2024 06 27 Gemeente Hoogeveen Gemeenteraad Hoogeveen

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 27 juni 2024

1.

Plenaire besluitvormende vergadering (Raadzaal)

1.1 Opening De voorzitter: Oké. Ja goed, dames en heren. Ook welkom aan de heer Bouwman. Allemaal van harte welkom bij de raadsvergadering van de gemeente Hoogeveen op 27 juni. Van harte welkom aan iedereen die via de techniek met ons meekijkt, maar ook iedere die in deze tropische omstandigheid aanwezig is. We hopen dat met elkaar toch een tijdje vol te houden hier op deze zomerse dag in juli, juni moet ik zeggen. Welkom. Voordat we met de vergadering beginnen, zoals gebruikelijk, een moment van stilte ter overdenking. Een moment. Ik dank u vriendelijk. Daarmee open ik de vergadering onder vermelding van afwezigheid van mevrouw Blenkers en de heer Sieders, die verwachten wij wat later vandaag. Op mijn papier staat rond de klok van half zeven inderdaad, goed ingeschat. We gaan het meemaken. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: Ik wil naar 1.2, dat is het vaststellen van de agenda van vandaag. Zijn daar nog op- of aanmerkingen over? Niet het geval, ook niet aan de overkant, zie ik. Dan gaan we daarover stemmen. Gaat uw gang. Dank u wel, akkoord. 1.3 Sluiting besluitvormende vergadering De voorzitter: Dan ga ik naar 1.3, dat is de sluiting van besluitvormende vergadering. 2.

Debatronde (Raadzaal)

2.1 Opening debatronde De voorzitter: Ik ga meteen door naar de debatronde, bij 2.1 de opening daarvan. 2.2 Spreekrecht De voorzitter: Ik kom bij 2.2, het spreekrecht. Daarvoor heeft zich gemeld mevrouw Schrier, die mag naar voren komen. Ja, ik zie beweging en het zou heel fijn zijn als u ons in een minuut of drie mee wilt nemen in uw verhaal. Als u dan na het verhaal nog even wilt blijven staan, dan zijn er misschien nog wel vragen. Gaat uw gang. Mevrouw Schrier: Goedemiddag, geachte raadsleden. Wat fijn dat jullie ons tijd geven om het belang van onze wijk bij jullie onder de aandacht te mogen brengen. Mijn naam is José, ik ben al ruim twintig jaar bewoonster van de Zeeheldenbuurt. Met mij zijn een aantal bewoners vandaag hier aanwezig om u als raad toe te spreken. Onze woningen zijn oud en niet te renoveren. De schimmel staat bij veel woningen op de muren, het tocht, de isolatie is verdwenen, de vloeren zijn slecht of scheef en bij veel huizen staan de kelders vol met water. Het is echt afschuwelijk. Woonconcept heeft plannen om de woningen in de Zeeheldenbuurt te slopen en daarvoor in de plaats nieuwe woningen te bouwen. Het kan immers zo niet langer, er moet echt iets gebeuren. Helaas zijn onze huizen niet geschikt om te renoveren. Onze woningen zijn vlak na de Tweede Wereldoorlog als

noodwoningen gebouwd en er is destijds een lichtmetalen constructie gebruikt, waardoor renovatie en verduurzamen, zoals bijvoorbeeld het plaatsen van zonnepanelen, helaas niet mogelijk is. Gelukkig heeft Woonconcept het besluit genomen om de woningen te slopen. Als bewoners zitten we daar natuurlijk niet echt op te wachten, maar we begrijpen ook dat het gewoon niet anders kan. Gezien de huidige woonsituatie is het meer dan wenselijk dat sloop en nieuwbouw plaatsvindt in onze buurt. Nu hoorden wij dat de gemeente als eigenaar van het openbaar gebied geen geld heeft gereserveerd op de begroting om ook de straten, parkeerplaatsen, het groen en dergelijke aan te passen in onze wijk. Dus kortom, alleen de huizen worden vervangen en verder niets. Dit zal een gemiste kans zijn. Wij als buurtbewoners vinden dat dat niet kan. We willen een mooie, groene, leefbare en vooral veilige buurt, we willen een buurt waar iedereen voor fijn en vooral veilig over straat kan lopen en spelen, zonder dat ze omver gereden worden door bijvoorbeeld auto's die te hard rijden. Wij vragen u dringend om het geld voor nieuwe bestrating, groen, parkeerplaatsen en voldoende speelruimte beschikbaar te stellen. Wij vragen u om uw medewerking. Beste leden van de gemeenteraad, deze kans komt eens in de honderd jaar voorbij.

Grijp alsjeblieft deze kans en maak samen met ons van de Zeeheldenbuurt een mooie, leefbare en betere buurt. Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank voor uw betoog. Ik kijk even of er nog vragen zijn. De heer Van Rijn, gaat uw gang. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, mevrouw Schrier. Ik begrijp de oproep, maar dan van mij geldt even een vraag aan de Zeeheldenbuurt, hebben jullie nou ook al met de gemeente contact opgenomen om bepaalde plannen en initiatieven die jullie met de buurt voor ogen hebben, te bespreken? Dank u wel. Mevrouw Schrier: Bedankt voor uw aandacht en voor uw vraag. Mag ik die doorgeven aan een bewoonster van ons die in de bewonersadviesgroep? Of de voorzitter? De voorzitter: Ja, normaal gesproken, proberen we het bij de inspreker te houden, maar als het kort kan. Mevrouw… : Goedemiddag, allemaal. Ik ben bewoonster van de Zeeheldenbuurt, al 51 jaar en nou, de renovatie, die plannen hebben we gehoord en met de ‘…’ groep, ook met de gemeente. Ik zit dus ook in het overleg met de prestatieafspraken, daar staat de Zeeheldenbuurt ook hoog op de prioriteitenlijst, alleen er is geen geld voor gereserveerd. En zolang de raad geen klap erop geeft, gaan de mensen ook niet reageren, mochten ze willen verhuizen, want dan hebben ze geen recht op de verhuiskostenvergoeding van 7000 euro en ook al duurt het nog twee jaar.

Dus het is heel belangrijk dat de gemeenteraad er een klap opgeeft en financiële middelen ter beschikking stelt gesteld en ook al duurt het nog twee of drie jaar voordat daadwerkelijk gesloopt wordt. Heel veel huurders willen toch nog naar een andere wijk, maar lopen die 7000 euro mis en een hoop stress, zodra er niks gebeurt. Wat zegt u? De heer…: Kort samengevat, er is wel contact geweest, maar er zijn geen middelen. Mevrouw…: Jawel, in een andere overlegvorm ook veel contact, maar in die ‘…’ groep, die is eigenlijk nog wel van start gegaan, maar als we geen concrete plannen horen van de gemeenteraad, dan kun je daar ook niet verder mee. De voorzitter: Dank u wel, dank u wel. Mevrouw…: Dank u wel voor de aandacht. De voorzitter: De heer Meesters, gaat uw gang.

De heer Meesters: Ja, ik heb nog even in de kadernota gekeken en ik zie een bedrag van 4,2 miljoen gereserveerd staan in 2028. Daar moeten we nu natuurlijk in de bespreking van de kadernota nog een keuze over maken, maar begrijp ik nu dat dat niet voldoende is? Want uiteindelijk zou dat geld bedoeld zijn om de Zeeheldenbuurt, ook het gedeelte waar de gemeente voor verantwoordelijk is, op te knappen. Of is het dat de gemeenteraad nog geen akkoord heeft gegeven op dit plan? En is dat uw vraag? Want ik probeer even … Waar zit het hem in, zeg maar? Mevrouw…: Nog geen akkoord, en die 4,2 miljoen kun je uitsmeren over drie jaar, dus per jaar is het misschien 1,5 miljoen en dat is niet zoveel. Maar als het dan vaststaat, dan kun je verder met de plannen. De heer Meesters: Maar dan is het punt mij helder. Dank u wel. Mevrouw…: Zodra dat niet vaststaat, kun je niks beginnen. De voorzitter: Helder, u doet vooral een oproep aan de raad. Helder, dank u wel. Ik zie verder ook geen vragen meer, dus de inspreker ook bedankt voor het bondige verhaal. Dan hebben we dat punt van de agenda ook gehad. 2.3 Strategische beschouwingen GB, CDA, PvdA, VVD en CU De voorzitter: Dan komen we bij 2.3, de strategische beschouwingen.

Een belangrijk moment in uw politieke jaar, het momentum waarop u de stand van zaken beschouwt, maar meestal ook al een blik vooruit werpt op de tijd die komen gaat en wat uw politieke visie en opvattingen daarbij zijn. Ik kijk daarvoor het eerst naar de fractie van Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer, gaat uw gang. We proberen dat in een minuut of vijf te doen. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, dat valt niet mee om iets in vijf minuten te vertellen. Het kan kort, maar je wilt er toch ook iets van vinden. Maar we zullen het proberen in vijf minuten te gaan doen. De kadernota biedt een solide basis voor de verdere ontwikkeling van Hoogeveen. Het is positief dat er prioriteit wordt gegeven aan klimaatadaptie, economische groei in de binnenstad en onderwijshuisvesting. Wij hopen, als Gemeentebelangen, dat het besluit van de gemeentegarantie voor Wolfsbos zo snel mogelijk wordt genomen. Er wordt stevig ingezet op talentontwikkeling en participatie met programma's die bijdragen aan inclusieve samenleving waar iedereen zich kan ontwikkelen. Ook gezondheid en vitaliteit krijgen veel aandacht, met initiatieven die gezonde levensstijlen bevorderen en de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners ondersteunen. Het stadscentrum van Hoogeveen ontwikkelt zich positief, met een lage leegstand en toenemende bezoekersaantallen.

Laten we de wens van de ondernemers niet vergeten om tot een verbeterde route aanduiding te komen voor parkeren in, rond en onder het centrum. Het programma aantrekkelijk wonen richt zich op het creëren van mooie woonomgevingen, wat belangrijk is voor het aantrekken en behouden van inwoners. De invoering van de omgevingswet biedt kansen voor betere integratie van ruimtelijke plannen en procedures, wat kan leiden tot snellere besluitvorming en betere ruimtelijke kwaliteit. Investering in sporthallen ondersteunen de gezondheid en welzijn van onze inwoners door het aanbieden van prima sport- en recreatiefaciliteiten. Toch zijn er ook punten van zorg. De vertraging bij de vervanging van parkeerautomaten, verbetering van de verkeersveiligheid en de aanbesteding van het doelgroepenvervoer, vragen om extra aandacht en actie. Het is cruciaal om deze uitdagingen proactief aan te pakken om de gewenste vooruitgang niet te stagneren. We hopen ook dat er voldoende aandacht is voor de digitale omschakeling van vergunningen. We verwachten dat de organisatie geleerd heeft van de situatie in de hoofdstraat met de paaltjes, zodat deze technische zaken niet weer voorkomen. Het achterstallig onderhoud

wat betreft de wegen en fietspaden is in gang gezet, maar nog niet op orde. Dat kan onveilige situaties met zich meebrengen, maar dat geldt ook voor het vele verkeer op de weg en de voetgangers die daarom moeite hebben met het oversteken. Wij dienen dan ook een motie in voor een zebrapad bij de Kaap. We willen immers het gebruik van fietsen stimuleren, maar door opkomst van steeds snellere fietsen ontstaan ook steeds meer ongelukken, ook op de fietspaden. Fietspaden die tegenwoordig in beide richtingen gebruikt mogen worden. We vragen ons nu wel eens af of dat een goede keuze is geweest. Het voortbestaan van de Tamboer staat onder druk. Daar zullen we als raad ook iets mee moeten. Voor Gemeentebelangen is het hebben van een theater van meer dan toegevoegde waarde voor Hoogeveen. Datzelfde geldt voor de bibliotheek. Daarvan wordt de zorgplicht van het rijk overgedragen naar de gemeente. Wat ons betreft hoort daar wel voldoende geld bij van het rijk om de belangrijke bestaande faciliteiten te kunnen behouden. Gemeentebelangen zet zich ook in voor een gezonde, veilige en succesvolle toekomst voor onze jeugd. We focussen ons op talentontwikkeling, preventie en samenwerking met partners in de regie. We blijven onderkomen voor jongeren ondersteunen en stimuleren activiteitencommissies in dorpen en wijken. Hierbij kan ook een rol weggelegd worden voor de buurt- en dorpshuizen.

Deze dorpshuizen of huizen blijven belangrijk in een dorp of wijk en zullen op onze steun kunnen blijven rekenen. Preventie blijft essentieel om te voorkomen dat jongeren te vroeg een beroep moeten doen op jeugdhulpverlening. Praktijkondersteuners bij huisartsen en op scholen zijn belangrijk voor vroegtijdige signalering van problemen. We blijven ons inzetten voor een gemeente waar jongeren gezond, veilig en succesvol opgroeien. Financieel staan we er goed voor, we hoeven dus niet nog harder te sparen. Sterker nog, we moeten misschien wel iets teruggeven aan de inwoners. Dat kan door het investeren in mooie dingen voor Hoogeveen en haar inwoners en zou kunnen door het verlagen van lasten. Zoals u weet staat sport en bewegen bij ons hoog in het vaandel. Daarom vinden we de investering in een nieuw zwembad, dat het naar voren moet komen. Daarvoor hebben we dan ook een gezamenlijk amendement ingediend. Helaas hebben we vorige week bij de jaarrekeningen kunnen constateren dat de investeringen nog niet voor de helft zijn gerealiseerd. Er is toen ook gesproken over realistisch begroten. Wat kan Hoogeveen aan en dan gaat het niet alleen om geld, maar juist om capaciteit. Ook bij de SWO is onderbezetting, dus daarom moeten we kijken naar oplossingen. Een oplossing van Gemeentebelangen betreft is dat we moeten investeren in een goeie ICT-structuur.

Dit kan veel tijd besparen en daarom moeten we dat rigoureus aanpakken. Heel veel processen zullen daar daardoor soepeler verlopen en we houden wellicht capaciteit over. Daarnaast zien we tijdswinst in het vroegtijdig betrekken van inwoners en organisaties. Zij kunnen meehelpen, zowel in het aandragen van ideeën als het uitvoeren van kleine projecten. Communicatie, participatie en het nakomen van beloftes vergroot ook het draagvlak. Tenslotte bouwen, iets wat ons allemaal bezighoudt en wat ons betreft voor eigen bewoners eerste keus. Al met al, afrondend, in de kaderbegroting is een ambitieuze en positieve visie voor de toekomst van Hoogeveen. Wij blijven ons inzetten voor tijdige uitvoering en nauwlettende monitoring van de projecten, zodat Hoogeveen een bloeiende gemeente blijft waar iedereen zich thuis voelt. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Daarin ook een amendement en een motie gehoord. Geen overige debatpunten, volgens mij, gehoord. Ook geen vragen aan het college, zeg ik er volledigheidshalve maar eens bij. Reacties op de bijdrage van Gemeentebelangen? De heer Van Rijn, gaat uw gang. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Mevrouw Hooijer die gaf even aan dat zij vond dat het nu weer goed ging met het onderhoud van de wegen. Maar ja, ik had ook een punt in mijn bijdrage daarover. In 2023 was er 1,3 miljoen begroot en daar is maar 370.000 uitgegeven.

In 2024 hebben we 970.000 euro daarvoor begroot en een van mijn vragen is, hoeveel is daar dan wel nu al voor uitgegeven? Maar wij zien er juist veel te weinig voortgang en we gaan ook wel het college oproepen. Dus ik zou graag van mevrouw Hooijer, waar ziet zij dan wel uiteindelijk de voortgang in het wegenonderhoud met name?

De voorzitter: Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Nou, ik zei: het achterstallig onderhoud wat betreft wegen en fietspaden is in gang gezet, maar nog niet op orde. Dus ik ben het helemaal met u eens, het is in gang gezet, maar het is nog lang niet op orde. Dat bedoelt u dus eigenlijk te zeggen. Dus dat moet zeker voortgang vinden, want ik zei ook: dat kan gevaarlijke situaties met zich meebrengen. De voorzitter: Dank u wel. We proberen technische vragen straks natuurlijk een beetje te voorkomen. De heer Otten. De heer Otten: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Hooijer, u praat over de capaciteitsproblemen met de organisatie en de uitvoering en u denkt dat een heel goede ICT-infrastructuur dat snel kan oplossen. Hoe ziet u dat en bent u dan niet met mij een beetje bang dat wij dan nog verder misschien bij de inwoner weg komen te staan? Mevrouw Hooijer-Everts: Nou, dat laatste hoop ik zeker niet, want ik vind juist dat de organisatie heel dicht bij de inwoners moet staan en een daarvan is snel antwoorden en een nee is ook een antwoord. Maar uit verhalen van derden horen wij dat het niet altijd op orde is en dat mede doordat de ICT niet goed op orde is, dat dingen blijven liggen of veel te langzaam gaan en we hopen dat doordat dat beter gemaakt wordt, dat dingen sneller verlopen. En ja, als het sneller gaat, betekent ook dat je capaciteit overhoudt. De voorzitter: Dank u wel.

Mevrouw Rutgers Mevrouw Rutgers: Ja, dank u wel. Ik vroeg me af hoe Gemeentebelangen dan aankijkt tegenover het inzetten van AI om die snelheid wat te verhogen. Mevrouw Hooijer-Everts: Dat is mooi dat u dat vraagt, want ik heb er nog aan gedacht om het te benoemen, maar ik zei al, de vijf minuten was al moeilijk te halen. Daar hebben we het zeker over gehad en ik ben heel benieuwd naar de kansen, of ik moet zeggen, wij zijn heel benieuwd naar de kansen die dat kan bieden, want dat zou inderdaad ook kunnen bijdragen aan het oplossen van of gedeeltelijk oplossen van het capaciteitsprobleem. De voorzitter: Mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Nou, de vraag lijkt een beetje op die vraag van het CDA, van mijnheer Otten, maar daar doorvragend: wat denkt u wat voor investering daarvoor nodig is als je, zeg maar, die ICT gaat versterken en dat dan als de oplossing ziet om het capaciteitsprobleem in Hoogeveen aan te pakken? Mevrouw Hooijer-Everts: Ik heb niet zodanig onderzoek gedaan over wat het dan moet gaan kosten, maar we hebben ook gezegd, we moeten eerst een visie hebben en daarna pas kijken wat het kost en dan kun je inderdaad nog afwegen of je het dan wilt gaan doen. Maar wij denken uit alles wat wij gehoord hebben dat het ICT niet goed genoeg op orde is en daarom zouden wij daar graag in willen investeren. De voorzitter: Dank u wel. Ik zou een afronding willen.

Dat bent u met mij eens. Dan dank ik voor uw bijdrage en ga ik meteen door naar de fractie van het CDA, de heer Otten. De heer Otten: Dank u wel, voorzitter. De presentatie van de kadernota is altijd een mooi moment om eens verder te gaan kijken dan de waan van de dag. Samen kijken we vandaag naar wat voor gemeente we willen

zijn en het CDA kijkt daarbij natuurlijk door de CDA-bril. Het CDA Hoogeveen is er voor alle inwoners van de gemeente Hoogeveen en daar beoordelen wij de kadernota ook op. Wij willen constructief meedenken. Is er voldoende aandacht voor de inwoners die het moeilijk hebben? Hebben we oog voor de oudere mensen, onze jeugd, hardwerkende mensen en betrokken ondernemers? Ze verdienen namelijk allemaal een betrouwbare en beperkte overheid die naast hen staat. Ze moeten immers kunnen rekenen op een gemeente die ervoor zorgt dat wat goed is, ook goed blijft en die doet wat hij zegt. Te vaak krijgen we signalen dat de bureaucratie inwoners en bedrijven tot wanhoop drijft. Lijstjes moeten worden afgevinkt, terwijl we juist naast de burger willen staan, met hen willen ontwikkelen en bouwen en daar waar nodig faciliteren en maatwerk leveren. Dat gaat niet vanzelf, dat vraagt iets van de organisatie, van het bestuur en ook van de samenleving zelf. En het kan volgens het CDA. We zien bijvoorbeeld in Hollandscheveld een stevig onderbouwd initiatief rond de sport sportvisie daarin ontstaan met veel inzet uit het dorp en van de verenigingen. Het begin is er. De eerste stappen worden in 2025 gezet door de bouw van de kleedkamers voor korfbal.

Maar, voorzitter, het perspectief voor de lange termijn duurt ons eigenlijk te lang en als het aan het CDA ligt, halen we de investeringen in een nieuwe sporthal naar voren. Hiervoor hebben we een amendement gemaakt en daar willen we straks graag met de raad over in debat. CDA Hoogeveen zet zich al jaren in voor wat goed is, moet goed blijven. Dat betekent dat de basis goed moet zijn en altijd aandacht moet hebben. Verkeersveiligheid is zo'n belangrijk punt waarvan je gerust kunt zeggen dat het CDA dit voortdurend met de inwoners op de agenda zet. Wij zien echter steeds meer plaatsen waar natuurlijke snelheidsbeperkingen ontstaan en dat kan niet de bedoeling zijn. Hou de kwaliteit van de wegen en fietspaden op een aanvaardbaar niveau. De investeringen hiervan mogen niet worden doorgeschoven. We hebben zelfs nog een inhaalslag te gaan na vorig jaar, want er is heel veel doorgeschoven naar 2025 en wij willen niet weer doorschuiven naar 2026. Het CDA Hoogeveen wil dat de beschikbare budgetten hiervoor worden besteed. Voorzitter, even wat anders. In de jaarrekening hebben we gezien dat er gelden uit Den Haag voor opvang van de Oekraïense asielzoekers of vluchtelingen, grote bedragen worden overgehouden. Die voegen we dan toe aan de algemene reserve en we wrijven ons in de handen met dit resultaat.

Doen we wel genoeg voor deze inwoners, nieuwe inwoners van onze gemeente? Er wordt verwacht dat 70 tot 75 procent van deze mensen niet terugkeert naar de Oekraïne. Moeten we het onderwijs voor die Oekraïners niet professioneler aanpakken? Het lijkt allemaal wat kort door de bocht, maar graag zouden we hierop een reactie van college. Voorzitter, ons volgende punt. Wat goed is, dat moeten we koesteren en trots op zijn. Denk aan de inzet van vele vrijwilligers, denk aan de diverse lokale evenementen voor jong en oud. Denk aan onze ondernemers die de handen keer op keer uit de mouwen steken. Denk aan de BIZ in het centrum. Volgend jaar moet er weer over gestemd worden door de ondernemers en het CDA ziet zeker de meerwaarde van de BIZ. In onze gemeente is het goed toeven We hebben veel voorzieningen, scholen, speelplaatsen, parken, sportmogelijkheden, theater, mooie winkels, horeca en ga zo maar door. We willen dat op peil houden en zo een aantrekkelijke gemeente blijven, maar dan moet het in onze gemeente wel aantrekkelijk wonen zijn. Dan moeten er voldoende betaalbare en beschikbare woningen zijn voor uiteenlopende doelgroepen. Alleen dan kunnen we alle voorzieningen in stand houden.

Voorzitter, wordt het niet eens tijd om door te pakken en groot te denken? Wordt het nu dan niet eens tijd … Nee, wordt het nu dan niet eens tijd om uit te spreken dat we ons gaan inzetten voor het realiseren van een nieuwe woonwijk? Laten we samen denken in mogelijkheden en innovaties, laten we ons niet beperken door regels of mitsen of maren, maar durf niet alleen groot te denken, maar ook eens te doen. Andere gemeenten in onze omgeving pakken die handschoen wel op. Graag gaan we hierover met u in debat. Omzien naar elkaar heeft het CDA hoog in het vaandel. Wij zijn ervan overtuigd dat mensen veel op eigen kracht kunnen, maar dan moeten we dat ook steunen en helpen en mogelijk maken. Tegelijkertijd zijn er ook mensen die niet op eigen kracht zich staande kunnen houden. Helaas hebben we nog steeds mensen in armoede in onze welvarende gemeente, er zijn nog steeds mensen die aan de zijkant staan. Onbegrijpelijk in de tijd van voorspoed en welvaart en met onze gemeentelijke spaarpot. We komen daarom ook met een

voorstel voor uitbreiding van budget om wachtlijst voor beschut werken weg te werken. Uiteraard zullen we de voortgang van andere belangrijke thema's, zoals uitvoering komende jaren van de motie ouderen tellen mee, de nota jeugd en de aanpak armoedebestrijding en we zullen als CDA fractie deze ontwikkeling nauw blijven volgen. De voorzitter: U gaat nu vast iets zeggen als tot slot, of afrondend. De heer Otten: Wij zijn bijna aan het eind, mijnheer de voorzitter. Dan hebben we onze zorgen uitgesproken over de beschikbare capaciteit van het ambtelijk apparaat. Het gaat hierbij niet alleen om het uitvoeren van investering, maar ook het realiseren van reguliere exploitatie. We hebben in de jaarrekening daarover gesproken met elkaar en we komen met een motie hierover over een capaciteitsplafond, als dat mee moet wegen in onze overwegingen. Nog één ding, voorzitter. Onze lokale lasten willen we dit jaar niet zo niet veel woorden vuilmaken. Dat hebben we al gedaan met de jaarrekening, gezien de resultaten van die laatste jaren. Wij zijn daarmee bezig. Eerdaags komt het CDA bij u met een voorstel om met de jaarrekening een voorstel te doen om een deel van het overgebleven geld terug te geven aan onze inwoners en dat proberen we dan ook structureel te maken. Tot slot nog één belangrijk onderwerp, voorzitter, we missen iets in de kadernota.

Volgend jaar is het 80 jaar geleden dat Hoogeveen bevrijd is. 80 jaar vrijheid is een groot goed, voor het CDA zeker een punt waar breed aandacht aan gegeven moet worden. We vragen het college bij de begroting met een voorstel hierover te komen. Naast de vele zaken, dat zijn mijn laatste twee zinnen, die goed gaan en waar we samen trots op mogen zijn, hoort u van ons nog genoeg aandachtspunten voor het komende jaar. CDA Hoogeveen blijft scherp, kritisch doch constructief en altijd vanuit de verbinding, CDA, voor een fatsoenlijk Hoogeveen, voor ons allemaal. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage, met een hoop afrondende zaken. De heer Pomper. De heer Pomper: Ja, ik heb eigenlijk even twee vragen, mag dat? De eerste, mijnheer Otten had het over de Oekraïners, er blijft geld over en hij vraagt zich dan ook af: doen we wel genoeg voor deze inwoners? Maar is het CDA ook met de SP eens dat we ongeacht status of afkomst altijd voldoende moeten doen voor iedere inwoner in Hoogeveen? De heer Otten: Dat is natuurlijk helemaal geen punt van discussie, maar wij hebben het idee dat de Oekraïners, er worden heel veel vrijwilligers steken er heel veel tijd in. En als ze hier toch structureel blijven, zal het misschien wel goed zijn dat daar vanuit de gemeente meer structurele professionele ondersteuning komt. Dat is het aandachtspunt dat wij aan de orde stellen.

De heer Pomper: Dat is duidelijk. En CDA die hecht grote waarde aan verkeersveiligheid, SP gelukkig ook. Maar de heer Otten zei ook zoiets van, we willen geen wildgroei aan allerlei snelheidsbeperkende maatregelen. Maar wat zouden we dan wel kunnen doen om de veiligheid te kunnen bevorderen en ook met name de straatracers af te laten nemen? De heer Otten: Dan heeft u mij niet geheel begrepen, meneer Pomper, want ik heb gezegd dat wij veel natuurlijke snelheidsbeperkingen krijgen en dat betekent gaten in de weg en zulk soort dingen, zeg maar, en daar moet wat aan gebeuren. Dat was de bedoeling. Maar dan kan ik hem mooi toelichten, dat vind ik hartstikke mooi, want dan komt het goed over. De voorzitter: Mooi. Dank voor de verduidelijking. De heer Van Eck.

De heer Van Eck: Dank u wel, voorzitter. Ik heb geen vraag voor de heer Otten van het CDA, maar wel een bedankje. Vorige week hebben wij een uitgebreid pleidooi gehouden voor professionalisering van het taalonderwijs aan de Oekraïners, dus het verheugt onze zeer dat dat pleidooi gehoor heeft gevonden bij het CDA. Dank u. De voorzitter: Dank. Kom ik bij de heer Van der Heide. De heer Van der Heide: Ja, dank u wel, voorzitter. Ook een vraag naar aanleiding van de sporthal in Hollandscheveld, natuurlijk een heel actueel onderwerp op dit moment. Maar bent u het niet met ons eens dat de integrale uitwerking van de sportaccommodatievisie randvoorwaardelijk is voor ook het bouwen van de sporthal en dat je daar op dit moment eigenlijk te vroeg bent? De heer Otten: Ik denk dat dat meevalt, mijnheer Van der Heide. We gaan nu met de kleedkamers bezig van de korfbal. We weten allemaal dat De Marke aan geen kant, aan geen eisen, nergens meer aan voldoet. We kunnen wachten tot de laatste visie op de laatste voetbalclubs, als die wel of niet samengaan, dat kan allemaal nog wel heel lang duren. Ik ben, wij zijn eigenlijk van mening van wij moeten niet te lang stil blijven staan. Die ontwikkeling moet doorgaan en het is een stappenplan, het hoeft niet in één keer. Je kunt het over meer jaren uitsmeren, maar niet naar 2028. Dat vind ik toch wel heel ver weg. De voorzitter: De heer Van der Meer.

De heer Van der Meer: Ja, voorzitter. Dank u wel. Ja, in het verlengde daarvan hoor ik: je kunt het niet verder uitstellen, de sporthal. Ik hoor ondertussen al een paar keer dingen die naar voren gehaald moeten worden. Er liggen nog achterstallige investeringen van voorgaande jaren. Dus mijn vraag is heel simpel: hoe gaan we dat dan allemaal doen? En mijn tweede vraag ging over het groot denken, waar precies zou die nieuwe woonwijk moeten komen en met hoeveel woningen? De heer Otten: Nou, ik wil niet speculeren op dat laatste, want daar wordt de hele omgeving heel erg onrustig van, over het algemeen, ook al zijn er ook vaak mensen dier er heel blij mee zijn ‘…’ zak geld komt, maar ik denk dat wij met elkaar na moet denken wat we willen daarmee. We zijn aan het inbreiden en inbreiden en het breidt wel heel erg langzaam en ik heb het idee dat, zeg maar, een gemeente Midden-Drenthe die zegt, we pakken een gebied, gaan we ontwikkelen. Emmen is bezig met een groot gebied, daar gaan we ontwikkelen. Tussen Groningen en Assen wordt gedacht aan 30.000 woningen. Wij laten dat ons passeren en de achterliggende gedachte is: wij willen ons centrum op peil houden, we willen het theater op peil houden, er moeten wel bezoekers wezen en die moeten we hier zien te huisvesten. Er zijn heel veel mensen die naar Hoogeveen komen om te werken, die moeten we verleiden om hier ook te komen wonen.

De voorzitter: Dank u wel. De heer De Goede. De heer De Goede: Dank u, voorzitter. Ja, ik had een vraag aan het CDA over de sportaccommodaties in Hollandscheveld. U zegt van: misschien is het verstandig om dat gefaseerd te noemen. Hebben jullie daar ook ideeën voor? De heer Otten: Gefaseerd, bedoel ik ook mee over de jaren heen, het hoeft niet in een jaar allemaal dichtgetimmerd te worden. Nu komt de korfbal, dan komt het eigenlijk een paar jaar wat stil te liggen voor die grote visie te wachten. Wij denken dat die sporthal alvast, en dat kun je dan misschien wel over twee jaren doen in investering, in ’26, ’27 al kunnen bouwen, zeg maar. Dan kun je in ’28, ’29 kan die voetbal er wel

tegenaan schuiven. Kijk, je moet een beetje ook laten zien aan die inwoners dat de ontwikkeling doorgaat en niet alleen op papier, want dat is voor inwoners vaak heel erg frustrerend. De voorzitter: Dank u wel. Ik stel voor dat we afronden. De heer Klok nog. De heer Klok: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn erg benieuwd naar het voorstel wat betreft de gemeentelijke lasten. Kan de heer Otten ook aangeven wanneer die ongeveer komt en kunnen we daar met elkaar over in gesprek? De heer Otten: Daar gaan we zeker met elkaar over in gesprek. Ik heb vanmiddag met de organisatie gesproken. Ik heb eergisteren met de, gisteren met de accountant gesproken en ik heb met de wethouder gesproken. Ik heb daar ‘…’ zeggen en het voorstel is nu nagenoeg concreet. We gaan dat uitwerken en dan nodig ik de partijen die aangegeven hebben daar positief in te staan en mee willen denken, bij uit om dat te concretiseren. Dat komt dus, reken maar op begin volgende week, want bij de jaarrekening moet het amendement klaar wezen. De voorzitter: Dank u wel. Het begint haast op een antwoord van een wethouder te lijken. Dank daarvoor. Een mooie cliffhanger op het eind. Dank voor de bijdrage van het CDA. Ga ik door naar de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van Eck. Audio Tim ’S Jongers: Succes is vooral een kwestie van hard werken.

Toch? Gesprekken over armoede gaan vaak over klimmen op de maatschappelijke ladder een betere positie krijgen dan je ouders. Maar veel belangrijker dan die ladder zelf, is natuurlijk de bodem waar die ladder op staat. Staat die ladder op zuigende klei, dan heb je van jongs af aan een gigantisch probleem. Zo heeft een kind uit een welgesteld gezien op driejarige leeftijd al 30 miljoen meer woorden gehoord dan een leeftijdsgenoot uit een arm gezin. Dat arme kind begint dus al met een veel kleinere woordenschat aan het leven. Armoede is niet eendimensionaal, gewoon een kwestie van minder geld hebben. Armoede is veelkantig. Mensen die in armoede leven, wonen vaak in minder leuke wijken, in kwalitatief minder goede huizen en hebben natuurlijk te weinig inkomen. De gevolgen daarvan zijn echt niet meer ‘…’. Bungel je onderaan de ladder, dan is je levensverwachting al snel zeven jaar minder. Wat betreft goed ervaren gezondheid is dat verschil al snel dertien jaar. Ziek maakt arm en arm maakt ziek. Van de chronisch zieken leeft een op de vijf in armoede en 200.000 mensen doen net wat we van ze verwachten, dat is werken, en toch komen ze niet vooruit in het leven. Om armoede te bestrijden, moeten we daarom niet kijken naar de ladder, maar naar de bodem waar de ladder op staat. Want hoe kan je maatschappelijk klimmen als je ladder op drijfzand staat? De heer Van Eck: Dank u, voorzitter.

We kijken naar een video van Tim ‘S Jongers. Hij is ervaringsdeskundige armoede, politicoloog, directeur van het wetenschappelijk bureau van de Partij van Arbeid en Vlaming, maar dat hoef ik niet te vertellen, denk ik. Een ladder die op een stevige bodem staat en niet op drijfzand of op veen, dat gun je iedereen. Met deze kadernota zetten we opnieuw stappen voor het verstevigen van de bodem. Ik kom daar zo nog op terug. In onze bijdrage volgen we de rode draden van de kadernota. Iedereen doet mee, goed wonen en duurzaamheid. Wat betreft de rode draad, iedereen doet mee. Er worden stappen gezet, nieuwe stappen gezet als het gaat om de uitvoering van een nota jeugd. Van en met elkaar leren, is een aanpak die ons aanspreekt. De familieschool bijvoorbeeld is een veelbelovende aanpak. De aanpak armoedebestrijding en schuldhulpverlening, helpen bij het streven naar meer bestaanszekerheid. De echte bodem om een einde te maken aan bestaansonzekerheid, die moet in Den Haag gelegd worden. Maar gelukkig doen we ondertussen lokaal veel om iedereen erbij te laten horen. Daarover gesproken, over erbij horen. Misschien is het niet iedereen opgevallen. Maar het is voor het eerst in een kadernota dat specifieke

aandacht besteed wordt aan de LHBTIQ+ mensen. Dat is zowel goed als slecht nieuws. Slecht dat het nodig is. Goed dat het college de maatschappelijke acceptatie extra impulsen geeft. En tot slot over de rode draad, iedereen doet mee. Cultuur is het middel om verbindingen te leggen, om iedereen erbij te laten horen. Investeren in cultuur is investeren in mensen, investeren in de samenleving. De rode draad goed wonen. De wind blaast hier door de stopcontacten, kopte de Hoogeveense krant dit voorjaar over de Zeeheldenbuurt. We hebben net ook verhalen uit de buurt gehoord. De buurt gaat, eindelijk, op de schop en we zijn blij dat de gemeente nauw betrokken is bij die plannen. Goed wonen is niet alleen een goede woning, maar ook een goede woonomgeving. En onder goed wonen, vallen overigens ook goede voorzieningen voor onze inwoners. Zwembad De Dolfijn opende 55 jaar geleden voor het eerst haar deuren. We roepen al lange tijd dat het hoog nodig is dat Hoogeveen een nieuw zwembad krijgt. Samen met Gemeentebelangen, VVD en ChristenUnie dienen we een amendement in die het college opdracht geeft om een routekaart te maken. Er moet nu echt iets gebeuren. Nog even en het huidige zwembad staat op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. In heel Nederland zijn gemeenten op zoek naar mogelijkheden om de woningnood aan te pakken.

Het tijdelijk plaatsen van een tweede woning op een erf is in steeds meer gemeenten toegestaan. In de gemeente Oss is een sociale band voldoende om een mantelwoning te mogen bewonen. Veel gemeenten staan p re mantelzorgwoningen toe vanaf een bepaalde leeftijd, voorbeeld 65 of 55 jaar, mag je als zo’n mantelwoning, breed mantelzorgwoning bewonen. In de gemeente Bergeijk mogen starters, senioren, alleenstaanden, kleine gezinnen allemaal tijdelijk wonen in een bijgebouw op een erf en in de gemeente Staphorst mogen eerste-, tweede-, en derdegraads familieleden die maximaal 35 jaar oud zijn, tijdelijk wonen op een erf van een familielid. We roepen het college op dit soort opties mee te nemen naar het versnellingsteam wonen en ontvangen hierover graag een terugkoppeling. De laatste rode draad, duurzaamheid. We gaan door met het aanvalsplan groenblauw. Daarmee zetten we belangrijke stappen voor nu en voor toekomstige generaties. Hoogeveen staat al jaren hoog in lijstjes van meest versteende gemeenten, maar gelukkig is er een kentering gaande. Zo werpt het aanvalsplan haar vruchten af. Samen met inwoners en bedrijven wordt gewerkt aan de vergroening van Hoogeveen. En zie daar, Hoogeveen staat in de top-tien van meest vergroende gemeenten. Dit voorjaar hebben wij schriftelijke vragen gesteld over de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, denk aan buurthuizen.

In november 2023 stelt het college vast dat buurthuizen en buitensportverenigingen structurele oplossingen nodig hebben. In de kadernota wordt gesproken over een uitvoeringsplan verduurzaming wijk, buurt en dorpshuizen. We hebben als PvdA een motie in voorbereiding om die verduurzaming te versnellen en te concretiseren. Onze huizen wachten al te lang en we moeten nu voorkomen dat de gemeente achter het net vist bij de subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed. Die regeling is op drie juni opengegaan, er zit veel geld in, maar wel geldt: op is op. Tot slot. Als eindoordeel over de kadernota kunnen we onze conclusie van de jaarrekening delen. Het kon minder. De financiën zijn op orde en we investeren. Is dat overmorgen ook nog zo? Krijgen we te maken met het beruchte R-woord, ravijnjaar? Niemand die het weet. Enige voorzichtigheid is daardoor wel op zijn plaats. En voorzitter, als gemeenteraad zijn wij zeker op een dag als vandaag geneigd de focus te leggen op wat we hier in het huis het fysieke domein noemen, zeg maar het zichtbare, een zebrapad, een zwembad. Daarom sluit ik af met een oproep: laten we vooral het onzichtbare niet vergeten, de mensen die te kampen hebben met bestaansonzekerheid, laten we met zijn allen samenwerken om bestaansonzekerheid om te buigen naar bestaanszekerheid. Tim ’S Jongens schreef het boek ‘armoede uitgelegd aan mensen met geld’.

We hebben voor elke fractie een exemplaar. Voorzitter, ik wil graag het eerste exemplaar aan u aanbieden als voorzitter van de raad, maar zeker ook als voorzitter van het college. Dank u. De voorzitter: En dank voor uw bijdrage. Reacties. De heer Van Rijn, gaat uw gang.

De heer Van Rijn: Ja. Dank u wel. Ik hoorde mijnheer Van Eck zeggen van het onzichtbare, dat ben ik met hem eens, maar het woord zegt het al, het is onzichtbaar, hè. Maar heeft u het idee dat er nu onvoldoende aandacht voor is, want ik dacht juist dat er nog best wel wat veel inspanning geleverd werd en dat we toch heel langzaamaan daar ook een beetje grip op kregen. Dank u wel. De heer Van Eck: Jazeker. Ik heb ook complimenten uitgedeeld over de kadernota. We hebben er steeds meer aandacht voor, maar het is wel belangrijk om daar aandacht voor te blijven hebben en niet te denken dat we met een maatregel of met twee maatregelen er zijn. Het heeft constante aandacht van ons allemaal nodig. De voorzitter: De heer Vos. De heer Vos: Dank u wel. Ik heb eigenlijk twee vragen aan de heer Van Eck. Als eerste vraag: er zit natuurlijk het verhaal over het zwembad, maar wat hebben mensen in armoede aan een nieuw zwembad? En ten tweede, u had het ook al eventjes over de nota jeugd. Bent u van mening dat de problematiek rond de jeugd op dit moment enkel een economische problematiek is, of zit er wat diepers achter? Dank u wel. De heer Van Eck: Wat het zwembad betreft, het is niet de keus of het één of het ander. We moeten er zijn voor onze inwoners en dat betekent ook dat we goede voorzieningen voor onze inwoners hebben en iedereen zwemt.

Jong, oud, dik, dun, het maakt niet uit, iedereen zwemt. En uw tweede vraag betreffende de nota jeugd of daar iets diepers achter zit. Wellicht. De voorzitter: Een vervolgvraag van de heer Vos. De heer Vos: En dan komt natuurlijk de vervolgvraag: wat zit daar dan achter volgens uw fractie? De heer Van Eck: Daar kan heel veel achter zitten. Dat ja, het klinkt misschien flauw, maar dat kan ik hier niet in drie zinnen zeggen. Dan ga je over bespiegelingen beginnen. Ik weet dat u dat graag doet, maar ik denk niet dat dit nu het moment is om daar die bespiegelingen te gaan houden. De voorzitter: Nee, uw bespiegeling is al geweest, dat is correct. Anderen nog. Eerst de heer Klok, kom ik daarna terug bij de heer Vos. De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. In 2023 hebben wij een set schriftelijke vragen gesteld over premantelzorgwoningen die ook in diezelfde maand zijn beantwoord. Hierin geeft het college aan dat ze in de eerste helft van 2024 hierop terugkomen, dus wij wachten al in spanning af, want college heeft nog drie dagen ongeveer. Maar is de heer Van Eck hier wel van op de hoogte? Dank u wel. De heer Van Eck: Jazeker. Ik heb voorbeelden genoemd die veel verder gaan dan premantelzorgwoningen. Dus premantelzorgwoning is een onderdeel ervan, maar het kan veel breder. Neem het voorbeeld van Staphorst, dat heeft niks met premantelzorg te maken. De voorzitter: Akkoord.

Het college kan straks reageren. Ik ga terug naar de heer Vos. De heer Vos: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou nog even het vervolg op de vorige vraag, natuurlijk. Misschien heeft de heer Van Eck ook wel gezien, wij hebben ook een motie ingediend hierover het herstel van identiteit en vitaliteit onder de jeugd, wat voor ons heel belangrijke aspecten zijn van wat er eigenlijk misgaat in de samenleving onder de jeugd. Is de PvdA ook bereid om met ons daarover na te denken verder en misschien de

motie steunen? Of ook in het grotere geheel er meer aandacht aan te besteden en dat we daar misschien samen iets voor op kunnen zetten? De heer Van Eck: Moties die gaan we nog bespreken en dan … Ik ben niet de woordvoerder op dit domein, maar nadenken, ja, dan vindt u de PvdA altijd aan uw zijde. De voorzitter: Dank u wel en de amendementen en moties komen inderdaad later vandaag nog in bespreking. Ik stel voor dat we gaan afronden. Dank voor uw bijdrage. Ik zou graag de beschouwingen willen vervolgen met de fractie van de VVD. De heer Klok. De heer Klok: Dank u wel, voorzitter. Voor staat één ding zo vast als een huis, dat is een financieel degelijke begroting. Zoals u en iedereen kan lezen, ziet dit er in Hoogeveen goed uit. In 2025 spaart Hoogeveen meer dan 25 miljoen tot een totaalbedrag van meer dan 70 miljoen euro. En als we kijken naar eind 2028, komt de teller te staan op 80 miljoen euro. Het zal ons niet verbazen dat dit de komende jaren nog hoger wordt doordat die ravijnjaren worden weggepoetst. Onze vraag ook richting uit college, hoe ziet u dat? Wat is de verwachting van het college hierin? Wat ons wel degelijk verbaast, is de andere oorzaak van het vele sparen, dat is het capaciteitstekort. Het geld is er wel, maar de mensen niet.

Dit is goed terug te zien op bijvoorbeeld de afdeling ruimtelijke ontwikkeling, de afdeling die gaat over vergunningen voor bijvoorbeeld bouwen van huizen. Immers, zonder vergunning geen huis. Dit viel ook afgelopen jaar te zien waarin er nog geen 100 huizen zijn gebouwd in onze gemeente. Hoe verwacht het college hier stappen in te zetten om toch de woningbouw te versnellen? Want we hebben niet voor niks een woningbouwversnellingsteam. Locaties als Nijstad-Oost, het stationsgebied, maar ook kleinere vergunningaanvragen, lijken maar eindeloos te duren. Kan het college hier een reflectie op geven? En specifiek de status van Nijstad-Oost? Maar ook breder, hoe gaat het college voorkomen dat capaciteitstekort nog als excuus gebruikt kan worden? Want het betreft niet enkel de afdeling ruimtelijke ordeningen, ook zullen we capaciteit nodig hebben van ambtenaren voor een aantal grote investeringen die voor ons liggen. Neem de brandweerkazerne, maar bijvoorbeeld ook het zwembad. Beide investeringen die wat ons betreft niet uitgesteld kunnen worden en eerder naar voren gehaald dienen te worden. Voor het zwembad dienen wij hier een amendement in. Wat betreft de brandweerkazerne, deze is verouderd en voldoet niet meer aan deze tijd. We begrijpen de emotionele waarde, maar rationaliteit is in deze belangrijker. Voor ons staat de kwaliteit voorop.

We kunnen wel huizen bouwen, maar ze moeten ook gered worden. Een huis is een plek waar je je veilig wil voelen. Dit moeten wij als gemeente zo goed als mogelijk garanderen. Een andere zorg die wij hebben, zijn de hoge kosten bij sport. Zowel binnen- als buitensport. Het college heeft aangegeven hier onderzoek naar te doen. Hierbij gaf het college aan kort na de zomer er bij ons op terug te komen. Onze vraag aan het college is: heeft dit al positieve effecten voor 2025? Tot nu toe geven we als gemeente hier namelijk nog niet thuis. Wij willen graag duidelijk uit voor alle sportverenigingen in Hoogeveen en iedereen die van sport mag genieten in onze mooie gemeente. Sport is een belangrijke levensader, zeker in Hoogeveen, waar we trots mogen zijn op het verenigingsleven wat hier juist zo sterk leeft. Afhankelijk van de antwoorden zijn we voornemens om hier later in het jaar een motie over in te dienen. Sport moet betaalbaar zijn. Dat is een kerntaak van de gemeente, wat ons betreft. Voorzitter, we moeten huizen bouwen, we moeten huizen veilig houden en we moeten als gemeente thuis geven. Maar in het bijzonder vinden wij het als VVD belangrijk dat een huis betaalbaar is. Als wij elk jaar sparen met zulke forse bedragen, is het voor ons niet uitlegbaar richting de inwoners van Hoogeveen dat er elk jaar meer ozb moet betaald worden.

Wij maken ons hard voor zo laag mogelijke lasten, altijd. Wij willen graag met andere partijen kijken hoe we dit voor volgend jaar al kunnen bereiken. Voorzitter, dat brengt mij tot de slotsom. We moeten huizen bouwen, we moeten huizen veilig houden en we moeten als gemeente thuis geven. Maar bovenal moet het betaalbaar zijn. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper, gaat uw gang. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. De heer Klok, die wil wel graag praten over verlaging van gemeentelijke belastingen. Op zich heel goed, maar er zijn natuurlijk meerdere belastingen, hè, dan de ozb en het zou natuurlijk ook eerlijk zijn wanneer je de belastingen gaat verlagen, dat je ook gaat kijken naar noem bijvoorbeeld afvalstoffenheffing. Natuurlijk, dat is gekoppeld aan wat daar uiteindelijk voor betaald wordt, want wij kunnen ook de keuze maken om meer een eigen gemeentelijke bijdrage aan de afvalstoffen te leveren ten gunste van alle inwoners. Hoe staat VVD daar tegenover? De heer Klok: Wat dat betreft kijken wij niet enkel naar de OZB, we kijken ook wel naar de afvalstoffenheffing. We zijn druk bezig met de raad, met die puntennotitie, om daar ook naar te kijken. Daar kijken wij heel bewust en heel scherp naar, want waar wij ook bijvoorbeeld naar willen kijken, is: hoe vaak heb je een groene bak nog te legen in de winter? Nu doen we dat één keer per twee weken, net zoals dus de zomer. Als we die frequentie kunnen verlagen, dat heeft ook een positieve impact op de bijdrage van de afvalstoffenheffing. Ja, dus ik ga graag met u samen de uitdaging aan om dat te verwezenlijken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Meesters. De heer Meesters: Ik hoorde de VVD wat zeggen over sport, hè, lagere lasten voor de sport.

Want inderdaad, we onderschrijven ook dat het goed is dat mensen die sport leuk vinden, dat het ook goed is dat het betaalbaar is. Maar bent u het ook met ons eens dat dat … Want niet iedereen houdt van sporten, sommige mensen zijn veel meer van de cultuur, van muziekles bijvoorbeeld. Bent u het met ons eens dat het dan ook goed zou zijn om hem ietsje breder te trekken en niet alleen te kijken naar het betaalbaar maken van sport, maar ook het betaalbaar houden van cultuur. Want als jij kinderen hebt, als gezin die op muziekles zitten, dan loopt het zo op naar een 6, 700 euro per jaar. En volgens mij zouden we daar ook wat mee kunnen doen. Dus niet alleen voor de mensen die toevallig van sport houden, maar misschien ook voor de mensen die van cultuur houden. Hoe staat de VVD daarin? De heer Klok: Ja, dank u wel. Een mooie vraag van een gitarist. Nee, daar heeft de heer Meesters helemaal gelijk in. Maar ik zei ook heel specifiek in mijn bijdrage zei ik sport, maar later maakte ik het ook groter met het verenigingsleven in Hoogeveen. En dat is wel waar ik met u naar wil kijken. Maar u moet niet vergeten, ik zit zelf op een sportvereniging, dat wij bijna met elke sport de duurste zijn in de regio. En dat is wel bijzonder om te zien. De voorzitter: Ik zie verder geen vingers, dus ik wil de fractie van de VVD en de heer Klok bedanken voor zijn bijdrage.

De heer Klok: Mooi dat het zo duidelijk was, dank u wel. De voorzitter: Hartstikke goed. En ik ga door naar de fractie van de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel, voorzitter, dat ik hier mag staan. Altijd weer een bijzonder moment, zo’n kadernota, en wij als ChristenUnie, wij hebben daarboven gezet: oog voor wat echt telt in Hoogeveen. Dat was ons oude verkiezingsthema, maar dat geldt voor vier jaar, dus dat. In ieder geval, beste raadsleden, mensen op de publieke tribune, geacht college, Hoogeveen heeft de boel op orde en we zijn financieel robuust. Mijn man zei tegen mij, wat is robuust? Nou ja, dat is stevig, dus dan weten we dat ook meteen. Wij hoeven nu niet meer te bezuinigen, zelfs met ravijnjaar 2026 in zicht. Maar, dat is wel goed nieuws, maar tegelijkertijd vindt

de ChristenUnie deze nota ook spannend. Het slaapliedje ‘slaap maar zacht’ gaat niet op, want met de kadernota komen investeringen op ons af. Welke investering, van klein tot groot en welke eerst en welke later? De ChristenUnie staat voor een overheid die betrouwbaar is. En dus ja, als wij ja zeggen tegen een investering, misschien ook over de Zeeheldenbuurt in de toekomst, dan moet deze ook daadwerkelijk worden uitgevoerd en wij zien dat planningen in de investeringsagenda verschuiven door uitstel en gebrekkige capaciteit. We hebben daar bij de jaarrekening ook al op gewezen. Dat was een motie ook over capaciteit waar het college op heeft geantwoord. Maar ik hoor het CDA daar ook ons navolgen. Ik weet niet of het echt terecht is, maar dat horen we dan wel. Laten we daarom verantwoorde keuzes maken met betrekking tot het zwembad de ‘…’ en de investering als de sociale wijk vernieuwing van de Zeeheldenbuurt. Tegelijkertijd willen we ons als ChristenUnie niet klem laten zetten, ook al hebben we een groeiende algemene reserve, deze kadernota focust op de komende investeringen voor Hoogeveen. Dat is de samenleving waar we voor aan het werk zijn. Wij zoomen nu in op een aantal onderwerpen die voor ons belangrijk zijn. Soms een aankondiging van een amendement, soms een debatpunt of een vraag aan het college.

De eerste: de aanpak ondermijning, volop in de raad geweest, is sterk verweven met criminaliteit en jeugdcriminaliteit. Het heeft een diepere oorzaak in onze samenleving, in onze Hoogeveense samenleving. Er gaat veel gebrokenheid en verscheurdheid in levens van mensen schuil achter deze problematiek en de trend van jeugdproblematiek is ook uitgebreid beschreven en verhardt zich. Daarom missen we de aandacht in het hoofdstuk veilig voor de trend mensenhandel en prostitutie. Er staat geen woord hierover in de kadernota en dat raakt het gevoel van veilig leven en wonen en het raakt de menselijke waardigheid. Wij willen daarom een amendement indienen over dit onderwerp, maar willen eerst de mening horen van de andere fracties. De trend mensenhandel en prostitutie hoort in de kadernota. En ik heb ook nog een vraag aan het college: is het te realiseren om een actieplan mensenhandel en prostitutie op te stellen richting de begroting? We kijken ook uit naar de preventie handhavingsplan alcohol, drugs en tabak, een spannende combinatie: preventie versus handhaving, zeker met de integraliteit ten aanzien van veiligheid en gezondheid. En dan straks ook nog een coffeeshop, aan de voorkant legaal en in de achteruitgang. Nou, wat ons betreft zorg eerst maar eens goed voor een goed passend plan, want het moet prettig wonen blijven in Hoogeveen.

Dan ons derde punt: participatie en bestaanszekerheid zijn sterk verbonden met het geluk van jongeren, daar hadden we het net ook al een beetje over. De ChristenUnie blijft pleiten om de uitvoering van aanpak armoedebestrijding en het uitvoeringsplan schuldhulpverlening te blijven inzetten, zet hier volle kracht op. Wij kennen onze grote sociale opgave voor mensen die het nodig hebben. We hebben het net ook al van de Partij van de Arbeid gehoord en we staan echt voor een samenleving die oog heeft voor wat telt en voor het geluk van jongeren is er soms een fysieke plek nodig. Die missen we in Hoogeveen. In onze motie in 2022 is breed aangenomen, maar het daadwerkelijk resultaat, het ontbreekt. Vraag aan het college: pak dit op of het is eigenlijk een oproep aan het college. Dan de jeugdzorg. Discussies over dat het anders moet en het gebrek aan geld, het leeft al heel lang. U schrijft uitgebreid over de lokale implicaties en de ontwikkelingen die de komende tien jaar op ons afkomen. U gaat voor sterke lokale teams, maar we zien nog steeds de groeiende vraag naar name specialistische jeugdhulp en niet afnemende wachtlijsten. College, dat is een vraag, hoever bent u met deze ontwikkeling? En terwijl u tegelijk in Drenthe ook nog regionaal meer moet gaan samenwerken. We zijn benieuwd naar uw antwoorden.

Daarnaast is het voor de ChristenUnie belangrijk dat aanpak zich richt op de oorzaak in het hele gezin. Oorzaken als echtscheiding, verscheurdheid door huiselijk geweld in gezinnen, de cijfers spreken voor zich en denk ook nog aan de mentale gezondheid van jongeren. Elke inzet is waardevol. Denk aan de brugfunctionaris echtscheiding en de gezinsgerichte aanpak geletterdheid. Maar is het voldoende? De ChristenUnie stelde schriftelijke vragen onlangs over de echtscheidingsfunctionaris in het plan van aanpak. Maar we zijn erg teleurgesteld dat in de kadernota daar met geen woord over gesproken wordt en wij overwegen ook hier een amendement hiervoor, mits het college met toezeggingen kan komen. Dus daar kijken we naar uit. Na het sociale nog een vraag over het fysieke. De motie doorfietsroutes van de ChristenUnie is op 9 november 2023

unaniem aangenomen. De oproep voor onderzoek naar kansrijke doorfietsroutes met omliggende grote kernen Meppel, Beilen en Emmen. College, wanneer komt u met een update over die doorfietsroutes en moet er een extra investering worden gedaan? Want we lezen ook daar niet heel veel over in de kadernota. Tot slot, ik rond af met het zwembad. Wij staan en gaan voor een prettig leven in Hoogeveen. Het zwembad is een belangrijke basisvoorziening voor kinderen, jongeren, ouderen en gezinnen voor iedereen in Hoogeveen. Een plek waar mensen met verschillende achtergronden elkaar kunnen ontmoeten en plezier hebben. Laten we daar zuinig op blijven. Wij willen graag duidelijkheid over het zwembad van en voor Hoogeveen en een routekaart helpt zeker en dat verwachten we dus ook van het college, maar laat het een marsroute zijn naar een nieuw zwembad en daarom steunen we het amendement van Gemeentebelangen en de VVD en ook de Partij van de Arbeid en we hopen ook op brede steun uit de raad. Wij zijn niet schatrijk en zwemmen zeker niet in het geld, maar ik hoop dat we in de toekomst zeker willen en kunnen blijven zwemmen in Hoogeveen. Dan tot slot. De ChristenUnie zal zich blijven inzetten voor kinderen en jongeren, voor meer wonen, daar is ook al vaak over gesproken nu, het welzijn, maar vooral het heil, dat is wel een oud woord, van onze inwoners.

Ik wens daarom het college en zeker ons als raad wijsheid toe in het nemen van de besluiten die er zeker op ons afkomen richting de begroting en dat kunnen we volgens mij niet zonder Gods zegen. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage, mevrouw Pullen. Kijk ik rond. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Dank u wel. Fijn dat u het even onder de aandacht gebracht hebt dat mensenhandel en prostitutie niet in de kadernota, want dat heb ik niet opgemerkt. Dus zo zie je maar, twee weten er altijd meer als een. Maar daar gaan juist mijn vragen over, want we kunnen natuurlijk gewoon even een tekstje toevoegen in de kadernota, maar moet daar ook nog een programma achter? Moet daar ook nog wat inspanning op geleverd worden? Dat is mijn eerste vraag. De tweede vraag is hierbij: ziet u zorgelijke ontwikkelingen in Hoogeveen op dit punt? Dank u wel. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel voor uw steun, mijnheer Van Rijn. Wij twijfelen of het een amendement of een motie moet worden. En dus ik ben ook vooral benieuwd even naar de reactie van het college. Als het een … Als het echt als in de trend moet worden omschreven hebben we daar zeker een tekst voor over mensenhandel en prostitutie. We hebben er niet voor niets al eens een keer vragen over gesteld. We denken zeker ook aan een plan van aanpak, dat dat erbij hoort, maar we zitten even nog te zoeken naar wat het meest juiste is.

Dus ik ben ook even benieuwd naar de reacties hier in de raad straks. En uw andere vraag was ik natuurlijk alweer kwijt, want dan ben je zo bezig met je eerste antwoord. De heer Van Rijn: Mijn vervolgvraag was of u op dit punt van mensenhandel en prostitutie al zorgelijke ontwikkelingen hebt waargenomen in de gemeente Hoogeveen. Mevrouw Pullen-Muis: Als er ondermijning is, als er criminaliteit is, als er jeugdcriminaliteit is. Ik denk dat als we ook met in het programma veilig ook … Nou, daar heb ik ook over gesprek gesproken met de burgemeester, de voormalige burgemeester. Er wordt nu een aanpak, een ketenaanpak, zeg maar, ingezet. Dus als er een situatie is, dan wordt er binnen de keten, binnen de Drentse aanpak aangepakt. Maar het zou heel mooi zijn dat we als Hoogeveen ook daar ook wat meer specifiek ook ons op richten. Dus daa rom denk ik en we weten ook … Wat achter de deuren gebeurt, mijnheer Van Rijn, ik weet niet wat er achter uw deur en u weet ook niet van mij, maar ik denk dat ook wel de werkelijkheid is dat we weten dat die deuren heel vaak dicht blijven. Dus ik denk dat dat gewoon een gegeven is. Voldoende? De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Van der Meulen.

De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, achter die deuren, dat is ook het punt wat mij ook wel nieuwsgierig maakt. We hebben het over mensenhandel, mensensmokkel, prostitutie, dat soort zaken. Dat zijn prioriterende zaken, natuurlijk, die ook op een landelijk niveau aanwezig zijn, niet alleen een Drentse aanpak, zeker als we dat hier herkennen, zeg maar, in Hoogeveen, dan hebben wij daar als gemeente daar een verantwoordelijkheid in. Maar ik ben wel zeker benieuwd dan hoe de ChristenUnie dan, zeg maar, de landelijke aanpak en dan vergeleken met wat we hier op lokaal niveau al invloed hebben op die landelijke prioritering. Mevrouw Pullen-Muis: Kijk, vanuit de landelijke aanpak is het natuurlijk gewoon heel helder dat daar gewoon best wel ook vanuit het programma veilig ook hier ook aandacht voor is. Dus die verbinding tussen de gemeente en het rijk is zeker aanwezig. En ik weet ook wel, hè, politie, nou, er zijn natuurlijk veel meer van dat soort mensen die daar gewoon continu op controleren. Dus ik denk dat je het nooit alleen kunt doen. Dus de gemeente is daar ook zeker hard voor nodig. Want wij wonen en we leven hier, we zijn de ogen en oren van onze samenleving, ook zoals wij hier zitten. Ik denk van nou, die signalen moet je gewoon afgeven en die worden zeker ook ontvangen. Daar ga ik vanuit. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper.

De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. Kijk, u wilt het in ieder geval ook benoemd hebben, zodat er ook aandacht voor is. Want natuurlijk, nou, even een bericht van afgelopen maandag. Er zijn weer 200 mensen ergens in Europa opgepakt vanwege mensenhandel netwerken en de tentakels die reiken tot aan in Hoogeveen. Zo moet je dat eigenlijk nagaan. Het heeft ook parallellen met drugshandel, ook met jongerenprostitutie. Op scholen gebeurt het ook hier in Hoogeveen, heel echt jammer genoeg. Dus ik denk wel dat het heel goed is om het in ieder geval te kunnen benoemen als kader. Dan weten we ook dat het er is en we hebben er ook echt aandacht voor. Dus ik sta er wel open voor om u daarin te ondersteunen. Mevrouw Pullen-Muis: Ik hoor geen vraag nog, maar bedankt voor uw steun in ieder geval. De voorzitter: Ik wou net zeggen, dank voor het verhaal, maar het is wel de bedoeling dat we elkaar wat vragen stellen. Anderen? Dat is niet het geval. Dan dank ik u voor uw betoog, uw bijdrage. 2.4 Schorsing debatronde De voorzitter: Ja, zo’n raadsvergaderingen, beste mensen, die valt toch vaak in het rijtje van een marathon, een EK-wedstrijd, dus het vraagt ook om een tijdige drinkpauze. Dus ik stel voor om even een kwartier te schorsen. Ik meld u nog dat er beneden iets te drinken is met ook een kleine snack. Dus vervoegt u zich … U blijft zo braaf zitten. 3.