Bijlage 3 Toelichting met bijlagen.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef Gemeente Hollands Kroon
Concept ontwerp 6 oktober 2020 NL.IMRO.1911.BPHippohz0003-on01
Opgesteld door:
HzA stedebouw & landschap Achterstraat 26A 1621 GH Hoorn tel 0229 -216757 info@hzabv.nl www.hzabv.nl
In opdracht van:
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
2
Toelichting
Bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef
Concept ontwerp 6 oktober 2020
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
3
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
4
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING ---------------------------------------------------------------------------------- 7
1.1 1.2 1.3 1.4
Aanleiding --------------------------------------------------------------------------------------------- 7 Plangebied -------------------------------------------------------------------------------------------- 7 Geldende juridische regeling --------------------------------------------------------------------- 8 Leeswijzer ------------------------------------------------------------------------------------------- 10
2.
RUIMTELIJKE PLANBESCHRIJVING -------------------------------------------- 11
2.2 2.3
Bestaande situatie--------------------------------------------------------------------------------- 11 Beoogde ontwikkeling ---------------------------------------------------------------------------- 13
3.
BELEIDSKADER ----------------------------------------------------------------------- 16
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6
Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 16 Beleid hogere overheden ------------------------------------------------------------------------ 16 Beleid provincie Noord-Holland ---------------------------------------------------------------- 18 Regionaal beleid Kop van Noord-Holland --------------------------------------------------- 22 Beleid gemeente Hollands Kroon-------------------------------------------------------------- 23 Conclusie beleidskader -------------------------------------------------------------------------- 25
4.
RUIMTELIJKE KADER ---------------------------------------------------------------- 26
4.1 4.2 4.3 4.4
Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 26 Landschappelijke inpassing --------------------------------------------------------------------- 26 Beeldkwaliteit --------------------------------------------------------------------------------------- 31 Conclusie ruimtelijke ontwikkeling ------------------------------------------------------------- 31
5.
OMGEVINGSASPECTEN ------------------------------------------------------------ 32
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14 5.15
Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 32 Duurzaam ruimtegebruik ------------------------------------------------------------------------ 32 Watertoets ------------------------------------------------------------------------------------------- 34 Bodemsituatie -------------------------------------------------------------------------------------- 36 Erfgoed ----------------------------------------------------------------------------------------------- 36 Natuurtoets ------------------------------------------------------------------------------------------ 39 Geluidhinder ---------------------------------------------------------------------------------------- 41 Verkeer en parkeren ------------------------------------------------------------------------------ 42 Bedrijven en milieuzonering -------------------------------------------------------------------- 44 Luchtkwaliteit --------------------------------------------------------------------------------------- 45 Externe veiligheid---------------------------------------------------------------------------------- 45 Kabels en Leidingen ------------------------------------------------------------------------------ 48 Bezonning, privacy en uitzicht ------------------------------------------------------------------ 48 Vormvrije m.e.r.-beoordeling
------------------------------------------------------------------- 49 Conclusie toets van de omgevingsaspecten ------------------------------------------------ 50
6.
JURIDISCHE PLANOPZET ---------------------------------------------------------- 51
6.1 6.2 6.3 6.4
Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 51 Juridische vormgeving --------------------------------------------------------------------------- 51 Verantwoording keuze van de bestemmingen --------------------------------------------- 52 Handhaving ----------------------------------------------------------------------------------------- 53
7.
HAALBAARHEID ----------------------------------------------------------------------- 54
7.1 7.2 7.3
Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 54 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ------------------------------------------------------------- 54 Economische uitvoerbaarheid en grondexploitatie ---------------------------------------- 54
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
5
Bijlagen Bijlage 1. Bijlage 2. Bijlage 3. Bijlage 4. Bijlage 5. Bijlage 6. Bijlage 7. Bijlage 8. Bijlage 9. Bijlage 10. Bijlage 11. Bijlage 12.
Definitief indiendingsontwerp Elft 15, GeO architecten, 29 augustus 2019 Welstandsadvies, MOOI Noord-Holland, P.M. Digitale watertoets, 26 april 2020 Verkennend bodemonderzoek, Bodem Belang, 10 oktober 2017 Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek, Hollandia archeologen, februari 2017 Toetsing in het kader van de Wet natuurbescherming, Van der Goes en Groot, 27 februari 2017 Ecologisch vervolgonderzoek, Groot Eco Advies, 11 juli 2017 Toetsing in het kader van de Wet natuurbescherming 2020, Groot Eco Advies, 6 september 2020, Stikstofdepositie-onderzoek, Prommenz, 11 juni 2020 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, BuroDB, 16 maart 2020 Onderzoek externe veiligheid, AMB, 23 maart 2020 Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling, HzA stedebouw & landschap, 22 september 2020
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
6
1.
INLEIDING
1.1
Aanleiding
De planlocatie betreft het voormalige gemeentehuis van de gemeente Wieringen. Het voormalige gemeentehuis is ondertussen gesloopt, en de locatie is voor herontwikkeling in beeld gekomen. De gemeente Hollands Kroon is akkoord met een herontwikkeling naar woningen. Dozy projectontwikkeling wil op de locatie 19 woningen realiseren. In een aanbestedingsprocedure is het plan van GeO architecten voor 19 woningen, waarvan 3 langs de Elft, en 16 in een hof hierachter, als ‘winnaar’ uit de bus gekomen. De beoogde ontwikkeling is binnen de regels van het geldende bestemmingsplan Hippolytushoef (onherroepelijk in werking 10 november 2011) niet realiseerbaar. De beoogde planlocatie heeft op dit moment een bestemming dienstverlening, met een bouwvlak. Ter plaatse zijn geen woningen toegestaan. Het initiatief is in strijd met de vigerende planologische regeling. De gemeente staat positief tegenover de beoogde ontwikkeling en wil met een bestemmingsplanprocedure een passend juridisch planologisch kader creëren waarbinnen de ontwikkeling kan plaatsvinden. Hierbij kan mogelijk gebruik worden gemaakt van de coördinatieregeling. Het bestemmingsplan ´Elf 15 Hippolytushoef´ maakt de beoogde woningbouwontwikkeling mogelijk. De opzet van het bestemmingsplan is afgestemd op de actuele wet- en regelgeving en op de systematiek van recent opgestelde bestemmingsplannen in de gemeente Hollands Kroon.
De voorliggende toelichting bij het bestemmingsplan motiveert, dat op het gebied van beleid, ruimtelijke kwaliteit, milieutechnisch onderzoek, economische haalbaarheid en afweging van maatschappelijke belangen medewerking kan worden verleend aan de ontwikkeling van dit initiatiefplan.
1.2
Plangebied
De planlocatie ligt aan de Elft, binnen de bebouwde kom van Hippolytushoef. De locatie wordt omringd door woningen in lintbebouwing langs de Elft. Ten zuiden grenst de locatie aan het groen langs de provinciale weg N99 (zie afb.1,2). Het perceel is kadestraal bekend als Wieringen sectie C perceel 4679 en heeft een omvang van 2( ca. 4465 m zie afb.3).
afb.1 Ligging in de kern Hippolytushoef (kaart ca. 2019, bron: topotijdreis.nl)
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
7
afb.2 Ligging planlocatie aan de Elft (plangrens indicatief, bron: googlemaps)
afb.3 Kadastrale situatie
1.3
Geldende juridische regeling
De planologische ruimte voor ontwikkelingen op de locatie is vastgelegd in het bestemmingsplan Hippolytushoef, vastgesteld op 10 november 2011. In dit plan heeft de planlocatie de bestemming ‘Dienstverlening´, met een bouwvlak ten behoeve van de realisatie van een hoofdgebouw. Op de locatie is op basis van het geldende bestemmingsplan het wonen niet toegestaan. (zie afb.4). Tevens is het bestemmingsplan Parkeren en Wonen van toepassing. Dit is een facetplan dat als het ware over alle geldende bestemmingsplannen heen wordt gelegd. In dit bestemmingsplan is een koppeling gemaakt naar de beleidsregels voor parkeren in de gemeente Hollands Kroon. Hiermee wordt voldaan aan de wettelijke verplichting dat bestemmingsplannen voor 1 juli 2018 moeten zijn voorzien van een parkeerregeling. De algemene is dat een omgevingsvergunning voor het bouwen en gebruiken van een bouwwerk slechts wordt verleend als er in voldoende parkeergelegenheid wordt voorzien en in stand gehouden. Of daarvan sprake is, wordt bepaald aan de hand van de gemeentelijke parkeerregels.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
8
afb.4 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan Hippolytushoef 2011
Bestemmingswijziging Het bestemmingsplan Hippolytushoef is een conserverend plan. Nieuwe ontwikkelingen zijn hierin niet meegenomen. Het gewenste initiatief is in strijd met het toegestane gebruik en bouwregels uit de voorschriften ‘Dienstverlening’. De beoogde woningen, inclusief bijbehorende gebouwen, kunnen niet binnen de huidige bestemming worden gerealiseerd. De bestemmingswijziging op de locatie Elft 15 betreft de het verkleinen van het bestaande bouwvlak het toevoegen van nieuwe bouwvlakken, en het wijzigen van het gebruik van het perceel ten behoeve van woningen, inclusief tuin, ontsluitingsweg en parkeervoorzieningen.
afb.5 Situatietekening beoogde ontwikkeling (bron: GeO Architecten 190819)
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
9
Coördinatieregeling Het voorliggende bestemmingsplan is bedoeld om de huidige bestemmingen aan te passen ten behoeve van de beoogde woningbouwontwikkeling. Initiatiefnemer heeft aan de gemeente Hollands Kroon verzocht om de coördinatieregeling als beschreven in artikel 3.30 van de Wet ruimtelijke ordening van toepassing te verklaren op dit project. Zodra het ontwerp van het bestemmingsplan wordt vrijgegeven zal het college van burgemeester en wethouders een besluit nemen over het toepassen van de coördinatieregeling. Via de "coördinatieregeling" lopen de procedure voor het bestemmingsplan en de voorbereiding van een omgevingsvergunning samen op. De stukken behorende bij het ontwerpbesluit omgevingsvergunning ‘Herbestemming locatie voormalig gemeentehuis Elft 15 Hippolytushoef naar wonen’ zijn in te zien via de Omgevingsvergunning.
1.4
Leeswijzer
Het voorliggende bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding met bijbehorende regels en een toelichting. De regels en de verbeelding vormen de juridisch bindende elementen van het bestemmingsplan. Het wijzigen van een bestemming op een planlocatie dient samen te gaan met een goede ruimtelijke onderbouwing. In deze toelichting wordt uiteengezet of er vanwege de voorgenomen ontwikkeling sprake is van een goede ruimtelijke ordening. In voorliggende toelichting van het bestemmingsplan is de uitvoerbaarheid van het planvoornemen in het kader van de goede ruimtelijke ordening aangetoond. De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit zeven hoofdstukken: 1. Inleiding 2. Planbeschrijving aan de hand van de bestaande situatie en de beoogde ontwikkeling. 3. De hoofdlijnen van de voor de planlocatie relevante beleidskaders van hogere overheden, de provincie Noord-Holland, de regio Kop van Noord-Holland en de gemeente Hollands Kroon. 4. Het ruimtelijk kader ‘landschap en cultuurhistorie’ waarbinnen ontwikkelingen in dit gebied plaats kunnen vinden. Het beeldkwaliteitsplan ‘Wieringen’ vormt hiervoor een belangrijke basis. 5. Afweging van de verschillende omgevingsaspecten en toets aan de wet- en regelgeving op het gebied van o.a. duurzaamheid, water, bodem, archeologie, flora en fauna, geluid, milieuzonering, luchtkwaliteit en externe veiligheid.
Een belangrijke invalshoek in dit hoofdstuk is de motivering in relatie tot het provinciaal beleid van de nut en noodzaak (aan de hand van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking), de ruimtelijke kwaliteit (afweging kwalitatieve aspecten, aardkundig monument). 6. Juridische vormgeving van het plan. 7. Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. Bij de maatschappelijke uitvoerbaarheid wordt de bestemmingsplanprocedure omschreven.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
10
2.
RUIMTELIJKE PLANBESCHRIJVING
2.2
Bestaande situatie
De planlocatie betreft de locatie van het voormalige gemeentehuis, met omliggende terrein, van de voormalige gemeente Wieringen in Hippolytushoef. Het gemeentehuis aan de Elft is in het begin van 2018 gesloopt. Sindsdien ligt het terrein braak, gereed voor ontwikkeling.
2.1.1 Ruimtelijke structuur Huidige situatie Elft 15 De locatie ligt braak en is ingericht als grasveld, met nog enkele bomen aan de achterzijde van het terrein en aan de zijdelingse perceelsgrenzen. De bebouwing en verharding is van het terrein verwijderd, met uitzondering van enkele haakse parkeerplaatsen aan de zijde van de Elft. De locatie manifesteert zich als ‘gat’ in de dichte lintbebouwing langs de Elft.
afb. 6 Zicht op het braakliggende terrein vanaf de Elft (bron: googlemaps)
afb. 7
Voormalige gemeentehuis Wieringen (bron: googlemaps)
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
11
Ligging in de omgeving Wieringen laat een zwak golvend landschap zien: een keileemlandschap dat is ontstaan door eerst de vorming van de stuwwallen en later de afzetting van landijs, met een pakket van vermalen grind, keien en zand (grondmorene). De verschillen in hoogteligging zijn van grote invloed geweest op de ontwikkeling van landschap en bewoning op Wieringen. Opvallend in het gebied is het contrast tussen het tamelijk vlak, laaggelegen, open graslandgebied (koog) en het glooiend hoger gelegen, tamelijk besloten gebied van de bovenwal met bebouwing en beplanting. De planlocatie ligt op het hoge land op de keileembult. Rond de planlocatie is het karakteristieke hoogteverschil zeer goed in het landschap herkenbaar.
afb.8 Ligging van de planlocatie in Westerland op het bovenwalland
afb.9 Elft: historische route over het eiland Wieringen (bron: Googlemaps)
2.1.2 Functionele structuur Na het samenvoegen van de gemeenten Anna-Paulowna, Wieringen en Wieringermeer is het gemeentehuis van Wieringen in Hippolytushoef in onbruik geraakt. Een alternatief gebruik van het gebouw bleek niet mogelijk, het gebouw is daaromgesloopt. De planlocatie vormt een rand van het dorp Hippolytushoef, tegen de provinciale weg N99 aan. Het omliggende open gebied kent voornamelijk een agrarische functie. De bebouwing Elft bestaat voornamelijk met omliggende (diepe) tuinen. De woningen liggen dicht tegen elkaar aan. De planlocatie ligt in de nabijheid van voorzieningen: winkels in het centrum van Hippolytushoef op ca. 350 m van de planlocatie, de school op ca. 200 m en een huisartsenpraktijk op ca. 65 m.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
12
De Elft, overgaand in Koningsweg/ Beltstraat/ Belt/ Koningsstraat vormt een belangrijke ontsluitingsroute voor Hippolytushoef. De weg heeft aan weerszijden van Hippolytushoef een directe ontsluiting op de N99. De weg is ingericht als 30 km/u weg en heeft een eenvoudig profiel. De planlocatie heeft een inrit aan de zuidzijde van de kavel, ter hoogte van de Beatrixstraat. De dichtstbijzijnde bushalte ligt langs de N99 ter hoogte van Restaurant Mieke’s. Hier is een tunnel voor langzaamverkeer onder de rijksweg aanwezig. Deze sluit met een pad aan op de Koogenweg en Koningsstraat (ca. 400 m).
afb. 10 Locatie vanuit zuidzijde gezien, links aansluiting op Beatrixstraat (bron: googlemaps)
2.3
Beoogde ontwikkeling
2.2.1 Beoogde ruimtelijke ontwikkeling Met de herontwikkeling van de locatie Elft 15 wil initiatiefnemer een woningbouwplan met veel ruimtelijke kwaliteit realiseren dat aansluit op de actuele woningvraag in Hippolytushoef (zie bijlage 1).
afb.11
Sfeerimpressies van de beoogde ontwikkeling Eft 15 (bron: GeO architecten)
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
13
Bebouwing Het plan beoogt de realisatie van 3 grondgebonden woningen aan het lint van de Elft en een (autovrij) woonhof met 16 levensloopbestendige woningen op het achterliggende erf. Deze woningen krijgen allemaal een eigen achtertuin. Er komt een gezamenlijk ‘laanplantsoentje’ aan de voorkant (zie afb.11). Aan de Elft is een 3-kapper voorgesteld als een samenhangende villatype. De 3-kapper is uitgerust met een doorgezet schilddak waarmee ook de bijhorende bouwwerken op de flank van de woningen onder de kap vallen. Op de zichtlijn vanaf de Beatrixstraat is de hoekwoning uitgerust met een markante topgevel, waarmee tevens de entreestraat naar het achterliggende woonhof wordt gemarkeerd. Deze entreestraat functioneert tevens als gemeenschappelijk parkeererf waar zowel bewoners als bezoekers hun voertuig kunnen stallen. Het woonhof betreft een cluster van levensloopbestenige woningen (geschikt voor senioren en mindervaliden maar ook voor starters) rondom een gemeenschappelijk “laanplantsoentje”. In de uitwerking verschillen de woningen onderling afhankelijk van de dakopbouw, waarvoor op aanvraag ook een ander kaptype en/of (top)gevel kan worden aangeboden als optie. Hiermee kan het beeld van het woonhof nog verder worden verlevendigd.
Groen Voor de terreininrichting wordt gebruik gemaakt van veel opgaand groen (zie afb.12): • bomen 3e soort in het woonhof (boom 6-8 m hoog, boomkroon 5 m doorsnede, bijvoorbeeld een pontische eik); • een gedenkboom 2e soort aan het einde van het plantsoen met omliggende boombank; • een bomen palissade op de scheiding van het woonhof met het voorerf van bomen 2e grootte, 12-15m hoog, boomkroon 3-5m doorsnede, bijvoorbeeld iep of haagbeuk; • liguster of beukenhaag op alle overgangen van privé naar openbaar terrein. Overigens is zoveel mogelijk gazon voorgesteld, zodat waterinfiltratie kan plaatsvinden, maar tevens de gevraagde vrije corridor voor hulp- en dienstvoertuigen is gewaarborgd.
afb.12 Inrichtingsplan (brond: GeO architecten)
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
14
2.2.2 Beoogde functionele ontwikkeling Ontsluiting en parkeren De planlocatie wordt ontsloten vanaf de Elft. Het perceel is ingericht in 2 zones: de eerste zone aan de Elft betreft 3 grondgebonden woningen, die zijn gericht op de openbare weg. Langs deze kavels is een inrit gemaakt naar een voorerf van een woonhof. Dit voorerf is tevens de parkeer- en manoeuvreerruimte voor auto’s, dienst- en hulpvoertuigen. De tweede zone betreft een woonhof met 16 levensloopwoningen. Dit woonhof is autovrij. De wegverharding in het woonhof is 3m breed, maar er is een vrije doorgang gewaarborgd van 4,5 m, zodat de woningen wel bereikbaar zijn voor hulpdiensten. De “doodlopende weg” is langer van 40 m. Aan het einde is rondom de gedenkboom een minimale ruimte van 3 m voor een keermogelijkheid gerealiseerd. In het plan worden 30 parkeerplaatsen gerealiseerd, waarvan er 28 in de openbare ruimte liggen. Hierbij zijn nog een extra 7 zoeklocaties gemarkeerd voor eventueel extra plaatsen, waarvan 6 in de openbare ruimte. De parkeerbalans is nader uitgewerkt in paragraaf 5.8. Brandweer In de huidige situatie is de brandkraan gelegen op ca. 75 meter vanaf de kruising. Er vindt nader overleg met de adviseur brandveiligheid van de Veiligheidsregio plaats over extra brandkranen of andere risicogerichte oplossingen.
Afval Het afvalophaalvoorziening sluit aan op het bestaande ophaalsysteem met rolcontainers in Hippolytushoef. Op het achtererf van de woningen is ruimte gereserveerd voor 3 rolcontainers in de vorm van een kleine containerberging. Voor de 3 woningen aan de Elft en de woningen in het woonhof is een opstelplaats voor in totaal 19 rolcontainers gecreëerd op het trottoir aan de Elft, zoals dit ook voor de bestaande woningen aan de Elft is gerealiseerd. In de vervolgfasen zal de wijze van inzamelen en de locatie van de afvalinzameling in overleg met HVC worden bepaald. De inzamellocatie ligt op maximaal 110 m van een woning (op slecht met voertuigen bereikbare locaties is op basis van de gemeentelijke HIOR een afstand tot 125 m aanvaardbaar). Fasering Uitvoering vindt plaats in 1 fase.
afb.13
Sfeerimpressies van de beoogde ontwikkeling Eft 15 (bron: GeO architecten)
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
15
3.
BELEIDSKADER
3.1
Algemeen
Op diverse bestuurlijke niveaus zijn beleidsuitspraken geformuleerd die relevant zijn voor de planlocatie. In dit hoofdstuk volgt een korte samenvatting van de betreffende nota's. Hierbij wordt ingegaan op het rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. Vervolgens wordt aangetoond dat het initiatief past binnen de beleidskaders van de verschillende overheden.
3.2
Beleid hogere overheden
3.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is op 13 maart 2012 in werking getreden. Deze structuurvisie vormt het integrale kader voor de ruimtelijke en mobiliteitsontwikkeling van Nederland tot 2028, met een doorkijk naar 2040. Het rijksbeleid richt zich op het versterken van de internationale positie van Nederland en het behartigen van de nationale belangen, zoals de hoofdnetwerken voor personen en goederenvervoer, energie, natuur, waterveiligheid, milieukwaliteit en bescherming van het werelderfgoed. Het beleid met betrekking tot verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk, onder het motto ‘decentraal wat kan, centraal wat moet’, over aan provincies en gemeenten. Gemeenten krijgen daarbij de ruimte voor natuurlijke groei en voor het bouwen van huizen die aansluiten bij de woonwensen van mensen. Alleen in de stedelijke regio’s rond de mainports Amsterdam en Rotterdam maakt het Rijk afspraken met decentrale overheden over de programmering van verstedelijking. Overige sturing op verstedelijking, zoals afspraken over binnenstedelijk bouwen, rijksbufferzones en doelstellingen voor herstructurering, laat het Rijk los. Er is enkel nog sprake van een ‘ladder’ voor duurzame verstedelijking (gebaseerd op de ‘SERladder’), die is vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening.
3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) stelt regels omtrent de 13 aangewezen nationale belangen zoals genoemd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Dit bouwplan raakt geen rijksbelangen uit het Barro.
3.2.3 Toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking (art.3.1.6. lid 2 Besluit ruimtelijke ordening) is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Het wordt gebruikt om ervoor te zorgen dat de ruimte in het stedelijk gebied zo goed mogelijk benut wordt. Hiermee wordt voorkomen dat het buitengebied in Nederland wordt volgebouwd. Per 1 juli 2017 geldt de volgende, nieuwe, Laddersystematiek: “De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied.” In paragraaf 5.2.1 wordt nader ingegaan op de toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
16
3.2.4 Nationaal Waterplan en waterbeleid 21e eeuw In 2009 is het Nationaal Waterplan vastgesteld, waarin het waterbeleid voor de periode 20092015 is opgenomen (opvolger van de Vierde Nota Waterhuishouding). Duurzaam waterbeheer is het algemene beleidsuitgangspunt in dit plan. In het landelijke beleidsdocument worden maatregelen beschreven die tot doel hebben de veiligheid en leefbaarheid in Nederland te waarborgen (waaronder bescherming tegen overstromingen, voldoende en schoon water). Ook is een uitgangspunt het benutten van de kansen die het water biedt, onder meer met betrekking tot het gebruik. Het rapport Waterbeleid 21e eeuw bevat een advies betreffende de wenselijke aanpassingen in de waterhuishouding van Nederland. Het beleidsdocument is ontwikkeld met het oog op het voorkomen van toekomstige wateroverlast. Het hoofduitgangspunt van dit beleid is het bieden van meer ruimte voor water; water als ordenend principe. Hierbij wordt de trits ‘vasthouden–bergen–afvoeren’ als leidraad gehanteerd. De watertoets is een procesinstrument dat is verankerd in de Wet Ruimtelijke Ordening (WRO), het Besluit Ruimtelijke Ordening (BRO) en het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) 2011. De bedoeling van het instrument is om wateraspecten van meet af aan mee te nemen bij ruimtelijke plannen en besluiten.
Het gaat hierbij om zes thema's: waterkwantiteit, waterkwaliteit, waterkeringen, wegen, afvalwaterketen en beheer & onderhoud van nieuw en bestaand oppervlaktewater. Het voorliggend plan houdt rekening met de wateraspecten (zie paragraaf 5.3).
3.2.5 Erfgoedwet Het Verdrag van Malta (1992), beoogt het cultureel erfgoed dat zich in de bodem bevindt beter te beschermen. In de Monumentenwet (1988) worden de uitgangspunten van het Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De wet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen: 'de veroorzaker betaalt'. Voor de ruimtelijke ordening is het van belang dat de wetgeving uitgaat van de koppeling van archeologische waarden aan de ruimtelijke ordening. Per 1 juli 2016 is de Monumentenwet vervallen. Een deel van de wet is op deze datum overgegaan naar de Erfgoedwet. Het deel dat betrekking heeft op de besluitvorming in de fysieke leefomgeving gaat over naar de Omgevingswet, wanneer deze op 1 januari 2021 in werking treedt. Dit geldt ook voor de verordeningen, bestemmingsplannen, vergunningen en ontheffingen op het gebied van archeologie. Vooruitlopend op de datum van ingang van de Omgevingswet zijn deze artikelen te vinden in het Overgangsrecht in de Erfgoedwet, waar ze ongewijzigd van toepassing blijven zolang de Omgevingswet nog niet van kracht is. De kern van de wet is dat wanneer de bodem wordt verstoord, archeologische resten intact moeten blijven. Als dit niet mogelijk is, is opgraving een optie.
Betekenis nationaal beleid voor dit project: In het plangebied spelen geen nationale belangen. De ontwikkeling van de hospice past binnen het nationaal beleid. Met de ontwikkeling van de planlocatie wordt op basis van de SVIR geen nationaal belang geschaad. Uit de toets van de omgevingsaspecten (zie hoofdstuk 5) komt naar voren dat het voorliggend plan de situatie van de milieukwaliteit niet verslechterd. Het voorliggend plan houdt o.a. rekening met de de status van Wieringen als aardkundig monument (Erfgoedwet) en de wateraspecten uit het nationale waterbeleid. Er is een watertoets uitgevoerd. Het plan voldoet aan de ladder voor duurzame verstedelijking omdat er sprake van een maatschappelijke behoefte.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
17
3.3
Beleid provincie Noord-Holland
3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. Hierin staat de visie op de fysieke leefomgeving beschreven. De Omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Noord-Holland 2040, het Provinciaal Verkeers- en Vervoerplan, het Provinciaal Milieubeleidsplan 2015-2018 en de Agenda Groen. De leidende hoofdambitie in de Omgevingsvisie NH2050 is de balans tussen economische groei en leefbaarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving, die goed is voor mens, plant én dier, is een voorwaarde voor een goed economisch vestigingsklimaat. Tegelijkertijd is duurzame economische ontwikkeling een voorwaarde voor het kunnen investeren in een prettige leefomgeving. Dit betekent dat in heel Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd. Er zijn randvoorwaarden geformuleerd hoe om te gaan met klimaatverandering. De provincie ontwikkelt zoveel mogelijk natuurinclusief en met behoud van (karakteristieke) landschappen, clustert ruimtelijke economische ontwikkelingen rond infrastructuur en houdt rekening met de ondergrond. Afweging De woningbouw wordt vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. Duurzaamheid van de totale voorraad is uitgangspunt.
De beoogde ontwikkeling sluit hier op aan.
3.3.2 Provinciale Ruimtelijke Verordening en Omgevingsverordening De belangrijkste onderwerpen uit de Omgevingsvisie worden verankerd in de nieuwe Omgevingsverordening Noord-Holland. Deze vervangt alle bestaande verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. Met de omgevingsverordening heeft de provincie een eenvoudiger, duidelijker en meer integraal systeem van regels vast willen stellen. Met meer ruimte voor lokaal en regionaal maatwerk en bestuurlijke afwegingsruimte. De nieuwe regels richten zich op het ‘hoe’: hoe kom je tot een goede fysieke leefomgeving? De fysieke leefomgeving staat voor alles wat mensen zien, voelen en ruiken zoals gebouwen, wegen, parken, bossen, rivieren en een schone lucht. Voorheen richtten de regels zich vooral op het ‘wat’: wat mag niet en welke uitzonderingen gelden? Het gaat dus meer om het doel en minder om het middel. In de Omgevingsverordening NH2020 zijn daarvoor de eerste stappen gezet. In de nieuwe verordening zijn de kernkwaliteiten van de landschappen vastgelegd en worden ze beschermd. De verordening kent drie regimes gericht op behoud en ontwikkeling van natuur, landschap en werelderfgoed: 1. Natuurnetwerk Nederland (NNN) 2. Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) 3.
Unesco-werelderfgoed (Stelling van Amsterdam, Beemster en Nieuwe Hollandse Waterlinie). De provinciale belangen in en rond de planlocatie zijn vervat in richtlijnen voor het hele grondgebied van de provincie, en in de volgende werkingsgebieden: • Natura2000 bufferzone • Noord-Holland-Noord. Het landelijk gebied van Wieringen is Bijzonder Provinciaal Landschap. Gemeente hebben binnen bestaand stedelijk gebied veel beleidsvrijheid. De planlocatie Elft 15 ligt binnen bestaand stedelijk gebied, in Noord-Holland Noord. Op basis van de OVNH2020 kan een ruimtelijk plan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. De verwachting is dat Provinciale Staten de Omgevingsverordening NH2020 op 5 oktober 2020 vaststellen. Tot die tijd zijn de afzonderlijke verordeningen toetsingskader.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
18
In de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) zijn de provinciale belangen uit de Omgevingsvisie NH2050 uitgewerkt in algemene regels. In de PRV is aangesloten bij de Ladder voor duurzame verstedelijking. Verschillende regels zijn opgenomen over onderwerpen, in zowel het landelijk als het bestaand stedelijk gebied van Noord-Holland, waar een provinciaal belang mee gemoeid is. Afhankelijk van de ligging van een plangebied zijn de regels uit de verordening al dan niet van toepassing. Het bestaand stedelijk gebied is in het provinciale overheidsbeleid beleidsmatig aangewezen voor verdere verstedelijking. De planlocatie ligt binnen het bestaand stedelijk gebied. Artikel 5a (nieuwe stedelijke ontwikkeling) uit de PRV is van toepassing: ‘Een bestemmingsplan kan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken.’ Regionale afstemming vindt plaats in aanvulling op de regels die de Barro stelt over 1) aantonen nut en noodzaak en 2) onderzoeken van binnenstedelijke mogelijkheden. Voor het borgen van het provinciale hoofdbelang van duurzaam ruimtegebruik worden aan de regionale afspraken via nadere regels inhoudelijke en procedurele voorwaarden gesteld. Dit betreft alle nieuwe stedelijke ontwikkelingen met gemeentegrensoverschrijdende consequenties.
Voor woningbouw gaat het bijvoorbeeld om de regels voor het opstellen van een Regionaal Actie Programma (RAP) Woningbouw. Voor het voormalige eiland Wieringen geldt tevens artikel 8 (aardkundig waardevolle gebieden): in de toelichting van een bestemmingsplan wordt aangegeven in hoeverre rekening is gehouden met de in het gebied voorkomende bijzondere aardkundige waarden. Ook in de provinciale milieuverordening zijn hierover bepalingen opgenomen. In artikel 33 (energie en duurzaam bouwen) van de PRV staat dat in een bestemmingplan beschreven moet worden op welke wijze invulling wordt gegeven aan (inzet van duurzame) energie (-besparing), en op welke wijze aan de eisen van duurzaam bouwen wordt voldaan. Aan de overkant van de N99 ligt weidevogelleefgebied. De ligging van het plangebied ten opzichte van beschermde gebieden (PRV- en Natura 2000-gebieden) vormen geen belemmering voor dit plan (zie paragraaf 5.6). Afweging Het plangebied is binnen het provinciale beleid aangeduid als Bestaand stedelijk gebied (BSG). De provincie zet in op het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en in het bijzonder binnen de stedelijke gebieden. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogen geen afbreuk doen aan de ruimtelijke kwaliteit. Door de provincie worden geen voorwaarden gesteld aan een functiewijziging zoals met voorliggende ontwikkeling wordt beoogd.
Wel stimuleert de provincie het benutten van de binnenstedelijke ruimte, dit onder meer ter bescherming van het landelijk gebied. Het provinciaal beleid gaat er van uit dat de woningbouw vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden wordt gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. Duurzaamheid van de totale voorraad is uitgangspunt. De beoogde ontwikkeling sluit hier op aan. Met de bouw van 19 nieuwe woningen is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In paragraaf 5.1 wordt nader ingegaan op het regionale afsprakenkader woningbouw en op welke wijze er sprake is van een duurzame ruimtelijke ontwikkeling. De essentie van het aardkundig monument en de landschappelijke inpassing van dit plan zijn nader uitgewerkt in hoofdstuk 4 (Ruimtelijk kader) en in paragraaf 5.5 (Cultureel erfgoed).
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
19
3.3.3 Leidraad Landschap en Cultuurhistorie De provincie Noord-Holland wil de kwaliteit en de diversiteit van het Noord-Hollands landschap graag behouden en verder ontwikkelen en de dorpen behouden en ontwikkelen. Daarom heeft het begrip ruimtelijke kwaliteit een belangrijke plek gekregen in de Structuurvisie Noord-Holland 2040 en de Provinciale Ruimtelijke Verordening. De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 (vastgesteld door Gedeputeerde Staten op 10 april 2018) is een provinciale handreiking voor het inpassen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landschap, zoals bebouwing, agrarische bedrijven, infrastructuur of vormen van energieopwekking. Het ruimtelijke kwaliteitsbeleid in het landelijk gebied is in Omgevingsvisie en Omgevingsverordening geconsolideerd. De Ruimtelijke kwaliteitseis landelijk gebied/Leidraad landschap en cultuurhistorie is op een beleidsneutrale wijze omgezet en verduidelijkt in de nieuwe Omgevingsverordening NH2020. De aardkundige waarde van Wieringen is beschreven in de Leidraad LC. Op basis van de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie zijn voor de planlocatie de volgende aspecten van belang: • de planlocatie ligt in het ensemble Wieringen-Wieringermeer; • Wieringen bestaat uit een historische, reliëfrijke keileem-landschap met keileembulten en lagere open kogen.
Het reliëf is vrijwel overal goed zichtbaar; • identiteitsbepalende elementen zijn de hagen langs de wegen, de wallen, de singels, de stolpboerderijen van het Wieringer type, de Wierschuur en de bosjes met eendenkooien in de kogen; • Wieringen heeft een vrij gesloten en kleinschalig karakter. Vanaf de hogere delen zijn de zichtlijnen vaak wel lang en verrassend; • op Wieringen zijn de dragers de kronkelige kleinschalige linten over het glooiend reliëf, vaak met lintbebouwing of haagbeplanting. Afweging Het initiatief ondersteunt de genoemde kernkwaliteiten (zie hoofdstuk 4 en 5.5).
3.3.4 Provinciale woonvisie De Provincie Noord-Holland draagt bij aan het realiseren van voldoende en passende huisvesting (woningtype) op de best mogelijke plek (woonmilieu) voor huidige en toekomstige bewoners van Noord-Holland. De Provincie Noord-Holland heeft hiervoor een provinciale woonvisie opgesteld die het kader biedt voor de door de regio’s op te stellen regionale actieprogramma’s. In de regionale actieprogramma’s wordt het woningbouwprogramma zowel kwalitatief als kwantitatief uitgewerkt. Uitgangspunt is om deze woningvraag zoveel mogelijk te realiseren binnen het Bestaand Bebouwd Gebied (tegenwoordig: Bestaand Stedelijk Gebied). Woonagenda 2020-2025 De huidige regionale woningbouwontwikkeling blijft achter bij de eerdere doelstellingen. De provincie Noord-Holland wil dat er de komende jaren veel betaalbare en duurzame woningen beschikbaar komen. Zij gaat gemeenten met raad en daad helpen om de flinke ambitie op het gebied van wonen waar te maken. Dat staat in de definitieve Woonagenda die is vastgesteld door het college van Gedeputeerde Staten. Versnellen woningbouw De provincie Noord-Holland wil dat er de komende jaren veel betaalbare en duurzame woningen beschikbaar komen. Er bestaat momenteel een grote vraag naar woningen, maar de bouw wordt vertraagd doordat bestaande plannen niet worden gerealiseerd.
De provincie richt zich in eerste instantie op het stimuleren van de plannen die zijn vastgelegd in een bestemmingsplan met een relatief grote bouwopgave. In tweede instantie kijkt de provincie naar plannen die nog moeten worden vastgelegd in een bestemmingsplan en, wat betreft productie. ook van betekenis zijn en die passen binnen landelijke en provinciale wet – en regelgeving. Samen met afzonderlijke gemeenten, Metropoolregio Amsterdam en Bouwend Nederland zet de provincie zich in om
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
20
knelpunten weg te nemen en tot productie te komen via het uitvoeringsprogramma binnenstedelijk bouwen en versnellen woningbouw. Regionale afspraken wonen De provincie richt zich op bouwprojecten waar behoefte aan is. Vooral op de steden omdat daar de meeste mensen nu eenmaal graag wonen. Echter, de stad moet wel leefbaar en aantrekkelijk blijven, zodanig dat de ‘lucht niet uit de stad gehaald wordt’. Gemeenten maken regionale afspraken over woningbouw, die passen binnen de woningbehoefte en mogelijkheden. De provincie volgt de ontwikkelingen rondom woningbouw nauwgezet. Jaarlijks voert zij de Monitor Woningbouw uit. Op de provinciale kaart Plancapaciteit 2020 (bron: Rigo, www.plancapaciteit.nl, april 2020) is de locatie Elft 15 als plan in voorbereiding meegenomen met een capaciteit van 19 woningen. In paragraaf 5.2.1 van voorliggend bestemmingsplan is verantwoord op welke wijze het plan past binnen de regionale afspraken. Afweging De planlocatie is een binnenstedelijk gebied en valt volgens de Provinciale Ruimtelijke Verordening binnen het 'Bestaand Stedelijk Gebied' (BSG). In het plan worden betaalbare en duurzame woningen gerealiseerd. Met het oog hierop is de voorgenomen ontwikkeling niet in strijd met het provinciaal beleid.
3.3.5 Provinciale milieuverordening De Provinciale Milieuverordening (PMV) is gebaseerd op de Wet milieubeheer (Wm) en de Wet bodembescherming. De eerste tranche trad in 1994 in werking. Daarna is de verordening via een aantal "tranches" (wijzigingen) verder aangevuld, gewijzigd en geactualiseerd. Op 19 mei 2015 is tranche 9 vastgesteld. Daarin zijn inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd voor extra bescherming tegen geluidsbelasting van windmolens in relatief stille gebieden. Tevens is de hele verordening en toelichting technisch gecorrigeerd (geen beleidsinhoudelijke wijzigingen) ten aanzien van de onderwerpen aardkundige monumenten, de adviescommissie ruimtelijke ontwikkeling, afvalzorg en industrieterreinen van regionaal belang. Het voormalige eiland Wieringen is een aardkundig monument. Specifiek beleid voor dit monument: ‘De Provincie Noord-Holland zet zich in voor behoud van het reliëf en de kenmerkende landschapsvormen. Daarnaast moet het beeldbepalende reliëf behouden blijven. Daarom worden sommige gebieden niet voor het publiek opengesteld en wordt de afwisseling van open en begroeide plekken gestimuleerd. Afgraven, ontgronden en egaliseren zijn daarom ook niet toegestaan.’ De ontwikkeling van voorliggend plan in relatie tot het aardkundig monument is nader uitgewerkt in hoofdstuk 4.4.
Afweging Voor ontwikkelingen binnen een aardkundig monument dieper dan 1 m onder maaiveld is op basis van de PMV ontheffing noodzakelijk. Beoogde ontwikkeling heeft geen nadelig effect op het aardkundig monument. Betekenis provinciaal beleid voor dit project: De planlocatie ligt volledig binnen bestaand stedelijk gebied. Uit de voorliggende toelichting blijkt dat voorliggend plan past binnen het provinciaal ruimtelijk beleid. Hoofdstuk 4 gaat in op de ruimtelijke aspecten die samenhangen met dit plan. Hoofdstuk 5 gaat nader in op de sectorale milieuaspecten die samenhangen met dit plan..
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
21
3.4
Regionaal beleid Kop van Noord-Holland
3.4.1 Regionaal woningbouwbeleid Kwalitatief woningbouwprogramma Kop van Noord-Holland In de woonvisie van de provincie ‘Goed wonen in Noord-Holland’ is de ambitie geformuleerd dat er in 2020 voldoende woningen zijn voor de inwoners van Noord-Holland. Om deze doelstelling te realiseren maakt de provincie bestuurlijke afspraken met de regio’s in de vorm van het Regionaal Actieprogramma Wonen (RAP). Tot aan 2020 zijn twee RAP’s gemaakt. Het Kwalitatief woningbouwprogramma Kop van Noord-Holland (KwK) bevat de afspraken over de woningbouwprogrammering in de regio. Het KwK wordt als instrument voor woningbouwplanning periodiek geactualiseerd, waarbij wordt aangesloten op de harde plancapaciteit en op de ontwikkelingen uit de bevolkingsprognoses. Er wordt met het KwK gestuurd en gemonitord op realisatie van de kwalitatief beste plannen. Het RAP 2.0 omvat procesafspraken die lopen tot en met 2020. In het RAP 2.0 worden bestaande regionale afspraken bestendigd. Het gaat hier om de afspraken volgens het KwK, het hieraan verbonden Regionaal convenant Woningbouw regio Kop van Noord-Holland, en de afspraken over het levensloopbestendig maken en verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. In het RAP 2.0 worden de diverse onderwerpen samengebracht en integraal op elkaar afgestemd. De regio zet vooral in op kwaliteit boven kwantiteit.
Woningbouwlocaties en transformatie mogelijkheden liggen vooral binnenstedelijk. Er is daarnaast voldoende stimulans en ruimte voor nieuwe initiatieven en woonexperimenten. Vitaliteit van de kernen is belangrijk. Bidbook en Regionaal woonakkoord De Regio Noord-Holland Noord heeft de ambitie om met spoed woningen te bouwen. De ruimte die er voor woningbouw is gegeven is lange tijd beperkt geweest. Voor NHN ligt er een bid bij het ministerie voor 40.000 extra woningen in de regio (BIDBOOK Holland boven Amsterdam, wonen in Noord-Holland Noord) Het Woonakkoord dat de gemeenten in de Kop gaat sluiten met de provincie moet minimaal 5000 nieuwbouwwoningen opleveren. Dit staat in Regioakkoord De Kop Werkt! Voor de bouwplannen is als eerste nodig het opstellen van duidelijke randvoorwaarden. Deze moeten gaan over mobiliteit, kwaliteit van de woningen, goede locaties en over de snelheid van bouwen en een goede monitoring. Daarnaast wil de Kop ook ruimte bieden voor kleinschalige woningbouw in het landelijk gebied, aan de randen van de kernen onder het motto van ‘lokaal maatwerk, voor de lokale behoefte.’ Het woonakkoord maakt deel uit van het op te stellen Kwalitatief Woningbouwprogramma Kop van NH 2020-2030. Dit betreft een voorzetting van een lopend programma en gaat gedetailleerd en dynamisch in op woningbouwprogrammering t.b.v. van ladderonderbouwingen en kwaliteitstoetsen.
De regio Noordkop gaat het KWK zo snel mogelijk en eenvoudig mogelijk opstellen tegelijkertijd met het starten van het uitwerken van het woonakkoord. Het KWK en het Woonakkoord zijn een integraal geheel en verwijzen naar elkaar. De aansluiting van het voorliggend plan op de regionale woningbouwambities (toets aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking) is nader uitgewerkt in paragraaf 5.2.1. Betekenis voor dit project: De gemeenten Den Helder, Hollands Kroon, Schagen en Texel hebben een gezamenlijk belang in de ontwikkeling van de regio. De huisvestingsopgave is daar een onderdeel van. Voorliggend plan past binnen het regionale afsprakenkader.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
22
3.5
Beleid gemeente Hollands Kroon
3.5.1 Omgevingsvisie Hollands Kroon De omgevingsvisie Hollands Kroon (2016) is een integrale visie en een helder fundament voor het beleid van Hollands kroon en de uitvoering ervan voor de periode tot 2030. Het betreft naast ruimtelijke ordening ook onderwerpen als veiligheid, economische en technologische ontwikkelingen, natuur, milieu en bereikbaarheid. Dit moet meer samenhang brengen in het beleid voor de fysieke leefomgeving om flexibeler in te kunnen spelen op de veranderingen in de maatschappij. Vooral op strategisch niveau is deze samenhang van belang. Daarom worden in deze omgevingsvisie zoveel mogelijk onderwerpen binnen verschillende thema’s zoals Algemeen, Leven, Ondernemen, Groen, Toerisme & Recreatie en Water inhoudelijk met elkaar verbonden. De omgevingsvisie vervangt daarmee een belangrijk deel van de geldende sectorale beleidsdocumenten. Kenmerkend in de visie is het ‘ja, tenzij’ principe. Dit betekent dat de gemeente altijd positief tegenover nieuwe initiatieven staan en samen wil kijken hoe deze initiatieven gerealiseerd kunnen worden. Voor de ontwikkeling van de planlocatie zijn de thema’s ruimtelijke kwaliteit, leegstand en wonen van belang. Ruimtelijke kwaliteit De gemeente Hollands Kroon wil de ruimtelijke kwaliteit en diversiteit van haar landschap en de dorpen onderbouwd ontwikkelen, verbeteren en indien nodig transformeren.
Elk initiatief moet een bijdrage leveren aan de identiteit en kwaliteit van de specifieke plek. In de welstandsnota geeft de gemeente Hollands Kroon aan welke welstandsregels gelden. Door de transformatie van een vrijgekomen locatie tot een woonfunctie, dat ruimtelijk gezien aansluit bij de identiteit van de bestaande omgeving, wordt een kwaliteit toegevoegd aan Hippolytushoef. Leegstand In de Omgevingsvisie wordt duidelijk gesteld dat langdurige leegstand voorkomen moet worden, gezien de mogelijke negatieve neveneffecten. Door het slopen van het voormalige gemeentehuis en het realiseren van nieuwe woongebouwen, wordt dit op de locatie Elft 15 voorkomen. Wonen In de Omgevingsvisie staat over dit thema o.a.“Wij staan voor een gezonde woningvoorraad!”, waarbij de focus ligt op kwaliteit en niet op kwantiteit. Door toevoeging van 19 woningen aan de bestaande woningvoorraad van Hippolytushoef wordt hier aan bijgedragen. De gemeente is bij woningbouw geen uitvoerende partij, maar voert, in goed overleg met de ontwikkelaars, de regie.
3.5.2 Beeldkwaliteitsplan Wieringen In 2011 is het Beeldkwaliteitsplan Wieringen vastgesteld. Het doel van dit beeldkwaliteitsplan is om bij nieuwe ontwikkelingen vanuit de identiteit van de gemeente of samenhangend gebied de belangrijke cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten te behouden en te versterken. Het beeldkwaliteitsplan is een belangrijk instrument om verantwoording af te leggen voor instandhouding van het aardkundig monument (en daarmee voor de ruimtelijke kwaliteit zoals bedoeld in artikel 15 P)RV. Voor de gemeente Wieringen is het beeldkwaliteitsplan de vertaling van een jarenlang beleid op het gebied van de ontwikkeling en behoud van de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het voormalige eiland, en een bruidsschat voor de nieuwe gemeente Hollands Kroon. Het beeldkwaliteitsplan kent algemene regels voor ontwikkelingen, waarbij aansluiting dient te worden gezocht bij de landschappelijke karakteristiek (in dit geval het bovenwalland). Daarnaast zijn in het beeldkwaliteitsplan specifieke spelregels opgenomen. Spelregel 8 in het beeldkwaliteitsplan gaat over verdichting van de bestaande lintbebouwing. Structuurverbetering van het lint is mogelijk, aansluitend op de karakteristiek van het lint. Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
23
Ontwikkelingsmogelijkheden voor achtererfgebieden zijn: • verdichting in achtergebieden in de vorm van tweedelijnsbebouwing moet worden voorkomen;. situering van hoofdgebouwen kan langs een (nieuwe) openbare steeg; • vormgeving van het gebied als ‘erf’, met een hoofdgebouw langs de weg en hierachter in uistraling ondergeschikte gebouwen; • het plan wordt vergezeld van een inrichtingsplan voor de locatie. Het initiatief voldoet hiermee aan de ambities van het beeldkwaliteitsplan.
3.5.3 Welstandsnota De gemeente Hollands Kroon heeft welstandsbeleid. Grote delen van de gemeente zijn aangegeven als welstandsvrije en welstandsluwe gebieden. Hippolytushoef is een welstandsintensief gebied. Voor het omgevingsvergunningplichtig bouw- of verbouwplan, is een speciaal preventief welstandstoezicht aan de orde. Met andere woorden: de omgevingsvergunning voor het bouw- of verbouwplan moet voldoen aan bepaalde regels. Hier zijn verschillende regels voor, die enerzijds afhankelijk zijn van het openbaar zicht en anderzijds afhankelijk van het type bouw- en verbouwplan. De kern van de welstandsregels waar het bouwplan aan moet voldoen is: Welstandsregels in relatie met de omgeving • bouwinitiatieven voegen zich in de bestaande structuur of verbeteren de afleesbaarheid daarvan; • rooilijnen aanhouden/herstellen; • aan- en uitbouwen en bijgebouwen achter de voorgevelrooilijn. Welstandsregels voor het bouw- of verbouwplan zelf • de nieuwe bebouwing heeft een individuele hoofdvorm die past binnen de kern / het lint als geheel; • de bebouwing heeft een eenvoudige, heldere massa en een herkenbare kapvorm die kan afwijken van belendende panden maar bij voorkeur de nokrichting is haaks of evenwijdig aan de weg; • de voorgevel is het meest uitgesproken vormgegeven en op de historische hoofdweg gericht.
Op hoeklocaties heeft de bebouwing een dubbele oriëntatie; • de opbouw van de gevel is consequent en goed van verhoudingen; • divers materiaal- en kleurgebruik en detaillering zijn mogelijk, mits aansluitend op het straatbeeld als geheel. Het initiatiefplan betreft de realisatie van nieuwe woningen met bijgebouwen. Welstandstoetsing is aan de orde. De Elft, als onderdeel van de historische lintbebouwing in Hippolytushoef, is welstandsintensief gebied.
3.5.4 Gemeentelijk parkeerbeleid De ‘Parkeerregeling Hollands Kroon 2018’ is van toepassing op toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Hollands Kroon, daar waar het betreft nieuwbouw, verbouw, uitbreiding of wijziging van een functie. De regeling is niet van toepassing op bestaande situaties. Daarnaast kan de regeling niet gebruikt worden om de grootte van een bestaand parkeertekort aan te tonen. De gemeente hanteert voor het bepalen van de parkeerbehoefte de richtlijnen van het CROW (CROW-kencijfers, publicatie 317 - kencijfers parkeren en verkeersgeneratie). De richtlijnen van het CROW gaan uit van een bandbreedte van minimale en maximale parkeerkerncijfers, waarbij Hollands Kroon in het algemeen er voor kiest om uit te gaan van het gemiddelde van de minimale en maximale parkeerkencijfers (afgerond naar boven). Voor dit plan is gekozen voor een locatiespecifieke berekening van het aantal benodigde parkeerplaatsen (zie paragraaf 5.8).
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
24
Betekenis van het gemeentelijk beleid voor dit project: De ontwikkeling van het beoogde plan is binnen de omgevingsvisie Hollands Kroon mogelijk. Het plan sluit aan op de gemeentelijke woonvisie en het gemeentelijke ruimtelijke kwaliteitsbeleid voor het voormalige eiland Wieringen. Welstandstoetsing en toetsing aan het gemeentelijk parkeerbeleid van concrete bouwplannen zijn aan de orde.
3.6
Conclusie beleidskader
Op basis van het nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleidskader is de voorgestelde bestemmingswijziging van de locatie niet bezwaarlijk: • Op basis van het nationaal beleid (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en Amvb Ruimte) zijn er geen bezwaren tegen het ontwikkelen van de locatie. De sloop van het leegstaande gemeentehuis en de herontwikkeling van de locatie ten behoeve van past binnen het nationaal beleid. • De planlocatie ligt op basis van de regels uit de PVR binnen het bestaand stedelijk gebied. • Een nadere verantwoording van de nut en noodzaak (aan de hand van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking), de beoogde ruimtelijke kwaliteit (afweging kwalitatieve aspecten) en de afweging gevolgen voor het aardkundige monument is noodzakelijk. Uit hoofdstuk 5 blijkt dat op dit gebied geen belemmeringen zijn). • Voor de gemeente Hollands Kroon gaat het om functiewijziging van dienstverlening naar wonen. Dit past binnen de ambities op het gebied van ruimtelijke kwaliteit, leegstand en wonen uit de Omgevingsvisie Hollands Kroon. • Het voorliggende plan sluit aan op de ambities en randvoorwaarden uit het Beeldkwaliteitsplan Wieringen (zie hoofdstuk 4).
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
25
4.
RUIMTELIJKE KADER
4.1
Algemeen
Het beeldkwaliteitsplan Wieringen 2011, vastgesteld door raad van de voormalige gemeente Wieringen in november 2011, is opgesteld als instrument om de ruimtelijke kwaliteit bij functieveranderingen in het landelijk gebied te waarborgen. Voor ontwikkelingen binnen aardkundige monumenten is een provinciale verantwoording noodzakelijk. Ruimtelijke kwaliteit, landschappelijke structuren en cultuurhistorie zijn sleutelwoorden voor een goede onderbouwing van deze verantwoording (zie ook paragraaf 5.5). Wieringen ontleent haar identiteit aan het karakteristieke grondgebruik in combinatie met het hoogteverschil, en aan de vele dorpen en buurtschappen. Ontwikkelingen in de dorpen zijn van invloed op de identiteit van het Wieringer landschap. Een uitgebreide beschrijving van de ontwikkelingsgeschiedenis, de kernkwaliteiten en de spelregels voor de ontwikkeling van het landschap is te vinden in het Beeldkwaliteitsplan Wieringen (2011). In voorliggend hoofdstuk wordt onderbouwd op welke wijze het plan Elft 15, Hippolytushoef, zich voegt in het beeldkwaliteitsplan Wieringen.
4.2
Landschappelijke inpassing
4.2.1 Historische ontwikkeling van het landschap Het voormalige eiland Wieringen is ontstaan als een keileemopduiking in de Zuiderzee. De hogere ligging van Wieringen is te danken aan de voorlaatste ijstijd. Het ijs kwam tot halverwege Nederland en zorgde, door de grote druk voor opstuwing van het land. Onder het ijs ontstond keileem, een mengsel van klei, zand en keien. De vele grote keien die nu nog op Wieringen worden gevonden zijn meegebracht door dit ijs. Door de aanwezigheid van het Amstelmeer is de keileemopduiking vanuit het westen nog als eiland herkenbaar. Op Wieringen is het stuwwallenlandschap zichtbaar door het kenmerkende glooiende en reliëfrijke karakter. De verschillen in hoogte zijn van grote invloed geweest op de ontwikkeling van landschap en bewoning op Wieringen. Op de luchtfoto en aan de hand van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) is het kenmerkende glooiende reliëfrijke karakter van het stuwwallenlandschap en de relatieve kleinschaligheid op Wieringen te zien. De hoogteligging van de planlocatie is ca. 3,5m +NAP.
afb.14
AHN laat reliëf en kleinschaligheid van het landschap zien.
Toelichting bestemmingsplan Elft 15 Hippolytushoef, gemeente Hollands Kroon, 2020
26
Het landschap van Wieringen is relatief oud en kent een grote tijdsdiepte. De belangrijkste landschappelijke ontwikkelingslaag is de ontwikkeling van de stuwwal en de afzetting van keileem aan het oppervlak. De grote diversiteit en samenhang van de verschillende landschapseenheden in de stuwwalzone uit zowel Pleistoceen als Holoceen geven een compleet beeld van de belangrijkste vormingsprocessen van Noord-Holland. Op basis van de kernkwaliteiten van de ondergrond is het voormalige eiland Wieringen (met uitzondering van de polder Waard-Nieuwland) aangewezen tot aardkundig monument. Het aardkundig monument geeft specifieke spelregels gericht op de bescherming van de geologische en geomorfologische basis voor de ontwikkeling van de planlocatie. Bij geen of minimale verstoring van het aardkundig monument kan een ontheffing van het verbod op aantasting van het aardkundig monument worden gegeven (zie paragraaf 5.5.).
4.2.2 Landschappelijke context Op Wieringen is het contrast tussen het tamelijk vlak, laaggelegen, open graslandgebied (koog) en het glooiend hoger gelegen, tamelijk besloten gebied van de bovenwal met bebouwing en beplanting opvallend. De walsloot volgt de 0-lijn en vormt duidelijk de grens tussen bovenwalland en koog. De ligging (aan de achterkant) maakt de overgang kwetsbaar. De belangrijkste (historische) routes over het eiland liggen op de hogere delen. Langs deze ‘dragers’ komt de meeste bebouwing en beplanting voor. Bebouwing en bomen accentueren op deze wijze het hoogteverschil. Rond Hippolytushoef zijn deze belangrijke waarden uit de landschapstructuur van Wieringen duidelijk beleefbaar/aanwezig. De Koningsweg (Elft) is een historische drager (zie afb.15). De N99 is als onderdeel van de Zuiderzeewerken aangelegd. Deze weg doorkruist oorspronkelijke landschappelijke structuren. Door de N99 is het vml. eiland beter bereikbaar geworden. In ruimtelijk opzicht vormt de weg een barrière. Tot ver in de 20e eeuw was de bewoning beperkt tot de hogere delen. Wegen liepen dood of gingen over in karrensporen zodra de rand van de koog was bereikt. De ruilverkaveling heeft een op landbouwkundig gebruik aangepaste patroonsverandering in het landschap veroorzaakt. Voor de waardering van het landschap zijn o.a.
de glooiing belangrijk, de zonering van besloten, kleinschalige kernen met open, lager gelegen kogenland (met natuurwaarden), herkenbare historische routes, zichtlijnen en de ‘menselijke’ schaal belangrijk. In het beeldkwaliteitsplan Wieringen 2011 is voor deze kwaliteiten een schatkaart getekend (zie afb.16).