1. Woonvisie Hollands Kroon
Tekst van het document
H3 BESCHIKBAARHEID VAN WONINGEN
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 33
BIJZONDER WONEN CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap)
Geclusterde woonvormen
werken we uit na het opstellen van een regionale
Bij deze ontwikkelvorm houdt een groep particulieren
Het aantal ouderen groeit in de komende jaren sterk. Dit
woon(zorg)visies.
volledige zeggenschap over de uiteindelijk te realiseren
vraagt om nieuwe woonvormen die tussen zelfstandig
woningen. Lokale, kleinschalige wooninitiatieven, in het
wonen en het verpleeghuis in zitten. Steeds meer ouderen
Community-Landtrusts en Wooncoöperaties
bijzonder in CPO-constructie, bieden een mogelijkheid voor
willen geclusterd wonen: in elkaars nabijheid omdat
Er zijn veel verschillende soorten bijzondere initiatieven,
lokale woningzoekenden om (andere) passende
mobiliteit afneemt en met een mogelijkheid om elkaar te
zoals community landtrust en wooncoöperaties, en de
woonruimte binnen de eigen kern te vinden. CPO kan
ontmoeten. Op deze manier vormt er zich een informeel
toekomst zal ongetwijfeld weer nieuwe initiatiefvormen
vooral goed passen in kleinere kernen, waar geleund kan
netwerk waar bewoners veel aan hebben en is eventueel
brengen. Als gemeente beoordelen we deze bijzondere
worden op sterke lokale netwerken die op deze manier in
zorgvraag efficiënter op te lossen (immers, woonachtig op
initiatieven met een open blik.
hun kracht gezet worden. Wij zien deze woonvorm dan ook
één locatie). Geclusterd wonen voor senioren bestaat in
graag terug binnen de gemeente. De gemeente stimuleert
vele vormen en maten. Hedendaagse moderne hofjes zijn
CPO-projecten die een bijzondere bijdrage leveren aan de
populair (zoals het welbekende Knarrenhof), maar
doelstellingen van de woonvisie zoals betaalbare
geclusterd wonen kan ook als gemeenschappelijk wonen,
woningbouw, de leefbaarheid van het dorp, of bij het
serviceflat of wonen met een plus-concept worden
realiseren van seniorenwoningen met zorg. We stimuleren
vormgegeven. In de praktijk is de verscheidenheid groot.
kansrijke initiatieven door bijvoorbeeld een renteloze lening
Voor de nieuwbouwopgave hanteert het ministerie van BZK
beschikbaar te stellen om tot eerste planvorming te komen
en VWS de definitie van tenminste twaalf woningen en een
(zie pagina 37).
ontmoetingsruimte, bewoond door overwegend ouderen. De kop van Noord-Holland heeft de behoefte nog niet goed in beeld. Dit wordt vanaf 2024 meegenomen in de monitor plancapaciteit. Het regionale aandeel in deze opgave
H3 BESCHIKBAARHEID VAN WONINGEN
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 34
BIJZONDER WONEN Mantelzorgwoningen
Flexwoningen
Wooncompagnie flexwoningen ontwikkeld aan de
In relatie tot de groeiende zorgvraag willen we ook
We beschouwen flexwoningen als een deeloplossing van
Hoornseweg in Middenmeer. Deze ontwikkelingen is voor
mantelzorgwoningen meer mogelijk maken. Niet enkel door
het woningtekort. Het is een middel om het woningtekort in
meerdere doelgroepen: Spoedzoekers, Oekraïense
plaatsing van extra eenheden op eigen grond bij
te verlichten tot er meer permanente woningen beschikbaar
vluchtelingen en statushouders.
particulieren, maar ook door in grotere plannen
zijn. We zien vooral kansen om voor urgent
mantelzorgwoningen mee te ontwerpen. In het hoofdstuk
woningzoekenden snel woonruimte te bieden. Het gaat dan
Stimuleren door gemeente – Een startfonds
Wonen en Zorg gaan we in op pre-mantelzorgwoningen.
om een tijdelijke woonruimte waarbij er binnen een
Indien kleinschalige initiatieven zich melden bij de
bepaalde periode moet worden doorgestroomd naar een
gemeente met innovatieve plannen die passen in de
reguliere woning.
omgevingsvisie en woonvisie stimuleert de gemeente
Ruimte voor innovatieve woonzorgvormen De zorg is aan verandering onderhevig en inwoners,
(nadat is vastgesteld dat dit een kansrijk plan is) dit met
marktpartijen en ontwikkelaars zullen daar op inspelen. In
Flexibele, tijdelijke woningen kunnen snel en
een klein budget (in de vorm van een renteloze lening)
de komende jaren zal naar een eventuele verruiming van
fabrieksmatig/conceptueel worden gerealiseerd en ook
voor nadere uitwerking. Zie hiervoor pagina 37 ‘Zorgen dat
de mogelijkheden van nieuwe woonvormen worden
worden geplaatst op locaties die slechts tijdelijk
het lukt’.
gekeken en indien nodig nieuw beleid worden ontwikkeld.
beschikbaar zijn om te wonen. Daarmee helpt dit type
Hoe en waar deze innovatieve woonvormen kunnen worden
woningen om op korte termijn de woningnood te
Begeleid wonen
gerealiseerd, is iets wat verder uitgewerkt moet worden. Te
verkleinen. De woningen kunnen tijdelijk van aard zijn
Zie hiervoor het hoofdstuk Wonen, Welzijn en Zorg.
denken valt aan meergeneratiewonen, erfdelen, pre-
(verplaatsbaar), het kan gaan om verhuur die tijdelijk van
mantelzorgwoningen en woongemeenschappen. De markt
aard is, of om een combinatie van beide. We zetten in op
moet dit oppakken. De gemeente kan hier faciliteren door
transformatiepanden en modulaire verplaatsbare
middel van verruiming van beleid met betrekking tot wonen
woonunits in en direct aangrenzend aan de kernen met
en zorg, maar kan ook de regie nemen zodra de uitvoering
voorzieningen. Momenteel worden er samen met de
achterblijft. H3 BESCHIKBAARHEID VAN WONINGEN
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 35
REFERENTIEBLAD – WOONVORMEN Voeg unieke woonproducten toe Een veelgehoord geluid vanuit het veld is de behoefte aan
Woontrends voor ouderen
Woontrends voor kleine huishoudens
unieke woonproducten waarmee je nieuwe groepen naar
Hollands Kroon kunt trekken en meer diversiteit in de Compacte woningen
dorpen krijgt. Zo zijn er in Hollands Kroon al mooie voorbeelden, maar kan er ook nog meer gedaan worden. Patiowoningen met kleine tuin
Woontrends voor duurzaam wonen
Mixen van typen of doelgroepen Pop-up-house
Kangoeroewoningen ‘Friends-woningen’
Huur en koop in één gebouw* Tiny houses
Wonen op het water
Polderhofje (Anna Paulowna)
Knarrenhof
Sociale huur, middenhuur en koop bij elkaar
* Wijs wel zo veel mogelijk toe aan leefstijlen met vergelijkbare ‘normen en waarden’. De praktijk laat zien dat mixen van leefstijlen in één portiek of rond één pleintje / groene ruimte tot botsingen kan leiden.
H3 BESCHIKBAARHEID VAN WONINGEN
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 36
ZORGEN DAT HET LUKT Dit betekent iets voor onze organisatie
Een goed samenspel met ontwikkelaars
De gemeente legt de lat hoog. We hebben een cijfermatig
Ontwikkelende partijen zijn nodig om woningen toe te
hoge ambitie, maar vooral ook een hoge ambitie om de
voegen. We werken graag met hen samen, binnen
leefbaarheid te verbeteren. De gemeentelijke organisatie is
spelregels.
Initiatiefnemers stimuleren
niet ingericht op de toename van plannen die gaan komen.
‐
Als gemeente steken wij energie in de werkrelatie met
We gaan als gemeente verder uitwerken hoe we
De afgelopen jaren heeft Hollands kroon tussen de 125 en
ontwikkelaars. Die relatie zien we als wederkerig:
kleinschalige wooninitiatieven kunnen ondersteunen. Zo
200 woningen per jaar opgeleverd. Om 3.200 woningen in
wanneer marktpartijen mede vanuit het
kunnen we als gemeente niet de hele woningbouwopgave
2030 opgeleverd te hebben is het nodig om dit meer dan te
maatschappelijke belang denken en werken, geeft dat
zelf opstarten en uitwerken. We hebben hier dus de hulp
verdubbelen. Dit betekent voor ons dat er binnen de
aanleiding voor een coöperatieve houding van de
van initiatiefnemers bij nodig. De provincie Drenthe heeft al
organisatie wat moet veranderen. Om een actieve regierol
gemeente.
een ondersteuning voor kleinschalige woonvormen. De
We gaan corporaties vanaf het begin betrekken bij
provincie Noord-Holland heeft deze regeling niet. Wij willen
versterking van de gemeentelijke capaciteit op het thema
plannen. We verwachten dat ontwikkelaars hetzelfde
deze groep aanvullend stimuleren. Een groep inwoners, die
wonen, samenwerking met andere partijen en slimme
doen.
een collectief vormen, kan bij een initiatief voor een
Voorzienbaarheid in plannen. We geven vooraf aan wat
kleinschalige woonvorm een startbudget in de vorm van
thema wonen van de provincie. Het is zaak om te
wij vragen aan ontwikkelende partijen. De
een renteloze lening aanvragen van maximaal € 5.000.
monitoren en tussentijds te kunnen bijsturen. Daarom zal
omgevingsvisie, welstandsnota en deze woonvisie
Daarnaast gaan we met de provincie Noord-Holland in
het college elk jaar een uitvoeringsagenda voor de
geven mee welke afwegingen gemaakt worden. In
gesprek over het Impulsteam wonen. Dit team kan door de
woonvisie opstellen, waarin we prioriteiten stellen en
gevallen van ontwikkelingsplanologie (specifieke
provincie heen kleine initiatieven voorzien van kennis. We
waarvan we de uitvoering jaarlijks zullen evalueren.
plekken) kunnen daar eisen bij komen, bijvoorbeeld
willen hier gebruik van maken. De kleinschaligheid is van
over groen of parkeren. Deze werkwijze helpt partijen
belang omdat we geen grote woonwijken in het
bij het doen van een passende investering, passend bij
dorpslint/buitengebied willen.
waar te maken is organisatiekracht nodig. Dat vraagt om
benutting van bijvoorbeeld de ambtelijke capaciteit op
‐
‐
‐
We voeren actief grondbeleid. We staan op gelijke voet met een ontwikkelaar of pakken zelf de actieve rol.
de kosten en potentiële opbrengsten op een locatie. H3 BESCHIKBAARHEID VAN WONINGEN
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 37
4
BETAALBAARHEID VOOROP “Er moeten voldoende woningen beschikbaar zijn/komen voor de jeugd. We moeten leegloop zien te voorkomen, wat direct weer z'n invloed heeft op voorzieningen. Als de jeugd betaalbaar kan wonen, zullen zij zeker hier blijven wonen.” - Inwoner van Breezand -
IN HET KORT De afgelopen tijd is wonen voor veel mensen duurder en
prijscategorieën en percentages haalbaar zijn en de
Acties en keuzes
minder toegankelijk geworden. Dit blijkt ook duidelijk uit de
bedragen worden jaarlijks vastgesteld op basis van de
-
vragenlijst. Energielasten stijgen, het kost steeds meer om
gemeentelijke grondprijsbrief
een woning te kopen en de wachtlijsten bij corporaties zijn
We zetten, samen met de corporaties, in op het bouwen van +945 sociale huurwoningen;
-
Alle plannen van 3 of meer woningen moeten 30%
lang. Samen met corporaties, ontwikkelaars en sociale
Middenhuur: prijs-kwaliteit
partners proberen we wonen voor iedereen betaalbaar te
In de vrijesectorhuur is er een kleine vraag naar
sociale huur bevatten,
houden.
huurwoningen. Dit kan naast de koop- en sociale
huurwoningen aan de markt over tenzij corporaties dit
huurmarkt een gewenste aanvulling zijn. Qua opgave is
willen realiseren (minimaal 5% van het totaal);
-
We laten het toevoegen van ca. 160 midden- en vrije
Voldoende sociale huur
deze kleiner dan koop/sociale huur. Het bedraagt minimaal
-
We willen 2.045 koopwoningen realiseren;
We staan voor voldoende sociale huurwoningen voor
5% van het totale programma.
-
15% van de nieuwbouw koop wordt gebouwd t/m €
mensen die hierop zijn aangewezen. We houden vast aan
250.000 en 15% van € 250.000 t/m € 350.000 (samen
de doelen die gesteld zijn in het coalitieakkoord. Zie
Ondersteunen van starters
daarvoor ook het kader op p.9.
We ondersteunen starters, in de huur en in de koop. Ook
Koop: nadruk op betaalbaarheid
woningbouweigenaren bij overdracht een impuls om de
mensen met beroepen waar veel vraag naar is.
woning te verduurzamen en te verbeteren; -
zetten in op minimaal 30% van het woningbouw-
Arbeidsmigranten
programma in de ‘betaalbare’ koop tot de € 350.000. Het
Arbeidsmigranten is een bijzondere, en grote doelgroep
streven van de gemeente is het realiseren van 15% in de
binnen onze gemeente. We dragen zorg voor voldoende
zeer betaalbare categorie (tot € 250.000). We zetten
huisvesting, ook voor deze belangrijke groep mensen.
de bestaande woningvoorraad. We evalueren elk jaar of de
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
We zetten in op doorstroming en geven nieuwe
hebben we speciale aandacht voor lokale zoekenden en In de koop is er veel vraag naar betaalbare woningen. We
beschikbare instrumenten in, bij nieuwbouw, maar ook in
30% betaalbare koop); -
We houden betaalbare woningen beschikbaar voor de koopdoelgroep door: een antispeculatie-beding bijvoorbeeld met Koopgarant.
-
We helpen huurstarters door het toevoegen van veel
sociale huurwoningen; -
We werken aan een nieuw arbeidsmigrantenbeleid en het huisvestingsbeleid dat hierbij hoort.
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 39
SOCIALE HUUR +945 WONINGEN De grote spanning op de woningmarkt maakt de toestroom
Voor alle nieuwbouwplannen vanaf 11 woningen geldt
naar de koopmarkt moeilijker, en de actuele rentestijgingen
daarom ook dat 30% sociale huur moet zijn, gebouwd door
en koopkrachtdaling maakt dat nog meer mensen
corporaties. Hiermee dragen we ook bij aan de landelijke
aangewezen zijn op sociale huurwoningen. In onze visie
opgave.
voor Hollands Kroon bouwen we om de leefbaarheid te versterken, voorzieningen te behouden en iedereen een
Relatie Woondeal
geschikte plek te geven. De corporaties zien we daarin als
Hollands Kroon heeft regionale afspraken gemaakt om
een belangrijke partner. We willen in alle kernen hetzelfde
meer te bouwen dan de 1.375 die uit het marktonderzoek
Bouwprogramma sociale huur
Reguliere ambitie
Extra ambitie Woondeal
Anna Paulowna
60
+120
Breezand
20
Den Oever
10
Hippolytushoef
30
Middenmeer
30
aandeel sociale huur toevoegen. Zo voorkomen we dat er
blijkt. Voor zowel de eigen behoefte van 1.375 als de
eenzijdige clusters ontstaan.
regionale behoefte zet Hollands Kroon in op het realiseren
‘t Veld
15
van minimaal 30% van de woningen in de sociale huur. Wij
Wieringerwaard
10
In de sociale huur grote vraag
doen dit om doelgroepclustering te voorkomen in de
Wieringerwerf
90
+60
60
+300
We zien binnen onze gemeente een grote opgave als het
overtuiging dat dit leidt tot gebalanceerde buurten. Hier
Winkel en Nieuwe Niedorp
gaat om betaalbaar bouwen. Het toevoegen van sociale
past dus ook bij dat in alle kernen of clusters van kernen
Woondorpen noordoost
maatwerk
huurwoningen speelt daarin een belangrijke rol. De hoge
hetzelfde aandeel sociale huur wordt gebouwd.
Woondorpen noordwest
maatwerk
druk op de sociale huur is terug te zien in de
Woondorpen oost
20
monitoringscijfers van de corporatie. Ook het
Woondorpen zuidwest
25
woningbehoefteonderzoek wijst op een toenemende druk op en een grote vraag naar sociale huur. Waar in het verleden de nadruk lag op renovatie is inmiddels voor
+75
390
+555
TOTAAL: +945 SOCIALE HUURWONINGEN
corporaties woningen toevoegen een kerntaak geworden.
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 40
SOCIALE HUUR 30% BIJ NIEUWBOUW DE STANDAARD 30% sociale huur in alle plannen
sociale grondprijs voor sociale huurwoningen welke is
We beginnen bij de dorpen waar nog geen concrete
Landelijk is 30% sociale huur de streefvoorraad. Momenteel
vastgelegd in de grondprijzenbrief. Als sprake is van
locaties in beeld zijn. Bij ontwikkeling houden we oog voor
is 22,5% van de voorraad in Hollands Kroon sociale huur.
sociale huurwoningen in een woningbouwproject van
balans in de voorraad op kernniveau. Waar al (te) veel
We hebben ambitie om dichter naar de 30% toe te groeien.
een particulier of ontwikkelaar, dan leggen we vast dat
sociale huur is, en de grenzen van de draagkracht zijn
We doen dit op de volgende manieren:
de ontwikkelende partij de gronden bestemd voor
bereikt sturen we bij.
‐
Plannen van 3 of meer woningen worden verplicht om
sociale woningbouw conform de sociale grondprijs in
minimaal 30% sociale huur op te nemen. Op deze
onze grondprijzenbrief aan de corporatie doorlevert
Leefbaarheid moet omhoog op sommige plekken
manier streven we naar diversiteit en menging van
tenzij de ontwikkelende partij en de corporatie daar
We gaan met de corporaties in gesprek over wat er nodig
samen andere afspraken over vastleggen.
is om de leefbaarheid van wijken en buurten te verbeteren,
Als gemeente bewaken we dat in alle dorpen gestreefd
en waar kwetsbare buurten zijn. Concreet zetten we meer
huur moet daarbij ook een uitgangspunt blijven. Echter
wordt naar de aantallen zoals op pagina 27 en 28
in op ontmoetingsplekken en zorgen we voor een betere
willen we hier kleine plannen niet frustreren met harde
beschreven. Deze getallen zijn netto toevoeging: sloop
mix in de wijken.
eisen. Wanneer realisatie van sociale huur in een plan
en verkoop moeten gecompenseerd worden.
producten binnen projecten en plannen. ‐
Bij kleine plannen kijken we wat haalbaar is. Sociale
niet mogelijk blijkt vragen we om een bijdrage in een vereveningsfonds (wordt uitgewerkt in nota
‐
‐
In de prestatieafspraken wordt bovenstaande
Flexibiliteit bij transformatie
uitgewerkt en vastgelegd.
Bij het transformeren van bestaande panden naar
kostenverhaal). Zie voor uitleg over de werking van ‐
‐
woningen gaan we flexibeler om met de ‘30% sociale
een vereveningsfonds de bijlage.
Locaties
huur’-regel. Een initiatiefnemer moet dan wel duidelijk
Bij grote woningbouwplannen kijken we hoe we het
Onze plannen zijn nu nog te veel gericht op het toevoegen
kunnen aantonen dat transformatie niet haalbaar is bij het
vereveningsfonds kunnen gebruiken om meer dan 30%
van woningbouw in de grote kernen, ook voor sociale huur.
realiseren van 30% sociale huur of een afdracht aan het
sociale huur te realiseren. Zo compenseren we het
Dit moet anders. We gaan actief in de kleinere kernen
vereveningsfonds. Zo voorkomen we dat leegstaande
gebrek aan sociale huur bij kleine ontwikkelingen.
zoeken naar geschikte woningbouwlocaties. Middels de
panden in de gemeente niet aangepakt worden.
Als we zelf grondeigenaar zijn dan hanteren we een
dorpsagenda’s proberen we hier ook invulling aan te geven.
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 41
SOCIALE HUUR GEMEENTE EN CORPORATIE SAMEN De gemeente helpt de corporaties
sociale woningbouw conform de sociale grondprijs in
Om woningen toe te kunnen voegen, bieden we hulp aan.
onze grondprijzenbrief aan de corporatie door levert
Prestatieafspraken zijn wederkerig: gemeente, corporaties
Het gaat om plekken, financiële randvoorwaarden en
tenzij de ontwikkelende partij en de corporatie daar
en huurdersorganisaties stellen deze samen op en we
soepele procedures. De gemeente draagt hieraan als volgt
samen andere afspraken over vastleggen.
hebben allen een rol in de uitvoering.
bij: •
•
•
Bij elke ontwikkeling van meer dan 11 woningen is
Prestatieafspraken
Lokale bevolking aan zet?
30% sociale huur voorwaarde, ongeacht eigendom van
In prestatieafspraken gaan we in op het voorraadbeleid van
Lokale initiatieven (van huidige inwoners van een dorp
grond of vastgoed. Dit leggen we vast en monitoren dit
corporaties. Onze wensen:
bijvoorbeeld) voor woningbouw richten zich vaak op het
gedurende (fases van) het project.
•
Bij vervanging: vroeg onderling afstemmen. Bij
betaalbare segment, met dikwijls sociale huur als
We nemen corporaties bij plannen vanaf het begin
vervanging gaan we vroeg in gesprek, zodat dat
onderdeel. Het heeft onze voorkeur dat een al actieve
mee. We eisen dit ook bij ontwikkelaars.
andere ambities gelijktijdig een plek krijgen, zoals
corporatie hier een rol in pakt indien mogelijk.
We stemmen met de corporaties procedures tijdig af
herinrichting van de woonomgeving of verdichting.
en voorkomen onnodige stappen of overlap daarin,
•
Verkoop van sociale huur: ja, mits. Verkoop van sociale
Regionale afspraken maken
zoals toetsing van plannen aan het Bouwbesluit.
huurwoningen dient doelen: verandering van de
We ambiëren een gelijk speelveld met de omliggende
Door het gemeentelijke grondbeleid. Als we zelf
voorraadsamenstelling van corporaties, vrij maken van
gemeenten in hoe de schaarste en woningzoekenden
grondeigenaar zijn dan hanteren we een sociale
financiële middelen voor investeringen, toevoegen van
verdeeld worden en we willen hierover afspraken maken
grondprijs voor sociale huurwoningen welke is
betaalbare koop. Verkoop van woningen vindt altijd in
met de omliggende gemeenten. Lukt dit echter niet, dan
vastgelegd in de grondprijzenbrief. Als sprake is van
goed overleg plaats en kan alleen als het financieel
kunnen we in samenwerking met de corporaties in de
sociale huurwoningen in een woningbouwproject van
nodig is of de ‘dorpsdoelen’ behaald worden via
sociale huur de maximale ruimte pakken om sociale
een particulier of ontwikkelaar, dan leggen we vast dat
compenserende bouw van sociale huur. We leggen dit
huurwoningen toe te wijzen aan lokale woningzoekenden.
de ontwikkelende partij de gronden bestemd voor
vast in de prestatieafspraken
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
•
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 42
MIDDEN- EN VRIJE HUUR AANDACHT VOOR PRIJS-KWALITEIT Kleine behoefte, moeilijk te meten
Kansrijke plekken en lokale initiatieven
We zien dat er op meerdere plekken in de gemeente
We zien kansen voor huur boven de € 879,66 in de
behoefte is aan midden- en vrije huur. Dit dekt ook het gat
gemeente op plekken die goed bereikbaar zijn of plekken
dat is ontstaan tussen de sociale huur- en koopsector. De
met een hoog voorzieningenniveau. Ook in andere kernen
echte vraag naar midden- en vrije huur laat zich moeilijk
zien we behoefte. Specifieke producten voor ouderen en
meten, zo bleek ook uit het woningbehoefteonderzoek.
zorgbehoevenden lenen zich voor midden- en vrije huur.
Daar kwam een behoefte uit van 7% van de
Ook dienen lokale initiatieven zich aan, waar soms mooie combinaties met bijvoorbeeld transformatie mogelijk zijn.
ongeveer 5%*, ook omdat de ambitie hoger is dan de
Denk aan oude schoolgebouwen of boerderijen. In principe
behoefte uit het woningbehoefteonderzoek. Echter blijven
staan wij welwillend tegenover dit soort plannen, maar zijn
we constant de vraag monitoren.
wel kritisch: •
Juiste product wel gewild We zien ook dat het juiste product op de juiste plek in de midden- en vrije huur wel gewild is. We laten het realiseren
•
Welstandcriteria gelden overal, hier ook;
Middenmeer ‘t Veld Wieringerwaard Wieringerwerf
Woondorpen noordoost
in.
Woondorpen noordwest
We houden daarom overal 5% aan, maar zien dit vooral als
in de middenhuursector. We zien namelijk ook dat
een richtgetal over de hele gemeente.
corporaties al een grote opgave hebben als het gaat om
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Den Oever Hippolytushoef
In de doelgroepenverordening gaan we hier nader op
corporaties in gesprek over wat zij kunnen en willen doen
bestaand vastgoed.
Breezand
Betaalbaarheid op de lange termijn moet geborgd zijn.
We kijken vooral naar kwaliteit en minder naar aantallen.
* Van de 40% woningen in de vrije sector (35% koop > € 350.000 en 5% huur >
Extra ambitie Woondeal ++
Anna Paulowna
Winkel en Nieuwe Niedorp
deels aan de vrije markt over, maar we gaan ook met
het toevoegen van sociale huur en het verduurzamen van
Reguliere ambitie
Maatwerk
nieuwbouwopgave. We gaan in de woonvisie uit van
Bouwprogramma midden- en vrije huur
+
+ +++
Woondorpen oost Woondorpen zuidwest
65
+95
TOTAAL: + CA. 160 MIDDENHUURWONINGEN
€ 879,66) moet 12,5% vallen in de categorie ‘betaalbaar’ volgens het rijk. Dit betekent koop < € 390.000 en huur < € 1.100 (prijspeil 2024).
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 43
KOOP NADRUK OP BETAALBAARHEID Hollands Kroon, daar moet iedereen fijn kunnen wonen,
dit soort woningen. Concreet betekent dit:
ook met een kleine portemonnee. We willen daarom veel
-
15% t/m € 250.000
betaalbare woningen toevoegen. Dit doen we in de sociale
-
15% van € 250.000 t/m € 350.000
huur, midden- en vrije huur, maar ook in de koop. Ook hier
-
35% boven de € 350.000*
heeft elke kern of cluster van kernen hetzelfde aandeel koop en specifiek ook betaalbare koop.
Ook veel behoefte aan ruime gezinswoningen Naast het betaalbaar bouwen, is er ook behoefte aan
Betaalbaar bouwen
gezinswoningen. 35% van de totale nieuwbouwopgave
We bouwen 30% van onze nieuwbouwopgave onder de €
wordt gebouwd in de koopklasse boven de € 350.000. Dit
350.000. Zo bouwen we bijna duizend woningen in de
betekent ruimere appartementen, hoek- en rijwoningen,
klasse ‘betaalbaar’. We zien echter in de praktijk dat de
twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen. Het
grens van € 350.000 voor veel huishoudens niet betaalbaar
bouwen van ruimere woningen zorgt er ook voor dat er
is. Een stel met een modaal inkomen, zonder andere
meer betaalbare woningen in de bestaande voorraad
schulden, kan dit bedrag net lenen. Verdien je beiden €
vrijkomen.
30.000 bruto per jaar, dan kan je ongeveer € 270.000 lenen (prijspeil december 2023). We zetten daarom niet
Kwaliteitseisen
alleen in op het toevoegen van woningen onder de
We werken verder uit welke kwaliteitseisen horen bij de
€350.000, maar juist ook voor woningen onder de
verschillende prijsklassen. Zo zorgen we dat betaalbare
€250.000. Daarmee willen we ook uitvoering geven aan de
woningen op termijn courant blijven en daardoor dus
motie ‘betaalbare woningen’ van 3 november 2022. Echter
langer mee gaan en duurzamer zijn.
zijn er ook in de bestaande voorraad al betaalbare
* Van de 40% woningen in de vrije sector (35% koop > € 350.000 en 5% huur >
woningen. Op pagina 46 gaan we in op het ‘vrijspelen’ van H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Bouwprogramma koop
Reguliere ambitie
Extra ambitie Woondeal
Anna Paulowna
130
+260
Breezand
40
Den Oever
25
Hippolytushoef
70
Middenmeer
70
‘t Veld
35
Wieringerwaard
25
+165
Wieringerwerf
195
+130
Winkel en Nieuwe Niedorp
130
+650
Woondorpen noordoost
20
Woondorpen noordwest
15
Woondorpen oost
40
Woondorpen zuidwest
50
840
+1.205
TOTAAL: +2.045 KOOPWONINGEN
€ 879,66) moet 17,5% vallen in de categorie ‘betaalbaar’ volgens het rijk. Dit betekent koop < € 390.000 en huur < € 1.100 (prijspeil 2024).
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 44
KOOP NADRUK OP BETAALBAARHEID Verder gaan dan de landelijke doelstellingen
naar innovatieve bouwmethodes die kosten drukken.
economische binding voorrang geven op 50% van de
In lijn met de ambitie in de sociale huur, sluiten we ook in
Mochten woningen dan nog te duur blijken, kunnen we
nieuwbouw tot de (landelijke) betaalbaarheidsgrens. Zo
de koopsector aan op de landelijke doelstellingen. Voor
kijken naar de grondprijs (indien gemeente eigenaar is).
krijgt de lokale starter meer kans op de woningmarkt, maar
Hollands Kroon betekent het dat 30% van het
We willen deze woningen voor een lange tijd betaalbaar
zorgen we er ook voor dat huishoudens uit Hollands Kroon
nieuwbouwprogramma bestaat uit koopwoningen die voor
houden door een anti-speculatiebeding.
makkelijker doorstromen binnen de gemeente. Zo komen er
maximaal € 350.000 verkocht zullen worden. We zetten in
hopelijk ook weer betaalbare woningen in de bestaande
op meer woningen in de zeer betaalbare categorie. We
Ook bouwen voor doorstroming
voorraad vrij. We stimuleren dat deze woningen
bouwen 15% van de woningen onder de € 250.000 en
Naast het toevoegen van veel woningen onder de €350.000
verduurzaamd en verbeterd worden bij overdracht en
15% tussen de € 250.000 en € 350.000. We kijken hierbij
willen we ook mensen met een lokale (gemeenteniveau) of
geven onze bestaande voorraad zo een tweede jeugd.
DOORSTROMING OP
WONING AANPAKKEN
GANG BRENGEN
VERBINDING ZOEKEN
FOCUS OP LOKALE
STARTERS EXTRA
MET ENERGIELOKET
WONINGZOEKENDEN
HELPEN
We verleiden huishoudens om te
Het verhuismoment is het ideale moment om de
We leggen ook de verbinding met ons
We zorgen dat lokale
Specifiek voor starters komen we met
verhuizen, met aantrekkelijke
woning goed aan te pakken. Makelaars,
energieloket en de daaraan verbonden
woningzoekenden meer kansen krijgen
aanvullende stimulansen, zie volgende
op de woningmarkt.
pagina
nieuwbouwwoningen of
hypotheekverstrekkers en lokale aannemers kunnen
initiatieven, zoals beschreven in
levensloopgeschikte alternatieven nabij
een rol spelen in het tijdig informeren over wat er
hoofdstuk 5.
voorzieningen en in de wijken.
kan, hoe dat werkt, en hoe dat betaalbaar te maken is. Er kan al veel. We gaan met hen in gesprek.
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 45
STARTERS EEN ZETJE IN DE RUG GEVEN Lokale woningzoekenden makkelijker helpen aan
-
Op eigen grondposities geven we vooraf aan welke
een kans hebben op een woning;
een woning
doelgroepen, producten en kwaliteitseisen we stellen
Aanvullend hebben we oog voor personen met belangrijke
We zien dat starters het erg lastig hebben op de
waaraan ontwikkelende partijen moeten voldoen.
beroepen waar een tekort aan is. We koppelen hier de
We zetten onze starterslening voort. De organisatie
woonvraag aan de arbeidsmarkt. We werken dit uit in ons
de sociale huur en de koopmarkt. Dit proberen we op te
hiervan is ondergebracht bij SVN.nl. Criteria voor onze
omgevingsplan.
lossen door veel woningen bij te bouwen in lage
starterslening zijn onder meer: maximaal 30 jaar, voor
prijsklassen, zowel in de koop- als huurmarkt. Dat deze
woningen tot 75% van de NHG-grens (€ 435.000,
woningen straks gebouwd zijn, betekent niet direct dat ze
prijspeil 2024), maximaal € 35.000 of 20% van de
ook voor starters beschikbaar zijn.
aankoopsom en verbeter- of meerwerkkosten kunnen
woningmarkt. Zo zit er momenteel een te groot gat tussen
-
worden meegerekend. We gaan koopstarters helpen: -
Door de bouw van kleine, maar geschikte, woningen
We helpen huurstarters:
op compacte kavels – bij het veranderen van de
-
woonvraag, zoals een groter gezin, zal doorstroming
mate middenhuurwoningen over de hele gemeente. Zo
nodig zijn; -
Door toepassing van innovatieve bouwmethodes die de
verwachten we dat de wachttijden afnemen; -
kosten drukken; -
Door het maken van regionale afspraken zodat de kansen van huurders overal gelijk zijn en de druk op
We houden betaalbare woningen beschikbaar voor de doelgroep door een antispeculatie-beding bijvoorbeeld
Door het toevoegen van veel sociale huur en mindere
Hollands Kroon lichter wordt; -
We gaan met corporaties in gesprek over het
met Koopgarant. We gaan onderzoeken of aanleiding is
toewijzingsbeleid en wat daarin mogelijk is. Ook
om zelfbewoningsplicht en zo ja op welke manier;
monitoren we samen het beleid, zodat alle groepen
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 46
BIJZONDERE DOELGROEPEN Bijzondere doelgroepen
Urgent woningzoekenden
Aandachtsgroepen
Niet iedereen past in het standaard plaatje van een eigen
Wij hebben een urgentieverordening vastgesteld. Door
In de landelijke programma’s ‘Een thuis voor iedereen’ en
koop- of huurwoning. En soms is meer nodig dan alleen
middel van deze verordening wordt voorrang gegeven in de
‘Wonen en Zorg voor ouderen’ staat dat alle gemeenten
een woonplek. Levensfase, status, gezondheid of
sociale huur aan woningzoekenden die met spoed
vanaf 2023 regionale afgestemde integrale woonzorgvisies
persoonlijke voorkeuren vragen om ander soort
woonruimte nodig hebben. Statushouders vallen niet onder
maken voor alle aandachtsgroepen en ouderen. De
oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan studenten, mensen met
de urgentieregeling. Het huisvesten van statushouders gaat
woonzorgvisies worden onderdeel van het
een fysieke beperking of bewoners van woonboten. Om
via de reguliere gemeentelijke taakstelling. De huidige
volkshuisvestingsprogramma, zoals dat is aangekondigd in
prettig en betaalbaar wonen ook voor deze doelgroepen
urgentieverordening voldoet niet aan de aangekondigde
het wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting. De
mogelijk te maken, werken we per doelgroep met aparte
landelijke verplichting om een urgentieverordening met
woonzorgvisie brengt de woonbehoefte en -opgave per
actieplannen. We herkennen de volgende bijzondere
verplichte urgenten te hanteren en te verankeren in een
aandachtsgroep in kaart. De regionale woonzorgvisie zal in
doelgroepen, die druk op de woningmarkt leggen:
huisvestingsverordening. De Wet versterking regie
2025 worden vastgesteld.
volkshuisvesting geeft een opsomming van de categorieën •
Spoedzoekers
verplichte urgenten. Gemeenten mogen dit overzicht
•
Huisvesting kwetsbare doelgroepen
aanvullen. Er wordt een regionale huisvestingsverordening
•
Statushouders
met urgentieregeling vastgesteld.
•
Oekraïense vluchtelingen
•
Arbeidsmigranten
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 47
EXTRA AANDACHT VOOR ARBEIDSMIGRANTEN Het nieuwe arbeidsmigrantenbeleid loopt parallel aan het
maatschappij. Ook zien we dat de vraag naar kundige
traject van de woonvisie. We gaan anders met het
geschoolde arbeidskrachten toeneemt, ook binnen onze
vraagstuk rondom arbeidsmigratie om dan enkele jaren
gemeente. Deze verschuiving van sectoren, maar ook de
geleden. We zien arbeidsmigranten als mensen met
doorgroeimogelijkheden van arbeidsmigranten op de
dromen, behoeften en verlangens. We moeten hier dan ook
arbeidsmarkt, kan een reden zijn voor een perspectief voor
een structurele passende oplossing voor vinden.
een langdurig verblijf en vestiging en daardoor ook een
Arbeidsmigranten zijn onderdeel van onze samenleving. We
ander type verblijfsplek dan waar wij voorheen van
houden in onze woningbouwstrategie rekening met de mid-
uitgingen. Daarom is het ons voornemen om huisvesting
stay (6 maanden tot 3 jaar) en de long-stay (langer dan 3
voor arbeidsmigranten voor de zogeheten mid-stay (6
jaar).
maanden tot 3 jaar) en long-stay (langer dan 3 jaar) arbeidsmigranten aanvullend op te nemen in onze reguliere
In eerder beleid is gekozen om huisvesting mogelijk te
woningbouwplannen. Daarnaast onderzoeken we de
maken bij agrarische bedrijven en op bedrijventerreinen.
mogelijkheden of we logieshuisvesting zelf of door derden
Provinciaal beleid maakt dat laatste voor maximaal 10 jaar
kunnen laten ontwikkelen en (laten) exploiteren.
mogelijk, waardoor ondernemers aangeven dat het op die
locaties niet rendabel is om huisvesting te realiseren. Daarnaast zien wij inhoudelijk een aanleiding om naar alternatieven voor deze vorm van huisvesting te zoeken. Bijkomend argument hiervoor is dat door arbeidsmigranten op grotere afstand van de samenleving te huisvesten, de kans grotere is dat zij niet integreren in onze lokale bron: Noordhollands Dagblad
H4 BETAALBAARHEID VOOROP
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 48
5
DUURZAME KWALITEIT “Ik verwacht dat de gemeente met mij meedenkt hoe ik kan verduurzamen.” - Inwoner van Nieuwe Niedorp -
IN HET KORT Duurzaam wonen
om inwoners te ondersteunen, waaronder ons energieloket.
Acties en keuzes
Hollands Kroon beweegt actief naar een duurzame
We zetten ons in om ook die groep te bereiken.
-
samenleving. Duurzaam bouwen hoort hier ook bij. Het
subsidies) particuliere eigenaren om hun woning te
gaat hier om woningen, maar ook manier van wonen,
Duurzame nieuwbouw
manier van bouwen en waar we kiezen om te investeren.
Bij woningen die we toevoegen streven we hoge
Hollands Kroon heeft een hoge duurzaamheidsambitie. Om
duurzaamheidsambities na. We volgen qua energie-eisen
dit te halen willen we de CO₂ -uitstoot van woningen op
het bouwbesluit maar stimuleren ontwikkelaars om met
netto nul krijgen. Daarnaast zullen ook nieuwe woningen
ambitieuzere plannen te komen. Dit kan gaan over de
op termijn CO₂-neutraal gebouwd moeten worden.
manier van bouwen (biobased, circulair) of over een zeer
verduurzamen; -
warmtevraag overblijft (bijvoorbeeld Passivhaus).
We onderzoeken de mogelijkheid van een pilot voor een nieuwbouwwijk waar 100% lokaal energie wordt opgewekt en opgeslagen;
-
In de nieuwbouw sluiten we aan bij het bouwbesluit qua duurzaamheidseisen. Daarnaast sluiten we aan bij
ambitieuze bouwmethode waarmee een zeer lage Landelijke doelen
We stimuleren (met informatievoorziening en
het convenant toekomstbestendige woningbouw; -
Sinds in 2015 het Klimaatakkoord van Parijs is vastgesteld,
We bouwen vanuit de kansen en beperkingen van locaties. We verwerken de consequenties hiervan in
volgde landelijke regelgeving en verdere doorvertaling naar
Bouwen vanuit de omgeving
provincies, regio’s en gemeenten. Ook gemeentelijk hebben
We ontwikkelen woonomgevingen integraal, kijken naar
we al stappen gezet. We bouwen daar op voort.
klimaatadaptatie (wateroverlast, hittestress),
onze plannen; -
pilotproject met gebruik van lokale biobased
bereikbaarheid, parkeerdruk en natuurinclusiviteit. Duurzame bestaande woningen
Hiernaast motiveren we door onze plannen inwoners om
Een van onze hoofddoelen is dat woningen in onze
actieve mobiliteit te beoefenen en stimuleren hiermee de
gemeente versneld energiezuiniger worden. Dit betekent
gezondheid.
We bouwen CO₂-neutraal waar mogelijk en starten een bouwmaterialen;
-
We tekenen het convenant toekomstbestendige woningbouw
dat er een grote opgave is in de bestaande woningvoorraad. We zetten een groot aantal middelen in
H5 DUURZAME KWALITEIT
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 50
ONZE VISIE OP VISIE DUURZAAM WONEN Onze visie op duurzaam wonen
We weten immers dat we later spijt krijgen van de
wijken en er aandacht is voor de biodiversiteit. Dit betekent
We staan als Hollands Kroon voor een duurzame
duurzaamheidsambities die we nu laten liggen. Daarom
dat wij bouwen vanuit de omgeving, in harmonie en niet de
woningvoorraad. Hier bewegen we ook naartoe. Zo zijn
beter goed dan half. We gaan daarom het convenant
natuur en omgeving naar onze hand zetten.
corporaties druk met verduurzamen van hun
toekomstbestendige woningbouw ondertekenen. Daarnaast
woningvoorraad en stimuleren wij particulieren om hun
liggen er nog een aantal andere opgaven, namelijk een
Samenwerken met agrarische sector
woning te verduurzamen. We gaan dan ook door met de
groot woningtekort, waarbij we als gemeente graag
Het zou mooi zijn, als we duurzaam bouwen, dat we de
subsidies die we al hebben. Het doel: een duurzame
bijdragen aan een oplossing en de noodzaak om meer
bouwmaterialen ook uit de omgeving halen. We gaan,
woningvoorraad en lagere energielasten.
betaalbare woningen te bouwen. Duurzaam bouwen
samen met de agrarische sector, kijken of we dit vorm
vergroot de aantrekkelijkheid van woningen. Als dit ten
kunnen geven. Zo kunnen we bijdragen aan onze duurzame
Duurzame bestaande woningen
koste gaat van betaalbaarheid, zal zo veel mogelijk gezocht
doelstellingen en kunnen we een voorbeeld zijn voor
In de bestaande woningvoorraad ligt er zowel voor
worden naar koppelkansen, zodat woningen in het gebruik
andere gemeenten. Als het ergens zou moeten kunnen, dan
particulieren als voor corporaties nog een opgave om te
zuiniger worden, denk hierbij aan wateropslag, gebruik van
is het in Hollands Kroon.
verduurzamen. We weten dat voornamelijk oude woningen
grijswater, werken met een energiecollectief en het
in het buitengebied energetisch van slechte kwaliteit zijn.
inzetten van landelijke energiesubsidies. Op de volgende
Omgaan met netcongestie
Dit zijn woningen die vaak een grote inhoud hebben en
pagina’s gaan we in op hoe we onze bestaande en nieuwe
De congestie op het stroomnet kan belemmerend werken
daarom ook hoge energielasten.
woningvoorraad verduurzamen.
voor woningbouw. We gaan kijken hoe we hier slimmer
Duurzaam nieuwbouwen
Ook de omgeving toekomstbestendig maken
energie op te wekken en in een gesloten systeem te
Alles wat we nieuw bouwen moet al voldoen aan de eisen
We staan in Hollands Kroon niet alleen voor duurzame
gebruiken en lokaal op te slaan.
voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). Daar
woningen, maar ook een woonomgeving die klaar is voor
bovenop willen we kijken hoe we als gemeente onze
toekomstige uitdagingen. We zorgen dat onze kernen niet
nieuwbouw nog duurzamer kunnen maken.
te warm worden, het regenwater een plek krijgt in de
mee om kunnen gaan, bijvoorbeeld door onze eigen
H5 DUURZAME KWALITEIT
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 51
KADER: LANDELIJKE DOELEN Klimaatakkoord Parijs Aan het klimaatakkoord uit 2015 doen bijna 200 landen
warmtevoorziening, wetgeving en ondersteuning. •
De Individuele aanpak is gericht op het wegnemen van
mee. Het is gericht op het beperken van de
belemmeringen, duidelijkheid geven over wat er kan,
klimaatverandering. Het heeft ook gevolgen voor landelijk
verduurzamen voor iedereen betaalbaar maken. Voor
beleid voor de gebouwde leefomgeving.
individuele huiseigenaren zijn er bijvoorbeeld de ISDE-
De Nederlandse vertaling van de klimaatdoelen van Parijs is
subsidies en het Nationaal Warmtefonds. Ook krijgen
vastgelegd in de Klimaatwet en een Klimaatplan. Dit plan
marktpartijen hulp om huiseigenaren te ontzorgen met
wordt elke vijf jaar herzien. In het coalitieakkoord is de
kant-en-klaarpakketten en inkoopacties.
ambitie aangescherpt, gericht op onder meer terugdringen
De afschaffing van de Verhuurdersheffing wordt deels
van CO₂-uitstoot, een fonds voor de transitie en een
gelabeld aan verduurzaming door corporaties. Het
isolatieprogramma. Daarmee raakt het ook het woonbeleid.
landelijke Nationaal Isolatieprogramma beoogt dat in 2028 geen woningen met label E, F of G meer bestaan in de
Bouw en woonagenda (betaalbaar wonen,
corporatievoorraad. Daarna zijn ook de labels D aan de
verduurzaming gebouwde omgeving)
beurt. Voor huurders van slecht geïsoleerde woningen komt
Het ministerie van BZK presenteerde in 2022 de Nationale
een vorm van compensatie. Hierover zijn afspraken
Woon- en Bouwagenda. Daaronder vallen de programma’s
gemaakt tussen het Rijk en koepelorganisatie Aedes.
Betaalbaar Wonen en Verduurzaming Gebouwde Omgeving. Doelen zijn CO₂-reductie en betaalbaar wonen, door isolatie, installaties, warmtenetten en groen gas. Het Rijk ziet een individuele aanpak en een gebiedsgerichte. •
De gebiedsgerichte aanpak is gericht op collectieve
H5 DUURZAME KWALITEIT
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 52
DUURZAME BESTAANDE WONINGEN De opgave hebben we in de bestaande voorraad
Bijvoorbeeld door een quickscan flora en fauna in een
Isolatiebonus
In de bestaande woningvoorraad ligt er zowel voor
vroeg stadium uit te voeren. Daarnaast kunnen huurders
De gemeente heeft € 1.000 isolatiebonus beschikbaar voor
particulieren als voor corporaties nog een opgave om te
die een eenmalige energietoeslag ontvangen een Energie
huishoudens die hun huis gaan isoleren. Deze regeling is
verduurzamen. De opgave in de particuliere voorraad is
Kado aanvragen.
ook beschikbaar voor doe-het-zelvers. Voor mensen die
vele maten groter dan die in de sociale huur, waar het
kampen met energiearmoede, is extra subsidie
gemiddelde energielabel vaak al A is. We weten dat
Er zijn al veel subsidies
beschikbaar. Naast het overzichtelijk maken van allerlei
voornamelijk oude woningen in het buitengebied
Verduurzamen moet betaalbaar zijn. Er zijn subsidies en
soorten subsidies hebben we ook energieadviseurs die
energetisch van slechte kwaliteit zijn. Dit zijn woningen die
leningen voor mensen die het met eigen middelen niet
inwoners helpen bij het verduurzamen van de woning. Dit
vaak een grote inhoud hebben en daarom ook hoge
redden. Die zijn te vinden op onze website
kan een bestaande woning zijn of een nieuwbouwwoning.
energielasten. Ook in de sociale huur zijn er nog een klein
duurzaam.hollandskroon.nl. We haken aan op regelingen
aantal woningen die label E, F of G hebben. Het overgrote
vanuit Rijk of provincie om huiseigenaren te ondersteunen,
deel van deze woningen zijn label E.
zoals de ISDE-subsidie. Hiernaast geeft de gemeente tegen bepaalde voorwaarden een isolatiebonus.
Hoe helpen we sociale huurders Corporaties moeten voor 2028 alle woningen met labels E,
Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing
F of G verduurzaamd hebben. De corporaties kijken hoe ze
(ISDE)
niet alleen de woning naar een beter label kunnen brengen,
Via de website van de Rijksdienst voor Ondernemend
maar ook hoe ze de woonlasten waar mogelijk naar
Nederland kunnen inwoners subsidie aanvragen voor
beneden kunnen brengen. We gaan als gemeente met de
energiebesparende en duurzame maatregelen. Denk daarbij
corporaties in gesprek over onze
aan warmtepompen, zonneboilers, isolatiemaatregelen of
duurzaamheidsdoelstellingen en we gaan kijken hoe we de
aansluiting op het warmtenet.
corporaties hier eventueel in kunnen ondersteunen. H5 DUURZAME KWALITEIT
Klik op de afbeelding voor meer informatie
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 53
DUURZAME BESTAANDE WONINGEN Tweede jeugd woningen Naast het stimuleren van eigenaren in hun huidige woning, gaan we onze energie ook actief inzetten op het informeren
van kopers wat zij kunnen doen om hun woning te verduurzamen. Zo zijn er veel woningen waar de laatste jaren weinig is in geïnvesteerd. Zie hiervoor ook onze tweedejeugdstrategie. De grootste kans om deze woningen toch te verduurzamen is volgens ons bij overdracht van de woning. Zo kan je bij de afsluiting van je hypotheek extra lenen voor energiebesparende maatregelen. Dit kan tot 6% van de woning met een maximum van € 9.000. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het leggen van zonnepanelen, HR++-glas of isolatie. Onze energieadviseurs helpen daarbij natuurlijk graag. Concreet: met makelaars in onze gemeente maken we een aanpak om bij verkoop van bestaande woningen goede informatie te geven over mogelijkheden om een huis te verduurzamen – want die zijn er. Zij kunnen op het sleutelmoment van mutatie zorgen dat mensen een stap zetten. Bron: Duurzaam Bouwloket
H5 DUURZAME KWALITEIT
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 54
DUURZAME NIEUWBOUW Ambitie belonen
betekent dat, dat we waarschijnlijk buiten de bestaande
We staan open voor nieuwe smaken in wonen
We willen inzetten op duurzame nieuwbouw. Dit moet
contouren van de dorpen uit zullen breiden. Dit is echter
We willen in de gemeente open staan voor nieuwe
echter niet ten koste gaan van onze woningbouwambitie en
niet het startpunt van het vinden van bouwlocaties. We
duurzame vormen van wonen. Denk daarbij bijvoorbeeld
doelstellingen om betaalbaar te bouwen. Toch moet
zetten in op het transformeren van bestaande gebouwen
aan tiny houses, maar dan wel met een bijdrage aan de
duurzaam bouwen beloond worden. Bij uitvragen vragen
naar woningen en we willen het splitsen van woningen
omgeving. Vanwege de grote woningbouwopgave zetten
we de standaard bouweisen en een plan conform het
versoepelen, dit is maatwerk. Ook gaan we, waar dat kan,
wij zelf niet actief in op deze woonvormen. We zullen
convenant toekomstbestendig wonen.
de leegstand tegen (zie hoofdstuk 2). Zo maken we zo
werken aan een afwegingskader om dit soort initiatieven
goed mogelijk gebruik van onze bestaande gebouwen en
snel te beoordelen. Draagt het bij aan betaalbare
Zelf regie pakken
hoeven we dus niet nieuw te bouwen. Waar dat wel moet,
woningbouw, biodiversiteit en een lage ecologische
Waar het kan pakken we de regie in de woningbouw. We
willen we dat zo veel mogelijk binnen de bestaande kom
voetprint en gaat het niet ten koste van woningbouwgrond
gaan een actief grondbeleid voeren, wat betekent dat we
bouwen, met als voorwaarde dat het niet ten koste gaat
waar een grotere bijdrage geleverd kan worden aan de
meer kunnen sturen op de betaalbaarheid van woningen,
van waardevolle groene plekken. Zo stimuleren we
woningbouwopgave, dan staan we hier positief tegenover.
het aandeel sociale huur en de duurzaamheidsambitie.
wandelen en fietsen en maken we efficiënt gebruik van de
We werken verder uit of we een startbudget of een
Stedenbouwkundig kunnen we er zelf al voor zorgen dat
ruimte. Toch zullen we ook buiten de bebouwde kom naar
renteloze lening kunnen geven om dit soort initiatieven
een nieuwbouwwijk bijdraagt aan een duurzame
mogelijkheden voor woningbouw moeten zoeken. Waar dit
verder uit te laten werken. Zo kunnen initiatiefnemers het
leefomgeving, het regenwater binnen de wijk opgevangen
kan proberen we door goede wandel- en fietsverbindingen
plan verder uitwerken. Zie hiervoor pagina 37.
wordt en er ruimte ontstaat voor biodiversiteit.
het autogebruik terug te dringen. Ook kijken we naar deelmobiliteit als duurzaam alternatief. Dit werken we
Woningbouwlocaties beïnvloeden de uitstoot
verder uit in onze omgevingsvisie.
We hebben een grote woningbouwambitie. Dit betekent dat we realistisch moeten zijn, in het geval van Hollands Kroon
H5 DUURZAME KWALITEIT
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 55
KADER: CO₂ -NEUTRAAL BOUWEN Manier van bouwen bepaalt ook CO₂-uitstoot
Landelijk draagvlak
De afgelopen decennia was de focus, in de verduurzaming
De Rijksoverheid trekt 200 miljoen euro uit om het
van woningen, gericht op het terugbrengen van de uitstoot
grootschalig gebruik van biobased bouwmaterialen te
door het verbruik van energie. Door te isoleren en het
stimuleren. Dat staat in de Nationale Aanpak Biobased
gebruik van andere installaties kan de CO₂-uitstoot worden
Bouwen (NABB). Met de NABB stellen de ministeries tot 2025
verminderd.
(fase 1) 25 miljoen euro beschikbaar om een markt op te zetten. De overige 175 miljoen euro is een reservering om de
Biobased en Circulair
markt uit te breiden in de jaren daarna (2025-2030, fase 2).
Circulair bouwen is een vorm van duurzaam bouwen waarbij de principes van circulariteit in de bouw worden toegepast.
Hollands Kroon uniek gepositioneerd
Een gebouw is circulair als bij de bouw en het beheer
Hollands Kroon heeft agrariërs en landbouwgrond. Vlakbij, in
voorraden in een gesloten kringloop worden gehouden,
Friesland, zijn al voorbeelden van boeren die hennep telen
zonder schadelijke emissies naar lucht, water en bodem.
als wisselgewas. Op deze manier gaat het niet ten koste van
Uiteindelijk komt circulair bouwen in de praktijk neer op het
de voedselproductie. Hollands Kroon kan in potentie haar
volgende:
eigen bouwmateriaal produceren! We gaan met agrarische
• •
Beperk de vraag door herbruikbare gebouwen te
ondernemers in gesprek of wij hier ook in Hollands Kroon
bouwen;
mee kunnen beginnen, passend bij onze ambitie: Hollands
Kies zo veel mogelijk voor natuurlijke en/of
Kroon als agrarische hoofdstad van de toekomst.
Bron: Bouwgroep Dijkstra Draaisma
hernieuwbare bronnen; •
Zorg ervoor dat eindige bronnen zo effectief en efficiënt mogelijk worden toegepast.
Het toepassen van natuurlijke en hernieuwbare materialen (biobased) past hierin en is hier dus onderdeel van.
H5 DUURZAME KWALITEIT
Bron: ORGA Architecten
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 56
KADER: BOUWEN VANUIT DE OMGEVING Wonen staat niet op zichzelf
goede wandel- en fietsverbindingen. Zo willen we bewoners
Een goede woonomgeving begint bij de gemeente zelf. We
stimuleren om de auto te laten staan. We stimuleren
zullen ervoor moeten zorgen dat in elk dorp alle
daarmee een gezondere levensstijl en we verminderen de
randvoorwaarden voor fijn wonen goed zijn. Dat houdt in:
uitstoot. In de Woondeal is afgesproken dat mobiliteit een
een geschikte leefomgeving voor senioren om oud te
voorwaarde is voor woningbouw. We koppelen onze
worden, genoeg speelplekken om je jong te voelen en
investeringen in mobiliteit aan de woningbouwopgave. We
ontmoetingsplekken om bij elkaar te komen. We gebruiken
werken op regionaal niveau aan een Strategische Agenda
woningbouwontwikkelingen in de wijken en dorpen om dit
Mobiliteit, zodat de bereikbaarheid van onze kernen goed
te versterken. Daarnaast zijn er nog een aantal andere
blijft.
belangrijke randvoorwaarden die we goed moeten regelen om onze woningbouwambitie goed vorm te geven.
Klimaatadaptatie We gaan onze bestaande en nieuwe wijken gereed maken
Gezonde mobiliteit stimuleren
voor de toekomst. We wentelen regenwater niet af op de
We vinden goed openbaar vervoer in de gemeente
omgeving, maar houden het vast binnen buurten en
belangrijk. Waar mogelijk zullen we nieuwbouwen bij OV-
wijken. Zo voorkomen we overstromingen en houden we
knooppunten. Hier zullen we ook middelen voor vrijmaken.
onze woningen droog. We gaan ook kijken waar we meer
Op plekken waar nog geen goed OV beschikbaar is, gaan
groen in de dorpen kunnen toevoegen. Zo creëren we een
we kijken hoe we dit kunnen verbeteren. Zo willen we ook
gezonde en fijne woonomgeving. We gaan daarnaast ook
inzetten op een betere oost-west verbinding en Den Oever
zorgvuldig om met kwalitatief groen in de kernen. Zo
als OV-hub versterken. Bij nieuwbouw buiten de bebouwde
voorkomen we dat een fijne plek om te wandelen of spelen
kom gaan we, zoals op pagina 55 beschreven, investeren in
de dupe wordt van de woningbouwopgave.
H5 DUURZAME KWALITEIT
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 57
6
WONEN, WELZIJN, ZORG “Woningen zoals het polderhofje lijken me een mooie aanvulling. Kleine koopwoning voor senioren in een dorpsachtige sfeer en mooie bouwstijl. Geen bejaardenflat-gevoel.” - Inwoner van Anna Paulowna -
IN HET KORT Basis voor een Woonzorgvisie
Passende woonomgeving
Acties en keuzes
In dit hoofdstuk gaan we vooral in op wat de huidige en
Naast de woning zelf, is ook de woonomgeving een
‐
toekomstige zorgvraag betekent voor het woonbeleid. Na
belangrijke factor in het welzijn en de zelfredzaamheid van
de woonvisie wordt gewerkt aan de woonzorgvisie.
mensen. Het gaat dan om een omgeving waarin voorzieningen aanwezig of bereikbaar zijn, fysiek of anders
Passend wonen met zorg
digitaal. En het netwerk van voorzieningen, zoals
Het scheiden van wonen en zorg gaat door. Alleen wanneer
eerstelijnszorgaanbieders, ontmoetingsmogelijkheden of
thuis wonen echt niet meer gaat, is wonen en zorg in een
dagbesteding moet toegerust zijn op de behoefte.
verpleeghuissituatie mogelijk. Voor het overgrote deel van
In al onze dorpen is levensloopbestendig wonen mogelijk. Zo bouwen we in alle kernen hofwoningen of
appartementen met ruimte voor samenkomst; ‐
In de grote dorpen gaan we actief aan de slag met toevoegen van levensloopbestendige woningen;
‐
In de kleinere kernen staan we positief tegenover initiatieven voor levensloopbestendig wonen;
‐
We staan het bouwen van pre-mantelzorgwoningen
de mensen komt de zorg aan huis. Aanvullend zijn er
Innovatie en digitalisering
vooral tijdelijke situaties van verpleging en revalidatie. Dit
Nu al worden personeelstekorten gevoeld in de zorg en dit
heeft gevolgen voor de organisatie en plek van
zal in de toekomst niet afnemen. Innovatieve en digitale
zwaardere zorgvragen en bijbehorend vastgoed. We
specialistische zorgvoorzieningen en de wijze van
oplossingen zullen in de toekomst een grotere rol hebben
zetten nabij voorzieningen in grote kernen in op
zorglevering bij mensen thuis. De meeste mensen zullen
dan nu.
verpleeghuiszorg;
niet verhuizen, en waar nodig hun woning (moeten)
toe; ‐
‐
We kijken goed naar een passende plek voor
Hiernaast is het landelijk gebied bij uitstek een
aanpassen. Tegelijk groeit ook de behoefte aan aangepaste
geschikte plek voor het faciliteren van prikkelarme
woningen. De behoeften lopen uiteen: van woningen voor
zorgplekken.
vitale groepen met een hoge eigen zelfredzaamheid, tot woonvormen die een beschut of beschermd alternatief bieden voor wat voorheen het verzorgings- of verpleeghuis was.
H6 WONEN, WELZIJN EN ZORG
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 59
DE BASIS VOOR EEN WOONZORGVISIE We gaan na het opstellen van deze woonvisie aan de slag
In de woonvisie hebben we het over wonen
met een woonzorgvisie. Hierin beschrijven we hoe we met
We gaan in de woonvisie vooral in op wat de zorgvraag
deze opgaven willen omgaan. Er zijn een aantal belangrijke
betekent op het gebied van wonen. In dit hoofdstuk gaan
ontwikkelingen die daarin een plek krijgen:
we in op:
-
De groep ouderen groeit, is gemiddeld ouder en langer
1.
Passend wonen, ook voor bijzondere doelgroepen;
zorgbehoevend. Dat stelt ons voor uitdagingen in de
2.
Een toegankelijke woonomgeving.
woningen, de zorg en begeleiding en de omgeving; -
De capaciteit aan intramuraal wonen zal niet groeien, als gevolg van landelijke regelgeving;
-
De zorgvraag leidt, naast stijgende zorgkosten, ook tot investeringsvragen in de fysieke omgeving (wonen, woonomgeving) en in onze manier van (samen)werken. We helpen mensen die thuis willen blijven wonen, maar hebben ook een opgave in het toevoegen van alternatieve vormen van wonen;
-
De groep mensen met een zorgachtergrond zoals een verstandelijke beperking of ggz-achtergrond woont vaker zelfstandig. Hierin is goede begeleiding cruciaal.
Bron: PeWi’s Nieuws
H6 WONEN, WELZIJN EN ZORG
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 60
PASSEND WONEN MET ZORG Grenzen van de verzorgingsstaat
Meer behoefte aan gemeenschappelijke
kunnen hier geschikte woningen voor senioren
Door de toenemende vergrijzing lopen we tegen de
woonvormen
gecombineerd worden met betaalbare woningen voor
grenzen aan van de verzorgingsstraat. Mensen zullen
Niet elke woning is geschikt om aan te passen en zorg in te
starters die bereid zijn een maatschappelijke bijdrage te
daarom zelfredzamer moeten worden en eerder moeten
ontvangen. Daarnaast is er, ook om eenzaamheid tegen te
leveren.
voorsorteren op een toenemende zorgbehoefte. Het is een
gaan, behoefte aan meer gemeenschappelijke woonvormen
noodzaak, maar het gaat wel gepaard met een
die geschikt zijn voor het ontvangen van zorg. Dit zijn
cultuuromslag:
woonvormen die we nog te weinig hebben, bleek ook uit de
-
Niet alleen georganiseerde partijen in wonen en zorg
online vragenlijst. Zo zijn er drie duidelijke woonbehoefte
hebben elkaar meer nodig, maar ook de samenhang
volgens de online vragenlijst te onderscheiden:
met vrijwillige zorg en mantelzorg groeit. We moeten
1.
-
Er is een groeiende aandacht voor preventie, gezond
2.
gemeenschappelijke ruimte, een normale woonkamer en keuken, maar minder slaapkamers; De behoefte aan ruimte om zelf een woning te bouwen, eventueel samen met anderen.
toekomst vaker zelf hun zorg moeten organiseren. Dit vraagt wat van de woonomgeving. Zo zullen bestaande
We gaan bij nieuwbouw eisen stellen aan de
woningen, waar dit kan, vaker aangepast moeten worden.
zorggeschiktheid van woningen. Zo willen we in elke kern
Zo blijven mensen wonen in hun vertrouwde netwerk en
inzetten op het toevoegen van hofwoningen of
woning.
appartementen met ruimte voor samenkomst. Eventueel H6 WONEN, WELZIJN EN ZORG
c) beschut c) verzorgd
b) geschikte woningen a) gewoon thuis
ambulant
afhankelijk van zorg
Dat voorkomt onnodige zorg. 3.
b) collectieve woonvormen
De behoefte aan grondgebonden woningen, vaak in de vorm van een hof, met een kleine tuin, een
We gaan er van uit dat mensen met een zorgvraag in de
d) beschermd
nabij voorzieningen;
gedrag, investeren in het welbevinden van mensen.
Gewoon thuis: meer zelf doen
gemeenschappelijk
De behoefte aan appartementen met een balkon,
onafhankelijk van zorg
het meer dan nu samen doen.
Vormen van wonen en zorg
individueel
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 61
PASSEND WONEN MET ZORG Passend wonen in je eigen dorp
woonvormen toevoegen. Hier houden we in de nieuwbouw
toekomstige behoefte. We merken dat de behoefte aan
In de grotere voorzieningenkernen zetten we in op
rekening mee. Zo zorgen we er voor dat we niet alleen
deze woonvorm groter wordt. We nemen ook in
woonvormen geschikt voor senioren, maar ook voor andere
maar traditionele nieuwbouwwijken bouwen, maar dat we
nieuwbouwprojecten ruimte op voor het toevoegen van
woningzoekenden. Hier gaan we actief mee aan de slag. Zo
ruimte geven aan de behoefte aan zorgwoningen. Denk
pre-mantelzorgwoningen. Het bouwen van
zorgen we er voor dat er voldoende geschikte woningen
daarbij aan beschermd wonen, waarbij de zorg de hele dag
mantelzorgwoningen (waarbij er sprake is van een acute
zijn om oud te worden binnen je eigen vertrouwde
door beschikbaar is. Maar ook aan woonvormen waarbij
zorgvraag) is al mogelijk.
omgeving. Om dat ook in de kleinere dorpen mogelijk te
zorg op afroep beschikbaar is. Om de kwaliteit hoog te
maken staan we daar positief tegenover initiatieven. We
houden en toegang tot deze zorg mogelijk te maken zijn er
gaan ook hier werken met een opstartbudget. Draagt een
genoeg cliënten in de nabijheid nodig. In de grotere
initiatief bij aan het creëren van aantrekkelijke
voorzieningenkernen is deze doelgroep meer aanwezig, we
zorggeschikte woningen, dan gaan we dat initiatief verder
kiezen ervoor om de zwaardere zorg dus ook daar te
op weg helpen. Een voorwaarde is wel dat het initiatief
clusteren.
past binnen de behoefte van het dorp. Bij nieuwe woonvormen voor senioren kijken we ook we collectiviteit
pre-mantelzorgwoningen toestaan
en het samen zijn kunnen versterken. Zo moet er plek zijn
We zien een grote vergrijzing in Hollands Kroon. We
voor een maatschappelijke ruimte, die waar mogelijk ook
proberen op verschillende manieren te zorgen voor
een ontmoetingsplek is voor de buurt. Zo slaan we twee
voldoende personeel, maar men zal ook steeds
vliegen in een klap.
zelfredzamer moeten worden. Een manier om die zelfredzaamheid te vergroten en efficiënt om te gaan met
Zwaardere zorg in voorzieningenkernen
de ruimte is het toestaan van pre-mantelzorgwoningen. Zo
We gaan in de grotere voorzieningenkernen beschutte
kunnen inwoners al vroegtijdig inspelen op een
H6 WONEN, WELZIJN EN ZORG
Bron: Oosthuis Prefab Woningen.
Woonvisie Hollands Kroon | 6 juni 2024 | definitief concept | 62