9.4 BMC_Rapport Hollands Kroon_eindrapport.pdf

9

We zien dit ook terug in de maximale sturing op de kasgeldlimiet. Het doel is om de flexibiliteit van het vreemd vermogen zo goed mogelijk te borgen. Vanaf 2020 is er sprake van een lichte daling van de debt ratio, dit wordt veroorzaakt door een afname van de langlopende lening middels aflossingen. Ultimo 2019 is de waarde van de langlopende lening € 58.418.929,-; ultimo 2022 bedraagt de hoogte € 43.416.645,--. Daarnaast zien we dat het eigen vermogen van de gemeenten vanaf 2019 weer groeit. In de periode 2016-2019 daalde het eigen vermogen van € 54,2 mln. naar € 46,9 mln. In de periode tot en met 2022 stijgt deze weer naar uiteindelijk € 55,4 mln. Volgens de normeringen van de Commissie-Depla (landelijke normering – art. 11 BBV) geeft een debt ratio van hoger dan 80% aan dat de gemeente haar bezit met zeer veel schulden heeft belast. Voor een gemeente is het goed wanneer de debt ratio onder de 50% blijft. De huidige debt ratio 2018 laat zien dat deze aan de hoge kant is, in meerjarig perspectief is een licht stijgende trend met daarna een stabilisering waarneembaar.

 chuldratio of debt ratio = vreemd vermogen/totaal vermogen. De schuldratio is een kengetal en geeft aan in welke mate een S organisatie is gefinancierd met vreemd vermogen.

Bijlagen | 53 |

In onderstaand schema is de nettoschuld (gecorrigeerd voor alle leningen en nietgecorrigeerd)10/11/12 in drie soorten kengetallen weergegeven.

schuldratio van de gemeente Hollands Kroon de afgelopen jaren licht is toegenomen, zoals hierboven genoemd. Dit heeft te maken met de financieringsbehoefte ten aanzien van investeringen in voorzieningen, vastgoed, openbare ruimte en infrastructurele projecten.

De netto schuldquote (de mate waarin de schuldenlast drukt op de begroting van de gemeente) toont dat de gemeente Hollands Kroon onder de grens van de normering van CommissieDepla (130%) blijft, waardoor dit als voldoende te bestempelen is. Hierbij geldt wel de opmerking dat de netto schuldquote vanaf 2019 een stijgende lijn laat zien. Dit heeft te maken met de stijging van de kortlopende leningen vanaf jaar.

De liquiditeit (berekend als de verhouding vlottende activa/vlottende passiva, ofwel de ‘current ratio’) van de gemeente Hollands Kroon ultimo 2016 is 1,8. Ultimo 2017 bedroeg deze 0,92 en ultimo 2018 3,24. De verhouding tussen vlottende activa en vlottende schulden is in geval van een kengetal van > 1,0-1,5 voldoende om de kortlopende schulden binnen de gestelde betaaltermijnen te kunnen voldoen. Onder de 1,0 heeft de gemeente moeite om de kortlopende schulden binnen de gestelde termijn te voldoen, boven de 2,0 is er een teveel aan liquiditeit en

De gemeente is in staat gebleken om voor relatief weinig middelen (= kapitaallasten) vreemd vermogen aan te trekken voor de financieringsbehoefte. Dit betekent wel dat de

2016

2017 € 43.531.148

Netto schuld

€

34.176.659

Netto schuld per inwoner

€

719

Netto schuld quote

€

0,33%

2018 €

40.774.707

915 €

855

0,42%

2019

€ 52.522.287 € 45.833.990

€

57.113.142

€

1.187

0,37%

1.098

€ 40.334.279

€ 51.900.498

€ 61.628.667

€

€

€

Netto schuld (gecorrigeerd) per inwoner

€

€

€

978

0,35%

0,31%

1.382 0,67%

46.741.851

0,25%

€ 66.549.991 €

0,58%

€

Netto schuld quote (gecorrigeerd)

954 0,47%

€ 36.231.767 € 33.966.056 712

€

2022

0,54%

€ 26.408.290

761 €

2021

€

Netto schuld (gecorrigeerd)

555

2020

0,48%

839

0,41%

1.079

0,53%

1.280

0,62%

Tabel 5. Nettoschuld uitgedrukt per inwoner en als quote voor de boekjaren 2016, 2017, 2018 (gerealiseerd) en begroot 2019 en verder

 e netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de D investeringen uit het nabije verleden. Met andere woorden: hoe zwaar drukt de schuld op de begroting van de gemeente? 11 Nettoschuld = (langlopende schulden + kortlopende schulden + crediteuren + overlopende passiva) -/- (langlopende uitzettingen + kortlopende vorderingen + liquide middelen + overlopende activa) / (inkomsten voor bestemming reserves). 12 Voor definities van begrippen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2015-38101.html & http://wetten.overheid.nl/ BWBR0014606/2016-04-14#HoofdstukIV. Hier wordt ook aangegeven wat het verschil tussen de niet-corrigeerde nettoschuld en gecorrigeerde nettoschuld. Bij de gecorrigeerde nettoschuld worden alle uitstaande leningen (onderdelen B en C, zie art. 36 BBV) meegenomen in de berekening. 10

| 54 | Bijlagen

zou er meer op lange termijn belegd of geïnvesteerd moeten worden. De gemeente Hollands Kroon heeft ultimo 2018 een liquiditeitspositie die in dit opzicht te hoog te noemen is. In de begrotingscijfers zien we dat dit kengetal de komende jaren afneemt: 2019: 1,35 2020 2021 2022

1,40 0,72 0,47

Bij deze berekening worden ook de voorraden meegenomen. De current ratio kan dan een te hoge waarde krijgen, omdat de post vlottende activa (door voorraden) dan hoog is, maar er toch weinig liquide middelen kunnen zijn. De ‘quick ratio’ brengt liquiditeit in beeld zonder de voorraden erbij te betrekken. Voor 2018 was deze ratio 2,24 en voor 2017 0,52 en 2016 1,06. Het meerjarig perspectief is als volgt: 2019 2020 2021 2022

0,95 1,02 0,47 0,32

Waarborgen en borgstellingen De gemeente heeft een aantal waarborgen en garantstellingen uitstaan. Ultimo 2018 stond de gemeente garant voor een totaalbedrag van € 102.566.096,--, ultimo 2017 bedroeg dit € 102.346.823,--. Deze waarborgen staan weergegeven onder de balans, en behoren daarom niet tot het eigen of vreemd vermogen van de gemeente. De gemeente staat borg in het geval de organisaties hun leningen niet kunnen afbetalen en hun rente voor die leningen niet kunnen opbrengen. Deze garantstellingen zijn als volgt opgebouwd: Zoals in tabel 6 te zien is, hebben de borgstellingen voor een groot deel betrekking op een garantstelling bij Woningbouwcorporaties, waarbij de gemeente een achtervangpositie heeft. Omdat de gemeente een ‘tweede vangnet’ vormt bij deze garantstellingen, is het risico hierop kleiner. De directe risico’s worden overgenomen door Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Over de overige directe garantstellingen loopt de gemeente Hollands Kroon relatief weinig risico, omdat hier ook een WSW-constructie van toepassing is.

Een kengetal van 1,0 is hierbij voldoende. De liquiditeitspositie van de gemeente is nu goed te noemen, maar verslechterd in meerjarig perspectief. Voor de beoordeling dient de omvang van de begroting van de gemeente Hollands Kroon in ogenschouw te worden genomen.

Gewaarborgde geldleningen

Oorspronkelijk bedrag

Boekwaarde 31-12-2018

Boekwaarde 1-1-2018

Woningbouw

€

104.501.453

€

92.492.766

€

95.898.024

Diversen (o.a. verenigingen, stichtingen etc.)

€

7.887.087

€

6.073.330

€

6.448.799

Totaal

€

112.388.540

€

98.566.096

€

102.346.823

Tabel 6. Opbouw van de verstrekte garantstellingen gemeente Hollands Kroon ultimo 2017 en 2018

Bijlagen | 55 |

Bijlage 3 | Exploitatie gemeente Hollands Kroon

Exploitatie gemeente Hollands Kroon

2017B - primitief

2017R

Programma’s

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Bedrijvigheid

€

2.551.473

€

5.743.705

€

3.239.817

€

5.569.948

€

3.403.381

€

Leefbaarheid

€

12.848.407

€

21.641.403

€

17.237.425

€

28.436.617

€

12.672.911

€ 26.054.973

Vitaliteit

€

8.609.216

€

33.969.513

€

9.407.390

€

39.741.129

€

8.095.127

€

35.704.189

Bedrijfsvoering:

€

67.096.823

€

31.407.060

€ 73.545.496

€

33.744.300

€

71.989.352

€

33.180.910

Algemene Dekkingsmiddelen

€

56.599.011

€

-

€

57.733.409

€

-

€ 60.584.730

€

-

Overhead

€

125.000

€ 28.957.000

€

2.433.808

€ 28.956.642

€

311.000

€ 28.203.000

Heffing VPB

€

-

€

-

€

-

€

-

€

-

€

-

Saldo Bedrag Onvoorzien

€

-

€

510.000

€

-

€

465.000

€

-

€

510.000

Overige clusters Bedrijfsvoering

€

10.372.812

€

1.940.060

€

13.378.279

€

4.322.658

€

11.093.622

€

4.467.910

Totaal Programma’s

€

91.105.919

€

92.761.681

€ 103.430.128

€ 107.491.994

€

96.160.771

€ 100.827.271

€

-1.655.762

Resultaat voor bestemming

2018B - primitief

5.887.199

€

-4.061.866

€ -4.666.500

€

429.882

€

2.673.832

€

334.882

€ 23.892.440

€ 23.659.584

€

460.350

€

-

Mutaties reserves bedrijvigheid

€

2.734.912

€

299.882

Mutaties reserves leefbaarheid

€

1.802.107

€

2.803.705

Mutaties reserves vitaliteit

€

-

€

-

€

2.402.656

€

-

€

4.143.830

€

2.370.447

Mutaties reserves bedrijfsvoering / dienstverlening

€

1.180.996

€

951.392

€

1.219.005

€

1.185.150

€

799.303

€

552.755

v

7.274

€

2.657.665

€

152.731

Resultaat na bestemming

| 56 | Bijlagen

€

4.480.046

Exploitatie gemeente Hollands Kroon

2018R

2019B

Programma’s

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Bedrijvigheid

€

3.060.279

€

5.403.375

€

2.430.000

€

1.955.000

€

1.202.000

€

Leefbaarheid

€

21.756.243

€

33.821.269

€

11.987.000

€ 20.083.000

€

12.021.000

€ 20.957.000

Vitaliteit

€ 10.804.684

€

37.852.289

€

8.789.000

€

39.740.000

€

8.451.000

€

Bedrijfsvoering:

€

75.256.814

€

32.792.744

€

74.210.000

€

31.724.000

€

76.212.000

€ 32.528.000

Algemene Dekkingsmiddelen

€ 60.854.086

€

-

€ 62.818.000

€

-

Overhead

€

1.795.440

€ 29.366.657

€

311.000

Heffing VPB

€

-

€

-

€

Saldo Bedrag Onvoorzien

€

-

€

510.000

Overige clusters Bedrijfsvoering

€

12.607.288

€

2.916.087

Totaal Programma’s

€ 110.878.020

Resultaat voor bestemming

€ 109.869.677 €

1.008.343

2020B

1.689.000

41.629.000

€ 64.618.000

€

-

€ 27.625.000

€

349.000

€

29.123.000

-

€

-

€

-

€

-

€

-

€

510.000

€

19.000

€

523.000

€

11.081.000

€

3.589.000

€

11.226.000

€

2.882.000

€ 97.416.000

€ 93.502.000 €

3.914.000

€ 97.886.000

€ 96.803.000 €

1.083.000

Mutaties reserves bedrijvigheid

€

2.895.475

€

1.364.589

€

498.000

€

1.205.000

€

504.000

€

393.000

Mutaties reserves leefbaarheid

€

2.309.409

€

2.209.525

€

1.338.000

€

2.494.000

€

-

€

-617.000

Mutaties reserves vitaliteit

€

7.845.055

€

3.508.823

€

-

€

-

€

-

€

-

Mutaties reserves bedrijfsvoering / dienstverlening

€

3.353.868

€

4.894.674

€

165.000

€

903.000

€

2.667.000

€

2.797.000

€

5.434.539

€

1.313.000

€

1.681.000

Resultaat na bestemming

Bijlagen | 57 |

Exploitatie gemeente Hollands Kroon

2021B

2022B

Programma’s

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Bedrijvigheid

€

1.202.000

€

1.675.000

€

1.202.000

€

1.675.000

€

1.202.000

€

1.675.000

Leefbaarheid

€

11.841.000

€

21.135.000

€

11.841.000

€

21.124.000

€

11.841.000

€

21.124.000

Vitaliteit

€

8.451.000

€

41.403.000

€

8.451.000

€

41.368.000

€

8.451.000

€

41.368.000

Bedrijfsvoering:

€ 76.855.000

€

32.218.000

€ 77.640.000

€

32.013.000

€ 77.640.000

€

32.013.000

Algemene Dekkingsmiddelen

€ 65.268.000

€

-

€ 66.053.000

€-

€ 66.053.000

€

-

Overhead

€

349.000

€ 28.948.000

€

349.000

€ 29.458.000

€

349.000

€ 29.458.000

Heffing VPB

€

-

€

-

€

-

€

-

€

-

€

-

Saldo Bedrag Onvoorzien

€

19.000

€

1.797.000

€

19.000

€

1.082.000

€

19.000

€

1.082.000

Overige clusters Bedrijfsvoering

€

11.219.000

€

1.473.000

€

11.219.000

€

1.473.000

€

11.219.000

€

1.473.000

Totaal Programma’s

€ 98.349.000

Resultaat voor bestemming

€ 96.431.000 €

1.918.000

2023B

€ 99.134.000

€ 96.180.000 €

2.954.000

€ 99.134.000

€ 96.180.000 €

2.954.000

Mutaties reserves bedrijvigheid

€

504.000

€

393.000

€

504.000

€

393.000

€

504.000

€

393.000

Mutaties reserves leefbaarheid

€

-

€

-617.000

€

-

€

-617.000

€

-

€

-617.000

Mutaties reserves vitaliteit

€

-

€

-

€

-

€

-

€

-

€

-

Mutaties reserves bedrijfsvoering / dienstverlening

€

1.338.000

€

2.630.000

€

1.338.000

€

2.630.000

€

1.338.000

€

2.630.000

€

1.354.000

€

2.390.000

€

2.390.000

Resultaat na bestemming

‘’Bovenstaande cijfers zijn gebaseerd op de primitieve begrotingen en jaarrekeningen van de desbetreffende boekjaren. Dit is exclusief noodzakelijkheden, wensen en bezuinigingen.’’

| 58 | Bijlagen

Bijlagen | 59 |

Bijlage 4 | Verslag bewonersbijeenkomst ‘’Hoe goed doet Hollands Kroon het’’

Op dinsdag 25 februari en donderdag 27 februari hebben de inwoners uit allerlei verschillende wijken van Hollands Kroon hun mening over en ervaringen met de gemeente gedeeld. Beide bijeenkomsten (in Nieuwe Niedorp en Wieringerwerf) leidden tot mooie en open gesprekken.

Trots op kenmerken van het gebied Inwoners deelden aan het begin van de bijeenkomst hun beeld van het gebied. Waar de inwoners trots op zijn en wat het gebied kenmerkt, wordt samengevat in de onderstaande afbeelding.

| 60 | Bijlagen

De aantrekkelijkheid van het gebied Naast de trots over het gebied benoemden de inwoners ook hoe zij het wonen, werken, leven en recreëren in Hollands Kroon ervaren. Positieve elementen van het gebied zijn de mooie polder omgeving, de vriendelijke cultuur en andere elementen die bij de trots al aan bod kwamen. Kritiekpunten zijn het snoeien van de bomen (zonder communicatie of een goed doordacht plan), het beperkte aanbod van het openbaar vervoer en het onderhoud van de openbare ruimte (weinig onderhoud en veel zwerfafval). Inwoners maken zich zorgen om de toenemende arbeidsmigranten die ook huisvesting nodig hebben, terwijl zowel jongeren als ouderen niet kunnen doorstromen naar passende huizen. Ook benoemden de inwoners dat zij het gevoel hebben dat de gemeente grote bedragen kwijt is aan projecten bij commerciële partijen en hierdoor ook minder goed de kwaliteit kan bewaken.

Positieve en negatieve elementen dienstverlening Over de dienstverlening deelden de inwoners ook hun ervaringen, zowel positieve als negatieve. De service bus rijdt pas sinds kort en wordt gezien als een mooie manier van toenadering van de gemeente naar inwoners toe. Niet iedereen is er bekend mee of kent de route van de bus, dat wordt als een gemiste kans gezien. De beltaxi, die al een langere tijd rondrijdt, is een betaalbaar en prettig alternatief voor het gebrekkige openbaar vervoer. Het thuisbezorgen van de paspoorten en rijbewijzen wordt als zeer positief ervaren, het verloopt soepel en eenvoudig. Ook met de fixi app zijn er overwegend positieve ervaringen wat betreft het tempo en de aanpak. De telefonische bereikbaarheid van de gemeente is prima, alleen terugbelafspraken of doorverbinden naar een specifiek team van de gemeente gaat soms moeizamer. Per mail is de gemeente snel in haar reactie en actie.

Er zijn ook negatieve elementen benoemd, zoals het verdwijnen van de gemeentekrant (hierdoor missen inwoners onder andere informatie over vergunningen), dit wordt als een echt gemis ervaren door de inwoners. Hiermee hangt samen dat inwoners sommige dienstverlening van de gemeente niet kennen (zoals de digitale nieuwsbrief over vergunningen), zij verwachten meer informatiekanalen dan alleen de website. De drang om alles digitaal aan te bieden en het doorpakken van de gemeenteambtenaar na een keukentafelgesprek wordt ook als negatief ervaren. Voor het laatste geldt vooral dat de inwoners zich niet serieus genomen voelen als na zo’n gesprek er geen opvolging wordt gegeven. Inwoners vragen zich ook af wat het beleid van de gemeente is in haar regierol. Wat besteedt de gemeente uit? Waarom wordt daarvoor gekozen en hoe worden de kosten hiervoor bewaakt? Zorgen en hoop voor de toekomst Tot slot hebben de inwoners naast alle genoemde zaken nog hun zorgen en hoop voor Hollands Kroon meegegeven: Hoe kan Hollands Kroon een aantrekkelijke plek blijven, nu en in de toekomst?

Bijlagen | 61 |

BMC Databankweg 26 3821 AL Amersfoort P.O. box 490 3800 AL Amersfoort 033 - 496 52 00 info@bmc.nl www.bmc.nl

Colofon Organisatieontwikkeling gemeente Hollands Kroon Onderzoek naar de effectiviteit, efficiëntie en een eenduidig beeld van buiten. Rapport Toetsingskamer Gemeente Hollands Kroon Juni 2020

Auteurs:

J. (Jasper) de Wit MSc, drs. R.J. (Richard) Journée, E.L. (Lisa) Kuiper MSc

Productie:

PR & Marketing, BMC

Vormgeving:

Flair Design, Wijk bij Duurstede

Druk:

Randstand Groep Nederland

Kijk voor meer informatie ook eens op onze website www.bmc.nl

Partners in verbetering