Jaarverslag 2025 - Verantwoord vooruit

De voorgestelde maatregelen sluiten aan bij de Hervormingsagenda Jeugd en richten zich op het versterken van kansengelijkheid, bestaanszekerheid en de ontwikkeling van stevige lokale teams. Gemeenten hebben zich gecommitteerd aan de plannen in

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

46

46

de Hervormingsagenda Jeugd. Onlangs is het convenant ‘Stevige Lokale Teams’ door de gemeenten medeondertekend. Een belangrijk onderdeel is de doorontwikkeling van integrale, zichtbare en deskundige (ofwel stevige) lokale teams, inclusief een versterkte Integrale FrontOffice. Daarnaast wordt ingezet op een integrale aanpak van multiproblematiek, waarbij huishoudens met complexe problemen beter in beeld worden gebracht en effectiever kunnen worden ondersteund, met als doel het doorbreken van problematische patronen en het verminderen van jeugdhulpgebruik. Verder worden gerichte interventies voorgesteld, zoals het financieren van schoolontbijt om leerprestaties en gelijke kansen te verbeteren, ondersteuning van de Samen naar School-klas in Delden en investering in wijkgerichte preventieve activiteiten voor de jeugd. 5.3. Gezonde leefstijl

5.3.1 Gezonde leefstijl (gezond gewicht en middelengebruik) We zijn gestart met gesprekken met het primair onderwijs om, samen met een netwerk van partners, te werken aan een gezondere leefomgeving. Hierbij komt er meer aandacht voor bewegen, gezonde voeding en welbevinden. Daarnaast hebben we in samenwerking met Salut, de GGD en andere partners de ketenaanpakken Volwassenen naar een Gezond Gewicht (VnGG) en Kinderen naar een Gezond Gewicht (KnGG) geïmplementeerd. Binnen deze aanpakken zijn een aanzienlijk aantal inwoners begeleid naar een gezondere leefstijl (circa 80 deelnemers binnen VnGG en 6 casussen binnen KnGG). Daarnaast is verder gewerkt aan de uitvoering van het Preventie- en Handhavingsplan. Het OKO-programma heeft in Markelo verder vorm gekregen, in

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

47

47

samenwerking met het onderwijs, jongerenwerk, Tactus en Halt. Ook is een leertraject met horecaondernemers uitgevoerd, gericht op het controleren van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop en het naleven van de NIX18-regelgeving. Tijdens de Hoffeesten zijn vergelijkbare acties uitgevoerd en was er een Halt-loket aanwezig. 5.3.2 Mentale gezondheid In samenwerking met de regio (Twentse Koers en Twente Beter) is gewerkt aan het opstellen van het Transformatieplan Mentaal Gezond Twente. Deelname aan dit plan is eind 2025 door het college goedgekeurd. Daarnaast zijn, in samenwerking met de regio en de GGD, stappen gezet richting een regionale aanpak en lokale uitvoering van suïcidepreventie. Ook is gestart met een verkenning naar de ontwikkeling van een lokaal netwerk voor mentale gezondheid. 5.3.4 Gezonde leefomgeving In Markelo is een KWIEK-beweegroute gerealiseerd, gericht op het stimuleren van bewegen in de openbare ruimte. Daarnaast is rondom het gemeentehuis een rookvrije zone ingericht. Ook is een verkennend onderzoek gestart naar mogelijkheden om bewegen in de buitenruimte verder te stimuleren. 5.4. Iedereen doet mee

5.4.1 Iedereen doet mee De voorbereidingen voor de nieuwe Participatiewet in Balans per 1-1-2026 hebben plaatsgevonden in 2025 en we zijn in de uitvoering al gestart met werken vanuit de bedoeling van deze wet. Het afgelopen jaar is verder geïnvesteerd in de doelgroep statushouders die gestart zijn met hun inburgering. Er is ingezet, mede door inzet van regisseurs,

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

48

48

participatiecoaches en sleutelpersonen om deze groep zo snel mogelijk mee te laten doen in de Nederlandse samenleving. Het Doorstroompunt Hof van Twente helpt jongeren tot 27 jaar die zonder diploma van school gaan. De 2 coaches hebben in 2025 verder opgebouwd aan het contact en de verbinding met jongeren (tot 27 jaar) en versterken van het (interne en externe) netwerk. Intern vindt er structureel overleg plaats met Leerplicht. Frequente en zorgelijke verzuimmeldingen (onder 16 jaar tot 18 jaar) worden besproken waardoor er een doorgaande lijn in begeleiding mogelijk is. Extern zijn zij aangesloten bij regionale overleggen. Er is gewerkt aan het opstellen van een regionaal programma voor de komende 4 jaar (2026-20230) waar onlangs subsidie vanuit het Rijk voor is toegekend. De aanpassing van het pakket voor de collectieve zorgpremie Menzis (2025) is een goede keuze gebleken. Een grotere groep huishoudens is effectief bereikt en beter beschermd tegen onverwachte zorgkosten. Dit draagt bij aan het voorkomen van financiële problemen en versterkt het doel van de gemeentepolis als preventief instrument binnen het minimabeleid. Daarnaast heeft ook een uitgebreid onderzoek (gemeentelijke toets) ertoe bijgedragen dat mensen die geen recht (meer) hierop hebben, zijn geïnformeerd.

Er is nauw samengewerkt met ketenpartners om zoveel mogelijk inwoners te informeren over de aangepaste regeling.

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

49

49

5.4.2 Evaluatie Beleidsplan minima en schulden De uitvoering van het minimabeleid is in 2025 zeer succesvol te noemen. Uit evaluatie blijkt dat de bekendheid van de regelingen is toegenomen en dat er significant meer huishoudens met kinderen zijn bereikt (+48%). Ook zijn er een groter aantal volwassenen bereikt en is het aantal toegekende voorzieningen fors gestegen. De aansluiting bij Sam&voorallekinderen is daarbij een goede keuze gebleken, we hebben in 2025 daadwerkelijk meer huishoudens met kinderen bereikt. Deze stijgende lijn willen wij in 2026 voortzetten. 5.4.3 Aanpak laaggeletterdheid Het DigiTaalhuis heeft eind 2025 de certificering behaald. Certificering is van belang voor het waarborgen van de kwaliteit, professionaliteit en impact van de taalondersteuning. Het toont aan dat het DigiTaalhuis voldoet aan gestelde normen en effectief bijdraagt aan het verminderen van laaggeletterdheid. Voor de komende jaren 2026-2028 zetten wij verder in op verhogen van het bereik van de doelgroep. 5.4.4. Lokale Inclusie In de eerste helft van 2025 zijn concrete stappen gezet om te komen tot een lokale inclusie agenda. Op 20 maart 2025 hielden we twee bijeenkomsten, één voor professionele samenwerkingspartners en één voor inwoners. In juli 2025 is in een interactieve sessie met de Gemeenteraad aandacht besteed aan dit onderwerp.

De Lokale inclusie Agenda is in september 2025 door het college vastgesteld en naar de Gemeenteraad gestuurd. Vervolgens zijn we in het laatste kwartaal van 2025 gestart met de uitvoering. Speerpunt hierbij is hetgeen professionals en inwoners het belangrijkst vonden namelijk de realisatie van een goede en actuele sociale kaart. 5.5.1 Samen Indiceren (voorheen Pilot Good Goan)

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

50

50

5.5 Vitaal Ouder Worden

Bij Samen Indiceren werken professionals samen, multidisciplinair en over de grenzen van wet- en regelgeving heen. Bijvoorbeeld een casemanager dementie (Zorgverzekeringswet) die toch al in een gezin aanwezig is, bespreekt en adviseert ook over dagbesteding (Wmo) in 2025 zijn 23 inwoners met deze nieuwe manier van werken geholpen. Een mooi aantal dat nog verder kan groeien. We zijn positief over de samenwerking met onze ketenpartners. Er zijn meerdere overlegmomenten geweest om processen te verbeteren en met elkaar te leren van casuïstiek. 5.5.2 Welzijn op Recept Bij Welzijn op recept is een praktijkondersteuner Welzijn (in onze gemeente een medewerker van Salut) in de huisartsenpraktijk aanwezig. De huisarts kan dan laagdrempelig doorverwijzen wanneer klachten (deels) psychosociaal zijn. Dit betekent voor inwoners dat de echte oorzaak van klachten wordt aangepakt. Het leidt ook tot een lager beroep op medische voorzieningen (minder doorverwijzingen). We hebben zoals gepland eind 2025 Welzijn op Recept nagenoeg gemeente breed geïmplementeerd. Na eerder Delden (2022) en Goor (2024) zijn per 1-1-2025 de huisartsen in Markelo op deze manier gaan werken. In april 2025 is de huisarts in Hengevelde gestart met Welzijn op Recept. De gesprekken met de huisarts in Diepenheim zijn gevoerd in het laatste kwartaal van 2025 en zal leiden tot aansluiting in het eerst kwartaal van 2026.

5.5.3 Activiteiten op het gebied van Wonen en Zorg In maart 2025 heeft het college het uitvoeringsplan Visie Wonen Zorg en Welzijn vastgesteld. Dit uitvoeringsplan is met de Raad gedeeld. In 2025 is een uitvoeringsprotocol gemaakt voor mantelzorgwoningen.

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

51

51

De visie op Beschermd Wonen is in samenwerking met de regiogemeenten die vallen onder centrumgemeente Enschede in 2025 herijkt. De Gemeenteraad heeft deze herijkte visie in 2025 opnieuw vastgesteld. In samenwerking met de regiogemeenten zijn we in 2025 gestart met het opstellen van een uitvoeringsplan. We hebben voor de doelgroep Beschermd Wonen in 2025 in Goor een locatie kunnen openen met de Stichting Stap 1 Herstel en Balans. Hiermee geven wij invulling aan regionaal gemaakte bestuurlijke afspraken over de huisvesting van de doelgroep beschermd wonen. 5.5.4 Ondersteuning mantelzorgers. Mantelzorgondersteuning is belangrijk en wordt steeds belangrijker. Immers er komen steeds meer mantelzorgers en op hen wordt steeds meer een beroep gedaan. Mantelzorgondersteuning is een vast onderdeel van het aanbod van Salut waarvoor wij hen subsidiëren. In 2024 en 2025 hebben wij met middelen SPUK GALA (dit zijn geoormerkte gelden van het rijk in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord) en middelen Themanotities extra geïnvesteerd. De inzet was vooral gericht op het vergroten van de bekendheid van de mogelijkheden van mantelzorgondersteuning. In maart 2025 is met Salut een tussenevaluatie gehouden. Hieruit bleek dat de afgesproken activiteiten grotendeels zijn uitgevoerd zoals afgesproken en dat het aantal bij Salut geregistreerde mantelzorgers is gestegen.

We hebben naar aanleiding van deze evaluatie met Salut in het 4e kwartaal 2025 afgesproken dat zij in 2026 de volgende extra inzet plegen: telefonische benadering alle ingeschreven mantelzorgers, creëren

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

52

52

extra bewustwording rondom mantelzorg en extra activiteiten voor jonge mantelzorgers waaronder training. 5.5.5 Bewustwordingscampagne De bewustwordingscampagne “Praat Samen over Later” is inmiddels gestart en zichtbaar in de gemeente. In het 3e kwartaal is gestart met het opstellen van een plan om de regionale campagne nog beter lokaal te verankeren. Dit in samenwerking met verschillende lokale samenwerkingspartner. Het plan zal uiteindelijk in het eerste kwartaal van 2026 worden opgeleverd. 5.5.6 Eenzaamheid In de eerste maanden van 2025 is gestart met het uitvoeringsplan. Een belangrijke eerste stap was de startbijeenkomst van de lokale coalitie. In deze bijeenkomst bleek een groot commitment van onze samenwerkingspartners om de uitdaging aan te gaan de eenzaamheid in Hof van Twente te verminderen. Er zijn drie werkgroepen gevormd die zijn gestart met de volgende thema's: week van de ontmoeting, communicatie en voorlichting en het creëren van toevallige ontmoetingen. De coördinatie van de lokale coalitie ligt bij Salut. 5.5.7 Dementie Omgaan met dementie is een van de grote uitdagingen voor de komende jaren. Ook hier zijn wij blij met de samenwerking in een sterke lokale coalitie die onder meer heeft gewerkt aan bewustwording, trainingen heeft gegeven over het omgaan met dementie en een aantal keren een alzheimercafé heeft georganiseerd.

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

53

53

Verder hebben we in 2025 meegewerkt aan de dementiescan van Alzheimer Nederland. De uitkomst van deze scan is dat wij in aanmerking komen voor het certificaat dementievriendelijke gemeente. Dit certificaat wordt in 2026 uitgereikt.

BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 5: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 5.1 Implementatieplan Woonzorgvisie 5.2 Europese aanbesteding doelgroepenvervoer 5.3 Pilot Jeugd Hulp Team (JHT) evalueren 5.4 Vernieuwd minimabeleid evalueren Gerealiseerd Conform planning Afwijking van planning

Besluit College College College Raad

Gepland Q1 2025 Q4 2025 Q3 2025 Q4 2025

Verwacht

Q2 2026

Toelichting op de beleidsagenda 5.1 Uitvoeringsplan Woonzorgvisie In het eerste kwartaal 2025 door college vastgesteld en ter kennisname aan de raad gestuurd.

5.2 Europese aanbesteding doelgroepenvervoer De voor 2025 geplande activiteiten zijn gerealiseerd. De volledige aanbesteding wordt pas in 2026 afgerond.

5.4 Vernieuwd minimabeleid evalueren Naar verwachting wordt de evaluatie van het minimabeleid in Q2 van 2026 aan de raad aangeboden.

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

54

54

Wat heeft dit gekost? 5. Maatschappelijke ondersteuning Totale baten Totale lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Rekening 2024 19.518 57.741 -38.223 -1.497 -39.720

Primitieve begroting 2025 13.858 54.079 -40.221 6 -40.215

Begroting na wijziging 2025 16.163 60.790 -44.627 2.607 -42.020

Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2025 2025 17.941 1.778 60.039 750 -42.098 2.528 1.160 -1.447 -40.938 1.082

55

55

Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en overhead Dit programma geeft een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en vennootschapsbelasting. De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten waar geen directe dienstverlening en/of bestedingsverplichtingen tegenover staan. Deze middelen worden ingezet als dekking van de lasten en baten in de programma’s. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit: lokale heffingen, algemene uitkering gemeentefonds, dividenden en rente (afschrijvings)reserves. De lasten en baten van overhead en financiering worden afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Deze dienen ter ondersteuning van de programma’s.

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

56

56

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 6.1 Algemene uitkering gemeentefonds

Resultaten 2025 6.1.1 Omvang gemeentefonds vanaf 2026 Op basis van de decembercirculaire 2025, waar u middels een raadsbrief over bent geïnformeerd, is zichtbaar dat er een grote terugval in het totaal van het gemeentefonds zit na 2027 van ongeveer € 3 miljoen. Dat komt voornamelijk door het uitgestelde ravijnjaar door de nog ontbrekende informatie over de middelen Jeugd. Wat betreft het onderwerp Jeugd moet gewacht worden op het advies van de commissie van Ark 2 die naar verwachting begin januari 2027 met het advies komt waarna het verwerkt wordt in de meicirculaire 2027. Door het vernieuwde stelsel van het Rijk voor de accresberekening (7-jaars gemiddelde BBP) ontstaat de situatie dat de prijscompensatie van het Rijk de hogere lasten voor een groot gedeelte niet kunnen dekken. Dat is onderwerp gesprek van de VNG met de Rijksoverheid. Onbekend is of er extra compensatie hiervoor komt. Verder is in algemene zin aan te geven dat het Rijk voor taken die naar de gemeenten komen voornamelijk werkt met incidentele middelen wat een risico op lange termijn geeft wat betreft de financiering van die taak.

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

57

57

6.1.2 Hervormingsagenda Jeugdzorg Het Rijk en de VNG werken aan de Hervormingsagenda Jeugdzorg. Daarbij is er sprake van een besparing in het jeugddomein van structureel € 500 miljoen. Het gaat om maatregelen waarbij gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden. Deze besparing is benoemd als een Rijksverantwoordelijkheid. Het Rijk is in eerste instantie aan zet om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen van de Hervormingsagenda. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 kan dit nog niet worden ingevuld omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Op basis van het zwaarwegende advies ‘Groeipijn’ van 30 januari 2025 van de deskundigencommissie Van Ark heeft het kabinet in de Voorjaarsnota 2025 middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de jaren 2025, 2026 en 2027. Daarmee is voor deze jaren de belangrijkste financiële klem voor gemeenten weggenomen. Het kabinet voldoet onder meer aan de inzet van de VNG om de financiering van de jeugdzorg vanaf 2025 te laten aansluiten op de feitelijke uitgaven in 2024. Bovenop de € 3 miljard die in de Voorjaarsnota 2025 is vrijgemaakt ontvingen gemeenten dit jaar € 728 miljoen extra die kunnen worden ingezet voor het uitvoeren van de plannen uit de Hervormingsagenda Jeugd.

Dit houdt in: meer inzet op gezondheid en preventie rondom het kind en het gezin. Met deze € 728 miljoen compenseert het kabinet gemeenten voor de zogenoemde jeugdzorgtekorten 2023 en 2024. Met dit geld kunnen

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

58

58

gemeenten de sociale basis en stevige lokale teams versterken die ervoor zorgen dat kinderen waar nodig betere hulp en ondersteuning krijgen. Per 2028 wijzigt het financiële beeld. Het Rijk gaat ervan uit dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda dan hun beoogde effect zullen hebben. Daarnaast wil het Rijk inzetten op extra maatregelen om de kosten van het stelsel verder te beheersen. 6.1.3 Eigen bijdrage Wmo vanaf 2026 Het huidige Wmo-abonnementstarief, een vast bedrag van maximaal € 21,80 per maand (2026), blijft voorlopig bestaan, maar verdwijnt mogelijk per 1 januari 2028. Vanaf die datum wordt de eigen bijdrage weer inkomens- en vermogensafhankelijk, waarbij hogere inkomens meer gaan betalen. Eerder voorgestelde versnellingen zijn controversieel verklaard. Dit staat los van het voorstel van het huidige kabinet om huishoudelijke hulp niet meer als maatwerkvoorziening aan te bieden. 6.1.4 Herijking van het gemeentefonds Diverse onderzoeken over de wijze van verdeling van het gemeentefonds zijn afgerond en het was de bedoeling dat de herijking per 1 januari 2027 helemaal zou worden geeffectueerd. Daar is door de Raad van het Openbaar Bestuur (ROB) en de VNG kritisch op geadviseerd. Het is nog onduidelijk wat hier de consequenties van zijn en wanneer de herijking afgerond gaat worden.

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

59

59

Wat heeft dit gekost? 6. Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totale baten Totale lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming

Gemeente Hof van Twente, Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Rekening 2024 86.992 19.113 67.879 1.331 69.209

Primitieve begroting 2025 84.127 16.087 68.040 223 68.263

Begroting na wijziging 2025 89.617 16.873 72.745 386 73.131

Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2025 2025 94.038 4.421 17.487 -614 76.551 3.807 -28 -414 76.524 3.393

60

60

Paragraaf 1: Lokale heffingen Samenvatting Deze paragraaf biedt een overzicht van de lokale heffingen binnen onze gemeente. Hierin verstrekken wij informatie over de ontwikkeling van tarieven van gemeentelijke belastingen en rechten, de lastendruk voor inwoners, het beleid omtrent kwijtschelding, de gegenereerde inkomsten, en de mate van kostendekkendheid van de geheven rechten. Hiernaast geven we een beknopte uiteenzetting van elk aspect van de lokale heffingen.

duidelijk na het voltooien van de WOZwaarderingsprognoses. Een concreet voorstel voor de OZB-tarieven zal daarom voorgelegd worden tijdens de raadsvergadering in december 2024, wanneer de verordening OZB behandeld wordt. Maximering OZB De huidige regering is van plan om de OZB te maximeren, wat waarschijnlijk op zijn vroegst vanaf 2026 van kracht zal worden. Volgens het hoofdlijnenakkoord streeft de regering ernaar dit te realiseren door afspraken te maken met de gemeenten.

Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De OZB wordt geheven van eigenaren en, in het geval van niet-woningen, ook van gebruikers. Voor woningen geldt deze belasting echter uitsluitend voor de eigenaren. Om de voorgenomen inkomsten voor 2025 te realiseren, is het noodzakelijk dat de OZB-tarieven met een inflatiepercentage van 4,00% verhoogd worden. De uiteindelijke tariefstelling hangt af van de ontwikkelingen in de waarde van zowel woningen als niet-woningen. Deze waarden worden 61

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Onroerendezaakbelastingen

- 4,00% inflatoire verhoging

Rioolheffing

- € 5,00 verhoging - 4,00% inflatoire verhoging - Nieuw tarief € 350,30 - Vast bedrag € 150,75 - Per inzamelmiddel € 30,00 Aanbieding ter lediging: - 140 ltr. grijze container € 5,80 - 240 ltr. grijze container € 9,95 - Ontgr. verz. cont. 30 ltr. € 1,24 Geen verhoging tarieven. - Tarief hotel, B&B en pension €1,55 - Tarief overige accommodaties €1,10 - 4,00% inflatoire verhoging

Afvalstoffenheffing

Toeristenbelasting

Forensenbelasting, lijkbezorgingsrechte n, marktgelden en leges Haven-, kade- en opslaggelden

- nullijn voor 2025

Bedrijveninvestering szone Lokale lastendruk

- Voorstel tot verlenging BIZ - Nieuw tarief bij verlenging € 395,00 - 140 ltr. cont. huishouden: € 1.023, 5,14% stijging - 240 ltr. cont. huishouden: € 1.062, 3,71% stijging - OZB, rioolheffing en afval. basisbedr.: volledige kwijtschelding mogelijk - Afval. inzamelmiddel: max. 2 inzamelmiddelen - Afval. ledigingen: max. voor € 79,60

Kwijtschelding

62

Rioolheffing De inkomsten uit de rioolheffing zijn bestemd voor het beheer en onderhoud van ons rioolstelsel, evenals voor het nakomen van onze zorgplicht ten aanzien van het grondwater. Het tarief wordt met een vast bedrag van € 5,00 verhoogd. Daarnaast wordt het tarief aangepast met een inflatiecorrectie van 4,00%. Dit resulteert in een basistarief van € 350,30 voor de rioolheffing in 2025. Tarief rioolheffing:

2023:

2024:

2025:

Basis (t/m 500 m³):

€ 304,80

€ 331,80

350,30

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt opgelegd aan percelen waaruit huishoudelijk afval voortkomt of verwacht wordt. Het is onze wettelijke verplichting om huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen.

afvalaanbiedingen per huishouden voor 2025, in vergelijking met 2024, is als volgt:

De tarieven voor de afvalstoffenheffing voor het jaar 2025 zijn als volgt:

Het is belangrijk te benadrukken dat de vaste kosten voor het verzamelen van afvalstoffen relatief zijn toegenomen, terwijl de variabele kosten zijn afgenomen. Dit is de reden voor de verhoging van het vaste tarief per perceel, terwijl de opbrengsten uit het gebruik van containers zijn gedaald.

Tarieven afvalstoffenheffing: Basisbedrag: - Vast bedrag per perceel Containers: - Per inzamelmiddel Aanbieding ter lediging: - 140 liter grijze container - 240 liter grijze container - Ontgr. verz. cont 30 ltr. - 140/240 liter GFT-container - verpakkingencontainer

2023

2024

2025

€ 120,75

€ 135,60

€ 150,75

€ 30,00

€ 30,00

€ 30,00

€ 7,20 € 12,40 € 1,53 € 0,00 € 0,00

€ 6,60 € 11,30 € 1,40 € 0,00 € 0,00

€ 5,80 € 9.95 € 1,24 € 0,00 € 0,00

Aanbieding 140 ltr. cont. 240 ltr. cont. Lediging

Het verwachte gemiddelde aantal 63

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

2024 6 x € 6,60 = € 39,60 8 x € 11,30 = € 90,40 41 x € 1,40 = € 57,40

2025 7 x € 5,80 = € 40,60 8 x € 9,95 = € 79,60 42 x € 1,24 = € 52,08

Toeristenbelasting Personen die niet in onze gemeente wonen en overnachten in faciliteiten zoals hotels, B&B’s, of andere betaalde accommodaties, zijn toeristenbelasting verschuldigd. In 2023 heeft het college de intentie uitgesproken om de tarieven voor toeristenbelasting tot en met 2027 stabiel te houden. Dit besluit is bedoeld om de continuïteit en duurzaamheid van onze lokale ondernemers in de vrijetijdseconomie te ondersteunen. Tarief toeristenbelasting:

2023

2024

2025

- Per overnachting voor hotel, pension of bed en breakfast

€ 1,55

€ 1,55

€ 1,55

€ 1,10

€ 1,10

€ 1,10

- Per overnachting voor overige accommodaties

64

Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van personen die buiten onze gemeente hun hoofdverblijf hebben maar die binnen de gemeente over een gemeubileerde woning beschikken die meer dan negentig dagen per jaar beschikbaar is. Voor het jaar 2025 is een inflatoire stijging van 4,00% vastgesteld. Het voorgestelde tarief voor de forensenbelasting zal daardoor € 406 bedragen. Tarief forensenbelasting:

2023

2024

2025

Per gemeubileerde woning:

€ 350

€ 364

€ 406

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Marktgelden Marktgelden worden geheven van standhouders die standplaatsen bezetten op de markten verspreid over de verschillende kernen in onze gemeente. Voor 2025 is een inflatoire tariefverhoging van 4,00% gepland. De voorgestelde tarieven voor komend jaar zijn als volgt:

vaarwateren, havens en kaden. De tarieven zijn geharmoniseerd met die van de naburige gemeenten Enschede, Almelo, Hengelo en Lochem. Na een significante tariefverhoging van meer dan 10% vorig jaar, stelt het havenbedrijf voor om voor het jaar 2025 de tarieven te stabiliseren en een nullijn te hanteren voor alle betrokken gemeenten. Tarieven per geladen en/of

Tarief Marktgelden:

2023

2024

2025

Markt Delden: Markt Markelo: Markt Goor:

€ 1,49 € 1,49 € 1,93

€ 1,59 € 1,59 € 2,07

€ 1,66 € 1,66 € 2,15

Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven om de kosten te compenseren die verbonden zijn aan het onderhoud van begraafplaatsen binnen onze gemeente. Voor het jaar 2025 zullen de tarieven worden aangepast door middel van een inflatoire stijging van 4,00%.

2023

2024

2025

schepen zonder Green Award

€ 0,149

€ 0,160

€ 0,160

bronzen Green Award

€ 0,141

€ 0,156

€ 0,156

zilveren Green Award

€ 0,134

€ 0,148

€ 0,148

gouden Green Award

€ 0,127

€ 0,139

€ 0,139

platina Green Award

€ 0,119

€ 0,131

€ 0,131

geloste ton lading

In het bestuurlijk overleg is wel besloten om de grondslag voor de inning van havengelden aan te passen. Meer informatie hierover zal worden verstrekt bij de behandeling in de gemeenteraad ter vaststelling van de havengeldenverordening 2025.

Haven-, kade- en opslaggelden Haven-, kade- en opslaggelden worden in rekening gebracht voor het gebruik van gemeentelijke 65

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De bedrijveninvesteringszone is ingesteld voor een maximale periode van vijf jaar, waarbij 2024 het laatste jaar is waarin belasting geheven kan worden onder de huidige regeling. Ondernemers hebben echter aangegeven de regeling graag met nog eens vijf jaar te willen verlengen. De voorbereidingen voor deze verlenging zijn reeds in gang gezet. In november van dit jaar zal er een draagvlakmeting plaatsvinden onder de ondernemers. Bij een meerderheid van voorstemmen zal de verlenging definitief worden. De voorgestelde tarieven voor de periode van 2025 tot en met 2029 zullen dan als volgt zijn: Voor het kalenderjaar:

66

2025

2026

2027

2028

2029

€ 395,-

€ 405,-

€ 415,-

€ 425,-

€ 435,-

Leges Leges zijn de vergoedingen die de gemeente vraagt voor het leveren van specifieke diensten of producten aan burgers. Het totaalbedrag van de geheven leges mag de daadwerkelijke kosten die de gemeente maakt voor deze diensten niet overschrijden. Voor 2025 wordt voorgesteld om de tarieven voor leges te verhogen met een inflatoire correctie van 4,00%.

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Lastendruk in Hof van Twente In onze gemeente wordt de lastendruk berekend op basis van de gemiddelde woonlasten, die samengesteld zijn uit de onroerende-zaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing, en rioolheffing. Voor het jaar 2025 bedragen de gemiddelde woonlasten voor huishoudens met een kleine restafvalcontainer € 1.023 en voor die met een grote container € 1.062. Dit betekent een stijging van respectievelijk 5,14% en 3,71%. Het is belangrijk op te merken dat deze bedragen en stijgingspercentages specifiek gelden voor woningeigenaren, aangezien huurders geen OZB betalen. Lastendruk 2025

OZB

2021 Huish. 140ltr. cont. € 371

2021 Huish. 240ltr. cont. € 371

2022 Huish. 140ltr. cont. € 370

2022 Huish. 240ltr. cont. € 370

2023 Huish. 140ltr. cont. € 383

2023 Huish. 240ltr. cont. € 383

2024 Huish. 140ltr. cont. € 406

2024 Huish. 240ltr. cont. € 406

2025 Huish. 140ltr. cont. € 422

2025 Huish. 240ltr. cont. € 422

2026 Huish. 140ltr. cont. € 422

2026 Huish. 240ltr. cont. € 422

2027 Huish. 140ltr. cont. € 422

2027 Huish. 240ltr. cont. € 422

2028 Huish. 140ltr. cont. € 422

2028 Huish. 240ltr. cont. € 422

Riool

€ 277

€ 277

€ 288

€ 288

€ 305

€ 305

€ 332

€ 332

€ 350

€ 350

€ 355

€ 355

€ 360

€ 360

€ 365

€ 365

Afvalst

€ 195

€ 239

€ 216

€ 264

€ 231

€ 280

€ 235

€ 286

€ 251

€ 290

€ 251

€ 290

€ 251

€ 290

€ 251

€ 290

totaal

€ 843

€ 887

€ 874

€ 922

€ 919

€ 968

€ 973

€ 1024 € 1023 € 1062 € 1028 € 1067 € 1033 € 1072 € 1038 € 1077

67

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Kwijtschelding Voor 2025 hanteren we binnen onze gemeente de volgende grondslagen voor kwijtschelding van lokale belastingen. De inkomensnorm voor kwijtschelding is vastgesteld op 100% van de bijstandsnorm, wat de maximale toegestane grens is. Daarnaast passen we verruimde normen toe voor AOW-gerechtigden en houden we rekening met de netto kosten voor kinderopvang. Ook gebruiken we de maximaal verhoogde vermogensnorm. Kwijtschelding is mogelijk voor: • OZB voor woningen, hoewel dit door de afschaffing van het gebruikersdeel nog maar zelden voorkomt; • Het basisbedrag van de rioolheffing; • Het basisbedrag van de afvalstoffenheffing, inclusief twee inzamelmiddelen, tot een maximum van € 79,60 voor ledigingen. • Voor het jaar 2025 verwachten we dat ongeveer 300 belastingplichtigen automatisch kwijtschelding ontvangen. Daarnaast anticiperen we dat voor ongeveer 145 belastingplichtigen

een volledige of gedeeltelijke kwijtschelding op aanvraag wordt verleend.

Overzicht In de volgende tabel wordt een overzicht gepresenteerd van de opbrengsten die door belastingen en rechten worden gegenereerd. Geraamde inkomsten belastingen en rechten Bedragen in euro’s x 1000 Soort Heffing:

Werkelijk 2023:

Begroting 2024:

Begroting 2025:

Totaal:

9.381 510 114 10.005

9.904 437 98 10.439

10.300 437 102 10.839

Totaal:

3.569 5.076 27 59 280 2.050 11.061

3.849 5.664 38 96 260 1.594 11.501

4.077 5.947 40 100 271 1.876 12.311

21.066

21.940

23.150

Algemene Belastingen: Onroerende-zaakbelastingen Toeristenbelasting Forensenbelasting Heffingen: Reinigingsheffingen Rioolheffing Marktgelden Scheepvaartrechten Lijkbezorgingsrechten Leges

Totaal:

Geraamde baten en lasten van rechten die in onze gemeente worden geïnd in 2025 68

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Rechten Reinigingsheffingen Rioolheffingen Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Havengelden Leges - Hoofdstuk 1 Leges - Hoofdstuk 2 Leges - Hoofdstuk 3 Leges - Totaal generaal

69

Totale Directe toerekenbare Dekkingskosten Inkomsten Netto kosten Overhead BTW kosten Baten begroot percentage € 3.335.419 € 25.000 € 3.310.419 € 236.936 € 530.000 € 4.077.355 € 4.077.191 100,0% € 4.767.610 € 92.427 € 4.675.183 € 859.707 € 320.000 € 5.854.890 € 5.854.890 100,0% € 315.437 € € 315.437 € 36.847 € € 352.284 € 270.695 76,8% € 91.185 € € 91.185 € 729 € € 91.914 € 39.591 43,1% € 298.519 € € 298.519 € 6.398 € € 304.917 € 99.993 32,8% € 270.018 € € 270.018 € 225.195 € € 495.213 € 511.654 103,3% € 712.024 € € 712.024 € 593.828 € € 1.305.852 € 1.307.811 100,2% € 70.310 € € 70.310 € 58.638 € € 128.948 € 56.634 43,9% € 1.052.352 € € 1.052.352 € 877.661 € € 1.930.013 € 1.876.099 97,2%

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.1 Algemeen Volgens de BBV dient in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een vaste set financiële kengetallen opgenomen te worden. De bedoeling is dat deze kengetallen meer inzichtelijk maken hoeveel (financiële) ruimte de gemeente heeft om extra structurele of incidentele lasten op te kunnen vangen. De gemeenteraad en externe toezichthouders kunnen deze kengetallen betrekken in hun beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De tabel met de financiële kengetallen en de toelichting daarop is opgenomen in paragraaf 2.2.

70

Naast de kengetallen wordt in deze paragraaf in onderdeel 2.3 het risicoprofiel opgenomen. In dit onderdeel wordt ook de weerstandscapaciteit beschreven en de ratio weerstandsvermogen bepaald. 2.2. Kengetallen In de tabel op de volgende pagina, zijn de kengetallen samengevat weergegeven. De kengetallen hebben we beoordeeld aan de hand van de normeringen uit de VNG- uitgave “Houdbare Gemeentefinanciën”. In deze uitgave wordt een beoordeling aanbevolen van de kengetallen in relatie tot de financiële positie van de gemeente. Dat hebben wij hieronder per kengetal gedaan.

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote, gecorrigeerd voor leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Rekening 2023 15,5% 10,0% 58,8% -1,2% 5,0% 101%

Rekening 2024 13,1% 8,4% 58,4% 0,8% 4,9% 104%

Rekening 2025 8,3% 3,8% 58,7% 1,2% 8,3% 102%

In de bovenstaande tabel zijn de kengetallen samengevat weergegeven. De kengetallen hebben we beoordeeld aan de hand van de normeringen uit de VNG- uitgave “Houdbare Gemeentefinanciën”. In deze uitgave wordt een beoordeling aanbevolen van de kengetallen in relatie tot de financiële positie van de gemeente. Dat hebben wij hieronder summier gedaan. Voor een uitgebreidere beoordeling wachten wij de ontwikkelingen af. Hierbij valt te denken aan vergelijking met andere gemeenten, normeringen door provincie Overijssel en ervaringscijfers over meerdere jaren.

71

Jaarverslag 2025: Verantwoord vooruit

Netto Schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op de vaste schulden is de laatste jaren alleen afgelost, de liquide middelen positie is voldoende geweest om investeringen te financieren zonder extra leningen aan te trekken.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

72

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio is de laatste jaren stabiel.

Solvabiliteitsratio Hoe hoger, hoe beter Eigen vermogen + Totaal vermogen /

Rekening 2023 101.873.648 173.126.858

Rekening 2024 103.699.890 177.666.201

Rekening 2025 108.941.010 185.477.883

Solvabiliteitsratio =

58,8%

58,4%

58,7%

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

73

Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat de gemeentelijke grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten leningen hebben afgesloten om grond aan te kopen voor (toekomstige) woningbouwprojecten, hebben ze een schuld opgebouwd. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de woningverkopen kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de bijlage grondexploitaties.

Grondexploitatie Hoe lager, hoe beter In exploitatie genomen gronden +

Rekening 2023 -1.443.969

Rekening 2024 1.015.879

Rekening 2025 1.573.572

=

-1.443.969

1.015.879

1.573.572

Totaal baten /

118.343.858

134.295.137

136.173.226

Grondexploitatie =

-1,2%

0,8%

1,2%

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

74

Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting (OZB). Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Structurele exploitatieruimte Hoe hoger, hoe beter

Rekening 2023

Rekening 2024

Rekening 2025

Totaal structurele lasten (excl. reserves) Totaal structurele baten (excl. reserves) + Structurele toevoegingen aan reserves Structurele onttrekkingen aan reserves +

105.281.982 109.638.908 166.632 1.737.235

120.909.882 125.842.700 90.000 1.750.199

121.369.418 130.976.047 128.913 1.842.098

Saldo =

5.927.529

6.593.017

11.319.814

Totaal baten /

118.343.858

134.295.137

136.173.226

Structurele exploitatieruimte =

5,0%

4,9%

8,3%

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

75

Belastingcapaciteit De OZB en de opcenten zijn voor gemeenten respectievelijk provincies de belangrijkste eigen belastinginkomsten. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

76

2.3 Risicoprofiel In de door de gemeenteraad vastgesteld Nota risicomanagement 2025 is omschreven hoe onze gemeente omgaat met risico’s, de bepaling van de weerstandscapaciteit en de ratio weerstandsvermogen. Per dossier is een risicobeoordeling uitgevoerd. Hierbij is de netto omvang van het risico ingeschat. Dit gebeurt door de kans dat het risico zich voordoet te vermenigvuldigen met de mogelijke gevolgen. Voor de gevolgen wordt de financiële impact van het risico ingeschat. Bestaande beheersmaatregelen, zoals getroffen voorzieningen of verzekeringen, worden hierbij in mindering gebracht. Het is belangrijk om op te merken dat er risico’s zijn waarvan de financiële impact niet wordt meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen. Het gaat hierbij om zogenoemde systeemrisico’s, zoals: • Klimaat en extreme weersomstandigheden • Afhankelijkheid energie-infrastructuur en risico stroomuitval

• Technologische en ethische risico’s bij datagedreven besluitvorming • Maatschappelijke risico’s: vertrouwen, participatie, ongelijkheid • Verstoring internationale ketens (grondstoffen, IT, regelgeving) • Geopolitieke risico’s: spanningen, oorlog, handel, migratie • Demografische risico’s: vergrijzing, ontgroening, bevolkingsgroei • Gezondheidscrises en pandemieën met langdurige impact Deze risico’s zijn lastig te kwantificeren en daardoor niet geschikt om in geld uit te drukken. De gemeente onderzoekt wel hoe zij deze risico’s kan mitigeren of, wanneer zij zich voordoen, snel en doeltreffend kan handelen om de gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Een concreet voorbeeld hiervan is de deelname van de gemeente Hof van Twente aan de landelijke campagne ‘Wat doet u als u stroomuitval heeft?’. Onze gemeente is door de veiligheidsregio aangewezen als pilotgemeente voor een plattelandsgemeente. In dit kader wordt

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

77

onderzocht of er noodsteunpunten kunnen worden ingericht in de buurtschappen en in de wijken van de kernen. Ontwikkelingen Ten opzichte van het vorige risicoprofiel, vastgesteld in het najaar van 2025 en opgenomen in de Programmabegroting 2026, hebben zich met name geopolitieke ontwikkelingen voorgedaan. Oorlogen en conflicten in andere delen van de wereld hebben inmiddels geleid tot verstoringen op de mondiale markt voor fossiele brandstoffen. Het is aannemelijk dat dit niet alleen gevolgen heeft voor brandstofprijzen, maar ook voor producten waarvan de productieketen sterk afhankelijk is van fossiele brandstoffen. Deze ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat het marktrisico ‘Inflatie’ is verhoogd met € 520.000 tot een netto omvang van € 1,5 miljoen. Dit weerstandsvermogen wordt aangehouden om het risico van onvoorziene inflatie, naast de reeds gehanteerde indexaties voor het boekjaar 2026, op te vangen.

Omvang risico’s De omvang van de gekwantificeerde risico’s (exclusief grondexploitaties) wordt op basis van de onderstaande tabel ingeschat op € 4,35 miljoen. De omvang van de gekwantificeerde risico’s voor de gemeentelijke grondexploitaties wordt ingeschat op € 1,47 miljoen. Risico Strategische risico's Marktrisico's Schade risico's Operationele risico's Totaal risico's

Bedrag € 897.500 € 2.517.000 € 350.000 € 590.000 € 4.354.500

Omvang weerstandscapaciteit Voor de bepaling van de weerstandscapaciteit richten we ons op de stand van eind 2029, omdat op die manier rekening wordt gehouden met de onttrekkingen en toevoegingen die in de meerjarenbegroting worden voorzien. Hierdoor ontstaat een reëel beeld.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

78

Het totaal van de weerstandscapaciteit algemeen is eind 2029 circa € 22,95 miljoen (Algemene reserve € 22,08 miljoen en Reserve majeure projecten € 0,87 miljoen). De reserve grondexploitaties heeft dan (zie paragraaf 7) een omvang van circa € 1,55 miljoen.

2025” is het bedrag vermeld, zoals dat is opgenomen in het toen vastgestelde Programmabegroting 2026.

Ratio weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen algemeen komt eind 2029 uit op een ratio van 5,3 (€ 22,95 / € 4,35 miljoen). De ratio weerstandsvermogen grondexploitaties komt uit op een ratio van 1,1 (€ 1,55 / € 1,47 miljoen). De ratio weerstandsvermogen algemeen is hoger en de ratio weerstandsvermogen grondexploitatie ligt tussen de afgesproken bandbreedte van 1,0 tot 1,4. Risicoprofiel Op de volgende pagina’s is het risicoprofiel van de gemeente Hof van Twente weergegeven. In de kolom “voorjaar 2026” is, ten behoeve van het voorliggende jaarverslag 2025, het geactualiseerde risicobedrag opgenomen. In de kolom “najaar JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

79

Strategische risico's Nr. Risicosoorten

Dossiers

Kans (P)

Netto omvang risico (PxG) minus Maatregelen/Toelichting getroffen maatregel

1

1.1 Kortingen op uitkering gemeentefonds

25%

voorjaar 2026 € 700.000

Rijksbezuinigingen / Nieuwe Wetgeving

najaar 2025 € 700.000

De risico-inschatting heeft betrekking op de totale omvang van het gemeentefonds. Wijzigingen in de uitkering uit dit fonds worden meegenomen in de reguliere budgetcyclus. De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de rijksuitgaven. Op basis van vastgestelde maatstaven wordt het fonds verdeeld over de gemeenten. Periodiek wordt de verdelingssystematiek herzien. De meest ingrijpende herijking vond plaats bij de meicirculaire 2022. Enkele onderdelen van de verdeling worden nog verder onderzocht, wat naar verwachting in de komende jaren tot nieuwe verdeeleffecten zal leiden. De verwachting is dat in het voorjaar van 2026 eventuele aanpassingen worden aangekondigd, die per 2027 van kracht zullen zijn. In de meerjarenbegroting is sprake van een structurele daling van de inkomsten, mede door bezuinigingen op het gemeentefonds en onvoldoende middelen voor de uitvoering van zorgtaken. Bij de voorjaarsnota 2025 van het Rijk (uitgewerkt in de meicirculaire 2025) zijn gemeenten deels gecompenseerd, met name voor de periode 2025–2027. Voor de jaren na 2027 blijft er echter sprake van een financiële opgave die nog moet worden ingevuld.

2

3

Bestuurlijke doelen

Verbonden partijen

2.1 Realisatie taakstellingen

€0

€0

Er staan geen openstaande taakstellingen meer in de begroting. Daarom is het risico afgebouwd naar € 0.

2.2 Uitvoering themanotities

€0

€0

Gezien de voortgang van de themanotities en de beschikbare budgetten is er geen zicht op een reële kans dat budgetten worden overschreden. Om deze reden in de begroting van 2026 dit risico laten vervallen. O.b.v. projectrapportages van de bestuurlijke projecten. Gedurende het jaar worden de gekozen bezuinigingsmaatregelen in de Kaderbrief 2026 gemonitord en waar nodig bijgestuurd om doelen te behalen.

2.3 Realisatie bestuurlijke projecten 2.4 Realisatie bezuinigingsmaatregelen

25% 25%

€ 50.000 € 40.000

€ 50.000 € 40.000

3.1 Dividenden (aandeelshouderschappen)

25%

€ 107.500

€ 107.500

€ 897.500

€ 897.500

Subtotaal strategische risico's

(Re-)actief volgen verbonden partijen. Risico op stijging kosten GR'en is meegenomen bij risico 6.2 Inflatie.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

80

Marktrisico's Nr. Risicosoorten

Dossiers

4

4.1 Materiële vaste Activa (gronden niet in exploitatie)

Grondexploitaties

4.2 Gronden in exploitatie 5

Rente/treasury

6

Economische ontwikkelingen

7

Openeinderegelingen

5.1 Aantrekken//uitzetten gelden 5.2 Verstrekte leningen of garantiestellingen aan verenigingen en stichtingen 6.1 Inflatie

7.1 Participatiewet (BUIG) 7.2 Minimabeleid (waaronder Bijzondere bijstand)

Kans Netto omvang risico (PxG) minus Maatregelen (P) getroffen maatregel voorjaar 2026 najaar 2025 G% € 962.500 € 965.000 Zie paragraaf grondbeleid. De actualisatie van de risico's vinden plaats bij het jaarverslag. G% € 508.600 € 140.000 Zie paragraaf grondbeleid. De actualisatie van de risico's vinden plaats bij het jaarverslag. 25% € 100.000 € 100.000 Gemeente loopt risico op ontwikkelingen marktrente over bedrag financieringsbehoefte. 25% € 212.000 € 212.000 Periodiek evalueren. 25% € 1.500.000 € 980.000 Ten gevolge van geo-politieke ontwikkelingen is er een risico op kostenstijgingen die groter zijn dan de in de begroting gehanteerde indexeringspercentages. Ook kunnen de resultaten van aanbestedingstrajecten leiden tot extra kostenstijgingen. Enkele maatregelen zijn: - Jaarlijks doorrekenen prijzen in tarieven leges - Periodieke rapportage - Budgetbeheer - Mobiliteitsbeleid - Voordelen gezamenlijk inkopen 25% € 180.000 € 180.000 Geen wijziging in het theoretische uitgangspunt dat er een risico is van volumegroei. 25% € 25.000 € 25.000 Risico door volume groei. We verwachten een toename van aanvragen vanwege het nieuwe minima- en schuldenbeleid, echter hier zijn extra middelen voor beschikbaar gesteld.

7.3 Opvang Oekraïners, statushouders en asielzoekers

25%

€0

€0

Uitgangspunt is dat de overschotten van eerdere jaren voldoende zijn om het risico op te vangen dat niet alle kosten worden gedekt door het Rijk.

7.4 WMO 7.5 Jeugdwet

50%

€ 500.000

€ 500.000

Geen wijziging in het theoretische uitgangspunt dat er een risico is van volumegroei. Dit risico bestaat gezien het feit dat een enkele cliënt, met name in de jeugdzorg, al een grote financiële impact kan hebben op het budget.

€ 2.517.000

€ 1.997.000

Subtotaal marktrisico's (exclusief grondexploitaties)

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

81

Schade risico's Nr. Risicosoorten

8

Fraude

9

Eigendom

Dossiers

9.1 Brand, storm en diefstal

10 Cybersecurity en databeveiliging

10.1 Computerhack, verlies data

11 contractuele verplichtingen/ aansprakelijkheidstellingen

11.1 Aansprakelijkheidstellingen/nadeelcompensatie geen bouwwerkzaamheden Gedrag van asielzoekers Onrechtmatig besluit is niet verzekerd Overstromingen

Subtotaal schade risico's

Kans Netto omvang risico (PxG) minus Maatregelen (P) getroffen maatregel voorjaar 2026 najaar 2025 25% € 50.000 € 50.000 Hiervoor is geen verzekering afgesloten. Er is een frauderisicoanalyse uitgevoerd in 2019. In de zomer van 2026 zal er een nieuwe analyse worden uitgevoerd. n.b. n.v.t. n.v.t. Risico en omvang worden laag ingeschat i.v.m. dekking door verzekeringen. Het eigen risico is beperkt bij deze verzekeringen. Maatregelen: - Verzekeringen - Hufterproof investeren - Watermanagement - Meerjarige onderhoudsplannen 10% € 200.000 € 200.000 Zie toelichting bij kopje ontwikkelingen. Daarnaast de volgende maatregelen: - Beveiliging van website en versleuteling bij versturen van vertrouwelijke gegegevens - Andere mitigerende maatregelen vanwege vertrouwelijk karakter niet verder toegelicht 25% € 100.000 € 100.000 Voor veel situaties zijn we verzekerd. Voor situaties waarvoor we niet verzekerd zijn wordt een bedrag opgenomen.

€ 350.000

€ 350.000

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

82

Operationele risico's Nr. Risicosoorten

12 Bedrijfsvoering

Dossiers

12.1 Rechtmatigheid legesheffing 12.2 Verplichte betaling dwangsommen bij niet tijdig beslissen 12.3 Oninbare vorderingen 12.4 Stroomuitval, storing

Kans Netto omvang risico (PxG) minus Maatregelen (P) getroffen maatregel voorjaar 2026 najaar 2025 € 550.000 € 550.000

- Er zijn inmiddels middelen gereserveerd voor structurele oplossing van het risico stroomuitval en storing

12.5 Wegvallen van medewerkers op kwetsbare posities

12.6 Langdurige uitval door ziekte (door o.a. agressie burgers, werkdruk, niet optimale werkplek) en uitstroom

12.7 Niet afdragen van belastingen waar dat wel had gemoeten (loonheffing, BTW) 12.8 Beëindiging huurcontracten gemeentehuis en niet opnieuw kunnen verhuren 12.9 Boetes/schadeclaims Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

Subtotaal operationele risico's (vast bedrag)

10%

€ 40.000

€ 40.000

€ 590.000

€ 590.000

- Afspraken taakoverdracht - Formaliseren vervangingsmaatregelen - Interne controle/ VIC/ functiescheiding - Procesbeschrijvingen - Regionale samenwerking - VCA certificering - Opleiding agressie en geweld - RIE - Aanpassing werkplekken aan Arbo-eisen - Aandacht voor vitaliteit tijdens de vitaliteitsweek Horizontaal toezicht. Contracten lopen nog enkele jaren. Continu contract met huurders. O.a. jaarlijkse vaststelling Programma Informatieveiligheid & Privacy. Training van nieuw personeel door de FG ter bevordering van privacybewustzijn.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

83

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

84

Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen gaat in op de duurzame instandhouding van de gemeentelijke fysieke infrastructuur. Uitgangspunt voor het begrotingsjaar 2025 is een sobere en doelmatige aanpak. Onderwerpen hierbij zijn wegen, kunstwerken, bermen en sloten, verlichting, groen, riolering en water en gebouwen. Voor de verschillende onderwerpen zijn plannen opgesteld waarin de beleidskaders openbare ruimte, functie en samenhang kwaliteitsniveau met financiële consequenties zijn opgenomen. De financiële consequenties zijn volgens de financiële kaders vanuit de BBV vertaald in de begroting. Voor de openbare ruimte geldt: • Dagelijks onderhoud (in exploitatiebegroting) • Groot onderhoud (kan zowel via de exploitatiebegroting als via een voorziening) • Vervangingsinvesteringen (moeten worden gekapitaliseerd en afgeschreven)

• Op basis van deze plannen worden het onderhoud en de vervangingen uitgevoerd. Beleidskader 2025 In 2025 hebben we het onderhoud aan de openbare ruimte uitgevoerd volgens het in het najaar 2022 vastgestelde integrale beleid- en beheerplan openbare ruimte (IBOR). Dit plan is (deels) uitgewerkt naar diverse beheerplannen voor de verschillende onderwerpen. De beheerplannen vormen de basis voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte 2022-2025 waarin als richtlijn kwaliteitsniveau C wordt aangehouden waarmee de middelen in overeenstemming zijn. Ook worden indicatoren opgenomen, zodat we uw raad via de reguliere budgetcyclus kunnen informeren over de bereikte resultaten.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

85

Kerncijfers

Beleidskaders (1) Beheerplannen worden in het kader van IBOR geactualiseerd. * Verwachte achterstand 2025 bedraagt 3,2 miljoen. Voor het verloop

Beleidsplan IBOR

Wegen Kunstwerken Bermen & sloten Verlichting Groen Riolering & Water Gebouwen

Vastgesteld 2022 2013 (1) ** (1) 2022 2021 2015 (1) 2021 2020

Achterstallig onderhoud Ja * Ja** Nee Nee Nee Nee Nee

van het achterstallig onderhoud sinds 2014 verwijzen wij u naar de grafiek die opgenomen bij de beleidsindicatoren van programma 3. ** Betreft vervangingen. Hiervoor worden incidentele middelen gezocht.

Beheercategorie Indicator Aantal kilometers weg Wegen inclusief fietspaden Oppervlakte wegennet Water Lengte watergangen Openbare Aantal lichtmasten Verlichting Oppervlakte openbaar groen

Hoeveelheid 780,7 km

Groen

406,1 ha 31.111 17.188

Riolering Gebouwen

3.646.213 m2 511 km 7.976

Aantal rioolaansluitingen Aantal woningen, 35 sportfaciliteiten, zwembaden, cultuur- en welzijnsaccommodaties in eigendom en/of beheer

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

86

Financieel overzicht Wegen Onderwerp

Omschrijving

Beg. 2025

Rek. 2025

Vegen/onkruidbestrijding

Totaal

315.952

170.849

Wegen; onkruidbestrijding

Dagelijks onderhoud

315.952

170.849

Bermen en sloten Wegen; onderhoud (maaien) bermen en sloten Wegen; onderhoud (maaien) bermen en sloten Wegen; onderhoud (maaien) bermen en sloten Wegen; onderhoud (maaien) bermen en sloten

Totaal

865.072

1.145.992

Groot onderhoud

44.676

44.250

Dagelijks onderhoud

309.305

580.609

486.622

496.184

24.469

24.950

134.156

125.675

Dagelijks onderhoud (Gildebor) Groot onderhoud (Gildebor)

Verkeersborden, bewegwijzering etc. Totaal Verkeersborden, bewegwijzering, etc.

Groot onderhoud

6.681

2.397

Verkeersborden, bewegwijzering, etc.

37.881

35.624

49.594

50.569

Verkeersborden, bewegwijzering, etc.

Dagelijks onderhoud Dagelijks onderhoud (Gildebor) Investeringen

40.000

37.085

Verharding en deklagen

Totaal

2.262.164

2.312.777

Verharding en deklagen

Dagelijks onderhoud

1.140.396

1.294.750

Verharding en deklagen

Groot onderhoud

398.942

343.919

Verharding en deklagen

Overhead Gildebor

96.826

98.729

Verharding en deklagen

Investeringen

626.000

575.380

3.577.344

3.755.293

Verkeersborden, bewegwijzering, etc.

Totaal Stand reserve onderhoud wegen per 1-1-2026

551.220

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

87

Financieel overzicht Civieltechnische Kunstwerken Onderwerp

Omschrijving

Beg. 2025

Rek. 2025

Kunstwerken

Groot onderhoud

119.014

179.186

Kunstwerken

Dagelijks onderhoud Dagelijks onderhoud (Gildebor) Investeringen

33.109

45.038

7.416

7.562

300.000

363.887

Totaal

459.539

595.673

Kunstwerken Kunstwerken

Financieel overzicht Openbare verlichting Onderwerp

Omschrijving

Beg. 2025

Rek. 2025

Verlichting

Groot onderhoud

270.300

270.300

Verlichting

Dagelijks onderhoud

126.480

141.113

Verlichting

Investeringen

545.250

296.369

Totaal

942.030

707.782

Financieel overzicht Openbaar groen Onderwerp

Omschrijving

Beg. 2025

Rek. 2025

Openbaar groen

Groot onderhoud

225.714

187.754

Openbaar groen

212.142

233.314

1.109.794

1.131.602

259.888

264.995

Openbaar groen

Dagelijks onderhoud Dagelijks onderhoud (Gildebor) Groot onderhoud (Gildebor) Overhead Gildebor

134.893

137.544

Openbaar groen

Investeringen

Openbaar groen Openbaar groen

Totaal

167.000

124.531

2.109.431

2.079.739

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

88

Financieel overzicht Sportvelden en speeltuinen Onderwerp

Omschrijving

Beg. 2025

Sportvelden

Groot onderhoud

1.812

-

Sportvelden

Dagelijks onderhoud Dagelijks onderhoud (Gildebor) Groot onderhoud (Gildebor) Investeringen

50.524

60.236

51.493

52.505

21.590

22.014

165.500

10.651

Groot onderhoud Dagelijks onderhoud Dagelijks onderhoud (Gildebor) Groot onderhoud (Gildebor) Investeringen

138.867 29.207

135.928 8.860

84.727

86.392

63.081

64.321

68.000

8.680

Totaal

674.801

449.586

Sportvelden Sportvelden Sportvelden Speeltuinen Speeltuinen Speeltuinen Speeltuinen Speeltuinen

Rek. 2025

Financieel overzicht Riolering en water Onderwerp

Omschrijving

Beg. 2025

Rek. 2025

Riolering algemeen

Onderzoek & onderhoud

398.570

290.771

Afvalwater

Onderhoud

332.696

308.412

Hemelwater

Onderhoud

115.488

84.798

Grondwater

Onderhoud

56.127

39.811

Riolering

Investeringen

1.600.000

995.437

Totaal

2.502.881

1.719.230

Stand voorziening riolering per 1-1-2026

2.692.937

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

89

Financieel overzicht Gemeentelijke gebouwen Onderwerp

Omschrijving

Beg. 2025

Rek. 2025

Gebouwen

Klein onderhoud

562.697

457.545

Gebouwen

Meerjarig onderhoud Totaal

Stand voorziening groot onderhoud gebouwen per 1-1-2026

1.247

0

563.944

457.545

2.001.719

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

90

Paragraaf 4: Financiering Treasuryfunctie De treasuryfunctie omvat de financiering van de beleidsvoornemens en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. Het beleid van de gemeente voor de treasuryfunctie is vastgelegd in het Treasurystatuut 2021. Financiering met externe middelen wordt zoveel mogelijk beperkt door als eerste de beschikbare interne financieringsmiddelen aan te wenden. Hierdoor worden renterisico’s en het renteresultaat geoptimaliseerd. Risicobeheer Het risicobeheer heeft als doel ‘het beheersen van de mogelijke risico’s die voortvloeien uit de afhankelijkheid van de rentestand op moment van financieren.’ Er zijn twee normeringen vastgesteld om het renterisico te kunnen becijferen die als richtlijnen gelden om de renterisico’s te beperken. Dat zijn de kasgeldlimiet voor de korte termijn financiering, en de renterisiconorm voor de lange termijn financiering.

Kasgeldlimiet De gemiddelde vlottende (kortlopende) schuld is voor gemeenten gelimiteerd tot 8,5% van het primitieve begrotingstotaal. De kasgeldlimiet bedraagt in 2025 afgerond 10 miljoen euro. Als de omvang van de vlottende schuld deze limiet structureel benadert, wordt overgegaan tot het aantrekken van een langlopende lening. Bij een positief saldo in rekening courant wordt het ‘automatisch’ bij de schatkist uitgezet in verband met het verplichte schatkistbankieren. De gemeente Hof van Twente is in 2025 binnen de wettelijke normen van de kasgeldlimiet gebleven. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft betrekking op het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de lange termijnfinanciering. De jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen mogen samen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal; het renterisico. Voor 2025 is de norm vastgesteld op € 23,5 miljoen.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

91

Nr. + Omschrijving 1. Begrotingstotaal 2. Wettelijk percentage 3. Renterisiconorm (1 x 2) 4. Renteherziening 5. Aflossing 6. Renterisico ( 4 + 5) 7. Ruimte versus norm ( 3 - 6)

2025 € 117.535 20% € 23.507 € € 2.437 € 2.437 € 21.070

2026 € 127.750 20% € 25.550 € € 2.437 € 2.437 € 23.113

2027 € 122.214 20% € 24.443 € € 2.437 € 2.437 € 22.006

2028 € 119.009 20% € 23.802 € € 2.437 € 2.437 € 21.365

Leningenportefeuille In 2025 zijn geen nieuwe langlopende financieringen aangetrokken, er is enkel afgelost op lopende financieringen Kredietrisicobeheer Het uitzetten van middelen in het kader van treasury is alleen nog toegestaan binnen de kaders van de ‘Regeling schatkistbankieren decentrale overheden’ waardoor zich geen kredietrisico’s voordoen. Bij het verstrekken van leningen of garanties uit hoofde van de publieke taak worden, indien mogelijk, zekerheden of garanties gesteld.

Verstrekte leningen en garanties Leningen aan verenigingen en stichtingen Hypotheekregelingen Deelnemingen Kapitaalverstrekkingen aan deeln. Totaal verstrekkingen Garanties woningcorporatie/stichting Garanties WSW (achtervang) Overig Totaal garanties Bedragen x € 1.000

€ € € € € € € € €

1-1-2025 31-12-2025 4.826 € 4.660 90 € 78 1.404 € 1.404 1.532 € 1.532 7.852 € 7.674 459 30.874 9.044 40.377

€ € € €

417 30.874 8.349 39.640

Rente (resultaat) In de begroting 2025 is uitgegaan van een omslagrente van 0,67%. Het BBV schrijft voor dat bij een afwijking groter dan 25% van de totale toe te rekenen rente, de renteomslag bijgesteld moet worden. Daarom is in de tweede bestuursrapportage 2025 de omslagrente bijgesteld naar 0,2%. Vervolgens blijkt op basis van de werkelijke rente 2025 dat er de rentebaten hoger zijn dan de rentelasten. Het BBV schrijft voor dat indien de baten de lasten overschrijden, dit voordeel niet wordt toegerekend. Daarom is de omslagrente vastgesteld op 0,1%.

JAARVERSLAG 2025: VERANTWOORD VOORUIT

92

Paragraaf 5: Bedrijfsvoering Blijven ontwikkelen blijven investeren In 2025 stonden we voor een groeiend aantal taken en maatschappelijke opgaven. Onderwerpen zoals de opvang van statushouders, vluchtelingen en Oekraïners, de woningbouwopgave, het versterken van de betrokkenheid van inwoners bij plannen en beleid, betaalbare zorg en preventie, het culturele aanbod, het voorzieningenniveau, het platteland en duurzaamheid vroegen nadrukkelijk aandacht. Tegelijkertijd bleef de gemeente werken aan een goede dienstverlening aan inwoners, ondanks de toenemende verantwoordelijkheden en veranderingen in de samenleving. Om deze opgaven goed aan te kunnen, is in 2025 verder geïnvesteerd in de interne organisatie en in de ontwikkeling van medewerkers. Zoals ieder jaar is er sprake van instroom, doorstroom en uitstroom van personeel. Gezien de krappe arbeidsmarkt is geprobeerd om tijdig in te zetten op tijdig

opleiden van medewerkers en dakpansgewijze vervanging bij vertrek. Ook is aandacht besteed aan duurzame inzetbaarheid, zodat medewerkers gezond, gemotiveerd en in ontwikkeling blijven. Digitaal vaardig en digitaal veilig werken Als organisatie zijn we ons bewust van de digitale risico’s waar we mee te maken hebben. Daarom hebben we in 2025 geïnvesteerd in trainingen en bewustwording. Zo willen we de kans op fouten zo klein mogelijk maken of voorkomen. Om die reden moet iedere nieuwe medewerker de verplichte leerlijn Digitale Veiligheid voltooien. Medewerkers worden geïnformeerd over de hulpmiddelen en hoe zij deze op een praktische en veilige manier kunnen gebruiken. Strategische personeelsplanning (SPP) en arbeidsmarktcommunicatie In 2025 zijn stappen gezet om onze positie op de arbeidsmarkt te versterken en meer inzicht te krijgen in de toekomstige personeelsbehoefte. Op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie is een nieuwe werken-bij-website ontwikkeld en is