Jaarstukken 2023 Hoogeveen def 4 juni 2024
Tekst van het document
53
3. Bestemmingsplannen: De volgende bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen met uitgebreide procedure zijn in 2023 vastgesteld: • Bestemmingsplan Buitengebied Zuid, deelplan Riegshoogtendijk 142. • Bestemmingsplan Buitengebied Zuid, deelplan Riegshoogtendijk 83a. • Bestemmingsplan Buitengebied Zuid, deelplan Krakeel 40. • Bestemmingsplan Zuid, deelplan Sloodstraat. • Bestemmingsplan Krakeel/Wolfsbos, consolidatieversie. • Bestemmingsplan Krakeel/Wolfsbos, deelplan Koerhoenlaan. • Bestemmingsplan "Venesluis 2018. • Bestemmingsplan 'Buitengebied Noord Hoogeveen 2016, deelplan Fluitenbergseweg-Oost naast 10'. • Bestemmingsplan ‘Hoogeveen, parapluherziening geluidscontour DOC Buitenvaart. • Omgevingsvergunning Zwartschaap 46 Stuifzand. • Omgevingsvergunning Krakeel 57 Noordscheschut. Vanwege de wetswijziging zijn er zo veel mogelijk omgevingsvergunningen met uitgebreide procedure en bestemmingsplannen in procedure gebracht, zodat deze plannen niet hoeven worden omgebouwd naar een omgevingsplan en hierdoor geen vertraging oplopen.
Wat hebben we gemeten en hoe?
4. Bentinckspark: • We zijn een haalbaarheidsonderzoek gestart naar de ontwikkeling van het noordelijk deel van het Bentinckspark. • Het gaat om het plan voor een school van RENN4 (speciaal basisonderwijs), een eventuele locatie voor een nieuw zwembad en een plek voor nieuwe woningen. Ook onderzoeken we de verplaatsing van de korfbalvelden en de natuurijsbaan naar een andere plek in het Bentinckspark. In 2023 hebben wij 15% minder conceptaanvragen ontvangen en 0,6% minder reguliere aanvragen. Daarentegen hebben we circa 13% meer legesopbrengsten ontvangen.
2. Een gezonde en actieve leefstijl, in het bijzonder van kwetsbare groepen Wat hebben we bereikt in 2023?
1.
2. Wat hebben we gedaan in 2023?
1.
2.
3. 4. 5. 6.
We hebben verder gewerkt aan voldoende, kwalitatief goede en toekomstbestendige sportvoorzieningen inclusief een beweegvriendelijke openbare ruimte. Via het team sportfunctionarissen hebben we een gezonde leefstijl voor iedereen gestimuleerd. We hebben inzichtelijk gemaakt wat de exploitatiekosten zijn en welke investeringen vereist zijn voor een toekomstige zwemvoorziening in Hoogeveen ten opzichte van het huidige zwembad De Dolfijn. In september is de raad hierover geïnformeerd. We hebben het 'Hoogeveens Sportakkoord' 2.0 gemaakt en blijven hierop inzetten. Dit heeft erin geresulteerd dat we voor de periode 2023-2026 jaarlijks circa € 50.000 aan uitvoeringsbudget ontvangen van het Rijk. We hebben de inzet van de sportfunctionarissen gecontinueerd en gewerkt aan een nieuw uitvoeringsplan. We hebben de afgeschreven kunstgrasvelden voetbal (2,3 en 10) in het Bentinckspark gerenoveerd. We zijn gestart met de herinrichting van het sportpark Elim. We hebben de Sportaccommodatievisie Hollandscheveld vastgesteld en zijn het onderzoek gestart naar de concrete inpassing van de huidige en nieuwe locatie van Sporthal de Marke.
54
7.
We hebben het huisvestingsplan voor kleedkamers in de buitensport vastgesteld. Ook hebben we gewerkt aan het nieuwe huisvestingsplan binnensport. We verantwoorden jaarlijks via een jaarrapportage de output van het Hoogeveens Sportakkoord. Vierjaarlijks geven we inzicht in: • hoeverre inwoners van Hoogeveen voldoen aan de beweegrichtlijnen; • de sportdeelname van Hoogeveners; • de vitaliteit van Hoogeveense sportaanbieders. Voor het meten van beweegrichtlijnen en sportdeelname sluiten we aan bij landelijke onderzoeken van het sportakkoord en de Drentse gezondheidsmonitor (GGD).
Wat hebben we gemeten en hoe?
Wat heeft het gekost Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Verschil
Lasten programma
10.211
10.643
10.114
-529
Baten programma
2.811
3.288
3.876
588
Resultaat
-7.400
-7.355
-6.238
1.117
Bedragen x € 1.000
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2023.
Verbonden Partijen Er worden binnen dit programma geen verbonden partijen verantwoord.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Hoogeveen Drenthe
Nederland
Niet-sporters
%
2022
57,6
72,2
70,6
55
07 Veilige bereikbaarheid Verantwoordelijk wethouder: Roelof Bisschop
Maatschappelijk effect We willen met dit programma de bereikbaarheid in stand houden en verbeteren. Binnen de gemeente en van en naar de gemeente. Voor alle vormen van mobiliteit, inclusief openbaar vervoer. We willen bereikbaarheid met aandacht voor verkeersveiligheid, leefbaarheid, gezondheid, klimaatbestendigheid, toegankelijkheid en bedrijvigheid. We willen werken aan bereikbaarheid in overleg met inwoners en bedrijven.
Reguliere werkzaamheden
Algemeen Wegen en fietspaden We hebben in 2023 aanpassingen gedaan in de Lomanlaan, Boekweitlaan en Buizerdlaan om deze route veiliger te maken. Hiermee is een langgekoesterde wens vanuit inwoners ingevuld. De aanpak van fietspaden is in 2023 doorgezet met de vernieuwing van fietspad Kerkhoflaan. Parkeren en laden We zijn gestart met de nota parkeernormen en met een parkeeronderzoek en verkeersstromenonderzoek stadscentrum. De raad heeft een laadvisie vastgesteld met aandacht voor 'laadpleinen'.
56
Lobby De lobby voor een betere wegverbinding met Twente heeft geresulteerd in een door het Kabinet aangekondigde aanpak in 2028 van de N36. Voor het spoor hebben we met resultaat lobbyinzet gepleegd op voldoende middelen voor de aanpak van 'flessenhals' Zwolle-Meppel. Beide lobbydossiers hebben we in nauwe samenwerking met partners gedaan. 1. In stand houden van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid Wat hebben we bereikt in 2023?
1.
2. 3. 4. 5.
Wat hebben we gedaan in 2023?
1.
2.
3.
4.
5. 6.
7.
8.
Wat hebben we gemeten en hoe?
1.
2. 3.
We hebben de verkeersveiligheid en bereikbaarheid verbeterd voor voetgangers en fietsers rondom de Lomanlaan, Boekweitlaan en Buizerdlaan. Fietspad Kerkhoflaan is vernieuwd. De Bij is in stand gehouden. Een start gemaakt met de nota parkeernormen om te komen tot parkeernormen die aansluiten bij de planologische ontwikkelingen. In 2023 is de laadvisie voor Hoogeveen vastgesteld in de gemeenteraad. In dit beleidsdocument staat onze vernieuwde visie op het plaatsen van openbare laadinfrastructuur beschreven. In Hoogeveen worden de laadpalen zoveel mogelijk geclusterd geplaatst op een maximale loopafstand van 500 meter, in zogenaamde laadpleinen. We hebben lobbyactiviteiten gedaan voor de wegverbinding met Twente. Het Kabinet heeft middelen vrijgemaakt voor de aanpak van de N36. De uitvoering is gepland in 2028. Voor het spoor hebben we lobbyinzet gepleegd op voldoende middelen voor de aanpak van 'flessenhals' Zwolle-Meppel en voor een derde en vierde IC tussen Zwolle en Groningen, met een stop in Hoogeveen. Het eerste doel heeft (begin 2024) tot resultaat geleid, het tweede doel nog niet. Op het tracé Lomanlaan, Boekweitlaan en Buizerdlaan hebben we zes fysieke maatregelen aangelegd ter bevordering van de verkeersveiligheid en oversteekbaarheid van het langzame verkeer.
Het fietspad Kerkhoflaan tussen het dorp Hollandscheveld en de Meerboomweg is verbreed en kwalitatief sterk verbeterd door het in beton uit te voeren. Subsidie aangevraagd bij het OV-bureau en toegekend gekregen voor De Bij. Het opstellen van de Nota parkeernormen is in 2023 gestart en wacht op de afronding van het ook in 2023 gestarte parkeeronderzoek en verkeersstromenonderzoek in relatie tot ontwikkeling van het stadscentrum. In 2023 hebben we de voorbereiding op een concessie gedaan voor nieuwe laadpalen in de openbare ruimte. Momenteel staan er 32 openbare laadpalen in Hoogeveen. In de Regio Zwolle krijgt het overleg over bereikbaarheid in 2023 een andere vorm. De 'bereikbaarheidstafel' is in 2023 beëindigd en daarom heeft er geen evaluatie plaatsgevonden. In totaal hebben er 4838 scholieren/mensen gebruik gemaakt van het aangeboden lesmateriaal, cursussen, trainingen en andere vormen van gedragsbeïnvloeding. In 2023 hebben 36.428 reizigers met De Bij gereden (2022: 31.142). Resultaat van de lobbydoelen spoor en wegverbinding Twente: zie hierboven.
57
Wat heeft het gekost Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Lasten programma
1.430
1.690
1.649
-42
Baten programma
2.849
2.964
3.006
42
Resultaat
1.419
1.274
1.357
83
Bedragen x € 1.000
Rekening Verschil 2023
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2023.
Verbonden Partijen De volgende verbonden partijen en subsidierelaties dragen bij aan uitvoering van dit programma en realiseren van de programmadoelen: • ParkeerService. • Publiek Vervoer.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Hoogeveen Drenthe
Nederland
Er zijn voor dit programma geen verplichte beleidsindicatoren
58
08 Duurzaam en gastvrij Hoogeveen Verantwoordelijk wethouder: Jeroen Westendorp
Maatschappelijk effect Dit programma gaat over een duurzaam en gastvrij Hoogeveen.
Reguliere werkzaamheden
Algemeen Duurzaam Hoogeveen In 2023 lag de focus van de uitvoering van de energietransitie op de uitvoering van de Transitievisie warmte. Hierbij hebben we de nadruk gelegd op: • informatievoorziening richting onze inwoners en bedrijven via onder meer de website groenemorgenhoogeveen.nl; • energiearmoede; • de samenwerking met onze partners zoals de energiecoöperaties; • de verduurzaming van de bedrijventerreinen. We zijn daarnaast gestart met het opstellen van het afval(inzamel)beleid. In dit proces nemen draagvlak onder de inwoners en betrokkenheid van de raad een belangrijke plaats in.
59
Gastvrij Hoogeveen Vanuit Gastvrij Hoogeveen hebben we ingezet op de het versterken van de positie van Hoogeveen als een van de vier sterke steden van Drenthe. De gemeente Hoogeveen heeft een regiofunctie op het gebied van recreatie en toerisme. In 2023 hebben we ingezet op: • een aantrekkelijk en integraal recreatief en toeristisch aanbod; • uitdragen van het vrijetijdsaanbod van Hoogeveen.
1. Een duurzame leefomgeving waarin de kwaliteit van leven nu en in de toekomst geborgd is Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
1. 1.
2.
3.
4.
Een bijdrage geleverd aan de hele gemeente in 2040 CO 2-neutraal. Inwoners zijn geïnformeerd over duurzaamheidsmaatregelen en financieringsmogelijkheden o.a. via het Drents Energieloket, de website Groenemorgenhoogeveen.nl, social media en via wooncoaches. Leerlingen voortgezet onderwijs scholen en studenten Alfa-college (DOC33) zijn betrokken bij en ingezet als adviseurs bij klimaatvraagstukken voor Hoogeveen. Leerlingen van het basisonderwijs hebben deelgenomen aan activiteiten vanuit natuur- en milieu-educatieaanbod van het IVN. Er is uitvoering gegeven aan de Transitievisie warmte in samenwerking met inwoners, DOC33, woningcorporaties, netwerkbedrijven en het Hoogeveense bedrijfsleven: • Er zijn stappen gezet in het verduurzamen van de woningvoorraad, met energiearmoede als belangrijk punt van aandacht. De energietransitie moet voor iedereen bereikbaar en betaalbaar zijn. Daarom is gewerkt aan het Hoogeveens Isolatie Offensief (HIO). • Er is, met het Hoogeveens Isolatie Offensief, gewerkt aan een plan om inwoners beter te ondersteunen met het verduurzamen van hun woning door subsidieregelingen bij elkaar te brengen en door nieuwe subsidieregelingen te maken, zoals de Witgoedregeling, de gemeentelijke verduurzamingssubsidie en de aanbesteding van een app om inwoners te ondersteunen met het besparen van energie.
• Kleine verduurzamingsmaatregelen zijn gratis bij onze inwoners aangebracht door het Fixteam. • Er is gewerkt aan een doe-het-zelf isolatievoucherregeling. Voor de uitvoering van de regeling is een aanbesteding gestart. • Er is een vervolg gegeven aan het onderzoek naar de potentiële inzet van restwarmte vanuit Attero, waarbij een verdieping is aangebracht en is gekeken waar de restwarmte eventueel zou kunnen worden afgezet. • Er is een studie gestart naar de toepassing van warmte-koude opslag. • We zijn in contact getreden met 50 verenigingen van eigenaren in Hoogeveen om hen te informeren over de mogelijkheden voor verduurzaming. • In regionaal verband is gestart met het Flexteam Warmte, dat ondersteuning biedt bij de uitvoering van de warmtetransitie richting onze inwoners. En er is gewerkt aan de doorontwikkeling van het Drents Energieloket om onze inwoners nog beter te kunnen ondersteunen in de verduurzaming van hun woningen. Samen met de provincie en Ondernemend Hoogeveen hebben we via een gebiedsgerichte aanpak gewerkt aan de verduurzaming van bedrijventerreinen. Ook is gestart met de Pilot Logistiek Laden bij het
60
LCH-terrein om elektrisch laden voor de transportsector mogelijk te maken. 5. Ondernemers zijn via 'Ik ben Drents ondernemer' gefaciliteerd met maatwerkadviezen gericht op de verduurzaming van hun bedrijf. 6. Samen met LTO Noord hebben we advies op maat aangeboden aan agrarische ondernemers voor de verduurzaming van hun bedrijf. Daarnaast is er een gemeentelijke informatieavond georganiseerd. 7. Er is gestart met de Pilot Erfmolens, waarmee (agrarische) ondernemers een hogere erfmolen van 25 meter op hun erf kunnen plaatsen. In de zomer zijn er gesprekken met agrariërs gevoerd. Echter, er zijn in 2023 geen vergunningaanvragen bij de gemeente binnengekomen. Daarom is gestart met een onderzoek om in beeld te krijgen welke knelpunten de ondernemers ervaren. 8. Met ondernemers en netbeheerders is gewerkt aan projecten om te komen tot productie van duurzame gassen zoals waterstof en groen gas. 9. We hebben een bijdrage geleverd aan de uitvoering van de Regionale Energiestrategie (RES). In 2023 is het RES Voortgangsdocument opgeleverd, waarin de voortgang en de resterende opgave voor de RES staat beschreven. Kijkend naar de realisatiegraad had Hoogeveen in juni 2023 al 57% van de gemeentelijke RES-ambitie gerealiseerd. Daarnaast is ondersteuning geboden aan energiecoöperaties met het verkrijgen van de benodigde kennis en expertise om eigenaar te worden van een zonnepark. 10.
Zonne-energie langs snelwegen • In 2023 is verder gewerkt aan de strategie van het aanbieden van de Rijksgrond aan de markt voor realisatie van de Drentse Zonneroute A37 en contractvoorbereiding. Met betrekking tot financiële participatie is het Beleidskader Participatie Drentse Zonneroute in 2023 vastgesteld. Daarnaast is in 2023 gestart met het ondersteuningstraject voor het oprichten van de Hoogeveense Energiekoepel en de lokale coöperaties. Hiervoor heeft de gemeente een kwartiermaker aangesteld. • Er loopt een voorverkenning naar de kansen van energieopwekking op de A28 als onderdeel van het Rijksprogramma Opwek van Energie op Rijksvastgoed (OER). 11. Waterstofwijk Er is gewerkt aan het mogelijk maken en voorbereiden van de aansluiting van de eerste woningen van Erflanden op waterstof (waaronder ombouw naar inductie koken van 12 woningen) en in NijstadOost. Hiervoor is de aanleg van de waterstofleiding in Nijstad-Oost afgerond en is een vergunning aangevraagd voor het losstation en het waterstof ontvangstation, tussen de NAM-locatie Ten Arlo en de A28. Daarnaast is de gedoogbeschikking bij de ACM aangevraagd. Er is gewerkt aan juridische overeenkomsten voor deelnemers en leveranciers die noodzakelijk zijn voor uitvoering van het project. 12. Er is gewerkt aan de uitvoering van mobiliteitsdoelen uit het klimaatakkoord.
In 2023 zijn in Drenthe een regionaal mobiliteitsplan, een uitvoeringsagenda en is een gemeentelijke laadvisie vastgesteld. Ook zijn we gestart met de voorbereiding van de pilot verlengde private aansluiting (VPA). 13. Netcongestie • In regionaal verband hebben we gewerkt aan een aanpak om oplossingen te vinden voor netcongestie binnen het Provinciaal Meerjaren Investeringsprogramma Energie en Klimaat (PMIEK). • Er is gesproken met netbeheerders en ondernemers om oplossingen te vinden voor de netcongestieproblematiek.
61
Wat hebben we gemeten en hoe?
Via een energie-/klimaatmonitor maken we inzichtelijk hoe de CO2uitstoot zich ontwikkelt in Hoogeveen en welk aandeel duurzame energie is gerealiseerd, om in 2040 CO2-neutraal te zijn. De volgende monitor verschijnt in 2025. Regionaal is samenwerking gezocht voor een gezamenlijke CO2-monitor. Vanuit de RES-regio is de voortgang van de RES-doelstellingen gemonitord.
2. Circulaire economie en circulaire leefomgeving Wat hebben we bereikt in 2023?
1.
Wat hebben we gedaan in 2023?
2. 3. 4. 1.
2.
3. 4. 5. Wat hebben we gemeten en hoe?
1.
2.
Vermindering van de hoeveelheid ongescheiden restafval (grof & fijn) per inwoner met 4 kg en verbetering van het scheidingspercentage met 0,6 procentpunt. Vaststelling van de uitgangspunten voor nieuw afval(inzamel)beleid. Reductie van het verwerkingstarief voor restafval m.i.v. Q4. Reductie van de afkeur PMD met 3,9 procentpunt. Lokale communicatie via onder andere groenemorgenhoogeveen.nl en voortzetting van de regionale communicatiecampagne 'Geef Het Door'. Op basis van de resultaten van een inwonersraadpleging, brancheinformatie en input van alle raadsfracties hebben we uitgangspunten voor nieuw afval(inzamel)beleid geformuleerd. Voorbereiding van de actualisatie van de Productovereenkomst (PO) 2024 met Area. Gezamenlijke (Drentse) aanbestedingen c.q. contractverlengingen. Afstemming met Attero over de gevolgen van het besluit te stoppen met het aanvullend nascheiden van restafval. In de jaarlijkse Markerein Grondstoffenmonitor wordt gemeten hoe de gemeente Hoogeveen op afvalbeheergebied presteert ten opzichte van eerdere jaren, de overige Drentse gemeenten en het landelijk gemiddelde c.q. de best presterende gemeente uit dezelfde stedelijkheidsklasse. De gemiddelde afkeur van PMD wordt maandelijks door RKN gerapporteerd.
3. Gastvrij Hoogeveen Wat hebben we bereikt in 2023?
1. 2. 3.
Wat hebben we gedaan in 2023?
1. 2. 3.
4.
De intentie is uitgesproken om op regionale schaal een samenwerking tot stand te brengen op het gebied van toeristische promotie. Diversiteit in de ontwikkeling van toeristische en recreatieve producten gerealiseerd Voor meer zichtbaarheid en versterking van de toeristische beleving voor de inwoners van Hoogeveen gezorgd. Samen met Westerveld, De Wolden en Meppel hebben we een projectplan geschreven voor regionale toeristische samenwerking. We hebben gewerkt aan een evaluatie van het huidige beleid en uitvoeringsplan recreatie en toerisme. Samen met de sector hebben we de koers uitgestippeld naar en bijgedragen aan een gezond ondernemersklimaat en ingezet op de ontwikkeling van kwalitatief aantrekkelijke toeristische producten. We hebben, in samenwerking met provincie Drenthe, marketing Drenthe en de gemeenten Coevorden en Emmen, uitvoering gegeven aan Van Gogh in Drenthe 2023. We hebben lokale initiatieven en toeristische productontwikkeling ondersteund en gefaciliteerd met als doel Van Gogh voor langere tijd zichtbaar te houden. Inmiddels is het projectplan Van Gogh Drenthe 2024-2030 vastgesteld, waar vanuit de gemeente Hoogeveen een financiële bijdrage aan is gegeven
62
om Van Gogh in Hoogeveen en Drenthe voor langere tijd te borgen. We hebben ingezet op het verbinden van ondernemers en ondersteunen op gebied van de toeristische productontwikkeling voor bijvoorbeeld de productie van Boer Koekoek en andere lokale initiatieven. 6. Er is overeenstemming bereikt met een aantal grondeigenaren waardoor er een volwaardig wandelknooppuntennetwerk in Hoogeveen komt te liggen. 7. Het toeristisch informatiepunt Hoogeveen is verplaatst naar de Tamboer. 1 keer per 2 jaar wordt door het Recreatieschap het Ecorys rapport uitgebracht waarin de economische impact van toerisme voor Drenthe wordt geanalyseerd. 5.
Wat hebben we gemeten en hoe?
Wat heeft het gekost Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Verschil
Lasten programma
8.180
9.090
9.041
-49
Baten programma
6.739
7.342
7.861
519
Resultaat
-1.442
-1.748
-1.180
568
Bedragen x € 1.000
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2023.
Verbonden Partijen De volgende verbonden partijen hebben bijgedragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: • Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) • Recreatieschap Drenthe • AREA Voor meer informatie over de wijze waarop en het financiële belang wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Periode
Hoogeveen Drenthe
Nederland
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
2022
143
129
148
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
%
2021
29,1
26,8 (2020) 20 (2020)
63
09 Veilig, Zichtbaar en transparant Hoogeveen Verantwoordelijk bestuurder: Karel Loohuis
Maatschappelijk effect Het programma Veilig Hoogeveen en Zichtbaar en transparant bestuur omvat de zorg voor veiligheid. Dit programma heeft tot doel ervoor te zorgen dat de gemeente Hoogeveen een woon-, leef- en werkklimaat heeft waar iedereen zich veilig voelt en waar het veilig is. Het handhaven van de openbare orde, het borgen van de veiligheid in Hoogeveen en de beleving daarvan is een essentiële basisvoorwaarde voor het functioneren van stad en samenleving. Het programma vormt de basis voor de verbindende, integrale aanpak van veiligheid door diverse organisaties die bijdragen aan een veilig Hoogeveen. Het veiligheidsdomein verandert snel en raakt steeds meer verweven met andere beleidsterreinen en programma’s. Daarnaast gaat dit programma over de wijze waarop we willen besturen: in verbinding met de Hoogeveense samenleving en onze partners om vanuit een positieve houding samen te verbeteren. Want Hoogeveen maken we samen. Dit programma richt zich daarbij op het zichtbaar zijn in wat we willen en kunnen realiseren in het belang van Hoogeveen en op de openheid over ons handelen. Dit vormt voor ons de kern van een betrouwbaar, bestuurlijk fundament.
Reguliere werkzaamheden Onderstaande infographic is een greep uit de (vele) thema's en werkzaamheden die in het programma aan de orde zijn.
64
Algemeen 1. Alcohol Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Verantwoord omgaan met alcohol en daarmee excessen v.w.b. de openbare orde en veiligheid voorkomen. 1. Het verantwoord schenken van alcohol tijdens evenementen is een vast agendapunt geweest tijdens het evenementenoverleg. Organisatoren zijn gewezen op hun verantwoordelijkheid hierin. 2. Er is gecontroleerd op alcoholvergunningen in de horeca. 3. Het preventie en handhavingsbeleid alcohol is geactualiseerd. Controle op alcoholvergunningen in de horeca valt onder de dagelijkse werkzaamheden.
2. Drugs Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
De geldende regelgeving toepassen bij constatering van drugsgebruik, -productie en -handel. 1. We hebben bij zes verschillende casussen bestuursrechtelijke maatregelen getroffen. 2. We hebben periodiek overleg met de politie over casuïstiek. 3. We zijn actief betrokken bij het nieuwe coffeeshopbeleid. 4. We hebben bijeenkomsten gevolgd om onze kennis te vergroten. We meten via de controles van onze handhavers en we meten via de politiecijfers.
3. Maatschappelijke onrust en verdeeldheid Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Inzicht in de sentimenten in onze samenleving. 1. Periodiek afstemmingsoverleg met de Smederijen. 2. In verbinding staan en gesprekken gevoerd met de gemeenschap. 3. We hebben gesproken met het AZC, de moskee en vertegenwoordigers van actiegroepen XR en de boeren. 4. Deskundigheidsbevordering door deelname aan trainingen en bezoeken (landelijke) netwerkbijeenkomsten. 5. Gestart met het maken van een procesbeschrijving demonstraties. 6. Handelingskader opstellen aan de hand van studies en ervaringen elders. 7. Het PSHI-protocol is in overleg met GGD geactualiseerd. 8. Soevereinen; zes ingekomen brieven van mensen die zich soeverein verklaren zijn onderzocht op zorgelijke signalen (o.a. minderjarigheid en schoolbezoek). Dit is een nieuw thema waar we nog geen wijze van meten voor hebben ontwikkeld.
4. Radicalisering Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Het zoveel mogelijk voorkomen van personen en groepen die radicaliseren. 1. Basis- en verdiepingstrainingen Radicalisering en Extremisme georganiseerd voor professionals zowel in- als extern. 2. Binnen het district Zuidwest deelnemen aan de periodieke radicaliseringstafel CTER. 3. Bijwonen seminar Radicalisering (3) Noord-Nederland. 4. Continueren van persoonsgerichte aanpak via OGGz , sociaal team en Zorg- en veiligheidshuis; 5. Intensiveren contact professionals waaronder middelbare scholen (signalering en bewustwording). Het is moeilijk te meten omdat we afhankelijk zijn van signalen.
65
5. Woonoverlast Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Integraal aanpakken van woonoverlast. 1. Het stappenplan woonoverlast hebben we met een extern deskundige geactualiseerd. 2. Actief geparticipeerd in de aanpak van casuïstiek woonoverlast. 3. Toepassen van bestuursdwang op basis van de Wet aanpak woonoverlast is niet nodig geweest. Integraal aanpakken van woonoverlast valt onder dagelijkse werkzaamheden.
6. Ondermijning Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Het bestrijden van ondermijnende activiteiten. 1. We zijn begonnen met de intensivering van de aanpak van ondermijning op basis van de adviezen vanuit het rapport van de Rekenkamercommissie. 2. We zijn gestart met een gemeentelijke integrale ondermijningstafel. Aan deze tafel worden signalen besproken en opgevolgd. 3. Deelnemen aan de intergemeentelijke samenwerking in de aanpak van ondermijning met de Drentse gemeenten, politie, waterschappen, provincie en RIEC. We meten niet zelf als gemeente; we maken gebruik van de cijfers uit de politiesystemen.
7. Cybercriminaliteit Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Bewustzijn en weerbaarheid vergroten rondom cybercriminaliteit. 1. De voorbereidingen gestart voor een campagne om de digitale weerbaarheid onder jongeren te vergroten (Hackshield). 2. Landelijke preventieactiviteiten doorzetten en via wijkteams signaalfunctie en aanspreekpunt organiseren. 3. We nemen deel aan de regionale werkgroep cyber (gemeenten, politie, O.M. en RIEC in Friesland, Groningen en Drenthe). Het gaat hier om inzet bij preventieactiviteiten.
8. Zorg en veiligheid Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Effectieve verbinding van zorg en veiligheid lokaal en regionaal. 1. In regionaal verband ontwikkelen we beleid voor de aanpak mensenhandel. 2. Toepassing van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (bevoegdheid burgemeester). 3. Continueren inzet Zorg- en veiligheidshuis en aansluiten bij zorgoverleggen om burgemeestersbevoegdheden eventueel toe te passen. 4. Hulpverlening op gang helpen door bijvoorbeeld inzet tijdelijk huisverbod. 5. Overlast gevend gedrag door verwarde personen voorkomen/beëindigen via persoonsgerichte aanpak. We meten niet zelf als gemeente, we maken gebruik van cijfers uit de politiesystemen.
9. Burgerzaken: voorkomen van identiteitsfraude Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Samen met de rijksoverheid ons inzetten om identiteitsfraude te voorkomen. 1. We hebben elektronische apparatuur geïmplementeerd om biometrie mee vast te leggen, te controleren en de echtheid van identiteitsdocumenten vast te stellen.
66
2.
Wat hebben we gemeten en hoe?
We zetten elektronische hulpmiddelen in bij de identiteitsvaststelling en beoordelingen van identiteitsdocumenten. 3. We hebben afspraken gemaakt over vastlegging van aantallen gesignaleerde (pogingen tot) identiteitsfraude. 4. We hanteren verbeterde processen en werkvoorschriften van het Rijk voor de afgifte van paspoorten en identiteitskaarten. Alle medewerkers zijn getraind in het gebruik van de apparatuur. De elektronische hulpmiddelen signaleren mogelijk onechte documenten. Deze signalen zijn aanleiding tot nader onderzoek door medewerkers. In 2023 heeft dit niet geleid tot vaststelling van (poging) tot identiteitsfraude.
10. Lobby Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023?
Wat hebben we gemeten en hoe?
Stappen gezet en resultaten behaald op een aantal lobbydossiers. 1. We hebben op vier dossiers lobby gevoerd: binnenstad, spoor, wegverbinding Drenthe-Twente en waterstofwijk. 2. Voor de wegverbinding met Twente heeft het kabinet middelen vrijgemaakt voor de aanpak van de N36. De uitvoering is gepland in 2028. 3. Voor het spoor hebben we inzet gepleegd op voldoende middelen voor de aanpak van 'flessenhals' Zwolle-Meppel en voor een derde en vierde IC tussen Zwolle en Groningen, met een stop in Hoogeveen. Het eerste doel heeft (begin 2024) tot resultaat geleid, het tweede doel nog niet. 4. Voor de binnenstad hebben we het contact met de provincie en de Drentse steden gevoerd over een vervolg op het regiostedenfonds ook na 2024. 5. Voor de waterstofwijk hebben we het eerste contact gelegd met Gasunie over voorwaarden voor aansluiting op de backbone. En we hebben het overleg gestart met RENDO, WDODelta en provincie over een lokale energiehub rond waterstof. We hebben SMART lobbydoelen geformuleerd bij de genoemde dossiers en rapporteren hierover via de P&C documenten naar de raad.
11. Strategische communicatie Wat hebben we bereikt in 2023? Wat hebben we gedaan in 2023? Wat hebben we gemeten en hoe?
Proactieve communicatie over dossiers, plannen en ontwikkelingen die belangrijk zijn voor de Hoogeveense samenleving. In 2023 leveren we hiervoor een strategisch communicatieplan op waardoor meer focus is aangebracht in de communicatie. Aan ieder collegevoorstel is een communicatieactie gekoppeld in een communicatieparagraaf.
Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 Begroting 2023 voor wijziging na wijziging
Rekening 2023
Verschil
Lasten programma
9.464
17.064
15.963
-1.101
Baten programma
806
16.545
17.087
542
-8.658
-520
1.124
1.643
Resultaat
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2023.
67
Verbonden Partijen Er worden binnen dit programma geen verbonden partijen verantwoord.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator Jongeren met een delict voor de rechter
Eenheid
Periode
Hoogeveen Drenthe
Nederland
%
2022
1
1
1
Jongeren met jeugdbescherming
%
2023
1,1
1
1
Jongeren met jeugdreclassering
%
2023
0,3
geen data
0,3
Misdrijven - Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 2022
1,2
1,5
1,4
Misdrijven - Geweldsmisdrijven
per 1.000 inwoners 2022
4,6
3,7
4,5
Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
per 1.000 inwoners 2022
7,9
3,7
4,5
Misdrijven - Winkeldiefstallen
per 1.000 inwoners 2022
2,3
1,4
2,3
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren 2022
7
5
8
68
10 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Verschil
137.356
144.023
147.038
-3.015
Dividend
1.950
2.115
2.115
Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is Overige algemene dekkingsmiddelen
16.243
16.246
16.847
-601
25
2
30
-28
129
703
1.124
-421
155.703
163.088
167.153
-4.065
914
-41
Bedragen x € 1.000 Algemene uitkering
Saldo van de financieringsfunctie Totaal baten Algemene uitkering Dividend Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is Overige algemene dekkingsmiddelen
873
873
-225
-225
Saldo van de financieringsfunctie
496
306
1.316
-1.010
1.144
954
2.230
-1.276
-137.356
-144.023
-147.038
3.015
Dividend
-1.950
-2.115
-2.115
Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is Overige algemene dekkingsmiddelen
-15.370
-15.373
-15.932
560
-250
-227
-30
-197
367
-397
192
-589
-154.559
-162.134
-164.923
2.788
Totaal lasten Algemene uitkering
Saldo van de financieringsfunctie Totaal saldo
-225
In de toelichting op de programma's in de jaarrekening onder 'overzicht van baten en lasten' zijn de cijfermatige afwijkingen toegelicht in relatie tot de begroting voor 2023.
69
11 Overzicht overhead Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Verschil
Baten programma
19
19
545
-526
Lasten programma
21.561
23.534
24.868
-1.334
Resultaat
21.543
23.515
24.324
-809
Bedragen x € 1.000
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Overzicht van baten en lasten' van het jaarrekeningdeel.
70
12 Reserves
Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 Begroting 2023 na voor wijziging wijziging
Rekening 2023
Verschil
Baten programma
50
3.052
2.339
713
Lasten programma
6.324
6.781
4.454
2.327
Resultaat
6.274
3.728
2.115
1.614
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Overzicht van baten en lasten' van het jaarrekeningdeel.
71
13 Het geraamde resultaat Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Verschil
Lasten programma
2.434
11.368
21.783
-10.415
Resultaat
2.434
11.368
21.783
-10.415
Bedragen x € 1.000 Baten programma
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Overzicht van baten en lasten' van het jaarrekeningdeel.
72
14 Vennootschapsbelasting
Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 Begroting 2023 voor wijziging na wijziging
Rekening 2023
Verschil
Baten programma Lasten programma Resultaat
Een analyse per taakveld is opgenomen in het hoofdstuk 'Overzicht van baten en lasten' van het jaarrekeningdeel.
73
PARAGRAFEN
Lokale heffingen De paragraaf omvat alle gemeentelijke heffingen. De heffingen vallen onder de programma's als de besteding gebonden is en zo niet, onder de algemene dekkingsmiddelen. Ook de lokale lastendruk en de kwijtschelding komen aan de orde.
Paragraafhouder Derk Reneman Index op heffingen Om de inkomsten en uitgaven voor wat betreft de prijsontwikkeling zoveel mogelijk in balans te houden hebben we vanaf de begroting 2023 afgesproken de inkomsten jaarlijks te indexeren. Voor 2023 zijn de inkomsten met de inflatiecorrectie van 3% geïndexeerd. Waar andere afspraken zijn voor de indexering worden afzonderlijk benoemd in deze paragraaf. Toerekening overhead De kosten voor overhead mogen niet direct worden toegerekend aan de taakvelden maar worden verantwoord op het taakveld overhead. Met betrekking tot de lokale heffingen dient de toerekening hiervan extracomptabel te geschieden. De wijze van toerekening moet worden vastgelegd en opgenomen in de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet. In Hoogeveen is gekozen voor een toerekening waarbij enerzijds rekening wordt gehouden met de personele inzet op dit taakveld en anderzijds de omvang van het betreffende taakveld. Kwijtschelding Bedragen x € 1.000 Verleende kwijtschelding
Jaarrekening Begroting voor 2022 wijz. 2023 394 500
Begroting na wijz. 2023 450
Jaarrekening 2023 404
Bij kwijtschelding hanteren we de maximaal door het Rijk toegestane bijstandsnorm van 100%. De € 404.000 aan verleende kwijtschelding betreft de afvalstoffenheffing (70%) en de brede rioolheffing (30%). De lasten worden als onderdeel van de 100% kostendekking van de afvalstoffenheffing en riolering in de exploitatie opgevangen. Totaalbeeld opbrengst heffingen Opbrengsten Bedragen x € 1.000 OZB BIZ Stadscentrum Toeristenbelasting Precariobelasting Forensenbelasting Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing Betaald parkeren Graf- en begraafrechten Marktgelden
Jaarrekening 2022 15.964 247 145 115 33
Begroting voor wijz 2023 16.124 250 102 87 28
Begroting na wijz 2023 16.124 250 150 90 46
Jaarrekening 2023 16.704 241 215 87 45
16.504 6.347 4.774 2.448 1.234 53
16.591 5.767 4.770 2.686 1.224 53
16.660 5.767 4.770 2.726 1.160 53
17.292 6.369 4.955 2.757 1.085 53
14.856
14.500
14.476
15.219
74
WABO-leges Leges Burgerzaken Leges planologische procedures Leges Telecommunicatiewet Leges Bodemgesteldheidsonderzoek
1.077 776 0 94 0
816 554 70 39 2
816 699 0 81 2
1.287 712 0 95 0
Zwembad Sport
1.947 580 1.599
1.481 629 1.272
1.598 634 1.344
2.094 703 1.531
2.179
1.901
1.978
2.234
35.486
34.473
34.712
36.839
Totaal
Onroerendezaakbelasting (OZB) Onroerendezaakbelasting wordt geheven van eigenaren van onroerende woningen en niet-woningen en van gebruikers van onroerende niet-woningen. De eigenaar/gebruiker op 1 januari van enig jaar is belastingplichtig voor het gehele jaar. Grondslag is de waarde van de onroerende zaak (Woz) die is vastgesteld met een Woz-beschikking. Voor het belastingjaar 2023 geldt de waarde van de onroerende zaak per 1 januari 2022. De OZB is met 3% geïndexeerd in 2023. Bedrijven Investering Zone (BIZ) Stadscentrum De BIZ-bijdrage wordt geheven van de gebruiker van een niet-woning in het centrumgebied van Hoogeveen waarin commerciële activiteiten plaatsvinden. Hoeveel de ondernemer moet betalen, hangt af van de waarde van het object. De waarde van het object wordt bepaald volgens de regels van de wet Woz. De totale opbrengst van de BIZ-bijdrage wordt in de vorm van een subsidie door de gemeente uitgekeerd aan Stichting Centrummanagement Hoogeveen. Bedrijven Investering Zone (BIZ) Stadscentrum BIZ Stadscentrum Bedragen x € 1.000 Kosten Opbrengsten Kostendekking
Jaarrekening 2022 281 247 88%
Begroting voor wijz 2023 275 250 91%
Begroting na wijz 2023 275 250 91%
Jaarrekening 2023 286 241 84%
Voor de bijdrage aan de Stichting Centrummanagement Hoogeveen is een bedrag opgenomen van € 275.000. Hiertegenover staat een jaarlijkse opbrengst begroot van € 250.000. Werkelijk is er € 241.000 ontvangen. Toeristenbelasting Voor overnachtingen in hotels, pensions, bed and breakfast, appartementen, recreatiebungalows en campings binnen de gemeente Hoogeveen wordt van niet-ingezetenen toeristenbelasting geheven. De belasting wordt geheven van degene die de gelegenheid tot overnachting biedt (de hotelier, pensionhouder, e.d.); deze mag de belasting doorberekenen aan degene die overnacht. De belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen. De toeristenbelasting kan op twee manieren worden voldaan: een vast bedrag per jaar of een bedrag op basis van het aantal overnachtingen. Voor 2023 is het tarief vastgesteld op € 1,50 per persoon per overnachting. Dit tarief wordt vastgesteld op basis van de voorstellen van het Recreatieschap Drenthe. In 2023 heeft de afrekening van het aantal overnachtingen in 2022 plaatsgevonden. De opbrengst toeristenbelasting is hoger dan begroot door een toename van het aantal overnachtingen. Er is sinds 2021 sprake van een gestage groei van het aantal overnachtingen. 2020: 83.164, 2021: 95.588 en 2022 109.738. De afrekening toeristenbelasting 2023 gaat in 2024 plaatsvinden.
75
Forensenbelasting Wie een tweede verblijf in de gemeente Hoogeveen heeft en niet staat ingeschreven in de gemeente Hoogeveen en het verblijf meer dan 90 dagen per jaar tot zijn of haar beschikking heeft, betaalt forensenbelasting. Deze belasting wordt geheven over de waarde van het verblijf. De opbrengst is ten opzichte van de primaire begroting hoger uitgevallen. Gelet op de ontwikkeling sinds de invoering van de forensenbelasting in 2021 is dit structureel. Bij opmaak van de begroting is ervan uitgegaan dat de opbrengst forensenbelasting € 28.000 zou gaan bedragen. De werkelijke opbrengsten is € 17.000 hoger uitgekomen dan begroot. Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. De belasting is verschuldigd door degene die de voorwerpen daar heeft of ten behoeve van wie ze daar zijn. Met de heffing van precariobelasting worden algemene inkomsten verkregen. De precariobelasting wordt geheven volgens de opgenomen in tarieven in de tarieventabel, behorende bij de Verordening Precariobelasting. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een heffing ter bestrijding van kosten van beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De heffing komt ten laste van gebruikers van percelen waarvoor de gemeente een inzamelverplichting voor huishoudelijk afval heeft.
De heffing is afhankelijk van de omvang van het betreffende huishouden zoals opgenomen is in de verordening Afvalstoffenheffing 2023. De tarieven zijn voor 2023 niet aangepast. Voor de afvalstoffenheffing geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing Bedragen x € 1.000 730 Kosten reiniging 630 Kwijtschelding 050 Rente aandeelkapitaal BTW Component Totaal door te berekenen kosten 050 Ontvangen dividend 730 Reinigingsheffing 730 Onttrekking voorziening Totaal opbrengst Kostendekking Verrekening met voorziening
Jaarrekening 2022 4.824 273 9 941 6.047
Begroting voor wijz 2023 5.176 350 9 903 6.438
Begroting na wijz 2023 5.176 350 9 903 6.438
Jaarrekening 2023 4.897 278 3 850 6.028
271 6.347 0 6.619 109% -572
225 5.767 500 6.492 101% -54
225 5.767 500 6.492 101% -54
217 6.369 0 6.586 109% -558
De kosten betreffen alle kosten voor het inzamelen en verwerken van gft-afval, rest afval, oud papier, glas, kunststof en overig grofvuil. Daarnaast worden de kosten toegerekend aan de afvalstoffenheffing die te maken hebben met de regeling voor kwijtschelding. Het voordeel binnen de afvalbegroting wordt gestort in de egalisatievoorziening Reiniging. In de GemRap 2023-2 is per saldo al een voordeel van € 445.000 opgenomen. In de jaarrekening komen we nog eens € 558.000 voordeliger uit. Dit komt door lagere lasten op reiniging van € 337.000 en minder kosten aan kwijtschelding € 72.000. En een hogere opbrengst van € 95.000. In de begroting 2023 was
76
oorspronkelijke een storting van € 54.000 voorzien. Het voordelig saldo van € 558.000 wordt toegevoegd aan de voorziening Reiniging. Brede rioolheffing Rioolheffing wordt geheven ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan: a. De inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater en de zuivering van huishoudelijk afvalwater. b. De inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerken van het ingezamelde hemelwater. c. Het treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Voor 2023 zijn de tarieven met 3% geïndexeerd. Voor de rioolheffing geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen. Brede rioolheffing
720 Kosten riolering 210 Kosten straatvegen (40%) 570 Uitvoering baggerplan 630 Kwijtschelding Btw-component 1% Oninbaar verklaring Overhead Totaal door te berekenen kosten
Jaarrekening 2022 2.959 387 224 119 298 48 798 4.833
Begroting voor wijz 2023 3.235 411 232 150 362 48 793 5.231
Begroting na wijz 2023 3.235 411 232 150 362 48 793 5.231
Jaarrekening 2023 3.135 412 124 342 50 816 4.879
Rioolheffing Ten laste van voorziening riolering Totaal opbrengst Kostendekking Verrekening met voorziening
4.774 4.774 101% 59
4.770 4.770 91% 461
4.770 4.770 91% 461
4.955 4.955 102% -76
Brede rioolheffing Bedragen x € 1.000
In de GemRap 2023 is beide keren al een voordeel gemeld en de begroting daarop aangepast. In de jaarrekening komen we nog eens € 75.000 voordeliger uit. De toe te rekenen kosten riolering zijn € 351.000 lager dan begroot. Vanwege capaciteitstekort is geprioriteerd in de werkzaamheden. Daarbij is de nadruk gelegd op het onderhouden van de (verplichte) schouwsloten. De werkzaamheden voor het baggerplan schuiven door naar 2024. Daarnaast zijn er minder kosten aan kwijtschelding. Aan de baten is er € 185.000 meer ontvangen den begroot. In de begroting 2023 was oorspronkelijk een onttrekking van € 461.000 voorzien. Het voordelig saldo van € 75.000 storten we in de voorziening riolering. Parkeerbelasting Parkeerbelasting wordt geheven voor het parkeren van een voertuig op een aangewezen plaats en tijdstip of voor verleende parkeervergunningen. Met de heffing van parkeerbelastingen worden algemene inkomsten verkregen.
77
Betaald parkeren Betaald parkeren Bedragen x € 1.000 063 Opbrengst parkeren 220 Kosten parkeren Overhead Saldo
Jaarrekening 2022 2.448 707 153 1.588
Begroting voor wijz 2023 2.686 992 156 1.538
Begroting na wijz 2023 2.726 857 156 1.713
Jaarrekening 2023 2.757 835 156 1.766
In de GemRap 2023 zijn de parkeerinkomsten en de kosten naar boven bijgesteld. In de jaarrekening zijn de baten nog iets hoger dan vooraf voorzien. Met name in de zomermaanden is er een toename aan parkeren door publiek. De lasten zijn iets lager dan vooraf ingeschat. Graf- en begraafrechten Eind 2011 heeft de raad de Nota Begraven vastgesteld. Financieel is het uitgangspunt dat 100% van de variabele kosten door de tarieven wordt gedekt en 70% van de vaste kosten. De overige 30% voor de parkfunctie van de begraafplaatsen komt ten laste van de algemene middelen. Graf- en begraafrechten Graf- en Begraafrechten Bedragen x € 1.000 750 Begraafplaatsen en crematoria 570 Openbaar groen en recreatie 020 Burgerzaken Overhead Totaal lasten waarvan: variabel (a) Instandhoudingskosten waarvan: vaste kosten 70%, geen parkfunctie (b) Lasten in tariefberekening (a+b) Opbrengst graf- en begraafrechten Kostendekking
Jaarrekening 2022 760 31 40 253 1.084 -200 884
Begroting voor wijz 2023 760 133 40 258 1.191 -200 991
Begroting na wijz 2023 815 133 40 258 1.246 -200 1.046
Jaarrekening 2023 760 133 40 258 1.191 -200 991
619 819
694 894
732 932
694 894
1.234 151%
1.224 137%
1.160 124%
1.085 121%
Bij GemRapI is er een verwachte minderopbrengst door minder verlengingen van grafrechten gemeld van € 65.000 en verwerkt via een begrotingswijziging. Ten opzichte van deze gewijzigde begroting is er nu per saldo een nadeel van € 74.000. De lager opbrengst wordt met name veroorzaakt door lagere begraafrechten, tendens minder begraven/toename cremeren en tendens minder verlenging van rechten. Er is nog steeds sprake van een inhaalslag van verlenging van grafrechten in verband met verlopen termijnen. In 2024 wordt het begraafplaatsbeleid geactualiseerd. Marktgelden De werkelijke opbrengsten is conform begroot. Wet Algemene Bepaling Omgevingsrecht (WABO)-leges Voor de WABO-leges geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen.
78
Wet Algemene Bepaling Omgevingsrecht (WABO)-leges WABO-leges Bedragen x € 1.000 830 Opbrengst Wabo-leges 830 kosten bouwen en wonen Overhead Saldo Kostendekking
Jaarrekening 2022 1.077 1.014 334 -271 80%
Begroting voor wijz 2023 816 860 341 -385 68%
Begroting na wijz 2023 816 867 341 -392 68%
Jaarrekening 2023 1.287 952 341 -6 100%
In de meerjaren begroting was alvast een mindering opgenomen als gevolg van de invoering van de Wkb. Nu deze wet is uitgesteld naar 1 januari 2024 was deze ingeboekte minderopbrengst niet van toepassing. Verder zijn er een aantal aanvragen van grote bouwprojecten behandeld. Leges Burgerzaken We heffen de leges over een aantal verschillende rechten ter zake van het genot van, door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. Voor de leges geldt dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overstijgen. We kijken hierbij niet naar de kosten van de specifiek geleverde dienst maar naar de groep van dezelfde diensten. Leges Burgerzaken Leges Burgerzaken Bedragen x € 1.000 020 Opbrengst leges burgerzaken 020 Kosten burgerzaken Overhead Saldo Kostendekking
Jaarrekening 2022 776 2.262 424 -1.910 34%
Begroting voor wijz 2023 554 1.609 432 -1.487 27%
Begroting na wijz 2023 699 1.931 432 -1.664 30%
Jaarrekening 2023 712 2.034 432 -1.754 29%
Planologische procedures Er loopt een aantal projecten, waarbij kostenverhaal via de grondprijs of een anterieure overeenkomst is geregeld. In een anterieure overeenkomst wordt bepaald hoeveel een initiatiefnemer moet betalen voor de bestemmingsplanprocedure, de zogenaamde exploitatiebijdrage. In de exploitatiebijdrage zijn de leges opgenomen. Om deze reden zijn er in 2023 geen separate leges in rekening gebracht. Zwembad Zwembad Bedragen x € 1.000 520 Opbrengsten zwembad 520 Kosten zwembad Kostendekking
Jaarrekening 2022 580 1.956 30%
Begroting voor wijz 2023 629 3.019 21%
Begroting na wijz 2023 634 2.646 24%
Jaarrekening 2023 703 2.797 25%
Jaarrekening 2022 1.196 2.028 59%
Begroting voor wijz 2023 718 2.500 29%
Begroting na wijz 2023 832 2.929 28%
Jaarrekening 2023 1.070 2.407 44%
Binnensport Binnensport Bedragen x € 1.000 520 Opbrengsten binnensport 520 Kosten binnensport Kostendekking
79
Binnensport De kostendekkendheid voor binnensport ligt dit jaar hoger dan de begroting. Dit wordt veroorzaakt door lagere kosten voor onder andere gasverbruik. Buitensport Jaarrekening 2022 403 1.483 27%
Buitensport Bedragen x € 1.000 520 Opbrengsten buitensport 520 Kosten buitensport Kostendekking
Begroting voor wijz 2023 440 1.494 29%
Begroting na wijz 2023 512 1.539 33%
Jaarrekening 2023 461 1.613 29%
De budgetten sport worden toegelicht in het programma Gezond en vitaal. Woonlastendruk Onderstaande tabel geeft een overzicht over 2023 van de woonlasten van de twaalf Drentse gemeenten.
Borger-Odoorn Coevorden Westerveld Noordenveld Hoogeveen Emmen Assen De Wolden Midden Drenthe Aa en Hunze Tynaarlo Meppel
WOZ waarde* 284.000 278.000 349.000 330.000 254.000 238.000 264.500 374.000 275.000 317.400 393.000 292.000
Percentage
OZB
0,15740% 0,13960% 0,10100% 0,09501% 0,14750% 0,14190% 0,13450% 0,08840% 0,09790% 0,09260% 0,08390% 0,10300%
447 388 352 314 375 338 356 331 269 294 330 301
Afvalstoffenheffing 244 306 310 257 287 290 265 216 229 250 189 212
Rioolheffing 245 211 211 276 154 178 173 234 239 153 176 177
2022
2023
914 857 807 782 804 817 753 762 700 688 741 686
936 906 874 846 816 805 793 781 736 697 695 690
* De WOZ-waarde is de gemiddelde WOZ-waarde van de woningen per gemeente.
80
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om niet begrote kosten te dekken. Dat wil zeggen: welke capaciteit is nodig om de risico's op te vangen, en wel zodanig dat een tegenvaller in de uitvoering niet direct tot een bezuiniging hoeft te leiden.
Paragraafhouder: Derk Reneman Inleiding Het weerstandsvermogen dient om niet begrote kosten en risico’s op te vangen. Het geeft een indicatie van de robuustheid van de begroting. Risicobeheersing heeft daarom een belangrijke relatie met het weerstandsvermogen. Reguliere risico’s worden afgedekt met verzekeringen of voorzieningen/bestemmingsreserves. Voor risico’s die niet tegen acceptabele kosten kunnen worden verzekerd en waarvan de omvang niet redelijkerwijs is in te schatten dient het weerstandsvermogen als dekkingsmiddel. Binnen de uitvoering van het beleid doen we al veel aan het beperken van risico’s. Bij elk besluit tot uitvoering nemen we waarborgen op in de college- en raadsvoorstellen om risico’s zoveel mogelijk te vermijden of te beperken. Daarnaast zijn op allerlei terreinen (wegen, riolering, gebouwen, openbare verlichting, etc.) beheersplannen opgesteld waarbij we zo nodig voorzieningen treffen. Bij grotere projecten bouwen we diverse momenten in waarop de gemeente nog kan kiezen om al dan niet door te gaan (go of no-go momenten). Alle voorstellen beoordelen we op eventuele risico’s met financiële-, personele- en/of juridische consequenties. Kortom: risicomanagement maakt primair onderdeel uit van de dagelijkse processen.
In de opgestelde ‘Nota weerstandsvermogen en Risicomanagement’ zijn de doelstellingen en begrippen betreffende het weerstandsvermogen en aanpak verder uiteengezet.
Inventarisatie weerstandscapaciteit Om risico’s te kunnen opvangen is het van belang dat hiervoor een buffer beschikbaar is. In dit kader is de weerstandscapaciteit van de gemeente van belang. We maken onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Structurele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit bestaat uit middelen die permanent kunnen worden ingezet om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. De structurele weerstandscapaciteit bestaat onder andere uit het budget voor onvoorzien dat in elk programma is opgenomen. Dit bedrag is echter op nihil gesteld en biedt daarmee geen weerstandscapaciteit. Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat we kunnen inzetten om eenmalige tegenvallers op te vangen. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij aanwendbare deel van de reserves. Dat betreft de Algemene reserve. Algemene reserve De Algemene reserve vormt het belangrijkste onderdeel van het weerstandsvermogen en bedraagt naar verwachting per 31 december 2023 (dus voor resultaatbestemming 2022) € 52,7 miljoen. Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves zijn die reserves die de raad voor een bepaald doel heeft bestemd. Ze beslaan per 31 december 2023 € 1,268 miljoen.
Voor een specificatie: zie toelichting op de balans.
81
Stille reserves Dit betreffen de activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Deze worden op nihil gewaardeerd.
Inventarisatie van de risico’s De omvang van het noodzakelijke weerstandsvermogen wordt telkens herzien op basis van ontwikkelingen. De risico’s worden bij het opstellen van de begroting en jaarrekening geactualiseerd. Aan de hand van een lijst met mogelijke onderwerpen zijn de grootste risico’s voor de gemeente in beeld gebracht. De risico’s zijn beoordeeld aan de hand van onderstaande matrices en tabellen. Kans score 1 2 3 4 5
Omschrijving Minder dan of 1 keer per 10 jaar 1 keer per 5-10 jaar 1 keer per 2-5 jaar 1 keer per 1-2 jaar 1 keer of meer per jaar
Toelichting Zeer onwaarschijnlijk Onwaarschijnlijk Waarschijnlijk Mogelijk Vrijwel zeker
Tabel 1: Kans scorekaart Impactklasse 1 2 3 4 5
Financiële impact < € 100.000 € 100.000 < X > € 250.000 € 250.000 < X > € 1.000.000 € 1.000.000 < X > € 1.500.000 € 1.500.000 of meer
Imagobeeld Zeer klein (individu) Klein (lokaal) Midden (regionaal) Groot (landelijk) Zeer groot (internationaal)
Referentiebeeld Geen bedreiging Minimale bedreiging Bedreiging Ernstige bedreiging Zeer ernstige bedreiging
Tabel 2: Impactklasse Met behulp van de risicoscore (kans score x impactklasse) kunnen risico's worden geprioriteerd en wordt en wordt inzichtelijk welke risico's de grootste invloed hebben op het realiseren van de doelstellingen en het meest belangrijk zijn om te worden beheerst. De risicoscore wordt bepaald door de klassen van kans en gevolg te vermenigvuldigen.
Tabel 3: Risicomatrix Hierbij geldt hoe hoger de score, hoe hoger de potentiële impact van het risico en hoe hoger de prioriteit om het risico aan te pakken. De risicomatrix wordt vervolgens gebruikt om de risico's te kunnen uitdrukken in geld.
82
De volgende percentages worden gehanteerd om een netto risico te kunnen berekenen als onderdeel van de benodigde financiële weerstandscapaciteit in euro's. Dit is de inschatting van het bedrag waarvoor de gemeente risico loopt.
Tabel 4: Risicokans in % op basis van de risicoscore In zowel de begroting als in de jaarrekening, in deze paragraaf, wordt een update weergegeven van de risico's. Daarbij worden de volgende stappen gemaakt: • Risico’s actualiseren. • Risico’s analyseren. • Benodigde weerstandscapaciteit koppelen aan de aanwezige weerstandscapaciteit. In de tussentijdse rapportages worden alleen die risico's gemeld die ten opzichte van de begroting nieuw zijn of significant afwijken. De omvang x de kans, dat het risico zich voordoet, geeft aan wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Zoals in onderstaande tabel is weergegeven, bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit voor de jaarrekening 2023 € 23,474 miljoen. Onderdeel Bedrag * € 1.000 Algemene uitkering Bedrijfsvoering (Schade)claims Externe factoren Financieel Grondexploitatie Kapitaalgoederen Open-einde regelingen Oekraïne Crisis noodopvang Statushouder Projecten Verbonden partijen Overige categorieën Totaal
Maximaal risico
Risicokans
5.910 6.736 3.015 1.748 27.190 * 5.122 5.268 p.m. p.m. p.m. 2.253 5.536 1.478 64.256
Hoog Laag Laag Gemiddeld/Hoog Gemiddeld/Hoog Hoog Laag/Gemiddeld Gemiddeld/Hoog Gemiddeld Laag Gemiddeld/Hoog Laag/Gemiddeld/Hoog Laag/Gemiddeld/Hoog Laag/Gemiddeld
Benodigde weerStandscapaciteit 2.955 1.347 603 860 5.996 586 1.537 3.018 p.m. p.m. p.m. 563 1.384 561 19.410
* Afzonderlijke risicoanalyse grondexploitaties met een maximaal risico van ca. € 586.000. Zie voor meer informatie de paragraaf Grondbeleid.
83
Vergelijkende cijfers Onderdeel Bedrag x € 1.000 Algemene uitkering Bedrijfsvoering (Schade)-claims Externe Factoren Financieel Grondexploitatie Kapitaalgoederen Open-einde regeling Oekraïne Crisis noodopvang Statushouder Projecten Verbonden partijen Overige categorieën Totaal
Jaarrekening 2023 benodigde weerstandscapaciteit 2.955 1.347 603 860 5.996 586 1.537 3.018 p.m. p.m. p.m. 563 1.384 561 19.410
Begroting 2023 benodigde weerstandscapaciteit 2.060 1.064 54 378 5.191 794 1.314 3.377 p.m. p.m. p.m. 622 1.184 488 16.526
Jaarrekening 2022 benodigde weerstandscapaciteit 1.773 1.423 1.533 860 6.095 43 2.354 1.565 p.m. p.m. p.m. 1.085 2.119 342 19.192
Verschil Verschil benodigd benodigd jaarrekening jaarrekening 2023 t.o.v. 2023 t.o.v. jaarrekening begroting 2023 2022 895 1.182 283 -76 549 -930 482 0 805 -99 -208 543 223 -817 -359 1.453 p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. -59 -522 200 -735 73 219 2.884 218
De grootste verschillen t.o.v. voorgaande jaren worden veroorzaakt door: Algemene uitkering Tot en met 2025 ontvangen we meer geld van het Rijk, daarna leveren we in. Vanaf 2026 zijn de middelen die we van het Rijk ontvangen € 10 miljoen lager dan in 2025. De onzekerheid over de rijksmiddelen maakt dat het lastig is om 4 jaar vooruit te kijken en middelen structureel in te zetten. Om deze reden onderkennen we een verhoogd maximaal risico. Bedrijfsvoering Tractie - wagenpark De SWO heeft voertuigen en overig materieel in gebruik voor de taken van de buitendienst in de openbare ruimte. In 2021 heeft de SWO een nieuw tractieplan opgesteld. In dit plan is de omvang, leeftijd en kwaliteit van het materieel en de capaciteit van het materieel bepaald. Om de werkzaamheden efficiënt te kunnen blijven uitvoeren, is de eerstkomende twee jaar een inhaalslag van € 2,5 miljoen nodig. De inhaalslag is na besluit van het SWO-bestuur opgenomen in de exploitatie 2022 e.v. die naar rato wordt doorbelast naar de gemeente. Deze inhaalslag is opgenomen in het weerstandsvermogen. Cyberrisico's Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en de Informatiebeveiligingsdienst (IBD, VNG) geven jaarlijks inzicht in de belangrijkste dreigingen in de digitale wereld (zoals hackpogingen, ransomwareaanvallen en misbruik persoonsgegevens).
Risico's die hierdoor ontstaan, zijn onder andere schending van privacy, verstoring van dienstverlening en bedrijfscontinuïteit, financieel verlies, imagoschade, claims of boetes). Op dit moment zijn de basisbeveiligingsmaatregelen in de organisatie onvoldoende op orde (zie ook het recent rapport van de rekenkamer). De SWO heeft een meerjarig informatieveiligheidsplan opgesteld, zodat passende maatregelen genomen worden om deze risico’s terug te brengen tot een acceptabel niveau. Het risico wordt opgenomen als PM-post in het weerstandsvermogen.
84
Inflatierisico's Inflatierisico's is het beheersen van risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid dat op een bepaald moment de inkoopwaarde van goederen en diensten, afwijkt van wat verwacht werd op het beslissingsmoment. Externe factoren De omgeving waarin de gemeente Hoogeveen opereert verandert en de organisatie verandert mee. Dit is van invloed op de risico’s die de organisatie loopt. Het gaat om vragen als: welke doelstellingen wil de organisatie behalen? Waar staat de organisatie nu? Wat is de maatschappelijke en economische omgeving? Hiervoor is een risico inschatting opgenomen die gelijk is aan voorgaande jaren. Financieel Financieringsbeleid en treasurybeleid De gemeente heeft interne en externe financieringsmiddelen ter beschikking om te kunnen voorzien in de financieringsbehoefte. De interne financieringsmiddelen bestaan uit de reserves, oftewel eigen vermogen en de voorzieningen. De externe financieringsmiddelen bestaan uit de opgenomen langlopende geldleningen en kortlopende middelen (o.a. rekening-courant geld en kasgeldleningen), oftewel het vreemd vermogen. Op het moment dat de uitgaven worden gedekt door inzet van reserves vindt een substitutie plaats van eigen vermogen naar vreemd vermogen. De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de renterisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitenrisico’s en koersrisico’s.
Aangezien de gemeente geen leveranciers en afnemers kent van buiten de eurolanden zijn koersrisico’s niet aanwezig. Dus blijven over de rente-, krediet- en liquiditeitenrisico’s. Kapitaalgoederen In de (volgende) paragraaf Kapitaalgoederen is weergegeven waar we in 2024 en verder rekening mee dienen te houden. Ondanks dat er minder is uitgegeven dan begroot zorgen de stijgende kosten aan groen, fietspaden en kunstwerken en het inhalen van achterstallig onderhoud voor een toename van de benodigde weerstandscapaciteit. Openeinderegelingen Binnen het sociaal domein is sprake van open-einde-regelingen. In de programma’s is toegelicht waarop de budgetten zijn gebaseerd. De benodigde weerstandscapaciteit ligt meer in lijn met de begroting door herziening van het maximale risico. Een openeinderegeling kent immers geen budgettair plafond met als risico dat het begrote budget ontoereikend is. Inflatie Vanuit het programmaplan Sociaal Domein 2022-2025 streven we ernaar dat iedereen zo zelfstandig mogelijk kan meedoen aan de samenleving. De huidige ontwikkelingen op het gebied van energieprijzen en inflatie zijn een groot risico voor het brede welzijn van onze inwoners. Als inwoners te maken krijgen met armoede en schulden, zijn die problemen en de stress ervan vaak belemmeringen om goed te kunnen meedoen aan de samenleving.