2. Notitie onderzoek 4 zwembaden Hollands Kroon_DEF
Tekst van het document
Om een indicatie te krijgen van het benodigd zwemwater in de gemeente
laag wanneer we het met het landelijk gemiddelde vergelijken.
Hollands Kroon, kan het bezoekpotentieel (op basis van het verzorgingsgebied) worden gekoppeld aan een lage c.q. hoge bezetting. Bij
Het bezoekpotentieel op basis van het animocijfer dient als indicatie te
een lage bezetting of inefficiënte programmering houden we ter indicatie
worden gebruikt, omdat dit op basis van landelijke cijfers wordt gedaan.
rekening met 200 bezoeken per m² per jaar. Bij een hoge bezetting en efficiënte programmering kan dit oplopen tot 300 bezoeken per m² per jaar.
De prognoses voor de vier individuele zwembaden is lastiger om te bepalen
Gerelateerd aan het geraamde bezoekpotentieel tussen 200.000 en
omdat we dan per gebied het inwoneraantal moeten bepalen.
300.000 bezoeken per jaar, dient wat betreft oppervlakte gedacht worden aan het benodigd zwemwater van ongeveer 1.000 m².
5.3
zwembadconfiguratie
Er gelden geen strikte regels als het gaat om het benodigde vierkante meters zwemwater voor accommodaties. Wel is er een aantal zaken waar rekening mee gehouden moet worden om het benodigd zwemwater te bepalen. Zo zijn er diverse ‘typen zwemwater’. Te denken valt aan een wedstrijd-, doelgroepen- of recreatiebad. De eerste twee type bassins kunnen over het algemeen multifunctioneel worden ingezet. Het
De vervolgvraag die dan beantwoord moet worden is wat voor een zwembadconfiguratie nodig is. Een logische configuratie hangt sterk samen met het gewenste gebruik. Zo is banenzwemmen één van de succesvollere activiteiten, die in de huidige situatie in de 4 zwembaden, al plaatsvindt. Voor banenzwemmen is bij voorkeur een lengte van 25 meter gewenst en een breedte van 2,5 meter per zwembaan.
verzorgingsgebied en bezoekpotentieel
38/48
Door toevoeging van een beweegbare bodem kan ook ondiep water gemaakt worden, wat aanbevelenswaardig is ten behoeve van ‘leren
de huidige zwembaden op logische plekken liggen, gebaseerd op het verleden;
-
enkele zwembaden binnen de gemeente Hollands Kroon, met een
zwemmen’, diverse doelgroep activiteiten, etc. Maar er kan ook een apart
reisafstand van 15 minuten reistijd met de auto, overlap met elkaar
instructiebad aan de configuratie toegevoegd worden.
hebben; -
enkele zwembaden van de gemeente Hollands Kroon overlap hebben
Daarnaast zien we meer en meer dat vanuit zorg en welzijn er ook eisen
met de binnenzwembaden in Noord-Scharwoude, Den Helder en
gesteld worden aan de afmeting van zwemaccommodaties. Ook in de
Schagen;
gemeente Hollands Kroon zal de vergrijzing toenemen. Zwemmen is een
-
van de gezondste sporten die je kunt doen van jong tot oud. De lengte en breedte van een zwembad zijn hiervoor van belang, alsook de waterdiepte. Door met name te kunnen variëren in waterdiepte (multifunctionaliteit) kunnen er vele verschillende doelgroepen in terecht. De watertemperatuur is voor mensen die motorisch vaardig zijn ook van belang. Uit (medisch) onderzoek blijkt dat de maximale watertemperatuur voor mensen die zwemmen als bewegingsvaardigheid zien maximaal 28 graden Celsius is.
5.4
conclusie
Op basis van de voorgaande hoofdstukken kan op basis van verzorgingsgebied, bezoekpotentieel en configuratie geconcludeerd worden dat: -
de zwembaden in de gemeente Hollands Kroon relatief ver uit elkaar liggen;
het huidige animocijfer van 2,44 laag is (hier kunnen overigens meerdere oorzaken aan ten grondslag liggen);
-
er in Wieringerwerf een nieuw binnenbad gebouwd wordt.
6
toekomstscenario’s
6.1
huidige situatie voortzetten
6.2
gedetacheerd personeel van gemeente in dienst bij stichtingen
6.3
nieuwbouw en sluiting 3 zwembaden
6.4
één zwembad
6.5
conclusies
toekomstscenario’s
6
toekomstscenario’s
We hebben op basis van de voorgaande hoofdstukken een viertal toekomstscenario’s uitgewerkt, te weten: 1.
huidige exploitatie huidige situatie komende 10 jaar voortzetten;
2.
gedetacheerd personeel van gemeente in dienst bij stichtingen;
3.
een extra nieuw binnenbad en sluiten van 3 oude baden;
4.
één zwembad en afspraken maken met buurgemeenten.
6.1
huidige situatie komende 10 jaar voortzetten
40/48
rechtspositie van het gedetacheerde personeel. Voor het gedetacheerde personeel bij De Terp geldt dat er ‘rust in de tent is’, echter het gedetacheerde personeel heeft ook aangegeven dat zij in dienst wil blijven bij de gemeente, gezien de rechtspositie en secundaire arbeidsvoorwaarden. Dit scenario kent de volgende uitgangspunten: -
het personeel blijft in dienst bij de gemeente Hollands Kroon;
-
er ontstaat een ‘sterfhuisconstructie’, omdat het personeel vanuit de gemeente gedetacheerd blijft en gezien de leeftijd van de meeste
De vier stichtingen zijn enkele jaren onderweg en beginnen de zaken aardig op de rit te krijgen. Met name de zwembadbesturen van Den Krieck en De Terp hebben hun organisatie en de technische staat van het gebouw onder controle. Opgemerkt moet worden dat dit in het geval van De Terp natuurlijk mede komt door het in aanbouw zijnde nieuwe zwembad. Ook voor de Venne en de Wirg geldt dat zij technisch gezien hun zwembaden de komende 10 jaar open kunnen houden (mits er geen grote onvoorziene installatietechnische of bouwkundige gebreken ontstaan). Voor De Venne en de Wirg geldt, dat er door het bestuur aangaande het gedetacheerde personeel en het personeelsbeleid geïnvesteerd moet worden. Als dat niet gebeurt, dan gaat er niet veel veranderen met als gevolg blijvend ontevreden medewerkers en communicatieproblemen tussen bedrijfsleiding/bestuur en medewerkers. Om ‘rust in de tent’ te krijgen, is het van groot belang dat er snel duidelijkheid komt over de
personeelsleden er een ‘natuurlijke afvloeiing’ plaatsvindt; -
gezien de leeftijd van veel van deze personeelsleden loopt zo’n sterfhuisconstructie binnen de 10 jaar voor de personeelsleden af;
-
de bouwkundige- en installatietechnische onderhoudsplanning en de huidige afspraken met de stichtingen, komt overeen met de planning van de exploitatie door de stichtingen voor de komende 10 jaar;
-
gezien de interviews met zowel besturen als personeel lijkt hier de voorkeur te liggen.
Je zou kunnen zeggen: ‘Deze periode van 10 jaar loopt voor de meeste personeelsleden glad en is te overzien’. Waarom wordt het personeel vanuit het principe ‘overgang van onderneming’ en alle moeite die het kost, vanuit de gemeentelijke cao overdragen naar de cao-zwembaden van de stichtingsbesturen? Het heeft de afgelopen jaren voor veel onrust onder de
toekomstscenario’s
medewerkers gezorgd en deze onrust zal bij hen niet minder worden
41/48
-
wanneer er gekozen wordt voor ‘overgang van onderneming’. Een bijkomend punt is dat een aantal gedetacheerde werknemers (deels)
worden); -
pensioenvoorziening;
-
arbeidsomstandigheden (overuren compensatie en avond/weekend
ziek is. Het is een risico voor een stichting om deze medewerkers in dienst te nemen. Een gemeente is als organisatie veel groter. Binnen een stichting
salariëring (dit zou via een suppletieregeling gecompenseerd moeten
toeslagen); -
secundaire arbeidsvoorwaarden.
kunnen deze (financiële) risico’s onvoldoende afgedekt worden. De voordelen, wanneer de gedetacheerde medewerkers overgaan naar de
6.2
gedetacheerd personeel van gemeente in dienst bij stichtingen
De personeelsleden, die in dienst zijn bij de stichtingen, zijn verbonden aan de de cao-zwembaden. De gemeentelijke cao kent behoorlijke verschillen ten opzichte van de cao-zwembaden. De verschillen tussen de beide cao’s
stichtingen en dus in de cao-zwembaden komen, zijn: -
er is duidelijkheid wie de werkgever is voor het personeel;
-
de gemeente Hollands Kroon heeft vanuit het principe ‘overgang van onderneming’ gezorgd voor haar personeel;
-
daardoor meer gestuurd worden door de bedrijfsleiders/besturen van
zouden gecompenseerd moeten worden. Dit gebeurde in de afgelopen jaren ook. In ‘een overgang van onderneming’, die bedoeld is om personeel te beschermen, gaan de rechten en de plichten van de werknemers over op de nieuwe werkgever, ook de rechten die in de loop der tijd zijn opgebouwd. Dat betekent bijvoorbeeld dat de ketenregeling onafgebroken doorloopt, maar ook bijvoorbeeld de opbouw van een eventuele transitievergoeding en de opbouw van pensioen. De grote verschillen tussen beide cao’s, bezien vanuit de huidige cao-SGO (voormalige CAR-UWO), zit op hoofdlijnen in:
er is geen verschil meer tussen de werknemers onderling, er kan de stichtingen;
-
er ontstaat een gelijk speelveld tussen alle medewerkers.
De besturen van de stichtingen willen over het algemeen het gemotiveerde personeel overnemen, maar zij geven aan dat zij bestuurlijk gezien, het risico niet kunnen nemen om ziek of ongemotiveerd personeel in dienst te nemen. Arbeidsrechtelijk beschouwd kan, wanneer iemand niet functioneert een traject aangegaan worden met ultimo, als het niet verbeterd is, ontslag.
toekomstscenario’s
42/48
Voor zieke werknemers is de Wet Verbetering Poortwachter3 van
welke programmering nodig zijn en voor welke functies. De inwoners uit de
toepassing. Daarnaast kan een werkgever zich natuurlijk ook verzekeren
gemeente Hollands Kroon hebben een langere reistijd dan wanneer ze
voor ziekte.
natuurlijk naar een zwemvoorziening om de hoek kunnen.
6.3
De configuratie van een nieuw te bouwen zwembad kan nog later bepaald
nieuwbouw en sluiting 3 oude baden
Zwembad de Terp wordt nieuw gebouwd, dit zwembad kan de komende 40 jaar op een verantwoorde wijze geëxploiteerd worden. Het is een functioneel, maar moderne zwemaccommodatie. Naast het nieuwe zwembad in Wieringerwerf zou er nog een nieuw zwembad voor de gemeente Hollands Kroon ontwikkeld moeten worden. Gezien de spreiding en het verzorgingsgebied en de eerder beschreven maximale reistijd van 15 minuten zou er ergens tussen Breezand en Winkel/Nieuwe Niedorp4 een nieuw functioneel zwembad gerealiseerd moeten gaan worden. Er worden dan dus drie ‘oude’ zwembaden gesloten (Zwembad Den Krieck, zwembad de Venne en zwembad de Wirg). Het personeel van de verschillende zwembaden die gesloten worden, gaan over naar de twee nieuwe zwembaden vanuit het principe ‘overgang van onderneming’. Natuurlijk moet bepaald worden hoeveel medewerkers voor
3
https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/wet-verbetering-poortwachter
4
Er worden overigens op dit moment plannen ontwikkeld door Stichting Toekomstbestendig Sportpark in Winkel / Nieuwe Niedorp om bij een sportparkontwikkeling ook een binnenbad mee te nemen
worden. Maar het lijkt logisch om rekening te houden met de eisen die de Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB) stelt aan zwembaden in haar handboek zwembaden 5wanneer er wedstrijden in gezwommen moet gaan worden. Want wanneer het zwembad in Breezand gesloten wordt, dan moet de lokale zwemvereniging nieuw onderdak krijgen natuurlijk. In het nieuw te bouwen zwembad moeten tenminste de volgende activiteiten georganiseerd kunnen worden: -
zwemles;
-
banenzwemmen;
-
verenigingszwemmen;
-
doelgroepzwemmen.
De gemeente Hollands Kroon bezit dan over twee moderne zwembaden en is voor de komende jaren verzekerd dat de ongeveer 120.000 huidige
5
https://www.knzb.nl/vereniging-support/accommodatiezaken/handboek-zwembaden
toekomstscenario’s
gebruikers (2022) van de zwembaden in ieder geval kunnen blijven zwemmen.
6.4
één zwembad
In het vierde scenario wordt ervoor gekozen worden om alleen het zwembad in Wieringermeer open te houden als zwemvoorziening voor de gemeente Hollands Kroon. De andere drie ‘oude’ zwembaden worden gesloten. Er kunnen in zwembad de Terp zo’n 78.125 bezoeken op jaarbasis terecht, uitgaande van 90% openstelling en zo’n 250 bezoeken per vierkante meter zwemwater per jaar. Dat houdt in dat er voor zo’n 48.000 bezoeken, gebaseerd op het bezoekaantal van 2022, geen voorziening binnen de gemeente Hollands kroon meer is. In bijvoorbeeld in Schagen, Noord-Scharwoude en in Den Helder kunnen de inwoners eventueel terecht in de binnenzwembaden aldaar. Dit valt op zich binnen de gestelde 15 minuten reistijd met de auto. Er zal echter onderzocht moeten worden of deze ‘bezoeken’ in die zwembaden gaat passen en onder welke consequenties dit gaat plaatsvinden.
43/48
7
conclusies en aanbevelingen
7.1
conclusies
7.2
aanbevelingen
conclusies en aanbevelingen
7
conclusies en aanbevelingen
45/48
-
voor de betreffende besturen communicatieve uitdagingen tussen
We beschrijven in dit hoofdstuk onze conclusies, proberen richting te geven aan een toekomst voor zwemmen in de gemeente Hollands Kroon.
7.1
conclusies
Wanneer we vanuit beheer en exploitatie analyseren en redeneren en kijken
bedrijfsleiders en personeel blijven liggen; -
veel onrust onder het personeel, dit beïnvloedt de sfeer in het team,
-
maar ook bijvoorbeeld de werving van klanten); -
enkele zwembaden binnen de gemeente Hollands Kroon, met een
communicatie (er lijkt iets meer rust te zijn ontstaan binnen het team). -
-
enkele zwembaden van de gemeente Hollands Kroon ook overlap met
lastig is om bij ziekte vervanging te regelen. -
het huidige animocijfer van 2,44 laag is (wij denken dat de coronapandemie en de huidige staat van de ‘gedateerde’ zwembaden daar mede de oorzaak van is);
HOZE-Groep niet van de grond gekomen is op het gebied van samenwerking en bijvoorbeeld het opzetten van een shared service
de binnenzwembaden in Den Helder en Schagen hebben; -
alle vier de zwembaden met relatief kleine teams werken waardoor veel werk door relatief weinig mensen uitgevoerd moet worden en het soms
reisafstand van 15 minuten reistijd met de auto, onderling overlap hebben;
Zwembad De Wirg haar gebouw technisch op orde heeft, maar dat er blijvende aandacht binnen het team moet zijn voor onderlinge
de zwembaden in de gemeente Hollands Kroon relatief ver uit elkaar liggen;
Zwembad De Venne haar gebouw technisch op orde heeft, maar met name hun personeelsbeleid extra aandacht van moet krijgen (er is te
middellange en lange termijn.
-
er twee stichtingen zijn, te weten de besturen van de zwembaden den Krieck en de Terp, die de zaken goed op orde hebben;
naar de toekomst, dan komen we tot de volgende conclusies voor de korte-,
Overwegende dat:
er vanuit de gemeente Hollands Kroon personeel gedetacheerd is waar
center. -
De stichtingen in 2022 geen gezamenlijk plan uitgewerkt hebben (vanuit HOZE-groep) voor hun toekomstbestendigheid, gebaseerd op eerdere afspraken uit 2019.
-
er in Wieringerwerf een nieuw binnenbad gebouwd wordt;
-
er door vier stichtingen knap werk geleverd is om de
7.1.1
zwemvoorzieningen open te houden en zeker nog 10 jaar door kunnen;
Het lijkt voor de korte- en middellange termijn verstandig om:
conclusies korte- en middellange termijn
conclusies en aanbevelingen
-
de komende 10 jaar door te gaan zoals het nu gaat met de volgende
46/48
-
redenen: •
verband om gedurende deze periode te onderzoeken hoe de lange
de stichtingen hebben de afgelopen jaren hun verantwoordelijkheid
termijn eruit gaat komen te zien, met de volgende redenen:
genomen en bewezen dat de zwembaden opengehouden kunnen
•
•
•
tot de subsidie, vanuit de gemeente Hollands Kroon onderling af te
onvoorziene installatietechnische of bouwkundige gebreken
stemmen; •
de bezoekaantallen van de individuele zwembaden moeten
Natuurlijk zijn er daarnaast altijd zaken die uitdagingen op het
objectief en nauwkeurig gemonitord worden, zodat een goed beeld
gebied van het beheer en onderhoud van gebouwen, activiteiten-,
ontstaat van hoeveel inwoners van de gemeente Hollands Kroon
organisatie- en management gerelateerde zaken hebben.
gebruikmaken van de zwemvoorzieningen;
De besturen hebben te maken gekregen met bijvoorbeeld een
•
er kan in deze periode beleid ontwikkeld worden over de
pandemie, die niemand heeft kunnen voorzien en zij hebben de
toekomstige situatie, hetzij een nieuw zwembad ergens tussen
energiecrisis daar nog een keer overheen gekregen.
Breezand en Winkel/Nieuwe Niedorp of samenwerken met de
De stichtingsbesturen zijn een zwembad gaan exploiteren en
buurgemeenten (Schagen en/of Den Helder).
beheren zonder dat zij hiervoor, over het algemeen genomen, specifieke zwembad kennis hadden. -
de toekomstplannen van de vier zwembaden gezamenlijk, in relatie
worden voor de afgesproken periode (mits er geen grote ontstaan). •
een plan uit te werken door de stichtingsbesturen in HOZE-groep
7.1.2
conclusies lange termijn
het gedetacheerde personeel blijft via een zogenaamde ‘natuurlijke
Het lijkt voor de lange termijn verstandig om beleid te gaan voeren op de
sterfhuisconstructie’ in dienst bij de gemeente Hollands Kroon, met de
volgende thema’s:
volgende redenen:
-
Vier binnenzwembaden in de gemeente Hollands Kroon is gezien de
•
rust en duidelijkheid bij medewerkers en besturen;
huidige situatie nog financieel draagbaar. Dat komt voornamelijk
•
mogelijkheid voor de stichtingsbesturen om te bouwen aan goed
doordat er geen of nauwelijks geen kapitaallasten meer op de
personeelsbeleid voor al het personeel (team
zwemvoorzieningen zitten. Wanneer de kapitaallasten en reserveringen
overleggen/functionerings- en beoordelingsgesprekken, etc.).
voor nieuwe zwemvoorzieningen meegenomen zouden worden, dan zal de jaarlijkse bijdrage vanuit de gemeente Hollands Kroon vele malen hoger zijn, dan de huidige jaarlijkse bijdrage. Op dit moment kan de
conclusies en aanbevelingen
-
47/48
gemeente Hollands Kroon eigenlijk niet ‘goedkoper’ vier
Hierbij is het repareren van onderlinge relaties van groot belang. Wij
zwemvoorzieningen openhouden dan om dit via de stichtingen te
denken dat het verstandig is dat het bestuur hier een onafhankelijke
organiseren.
partij bij betrekt.
Er zal één nieuw zwembad ergens tussen Breezand en Winkel/Nieuwe
4.
Voor Zwembad de Wirg geldt dat zij aandacht moet blijven schenken
Niedorp gerealiseerd moeten gaan worden, indien de gemeente
aan haar teamprocessen. Duidelijkheid en aansturing is voor alle
Hollands Kroon zelf wil zorgdragen voor een zwembad als
medewerkers essentieel.
maatschappelijke voorziening voor al haar inwoners. Indien de
5.
Er zal een goed monitoringssysteem voor de vier zwembaden op het
gemeente Hollands Kroon dat niet wenselijk acht, dan kunnen de
gebied van bezoekaantallen registreren uitgerold moeten worden. Zo
inwoners naar alle waarschijnlijkheid terecht in de publiek toegankelijke
kunnen bezoekaantallen veel beter inzichtelijk gemaakt worden.
binnenzwembaden in Schagen, Noord-Scharwoude en Den Helder
(Meten is weten).
waar de zwembaden voor enkele gebieden binnen de 15 minuten
6.
reisafstand met de auto liggen.
Zorg voor de waardering voor de vier stichtingsbesturen. Zonder hen zouden er geen vier zwembaden meer in de gemeente Hollands Kroon geweest zijn.
7.2
aanbevelingen
7.
met een afvaardiging van de besturen van de vier stichtingen èn de
We doen de volgende aanbevelingen: 1.
bedrijfsleiders. Er zijn absoluut zaken die vanuit samenwerking een
Alle stichtingen moeten gezamenlijk plannen gaan uitwerken (vanuit
1+1=3 effect kunnen hebben. Met name in de uitvoering kunnen de
HOZE-groep) voor hun toekomstbestendigheid, gebaseerd op eerdere
bedrijfsleiders een meerwaarde bieden.
afspraken uit 2019 en de uitkomsten van deze evaluatie. 2.
3.
Wij denken dat het verstandig is om de komende 10 jaar vanuit het
We denken dat het HOZE-overleg in de toekomst gevoerd moet worden
‘sterfhuisprincipe’ om te gaan met het huidig gedetacheerde personeel.
7.3
nawoord
Er is immers al afgesproken dat bij vertrek van gedetacheerd personeel
We willen graag iedereen bedanken voor de door hen geleverde bijdrage
het bestuur bepaalt of vervanging noodzakelijk is en zo ja, nieuw
aan deze evaluatie / het onderzoek. We hebben de indruk dat de
personeel in dienst van de organisatie treedt.
gestructureerde interviews ons een goed beeld hebben gegeven . Er werd
Het lijkt verstandig om bij Zwembad de Venne ondersteuning /
open en eerlijk gediscussieerd en er hebben enkele extra besprekingen en
begeleiding bij personele zaken / bedrijfsleiding te gaan organiseren.
telefoongesprekken achteraf nog plaatsgevonden.
Dit is een notitie opgesteld door Treem b.v. adres
Molensteyn 60 3454 PT De Meern Nederland
telefoon
+31 (0)85 30 33 418
info@treem.nl
internet
www.treem.nl
kvk
64704521
De in document afgebeelde/opgenomen gegevens, waaronder begrepen teksten, berekeningen, producten, foto’s, illustraties, grafisch materiaal, (handels)namen, woordmerken en logo’s worden beschermd door auteursrecht, merkenrecht en/of enig ander intellectueel eigendomsrecht.
colofon
colofon
Het gebruik of registratie van intellectuele eigendomsrechten van Treem bv is voorbehouden aan Treem bv en is in geen enkele situatie toegestaan tenzij Treem bv daarvoor uitdrukkelijke toestemming heeft verleend.
© Treem bv, 11 januari 2024