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en de Lokale Uitvoerings Agenda (LUA) inzichtelijk gemaakt. Het budget is nodig om maatregelen te nemen waarmee deze knelpunten worden aangepakt. Er is geen mutatie voor deze investering.

Gemeente Hoogeveen

Kadernota 2025

Bijlage 2 Nota investeringen

Economie Investeringen opgenomen in meerjarenbegroting 2024-2027: Omschrijving Herinrichting Hoofdstraat-Zuid Regio Stedenfonds

2024 2.175.000 1.309.000

2025

2026

2027

282.000

Herinrichting Hoofdstraat-Zuid Het project herinrichting Hoofdstraat Zuid is in 2023 opnieuw opgestart. In 2023 is het plan voor de nieuwe inrichting uitgewerkt samen met de omgeving. Vervolgens is de investering geraamd en is bij collegebesluit het uitvoeringskrediet van € 2,5 miljoen opgevoerd in de kadernota als opmaat voor de begroting. Na vaststelling van de begroting is de voorbereiding voor de aanbesteding in najaar 2023 opgestart. In februari 2024 is het project gegund en de aanbesteding valt binnen het beschikbaar gesteld budget. In 2024 wordt het gehele project gerealiseerd. De dekking is als volgt opgebouwd: De totale investeringskosten bedragen € 2,5 miljoen exclusief btw en inclusief plankosten voor de voorbereiding en begeleiding van de uitvoering. Naast de begrote investering wordt het projectkrediet gedekt uit de volgende beschikbare budgetten: • Afkoppelbudget hemelwater (maximaal € 25.000) • Regiostedenfonds: restant budget vergroenen Hoofdstraat (€ 50.000) • Regiostedenfonds: fietsnietjes en oplaadpunten (€ 20.000) • Regiostedenfonds: Aanpassingen Nicolaas Beetsstraat (€ 170.000) • Regiostedenfonds: Verbeteren verbinding Hoofdstraat met parkeergarage en park (€ 60.000) Er is geen mutatie voor deze investering. Mutaties ten opzichte van meerjarenbegroting 2024-2027: Omschrijving Regio Stedenfonds

2024 129.600

2025 460.000

2026

2027

Regio Stedenfonds Afgelopen jaar zijn de bestedingen lager geweest dan begroot. De uitgaven hebben vooral betrekking op plankosten, behoudens de herinrichting van het Kaaplaantje. 2024 en 2025 staan in het teken van realisatie van deze deelprojecten. Deze mutatie is geen uitzetting van het budget, maar wordt doorgeschoven vanuit het niet bestede budget in 2023. In 2023 is de besluitvorming voor het nieuwe Poppodium afgerond en zijn de benodigde financiële middelen, aanvullend op de bijdrage vanuit het Regiostedenfonds, beschikbaar gesteld. In 2024 start de bouw en in 2025 wordt het nieuwe Poppodium in gebruik genomen. In 2023 is het Kaaplaantje heringericht. De planvorming voor een veilige voet-/fietsoversteek op de Notaris Mulderstraat is afgerond, de realisatie is vanwege de weersomstandigheden afgelopen najaar doorgeschoven naar voorjaar 2024.

Gemeente Hoogeveen

Bijlage 2 Nota investeringen

Kadernota 2025

Aantrekkelijk wonen en woonomgeving Investeringen opgenomen in meerjarenbegroting 2024-2027: Omschrijving Budget speelvoorzieningen Speel- en sportvoorzieningen Zuiderpark Reconstructies openbaar groen Asfaltprogramma - wegen Asfaltprogramma - fietspaden Wegen en fietspaden Zuiderparkbrug Damwand industriehaven NZ Berkenlaan brug Schooldijkje brug Kalmoesbrug

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14196617/1