Jaarverslag Hof van Twente 2024 .pdf
Tekst van het document
a-=--- P g 2022
Jaarverslag 2024
KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
Datum behandeling raad: 8 juli 2025
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
2
Inhoudsopgave Inleiding ...............................................................................................................................................................................................................4 PROGRAMMA 1: BESTUUR EN VEILIGHEID .....................................................................................................................................................6 PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN ...........................................................................................................................................................20 PROGRAMMA3: LEEFOMGEVING ...................................................................................................................................................................38 PROGRAMMA 4: SPORT, CULTUUR EN ONDERWIJS ...................................................................................................................................50 PROGRAMMA 5: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING ..........................................................................................................................55 PROGRAMMA 6: ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERHEAD ..........................................................................................................70 Paragraaf 1: Lokale heffingen
..........................................................................................................................................................................77 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................................................................83 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen......................................................................................................................................................97 Paragraaf 4: Financiering................................................................................................................................................................................101 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering...........................................................................................................................................................................104 Paragraaf 6: Verbonden partijen ....................................................................................................................................................................117 Paragraaf 7: Grondbeleid ................................................................................................................................................................................126 Paragraaf 8: Wet open overheid
.....................................................................................................................................................................135 Bestuurlijke projecten en programma’s ........................................................................................................................................................137 Basisset beleidsindicatoren ...........................................................................................................................................................................142
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
3
Inleiding In dit jaarverslag wordt verslag gedaan van alle activiteiten en resultaten die in 2024 binnen de verschillende beleidsterreinen aan de orde waren. Per programma worden de belangrijkste onderwerpen tekstueel toegelicht. Ook is er een overzicht van baten en lasten per programma opgenomen. Vervolgens hebben wij in de bekende kleurentabel van de beleidsagenda, per activiteit inzichtelijk gemaakt wat de stand van zaken is met betrekking tot de realisatie van de activiteiten. Na de beleidsmatige programma’s volgen de vaste, wettelijk verplichte paragrafen. Tot slot wordt in de rapportages over de bestuurlijke projecten en programma’s de voortgang van die projecten en programma’s verantwoord. Het jaarverslag is complementair aan de jaarrekening 2024, die als afzonderlijk document wordt uitgebracht. Tezamen vormen ze de jaarstukken 2024. Wij stellen u voor deze vast te stellen.
Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,
Dennis Lacroix
Ellen Nauta-van Moorsel
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
4
Recapitulatie per programma Bedragen x € 1.000
Recapitulatie 01 02 03 04 05 06 01 02 03 04 05 06
Bestuur en veiligheid Wonen en werken Leefomgeving Sport, cultuur en onderwijs Maatschappelijke ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal lasten Bestuur en veiligheid Wonen en werken Leefomgeving Sport, cultuur en onderwijs Maatschappelijke ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Totaal mutaties reserves Resultaat na bestemming
Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 8.515 9.918 10.000 6.720 7.603 15.494 22.537 17.586 22.509 10.078 10.297 9.733 49.287 46.083 56.217 15.896 15.046 16.569 113.033 106.533 130.522 1.074 1.175 1.404 4.146 3.984 8.285 15.468 10.651 10.737 1.648 1.052 963 15.816 8.246 17.853 80.192 79.132 83.351 118.344 104.240 122.593 5.311 -2.293 -7.928 31.690 703 13.373 33.298 5.150 24.506 1.608 4.447 11.133 6.919 2.154 3.205
Rekening 2024 9.806 13.073 22.757 9.978 57.741 19.113 132.469 1.503 9.735 15.248 1.299 19.518 86.992 134.295 1.826 14.002 16.483 2.481 4.307
Saldo 2024 194 2.420 -247 -245 -1.524 -2.544 -1.947 99 1.450 4.511 337 1.666 3.640 11.702 9.755 -629 -8.024 -8.653 1.102
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
5
PROGRAMMA 1: BESTUUR EN VEILIGHEID Hof van Twente werkt op verschillende manieren samen met andere gemeenten. We gaan uit van onze eigen kracht, maar staan open voor de kansen die samenwerking kan bieden; de kwaliteit van de dienstverlening vergroten, kwetsbaarheid verkleinen en kosten verlagen. Vanuit een heldere communicatievisie en via nieuwe communicatiekanalen werkt de gemeente samen met onze inwoners/ ondernemers aan een fijne woon- en leefomgeving. Daar waar mogelijk bieden wij onze dienstverlening digitaal aan. We geven ook persoonlijke aandacht waar dat nodig is. De ontwikkeling van de digitale dienstverlening de afgelopen jaren geeft ons ook die ruimte. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Waar vooraf gedacht werd dat het eenvoudiger zou worden met minder regels is na 1 jaar Omgevingswet dit nog niet gebleken. Wel is het eerste jaar veel ervaring opgedaan. Zowel het team VTH als de initiatiefnemers weten nu beter hun weg te vinden in de regelgeving. Ons uitgangspunt is dat wij een veilige en leefbare gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. De aanpak van ondermijnende criminaliteit en high impact crimes zoals woninginbraken staat hoog op de agenda. Een effectieve aanpak van onder andere huiselijk geweld, of personen met verward gedrag is alleen mogelijk door goede samenwerking binnen en buiten het gemeentehuis.
Om de fysieke leefomgeving optimaal te beschermen en duurzaam te benutten, willen wij het volgende bereiken: • Voor inwoners en ondernemers zijn we een deskundige gesprekspartner die zoekt naar mogelijkheden en die ondernemers, binnen de regels, ruimte en kansen biedt. We werken proactief aan een duurzame ontwikkeling; • Wij staan voor goede uitvoeringskwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving om door een goede belangenafweging de kwaliteit in onze leefomgeving te verbeteren. • Ketenpartners ervaren ons als een betrouwbare en rolvaste partner, die transparant werkt, hoge kwaliteit biedt en vanuit een open overlegcultuur samenhang brengt in tal van regels en maatregelen. • Binnen het veiligheidsdomein werken we met onze Veiligheidsregio Twente en de Politie in Twente samen aan een veilig Twente in één crisisorganisatie. Met een integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit staan we voor een weerbare gemeentelijke organisatie.
KADERSTELLING: • • • • • • •
• •
Communicatievisie 2018 P10 Regiodeals Plan van aanpak Ondermijning VTH-beleid Hof van Twente Welstandsnota 2012 Algemene plaatselijke verordening Hof van Twente 2024 Richtlijn Bouw- en Sloopveiligheid Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
6
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 1.1 Bestuurlijke samenwerking
Resultaten 2024 1.1.1 Europese samenwerking Burgemeester Ellen Nauta was tot en met 2024 lid van de VNG-commissie “Europa & Internationaal”. Op basis van dat lidmaatschap was zij lid van het Comité van de Regio’s (CvdR). Dit orgaan is de spreekbuis voor de gemeenten en provincies binnen de Europese Unie. Tevens was ze lid van de commissie NAT: een commissie van het Comité van de Regio’s waarin onderwerpen worden besproken die te maken hebben met plattelandsontwikkeling. De burgemeester was sinds de zomer van 2023 tevens plaatsvervangend lid van de Rural Pact Coordination Group. Deze groep komt voort uit het Rural Pact. Dat is een belangenorganisatie waarin overheden, het maatschappelijk middenveld, het bedrijfsleven, de academische wereld en burgers samenwerken voor het platteland. Een belangrijke taak van deze groep is om de Europese Commissie van voorstellen te voorzien met betrekking tot het landelijk gebied. De P10-gemeenten zijn aangesloten bij het Rural Pact. 1.1.2 P10 P10 is het netwerk van grote plattelandsgemeenten waarin inmiddels 33 gemeenten samenwerken, onder aanvoering van voorzitter burgemeester Nauta. Kennisdeling en belangenbehartiging (richting landelijke en Europese politiek) staan daarbij voorop. Daarbij wordt op verschillende dossiers samengewerkt met de VNG, IPO en andere gemeentelijke netwerken.
1.2 Omgevingswet
1.3 Openbare Orde en Veiligheid
2024 was een jaar vol vacatures zowel ambtelijk als bestuurlijk: wisselingen in het Dagelijks Bestuur en de bijbehorende ambtelijke ondersteuning en de kernorganisatie. Aan het eind van het jaar waren we weer op sterkte. De P10 heeft zich actief ingezet om de ministeries en de VNG van inhoudelijke informatie en kennis van de lokale P10 uitdagingen te voorzien. Ze vroeg aandacht voor uitvoeringsproblemen en droeg daarvoor oplossingen aan. Ze bleef een andere beleids- en investeringslogica van het Rijk vragen in combinatie met de aanbevelingen uit het rapport ‘Elke regio telt’. De leefbaarheid van het landelijk gebied is te belangrijk; de spiraal van verschraling moet gekeerd worden. In de tweede helft van 2024 heeft de minister de stekker gehaald uit het Landelijk Programma Landelijk Gebied. Met provincies en VNG pleitte P10 om gebiedsgericht (integraal) te blijven werken. Het uitgangspunt van P10 blijft verbinding met elkaar, met inwoners van het landelijk gebied, met planbureaus, wetenschap, gemeenten, provincies, het Rijk en Europa. Dit is vastgelegd in de bijgestelde strategische visie. Daarnaast is actief gelobbyd voor het principe dat “Elke Regio Telt!” voor alle regio’s telt en niet alleen voor de prioritaire regio’s uit het landelijke programma vitale regio's. De spiraal van verschraling beperkt zich immers niet tot de grensgemeenten.
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De goede voorbereidingen van de afgelopen jaren hebben gezorgd voor een soepele overgang naar deze nieuwe wetgeving. Wel is gebleken dat er nog veel onduidelijkheden zijn. Jurisprudentie zal de komende jaren meer duidelijkheid moeten geven. 1.3.1 Openbare Orde en Veiligheid
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
8
In 2024 zijn we verder gegaan met de uitvoering van de themanotitie veiligheid. Een belangrijk onderdeel was ‘de basis op orde’ te brengen op het gebied van ondermijning. Op basis van de uitkomsten van de weerbaarheidsscan die gehouden is in 2022 zijn we verder aan de slag gegaan met de aanbevelingen die daaruit voortkwamen zoals weerbaarheid, communicatie, samenwerking en het op de juiste manier oppakken van signalen. We lopen hiermee op schema en scoren op basis van een nieuw onderzoek over de stand van zaken van de aanpak ondermijning ruim voldoende. Ook zijn wij in 2024 gestart met het project vitale vakantieparken. De uitkomsten hiervan en de aanpak worden in 2025 verder opgepakt. Daarnaast zijn de projecten veilig buitengebied en veilige bedrijventerreinen opgestart in 2024. Deze projecten zullen de komende jaren blijven doorlopen. De exploitatievergunning voor de horeca is ingevoerd en er zijn in 2024 meerdere integrale Gustos controles samen met onze ketenpartners georganiseerd. Op het gebied van zorg en veiligheid hebben we een aantal zaken opgepakt en afgerond in 2024.
Dat zijn onder andere de introductie van het AVE (Aanpak Voorkoming Escalatie) model dat de samenwerking tussen zorg en veiligheid bij complexe casuïstiek borgt, de opschaling ervan, het woonoverlast proces waarin de samenwerking met diverse partijen is vastgelegd en de escalatieladder hiervoor hebben we verder ontwikkeld. Om de samenwerking tussen zorg en veiligheid te waarborgen waar het gaat om personen met een onbegrepen gedrag is onze subsidieaanvraag van € 200.000 toegekend waarmee een wijkfunctionaris van de GGD en een ervaringsdeskundige van stichting IXTA NOA in onze gemeente aan de slag JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
9
kunnen. Het doel is een snellere opvolging van meldingen en vroegtijdig signalering. Wij zijn gestart met de inzet van een HALT spreekuur op de Waerdenborch te Goor. Dit voor de vroeg signalering van jeugd die mogelijk afglijdt in de criminaliteit. Het doel is te voorkomen dat leerlingen opnieuw in problemen komen. In 2024 is het hele zorg en veiligheidsnetwerk getraind in een methodiek in de vroeg signalering van jeugd. Hiervoor is ter borging ook een structureel overleg voor zorg en veiligheid gestart. 1.3.2 Uitvoering programma toezicht en handhaving In 2024 lag hierbij focus op implementatie van de uitbreiding capaciteit Boa's en de daarbij behorende doorontwikkeling van deze functie. In 2024 is het gelukt om de boa-capaciteit uit te breiden naar zes fte. Bij de concrete uitvoering zal prioriteit worden toegekend aan de kleine ergernissen (zoals overlast door hondenpoep) zoals deze naar voren zijn gekomen uit de meting van het veiligheidsgevoel onder de inwoners van Hof van Twente. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan ons jaarlijkse VTH-taken uitvoeringsprogramma, met name op de daarin geprioriteerde taken en focussen wij ons op de bestrijding van overlast in en door de horeca. 1.3.3 Bouw 2024 is geen representatief jaar geweest. De invoering van de Omgevingswet heeft ertoe geleid dat veel aanvragen eind december 2023 onder de oude regelgeving werden ingediend.
Deze aanvragen hebben wij in 2024 ‘gemist’. Naar verwachting zullen de inkomsten aan bouwleges over 2025 wat meer normaliseren. 1.3.4 Toezicht JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
10
1.4 Participatie
Op 1 januari 2024 is de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (lees verder: Wkb) in werking getreden. Toezicht tijdens de bouw van eenvoudige bouwwerken vindt heden primair plaats door de markt via zogenaamde kwaliteitsborgers. Welke effecten dat heeft op de gemeentelijke rol en betrokkenheid vraagt goede monitoring, hetgeen in 2024 heeft plaatsgevonden en zal worden voortgezet in 2025. 1.3.5 Omgevingsdiensten Eind 2024 heeft vanuit het Rijk afhechting plaatsgevonden van het interbestuurlijk programma (IBP VTH). Dit heeft met name betrekking op het takenpakket en de organisatie van (het aantal) Omgevingsdiensten waarbij voldoen aan het criterium van robuustheid van belang is. Een aantal belangrijke resultaten uit het IBP VTH zijn geborgd bij de Omgevingsdienst NL. De Kennisinfrastructuur VTH (KIS VTH) is een van die resultaten die door Omgevingsdienst NL verder in uitvoering wordt gebracht. Ook de samenwerking met onze eigen Omgevingsdienst Twente is in 2024 goed verlopen. Visie op participatie In 2024 is binnen de organisatie gewerkt aan het versterken van kennis en bewustwording rondom participatie. In april heeft de interne organisatie een algemene training gevolgd, waarbij nieuwe medewerkers zijn meegenomen in het thema en bestaande medewerkers hun kennis hebben opgefrist.
In 2025 staat een vervolgtraject gepland waarin de verdieping wordt gezocht, onder andere door het behandelen van casuïstiek vanuit verschillende afdelingen. Op 1 oktober is de gemeenteraad tijdens een informerende bijeenkomst bijgepraat over de ontwikkelingen rondom participatie. Daarbij is onder andere het participatieproces binnen het project ‘Op Stoom’ toegelicht en is
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
11
1.5 Dienstverlening
.
gezamenlijk gereflecteerd op de aanpak en de leerpunten. Daarnaast is in het vierde kwartaal verkend hoe participatie een structurele plek kan krijgen op de nieuwe gemeentelijke website. De verdere beoordeling en doorontwikkeling hiervan worden in 2025 opgepakt. 1.5.1 Notuleren raadsvergaderingen Naar aanleiding van een motie in de gemeenteraad om een objectief en onafhankelijke vastlegging in het Hofweekblad te bewerkstelligen is in oktober 2024 gestart met de verslaglegging van de raadsvergaderingen door het Hofweekblad. In het najaar van 2025 zal een lezersonderzoek worden uitgevoerd om te kunnen beoordelen of het beoogde doel van de verslaglegging wordt bereikt. 1.5.2 Digitale Dienstverlening Gemeenten moeten hun digitale dienstverlening goed en toegankelijk inrichten. Dit is verplicht volgens landelijke wetten zoals de Wet Digitale Overheid, de Wet open overheid en de regels voor Digitale Toegankelijkheid. Daarom hebben we in 2024 onze hoofdwebsite Hofvantwente.nl vernieuwd. De nieuwe website is gebruiksvriendelijker en beter afgestemd op inwoners en ondernemers. Zij kunnen nu makkelijker en sneller vinden wat ze zoeken of regelen wat nodig is. Daarnaast voldoet de website aan de wettelijke eisen, zodat we klaar zijn voor de toekomst. 1.5.3 Informatiebeheer Het fysieke archief van de voormalige gemeente Ambt Delden is afgesloten. Dit is een wettelijke verplichting.
Daarnaast is er invulling gegeven aan de rol Adviseur DIV/Informatiebeheer waarmee verdere doorontwikkeling op gebied van het digitale informatiebeheer kan plaatsvinden. Naast de Archiefwet heeft deze rol adviestaak rondom bijvoorbeeld de Wet open overheid (Woo).
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
12
1.6 Verkiezingen
1.7 Burgerzaken
1.5.4 Informatieveiligheid De nieuwe NIS-richtlijn (NIS = Netwerk- en Informatiesystemen) is van toepassing op de gemeente. De NIS2 regeling betekent een wettelijke zorgplicht voor informatieveiligheid en wordt vertaald in de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Ook komt er een wettelijke meldplicht voor informatiebeveiligingsincidenten. Niet naleving van de NIS-richtlijn kan leiden tot boetes en andere straffen. Het is belangrijk dat de gemeente door blijft gaan met het plannen, uitvoeren, controleren en bijstellen van de maatregelen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). De structurele extra capaciteit in de vorm van een parttime Information Security Officer is nog niet ingevuld. De verkiezingen voor het Europees Parlement van 6 juni 2024 zijn over het algemeen voorspoedig verlopen, resulterend in een betrouwbare uitslag. De implementatie van de nieuwe procedure voor vaststelling van verkiezingsuitslagen (NPVV) is verbeterd ten opzichte van eerdere verkiezingen, dankzij opgedane ervaringen en doorgevoerde verbeteringen. Paspoort-piek Het eerste jaar van de verwachte 'paspoortpiek', die begon in 2024, is succesvol verlopen. In de eerste helft van 2024 werden al vroeg in het jaar veel aanvragen ingediend. Deze verschuiving naar een eerdere piekperiode werd mede veroorzaakt door de gemeentelijke aanschrijving die burgers aanspoorden hun documenten tijdig te vernieuwen.
Om de verwachte stijging in aanvragen het hoofd te bieden, hebben wij diverse maatregelen getroffen, zoals het verruimen van openingstijden en het inzetten van extra medewerkers. Deze proactieve aanpak heeft bijgedragen aan een soepele afhandeling van de aanvragenpensioenleeftijden maakt dat wij door nu
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
13
1.8 Belastingen
1.9 Blijven ontwikkelen blijven investeren (Bobi)
mensen aan te nemen de piek en de uitstroom die zich voordoet op kunnen vangen. Doorontwikkeling Belastingen In 2024 is hard gewerkt om de achterstand als gevolg van de hack in te lopen, zodat in 2025 de beschikkingen weer tijdig opgelegd konden worden. Dankzij het inlopen van de achterstanden heeft de Waarderingskamer de gemeente Hof van Twente weer opgeschaald naar drie sterren. Ook bij de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) en de basisregistratie grootschalige topografie (BGT) zijn in 2024 de opgelopen achterstanden volledig ingehaald, mede door uitbreiding van het cluster met een BAGbeheerder. Dit heeft geleid tot een positieve terugkoppeling van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordering op de ENSIA. In 2024 zijn het aantal bezwaren van met name de ‘No Cure No Pay (NCNP)-bureaus’ fors toegenomen. Organisatieontwikkeling bestemmingsreserve 2022-2024 Bij de programmabegroting van 2022 stelde u 1.3 miljoen euro beschikbaar om te blijven investeren in de ambtelijke organisatie. Door ontwikkelingen als digitalisering, steeds grotere opgaven waar een gemeente mee te maken heeft èn de toenemende tekorten op de arbeidsmarkt is deze extra investering nodig. De afgelopen drie jaar hebben wij extra ingezet op: • Om- en bijscholing • Dakpansgewijze vervanging • Interne en externe mobiliteit • Aantrekkelijk werkgeverschap • Inclusieve organisatie
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
14
We hebben de afgelopen drie jaar te maken gehad met een instroom van 129 werknemers. Hier stond een uitstroom tegenover van 89. Verder stroomden 32 werknemers door naar andere functies. Er is dus sprake van een hoge mobiliteit. Dit is een trend die ook herkenbaar is in de samenleving. Om de continuïteit in de dienstverlening te kunnen borgen hebben we fors ingezet op tijdige vervanging. Zeker waar er sprake was van solitaire functies of een functie waar veel kennis voor nodig is. In combinatie met de krapte op de arbeidsmarkt een behoorlijke opgave. Daarbij kost het vervangen van werknemers geld en dus tijd. (Uit onderzoek blijkt dat dit ongeveer 20% van een jaarsalaris kost gedurende een jaar). Deze tijd kan dan niet besteed worden aan onze dienstverlening. De forsere inzet op tijdige vervanging is met name ten koste gegaan van bijscholing. De toegenomen mobiliteit van werknemers is ook de reden om meer in te zetten op aantrekkelijk werkgever te zijn. We trokken daarom een recruiter aan. We zetten ook meer in op gezondheid. Vanwege een tekort aan P&O capaciteit ronden we dit traject in 2025 af. Van het budget van 1.3 miljoen gaat daarom 125.000 mee naar 2025. Het was ook belangrijk om mobiliteit extra te blijven faciliteren. Dit kan zowel binnen als buiten de organisatie zijn. Uiteindelijk gaat het erom dat de juiste persoon op de juiste plek zit.
Dit levert niet alleen werkplezier maar ook een hogere arbeidsproductiviteit op. Verder investeerden we in uitbreiding en vernieuwing van ons digitaal leerloket; de Hofacademie. JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
15
Tot slot is per 1 juli 2023 gekozen voor een nieuwe organisatiestructuur. Met als doel een wendbaardere organisatie (zie paragraaf 5 bedrijfsvoering). De aandacht voor meer professionalisering van de ambtelijk organisatie is programmatisch aangepakt. Kosten hiervoor zijn uit dit budget gedekt. Over al deze ontwikkelingen heeft de gemeentesecretaris u jaarlijks bijgepraat.
Reguliere taken Onderwerpen IBT
Bedrijfsvoering
Vergunningverlening
Toelichting reguliere taken De Provincie Overijssel houdt interbestuurlijk toezicht (hierna: IBT) op de volgende zes domeinen bij gemeenten: Financiën, Omgevingsrecht VTH (voorheen Wabo), Omgevingsrecht (voorheen Wro), Erfgoed, Informatie-en archiefbeheer en Huisvesting statushouders. Het IBT-beeld wordt jaarlijks inzichtelijk gemaakt aan de hand van een “stoplichtmodel”. Het IBT-totaalbeeld voor Hof van Twente kleurde dit jaar oranje. Het domein Omgevingsrecht VTH kleurde groen en het domein informatie- en archiefbeheer oranje. We streven ernaar om in 2025 een groen totaalbeeld te behalen Het cluster burgerzaken verzorgt diverse diensten aan inwoners. Cluster Serviceteam staat inwoners te woord die contact met ons opnemen. Verder verzorgt het team de offline en online communicatie voor onze inwoners over alle gemeentelijke onderwerpen die onze inwoners aangaan. Raad, college en teams worden op het gebied van communicatie, financiën, inkoop, gebouwen, juridische zaken en informatiebeheer geadviseerd. Ontwikkelingen die te maken hebben met deze faciliterende/adviserende rol lichten wij toe in paragraaf 5 Bedrijfsvoering. De gemeente verleent omgevingsgunningen voor verschillende activiteiten die nodig zijn voor het bouwen, slopen, kappen, aanleggen van een inrit of verbouwen van een monument.
Bij meervoudige aanvragen met een milieucomponent vragen wij advies van de Omgevingsdienst Twente. De invoering van de Wet kwaliteitsborging (Wkb heeft tot gevolg gehad dat aanvragen
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
16
voor nieuwe gevolgklasse 1 bouwwerken (grondgebonden woningen en kleinere bedrijfshallen) bouwtechnisch niet meer door de gemeente worden beoordeeld. Omdat eind 2023 veel van dit soort aanvragen zijn gedaan is in 2024 nog weinig gemerkt van deze wijziging. Toezicht Wij houden toezicht op de uitvoering van verleende vergunningen en rechtstreeks geldende regels. Hierbij is leidend het vastgestelde VTH-beleid en de prioriteiten die in het jaarlijks VTH-taken uitvoeringsprogramma zijn vastgesteld. Hiervoor wordt verwezen naar het Jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving VTH-taken uitvoeringsprogramma. Omgevingsdienst Twente De Omgevingsdienst Twente (lees verder: ODT) voert sinds 2019 milieutaken uit voor de Twentse gemeenten. De ODT wordt geconfronteerd met een aanhoudend hoge toestroom van aanvragen voor vergunning- en adviesproducten vanuit Hof van Twente. We zullen ook in 2025 de processen zorgvuldig monitoren en bijstellen waar nodig, op basis van de geldende dienstverleningsovereenkomst. Over 2024 zal geen naheffing plaatsvinden voor Hof van Twente. Er wordt binnen de begroting van 2024 gebleven. Zoals het zich nu laat aanzien zal naar verwachting een teruggave van € 300.000 ton volgen. Dit komt onder andere door de beperkte capaciteit bij de ODT. Circa 80% van de geplande controles is uitgevoerd.
Ook is het aantal vergunningen adviesaanvragen achtergebleven bij de prognose over 2024. VTH-beleid Vanaf 2019 is op lokaal en regionaal niveau VTH-beleid vastgesteld. Het VTH-beleid is in 2023 geactualiseerd en aangepast aan het stelsel van de Omgevingswet. Door de regionale afstemming van het beleid voeren wij de VTH-taken steeds meer op een gelijke wijze uit als de andere Twentse gemeenten. Dit vergt een goede monitoring en afstemming met de andere gemeenten. Regionale en lokale VTHJaarlijks wordt het VTH-Takenuitvoeringsprogramma opgesteld. Het regionale takenuitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma wordt in overleg met de ODT samengesteld. De naleving en uitvoering van beide programma’s wordt gemonitord en bijgesteld waar nodig. Interbestuurlijk toezicht van de provincie Overijssel ziet hierop toe. Openbare orde en veiligheid We verlenen vergunningen op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening, de Alcoholwet en bijzondere wetten. We vertalen landelijke wetgeving en ontwikkelingen in lokale (beleids)regels en voeren bezwaar- en beroepsprocedures. Ook in 2024 hebben wij in regioverband samengewerkt in het voorkomen en bestrijden van rampen/calamiteiten.
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
17
BELEIDSAGENDA 2024
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7
1.8 1.9
Gerealiseerd
PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID Keurmerk veilig buitengebied (ondermijning) invoeren Uitbreiding BOA-capaciteit realiseren Beleid wet woonoverlast en verwarde personen Actualisering Wet Bibobbeleid Nieuwe website in gebruik nemen Algemene aanpassing van de APV Actualisatie verordening op de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit Digitale dienstverlening verder uitbouwen Visie op dienstverlening actualiseren Conform planning
Besluit
Gepland
College
Q4 2024
N.v.t.
Q2 2024
College
Q4 2024
College
Q2 2025
College
Q3 2024
College
Q4 2024
Raad
Q4 2024
College
Q4 2024
College
Q1 2025
Afwijking in planning
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
18
Wat heeft dit gekost? 1 Bestuur en veiligheid 01001 01002 01101 01102 01704 01001 01002 01101 01102 01704
01010 01010
Bestuur Burgerzaken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Milieubeheer Totaal lasten Bestuur Burgerzaken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Milieubeheer Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming
Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 2.632 2.922 2.778 1.038 1.033 1.113 2.769 3.029 3.024 746 1.082 1.128 1.329 1.852 1.956 8.515 9.918 10.000 617 540 655 409 577 695 4 3 44 54 54
Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2024 2024 3.197 -419 1.186 -73 2.986 39 1.010 119 1.428 528 9.806 194 638 -17 782 87 7 7 75 21
1.074 -7.441
1.175 -8.744
1.404 -8.596
1.503 -8.303
99 292
119 119 -7.322
50 50 -8.694
63 63 -8.533
40 40 -8.264
-23 -23 269
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
19
PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN KADERSTELLING: Hof van Twente is een veelzijdige plattelandsgemeente met veel aandacht voor de omgeving waarin ruimte is voor de inwoners om te wonen, werken en ontspannen. Ontwikkelingen zijn mogelijk en samen kijken we wat passend is bij de identiteit. Er is veel vraag naar woningen en we zoeken ruimte om woningen toe te voegen. Dit kan zijn in gebieden die een functie verloren hebben of op gebieden aansluitend aan de kernen. Ook in buurtschappen is wonen belangrijk als één van de dragers voor de leefbaarheid voor de toekomst. We overleggen met onze inwoners hoe we de individuele woningbouwlocaties goed kunnen inrichten en we stimuleren de realisatie van projecten om de druk op de woningmarkt te verlichten.
• • • • • • • • •
Aantrekkelijke centra zijn belangrijk en we zoeken samen met de ondernemers naar kansen. Op bedrijventerreinen streven we naar een passende balans tussen vraag en aanbod van de beschikbare ruimte.
• •
Grond voor gebruik Structuurvisie landelijk gebied Sociale Economische Visie Bestemmingsplannen Woonvisie gemeente Hof van Twente 2021-2025 Woningbouwprogramma 2024 Regionale Woonagenda Twente WONEN MET KWALITEIT Woondeal Twente Regionale woonzorgvisie Twente Afsprakenkader voor ouderenhuisvesting Twente Actieprogramma Toekomstbestendig Bouwen
We zetten ons in om onze gemeente groen te maken en te houden door de uitvoering van projecten op het gebied van biodiversiteit en klimaat. Daarnaast zetten wij ons in voor energieopwekking en -besparing. Samen kunnen we het verschil maken en samen maken wij onze toekomst.
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
20
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 2.1 Plattelandsontwikkeling
Resultaten 2024 Al jarenlang voeren we in de Hof van Twente een actief beleid gericht op Plattelandsontwikkeling. Door gesprekken aan de keukentafel, bijeenkomsten en gerichte projecten is er veel contact met inwoners en ondernemers in het buitengebied en werken we veel samen. Deze samenwerking met ondernemers en inwoners was ook in 2024 weer de belangrijkste sleutel om te werken aan een vitaal platteland. Vrijwillige kavelruil Twentse Maat Onder het POP-project Twentse Maat hebben we in 2024 onder andere het kavelruilproject Elsen uitgevoerd. In het gebied Elsen is er met een 30-tal grondeigenaren ruim 85 hectare geruild. Het project Elsen was een deelproject van het Twente brede project Twentse Maat. Het grotendeels vanuit Europa en de provincie Overijssel gefinancierde project hebben we als penvoerder eind 2024 afgerond. In Twente hebben we via dit project de afgelopen jaren ruim 260 hectare geruild. Vrijwillige kavelruil draagt bij aan het verbeteren van de landbouwstructuur, de veiligheid op onze plattelandswegen maar helpt ook mee bij het realiseren van doelen op het gebied van water en natuur. Toekomst Gerichte Erven Het doel van het project Toekomst Gerichte Erven is om erfeigenaren te begeleiden bij het maken van passende keuzes richting toekomst. Keuzes die passen binnen ons beleid bijvoorbeeld rondom onder andere vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen.
Door de inzet van onze
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
21
erfcoach worden inwoners en ondernemers geholpen. In 2024 zijn er door de erfcoach op ruim 40 erven één of meerdere gesprekken gevoerd. De gesprekken zijn vooral gericht op de mogelijkheden voor Rood voor Rood, asbestsanering en verbreding van activiteiten.
2.2 Leader
2.3 Gebiedsgerichte Aanpak
Digital Rural In het voorjaar 2024 zijn we gestart met het Europese project “Digital Rural”. In dit project werken we samen met 13 partners, verdeeld over heel Europa. Aan de hand van het “Smart Village” concept wisselen we met ervaring en kennis uit gericht op het toekomstbestendig maken van het landelijk gebied. Thema's waar we ons met name op richten zijn: verbreding van de landbouw, energietransitie op het platteland en samenwerking tussen de agrarische sector en andere bedrijvigheid. Dit project helpt ons om samen met inwoners en ondernemers te werken aan onze visie landelijk gebied. In het voorjaar van 2024 is de startbijeenkomst voor de nieuwe Leader periode georganiseerd. De Lokale Actie Groep (LAG) heeft de Lokale Ontwikkel Strategie (LOS) voor de periode 2023 – 2027 gepresenteerd met de thema's Groeiend, Bloeiend, Stoeiend en Boeiend Zuidwest Twente. In 2024 zijn de eerste twee projecten in onze gemeente goedgekeurd en beschikt. In Hengevelde wordt gewerkt aan het aanleggen, exploiteren en onderhouden van een gedenk- en herdenkingsbos alsmede de restauratie van het oude Processiepad en de kapel op de begraafplaats. In Markelo gaat men in 2025 met behulp van Leader aan de slag met het realiseren van een multifunctionele ontmoetingsplek in de gerenoveerde Martinuskerk.
Nadat het kabinet het transitiefonds (ongeveer 20 miljard) ingetrokken had is in 2024 ook Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) gestopt. Dit
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
22
betekende ook het einde van het Provinciaal Programma Landelijke Gebied (PPLG). Wel houdt de provincie Overijssel onder het programma “Toekomst voor Ons Platteland” (TvOP) vast aan de gebiedsgerichte 3x3 aanpak. Met deze 3x3 aanpak wordt gewerkt aan een goed sociaal-economisch perspectief, een toekomstbestendige landbouwsector en herstel van de natuur, het watersysteem en het klimaat. Voor de aanpak en uitvoering van het programma ontvangt de provincie Overijssel 231 miljoen euro vanuit het Rijk. Deze middelen wordt beschikbaar gesteld voor subsidieregelingen en de koploperprojecten en proeftuinen. In het kader van het programma Toekomst voor Ons Platteland blijven we ook de samenwerking in Zuidoost Twente voortzetten. In 2024 is er naar aanleiding van het Aanbod van ZOT gewerkt aan een proeftuin gericht op het ontwikkelen van de organisatie. Echter vanwege het stopzetten van Nationaal Programma Landelijk Gebied en het intrekken van het transitiefonds staat de concrete uitvoering voorlopig stil. Wel hebben we eind 2024 als partners besloten om een gezamenlijke ambitie uit te werken met een uitvoeringsagenda voor de komende jaren. De landbouw is daarbij een belangrijke stakeholder. Daarom hebben we ook in 2024 de bijeenkomst Toekomst voor boeren in Zuidoost Twente samen met de gemeenten Borne, Enschede, Haaksbergen en Hengelo en de provincie Overijssel georganiseerd.
Ongeveer 200 agrariërs zijn aanwezig geweest en hebben deelgenomen aan kennissessies gericht op onder andere mestverwaarding, melkveehouderij in de toekomst, klimaatverandering en ondernemerschap. In het kader van de Gebiedsgerichte aanpak worden de koploperprojecten wel doorgezet. In onze gemeente is er in 2024 gewerkt aan drie JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
23
2.4 Visie Landelijk Gebied
2.5 Economische ontwikkeling
koploperprojecten; Landgoederen Diepenheim; Twickel en Markel-Noord. Daarnaast zijn we halverwege 2024 gestart met een werkgroep in het gebied rondom Herikerberg. Gelet op de uitdagingen ten aanzien van onder andere landbouw en waterbeschikbaarheid is voor dit gebied in oktober 2024 het besluit genomen om een koploperproject aan te vragen. Begin 2025 is de formele aanvraag bij de provincie ingediend. Als verdieping op de omgevingsvisie werken we aan een update van de structuurvisie buitengebied (2010). In 2024 hebben we een plan van aanpak uitgewerkt en vanuit het project Digital Rural thema's benoemd. In 2025 gaan we met diverse stakeholders in gesprek. Actualisatie centrumvisie Centrum Goor is afgerond. Via bijeenkomsten, i.s.m. de BIZ, worden ondernemers en vastgoedpartijen op de hoogte gehouden en is samen een actieplan opgesteld. Deze is opgeleverd en heeft groen licht gekregen. Zodoende is de voorbereidingsfase opgestart met als belangrijkste punt het opzetten van een projectteam. Deze fase is met succes afgerond zodat we kunnen starten met de ontwerpfase. Eind 2023 zijn er gesprekken gevoerd met alle kernen om te komen met een jaarplan voor de centrumgebieden. Deze moeten een impuls geven aan de uitstraling van de kernwinkelgebieden.
Na deze uitvraag is er naar onze mening nog te weinig output ontvangen en zijn we opnieuw, via de economische werkgroep, met elkaar in gesprek gegaan om toch tot concrete plannen te komen. Met alle binnengekomen jaarplannen/ideeën zijn we aan de slag gegaan om tot concrete projecten te komen die in de komende jaren moeten worden uitgevoerd. Een aantal daarvan lopen al.
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
24
De gemeente is samen met o.a. de relatiebeheerder van Goor Collectief betrokken bij het project "Adopt idee". Hier wordt de koppeling gemaakt tussen het primair onderwijs en het bedrijfsleven. Er is een start gemaakt met het uitzetten van een onderzoek naar de uitbreidingsbehoefte van ondernemers per kern. De behoefteraming moet de gemeente helpen om te kunnen sturen op toekomstige ontwikkelingen m.b.t. bedrijventerreinen. Ook moet het onderzoek de basis gaan vormen voor de nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinenvisie. Daarnaast zijn we al bezig met de voorbereiding voor de uitbreiding van bedrijventerrein Het Wegdam in Hengevelde. In 2024 zijn er goedlopende projecten in Goor en Delden m.b.t. de KVO. Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid organiseert in samenwerking met de gemeente voorlichtingsbijeenkomsten bij bedrijvenverenigingen. Er hebben ondertussen meerdere schouwen op de bedrijventerreinen plaatsgevonden in Goor en Delden en de daaropvolgende bijeenkomsten hebben al plaatsgevonden en staan voor de toekomst ook al op de planning. Cluster Economie is in 2024 veel betrokken geweest bij projecten als de toegankelijkheid in de Hof en de EnergieHub Goor en blijft dat doen.
Ook heeft cluster, samen met HofMarketing, diverse ondernemers in het zonnetje gezet tijdens de Week van het Ondernemen met onder andere de Startersprijs, Bedrijfsbezoeken met en zonder collega, Ondernemersontbijt met de Team van het Jaar verkiezing. Een week die voor veel positieve aandacht en reacties zorgt. JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
25
Wat betreft Vrijetijdseconomie ligt er een duidelijke link met Plattelandsontwikkeling, Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid als het gaat om Sallandse Heuvelrug en Twents Reggedal. Naast betrokkenheid bij de werkgroep is de koppeling dit jaar expliciet gemaakt door een bezoek aan de Borkeld medegeorganiseerd door Staatsbosbeheer met leden van de Gemeenteraad. Verder wordt er doorlopend vanuit de Visie Beleef Hoffelijkheid 2.0, advies gegeven aan college en initiatiefnemers in de recreatieve sector voor zowel unieke verblijfsrecreatie als gewenste doelgroepen en activiteiten.
2.6 HofMarketing
2.7 Uitvoering Routekaart Energieneutraal / Transitievisie Warmte
Het Recreatieschap Twente is volop in ontwikkeling en die regionale samenwerking neemt ook de nodige (bestuurlijke) afwegingen met zich mee. De doorontwikkeling van HofMarketing is onderdeel van de themanotitie Ondernemen. Hofmarketing verzorgt gebiedsmarketing voor wonen, werken en recreëren in Hof van Twente. Dit doen we samen met belangrijke stakeholders uit het Ondernemersplatform Hof van Twente, VTE projectgroep, Twentemarketing en het recreatieschap. De verantwoording wordt weergegeven in de jaarstukken 2024 van Hofmarketing. In 2024 is er verder gewerkt aan de uitvoering van de Routekaart Energieneutraal 2035 en de Transitievisie Warmte. Belangrijke ontwikkelingen zijn de volgende: Buurtenergie In 2024 is de gemeente doorgegaan met het ondersteunen van lokale energieopwekinitiatieven. In Hof van Twente liepen er meerdere initiatieven.
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
26
Helaas zijn afgelopen jaar de initiatieven voor het zonneveld Endemansdijk (geen sluitende businesscase) en monomestvergisting in Wiene (te grote risico's voor de kleine boeren) stopgezet. Wel is er gewerkt aan de voortang van het monomestvergistingsproject Markelosebroek. Door de uitspraak van de Raad van State over intern salderen heeft de provincie Overijssel echter alle aanvragen voor natuurvergunningen en de subsidieverlening stopgezet. Het is op dit moment onduidelijk of en hoe het project doorgang kan vinden. Initiatiefnemers kunnen de businesscase van grootschalig zon op dak niet sluitend krijgen door de te hoge financieringskosten. Daarom staat dit initiatief ook stil. Energiecoaches Verduurzaming is veelomvattend en het kan voorkomen dat inwoners niet goed weten waar ze moeten beginnen. Hof van Twente heeft daarom 3 energiecoaches die op vrijwillige basis verduurzamingsadviezen geven aan inwoners die daar behoefte aan hebben. In 2024 hebben de energiecoaches 76 gesprekken gevoerd. Energiescans Sinds het voorjaar van 2024 bieden wij energiescans aan. Ondernemers kunnen een energiescan laten uitvoeren om inzicht te krijgen in de mogelijkheden om energie te besparen. In eerste instantie worden de onderzoeken betaald door de gemeente. Ondernemers hoeven dit alleen terug te betalen als zij genoeg kunnen besparen.
In 2024 hebben 7 ondernemers gebruik gemaakt van het aanbod. Energiestrategie Twente JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
27
In regionaal verband is gewerkt aan de totstandkoming van de opvolger van de RES 1.0: de Energiestrategie Twente. In de tweede helft van 2024 hebben er twee consultatierondes plaatsgevonden en zijn er diverse webinars georganiseerd. De tekst is nu af en wordt naar verwachting in Q2 van 2025 vastgesteld. Na vaststelling van de EST zal er regionaal worden gewerkt aan de totstandkoming van een decentraal energiesysteem, het verhelpen van netcongestie, de warmtetransitie en het verankeren van lokaal eigendom. Isolatiesubsidie en de bespaaractie Begin 2024 heeft het college de isolatiesubsidie en de bespaaractie vastgesteld. Inwoners die een koopwoning hebben met energielabel D, E, F of G en een WOZ-waarde die lager is dan € 352.000 kwamen in aanmerking voor de isolatiesubsidie. In 2024 hebben er 900 inwoners gebruik gemaakt van deze subsidie. In 2025 zijn de voorwaarden voor deelname versoepeld. Inwoners die geen koopwoning hebben, maar wel in 2023 energietoeslag hebben ontvangen kwamen in aanmerking voor een cadeaukaart. Met deze cadeaukaart konden zij een witgoedapparaat vervangen voor een duurzamer alternatief. In 2024 zijn er 400 cadeaukaarten uitgegeven. Energiehub Goor Vol Energie Netcongestie zal de komende jaren blijven aanhouden. Daarom moeten we het bestaande net beter gaan benutten.
Ondernemersvereniging Goor Collectief kijkt samen met de gemeente Hof van Twente en netbeheerders Enexis & Coteq naar oplossingen voor het overvolle elektriciteitsnet. Er is gewerkt aan oplossingen om de impact van netcongestie te beperken. In 2024 is er een initiële verkenning door middel van een energieanalyse JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
28
uitgevoerd. Uit deze analyse is gebleken dat er potentie is voor één of meerdere energiehubs. In 2025 zal er een verdiepende verkenning uitgevoerd worden. Openbare laadpalen Een groot deel van de uitstoot is te herleiden naar mobiliteit. Om inwoners te stimuleren om elektrisch te rijden werken we aan de realisatie van een dekkend netwerk van openbare laadpalen. In 2024 zijn er 10 laadpalen geplaatst en nog eens 9 nieuwe locaties aangewezen. Dit bracht het totaalaantal openbare laadpalen in december 2024 op 47. Dit staat gelijk aan 92 laadpunten. Prestatieafspraken woningcorporaties Op 9 december 2024 zijn de prestatieafspraken met de woningcorporaties ondertekend. In de afspraken zijn ook ambities met betrekking tot duurzaamheid opgenomen. Zo zijn er afspraken gemaakt over het verbeteren van het isolatieniveau van woningen met een energielabel E of lager en het aardgasvrij maken van de bestaande woningvoorraad. Programmeringsafspraken windenergie Met het vaststellen van de nieuwe Omgevingsverordening in 2024 heeft de provincie Overijssel de regie genomen op de opwek van duurzame elektriciteit. Zonnevelden die groter zijn dan twee hectare zijn niet meer toegestaan. Om wildgroei van windturbines te voorkomen heeft de provincie aan alle gemeenten het aanbod gedaan om programmeringsafspraken te maken.
De gemeenteraad van Hof van Twente heeft in juni 2024 de JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
29
programmeringsafspraken bekrachtigd. Hierdoor geldt er op dit moment een maximumopwek van 40 GWh. Soortenmanagementplan (SMP) De meest effectieve manier van isoleren betreft spouwmuurisolatie. In de spouwmuur kunnen kwetsbare dieren leven, daarom zijn de voorwaarden voor deze isolatie veel strenger. Zo is het verplicht om, voordat de isolatiemaatregelen worden uitgevoerd, ecologisch onderzoek te laten uitvoeren. Omdat de kosten voor inwoners voor dit onderzoek hoog zijn laat de gemeente Hof van Twente soortenmanagementplannen (SMP’s) opstellen. Met deze SMP's hoeven inwoners zelf geen ecologisch onderzoek meer uit te laten voeren, hierdoor ontnemen we een aanzienlijke financiële drempel. In 2024 is gestart met het SMP voor Goor, de andere kernen zullen de komende jaren volgen.
2.8 Wonen
Verkenningsdocument Routekaart Energieneutraal 2035 Door het veranderend speelveld zijn sommige maatregelen die zijn aangedragen in de in 2021 vastgestelde Routekaart Energieneutraal lastiger om te realiseren. Hierdoor loopt de verduurzaming vertraging op. Op verzoek van de gemeenteraad is daarom eind 2024 gestart met een verkenning van mogelijke extra maatregelen. De resultaten van deze verkenning worden in 2025 met de gemeenteraad gedeeld. Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting is nog niet behandeld in de Tweede en Eerste Kamer. Hierdoor blijft het onduidelijk hoe de wet wordt vastgesteld, wanneer deze in werking treedt en welke taken en wettelijke verplichtingen de gemeente krijgt. Toch zijn we ons samen met andere
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
30
gemeenten in de regio en de provincie aan het voorbereiden op de nieuwe wet waarin veel reeds geldend landelijk beleid wordt geformaliseerd. In 2024 heeft de gemeente deelgenomen aan de werkgroep voor het actualiseren van de Woondeal Twente. In 2024 is - naar aanleiding van woonbehoefte onderzoek gepubliceerd in 2023 - het woningbouwprogramma geactualiseerd en vastgesteld door het college. Om de ontwikkelingen op de Woningmarkt te monitoren is er een dashboard opgeleverd dat inzicht geeft in de ontwikkelingen en is de eigen planmonitor doorontwikkeld. In de notitie Kleinschalige woonvormen - vastgesteld door het college - gaat het college in op welke vormen van huisvesting we in Hof van Twente mogelijk willen maken, stimuleren en/of nadere regels over willen opstellen. In 2024 is een nieuwe verordening Starterslening van kracht geworden. Er zijn door de gemeente in 2024 22 toewijzingen verstrekt. De regionale Woonzorgvisie, inclusief het afsprakenkader ouderenhuisvesting is vastgesteld. Uitvoering vindt plaats via onze woningbouwprogrammering en de uitvoering van de lokale Woon, zorg en welzijnsvisie. In regionaal verband is gewerkt aan de Verkenning harmonisatiemogelijkheden urgentieverlening regio Twente. Er is een adviesrapport - waaraan ook Hof van Twente een bijdrage aan heeft JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
31
geleverd - opgeleverd. In het bestuurlijk overleg wonen is besloten, reeds vooruitlopend op de vaststelling van het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting, conform advies in regionaal verband met de provincie, 14 gemeenten en corporaties verder te werken aan de harmonisatie. In de Woondeal Twente is de uitwerking van het actieprogramma ‘Toekomst bestendig bouwen’ opgenomen. Onder leiding van de provincie is dit actieprogramma gepubliceerd. Aan de hand van het programma stimuleert de gemeente toekomstbestendig bouwen in een breed netwerk - samen met overheden en marktpartijen - de uitwerking van ambities op het gebied van toekomstbestendige woningbouw. In het voorjaar 2024 heeft de provincie Overijssel een procesregisseur Huisvesting Arbeidsmigranten aangesteld om beleidsvorming en huisvesting van arbeidsmigranten bij alle gemeenten te stimuleren. De provincie heeft voor de zomer bij gemeenten informatie opgehaald en werkt aan een programma plan voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Parralel aan dit programma zal intern een proces starten wat moet zorgen voor meer inzicht in het vraagstuk, het delen van kennis, het opzetten van regionale samenwerking en het leggen van contacten met netwerkpartners en het vaststellen van beleid.
Vanuit de gemeente is stichting Noabershof Goor gefaciliteerd in het organiseren van twee informatieavonden waarin geïnteresseerde inwoners zijn geïnformeerd over de mogelijkheden van een Noabershof in alle kernen van de gemeente. JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
32
Vanuit een gemeentelijke subsidie gaat de dorpsraad Bentelo onderzoek uitvoeren naar de woonbehoefte in Bentelo en aanvullend hoe woningbouw bij kan dragen aan het behouden en versterken van de leefbaarheid in het dorp. De gemeente (wonen) is onderdeel van het kernteam dat dit traject begeleidt. In 2024 zijn 105 bouwvergunningen voor woonruimte verstrekt. De provincie heeft het stimuleringskader voor woningbouw geactualiseerd. Dit Overijssels kader voor woningbouw geeft aan welke onderwerpen de provincie Overijssel meeneemt in de ruimtelijke overleggen over woningbouwprojecten.
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
33
Reguliere taken Onderwerpen Kavelverkoop Verkoop restgrond Bestemmingsplannen Begeleiding ondernemers Prestatieafspraken woningbouwcorporaties
Toelichting reguliere taken Bij nieuwbouwprojecten worden de kavels op basis van de kavelinschrijflijst toegekend. Gemeentelijke gronden die vallen onder de criteria van restgronden kunnen worden verkocht. De ruimtelijke procedure kan op verzoek van een initiatiefnemer worden opgestart en doorlopen. Middels bedrijfscontactfunctionaris, ondernemersfonds en economische werkgroep. Jaarlijks afspraken maken met woningbouwcorporaties en huurdersorganisatie om samen belangrijke volkshuisvestelijke doelen te behalen.
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
34
BELEIDSAGENDA 2024
2.1 2.2
2.3
2.4 2.5
2.6 2.7
2.8 2.9
PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN
Besluit
Gepland
Omgevingsvisie vaststellen Gebiedsgerichte aanpak zuidoost Twente (vaststellen uitvoeringsagenda) Het 5e veegplan buitengebied vaststellen (Bestemmingsplan ‘Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2023’) Ontwikkelen nieuwe bedrijfsterreinenvisie Ontwikkeling en uitvoering Projecten energieopwekking en -besparing Uitvoering projecten Buurtenergie Opstellen wijkuitvoeringsplannen ikv uitvoering Warmtevisie (wijkuitvoeringsplannen) Besluitvorming/voortgang Energiestrategie Twente Integrale wijkplannen opstellen: - Delden - Goor
Raad College
2024 2025
Raad
Q2 2024
Raad
2025 2024-2026
College
2024-2026
College
2024-2026
College
2025
College College
2024 2025
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
35
2.10
2.11
2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17
2.18 2.19 2.20
Gerealiseerd
Vaststellen programmeringsafspraken windenergie met Provincie Project realisatie flexwonen besluitvorming (gaat over in 2.19) Beleid huisvesting arbeidsmigranten vaststellen Bestemmingsplan Markelo Noord vaststellen Realisatie woonwagenstandplaatsen Routekaart energieneutraal uitvoeren Agenda Biodiversiteit uitvoeren Woningbouwlocaties in diverse kernen ontwikkelen (doorlopend proces) Actualisering Centrumvisie Goor Kleinschalige woonvormen in Hof van Twente Woningbouwprogramma 2024
Conform planning
Raad
2024
College
2024
Raad
2025
Raad
Q3/4 2024
Raad
2025
College
2024-2026
College
2024-2026
Raad
2024-2026
College
2024
College
2024
College
2024
Afwijking in planning
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
36
Wat heeft dit gekost? 2 Wonen en werken 02003 02204 02301 02302 02303 02304 02505 02801 02802 02803 02003 02204 02301 02302 02303 02304 02505 02801 02802 02803
02010 02010
Beheer overige gebouwen en gronden Economische havens en waterwegen Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Cultureel erfgoed Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal lasten Beheer overige gebouwen en gronden Economische havens en waterwegen Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Cultureel erfgoed Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming
Bedragen x € 1.000
Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 967 1.757 2.031 264 303 278 1.154 872 1.769 100 37 2.017 89 134 327 419 545 700 190 223 230 687 952 1.654 628 196 2.653 2.223 2.584 3.835 6.720 7.603 15.494 1.059 1.746 2.048 59 96 96 260 0 103 31 2.011 68 78 78 6 5 5 4 6 267 159 184 184 340 138 2.481 2.089 1.700 1.115 4.146 3.984 8.285 -2.574 -3.619 -7.208 1.536 9 9 2.609 1.025 4.095 1.072 1.015 4.086 -1.501 -2.603 -3.123
Rekening 2024 2.328 266 1.894 1.894 85 594 201 859 2.344 2.609 13.073 2.401 66 852 1.895 62 5 263 116 2.612 1.462 9.735 -3.338 511 1.171 659 -2.679
Saldo 2024 -297 13 -126 123 242 106 30 795 309 1.225 2.420 353 -30 852 -116 -16 0 -3 -68 131 347 1.450 3.870 -502 -2.925 -3.426 444
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
37
PROGRAMMA3: LEEFOMGEVING Dit programma omvat het onderhoud en de verbetering van het onderhoud van de openbare ruimte voor de onderdelen milieu, bodem en asbest, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit, wegen, groen, afval, riolering en water en gemeentelijke gebouwen. De belangrijkste taken binnen dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het dagelijks - en regulier onderhoud, het groot onderhoud en herinrichtingen in de openbare ruimte. Wij regisseren de uitvoering van deze kerntaken.
KADERSTELLING: • • • • • • •
De kwaliteit van de openbare ruimte is een samenspel tussen de gemeente en haar inwoners, maar ook tussen inrichting, aanleg, onderhoud en gebruik. De uitgangspunten voor de inzet van middelen zijn ‘schoon, heel en veilig’. Inwoners en ondernemers worden betrokken bij veranderingen van hun woonof werkomgeving. We dagen inwoners uit om zelf mee te doen en geven ruimte aan initiatieven en zelfbeheer. We willen de leefomgeving duurzaam in stand houden. Daarom koppelen we investeringen integraal aan andere gemeentelijke opgaven zoals asbestsanering, duurzaamheid en klimaatopgave. Het investeringsvermogen loopt terug, zowel bij de gemeente als bij partners. Daarom gaan we aan de slag met de agenda herstructurering openbare ruimte en aanpassing van de beeldkwaliteit. We gaan een visie ontwikkelen op het technisch beheer, die toekomstgericht en mensgericht is en bijdraagt aan de invloed en het geluk van onze inwoners en ook financieel beheersbaar is.
• • • • • • • • •
Milieubeleidsplan incl visie 20112020 Masterplan Asbest 2017-2024 Bodemkwaliteitskaart Gemeentelijk Mobiliteitsplan 20162020 Beheerplan Wegen 2013 Beleidsplan Openbare Verlichting 2013-2018 Beleidsnotitie verduurzamen Openbare Verlichting Beheerplan Bermen en sloten 2016 Visie op beheer Openbare Ruimte 2013 Beheren op Beeldkwaliteit 2013 Groenbeheerplan 2015-2025 Besluiten Algemene begraafplaatsen Gemeentelijk Rioleringsplan t/m 2024 Afvalbeleidsplan 2015-2030 Gebouwenbeheervisie 2015-2019 Meer Jaren Onderhoud Planning 2020-2029
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
38
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 3.1 Openbare Ruimte
3.2 Bodem & Asbest
3.3 Wegen
Resultaten 2024 Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) In 2024 zijn de doorrekeningen van onderhoud openbare ruimte verwerkt op de diverse kostenposten binnen openbare ruimte. Onderscheid hierbij in dagelijks en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Het door de raad beschikbaar gesteld budget voor vervanging is onderverdeeld naar de diverse producten. 3.2.1 Omgevingswet en Bodem Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is de gemeente verantwoordelijk voor fysieke leefomgeving, waaronder ook ‘Bodem’. De gemeente heeft hierdoor nieuwe wettelijke taken overgedragen gekregen van de provincie. Twentse gemeenten en provincie blijven nauw samenwerken voor bijvoorbeeld de aanpak van nieuwe (zeer zorgwekkende) stoffen (zoals bijv. PFAS), locaties die vallen onder de oude wetgeving, nieuwe wet- en regelgeving via deelname aan Onder Twente. 3.2.2 Asbestarme gemeente in 2025 – Masterplan asbest De doelstelling van het Masterplan Asbest middels de tussenevaluatie 2024 bijgesteld. De belangrijkste wijziging is de beëindiging van de asbestdakensubsidie eind 2028 en het verlengen van de looptijd Masterplan tot einde van de looptijd Projectbureau BAS. Het Projectbureau BodemAsbestSanering (BAS) voert de sanering van asbest in de bodem uit om het doel een asbestarme gemeente te bereiken. 3.3.1 Gladheidsbestrijding
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN
39
3.4 Spelen en bewegen
3.5 Riolering en water
Vanaf het najaar 2024 zijn we overgegaan op preventieve gladheidsbestrijding (nat) strooien. Het gemiddeld aantal uitrukken is verhoogd van 22 naar 27 per gladheidbestrijdingsseizoen. 3.3.2 Onkruidbestrijding In 2024 hebben we twee rondes onkruidbeheersing op verharding uitgevoerd. Hiermee wordt ruim voldaan aan het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau C. Inclusieve speeltuinen We hebben speeltoestellen in stand gehouden op plekken waar die behoefte aanwezig was. Bij de renovatie van speeltuinen of bij het plaatsen van nieuwe speeltoestellen hebben we per kern integraal naar de opgaven gekeken voor inclusie, natuurvriendelijkheid, ontmoeten en bewegen. Het doel hierbij was aantrekkelijke speelplekken te creëren die geschikt zijn voor ouderen en kinderen waar ze kunnen bewegen en ontmoeten. Voorbeelden zijn de Kievitstraat Delden en Het Jannink Goor. Gemeentelijke rioleringsplan (GRP) 2021-2024 In 2024 is het huidige beleid voor riolering en water in overeenstemming met het gemeentelijke rioleringsplan (GRP) voortgezet. Hierbij is eveneens aandacht gegeven aan het veranderende klimaat om de gemeente klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. In dat kader is er vooral aandacht geweest voor het benutten van de koppelkansen vanuit de ruimtelijke opgaven binnen de gemeente.
Om inwoners en bedrijven te stimuleren klimaatadaptieve maatregelen uit te voeren, wordt gebruik gemaakt van de stimuleringsregeling ‘regenton, afkoppelen hemelwater en aanleg groenblauwe daken’. In 2024 zijn 135
JAARVERSLAG 2024: KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN