Gemeenteraad transcript

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 14 juli 2022

1.1 Opening De voorzitter: Dames en heren, het is half acht. Ik open de vergadering van uw raad. ‘…’ dienen natuurlijk de laatste voor de zomervakantie. We hebben best wel een aantal punten op de agenda staan. Iedereen die op de publieke tribune zit, natuurlijk van harte welkom, maar ook de mensen die ons via de stream en via de lokale omroep Hoogeveen ook via de radio volgen, van harte welkom bij deze raadsvergadering. Zoals u gewend bent, hebben we altijd aan het begin van deze vergadering even een moment van stilte voor bezinning. Dank u wel. De raad is voltallig aanwezig. Kan u en dat heb ik in onderling overleg ook gedaan, dus dat is niet een verrassing, kan mededelen dat mevrouw Jansen, Annette Jansen van het CDA, aan de beterende hand is, dus die voelt zich alweer een stuk beter. Daar zijn we allemaal heel blij mee. Dus dat hebben we even aan haar overgebracht en ja, of de heer De Weerd nu vanavond voor de laatste keer hier aanwezig is, dat weten we niet helemaal 100 procent zeker, dus we gaan ook nog niet met bloemen zwaaien nu. Dus dat wachten we nog even af totdat het formeel zo is en dan gaan we op dat moment wel er aandacht aan besteden.

Dus als u zich had voorbereid op een grootschalig afscheid van vanavond, dan moet ik u daar meteen in teleurstellen, maar we wachten eerst even of mevrouw Jansen aangeeft van ik ga weer beginnen, dat is een moment en mocht daar nog in de tussentijd wat geregeld moeten worden om aandacht gaat het zeker nog gebeuren. Dus vandaar. Maar ook voor u allen denk ik, fijn dat we haar kunnen laten weten dat we allemaal blij zijn dat ze weer aan de beterende hand is. Dan ziet u bij de griffie de heer Paul Vermast zitten. De heer Paul Vermast is de nieuwe ondersteuner van de griffie, één van de hulpen van Cindy, zullen we het maar even zo noemen, maar we zijn in ieder geval blij dat er weer een versterking is, want het werk kwam nu wel in heel weinig handjes terecht. Het is altijd goed dat er in ieder geval weer een nieuwe kracht is. Heel veel plezier, succes en we horen graag de ervaringen van dit soort vergaderingen weer terug. Hoe dat bevallen is. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 1.2, het vaststellen van de agenda. Kunnen we de agenda zo vaststellen? Dat is het geval. Dan stellen we de agenda vast. 1.3 Mondelinge vragen De voorzitter: En zijn we bij het agendapunt 1.3, mondelinge vragen. Er zijn twee fracties die aangegeven hebben mondelinge vragen te willen stellen en de eerste fractie die dat heeft aangegeven is de fractie van Gemeentebelangen.

Over de informatievoorziening via het Torentje en daarvoor geef ik het woord aan de heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dank u wel, voorzitter en dank u wel, collega. Elke bewoner kan in het dagelijks leven te maken krijgen met veranderingen in de directe leefomgeving. Er wordt bijvoorbeeld een vergunning aangevraagd voor een evenement of er kan een aanvraag ingediend zijn voor het kappen van een boom. Het Torentje is de wekelijkse pagina van de gemeente Hoogeveen in de woensdageditie van de Hoogeveensche Courant. Deze pagina is niet alleen een vangnetfunctie voor de digitale wijze van publicaties, het is een overzicht van de gemeentelijke bekendmakingen, gerealiseerd met publiek geld. Gemeentebelangen Hoogeveen en de omgeving heeft melding ontvangen dat de woensdageditie niet overal bezorgd wordt. Onder meer in de omgeving centrum en in de Erflanden. Gemeentebelangen Hoogeveen vindt dit een

zorgelijke ontwikkeling. Een aantal vragen. Bent u het met ons eens dat het een zorgelijke ontwikkeling is dat de woensdageditie niet overal en altijd bezorgd wordt? Bent u het met ons eens dat huis-aan-huisbladen bijdragen aan het informeren van inwoners over de uiteenlopende onderwerpen van de gemeente Hoogeveen? En wilt u de aandacht geven aan verhoging van het rendement van de bezorging van de woensdageditie van de Hoogeveensche Courant? Wilt u aandacht geven aan de samenhang tussen digitale publicaties en huis-aan-huisbladen? En de laatste vraag, hoe denkt het college alle inwoners te bereiken indien de kennelijke bezorgproblemen structureel blijken te zijn? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan zal ik even de pet van collegelid en verantwoordelijk voor beleidsmatig voor dit agendapunt, die pet opzetten en de vragen van uw fractie en mogelijk andere vragen die er nog achteraan komen beantwoorden. Ja, het is natuurlijk nooit … Laat ik zo zeggen, we zijn natuurlijk niet blij dat er gaten vallen in de verspreiding van de woensdageditie van de Hoogeveensche Courant waar het Torentje in staat.

Het liefst hadden we natuurlijk dat het bij alle inwoners ook op de mat zou vallen, maar het is al een tijd lang en niet alleen nu deze maand, maar er zijn ook al eerder vragen, of direct of indirect, gesteld over deze bezorging van de Hoogeveensche Courant door meerdere mensen uit deze raad en het is bij de uitgever gewoon een probleem met de bezorging en de bezorgers. Er is een tekort aan mensen die de krant en het huis-aan-huisblad bezorgen. Daar ligt het probleem en dat is heel vervelend, maar dat kunnen wij als overheid niet oplossen en dat hebben we ook al via verschillende lijnen ook al aan de uitgever doorgegeven en die heeft ook aangegeven ja, wij doen ons best om, maar ook hier geldt, net zoals in heel veel terreinen, dat er arbeidskrachten tekort zijn en niet voldoende arbeidskrachten gevonden kunnen worden die daarvoor geïnteresseerd zijn en ook dat kunnen bezorgen. Dat is dus jammer. Ja, daar zijn we het wel mee eens. Het zou eigenlijk mooi zijn als iedereen het zou ontvangen en tegelijkertijd wijs ik ook op het feit dat dit een extra service is naast alle andere kanalen die wij natuurlijk als gemeente Hoogeveen open hebben niet alleen via de sociale media, maar ook de digitale informatievoorziening en op andere terreinen die wij open hebben. Het is dus één van de kanalen waarmee wij, die wij dus gebruiken.

Het is ook een extra service nog ook, want in principe hoeft de overheid, de lokale overheid, in heel Nederland vanaf juli vorig jaar, niet meer op papier de mededelingen te doen. Alleen digitaal is voldoende. We hebben heel bewust, ook in de tijden van de bezuinigingen, ervoor gekozen om toch beiden te laten bestaan dat we ook weten dat een groep mensen niet digitaal die vaardigheden heeft en dus ook zeker in bepaalde doelgroepen het Torentje leest en de Hoogeveensche Courant dus op woensdag ontvangt. Ja, natuurlijk, ik kan altijd nog goed een keer uw zorgen overbrengen aan de uitgever. In dit geval, wil ik ook graag doen, dat we hierover gesproken hebben en dat we dit ook besproken hebben en nogmaals, wijzen op het feit dat we dat inderdaad jammer vinden en het liefst zo snel mogelijk opgelost willen zien. De samenhang die u vraagt tussen vitale publicatie en huis-aanhuisbladen. Nou, die heb ik net aangegeven, we hebben meerdere kanalen, dat weten mensen ook. Overigens is het ook wel zo, dat dan als toevoeging, dat als mensen een Hoogeveensche Courant missen, zullen we hem ook nog altijd op bepaalde plekken, soms is dat bij supermarkten, ook weer kunnen ophalen.

Maar daarvoor moet je wel moeite doen, dus ze krijgen hem dan niet in de bus, maar dan kun je hem alsnog ophalen en natuurlijk is daar ook weer de Hoogeveensche digitale, Hoogeveensche Courant digitale versie daarbij. Het is een structureel probleem. Ik hoef niet eens erover te praten of het een structureel probleem is. Het is een structureel probleem, want het is al langere tijd zo dat er bezorgerstekorten zijn en wij geven ook in alle media aan van leun niet alleen maar op de schriftelijke informatie, maar zoek ook op de andere kanalen voor zover dat kan de informatie. Daarmee hebben we toch wel voldaan aan onze informatieplicht die er ligt, juist om mensen te attenderen op vergunningen, op veranderingen, et cetera. Dat in eerste instantie. Kijken of de heer Van der Meulen nog aanvullende vragen heeft. De heer Van der Meulen.

De heer Van der Meulen: Aanvullende vraag. Als die Hoogeveensche Courant niet overal bezorgd wordt, betalen we dan ook minder? Als gemeente. De voorzitter: Ik kijk of anderen nog aanvullende vragen … De heer Pomper. O, mevrouw Van den Oord. Er was enige onenigheid in de SP-fractie, maar … Mevrouw Van den Oord: Ja … De voorzitter: Dat is opgelost. Mevrouw Van den Oord: Ik heb vanavond zo’n klein aandeel, dat laat ik niet van me afpakken. De voorzitter: Nee. Aan u het woord. Mevrouw Van den Oord: Even een aanvullende vraag. We waren als raad afgelopen maandag uitgenodigd bij de smederij voor het Krakeel en daar kwam eigenlijk te sprake dat zij de behoefte aangaven van maak gebruik van onze informatiekanalen, hetzij onze website, hetzij onze magazine en daarmee kun je veel meer mensen bereiken. Aangezien we het heel vaak hebben over hoe communiceren we, hoe zorgen we dat we zoveel mogelijk inwoners bereiken, vroeg ik mij af of het college zou kunnen overwegen om alle wijk- en buurtcentra die over dergelijke media beschikken, om daarin ook belangrijke informatie met hun te delen. Dus dat niet uitsluitend te beperken tot bijvoorbeeld het Torentje. De voorzitter: Dat waren de aanvullende vragen. Dan zal ik die beantwoorden. Nee, op de vraag van de heer Van der Meulen. In het contract staan niet als er niet geleverd wordt dat dat een vermindering van het geld oplevert.

Dat staat niet in de contracten en de suggestie van mevrouw Van den Oord die neem ik mee om eens even met onze communicatieafdeling te bespreken en te kijken of daar mogelijkheden zijn om daar gebruik van te maken, voor zover het nog niet gebeurt, maar ik begrijp uit uw bijdrage dat dat niet zo is. Dan kunnen we daar nog een keer naar kijken, maar ik zal dat aan de orde stellen en ik zal u ook informeren over wat daarmee gebeurd is. Dat waren de vragen van de fractie van Gemeentebelangen. Dan heeft de fractie van Forum voor Democratie ook gevraagd een mondelinge vraag te stellen. Die is na de termijn van 24 uur van tevoren binnengekomen, maar ik heb beslist om een aantal argumenten die ik zo zal noemen, om toch toe te staan dat die vragen gesteld worden. Eén, het gaat over de oproep tot verwijdering van de omgekeerde Nederlandse vlag. Dat is het onderwerp. Dat besluit is gisteravond pas laat in de avond gepubliceerd, dus daarmee had de fractie ook geen kans om eerder te reageren dan half acht daarvoor. Ja, ik kan niet anders zeggen dan dat het een zeer actueel onderwerp is. Dan hoeven we vandaag alleen maar de nieuwsmedia en de sociale media te volgen.

Dus daarmee is het wel een zeer urgent politiek punt en het derde argument dat ik daarbij gebruikt heb is dat dit de laatste raadsvergadering is voor de zomervakantie en hadden we kunnen zeggen u mag het schriftelijk alsnog indienen, maar dan gaat er een termijn van zes weken. Nou, het is vakantie, dan is de actualiteit ook weg en als we wachten op de volgende raadsvergadering, dan zal de actualiteit misschien wel helemaal verdwenen zijn. Dat weet je natuurlijk niet, maar dat ga ik maar even vanuit. Vandaag dat ik van het uitzonderingsrecht in het reglement van orde gebruikgemaakt heb om deze vraag vanavond wel toe te staan. Dus de fractie van Forum voor Democratie kan die vraag stellen. Ik geef het woord aan de heer Vos. De heer Vos: Ja, dank u, voorzitter. De afgelopen en wat ons betreft ook komende, weken staan in het kader van de boeren. De boerenprotesten. Want de boeren gaan onteigend worden door Den Haag. We hebben hier de afgelopen tijd tuurlijk al ook een raadsvergadering over gehad. De boeren zijn hier langs geweest en hier

heeft de raad naderhand besloten dat ze achter de boeren zouden staan. Wat wij heel bijzonder vinden, wat wij in de media hebben moeten lezen, is dat we toch zien dat Hoogeveen als één van de steden die eigenlijk voorop staan, toch de oproep hebben gedaan om een teken om solidair te zijn met de boeren, namelijk de omgekeerde Nederlandse vlag, dat mensen die moeten gaan verwijderen. Aan de hand van dit hebben wij drie vragen aan het college willen stellen. Vraag één, heeft het Rijk de gemeente Hoogeveen opgedragen de oproep tot verwijdering van de omgekeerde Nederlandse vlaggen te doen? Vraag twee, heeft het Rijk de gemeente Hoogeveen opgedragen tot verwijdering over te gaan van omgekeerde Nederlandse vlaggen? En vraag drie, is het college dan tenminste bereid om zich alsnog solidair met de boeren te verklaren door de omgekeerde Nederlandse vlag aan het gemeentehuis te hangen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Op antwoord op vraag één en twee, daar waar u refereert, heeft het Rijk opgedragen, die twee punten die u noemt, zijn allebei nee. Zowel vraag één als vraag twee kunnen we beantwoorden met nee. Het Rijk heeft geen verordening op ons losgelaten die dat met zich meebrengt. Vraag drie beantwoord ik als volgt. We zijn solidair met de boeren, we staan er naast, we staan er achter. Dat hebben we ook in de motie uitgesproken twee weken geleden in deze raad.

Daar is niets aan veranderd, niet voor deze raad, maar ook niet voor het college. Dat voeren we uit. Inmiddels hebben we ook brieven ondertekend naar de provincie, naar de Tweede Kamerfractie … Of de Tweede Kamerfracties moet ik zeggen en naar het kabinet, waarin we heel duidelijk aangegeven hebben hoe hier daarover gedacht wordt. Nou, inmiddels heeft de provincie haar positie, want dat was de eerst aangewezen overheid om daar iets van te vinden, heeft haar positie ook gekozen die wij ook volledig ondersteunen. Dus er kan geen discussie zijn over de solidariteit van college en raad met de boeren. Dat is een ding wat helder is. Uw vraag of wij dan bereid zijn om de protestvlag, zullen we het maar even noemen, dus de verkeerde vlag aan het gemeentehuis op te hangen, daarom is het antwoord nee, want wij zijn een overheid en een overheid voert haar vlaggen altijd zoals zij zijn vastgesteld bij de wet- en regelgeving en het kan nooit anders dan die vlag en dat is voor de Nederlandse vlag een heel heldere, dat is rood-wit-blauw, van de openbare overheidsgebouwen wapperen. Daarom kunnen wij ook niet in die zin toezeggen dat wij de omgekeerde vlag aan het gemeentehuis hangen.

Misschien nog één zin eraan toevoegend, of misschien twee of een komma, even kijken waar ik hem neerzet, maar het is zo dat wij die oproep hebben gedaan om de vlaggen aan de openbare middelen die we hebben of de openbare bezittingen te verwijderen, omdat wij vinden dat protest en demonstratie moet kunnen en daar bieden we ook altijd mogelijkheden voor, alleen de eigenaar, dat doen we bij particuliere eigenaren, maar ook bij de overheid als eigenaar moet wel eerst gevraagd worden of er toestemming wordt gegeven om op basis van het eigendomsrecht die vlaggen te mogen voeren en dat is niet gebeurd. Er is geen contact geweest met de gemeente vanuit de groep die deze vlaggen heeft opgehangen. Vanmiddag heeft zich een woordvoerster gemeld en we zijn altijd bereid daarmee in gesprek te gaan, om te kijken als men wil demonstreren enzovoort, maar dit is een protestactie die niet aangekondigd is. We weten ook niet wanneer die begint. Ja, dat weten me wel, toen hingen de vlaggen, maar we weten niet wanneer die eindigt en wij vinden dat een protest, een demonstratie, altijd begin en een eindpunt heeft. Dat overleg hebben we niet kunnen voeren. Bovendien is het zo dat wij als overheid een soort van neutraliteit moeten innemen in het uiten van protesten. Beperkte periode, ja, maar niet voor altijd.

Of als daar een vraagteken over is, omdat ook deze omgekeerde vlag ook bij delen van de Hoogeveense samenleving niet goed valt. Op basis van meningen, maar ook op basis van gevoelens en om daar ook rekening mee te houden hebben wij als overheid gezegd dan is het mooi geweest. We hebben het een tijdje toegestaan, we hebben ze niet dezelfde dag weggehaald, maar er zit een eind aan. De eigenaren van de vlaggen kunnen ze zelf weghalen. Doen ze dat niet, dan halen wij ze weg, maar we slaan ze wel op, ze kunnen altijd nog netjes afgehaald worden. Dus we zullen ze niet vernietigen. Ze kunnen altijd weer teruggegeven worden aan de rechtmatige eigenaar. Dit als antwoord op de vragen van de fractie van Forum. Ik kijk even of er aanvullende vragen zijn. De heer Vos.

De heer Vos: Nog even kort op reageren. Over de eerste twee vragen, dat vinden wij heel frappant dat we dit antwoord eigenlijk krijgen, want wij hebben ook ons huiswerk gedaan en we zien dat meerdere gemeentes eigenlijk precies dezelfde tekst hebben gebruikt wanneer zij deze mededeling in de media hebben geslingerd. Ik vind het heel frappant dat meerdere gemeenten uiteindelijk op dezelfde mediatekst uitgekomen is. Maar los van dat, vraag drie. Het argument dat er wordt gezegd natuurlijk dat mensen zich hierin gekwetst voelen. Ja, we zien natuurlijk nog steeds dat ook de Oekraïense vlag hier nog steeds aan het gemeentehuis en daar worden ook heel veel mensen door gekwetst, dus we vinden het jammer dat bij dit soort belangrijke dingen, zeker voor de boeren, dat dan ineens heel erg naar procedures wordt gekeken. Maar dat was hem. De voorzitter: En uw vraag is klopt dat? Want ik moet een vraag hebben. De heer Vos: Ja, klopt dat. Klopt dat. De voorzitter: Ja. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben de brief van het college gelezen en wij zijn het ook met het college eens. Het was handiger en beter geweest als deze actievoerders vooraf gevraagd hadden om toestemming om deze vlaggen aan gemeente-eigendom op te hangen. Toen ik hiernaartoe kwam heb ik daar nog even speciaal opgelet.

Ze hebben ze keurig opgehangen, het zit allemaal soort van bindstrip. Ze hebben het nog handig gedaan ook. Die kun je zo met één clipje weer loskrijgen. Dus wat dat betreft. De vlag, de Nederlandse vlag, dat is natuurlijk een nationaal teken. Voor allerlei doeleinden ingezet. Nou, als er een verjaardag is, hangt hij. Als er jongelui geslaagd zijn, hangt de Nederlandse vlag uit. Bij treurige geschiedenis hangt die halfstok. Ja en daarom, deze vlag en met uw woorden dat de mensen zich daaraan storen, dat het emotioneel is, maar die wordt eigenlijk voor alle uitingen van Nederlanders en boeren zijn ook Nederlanders, worden die dus gebruikt. De voorzitter: Ik wil u wel verzoeken om een vraag … De heer Van Rijn: Ja, ik kom tot mijn vraag, voorzitter, maar dan moet even vooraf eventjes de aanleiding daar er zijn. Wij vinden dat dit dus een hele geweldloze actie is en onze vraag dus aan het college om nu die vlaggen weg te halen, is het college dan niet met ons van mening dat het juist gaat uitlokken tot zwaardere acties die wij juist onwenselijk vinden? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Otten. De heer Otten: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een aanvullende vraag, want u had een goed verhaal om de vlag niet op de kop op het gemeentehuis te hangen. Er hangen dus inderdaad wel andere vlaggen van andere nationaliteiten het gemeentehuis.

Er zijn hele mooie protestvlaggen, bijvoorbeeld trots op onze boeren. Die zou u kunnen bestellen en gedurende deze zomervakantie op het stadhuis hangen. Bent u daartoe bereid? De voorzitter: Even naar de vraag van Forum voor Democratie. Dezelfde tekst. Ja, dat kan ongeveer kloppen, maar wij hebben … Dit is niet door het Rijk geïnitieerd, maar er zijn meerdere gemeenten die hebben aangegeven, ook Rijkswaterstaat, dat is wat anders dan door het Rijk gestuurd, die ook met deze vraagstukken heeft getobd en uiteindelijk kijken we wel naar de besluiten die daar ook genomen worden. Dus dat is niet zo verwonderlijk dat je dan ook zo nu en dan op dezelfde tekst uitkomt. Kijk, de vraag van de SGP, op een bepaald moment moet je de lijn van redenering en als ik de lijn van redenering volg, dan ga je niet meteen zeggen van maar ja, stel je voor dat dit nou grote protesten uitgelokt en andere acties uitloopt, moet je dan

daarvan afzien? Dan zou je dat gaan belonen. Het is gewoon, we hebben een handhavingsvraagstuk. We hebben geredeneerd zoals we geredeneerd hebben en dat betekent gewoon dat je dan ook die lijn ook moet volgen en dan ook die lijn ook moet vasthouden en we gaan ons niet laten beïnvloeden door wat er daarna ook wel zou kunnen gebeuren. Natuurlijk kijken we ernaar, natuurlijk houden we er rekening mee en natuurlijk bereiden we ons daarop voor. Dat doen we ook nu nog, maar het kan niet zo zijn dat dat gegeven altijd bepaalt dat je dan een andere mening zou moeten zijn toegedaan. Ik zal dat als overheid heel slecht vinden als we die weg op zou gaan. Betekent dat andere vlaggen, waar wij ook wel eens op bepaalde dagen de vlag voeren. Dan zou ik, dat is, daar hebben we altijd besluiten over. Die besluiten worden dan ook genomen. Soms geeft de raad zelfs daar uiting aan en ik ga kijken in hoeverre dit dan past binnen onze protocollen, of dat wel een gepaste houding is, maar het is iets anders om een vlag van een land te voeren of een vlag van een organisatie die een bepaalde doelstelling heeft, die breed ook in deze samenleving en Raad wordt gedeeld. Dat zijn wel afwegingen die we moeten maken. Dus ja, ik kan daar naar kijken, maar ik ga nu nog niet toezeggen dat die ook gaat wapperen.

Dat even als … Ja, nee, dit was tweede termijn, dus ik moet ook … Anders gaan we hier een debat over voeren. Dus daarmee constateren we dat we de mondelinge vragenronde daarmee afgerond hebben en ga ik naar de schorsing. 1.4 Schorsing besluitvormende vergadering De voorzitter: Agendapunt 4 van de besluitvormende vergadering. Wij komen straks weer met de besluitvormende vergadering bij u terug, maar we gaan eerst door naar de debatronde bij agendapunt 2. Debatronde (Raadzaal) 2.1 Opening debatronde De voorzitter: Dat is de debatronde over de kaderbrief. U weet … Nee, ik heb geen meldingen voor het spreekrecht gezien, dus dat zal niet gebeuren. De kaderbrief die heeft u gezien. Die gaan we behandelen conform ongeveer dezelfde opzet als we dat bij de jaarrekening hebben gedaan. Een inleiding per fractie van zo’n drie tot vijf minuten, waarbij ook gevraagd wordt, want iedereen heeft de tekst gehad, om over de drie amendementen en de moties daarin mee te nemen en ik vraag ook om een reactie daarvan, ook van de anderen, want ze kennen de teksten, die ook in het verhaal mee te nemen. Mevrouw Van den Oord, punt van orde. Mevrouw Van den Oord: Ja, klopt. Is het mogelijk dat we gewoon voor het debat kaderbrief kunnen blijven zitten op onze plekken vanavond? In plaats van de vreemde verhuizing, gezien het iets is wat toch ook de hele raad betreft. De voorzitter: Ja, prima.

Mevrouw Van den Oord: Oké, dank u. De voorzitter: Ja, lijkt mij geen probleem om dat op die manier te doen. Dan stel ik aan de orde de kaderbrief en tegelijkertijd ook de inhoudelijke motie en de amendementen die daaraan gekoppeld zijn. De voorzitter: Ik kijk wie als eerste fractie zich wil melden. Moeten ze een beurt geven, moeten we … Mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen.

2.3 Kaderbrief Mevrouw Hooijer-Everts: Ik stak al de vinger op, voorzitter, maar ik had niet het idee dat ik dan direct ook al aan de beurt was, maar ik werd zowaar onmiddellijk gezien. Onze beschouwing op de kaderbrief, de kaderbrief die richting geeft aan de programmabegroting 2023. Het college komt hierin met voorstellen en het is aan de raad om te bepalen of deze richting de richting is die wij ook voor ogen hebben. Geacht college, mede-raadsleden en mensen die luisteren en meekijken. Voor ons ligt de kaderbrief. De opmaat naar de begroting. Een brief van maar liefst 24 pagina’s, waarin de kaders worden uitgezet als opmaat voor de begroting voor de programmabegroting 2023 en de meerjarenraming tot aan 2026. Aan ons als raad om deze kaders dan ook goed te beschouwen en te beoordelen of deze kaders aansluiten bij de wensen van de raad. Wij zijn blij dat in de update van de kaderbrief de financiële doorrekening van het coalitieakkoord is verwerkt. Immers, we hebben een aantal bezuinigingen teruggedraaid, zoals het stopzetten van verdere bezuinigingen op de buurt en dorpshuizen. Voor gemeentebelangen was dat een heel belangrijk punt. Eveneens de komst van een versnellingsteam voor de woningbouw.

Daarnaast het aanstellen van vijf wethouders, waarvan één niet-partijgebonden wethouder en niet zomaar een wethouder, maar het aanblijven van wethouder Reneman, die de portefeuille Financiën onder zijn beheer had en ook behoudt. Zoals al eerder is gezegd, we zijn op de goede weg, maar we zijn er nog niet. Wanneer een buitenstaander vorige week donderdag de kranten las, Hoogeveen miljoenen in de plus, dan is dat niet goed te rijmen. Enkele dagen later lezen we echter Onderhoud gebouwen kost Hoogeveen miljoenen. Nemen we daar nog enkele andere onzekerheden bij mee, zoals de gevolgen van COVID-19 en de opvang van asielzoekers en de stijgende met name energielasten, dan is er reden genoeg om de hand op de knip te houden of zoals is geciteerd in de krant, alle reden om vast te houden aan de ambitie om een begroting te hebben met een uitstekend weerstandsvermogen en een algemene reserve die de 40 miljoen overschrijdt. Dat is de reden dat de kaderbrief beleidsarm is opgesteld. Het is ook goed om de lijn van Schone Lei aan te houden, maar we moeten ook realistisch zijn en ons afvragen met welke snelheid we willen sparen. De vraag is of het huidige spaartempo wel in verhouding staat met de bezuinigingsopgaven die er liggen. De structurele effecten uit de jaarrekening 2021 worden in de kaderbrief als eerste meegenomen om te komen tot een sluitend meerjarenbeeld.

Als we hiermee negatieve resultaten niet ombuigen, kijken we vervolgens naar het verminderen van de uitgaven. Als we hiermee negatieve resultaten ook niet kunnen ombuigen, dan gaan we voorstellen doen om de algemene dekkingsmiddelen, waaronder de ozb, te verhogen, bovenop de normale jaarlijkse indexaties. Dat is ook de volgorde zoals we het als Gemeentebelangen graag zien. Echter, we hebben in de zomer van 2020 al een forse ozb-verhoging doorgevoerd en als Gemeentebelangen vragen ons dus af, zeker gezien de lastenverzwaring voor de inwoners, of we zelfs een indexering van de ozb wel moeten willen. Tenslotte kan ik zeggen dat we positief gestemd zijn over de kadernota en met de lichtpuntjes die daarin ook te zien zijn, hopen we in de toekomst weer plannen te kunnen maken om Hoogeveen nog mooier te maken en wie weet kunnen we dan ook weer plannen gaan maken voor bijvoorbeeld een nieuw zwembad. Voor de tweede ronde zouden we graag in gesprek gaan over het pessimistisch-realistisch ramen van de programmabegroting. In eerste instantie lijkt dat uitspraak prima. Kijken we naar voorgaande jaren was het ook nodig, maar met pessimistisch moeten we ook realistisch … Met het pessimistisch moeten we realistisch ook niet uit het oog verliezen. Kijken we naar de meicirculaire, die wel is meegenomen in de update, dan vinden we wat voor ligt toch wel wat surrealistisch.

Er komt eindelijk vanuit het Rijk geld naar ons toe en om dat allemaal onder de noemer van risicobeheer te laten scharen, vinden we wat moeilijk te verkopen en hierop willen we dan ook graag met de anderen in gesprek. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En natuurlijk komen we in de tweede ronde ook dan de amendementen, et cetera, ook aan de orde. De heer Klok, VVD.

De heer Klok: Dank u wel, voorzitter. Eén zwaluw maakt nog geen zomer, maar zonder zwaluwen hebben we helemaal geen zomer. Oftewel, de kaderbrief stemt ons voorzichtig positief. We komen weer uit het dal. De eerste zwaluwen beginnen weer voorzichtig in het rond te vliegen. We lezen een positief saldo van 2023 tot en met 2026. Ook na het bereiken en verwerken van het coalitieakkoord. In dit coalitieakkoord is opgenomen om van vier wethouders naar vijf wethouders te gaan. Financieel houdt dit een jaarlijkse investering van 159.000 euro in. Wij als VVD zullen ons altijd hard maken voor een kleine, efficiënte overheid. Dat zit in ons DNA. Meestal zijn kleine bestuurlijke organisaties de meest efficiënte organisaties. Kijk bijvoorbeeld naar het goed draaiende MKB in Hoogeveen, maar als VVD vinden we dat we als partij, maar ook als gemeente niet weg mogen lopen voor onze verantwoordelijkheden. We zien en erkennen dat er veel taken bij de gemeente bij zijn gekomen. Neem alleen al de uitdagende opgave binnen het sociaal domein. Geen collega-raadslid zal dit ontkennen. We zijn daarom van mening dat de partijloze wethouder nu een verstandige ontlasting betekent voor het ambtelijk apparaat. Daarnaast denken wij dat er met de vijfde wethouder meer ruimte en aandacht komt voor een aantal aandachtspunten binnen de diverse portefeuilles.

We zien de wethouders graag aan de slag gaan met een aantal essentiële punten. Eén, fysieke zichtbaarheid. Op deze manier zal de politiek dichter bij de Hoogevener komen, waarmee het vertrouwen in de lokale politiek hersteld kan worden. Twee, op kwaliteit. Aan de slag gaan met de verdere professionalisering van de organisatie en drie, op financiën de ingeslagen weg van het zakencollege een vervolg geven door middel van een onafhankelijke wethouder op deze portefeuille. In de kaderbrief zien wij een investering terug voor het versnellingsteam Wonen. We juichen dit soort investeringen toe en zijn zeer benieuwd hoe dit vorm gaat krijgen. We zien hierin een investering die het nodige kan opleveren. Niet alleen financieel, maar ook voor de inwoners van onze gemeente, zodat de Hoogevener in Hoogeveen kan blijven wonen. Zodat de gemeente Hoogeveen door kan groeien met alle ambities die zij heeft op het gebied van zorg, scholing, industrie en horeca. Daarom roepen wij het college op om hier snel mee te starten, zodat we in de gemeente Hoogeveen sneller kunnen bouwen. We zien ook het vrijgekomen bedrag, welke eerder bestemd was voor Stip. Graag zien wij dat dit vrijgevallen geld beschikbaar wordt gesteld voor ondernemers in Hoogeveen. Dit is in lijn met de motie die wij hierover vorig jaar hebben ingediend. Buiten de kaderbrief om zitten er ook nog een aantal risico’s aan te komen.

Neem bijvoorbeeld de brandweerkazerne, het achterstallig onderhoud op vastgoed van de laatste jaren op het verouderde zwembad. Deze risico’s zullen wij nauwlettend volgen en zullen elke keer een gedegen besluit nemen. Daarom willen wij continu op de hoogte gehouden van deze ontwikkelingen. Dat was Siri. De gemeente Hoogeveen heeft de taak om de inwoners zo goed mogelijke kwaliteit van leven te bieden tegen een zo laag mogelijke belasting. De kaderbrief die wij zien, stemt ons dus positief. De handtekening van het zakelijk college is zichtbaar en wij roepen het huidige college op om op deze voet verder te gaan. Investeringen zijn goed voor groei en innovatie. Echter, zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen. Oftewel, we geven niet meer uit dan wat er binnenkomt. Dit kan niet in de zakelijke wereld, maar ook niet in de privé-boekhouding van de Hoogeveners. Wij als gemeente Hoogeveen hebben bovendien een voorbeeldfunctie. Uitgaven horen altijd zinnig, zuinig en zorgvuldig te zijn. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik constateer geen specifieke bespreekpunten. Het is nog goed om even vast te leggen. Ja, de heer Van Eck, Partij van de Arbeid. De heer Van Eck: Dank u wel.

De kaderbrief en dan met name de update, die stemmen de PvdA-fractie hoopvol voor de toekomst van Hoogeveen en nee, de bomen die groeien niet tot aan de hemel en ja, we zullen behoedzaam moeten blijven opereren. Er wachten ons de nodige uitdagingen. Denk alleen maar aan de brandweerkazerne en het zwembad. Nieuwbouw van beiden kan niet tot in het oneindige uitgesteld blijven worden. Maar hoe dan ook, de wereld is een stuk zonniger dan ten tijde van het beruchte rapport Een schone lei. Althans, in financieel opzicht voor onze gemeente. Het spaartempo is veel en veel hoger dan verwacht. We

kunnen weer adem aan. We kunnen weer mensen voor opzetten. Mensen boven geld, dat is wat elke partij veel. Althans, dat elke partij zou moeten willen in de visie van de PvdA. Het coalitieakkoord, Samen verbinden en verbeteren, ademt die geest ook uit en over dat akkoord gesproken, we geven voorzichtig weer wat extra geld uit en hoewel wij ervan overtuigd waren en zijn dat deze uitgaven ons uiteindelijk veel meer zouden opleveren, is het prettig om in de kaderbrief te zien dat deze uitgaven op dit moment ook verantwoord zijn. Ik wil er een paar uithalen. Hoogeveen en de dorpen zijn prachtige plekken om te wonen, om te werken en te recreëren. Om dat beter voor het voetlicht te brengen bij onze huidige bewoners en bij eventuele toekomstige bewoners hebben we gepleit voor een marketingbudget. Over bewoners gesproken, wonen, het is het thema van nu en van de komende tijd dat iedereen raakt. Het versnellingsteam Wonen moet ervoor zorgen dat we sneller aan de slag kunnen om aan de vraag te voldoen en een bezuiniging op de uitvoering participatie draaien we terug. Meer mensen die aan de zijlijn staan kunnen daarmee aan het werk geholpen worden. Mensen boven geld, weet u het nog? En dan, ik kan er niet omheen, de wijk-, buurt- en dorpshuizen. De geplande bezuinigingen worden teruggedraaid.

We weten dat er partijen zijn die deze huizen uitsluitend als kostenpost zien en er geen moeite mee hebben om de deuren definitief te sluiten. Wij kijken naar de maatschappelijke waarde, naar de betekenis van deze huizen voor mensen en als er dan toch met een financiële bril maar deze huizen gekeken moet worden, kijk eens naar de MHX. De maatschappelijke waarde van deze huizen kan gewoon hard berekend worden. De berekeningen die tot nu toe gedaan zijn laten zien dat de maatschappelijke waarde per huis tien keer groter is dan de totale bezuiniging. Tot slot, voorzitter, wij hebben een vraag voor het college, meer specifiek voor wethouder Reneman. Onlangs sprak hij over de openstaande vacatures binnen onze samenwerkingsorganisatie en hij zei dat er gevist wordt in een bijna lege vijver . Daar voegt hij eraan toe dat hij zich afvroeg of wel met het juiste aas wordt gevist. Graag vernemen wij wat hij daarmee bedoelt en welke stappen dan we samen kunnen zetten om wel met het juiste aas te vissen en voorzitter, wat de tweede termijn betreft, daar hebben wij geen gesprekspunten voor. Dank u De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Ook wat GroenLinks betreft bedankt voor de recente update die verstrekt is ten aanzien van de kaderbrief.

Dat geeft in ieder geval meer zicht op de doorrekening van het coalitieakkoord en maakt ook dat inzichtelijk wordt wat nu daadwerkelijk de meerkosten zijn. Daar is het goed vast te stellen dat we wat dat betreft binnen de kaders blijven en nog steeds een positief resultaat weten te behalen. Ik ben het wel met de opmerking van Gemeentebelangen eens dat we wellicht zouden kunnen kijken naar het tempo van sparen of het tempo waarop de reservepositie wordt opgebouwd en die wil ik met name hangen aan het punt wat net ook door collega Van Eck is genoemd, de participatie. We hebben daar een bedrag voor opgenomen en tegelijkertijd en dan sluit ik ook aan bij het amendement wat door het CDA is ingediend daarop. Tegelijkertijd hebben we te maken met een enorme toename van energiearmoede, armoede en we weten niet waar dat uiteindelijk op recht komt. Mijn pleidooi is dan ook om naast de vrijgevigheid ten aanzien van de participatie, die ik ondersteun, die ik belangrijk vind en ik vind het meer dan belangrijk dat mensen mee kunnen doen, maar ik vind het ook belangrijk in deze tijd van het jaar dat we energiearmoede bestrijden.

Dus mijn vraag aan het college is op dat punt van onderzoek alstublieft de mogelijkheden om beide posten gestand te doen en als daar geen ruimte voor is, voor die drie ton, want daar gaat het dan in feite om, dan zou ik zeggen van dan moeten we prioritering aanbrengen. Dan zou mijn prioriteit in eerste instantie uitgaan naar armoedebestrijding, omdat ik dat een wezenlijk probleem vind en waarschijnlijk een heleboel gezinnen in de moeilijkheid gaat brengen. Wat de ozb betreft is het voor GroenLinks niet uitgesloten dat je het hebt over indexatie, maar indexatie is wat GroenLinks betreft tegelijkertijd niet hetzelfde als eenzelfde verdeelsleutel of eenzelfde ophoogsleutel hanteren als bijvoorbeeld nu de inflatie is. Dan breng je mensen in moeilijkheid en dat moet absoluut niet. Dus wat ons betreft geen

probleem tegen indexatie, maar wel afhankelijk van het percentage en op basis van een zorgvuldige afweging die gemaakt moet worden. Tot slot, voorzitter, heb ik nog een aantal vragen, ook aan het college, aanvullend op de technische vragenronde die we al gehad hebben. Eén is hoe zeker is nu de gepresenteerde eindstand nu nog steeds een hoeveelheid posten op PM staan? In hoeverre zijn de risico’s die benoemd zijn door ook andere partijen hierin meegenomen? De kazerne, het zwembad, enzovoort en tot slot, ten aanzien van duurzaamheid hebben we in de recente informatieavond een toelichting gekregen op actuele thema’s in de waterstofwijk. In de kaderbrief zien we ook een forse post voor duurzaamheid opgenomen. Dat is veelbelovend, maar tegelijkertijd terugkomend op mijn eerdere vraag met betrekking tot de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen, dit was en is stopgezet vanwege het gebrek aan middelen. Vraag is nu, kan het college, kan de gemeente voldoen aan de eis dat per 1-1-2023 gemeentelijke werkruimtes en kantoren voldoen aan de eis om minimaal energielabel C te behalen? Wat is daarvan de stand van zaken en heeft dit nog consequenties voor de begroting die straks in november moet worden goedgekeurd? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van der Meer. Ik begrijp … Ik conc… De heer Van der Meer: Geen gesprekspunten. Nee.

De voorzitter: Precies, dan wou ik nog even, want anders dan moeten we dat straks weer inventariseren, dat is dus, dat klopt dus. De heer Kleine, Forum voor Democratie. De heer Kleine: Ja, dank u wel, voorzitter. De kaderbrief was voor ons ook weer een nieuw fenomeen, in die zin dat we hem voordat wij hier in de raad zaten nog niet vaak bij de kop hadden gepakt. Wat in ieder geval ons daarin opviel is dat aan de ene kant de reserveringen inderdaad oplopen en tegelijkertijd een bulletpoint is opgenomen dat wanneer negatieve resultaten niet kunnen worden omgebogen, dat er dan toch wordt voorgesteld om de ozb te verhogen. Dus we zijn ontzettend gewoon oprecht geïnteresseerd in hoe kan het nou zo zijn dat aan de ene kant wordt er gejuicht over er is een toekomstperspectief, is goed en iedereen is er ook nog een beetje positief over, dat er toch gesproken wordt in ieder geval over een ozb-verhoging? Los van of je daar dan, daar zijn we het absoluut natuurlijk niet mee eens, maar je zou ook kunnen kijken naar, dat zo’n beetje wat we proeven, dat de gemeente als een soort bedrijf gerund wordt. Het bedrijf heeft een aantal taken, die gaan we dan sowieso doen. Komen we tekort dan gaan we meer vragen aan onze burgers om bij te dragen. Dat kan op moment dat alles, de economie goed draait, dat de lasten voor inwoners relatief laag zijn of te doen zijn.

Ja, we hoeven toch allemaal niet, het is te zien, jongens. De economie, met de rentes die omhoog gaan, die komt tot stilstand. We krijgen energiearmoede. Dit is het uitgangspunt van en dat vind ik oprecht bijzonder, wij hebben een opdracht, zo zien jullie dat geloof ik. Dat zijn de taken die er dan bij horen, die gaan we dan sowieso uitvoeren. Komen we tekort, nemen wij in overweging, daar gaan we weer met de buidel rond bij de burgers. Ik denk dat je, dat is ook de motie die wij, van het CDA, om speciaal voor armoede een wethouder aan te stellen. Die hebben wij ook gesteund. Er zit zo’n tweestrijd in tussen aan de ene kant die hosannastemming met positieve begroting en aan de andere kant voelt iedereen geloof ik, hier ook wel in de zaal, aan dat we economisch zware tijden tegemoet gaan en dat je dus niet altijd maar met die pet rond kunt gaan om de taken die iedereen hier dan wel of niet nodig acht maar zo klakkeloos kunt uitvoeren, jongens. Dat kan niet. Dus los van de geen ozb, daar zit voor mij al veel meer achter. Ik bedoel, het houdt niet op met het niet verhogen van die ozb, wat gewoon niet kan, maar er zal ook een omslag in denken moeten komen wil je het bedrijf gemeente Hoogeveen in de lucht houden, dat je echt moet gaan kijken naar welke taken zijn wel echt nodig en welke, dat is een beetje welvaartspolitiek.

Op het moment dat alles goed gaat kun je eigenlijk alles wel doen. Zodra de burgers er niet direct last van hebben, dan ach, dan zullen ze er ook nog

wel een beetje in meegaan, een beetje voor, een beetje tegen. Maar op het moment dat er echt een afweging komt tussen brood halen in de supermarkt of bijdragen aan de Tamboer, ik noem maar eens wat, of het Podium, dan worden die gesprekken steeds echter. Mijn vraag is ook aan het college, is er ook een analyse gemaakt tussen de must-have-taken, die jullie dan zien en de nice-to-have-taken? Voor de rest hebben we verder geen inbreng voor debat. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Dank u wel, voorzitter. In de originele kaderbrief die was beleidsarm opgesteld en dat was ook logisch gezien de afspraken uit Schone Lei en de wankele financiële situatie van Hoogeveen. Het was te verwachten dat een politiek college ook een politieke saus over de kaderbrief zou willen gieten en dat deze daardoor niet zo beleidsarm en financieel voorzichtig zou blijven als oorspronkelijk de bedoeling was. Gelukkig springt de coalitie voorzichtig uit de band en zijn de beleidsrijke posten beperkt gebleven. Wat betreft hun politieke saus zijn we vooral naar de onderbouwing, want deze ontbreekt. Dus waarom deze bedragen aan deze posten moeten worden uitgegeven, dat is onduidelijk. Over van vier naar vijf wethouders gaan, daar hebben wij al eerder een punt over gemaakt en wij zien daar nog steeds niet de noodzaak van in en betreuren deze extra uitgaven.

Een onderbouwing voor deze keuze was er niet ten tijde van de benoeming van de wethouders en die is er ook nog steeds niet. Op het vlak van de dorpshuizen, daar zullen wij een amendement op indienen en daar zijn we straks ook benieuwd hoe andere partijen daar naar kijken, want op sommige locaties in de gemeente is een wijk-, buurt- of dorpshuis een succesvol iets en het middel om sociale cohesie te faciliteren en niet alleen faciliteren, ook letterlijk een plek te geven. Dus op dit punt zijn wij het eens met de PvdA, alleen waar onze mening afwijkt is dat er ook locaties zijn waar er blijkbaar een andere behoefte is, want daar functioneren die dorps- of wijk- of buurthuizen niet goed. Wij willen dit graag dat dit bevraagd wordt door de nieuwe gebiedswethouders. Het lijkt ons een mooie taak voor hen om te gaan verkennen wat is er nou in deze buurt of wijk nodig om de sociale cohesie te faciliteren? En dat kan zijn met een huis, dat kan misschien ook met een ander middel zijn. Eerst kijken naar de vraag en dan naar het hoe. Dus we zijn niet beslist tegen het terugdraaien aan de bezuinigingen, maar wel tegen het continueren van de huidige situatie, waarin we ook dorpshuizen in de lucht houden waar waarschijnlijk geen behoefte aan is, want die lopen niet goed en dat vinden wij zonde van ons geld. Ah, hij komt nu al in beeld, dat is misschien wat voorbarig.

Nou ja, extra reclame zou ik willen zeggen. Mooi. Laatste punt gaat over het versnellingsteam wonen, want dat is wel een interessante titel, maar wat is het eigenlijk? Het klinkt goed, versnellingsteam. Zeker in combinatie met wonen, daar kun je bijna niet tegen zijn, maar wat gaat het team nou eigenlijk doen en waar komt de bezetting van dit team vandaan en de kaderbrief gaat over 2023, dat is het nog niet, dus wat gaat er dan het komende halfjaar gebeuren? Hoe wordt de raad over hun plannen en ook over de vorderingen geïnformeerd?, Allemaal vragen roept het op. Het is een interessant punt, maar wat is het nou en hoe gaat het vorm krijgen? Wij willen daar eigenlijk graag meer over horen voordat we daar budget voor beschikbaar stellen. Nou, naast ons amendement hebben we eigenlijk geen punten voor debat. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Ja, de heer Pomper, SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. Ja, voor ons ligt de kaderbrief. Ofwel, wat wij eigenlijk vinden, de uitdagingen die ons de komende jaren te wachten staan. We hebben een nieuw college en die heeft oog voor het sociale domein en daarvoor is de SP best dankbaar. Onze waardering voor dat het nieuwe college, want de bezuinigingen bijvoorbeeld op de buurt- en dorpshuizen is van de baan, er is geld vrijgemaakt voor de uitvoering van de participatie, waarbij meedoen een minder dwingend karakter krijgt.

De taakstelling op de SVO wordt deels geschrapt, wat de samenwerkingsorganisatie meer lucht geeft en er is geld vrijgemaakt om

het nijpende tekort aan woningen aan te pakken. Dat is wel heel erg belangrijk en wat ook niet onbelangrijk is, het budget op de rekenkamercommissie is verhoogd en dit is een heel belangrijk instrument voor de raad, waar wij de komende tijd zeker weer gebruik van zullen maken. Er zijn wel punten waar de SP positief tegenover staat, maar zoals gezegd, uitdagingen, het rommelt in Nederland, het rommelt in Europa. We zijn nog maar net bijgekomen van de coronacrisis en waarschijnlijk treedt de volgende binnenkort ook alweer aan. De oorlog in Oekraïne heeft een hele grote impact op onze economie en hierdoor stijgen de energieprijzen, de dagelijkse boodschappen en ook alle diensten, zoals verzekeringen. Dat gaat allemaal weer stijgen en dat zijn allemaal zaken waar iedereen gebruik van maakt, van arm tot rijk. De stijgende inflatie drukt ons steeds meer in een recessie en de koopkracht is nu al flink aan het dalen en daardoor hebben ook heel veel mensen moeite om de eindjes aan elkaar vast te knopen en dat zij niet meer de lagere inkomens. Zelfs de middeninkomens hebben er nu heel erg veel last van en dat zijn hele zorgelijke ontwikkelingen en daarin ligt ook de grootste uitdaging, vinden wij.

Het Rijk, die dreigt ook alweer met een bezuiniging op het gemeentefonds en daar spelen we ook in de komende begroting nu alweer in, want na jaren van versobering zijn heel veel inwoners toe aan verlichting, maar we komen daar telkens niet, tot die verlichting. De SP is weliswaar heel blij dat het college niet verder wil bezuinigen op het sociaal domein, maar we vragen ons ook af, is dat ook haalbaar? Wat is nodig om een goede toekomst te bieden aan mensen met lage en tegenwoordig dus ook de middeninkomens? Naast deze sociale uitdagingen moet er nog wel heel veel gebeuren in Hoogeveen, wat heel veel geld gaat kosten. Er moeten heel veel buurt- en wijkhuizen opgeknapt worden en wat gaan we bijvoorbeeld doen met het zwembad? Willen we überhaupt nog een zwembad, want we moeten of renoveren of gewoon een nieuw zwembad neerzetten en wat gaan we doen met de brandweerkazerne? Zelfde verhaal. Gaan we die renoveren of zetten we iets nieuws neer? En we kunnen natuurlijk niet iedere euro meerdere keren uitgeven. O, er ligt … De SP die vreest ook dat alle goede intenties niet waar gemaakt kunnen worden.

Het komt niet zozeer door het college, door de goede plannen, maar we zijn gewoon heel erg afhankelijk van externe factoren, zoals de genoemde recessie of de korting op het gemeentefonds en ja, daar kunnen we natuurlijk de gaatjes wel weer wat op gaan vullen met de lokale belastingen, maar ja, wee o wee, wanneer het woordje ozb valt, dan rollen we weer over elkaar heen en wat de SP betreft, dan is ook de ozb verhogen wel het laatste redmiddel. Dat moeten we eigenlijk niet doen. We moeten kijken naar andere middelen en daarover zou de SP graag met jullie, met de raad in gesprek willen gaan, want wij zien de mogelijkheden door meer in te zetten op preventie. Maar goed, dat zal in eerste instantie natuurlijk weer direct of niet direct zullen leiden tot een bezuiniging. Want preventie kost geld. Nou ja, waar halen we dat geld vandaan? Wat de SP betreft gaan we dan ook maar wat minder hard sparen om te voorkomen dat mensen dieper in de schulden komen. Uiteindelijk betaalt zich dat wel weer uit en als we het bijvoorbeeld even hebben over preventie, de afvalstoffenheffing. Jarenlang een debat verder, begint het weer te stijgen. De PMD wordt bijvoorbeeld heel vaak afgekeurd en dat komt omdat mensen hun afval niet goed scheiden. Laten we daarom ook extra investeren in afvalcoaches. Het kost wat, maar dan heb je ook wat.

Dat levert op termijn namelijk wat op en als we het hebben over een participatie, bij een verbouwing van bijvoorbeeld een buurt- of dorpshuis, wat kan de omgeving hierin zelf bijdragen en niet in de zin van geld erbij lappen, maar in mankracht leveren. Vertrouw namelijk ook op de buurt, op het dorp en stelt middelen beschikbaar in plaats van een opdracht aan een aannemer te geven. Trouwens, in Hoogeveen hebben we best wel veel aannemers en die wonen ook allemaal in een buurt of in een dorp. Concreet, we willen eigenlijk weten wat de andere partijen zien, hoe houden we het sociale domein overeind? Hoe kunnen we besparen door eerst te gaan investeren en hoe gaan we meer inzetten op de krachten vanuit de buurten en dorpen en last, but not least gaan we investeren in preventieve maatregelen?

De voorzitter: Dank u wel. Dat zijn de punten, de laatste die nu noemde, dat zijn de punten die u in het debat wil betrekken. Dank u wel. Dan kijk ik, we hebben nog drie partijen die nog niet aan het woord geweest zijn. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Ja, we hebben nu de actuele kaderbrief, de cijfers van 2021 erin verwerkt en het coalitieakkoord keurig netjes er ook in verwerkt. Ja, bij de jaarrekening had ik gezegd we zijn positief, maar toch matig en dat is nu nog steeds aan de orde, want kijk, de meerjarenperspectief ziet er natuurlijk heel goed uit, maar let op, het is nog steeds doordat wij behoorlijk wind mee hebben financieel. Daardoor is deze situatie ontstaan, maar als de wind tegenkomt kan ze zomaar even de andere kant opgaan. De SGP is echt ronduit teleurgesteld. Vorig jaar bij de behandeling van de begroting was de toezegging dat de financiën van de brandweerkazerne in de kaderbrief nu zou opgenomen worden. Dat is nog steeds niet, dus dat wordt weer een jaar opgeschoven en wij vinden dat echt, daar moet gewoon veel meer … Sneller moet daar actie op genomen worden, want het is de hoogste tijd dat daar gewoon nu een goede brandweerkaze… Het gaat voor onze veiligheid.

Op onze vragen bij de jaarrekening over het hoge voorzieningenniveau, wat daar nou eigenlijk in 2021 was gebeurd, om dat terug te dringen, gaf de wethouder aan ja, we gaan gewoon de middelen inzetten om dat in stand te houden en dat baart ons echt hele grote zorgen, want, kijk, met wind mee dan gaat het wel goed met dat hoge voorzieningenniveau, maar als de wind echt weer tegenkomt, dan wordt het weer onze valkuil. Het vorige rapport, dat van Schone lei en Zelfredzaam Hoogeveen, die hebben dat gewoon klip en klaar aangegeven. Dat is niet vol te houden. Dus ook bij deze maar weer is het niet verstandig om toch even naar … Kijk, Forum voor Democratie die noemde net ook al, is het nou wel dat we zomaar klakkeloos aan allerlei instellingen zomaar geld uit gaan geven en per saldo als we dan te kort komen, gaan we de ozb verhogen. Dus dat is ook ons aandachtspunt. Ik wil graag even aan het college vragen of ze een echte risico-inschatting gedaan hebben voor de komende jaren voor de rentestijgingen. Want, kijk, als je over honderd euro 3 procent meer moet betalen maar dat valt wel mee, maar als het om zulke bedragen gaat van onze begroting, dan gaat het best wel in de papieren lopen. Ja, dan hebben wij die ene post gezien van de taakstelling van de SWO, dat gaat geschrapt worden.

Het college geeft aan dat is niet realistisch, maar ja, dat vinden wij echt een beetje te kort door de bocht. Ik wil graag van het college horen dat ze echt aannemelijk maken waarom dit niet realistisch is. De SWO had een overschot. Ze hebben een uitzetting op de begroting en er komt nog een kers op de taart even van 500.000 zo oplopend naar de komende jaren. Dus daar willen we graag wel even duidelijk. Dat wil ik trouwens even ook als debatpunt hebben, voorzitter, want dit bedrag heeft misschien nog een ander staartje. Dus dat wil ik graag even als debatpunt graag inbrengen. Rentestijging. Ja, dat versnellingsteam wonen, dat is wel een heel mooi punt en het klinkt ook goed en je zou zeggen dat is, maar ja, ik ben bang dat we straks wel een versnellingsteam hebben, maar we hebben geen bouwers en we hebben geen materialen om te bouwen, dus dat hebben we dan aan een versnellingsteam? Dus ik denk dat we daar toch maar even een beetje matig mee om te zijn om te kijken hoe de markt zich gaat ontwikkelen. Gelet op de oorlog kunnen er straks geen materialen geleverd worden, die zijn er gewoon niet. Dus als je geen materialen hebt, kun je niet bouwen. Ja, voorzitter, ik denk dat ik het hier even bij laat. Dus ons in de tweede termijn willen we graag even over die post van de SWO hebben, dat ze die er af willen gaan halen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

De fractie van het CDA mag toch eerst. Nou, dan gaan we een muntje opgooien. Dit is wel een unicum, moet ik zeggen, deze raad. Meestal dan staan de mensen in de rij om … Zullen we het gewoon maar in alfabetische volgorde doen? Dan komt de d voor de u, dus de heer Feenstra. De heer Feenstra: Het goede nieuws is dat we beiden met een c beginnen. Als je onderweg bent van Ruinen naar Hoogeveen, dan kom je langs de prachtige tuinen van de Luie Tuinman. Een mooi gezicht, die bloeiende tuinen van andere, maar hoe zat het nu eigenlijk met onze eigen tuin, hierbij de gemeente? Volgens de

kadernota komt er vanuit de rijksoverheid in de komende vier jaar 72 miljoen extra euro naar Hoogeveen. Dat is mooi. Daar kan heel veel mee worden gedaan. Wij constateren dat er behoorlijk veel van dat geld op de bankrekening van de gemeente wordt gestort. Dit kan noodzakelijk zijn als de risico’s die we lopen een dergelijk groot weerstandsvermogen vereisen. Helaas is volgens ons op dit moment die analyse nog niet toereikend, om de redelijkheid van deze hoge percentages te billijken. Er is naast veel waardering voor bij ons, voor wat er gerealiseerd is, tegelijkertijd ook onzekerheid en wij bepleiten een beperkt aantal andere keuzes, waarbij we vooral kijken naar één, hoe kijken we naar omzien naar elkaar? Hoe zorgen we ervoor dat de rekening niet bij onze inwoners wordt neergelegd en hoe zorgen we ervoor dat er een betaalbaar huis voor iedereen beschikbaar komt? Het eerste punt. Voor het CDA is het omzien naar elkaar een fundamenteel punt. Als samenleving, maar ook als overheid, dat moet iets vanzelfsprekends zijn. Iedereen telt mee, arm en rijk, werkend of niet werkend. We waren blij met de toezegging die het nieuwe college heeft gedaan door te stellen dat armoedebestrijding topprioriteit en wat blijkt, het woord armoedebestrijding en bestaanszekerheid komt helaas niet voor in de oplegger bij de kaderbrief.

Wel zien we een extra investering van 200.000 euro voor extra inzet en participatie. We vragen ons af of dat wel effectief zal zijn. Want met de huidige arbeidsmarkt is er ongelooflijk veel vraag naar geschikt personeel. We hebben ook vragen gesteld waar dit bedrag op gebaseerd is en wat de uitstroom de laatste jaren is geweest van mensen vanuit de bijstand naar werk. We zullen moeten accepteren dat een groep niet aan het werk kan komen. Deze groep zal ons inziens meer gebaat zijn bij maatregelen om de armoedeval tegen te gaan, dan om het participatiebudget met een training te verhogen. Daarom dienen wij een amendement in om dit extra budget in te zetten voor armoedebestrijding en bestaanszekerheid. Het tweede punt, een betaalbaar huis voor iedereen. Wij waren aangenaam verrast met het voorstel en de oplegger bij de kadernota dat er een versnellingsteam komt om meer bouwplannen te realiseren, maar wat gaat dit versnellingsteam doen als dit extra budget van 300.000 euro die gevraagd wordt alleen voor het aantrekken van extra medewerkers of gaat het college ook echt actieve grondpolitiek voeren? Wat het CDA betreft wordt een deel van dit budget ingezet om een track and trace-systeem in te voeren voor het aanvragen van vergunningen, zodat het voor iedere inwoner inzichtelijk is wat de status is van de aanvraag en om het systeem van aanvragen vereenvoudigen.

Daarover dienen wij een motie. Het derde punt en laatste is not least. Stijgende lasten voor en de rekening neerleggen bij onze inwoners. Dat is een doorn in het oog van het CDA. Al decennialang, zeker in een tijd met stijgende lasten voor onze inwoners en ondernemers vinden wij het onacceptabel dat de ozb wordt verhoogd. In dit land gaat het inflatiespook rond. Inflatiepercentages van 8 procent merk je dagelijks als je in de supermarkt bent of als je tankt bij de benzinepomp, in de bouwmarkt als je wat hout nodig hebt en om nog maar te zwijgen over de voorschotnota voor je gas en elektra. Voor het eerst sinds jaren zijn de pensioenen van een aantal mensen verhoogd. Met 2 procent. Welke werknemer heeft een inflatiecorrectie op zijn loonstrookje ontvangen? Kortom, de koopkracht bij de meeste Hoogeveners staat ernstig onder druk en gaan wij dan met betrekking tot de ozb als gemeente de inflatie indexeren? Is dat moreel verantwoord? Wat ons betreft niet. Om het daarna dat saldo weer toe te voegen aan het banksaldo van de gemeente en af te halen van de bankrekening van menig Hoogevener. Vorig jaar is besloten de door het college voorgestelde verhoging van de ozb onder druk van het CDA, Gemeentebelangen te temperen. SGP deed ook mee. Desalniettemin is er verhoging doorgevoerd van ruim 16 procent en die extra bijdrage staat nu op de bank van de gemeente Hoogeveen.

Vandaag was er een onderzoekje op de website van de Hoogeveensche Courant. Moet de gemeente de ozbverhoging teruggeven aan de inwoners? Meer dan 80 procent was voor dit statement. Ik was niet heel verrast, maar misschien, dacht ik, dat kan ik wel even delen. Want wij staan als Hoogeveen graag in de top van veel rankings, maar niet in de top drie van de duurste Drentse gemeentes wat de ozb betreft. In de kadernota en vorige week tijdens de verantwoordingsdag gaf de wethouder al weinig soelaas dat de voet nu bij het rempedaal zit om niet opnieuw te verhogen. Er wordt in het coalitieakkoord warme woorden gesproken over degenen die iets meer verdienen dan het minimumloon, maar laten wij deze mensen niet in de kou staan als

het op de ozb aan komt? Veel van de mensen hebben geen woningbouwvereniging die de investeringen voor de energietransitie voor hun rekening neemt. Ze krijgen geen toeslagen, maar ze zijn wel degenen, samen met de mkb-ers, die de rekening betalen van de ozb. U begrijpt het, hier dienen wij een amendement over in. Tot slot, een abstractie hoger. Wij nodigen het college dringend en van harte uit voortgang te maken met het werven van het benodigde personeel. Daarvoor is het essentieel dat er goede arbeidsvoorwaarden worden geboden, dat er zicht is op passende woon- en werkomstandigheden, maar bovenal dat er een motiverende missie is. Dat de rol van de overheid van groot maatschappelijk belang is. Dat er inspiratie voor komt en voorzitter, als wij kijken wat hier de afgelopen weken in het land gebeurt en ook in onze gemeente met onze boeren, onze inwoners die protesteren, ik zou bijna zeggen in opstand komen. Onze vlag die omgekeerd wappert. Een kloof en een verdeeldheid wordt steeds meer zichtbaar. Dit baart het CDA grote zorgen. Hoe gaan wij samen ervoor zorgen dat er meer vertrouwen terugkomt in die overheid, maar ook het vertrouwen in de overheid en in elkaar? Of gaan we over vier jaar zeggen wij stonden erbij en keken ernaar en we lieten het gebeuren. Samen zijn we aan zet om ervoor te zorgen dat het gevoel van vertrouwen weer terugkomt.

Dat de overheid er voor de mensen is in plaats van tegenover de mensen. Die missie zou wat ons betreft eenduidig moeten zijn. Samen werken aan het vergroten van de brede welvaart in Hoogeveen. Daarom kunnen wij niet achterover leunen. Kunnen we in geen geval een luie tuinman zijn, want, voorzitter, er is heel veel werk aan de winkel en wij zullen vanaf onze positie alles doen dat wij onze huidige rol past om dit college te helpen daarin samen stappen te maken en we hopen dat de tuin veel bloeiende planten terecht. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Voor de tweede ronde zijn dus de motie en de twee amendementen die het CDA heeft ingediend de punten die dan aan de orde komen. Ja, dank u wel. Dan, last but not least, de fractie van de ChristenUnie. Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen: Soms moet je gewoon even op je beurt wachten, dus vandaar. Het is lekker flauw, maar … Nee, daarom, maar het is in ieder geval, dank voor het CDA, aan het CDA, dat ik in ieder geval als laatste mag zijn. De kaderbrief. Er is heel veel over gezegd, ook door alle collega’s hier. Wij hebben als ChristenUnie de constatering dat dit een mooie opsteker is voor de gemeente Hoogeveen, met name met de oplegger erbij.