Second opinion BMC Toekomstscenario's De Reggehof

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 | Inleiding 1 1.1 Aanleiding 1 1.2 Vraagstelling 2 1.3 Verantwoording werkwijze 2 1.4 Leeswijzer 3 Hoofdstuk 2 | Toekomstscenario’s De Reggehof 4 Hoofdstuk 3 | Second opinion BMC 13 3.1 Algemeen 13 3.2 Publiekskracht 14 3.3 Samenwerkingskracht 16 3.4 Bedrijfsvoeringskracht 17 Hoofdstuk 4 | Conclusies en aanbevelingen 22 4.1 Conclusies 22 4.2 Aanbevelingen 24 Bijlagen: De Reggehof - daar zit muziek in! Dit document (inclusief eventuele bijlagen) is opgesteld door BMC en de (auteurs)rechten met betrekking tot de inhoud en het format van dit document berusten bij BMC. Dit document is uitsluitend bedoeld voor gebruik door de opdrachtgever en mag niet worden gepubliceerd of aan anderen ter beschikking worden gesteld zonder uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van BMC BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Hoofdstuk 1 | Inleiding 1.1 Aanleiding Theater, Verenigings- en Evenementencentrum De Reggehof is ontstaan vanuit een culturele werkgroep die in Goor actief was onder de naam ‘Goor in de bocht’. Deze groep organiseerde in de voormalige ‘Malberg’ (school) vooral activiteiten voor kinderen en jongeren. Vanaf begin jaren ’80 heeft ‘Goor in de bocht’ de gemeente om een groter pand gevraagd waarin alle verenigingen en instellingen bij elkaar konden worden gebracht teneinde hun activiteiten te kunnen organiseren.

In 1992 is besloten tot de bouw van een nieuw pand. In 1994 openden de deuren van De Reggehof. Sindsdien wordt de exploitatie van het theater en cultureel evenementencentrum uitgevoerd door een stichting (Stichting De Reggehof). Het aanbod van De Reggehof is breed. De kernactiviteiten van De Reggehof bestaan uit het beheren en het verhuren van ruimten ten behoeve van culturele en maatschappelijke verenigingen en instellingen, het verzorgen van een professioneel theater- en filmaanbod, en het aanbieden van educatieve activiteiten. Bovenal heeft De Reggehof een belangrijke ontmoetingsfunctie in Goor en omstreken. De laatste jaren (post COVID-19) kampt de stichting met structurele exploitatietekorten, is er (bijgevolg) sprake van een slechte vermogenspositie en zijn er liquiditeitsproblemen. Vanwege deze situatie heeft de stichting in januari 2023 twee toekomstscenario’s gepresenteerd: het Scenario ‘Groeien en Bloeien’ en het Scenario ‘Stoppen’. De raad heeft daarbij gekozen voor uitvoering van het eerste scenario. Tevens heeft de raad besloten om als consequentie van dit scenario voor de periode 2023 - 2025 jaarlijks een extra subsidie van € 100.000 beschikbaar te stellen.

Echter al in een tussenevaluatie op 26 mei 2025 kwam de stichting tot de conclusie dat de door de gemeente beschikbaar gestelde (extra) middelen niet toereikend waren om de continuïteit van het activiteitenaanbod van De Reggehof te waarborgen, c.q. dat de ambities van het scenario ‘Groeien en Bloeien’ niet waren te verwezenlijken. Dit is onder meer terug te voeren op de substantiële kostenstijgingen, met name die van personeel, die door de stichting niet waren voorzien, en op tegenvallende opbrengsten uit fondsen- en sponsorwerving. . - 1 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof De negatieve resultaten in de periode 2023 - 2025 zijn de reden om opnieuw een aantal scenario’s voor een voldoende toekomstbestendige Reggehof uit te werken. De definitieve rapportage hieromtrent is door De Reggehof 17 juli jl. aan de gemeente opgeleverd. De gemeente heeft BMC gevraagd de uitwerking van deze nieuwe scenario’s te beoordelen. 1.2 Vraagstelling De gemeente Hof van Twente heeft BMC gevraagd een second opinion te geven op de door De Reggehof uitgewerkte (nieuwe) toekomstscenario’s. Meer specifiek vraagt de gemeente aan BMC: a.

Het valideren en het analyseren van de risico’s van de aannames die onder de scenario’s liggen, waaronder - toetsen van de financiële en niet-financiële aannames onder de scenario’s op realisme, volledigheid en onderbouwing; - beoordelen van de scenario’s op basis van ‘best practices’ bij andere vergelijkbare organisaties; - identificeren van relevante strategische, operationele, financiële, juridische en externe risico’s; - voor zover van toepassing: voorzien van risico’s van mogelijke beheersmaatregelen. b. Het uitvoeren van een financiële stresstest. 1.3 Verantwoording werkwijze We hebben onze second opinion uitgevoerd aan de hand van de ‘BMC Culturele Waardenkaart’. Dit toetsingskader bestaat uit onderlinge samenhangende waarden die elk een aantal succesfactoren kennen en die met elkaar in balans dienen te zijn om te kunnen spreken van een succesvolle culturele onderneming.

Wij onderscheiden daarbij de volgende elementen en duiden deze als volgt: ● Publiekskracht - De wijze waarop De Reggehof een breed publiek bereikt, de diversiteit aan cultuurdisciplines/-producten die worden aangeboden, de manier waarop specifieke doelgroepen (bijvoorbeeld onderwijs, wijken, leeftijdsgroepen) worden aangesproken en de gelegenheid krijgen om te participeren in nieuwe projecten, doorgaande lijnen in het cultuuraanbod (verbreding of verdieping) en het innoverende karakter van het activiteitenaanbod en de mate waarin de instelling aansluit bij de gemeentelijke beleidsdoelstellingen op het gebied van cultuur. ● Samenwerkingskracht - De manier waarop De Reggehof samenwerkt met andere culturele en maatschappelijke instellingen in de gemeente en regio. Hierbij is ook de samenwerking binnen de gemeenschap (verenigingsleven), met het bedrijfsleven en met de gemeente Hof van Twente van belang. Ook het onderwerp tevredenheid van de (overige) stakeholders valt hieronder. Denk hierbij aan publiek, vrijwilligers, et cetera. ● Bedrijfsvoeringskracht - De wijze waarop de Publiekskracht en de Samenwerkingskracht vanuit bedrijfsvoering van De Reggehof worden ondersteund en bekostigd. Daarbij worden ten minste de volgende elementen betrokken: financiële vermogenspositie, exploitatie in meerjarige perspectief (inclusief .

- 2 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof financieringsstromen: subsidies, eigen inkomsten en derde geldstromen), duiding door middel van financiële kengetallen (liquiditeits-, solvabiliteits- en rendementsindicatoren), interne sturing en analyse (doorvertaling doelen, verantwoorden en bijsturen), organisatie (wat heeft de organisatie nodig (intern en extern) om uitvoering te geven aan de scenario’s?), governance (hoe is het opdrachtgever-/opdrachtnemerschap ingericht en hoe vertaalt zich dat in taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden?) en aanwezige risico’s en mitigerende maatregelen. We hebben getoetst of de onderwerpen, zoals beschreven bij de elementen van de BMC Culturele Waardenkaart, terugkomen in de door De Reggehof uitgewerkte scenario’s en hebben deze afgezet tegen de huidige situatie (‘0-meting’) om een uitspraak te kunnen doen over de mate van haalbaarheid van de geschetste scenario’s. Tevens hebben we getoetst in hoeverre de omgeving, waarin De Reggehof opereert, vanuit een ouside-in approach wordt betrokken in de scenario’s. Dat wil zeggen: in hoeverre wordt vanuit de ontwikkelingen in de samenleving gekeken naar hoe De Reggehof daarop kan anticiperen en een meerwaarde kan bieden met programmering en/of activiteiten. Dit maakt het belang en de bijdrage van De Reggehof voor de gemeente en de regio veel duidelijker en overtuigender.

Daarnaast hebben we de scenario’s beoordeeld op logica qua argumentatie en conclusies, volledigheid van onderbouwingen en correctheid van gedane aannames en berekeningen, met als doel een verdere aanscherping en verrijking van het betreffende scenario en/of een beoordeling van de haalbaarheid ervan. In het kader van onze second opinion op de (nieuwe) toekomstscenario’s hebben we gesprekken gevoerd met de directeur-bestuurder van de Reggehof, met de controller en de facilitair manager van De Reggehof, met de gemeentelijke beleidsadviseur Cultuur, met de businesscontroller Fysiek Domein van de gemeente Hof van Twente, met de gemeentelijke adviseur Gebouwenbeheer, alsmede met de portefeuillehouder. De Reggehof heeft ons gevraagd om tijdens de productie van het document mee te lezen met een aantal hoofdstukken in wording. Dat hebben we gedaan. Daar waar nodig hebben we teksten van commentaar voorzien en/of aanbevelingen gedaan voor aanvullingen, wijzigingen en/of aanscherpingen. We hebben onze bevindingen eenmaal tussentijds teruggekoppeld aan de gemeentelijke beleidsadviseur Cultuur en aan de directeur-bestuurder en de voorzitter van de Raad van Toezicht van Stichting De Reggehof. 1.4 Leeswijzer In deze rapportage gaan we eerst in op de hoofdlijnen van de door De Reggehof geschetste toekomstscenario’s.

De volledige uitwerking van de scenario’s hebben we als bijlage (1) bij dit rapport gevoegd. Daarna volgt een beoordeling van de scenario’s op basis van de BMC Culturele Waardenkaart (zie paragraaf 1.3). We sluiten deze rapportage af met een aantal conclusies en aanbevelingen. . - 3 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Hoofdstuk 2 | Toekomstscenario’s De Reggehof Op 10 augustus 2026 heeft Stichting De Reggehof het document ‘De Reggehof - daar zit muziek in!’ aan de gemeente opgeleverd. Dit document omvat een analyse van een aantal mogelijke ontwikkelrichtingen voor De Reggehof waarmee een duurzaam toekomstperspectief voor het culturele centrum kan worden gecreëerd. In dit hoofdstuk schetsen we op hoofdlijnen de inhoud van de door de stichting gepresenteerde scenario’s. Voor het volledige document verwijzen we naar bijlage 1 bij deze rapportage. Doelstellingen van het document Met het document ‘De Reggehof - daar zit muziek in!’ beoogt de stichting het volgende qua doelen: a. de resultaten van de periode ‘Groeien & Bloeien 2023 - 2025’ te evalueren; b. inzicht te bieden in de huidige maatschappelijke, organisatorische en financiële positie van De Reggehof; c. drie realistische toekomstscenario’s te schetsen voor De Reggehof; d. de bestuurlijke besluitvorming over de toekomstige strategische koers van De Reggehof te ondersteunen.

Evaluatie Groeien & Bloeien 2023 - 2025 De stichting stelt vast dat het scenario ‘Groeien & Bloeien’ heeft geleid tot meer bezoeken en tot een breder activiteitenaanbod, en dat dit scenario tevens de maatschappelijke positie van De Reggehof heeft versterkt. Maar de stichting stelt ook vast dat het een en ander is gerealiseerd binnen financiële kaders die niet toereikend zijn om de continuïteit van het scenario ‘Groeien & Bloeien’ te borgen. Als belangrijkste reden hiervoor noemt de stichting de (te) beperkte ‘verdiencapaciteit, die is terug te voeren op het feit dat gelijk met de omzet ook de kosten substantieel omhoog zijn gegaan en de geringe mogelijkheden om met verhuur eigen inkomsten te genereren. Dit vanwege een beperking in de beschikbare ruimtes, het hanteren van maatschappelijke huurtarieven en de prioriteit die wordt gegeven aan verenigingen en/of maatschappelijke gebruikers, een en ander in lijn met de doelstelling van de stichting en met de gemeentelijke beleidskaders. Ook de cao-ontwikkelingen en de daarmee gepaard gaande stijgende personeelskosten maken dat de stichting binnen het scenario ‘Groeien & Bloeien’ niet uitkomt met de beschikbare middelen, waarbij uitdrukkelijk wordt aangegeven dat dit indertijd niet goed is meegenomen in de begroting voor het ‘Groeien & Bloeien’.

Huidige (en strategische positie) van De Reggehof De Reggehof positioneert zichzelf als ‘maatschappelijk sterk’, ‘operationeel gezond’, maar ‘financieel kwetsbaar’ op de langere termijn. . - 4 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof ‘Maatschappelijk sterk’ , omdat De Reggehof samen met Muziekschool Home of Talents de belangrijkste culturele infrastructuur van de gemeente Hof van Twente vormt. Inwoners kunnen er terecht voor professionele podiumkunsten, filmvertoningen, amateurkunst, cultuureducatie en uiteenlopende culturele projecten. Het is een multifunctionele voorziening die cultuur verbindt met ontmoeting, educatie, welzijn en maatschappelijke participatie, en die daarmee een belangrijke bijdrage levert aan gemeenschapsvorming. De functies van De Reggehof en haar werkwijze sluiten direct aan bij de Cultuurvisie van de gemeente Hof van Twente. ‘Operationeel gezond’ , omdat vanwege de multifunctionaliteit van het gebouw De Reggehof op één locatie uiteenlopende activiteiten kan faciliteren en/of combineren. Daarbij maakt de combinatie van professionele inzet en vrijwilligers een breed activiteitenaanbod mogelijk.

‘Financieel kwetsbaar ’, omdat de personeelslasten in de afgelopen jaren substantieel zijn gestegen en inmiddels ruim 70% van de totale lasten van de stichting betreffen, het netto werkkapitaal sterk is afgenomen, de solvabiliteit in twee jaar bijna is gehalveerd en de liquiditeitsratio’s de kritische ondergrens naderen. Externe ontwikkelingen De Reggehof schetst een aantal (algemene) ontwikkelingen binnen de culturele sector, de arbeidsmarkt, de samenleving en het openbaar bestuur, die impact hebben op vrijwel alle culturele centra, theaters en maatschappelijke voorzieningen in het land, zo ook op het huidige functioneren en het toekomstperspectief van De Reggehof. Genoemd worden onder andere: . ● het veranderende vrijetijdsgedrag, bijvoorbeeld vanwege digitalisering; ● toenemende behoefte aan ontmoeting en sociale samenhang, onder andere.

als reactie op de verdergaande individualisering, ‘vergrijzing’ en polarisatie binnen de samenleving; ● substantiële kostenstijgingen, onder andere op het gebied van personeel en huisvestingslasten; ● groeiende concurrentie: steeds meer aanbieders dingen om de gunst van het publiek ; ● arbeidsmarktontwikkelingen: vergelijkbaar met andere sectoren is het ook binnen de cultuur, horeca, theatertechniek en facilitaire dienstverlening steeds moeilijker om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden; ● vrijwilligerswerk komt steeds meer onder druk te staan; vrijwilligers zijn minder bereid om zich langdurig te verbinden aan een organisatie; daarmee wordt professionele ondersteuning urgenter; ● belang van participatie en inclusie; daarmee neemt de behoefte aan plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, zich kunnen ontwikkelen en actief kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven toe; ● demografische ontwikkelingen (onder andere een verdergaande ‘vergrijzing’ binnen de bevolkingsopbouw van Hof van Twente), vragen om meer 'maatwerk' in het activiteitenaanbod; ● specifieke gemeentelijke ontwikkelingen; onder andere de financiële uitdagingen waarvoor veel Nederlandse gemeenten zich geplaatst zien, zo ook Hof van Twente, leggen nog meer druk op de functie(s) die De Reggehof vervult voor de lokale gemeenschap. .

- 5 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Op basis van deze ‘omgevingsanalyse’ komt de stichting tot de conclusie dat culturele centra een steeds bredere functie (gaan) vervullen: naast aanbieder van podiumkunsten en/of andere culturele activiteiten ontwikkelen deze initiatieven zich meer en meer tot ontmoetingsplek , tot maatschappelijke voorziening en tot samenwerkingspartner bij lokale opgaven. Culturele voorzieningen worden daarbij niet langer uitsluitend beoordeeld op hun artistieke prestaties, maar ook op hun bijdrage aan participatie , leefbaarheid , sociale cohesie en brede welvaart (impact). De concurrentiepositie van De Reggehof wordt daarmee niet uitsluitend bepaald door het aantal voorstellingen en/of bezoeken, maar vooral door de unieke combinatie van functies en de rol die de organisatie vervult binnen het totale voorzieningennetwerk van de gemeente Hof van Twente en de regio Twente. Uitgangspunten scenario’s Als basis voor de uitwerking van de toekomstscenario’s formuleert De Reggehof een aantal uitgangspunten. Het is het vertrekpunt dat voor alle ontwikkelrichtingen van toepassing is en uitgaat van ‘partnerschap’ tussen De Reggehof en de gemeente Hof van Twente.

Voor De Reggehof geldt dan dat: ● het gevestigd blijft in het huidige gebouw, inclusief de huidige infrastructuur; ● het een publieke voorziening is voor inwoners en bezoekers van Hof van Twente; ● het ruimte biedt aan verenigingen, maatschappelijke organisaties en inwonersinitiatieven; ● een professioneel podium deel uit blijft maken van het centrum; ● het samenwerkt met onderwijs-, welzijns en cultuurpartners; ● het de principes hanteert van ‘goed bestuur’ (code); ● het streeft naar een gezonde en duurzame exploitatie (op basis van een actuele meerjarige begroting en inzicht in een (periodiek te herziene) realistische indexering van de gemeentelijke subsidie); ● het een passende kwalitatieve en kwantitatieve organisatorische capaciteit op peil houdt, die aansluit bij het activiteitenaanbod dat onder ieder scenario ligt; ● het alle grote (vervangings)investeringen op zich neemt; ● het actief bijdraagt aan de uitvoering van de Cultuurvisie Hof van Twente. Tegelijkertijd geldt voor de gemeente: ● dat zij zich committeert aan een scenariokeuze voor de langere termijn (minimaal 10 jaar); ● dat zij de bij het scenario behorende (incidentele en structurele) middelen ter beschikking stelt, inclusief een realistische indexering, eventuele transitie- en/of frictiekosten en een versterking van de vermogenspositie, waarbij kan worden afgeweken van de 10%-norm. .

- 6 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Naast een aantal algemene uitgangspunten, worden er door De Reggehof meer specifiek een aantal financiële, organisatorische en huisvestings-technische uitgangspunten genoemd, te lezen onder andere. als grondslagen voor de meerjarige exploitatieramingen per scenario/ontwikkelrichting. Deze hebben onder meer betrekking op het prijspeil op basis waarvan de stichting kosten en baten doorrekent, indexering, onder ander als gevolg van cao-ontwikkelingen, de door stichting gehanteerde tarieven voor maatschappelijke en commerciële verhuur, de streefwaarde voor het weerstandsvermogen van de stichting, de aansluiting van de lopende exploitatie op het te kiezen scenario (2027 als ‘overgangsjaar’) en de verantwoordelijkheid voor de soorten (vervangings)investeringen, die op De Reggehof van toepassing zijn: gemeentelijke vastgoedinvesteringen , noodzakelijke vervangingsinvesteringen (theatertechnische en gebouwinstallaties, en ondersteunende infrastructuur) en scenario-afhankelijke investeringen . Scenario’s/ontwikkelrichtingen Op basis van de evaluatie van ‘Groeien & Bloeien’, de ‘omgevingsanalyse’ en de geformuleerde uitgangspunten werkt De Reggehof drie toekomstscenario’s/ontwikkelrichtingen uit.

● Scenario 1: Huis van de Verenigingen ● Scenario 2: Huis van de Verenigingen Plus ● Scenario 3: Doorgroeien & Bloeien / Brede MFA In het scenario Huis van de Verenigingen functioneert De Reggehof als een compacte en laagdrempelige maatschappelijke basisvoorziening . De Reggehof blijft een centrale ontmoetingsplaats voor inwoners, verenigingen, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties. De Reggehof focust zich op het faciliteren van activiteiten van derden, het ondersteunen van lokale initiatieven en van het in stand en toegankelijk houden van een plek voor ontmoeting en participatie. Een belangrijk kenmerk van dit scenario is dat het professionele programma-aanbod (theaterfunctie) verdwijnt, zo niet sterk wordt beperkt. Verwacht wordt dat er nog uitsluitend 12 voorstellingen ‘uit eigen huis’ per jaar kunnen worden geprogrammeerd. De Reggehof duidt dit scenario als een ‘duidelijke terugschakeling in ambitie, activiteiten en organisatieomvang’. ‘De maatschappelijke basisfunctie blijft behouden, maar de ontwikkelkracht, publieksverbreding en culturele zichtbaarheid nemen af’. De stichting raamt in dit scenario een achteruitgang van het aantal bezoeken/deelnemers van ruim 18.000 op jaarbasis. Met het wegvallen van de professionele theaterfunctie verwacht De Reggehof aan regionale betekenis in te boeten.

De stichting geeft aan dat de implementatie van dit scenario gepaard zal gaan met een organisatorische transitie. De Reggehof houdt in dit scenario rekening met een teruggang in de formatie van 3.8 fte ten opzichte van de huidige situatie en schat de hiermee samenhangende (eenmalige) transitiekosten op circa € . - 7 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof 155.000. Ook voorziet de stichting in dit scenario risico’s voor de continuïteit, kennisbehoud en de personele bezetting. Door het verkleinen van de vaste formatie verwacht de stichting dat de afhankelijkheid van vrijwilligers relatief zal toenemen. Tevens voorziet de stichting in dit scenario een beperking van de mogelijkheden om medewerkers en/of vrijwilligers met een afstand tot de arbeidsmarkt te faciliteren en/of te begeleiden. In dit scenario daalt de jaarlijkse gemeentelijke subsidiebijdrage met € 37.000 ten opzichte van de huidige situatie. In het scenario Huis van de Verenigingen Plus wordt gekozen voor een maatschappelijke basisvoorziening met een herkenbaar cultureel profiel . Dit scenario bouwt voort op de maatschappelijke functie van De Reggehof in het scenario ‘Huis van de Verenigingen’ en voegt daar een professionele podiumfunctie aan toe. Anders dan ‘Huis van de Verenigingen’ biedt dit scenario (extra) ruimte voor talentontwikkeling, cultuureducatie en publieksverbreding.

In dit scenario functioneert De Reggehof als een voorziening die zowel maatschappelijke als culturele doelstellingen ondersteunt. Ten aanzien van de professionele podiumfunctie geeft De Reggehof aan dat beoogd wordt om een herkenbaar, maar ten opzichte van de huidige situatie selectiever programma-aanbod te verzorgen met meer populaire en nauwelijks (financieel risicovolle) ‘kunstzinnige’ voorstellingen. Een en ander met veel ruimte voor muziek. De stichting rekent in dit scenario met circa 55 voorstellingen op jaarbasis. Door deze keuze verwacht De Reggehof dat het totaal aantal bezoeken/deelnemers grotendeels op het huidige niveau gehandhaafd blijft. De stichting voorziet in dit scenario een meer beperkte teruggang van de formatie (ten opzichte van het scenario ‘Huis van de Verenigingen’): 1,9 fte minder dan de huidige formatie. De (eenmalige) transitiekosten die hiermee gepaard gaan worden door de stichting geraamd op circa € 70.000. Mede vanwege de professionele theaterfunctie verwacht de stichting ten opzichte van het scenario ‘Huis van de Verenigingen’ meer eigen inkomsten te kunnen genereren, waaronder ook sponsorinkomsten. In dit scenario stijgt de jaarlijkse gemeentelijke subsidiebijdrage met € 87.000 ten opzichte van de huidige situatie.

Bij het scenario Doorgroeien & Bloeien / Brede MFA ontwikkelt De Reggehof zich door tot een brede multifunctionele accommodatie (MFA), waarin cultuur, ontmoeting, educatie, participatie, maatschappelijke ondersteuning en gemeentelijke functies elkaar versterken. De Reggehof ziet zichzelf in dit scenario als ‘spil van Hof van Twente met een actieve rol bij de uitvoering van gemeentelijke ambities op het gebied van leefbaarheid, inclusie, participatie, talentontwikkeling en gemeenschapsvorming’. Daarmee wordt De Reggehof een ‘integrale maatschappelijke voorziening’ en versterkt het haar functie voor alle kernen binnen de gemeente (en minder exclusief voor Goor). De stichting rekent binnen dit scenario op een toename van het aantal bezoekers/deelnemers van bijna 6.000 ten opzichte van de huidige situatie. . - 8 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof De Reggehof voorziet in dit scenario onder meer een verdere uitbreiding en verdieping van het podiumkunstenaanbod. De stichting rekent met circa 75 voorstellingen, meer ruimte voor eigen producties en lokale makers, en meer communityprojecten. Ook ziet De Reggehof in deze ontwikkelrichting meer mogelijkheden ontstaan voor participatie, vrijwilligerswerk en activiteiten voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt.

De stichting stelt dat een doorontwikkeling naar een ‘integrale maatschappelijke voorziening’ is te realiseren binnen de huidige formatie. Naar de mening van de stichting zijn de mogelijkheden voor het verwerven van (aanvullende) externe financiering (onder andere. middels fondsen bijdragen, projectsubsidies en sponsoring) binnen dit scenario vergeleken met ‘Huis van de Verenigingen’ en ‘Huis Van de Verenigingen Plus’ het grootst. In dit scenario stijgt de jaarlijkse gemeentelijke subsidiebijdrage met € 163.000 ten opzichte van de huidige situatie. De Reggehof beschouwt dit scenario als de meest complete invulling van de ambities van de gemeente betreffende identiteit, noaberschap, mensgericht werken en een toekomstbestendige sociale en culturele infrastructuur. NB De filmfunctie van De Reggehof (Filmhuis Alleman) blijft in alle drie de beschreven scenario’s/ontwikkelrichtingen onderdeel van het activiteitenaanbod. De belangrijkste reden die De Reggehof daarvoor geeft is dat de exploitatie van de filmfunctie ‘budgetneutraal’ verloopt. Integrale vergelijking scenario’s De stichting maakt nog een keer specifiek duidelijk welke onderdelen van het huidige voorzieningenniveau per scenario ten opzichte van de huidige situatie behouden blijven, worden afgebouwd of verder worden ontwikkeld.

Met elkaar worden vergeleken: aantallen activiteiten en publieksbereik, organisatie en personeel, maatschappelijke impact, financiële effecten, vervangingsinvesteringen, frictie- en transitiekosten, en sterktes en aandachtspunten per scenario. In deze analyse wordt daarmee duidelijk wat de onderbouwing is van de hoogte van gevraagde subsidie per scenario. Governance, organisatie en risico’s De stichting wijst op het belang van heldere afspraken tussen De Reggehof en de gemeente Hof van Twente over rollen, verantwoordelijkheden, te leveren prestaties en financiering om te voorkomen dat maatschappelijke verwachtingen, gemeentelijke ambities en structurele financiering onvoldoende met elkaar in balans zijn of geraken. . - 9 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof De stichting onderscheidt in dat kader drie soorten risico’s: strategische risico’s, organisatorische risico’s en financiële risico’s: ● Strategische risico’s . Hier worden genoemd de (structurele) disbalans tussen ambities, verwachtingen en de situatie dat de scenario’s niet (of in de toekomst niet meer) aansluiten bij veranderend publieksgedrag, ontwikkelingen op het gebied van cultuurparticipatie en vrijwilligerswerk, en op demografische ontwikkelingen (denk bijvoorbeeld aan de ‘vergrijzing’). ● Organisatorische risico’s.

Hier worden onder meer genoemd de kwetsbaarheid van de organisatie bij (langdurige) uitval van medewerkers, specialistische functies/kennis en sleutelposities binnen de organisatie, arbeidsmarktontwikkelingen en de beschikbaarheid van vrijwilligers. ● Financiële risico’s . De stichting wijst hier onder andere op het grote aandeel van personeelskosten in het totaal van de begroting (in samenhang met cao-ontwikkelingen en krapte op de arbeidsmarkt), de snel stijgende energiekosten en onverwachte vervangingsinvesteringen. Tegelijk met het duiden van de risico’s ziet de stichting ook voldoende mogelijkheden om deze risico’s zoveel als mogelijk te beheersen. Deze zijn vooral gelegen in een duidelijke keuze door de gemeente voor wat betreft het gewenste voorzieningenniveau in Hof van Twente, inclusief de keuze voor een van de beschreven ontwikkelrichtingen, en in meerjarige afspraken over financiering, samenwerking en verantwoordelijkheden. Financiële beschouwing De stichting maakt voor de financiële analyse van de drie scenario's gebruik van de systematiek van het zogenoemde ‘IGLO-model’. Met dit model wordt beoogd inzicht te geven in de relatie tussen de culturele en maatschappelijke activiteiten, de publieke financiering daarvan, en de inkomsten uit 'commerciële activiteiten’ inkomsten. In het model wordt de bedrijfsvoering ‘opgeknipt’ in drie onderdelen: a. de basisvoorziening .

Deze omvat de vaste lasten die noodzakelijk zijn om het gebouw, de faciliteiten die zich daarin bevinden, en de (vaste) organisatie in stand te houden. De hiermee samenhangende kosten zijn grotendeels onafhankelijk van het gekozen scenario en vormen de randvoorwaarde en/of basis voor iedere vorm van exploitatie. Uitgangspunt binnen het ‘IGLO-model’ is dat de basisvoorziening volledig wordt gefinancierd door een gemeentelijke subsidie. b. de culturele en maatschappelijke activiteiten . Het betreft hier activiteiten die direct bijdragen aan de maatschappelijke en culturele doelstellingen. In het geval van De Reggehof zijn dat - het podiumkunstenaanbod - de filmhuisactiviteiten - de activiteiten op het gebied van cultuureducatie en talentontwikkeling - de maatschappelijke programmering - de verenigingsactiviteiten - activiteiten ten behoeve van participatie en ontmoeting . - 10 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Uitgangspunt is dat deze activiteiten worden gefinancierd vanuit de combinatie van een gemeentelijke subsidie, eigen inkomsten en eventuele projectsubsidies. c. de commerciële activiteiten . Het betreft hier activiteiten die bijdragen aan de financiële weerbaarheid van de organisatie.

In het geval van De Reggehof zijn dat - het verhuren van zalen voor niet maatschappelijke doeleinden - het faciliteren van zakelijke bijeenkomsten - de exploitatie van horeca - het faciliteren van commerciële/private activiteiten - het genereren van sponsorinkomsten De opbrengsten die met deze activiteiten samenhangen dragen bij aan het beperken van de publieke financieringsbehoefte. De Reggehof geeft aan dat het ‘IGLO-model’ het mogelijk maakt om de gemeentelijke subsidie op te splitsen naar verschillende onderdelen van de exploitatie en om deze afzonderlijk in de subsidiebeschikking te specificeren: a. een exploitatiebijdrage voor de ‘basis’ (zie hiervoor); b. een culturele (inhoudelijke) financiële bijdrage voor programmering en maatschappelijke activiteiten (zie hiervoor); c. prestaties en doelstellingen per onderdeel. De Reggehof geeft tevens aan dat deze scheiding een gangbaar model is binnen de culturele sector en dat (of omdat) het de transparantie vergroot, risico’s beter beheersbaar maakt en bijdraagt aan een effectievere verantwoording richting gemeente, fondsen en andere subsidieverstrekkers. Per scenario geeft de stichting aan wat het totaal van de incidentele en structurele kosten is.

Voor wat betreft de incidentele kosten en/of opgaven wordt een onderscheid gemaakt tussen: frictie- en/of transitiekosten , versterking van het weerstandsvermogen en een voorziening vervangingsinvesteringen . Aldus ontstaat het volgende overzicht HvV HvVP dG&B totaal incidenteel 1.358.248 1.349.156 1.322.568 totaal structureel 729.596 854.704 930.793 . - 11 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Daarbij laat De Reggehof in een meerjarig perspectief zien dat er in alle drie de scenario’s een oplopend exploitatietekort ontstaat, omdat de indexatie van de gemeentelijke subsidie gebaseerd is op een gemiddelde loon- en prijsontwikkeling, terwijl de kostenstructuur van De Reggehof hiervan afwijkt. Personeelskosten vormen binnen de begroting van de stichting namelijk verreweg de grootste kostenpost en deze zullen naar verwachting door cao- en arbeidsmarktontwikkelingen sneller stijgen dan de index die door de gemeente wordt gehanteerd. De Reggehof draagt hier zelf een aantal mogelijke oplossingen voor aan: a. de gemeentelijke subsidie-index structureel laten aansluiten bij de werkelijke kostenontwikkeling binnen De Reggehof; b. het verschil tussen de gemeentelijke index en de werkelijke kostenstijgingen periodiek compenseren/repareren; c. het eens per vier jaar herijken van de gemeentelijke subsidie op basis van de werkelijke kostenontwikkeling.

Onderhoud en vervangingsinvesteringen De Reggehof stelt voor om de verantwoordelijkheid voor de vervangingsinvesteringen (gebouw, technische infrastructuur en professionele podiumfunctie) geleidelijk over te dragen aan de stichting. Dit betekent dan dat De Reggehof vanaf 2027 een (eigen) voorziening opbouwt voor toekomstige vervangingen, zoals tribune, de trekkenwand, de theaterverlichting en overige gebouwgebonden installaties. Om tot een juiste financiële startpositie te komen, dient dan wel een eenmalige overdracht van middelen en/of bestaande gemeentelijke reserveringen ter grootte van het nog niet opgebouwde bedrag plaats te vinden. Daarnaast is er jaarlijkse dotatie aan de voorziening noodzakelijk om toekomstige voorzieningen tijdig te kunnen financieren en/of om grote incidentele lasten in de exploitatie van De Reggehof te voorkomen. Weerstandsvermogen Naast de investeringsopgave vraagt de stichting ook aandacht voor de vermogenspositie. Door de exploitatietekorten zijn de liquiditeitspositie en de beschikbare reserves in de afgelopen jaren afgenomen. Hierdoor ontbreekt de ruimte om tegenvallers in de exploitatie op te vangen en toekomstige investeringsopgaven zelfstandig te financieren.

Transitie- en/of frictiekosten Uit de analyse van De Reggehof blijkt ook dat er in de scenario’s ‘Huis van de Verenigingen’ en ‘Huis van de Verenigingen Plus’ sprake is van (incidentele) transitie- en frictiekosten. Deze zijn terug te voeren op de noodzakelijke organisatorische en personele aanpassingen, de implementatie van de organisatie, passend bij het scenario en de aanpassing van de inhoudelijke activiteiten . - 12 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Hoofdstuk 3 | Second opinion BMC In dit hoofdstuk beoordelen wij de door de stichting De Reggehof gepresenteerde toekomstscenario’s en de daaraan ten grondslag liggende analyse(s). Hiervoor gebruiken wij het toetsingskader van de BMC Culturele Waardenkaart (zie paragraaf 1.3). 3.1 Algemeen BMC is van mening dat De Reggehof een goed gestructureerde scenarioanalyse heeft opgeleverd. De opzet van het document waarin het een en ander wordt uitgewerkt is logisch en consequent. De nieuwe (mogelijke) scenario’s/ontwikkelrichtingen worden opgebouwd vanuit een evaluatie van het concept ‘Groeien en Bloeien 2023 - 2025’, een duiding van de huidige (strategische) positie van De Reggehof en een gedegen ‘omgevingsanalyse’. Vervolgens heeft De Reggehof heldere kaders en uitgangspunten geformuleerd op basis waarvan zij de drie scenario’s heeft uitgewerkt.

Deze kaders en uitgangspunten vormen de basis voor de inrichting van de relatie tussen De Reggehof en de gemeente: een invulling van goed opdrachtnemer- en opdrachtgeverschap, ongeacht het gekozen scenario. De Reggehof maakt ons inziens ook voldoende duidelijk wat de impact is van de scenario’s ten opzichte van de huidige functioneren van De Reggehof. Voor de leesbaarheid en het snelle begrip van de mogelijke scenario’s/ontwikkelrichtingen vinden we het een goede keuze van De Reggehof om de scenariobeschrijvingen in het document vooraf te laten gaan door een ‘bestuurlijke samenvatting’ van het betreffende scenario. Ook de beschrijving, c.q. verdere uitwerking van de scenario’s (hoofdstuk 11 in het document) is qua opzet helder en consequent. Na de bestuurlijke samenvatting (zie hiervoor) wordt het betreffende scenario geduid aan de hand van een aantal (vaste) aspecten: missie en visie , omgevingsanalyse , maatschappelijke betekenis , activiteiten en programma , publiek en bereik , organisatie en personeel , vrijwilligers en participatie , bedrijfsvoering , huisvesting en facilitaire zaken , verhuur , financiën en risico-analyse , en meerjarig perspectief . In het bijzonder is het goed dat per scenario/ontwikkelrichting duidelijk wordt gemaakt “wat de gemeente er voor krijgt” en welke maatschappelijke impact het scenario heeft voor de gemeente Hof van Twente.

Wel valt het BMC op dat (in een klaarblijkelijke poging om de lezer te overtuigen) bepaalde aspecten vaak worden herhaald en/of in andere bewoordingen (steeds) weer terugkomen. Dat geldt met name voor Hoofdstuk 10: Integrale vergelijking van scenario’s. Hier had naar onze mening een (beknopte) ‘overall’ grafische weergave van de verschillen tussen de huidige situatie en de scenario’s en de verschillen tussen de scenario’s onderling volstaan. Het een en ander is in de daaraan voorafgaande hoofdstukken 7, 8 en 9 immers al uitgebreid aan de orde geweest. Dit doet enigszins afbreuk aan de leesbaarheid van het document. . - 13 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof 3.2 Publiekskracht Het huidige activiteitenaanbod van De Reggehof (op basis van het concept scenario ‘Groeien & Bloeien’) is divers. Er zijn voorstellingen op het gebied van podiumkunsten (professioneel aanbod, lokale producties en voorstellingen van de verenigingen), in 2025 totaal 56, en op het gebied van film (Filmhuis Alleman), in 2025 totaal 70 - 80. Dit culturele programma genereerde in 2025 totaal circa 18.500 bezoeken. Naast het (eigen) culturele aanbod faciliteert De Reggehof structureel een aantal verenigingen/vaste gebruikers (onder andere het Goors Mannenkoor, Muziekschool Home of Talents en de Hofstreek Omroep) en biedt zij ruimte aan diverse maatschappelijke activiteiten en/of initiatieven.

Hiermee werden volgens opgave van De Reggehof in 2025 respectievelijk circa 37.000 en circa 7.500 bezoeken en/of deelnemingen gerealiseerd. Daarnaast is er sprake van commercieel getarifeerde activiteiten, zoals recepties, trainingen, workshops en vergaderingen. Deze activiteiten genereerden in 2025 circa 2.850 bezoekers. Het totaal aantal bezoeken kwam daarmee in 2025 uit op ruim 65.000. Culturele activiteiten Bij een keuze voor scenario ‘Huis van de Verenigingen’ valt het professionele theateraanbod weg, bij het scenario ‘Huis van de Verenigingen Plus’ verzorgt De Reggehof een professioneel aanbod, dat zich beperkt tot ‘mainstream producties’, terwijl een keuze voor ‘Doorgroeien & Bloeien’ betekent dat er een professioneel aanbod wordt geïnitieerd met zowel ‘mainstream producties’ als vernieuwend aanbod, inclusief een aantal eigen producties. Een en ander is gekwantificeerd in aantallen en soorten voorstellingen en het aantal bezoeken dat De Reggehof daarmee verwacht te realiseren. Dit is vervolgens doorvertaald in omzet en bijbehorende directe kosten (onder andere uitkoop en gages). Dit is weergegeven in de bijlage bij het document van De Reggehof. Wij merken daarbij op dat het leggen van de relatie tussen de aantallen en soorten voorstellingen en het aantal bezoeken en bijbehorende baten en lasten nog lastig te maken is.

In onze optiek kan hier meer duiding aan worden gegeven door kengetallen toe te voegen, zoals aantal bezoekers per voorstelling, gemiddelde besteding per bezoek et cetera. De filmfunctie (Filmhuis Alleman) blijft in alle door De Reggehof uitgewerkte scenario’s gehandhaafd. De Reggehof motiveert deze keuze door te wijzen op het feit dat de exploitatie van de filmhuisfunctie ‘budgetneutraal’ verloopt. De Reggehof laat hier echter de toerekening van overheadkosten buiten beschouwing. Daarmee concluderen we dat de ‘filmfunctie’ niet ‘budgetneutraal’ verloopt. BMC zou hierop willen aanvullen dat de filmfunctie voor alle drie de scenario’s ook een belangrijke inhoudelijke meerwaarde heeft. Film is een laagdrempelig/breed toegankelijk medium, mede vanwege de (nog) relatief lage entreeprijs voor een voorstelling. Bovendien biedt het de mogelijkheid om filmthema’s te verbinden met andere culturele en/of maatschappelijke activiteiten binnen De Reggehof. Het is dus ons inziens een goede (inhoudelijke) keuze om de filmfunctie in alle drie de scenario’s te laten terugkomen. .

- 14 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof In haar ‘omgevingsanalyse’ wijst De Reggehof op de aanwezigheid van theaters in Almelo, Hengelo en Lochem, en op het feit dat het professionele aanbod van deze theaters weliswaar (deels) concurrerend is met het eigen theaterprogramma, maar dat De Reggehof zich uitdrukkelijk onderscheid door de unieke combinatie van een professioneel podium met een filmhuisfunctie, cultuureducatie (Home of Talents) en/of talentontwikkeling, sociaal culturele functies en maatschappelijke activiteiten. BMC onderschrijft dat een combinatie van dergelijke functies een belangrijke meerwaarde kan hebben, omdat daarmee in één gebouw/op één locatie een (gesloten) ‘culturele keten’ wordt gecreëerd. Professionele voorstellingen interesseren bezoekers om zelf kunst te leren maken en (daarna) te produceren . Dat wat men heeft geleerd en heeft geproduceerd gaat men dan weer presenteren . Denk aan amateurvoorstellingen, eindejaarsvoorstellingen, masterclasses et et cetera. Daarmee is de cirkel van de ‘culturele keten’ (weer) rond. Het scenario ‘Doorgroeien & Bloeien’ biedt hiervoor de meeste mogelijkheden, mede ook vanwege de capaciteit en middelen die De Reggehof wil inzetten voor talentontwikkeling.

BMC is van mening dat de stichting helder in beeld heeft gebracht wat de drie scenario's/ontwikkelrichtingen betekenen voor het deel ‘cultureel aanbod’ van de Reggehof binnen het totaal van de activiteiten en wat de impact daarvan is ten opzicht van de huidige situatie. Wel missen we nog een beschouwing over hoe het culturele aanbod van De Reggehof in de scenario’s ‘Huis van de Verenigingen Plus’ en ‘Doorgroeien & Bloeien’ wordt vertaald naar specifieke doelgroepen. In de ‘omgevingsanalyse’ wordt wel gewezen op de demografische ontwikkeling van ‘vergrijzing’, maar wordt niet gesignaleerd dat het steeds moeilijker wordt om jongeren aan te spreken met een (regulier) podiumkunstenaanbod. Sociaal-culturele en/of maatschappelijke activiteiten Voor wat betreft de sociaal-culturele en/of maatschappelijke activiteiten vinden we het onderscheid tussen de drie scenario’s minder scherp. Dat De Reggehof in het scenario ‘Huis van de Verenigingen’ vrijwel uitsluitend faciliterend optreedt en in de scenario’s ‘Huis van de Verenigingen Plus’ en ‘Doorgroeien en Bloeien’ ook initiërend en verbindend is, is voor BMC duidelijk, maar we missen nog concrete voorbeelden van hoe dat laatste vorm kan krijgen (bijvoorbeeld: soorten van activiteiten) en wat dit nu precies vraagt aan (extra) capaciteit en expertise binnen de organisatie van De Reggehof.

Wellicht heeft het een en ander ook te maken met het feit dat De Reggehof de output van de sociaal-culturele en maatschappelijke activiteiten uitsluitend duidt middels publieksbereik en niet specificeert in aantallen activiteiten, aantallen samenwerkingsverbanden et cetera. In dat kader merken we nog op dat met het scenario ‘Doorgroeien & Bloeien’ 6.000 bezoekers/deelnemers meer worden bereikt dan bij ‘Huis van de Verenigingen Plus’, terwijl De Reggehof aangeeft in het scenario ‘Doorgroeien & Bloeien’ veel meer nieuwe activiteiten te gaan ontwikkelen. Althans, zo lezen we dat. We adviseren De Reggehof om dit nog wat verder uit te werken en/of hier meer duiding aan te geven. . - 15 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Dat een grotere organisatie beter in staat is om (vaste) medewerkers en vrijwilligers met een afstand tot de arbeidsmarkt en stagiaires te faciliteren is evident. De Reggehof heeft wat BMC betreft voldoende duidelijk gemaakt welke mogelijkheden en onmogelijkheden de drie scenario’s op dit gebied bieden. Publiek De Reggehof heeft sinds haar start in 1994 veel ervaring opgedaan met uiteenlopende culturele en maatschappelijke activiteiten, zo ook met de doelgroepen die aan deze activiteiten zijn gekoppeld.

Het is daardoor aannemelijk dat De Reggehof (inmiddels) goed weet wat er speelt binnen de gemeente Hof van Twente in het bijzonder in Goor, en bijgevolg haar (potentiële) doelgroepen kent. Toch missen we in de uitwerking van de drie scenario’s het aspect ‘participatie’, vertaald in bijvoorbeeld een behoeftenonderzoek. Dit geldt met name voor het scenario 'Doorgroeien & Bloeien’. De Reggehof gaat in dit scenario meer ‘eigen activiteiten’ ontwikkelen en meer optreden als ‘verbinder’ tussen culturele en maatschappelijke initiatieven. Maar op basis van welke specifieke vragen vanuit de gemeenschap? In het kader van de ‘omgevingsanalyse’ schetst de stichting weliswaar een aantal, wat BMC betreft, zeer relevante ontwikkelingen, waar (ook) De Reggehof (tijdig) op dient te anticiperen. Maar deze ontwikkelingen zijn vrij algemeen geformuleerd. De vraag is dan hoe dit concreet wordt vertaald naar ontwikkelingen op lokaal niveau. Zie ook wat hiervoor is opgemerkt over jongeren. We adviseren De Reggehof hier in de verdere uitwerking van de scenario’s nog aandacht aan te besteden. 3.3 Samenwerkingskracht De Reggehof geeft aan dat maatschappelijke vraagstukken steeds vaker vragen om samenwerking tussen gemeente, onderwijs, welzijn, zorg, cultuur en maatschappelijke organisaties, en dat De Reggehof hierin een verbindende rol kan spelen.

Dit onder meer door ruimte te bieden aan ontmoeting, vrijwilligerswerk, educatieve activiteiten en aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarmee draagt De Reggehof bij aan participatie, inclusie en de leefbaarheid binnen de gemeente Hof van Twente. In samenhang daarmee stelt de stichting vast dat publieke investeringen in De Reggehof niet uitsluitend leiden tot ‘culturele opbrengsten’, maar dat deze tegelijkertijd bijdragen aan de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van welzijn, onderwijs, zorg en gezondheid, participatie en leefbaarheid. In dit kader ziet De Reggehof zichzelf als multiplier één voorziening die meerdere beleidsdoelen ondersteunt en verschillende maatschappelijke opgaven met elkaar verbindt. BMC onderschrijft de analyse van De Reggehof dat een combinatie/clustering van culturele en maatschappelijke activiteiten op één locatie een belangrijke bijdrage kan leveren aan het verwezenlijken van gemeentelijke doelstellingen op het gebied van (inwoners)participatie, inclusie en leefbaarheid. Hoewel moeilijk te . - 16 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof kwantificeren (en dus toetsbaar te maken), hebben meerdere onderzoeken 1 + 2 + 3 de positieve effecten van actieve en/of passieve deelname aan culturele activiteiten op het welbevinden en de gezondheid van mensen aangetoond.

Zo ook zijn er in den lande een aantal aansprekende multifunctionele (cultuur)centra, die dit succesvol in de praktijk brengen, voor zover De Reggehof dat al niet zelf is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de Kulturhus concepten in Olst-Wijhe en Haaften, en de Stadkamer Centrum in Zwolle. In de door De Reggehof beschreven ontwikkelrichtingen biedt het scenario ‘Doorgroeien & Bloeien’ in ieder geval de meeste mogelijkheden voor een ‘domeinoverstijgende’ aanpak. Maar in lijn met onze opmerking onder paragraaf 3.2 zou De Reggehof dit ons inziens nog wat concreter moeten uitwerken. 3.4 Bedrijfsvoeringskracht Bij het onderdeel bedrijfsvoeringskracht behandelen we de volgende onderwerpen (zie ook paragraaf 1.3: Bedrijfsvoeringskracht): ● Organisatie; ● Onderhoud en vervanging; ● Interne sturing en analyse (doorvertaling doelen, verantwoorden en bijsturen en governance; ● Financiën; ● Risico’s. Organisatie In het document van De Reggehof is per scenario duidelijk in beeld gebracht wat de impact is op de formatie in algemene zin en op welke functies binnen die formatie (‘Activiteiten en verenigingen; ‘Algemeen en administratie’; ‘Faciliteit en horeca’) die impact betrekking heeft. Tevens is dit doorvertaald in incidentele transitie- en/of frictiekosten per scenario. Zo is in scenario 1 duidelijk gemaakt dat de formatie wordt afgebouwd van 12,5 fte naar 8,6 fte.

Bij alle functies is er in dit scenario sprake van een reductie, waarbij deze het grootste is bij de functie ‘Activiteiten en verenigingen’. De argumentatie daarbij is dat de De Reggehof in dit scenario minder doet aan programmering en/of eigen activiteiten. Tevens zien we dat in scenario 1 geen stageplekken meer worden aangeboden en het aantal vrijwilligers afneemt. 3 Trimbos Instituut (2024) 2 IPH & LKCA (2021-2024) 1 WHO Metastudie (2019) . - 17 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Bij scenario 3 constateren we dat het aantal lokale producties omhoog gaat en dat er diverse ambities zijn om de maatschappelijke verbinding tussen functies te versterken. Dat wil zeggen dat cultuur, ontmoeting, educatie, participatie, maatschappelijke ondersteuning en publieke functies bewust met elkaar worden verbonden. De Reggehof ondersteunt ook maatschappelijke partners, inwonersinitiatieven en de gemeente bij het bereiken en verbinden van inwoners. Zoals eerder aangegeven in onze second opinion wordt deze ambitie nog niet concreet vormgegeven door middel van voorbeelden en een nadere uitwerking. Tevens zien we dat deze ambitie kan worden vormgegeven binnen de huidige capaciteit van De Reggehof (12,5 fte). Wij vragen ons af in hoeverre dit reëel is.

In hoofdstuk 3 van het document van De Reggehof wordt aangegeven dat door de uitbreiding van de personele capaciteit met 3 fte de organisatie weer voldoende basis heeft gekregen om de toegenomen activiteiten op een kwalitatief veran; oorde wijze uit te voeren. In hoeverre de genoemde ambitie in scenario 3 ook kwalitatief goed kan worden uitgevoerd binnen de bestaande formatie van 12,5 fte, vormt in onze optiek een risico. Het is lastig om dit exact te beoordelen, omdat een concrete uitwerking van de ambitie nog ontbreekt. Onderhoud en vervanging Een belangrijk uitgangspunt dat De Reggehof nu hanteert in de scenario’s, is dat zij het geheel van de (vervangings)investeringen (exclusief gemeentelijk vastgoed-deel) volledig op zich neemt. Dit betekent dat investeringen in onder meer tribune, trekkenwand, podiumvloer, theatertechniek, audiovisuele voorzieningen, gebouwinstallaties en ondersteunende infrastructuur straks door De Reggehof worden gedaan. Wij merken hierbij op dat De Reggehof ten aanzien van de (vervangings)investeringen nog onvoldoende duidelijk aangeeft waarom zij deze wil overnemen. In paragraaf 4.1 duiden we dit verder. De consequentie is van dat uitgangspunt is dat deze verantwoordelijkheid overgaat van de gemeente naar De Reggehof en financiële implicaties met zich meebrengt.

Dat wil zeggen dat de bijbehorende kapitaallasten en onderhoudskosten volledig landen in de exploitatie van De Reggehof. Tevens dient De Reggehof over voldoende werkkapitaal te beschikken om deze investeringen te kunnen doen. Zoals aangegeven in hoofdstuk 2 van deze second opinion, is dat werkkapitaal nu onvoldoende. Om deze reden gaan de scenario’s ook uit van een incidentele kapitaalinjectie aan de Reggehof om dit op orde te brengen en daarmee de liquiditeit van de Reggehof te borgen. Dit is uiteengezet in paragraaf 10.7 van het document van De Reggehof. Onderdeel van deze incidentele kapitaalinjectie is ook om het weerstandsvermogen (mate van solvabiliteit) van De Reggehof op orde te brengen, zie ook hoofdstuk 12 van het document van De Reggehof. Het is van belang voor de gemeente om te beseffen dat overdracht van deze verantwoordelijkheid onderdeel is van de besluitvorming bij de scenario’s en hierbinnen apart geagendeerd dient te worden. We geven hierbij aan dat er sprake is van risico’s door deze verantwoordelijkheid volledig te beleggen bij De Reggehof. In paragraaf 11.4 van het document van De Reggehof worden de risico's ten aanzien van onderhouds- en investeringslasten ook benoemd en voorzien van mitigerende maatregelen. We merken hierbij op dat in deze tabel de gemeente benoemd staat als verantwoordelijke, maar dat dient in onze optiek De Reggehof te zijn.

Dit gezien het gekozen uitgangspunt. Daarnaast is een aanwezig risico de benodigde kennis en kunde rondom vervanging en onderhoud. Dit is nu aanwezig bij een specialistische functie binnen De Reggehof, maar is in die zin ook kwetsbaar. Dit risico is overigens ook benoemd door De Reggehof. . - 18 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Tevens is het van belang om te benadrukken dat rondom de (vervangings)investeringen en overdracht (tegen welke waarde, et cetera.) duidelijke afspraken tussen de gemeente en de Reggehof dienen te worden gemaakt en vastgelegd in MJOP’s en demarcatie. BMC constateert dat dit de afgelopen jaren niet altijd goed is verlopen en heeft geleid tot verschillen van inzicht ten aanzien van verantwoordelijkheid en daarmee uiteindelijk ook heeft geleid tot uitstel en daarmee achterstallig onderhoud. Het is van belang om de keuze voor een scenario te bezien als nieuw startpunt, waarbij het van belang is om afspraken rondom (vervangings)investeringen en onderhoud adequaat, duidelijk, en precies vast te leggen en vervolgens daar naar te gaan handelen. Interne sturing en analyse (doorvertaling doelen, verantwoorden en bijsturen) en governance Per scenario is een beschrijving gemaakt van de missie en visie. Dit is doorvertaald naar maatschappelijke effecten en is vervolgens geoperationaliseerd naar activiteiten en een programma.

Dit is vervolgens weer doorvertaald naar kengetallen in bereik. Dit zijn elementen om de relatie tussen de gemeente Hof van Twente en De Reggehof vorm te geven. Met andere woorden, deze elementen vormen de opdracht van de gemeente Hof van Twente aan de Reggehof en kunnen landen in een opdracht c.q. subsidiebeschikking. In paragraaf 6.2 en paragraaf 11.2 van het document van De Reggehof wordt kort stilgestaan bij de relatie met de gemeente (gebaseerd op partnerschap). In onze optiek ontbreekt nog een concrete invulling van deze relatie; hoe formuleren we de opdracht, hoe wordt deze vastgesteld, hoe sturen we bij, et cetera. Het document van De Reggehof omvat in onze optiek alle elementen (inhoudelijk opdracht, afspraken rondom vervanging en onderhoud, et cetera). Echter het procesmatig deel is nog niet uitgewerkt. In onze optiek is dit iets voor na de besluitvorming (keuze voor een scenario); maar we noemen dit hier omdat dit een belangrijk onderdeel is om straks de relatie met tussen de gemeente en De Reggehof vorm te geven. Financiën Elk scenario wordt afgesloten met een financieel overzicht, c.q. onderbouwing, conform het IGLO-model. Als BMC zouden wij het IGLO-model niet als structuur adviseren, omdat het onderscheid naar de drie onderdelen van de exploitatie vrij theoretisch is en niet echt aansluit bij de functies van De Reggehof.

Uiteindelijk is er sprake van één integrale exploitatie. Wij zouden eerder kiezen voor een consequente toerekening van (directe en indirecte) baten en lasten aan de specifieke functies/bedrijfsonderdelen van De Reggehof: Theater, Film, Verhuur, Maatschappelijke activiteiten, Horeca, et cetera. Hierdoor ontstaat een integraal beeld van de baten en lasten, met daarnaast een duidelijk beeld van de netto lasten (baten minus lasten) van de functies van de Reggehof. In bijlage 1 bij het document van De Reggehof is een uitgebreide onderbouwing opgenomen van de baten en lasten per scenario. De onderbouwing van de baten en lasten staat in beschrijvende teksten bij de scenario’s en in bijlage 1 is per kostensoort een nadere uitleg opgenomen. Zoals eerder aangegeven, is het leggen van de relatie tussen de aantallen en soorten voorstellingen en het aantal bezoeken, en de bijbehorende baten en lasten nog lastig te maken. Dit maakt dat de onderbouwing van de baten en lasten van bijvoorbeeld de functies theater en film nu nog niet te valideren zijn, omdat de onderbouwing middels cost drivers nog ontbreekt. . - 19 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof In deze desbetreffende bijlage is ook een meerjarenperspectief van de exploitatie opgenomen per scenario. Dit ontbrak in eerdere versies, zoals in 2023.

Dit is een waardevolle toevoeging en versterkt de financiële sturing van De Reggehof. Per scenario is aangegeven wat het benodigde bedrag aan subsidie van de gemeente is. Het gaat dan om de volgende structurele bedragen: ● Scenario 1 - Huis van de Verenigingen: € 729.596; ● Scenario 2 - Huis van de Verenigingen Plus: € 854.704; ● Scenario 3 - Doorgroeien & Bloeien: € 930.793. In het document worden op verschillende plekken argumenten en redenen gegeven voor de onderbouwing van het benodigde absolute subsidiebedrag en daarmee duiding van de verschillen tussen de scenario’s. Eén van de redenen is het verschil tussen de scenario’s van de gemiddelde kosten per fte. Met andere woorden: 1 fte in scenario 1 kost € 68.287; in scenario 2 € 70.059 en in scenario 3 € 72.438. Dit wordt inhoudelijk verklaard door het feit dat er per scenario verschillende behoeften zijn qua deskundigheid/expertise van de medewerkers. Daarnaast is een belangrijk verklarend verschil de ‘verdiencapaciteit’ op de theaterfunctie. Het is van belang om in de scenarioanalyse aan te geven dat een theaterfunctie per definitie verliesgevend is na toerekening van indirecte personeelskosten en/of overheadkosten. Dit geldt met name voor scenario 3, waar wordt ingezet op een uitbreiding van het podiumkunstenaanbod, inclusief vernieuwende (lees ook: risicovolle programmering), wat leidt tot een hoger verliessaldo.

Het gevolg is dat de benodigde subsidie hoger is. Het verdient de aanbeveling om de argumentatie van het benodigde structurele subsidiebedrag per scenario te clusteren, zodat dit voor de lezer in één oogopslag duidelijk is. In de optiek van BMC kent het document van De Reggehof per scenario een redelijk goed onderbouwde financiële paragraaf. Deze wordt middels bijlage 1 verder uitgelegd en uiteengezet. Zoals eerder aangegeven is er op onderdelen een verbeterslag te maken qua relaties en onderbouwing. In hoofdstuk 10 van het document van De Reggehof worden vergelijkingen tussen de scenario's gemaakt op verschillende kengetallen; inhoud, organisatie en financiën. Dit is sterk en vergroot de onderlinge vergelijkbaarheid, alsmede de bepaling van de impact met de huidige situatie. Relatief technische onderwerpen, zoals frictiekosten en vervangingsinvesteringen worden apart uitgelegd. In hoofdstuk 12 is een aparte financiële beschouwing opgenomen van de scenario’s. Hierin is een uiteenzetting opgenomen van de benodigde financiële middelen (incidenteel en structureel) om toe te werken naar een robuuste uitvoering van de scenario’s.

Tevens wordt in dit hoofdstuk ingegaan op een aantal financiële risico (onder andere discrepantie tussen de gemeentelijke indexering van de subsidie en de werkelijke kostenstijgingen waarvoor De Reggehof zich geplaatst ziet), die samen met de overige uitgangspunten besproken dienen te worden met de gemeente Hof van Twente en onderdeel zijn van de opdracht aan de Reggehof. Ten aanzien van de genoemde discrepantie merken we op dat dit een issue is dat sectorbreed speelt. . - 20 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Risico’s In het document van De Reggehof is in paragraaf 11.3 een verdere invulling gegeven aan een beschrijving van de risico’s en de bijbehorende mitigerende maatregelen. In onze optiek ziet het er in eerste aanleg goed uit. We merken hierbij op dat de doorvertaling van de risico’s naar de claim en/of belang ten aanzien van het weerstandsvermogen voor een toekomstbestendige exploitatie van De Reggehof nog kan worden toegevoegd. Dit heeft extra argumentatie om de mate van solvabiliteit van De Reggehof te verbeteren. . - 21 - BMC , Second Opinion Toekomstscenario’s De Reggehof Hoofdstuk 4 | Conclusies en aanbevelingen Op basis van de door De Reggehof gepresenteerde scenarioanalyse en bovenstaande second opinion komen we tot een aantal conclusies conclusies en aanbevelingen. 4.1 Conclusies 1.

Gedegen en transparant afwegingskader De scenarioanalyse van De Reggehof is inhoudelijk sterk, logisch opgebouwd en biedt een realistisch en kwalitatief goed uitgewerkt afwegingskader. De analyse maakt de impact van keuzes ten opzichte van de nulmeting (2025) en tussen de scenario's onderling helder inzichtelijk op het gebied van publieksbereik, maatschappelijke impact, organisatieomvang en financiën. We merken hierbij op dat het deel op het gebied van cultuur (theater en film) beter is uitgewerkt, dan het maatschappelijke deel van de activiteiten. Op onderdelen is nog een verbeterslag te maken qua onderbouwing middels cost drivers van bepaalde baten en lasten, zie hiervoor onze opmerkingen in paragraaf 3.4 van de second opinion. 2.

Huidige situatie van de Reggehof wordt in het rapport duidelijk neergezet als ijkpunt De Reggehof vervult een cruciale spilfunctie in de sociaal-culturele en maatschappelijke infrastructuur van Hof van Twente Hoewel de eigen verdiencapaciteit en het publieksbereik de afgelopen jaren zijn gestegen, is de financiële positie (solvabiliteit, werkkapitaal, liquiditeit) ernstig verslechterd Dit komt door stijgende personeelskosten (cao- en arbeidsmarktontwikkelingen), inflatie en het feit dat de exploitatie van een theaterfunctie altijd leidt tot een negatief saldo De huidige exploitatie is zonder structurele aanpassing van de gemeentelijke subsidie onhoudbaar. Deze situatie vormt het ijkpunt voor de vergelijking met de drie mogelijke toekomstscenario’s. De drie scenario’s zijn steeds afgezet tegen dit ijkpunt om de impact ervan te laten zien. Hierbij worden de inhoudelijke consequenties, organisatorische consequenties en financiële consequenties geduid. Tezamen met de uitgangspunten en risico’s geeft dit inzicht in de haalbaarheid van de scenario’s en vormt het de basis voor een weloverwogen bestuurlijke en politieke keuze 3. Uitvoeringsrisico bij Scenario 3 (Doorgroeien & Bloeien) In scenario 3 wordt de ambitie uitgesproken om de maatschappelijke verbinding tussen functies te versterken en actief op te treden als initiërende partij en verbinder.