Programmabegroting 2023 Versie 20221102.pdf

91

179

114

12.964 -28.881 1.194 1.527 333 -28.548

9.322 -30.558 68 884 816 -29.742

2022

2023

2024

2025

2026

9.813 -36.672

7.194 -35.147

7.194 -34.507

7.357 -33.766

7.357 -33.681

3.631 3.631 -33.041

502 502 -34.645

52 52 -34.455

52 52 -33.714

52 52 -33.629

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

92

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

93

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

PROGRAMMA 6: ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD Dit programma geeft een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en vennootschapsbelasting. De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten waar geen directe dienstverlening en/of bestedingsverplichtingen tegenover staan. Deze middelen worden ingezet als dekking van de lasten en baten in de programma’s. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit: lokale heffingen, algemene uitkering gemeentefonds, dividenden en rente (afschrijvings)reserves. De lasten en baten van overhead en financiering worden afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze dienen ter ondersteuning van de programma’s.

94

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen

Resultaten 2023

6.1 Algemene uitkering

6.1.1 Herijking van het gemeentefonds De herijking van het gemeentefonds en de bijstelling van de Rijksuitgaven zijn bij de meicirculaire 2022 verwerkt. Dit heeft tot een positieve aanpassing geleid van de middelen uit het gemeentefonds. Enkele onderdelen vragen nog wel verder onderzoek over de wijze van verdeling. Uitwerking kan de komende jaren leiden tot nieuwe verdeeleffecten. Daarbij wordt ook gekeken naar een toekomstige mogelijke uitbreiding van het lokale belastinggebied vanaf 2026. De invulling moet nog verder worden onderzocht, met daartegenover een lagere uitkering vanuit het gemeentefonds. 6.1.2 Indicatieve meerjarenraming extra middelen Het Rijk en de VNG werken aan de Hervormingsagenda Jeugdzorg. Voor de jaren 2022 en 2023 zijn (incidenteel) aanvullende middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. Daarbij heeft het kabinet ook besloten tot een aanvullende besparing in het jeugddomein van structureel € 500 miljoen vanaf 2025. Het gaat om maatregelen waarbij gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden. Deze besparing is benoemd als een Rijksverantwoordelijkheid. Het Rijk is aan zet om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen als aanvulling op Hervormingsagenda.

95

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Bij de begroting 2022 zijn er afspraken gemaakt omtrent de extra jeugdgelden in de meerjarenbegroting, gemeenten mochten rekening houden met 75% van de bedragen. Voor de programmabegroting 2023 zijn nieuwe afspraken gemaakt waarbij 100% mag worden opgenomen. Voor 2024 een voordeel van € 495.000 aflopend naar € 310.000 in 2026. De stelposten zijn gesplitst opgenomen, een verhoging van de raming van het gemeentefonds en een besparing op de uitgaven. De totale stelpost voor 2024 is per saldo € 1.965.000, aflopend naar € 1.245.000 in 2026. De toegestane werkwijze voor de opstelling van de meerjarenbegroting is nog geen officiële toezegging van een structurele compensatie. Hieraan blijft dus wel een risico verbonden. De toezichthouder staat het opnemen van deze stelposten toe voor de meerjarenraming. 6.1.3 Rijksbijdrage gemeentefonds 2026 De omvang van het gemeentefonds daalt fors met ingang van 2026. En daarmee ontstaat een knelpunt richting de toekomst voor de gemeenten. Het Rijk werkt aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In september is duidelijk geworden dat het Rijk in aanloop daarnaartoe in ieder geval eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar stelt. Verwerking vindt plaats bij de septembercirculaire 2022. In de programmabegroting is deze extra inkomst nu al meegenomen voor een bedrag van € 1,55 miljoen.

96

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Reguliere taken Onderwerpen

Toelichting reguliere taken

Lokale heffingen Algemene uitkering

Een nadere toelichting staat in de paragraaf Lokale heffingen. De gemeente ontvangt een groot deel van haar inkomsten van het Rijk, via de algemene uitkering. De basisraming van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds is gebaseerd op de Meicirculaire 2022.

Dividenden

De gemeente ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen. Dat is het rendement uit deelname in maatschappelijk kapitaal van instellingen en ondernemingen. Zie ook de paragraaf Verbonden partijen. Op basis van de resultaten uit het verleden en afspraken over mogelijke winstuitkering (dividendbeleid) en ontwikkelingen is bij de deelnemingen een structurele dividenduitkering opgenomen in de begroting 2023 van € 1,9 miljoen.

Onvoorzien

In de begroting is een jaarlijks bedrag voor onvoorziene uitgaven opgenomen van € 25.000. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat er een bedrag opgenomen moet worden voor onvoorziene lasten.

Vennootschapsbelasting

Nederlandse overheidsondernemingen zijn in principe belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Het doel van de onderliggende wetgeving is een gelijk speelveld creëren tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Op basis van

97

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

interpretatie van algemene richtlijnen van de Belastingdienst en (voorlopige) aangiftes is de verwachte gemiddelde vennootschapsbelastinglast circa € 23.000 per jaar. Daarvan heeft € 12.000 betrekking op de gemeentelijke deelneming in Zenkeldamshoek en € 11.000 op de gemeentelijke grondexploitaties. De vennootschapsbelasting over de eigen gemeentelijke grondexploitaties komt ten laste van de reserve grondexploitatie. Rentetoerekening

Rente-omslagpercentage Voor financiering van investeringen passen gemeenten totaalfinanciering toe. Dit houdt in dat alle uitgaven en investeringen gezamenlijk worden gefinancierd, en niet per investering een aparte lening wordt aangegaan en/of geadministreerd. De rentelasten worden procentueel toegerekend aan de totale boekwaarde van de investeringen. De procentuele verhouding tussen de totale boekwaarde en de totale rentelasten wordt het rente-omslagpercentage genoemd. Paragraaf 4 geeft meer inzicht in de financiering. Rente afschrijvingsreserves Over de afschrijvingsreserves worden rentelasten berekend. Hierbij wordt de het rente-omslagpercentage gehanteerd. De rente over de afschrijvingsreserves dient tevens als dekking van de rentelasten van de betreffende investeringen.

Overhead

98

Algemeen Conform de BBV-voorschriften worden kosten zoveel mogelijk direct toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. De lasten en baten van overhead worden centraal begroot en verantwoord. Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

De overhead wordt gedefinieerd als het geheel van functies gericht op sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Het betreft zowel de fysieke componenten, zoals huisvesting en automatisering, als ondersteunende personele inzet. De beleidsindicator overhead is opgenomen in de paragraaf 5 Bedrijfsvoering. Heffingen en tarieven De overhead wordt betrokken bij de berekening van kostendekkende heffingen en tarieven. Zie paragraaf 1 lokale heffingen. Het aandeel overhead in de heffingen en tarieven wordt extracomptabel berekend. Grondexploitaties Voor de rendabele activiteiten van grondexploitaties maakt de BBV een uitzondering voor wat betreft het centraal begroten en verantwoorden van de overheadkosten. Deze worden wel toegerekend aan het taakveld. Verdeelsleutel De toe te rekenen overhead wordt bepaald door de totale lasten van het taakveld overhead te delen door de totale directe personeelskosten (loonkosten en inhuur), verdeeld naar taakveld. Loon- en prijsontwikkeling

99

Jaarlijks anticiperen wij op de inflatieontwikkeling in de budgetten voor het nieuwe begrotingsjaar. Tegenover de loon- en prijsstijgingen staat (deels) een compensatie vanuit het gemeentefonds.

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap

Op basis van de gehanteerde uitgangspunten, gebaseerd op cijfers van het Centraal Planbureau, is de indexering opgebouwd uit meerdere componenten. Uitgangspunten indexering budgetten in de begroting 2023: • Personele kosten 3,6% • Materiële uitgaven is bepaald op 4,5% • Bijdrage gemeenschappelijke regelingen 3,0% • Sociaal domein (vergoedingen Wmo en Zorg) 5,0% • Gewogen gemiddelde 4,1% • Subsidies en inkomsten van leges en belastingen 4,1%

100

Programmabegroting 2023: Aan de slag met Actief Noaberschap