Jaarverslag- 2021.pdf

Jaarverslag 2021

“Een nieuwe realiteit’’

Bestuurlijk verantwoordelijk: College van B & W Hof van Twente Coördinatie en eindredactie: Afdeling bedrijfsvoering & concernstaf Datum behandeling raad: 25 oktober 2022

Inhoud

Paragrafen

Inleiding

3

Programma’s Programma 1: Burger en veiligheid

6

Programma 2: Wonen en werken

21

Programma 3: Leefomgeving

35

Programma 4: Sport, cultuur en onderwijs

52

Paragraaf 1: Lokale heffingen

82

Paragraaf 2: Weerstandsvermogen

86

Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen

101

Paragraaf 4: Financiering

103

Paragraaf 5: Bedrijfsvoering

106

Paragraaf 6: Verbonden partijen

112

Paragraaf 7: Grondbeleid

122

Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning 62 Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en 75

Bestuurlijke projecten & programma’s

127

Bijlage: overzicht beleidsindicatoren

135

Overhead

Recapitulatie programmarekening

2

81

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Inleiding Het jaar 2021 was voor Hof van Twente een bijzonder jaar. Voor de gemeentelijke organisatie stond het jaar voor een belangrijk deel in het teken van de wederopbouw van de informatiehuishouding en -infrastructuur, na de ingrijpende cyberaanval die ons in december 2020 heeft getroffen. Tegelijkertijd stond gedurende 2021 het leven van alledag nog steeds in het teken van de mondiale Coronaepidemie en de gevolgen die deze heeft gekregen voor economie en samenleving. Als gemeente hebben wij ons ingespannen om met behulp van de landelijke rijksregelingen, maar ook met eigen middelen en instrumenten, huishoudens, Zzp’ers, bedrijven en verenigingen zo goed mogelijk te helpen om deze periode door te komen. Daarbij gaven we uitvoering aan de Tijdelijke wet maatregelen corona, bijvoorbeeld met de inzet van onze bijzondere opsporingsambtenaren (BOA’s). Gevolgen cyberaanval Bij de wederopbouw na de cyberaanval hebben we (in vervolg op de crisisaanpak van de eerste weken) 3

een projectorganisatie in het leven geroepen met externe ondersteuning. Deze heeft gedurende 2021 planmatig gewerkt aan de inrichting van een geheel nieuwe ICT-infrastructuur en het (aan-)vullen van databestanden. Daarbij zijn zeer arbeidsintensieve werkzaamheden verricht om datareconstructie en waar mogelijk data-recovery uit te voeren. De inspanningen waren erop gericht de dienstverlening hier zo weinig mogelijk onder te laten leiden. Het is goed om te constateren dat onze organisatie hier goed in is geslaagd met grote inspanningen van al degenen die hierbij betrokken waren. Klanten werden in hun aanvragen om diensten geholpen, soms met een tijdelijke voorziening die op een later moment definitief werd gemaakt. In andere gevallen zijn besluiten op een later moment genomen. Zo heeft met instemming van de landelijke Waarderingskamer de gemeentelijke belastingoplegging eind juni 2021 plaatsgevonden in plaats van in februari. In vervolg op de politieke behandeling van onderzoeksrapporten naar de toedracht van de cyberaanval is in de zomer van 2021 een

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Verbeterplan ICT uitgewerkt en in uitvoering genomen. De raad heeft besloten de rekenkamer te verzoeken om in aanvulling hierop een nader onderzoek uit te voeren, en is zelf gestart met een raadswerkgroep om de ontwikkelingen op ICT-vlak te kunnen volgen. Daarnaast heeft de raad de Visie Regie I&A en de begroting cyberaanval vastgesteld. Resultaten projecten, plannen en andere initiatieven Ondanks dat veel aandacht en energie is gestoken in de Corona- en cybercrises, zijn er in 2021 op diverse beleidsterreinen belangrijke ontwikkelingen geweest, waarover in dit jaarverslag wordt gerapporteerd. Vanuit het P10 samenwerkingsverband, waar Hof van Twente actief in deelneemt, is een Agenda Platteland gelanceerd, de transitie van de gemeenschappelijke regeling Regio Twente is uitgevoerd, de voorbereidingen voor de Omgevingswet zijn, in nauwe samenwerking met de raad vervolgd, en een nieuw Integraal veiligheidsbeleid met Bibob-beleid zijn vastgesteld. In het ruimtelijk domein is in 2021 het Veegplan 2020, waarmee meer dan 100 planologische ontwikkelingen in het buitengebied mogelijk worden 4

gemaakt, vastgesteld. Ook zijn de voorbereidingen getroffen voor het Veegplan 2021. Projecten op het gebied van plattelandsontwikkeling hebben een vervolg gekregen. Zo is bijvoorbeeld een enquête gehouden onder agrariërs vanuit het platform Stilleed. Binnen de agenda biodiversiteit is het uitvoeringsprogramma KleurRijkLeven vastgesteld. Diverse woningbouwplannen zijn voorbereid en kaveluitgifte heeft plaatsgevonden. De raad heeft de Woonvisie 2021-2025 vastgesteld en dat geldt ook voor de Transitievisie warmte. Op het terrein van de openbare ruimte is vanuit de Agenda herstructurering een integraal beheerplan ontwikkeld, dat de basis biedt voor de bezuinigingstaakstelling waar in de afgelopen jaren toe is besloten. Tegelijkertijd is in 2021 extra geïnvesteerd in het terugbrengen van achterstallig onderhoud aan wegen, is een start gemaakt met de bestrijding van de Japanse Duizendknoop en is het project verharding paden begraafplaatsen afgerond. In de welzijnshoek zijn in 2021 besluiten genomen over hoe de bezuinigingsopdracht uitgevoerd zal worden, die ook daar uit voorgaande programmabegrotingen voortkomt. Hierover is

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

intensief gecommuniceerd met instellingen en verenigingen. Daarnaast zijn in de loop van 2021 waardevolle nieuwe accommodaties in gebruik genomen, namelijk het multifunctionele sportcentrum de Mors in Delden en het Kindcentrum Markelo. Veel aandacht ging ook uit naar de uitwerking van de visie “de Gezonde verbinding”, het nieuwe beleidsplan gemeentelijke schuldhulpverlening en de start van de nieuwe Wet inburgering. Onder de noemer “Ik praat mee” is een digitale raadpleging onder inwoners gehouden.

5

Toestemming ministerie en provincie Wij stellen u voor om het jaarverslag 2021, als onderdeel van de jaarstukken 2021, vast te stellen. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Gedeputeerde Staten van Overijssel hebben ermee ingestemd dat deze vaststelling later dan binnen de wettelijk voorgeschreven termijn, namelijk in oktober 2022, zal geschieden.

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID Wat wilden we bereiken? Hof van Twente werkt op verschillende manieren samen met andere gemeenten. Dat kan gaan om bedrijfsvoering of uitvoering, maar ook inhoudelijke samenwerking op het gebied van beleidsvoorbereiding of strategie. We gaan uit van onze eigen kracht, maar staan open voor kansen om via samenwerking de kwaliteit van de dienstverlening te vergroten en kwetsbaarheid te verkleinen en de kosten te verlagen. Vanuit een heldere communicatievisie met inzet van nieuwe communicatiekanalen werkt de gemeente samen met onze inwoners/ ondernemers aan een fijne woon- en leefomgeving. Daar waar mogelijk bieden wij onze dienstverlening digitaal aan, maar waar noodzakelijk nemen we de tijd voor een persoonlijk adviesgesprek. De ontwikkeling van de digitale dienstverlening de afgelopen jaren geeft ons de ruimte om persoonlijke aandacht te geven daar waar dat nodig is. Per 2023 treedt de Omgevingswet in werking. Dat betekent minder en overzichtelijker regels, meer ruimte voor initiatieven, lokaal maatwerk en vertrouwen. We bereiden ons daar organisatiebreed op voor.

6

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Kaderstelling: • Communicatievisie 2018 • Visie 2018-2022 ‘Samen doen’ • Agenda voor Twente (20182022) • P10 • Regiodeals • Plan van aanpak ondermijnende criminaliteit en veiligheid 20192020 • VTH-beleid Hof van Twente 2019 • Welstandsnota 2012 • Algemene plaatselijke verordening Hof van Twente 2020 • Richtlijn Bouw- en Sloopveiligheid • Integraal Veiligheidsbeleid 20212024

Ons uitgangspunt is dat wij een veilige en leefbare gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. De aanpak van ondermijnende criminaliteit en high impact crimes zoals woninginbraken staan hoog op de agenda. Een effectieve aanpak van onder andere huiselijk geweld, kindermishandeling, jeugdoverlast, personen met verward gedrag en de aanpak van zorgfraude is alleen mogelijk door goede samenwerking binnen en buiten het gemeentehuis. De verbinding tussen het veiligheids- en sociaal domein blijft dan ook een belangrijk aandachtspunt. Om de fysieke leefomgeving optimaal te beschermen en duurzaam te benutten, willen wij het volgende bereiken: • Voor inwoners en ondernemers zijn we een deskundige gesprekspartner die zoekt naar mogelijkheden en die ondernemers, binnen de regels, ruimte en kansen biedt. We zijn duidelijk over wat kan, waar nodig treden we op en werken proactief aan een duurzame ontwikkeling; • Wij staan voor goede uitvoeringskwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving om door een goede belangenafweging de kwaliteit in onze leefomgeving te verbeteren. • Ketenpartners ervaren ons als een betrouwbare en rolvaste partner, die transparant werkt, hoge kwaliteit biedt en vanuit een open overlegcultuur samenhang brengt in tal van regels en maatregelen.

• Binnen het veiligheidsdomein werken we met onze Veiligheidsregio Twente en de Politie in Twente samen aan een veilig Twente in één crisisorganisatie. Met een integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit staan we voor een weerbare gemeentelijke organisatie. 7

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen

Resultaten 2021

1.1 Bestuur en samenwerking

1.1.1 P10 De P10 is in 2008 gestart met 10 leden en is in 2021 gestegen naar 29 leden. Het aantal inwoners bedraagt meer dan 1 miljoen en het totale grondoppervlak is 9004 km2. Wethouder Harry Scholten is lid van het Dagelijks Bestuur met als portefeuille ‘Maatwerk Platteland’: Financiële Verhouding, Omgevingswet en Sanering Abest(daken). Burgemeester Ellen Nauta is lid van het Algemeen Bestuur, neemt deel aan de P10 werkgroep Europa en levert haar inbreng – mede namens P10 – als lid van de VNG-commissie Europa en Internationaal en de EU-commissie Natuurlijke Hulpbronnen (= Commissie NAT, vooral gericht op landbouwbeleid en plattelandsontwikkeling). In maart 2021 is vanuit de P10 de Agenda Platteland opgesteld en gelanceerd voor de kabinetsformatie. In de Agenda zijn tien concrete punten uitgewerkt die opgepakt moeten worden in het belang van heel Nederland: platteland én stad. Vanuit de portefeuille van Harry Scholten heeft P10 veel inzet gepleegd rondom de herverdeling van het gemeentefonds. In 2021 is er vanuit de P10 een dashboard uitgewerkt en gepresenteerd met de duidelijke effecten van geplande herverdeling. De belangrijkste conclusie is dat er nog veel onduidelijkheden en vragen zijn.

8

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Aan de hand van het dashboard hebben we de standpunten ten aanzien van een eerlijke verdeling en transparantie goed kunnen onderbouwen. Vanuit de P10 wordt geprobeerd subsidiemogelijkheden binnen te halen via de Europa. 1.1.2 Agenda voor Twente In 2018 hebben de 14 Twentse gemeenten ingestemd met de Agenda voor Twente, voor de periode 2018 – 2022. Daarmee werd €7,50 per inwoner per jaar geïnvesteerd in Twente. Doel was om samen met ondernemers en onderwijs en kennisinstellingen te werken aan de ambitie van een groene, technologische topregio. Hoofdconclusie is dat het goed gaat met Twente. De Twente Index 2022 laat zien dat de economie groeide met 10% en de werkloosheid met 3% lager was dan ooit. Twente doet het in veel opzichten beter dan het landelijk gemiddelde. Dat is een trendbreuk ten opzichte van voorgaande jaren. Twente wordt daarmee landelijk gezien als een regio met potentie. De Agenda voor Twente heeft samen met de Regio Deal de basis gelegd voor deze goede cijfers. Zie ook de Evaluatie Agenda voor Twente. 1.1.3 Organisatie Regio Twente In 2021 heeft de voorgenomen transitie van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Twente vorm gekregen. De Gemeenschappelijk Regeling Regio Twente is per 1 juli 2021 in zijn geheel gewijzigd in de Gemeenschappelijke regeling Gezondheid. Voor de Sociaal Economische Structuurversterking is de Stichting Twente Board opgericht.

Hierin is ook het strategisch beleid voor vrijetijdseconomie 9

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

ondergebracht. Verder is de bedrijfsvoerings-organisatie Recreatieschap Twente in 2021 opgericht. De gastheerschappen van de overige Coalitions of the Willing zijn overgenomen door diverse gemeenten in de regio. 1.2 Omgevingswet

1.2.1 Eenvoudiger én inzichtelijker De Omgevingswet maakt de ontwikkelingen in en het beheer van de fysieke leefomgeving eenvoudiger. De wet gaat uit van vertrouwen en biedt meer ruimte voor initiatieven. In lijn hiermee is het goed dat Hof van Twente zich al heeft uitgesproken een gemeente te willen zijn waarin de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving in samenwerking wordt vormgegeven. De Omgevingswet is een aantal malen uitgesteld en treedt nu naar verwachting in werking op 1 januari 2023. De minister benadrukt het belang van een goede voorbereiding en roept gemeenten op om vooral door te gaan met de voorbereidingen. Dat hebben we in 2021 dan ook gedaan in Hof van Twente. 1.2.2 Programma Omgevingswet Om de organisatie goed voor te bereiden op de komst van de Omgevingswet is hiervoor in 2019 een programma gestart. We hebben gekozen voor een programmatische aanpak, omdat de opgave die er ligt de hele organisatie “raakt”. Vanuit het programma hebben we in 2021 in drie deelsporen gewerkt aan de opgaven die de wet van ons vraagt: 1. Wet: Het gaat hierbij om de invoering van de wettelijke instrumenten. In 2021 hebben we ons onder andere onder begeleiding van bureau GemeenteDSO voorbereid op het omgevingsplan, en is ook gestart met het project omgevingsvisie. In het najaar van 2021 is het projectplan

10

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

omgevingsvisie vastgesteld en aan de raad gepresenteerd. 2. Omgevingsgericht werken: hiermee wordt het werken “in de geest van de Omgevingswet” bedoeld. We hebben de nieuwe werkprocessen beschreven, en oefenen met het omgevingsgericht(er) werken. Ook zijn veel medewerkers op (regionale) cursus geweest. 3. Digitaal stelsel: er komt één landelijk digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). De gemeentelijke systemen moeten hier tijdig en goed op worden aangesloten. In 2021 is een aanbesteding doorlopen en afgerond m.b.t. de nieuwe zogenaamde “omgevingsplan-software” die benodigd is. 1.2.3 Ambitiedocument & genomen Raadsbesluiten De raad ligt goed op schema qua voorbereiding op de Omgevingswet. Vanaf 2019 bereidt de raad zich al voor. In enkele raadsbijeenkomsten is van 2019 t/m 2021 toegewerkt naar een “ambitiedocument”, waarin uitgangspunten staan voor het vervolg qua voorbereiding op de Omgevingswet (over: omgevingsplan, omgevingsvisie en omgevingsvergunning). In april 2021 heeft de raad het ambitiedocument vastgesteld. De voorbereiding van de raadsbijeenkomsten is telkens gedaan door de Raadswerkgroep Omgevingswet: ván en vóór de raad.

De raad heeft in 2021 nog meer stappen gezet in de Omgevingswetvoorbereiding: zo heeft de raad ook al de volgende “verplichte” besluiten genomen: • Lijst van gevallen voor bindend adviesrecht bij initiatieven die niet in het omgevingsplan passen; • Lijst van gevallen waarbij een participatieplicht geldt bij initiatieven die niet in het omgevingsplan passen; 11

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

• Verordening tot het instellen gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit; • Verordening nadeelcompensatie. Daarnaast is in 2021 het Participatiebeleid voorbereid. In 2022 zal de raad nog enkele besluiten moeten nemen in het kader van de Omgevingswet. 1.3 Europese samenwerking

12

Europese samenwerking Sinds februari 2020 is burgemeester Ellen Nauta voorzitter van de Nederlandse gemeentelijke delegatie van het Comité van de Regio’s (CvdR). Dit orgaan is de spreekbuis voor lokale en regionale overheden binnen de Europese Unie. Hierbij heeft zij zich in 2021 als voorzitter van de Nederlandse delegatie met name gericht op de belangenbehartiging van lokale overheden in de brede zin. Het Comité zorgt ervoor dat decentrale overheden worden betrokken bij de totstandkoming van het Europese wetgevingsproces. Verder is zij lid van de VNG-commissie ‘Europa en Internationaal’ (deze commissie behartigt de belangen van de Nederlandse Gemeenten in de Europese Unie) en – in Europees verband – van de commissie NAT (Natuurlijke hulpbronnen, met name Plattelandsontwikkeling). Door deze bestuurlijke inspanning zijn in 2021 ook standpunten van Twente ingebracht, met name op het gebied van platteland/landbouw (speerpunt). Ook wordt daarbij de samenwerking gezocht met de P10 (zie verder programma 3). In 2021 is er in Europees verband o.a. gewerkt aan een langetermijnvisie voor plattelandsgebieden.

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

1.4 Communicatie

1.4.1 Digitale toegankelijkheid De gemeente is wettelijk verplicht om websites Digitaal Toegankelijk aan te bieden. Dat gaat zowel over techniek als over leesbaarheid en begrijpelijkheid. In onze gemeente gaat het in totaal om +/- 20 websites. In 2021 is een start gemaakt met het toetsen van deze websites, waarbij onze hoofdwebsite www.hofvantwente.nl als eerste website volledig getoetst en verbeterd is. Ook is er 2021 een technisch hulpmiddel aangeschaft dat helpt om onze website in de toekomst digitaal toegankelijk te houden. 1.4.2 Informatievoorziening en (digitale) inwonersparticipatie In de eerste helft van 2021 stond veel van de communicatieactiviteiten van de gemeente in het teken van de hack. Daarnaast is de communicatie rondom de normale dienstverlening gewoon doorgegaan en is de communicatie ondersteund van belangrijke projecten zoals de Omgevingswet en -visie en duurzaamheid. In de tweede helft van 2021 is een traject gestart voor de ontwikkeling van een gemeentelijke communicatiestrategie. Dat gaat in 2022 verder vorm krijgen.

1.5 Dienstverlening

Mijn Hof van Twente Gezien de benodigde inzet om na de hack de basis weer op orde te krijgen, is er in 2021 niet gewerkt aan de doorontwikkeling van Mijn Hof van Twente.

1.6 Informatiebeheer

Archiefwet De invoering van de Archiefwet is uitgesteld. Onduidelijk is nog wanneer deze in werking gaat treden. Door de hack waren de archieven niet meer toegankelijk. Daarom zijn de te bewaren archiefstukken, gevormd tussen

13

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

2001 en 2014, opnieuw ontsloten. Ook zijn voorbereidingen getroffen om het oude archief van de voormalige gemeente Goor formeel over te brengen naar de archiefbewaarplaats. Dat zal in 2022 worden uitgevoerd.

1.7 Gemeentelijke belastingen

Basisregistratie Waardering Onroerende Zaken (WOZ) Met ingang van belastingjaar 2022 moeten gemeenten woningen taxeren op basis van gebruiksoppervlakte (m2). Deze wijziging moest op 1 januari 2022 gereed zijn. Vanwege de cyberaanval hebben we in het najaar van 2021 uitstel gekregen van de Waarderingskamer van deze verplichting. De aanslagoplegging in 2021 is met goedkeuring van de Waarderingskamer uitgesteld van 28 februari 2021 naar 30 juni 2021.

1.7 Crisisbeheersing, brandweer & integrale veiligheid

Integrale veiligheid en bevolkingszorg Het integrale veiligheidsbeleid 2021-2024 is door de gemeenteraad vastgesteld op 1 juni 2021. Veel tijd is besteed aan de Tijdelijke Wet Maatregelen Corona. Deze aanpak zorgde in 2021 voor extra taken en werkzaamheden bij de 2 medewerkers veiligheid. Wij hebben in dat kader ook uitleg gegeven aan inwoners en ondernemers. Afstemming was er met de Crisisorganisatie van de Veiligheidsregio.

1.8 Alcohol- en middelengebruik onder jongeren bij evenementen

14

1.8.1 Evenementencontroles In 2021 zijn er nauwelijks evenementen geweest. Controles hebben dan ook niet of nauwelijks plaatsgevonden.

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

1.8.2 Reguliere alcoholcontroles Doordat de horeca voor een groot deel gesloten was, konden er geen controles plaatsvinden. In de periode dat de horeca wel geopend was, leek het niet gepast gelijk controles te gaan uitvoeren. Dit zal in de loop van 2022 weer worden opgepakt. 1.8.3 Evenementenbeleid Het evenementenbeleid zal in 2022 herzien worden. 1.9 Ondermijning

In ons streven naar minder criminaliteit en ondermijning hebben we in 2021 2 integrale Gustoscontroles kunnen uitvoeren. Dit was minder dan gewenst ten gevolge van Corona. Er zijn in totaal 13 adressen bezocht, waarvan er een aantal huisjes op een recreatiepark waren. In oktober is de Beleidsregel wet Bibob 2021 door het college van B&W vastgesteld. In december is via een raadsbrief verantwoording naar de gemeenteraad afgelegd over de besteding van de ondermijningsgelden ad € 100.000.

1.10 Kwaliteit dienstverlening vergunningverlening

Wij zijn continue bezig de kwaliteit van de dienstverlening m.b.t. vergunningverlening te verbeteren. Door het voeren van vooroverleggen wordt de dienstverlening richting aanvragers verbeterd en kunnen struikelblokken of onduidelijkheden in een vroeg stadium worden ondervangen.

1.11 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)

Het nieuwe stelsel voor kwaliteitsborging is vastgelegd in de Wkb en het daarbij behorende Besluit kwaliteitsborging voor het bouwen. De datum van inwerkingtreding is, net als die van de Omgevingswet, opnieuw

15

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

opgeschoven. IN 2021 zijn wij gestart met een eerste pilot. Het betreft de nieuwbouw van een 2-onder1 kapwoning. Deze dubbele woning is in aanbouw. De ervaringen van deze pilot delen wij met de regionale werkgroep Wkb. Binnen deze regionale werkgroep zijn in 2021 totaal 18 pilots gestart.

1.12 Legesverordening

De legesverordening is in 2021 niet specifiek aangepast op de Omgevingswet en de Wkb, omdat de invoering van deze wetten is uitgesteld.

Reguliere taken Onderwerpen

Toelichting reguliere taken

IBT

In het kader van interbestuurlijk toezicht (IBT) houdt de Provincie Overijssel toezicht op zes beleidsdomeinen bij gemeenten: Wabo, Wro, financiën, Monumenten, huisvesting statushouders en het archief. Het IBT-beeld wordt jaarlijks inzichtelijk gemaakt aan de hand van een “stoplichtmodel” (groen, oranje of rood) voor het totaalbeeld. Wabo, Wro, Monumenten en huisvesting statushouders zijn als groen beoordeeld Vanwege de hack zijn financiën en archief als grijs beoordeeld en daarmee kleurde ook het IBT-totaalbeeld voor Hof van Twente in 2021 echter “grijs” (= geen beoordeling). Hierbij is van belang dat de provincie de situatie in Hof van Twente vanwege de hack in december 2020

16

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

aanmerkt als een bijzondere situatie. Veel gegevens waren verloren gegaan, waardoor de provincie in 2021 geen goede beoordeling kon doen. Bedrijfsvoering

Binnen de afdeling bedrijfsvoering worden uiteenlopende interne/ facilitaire taken uitgevoerd. Deze variëren van personeel, financiën, communicatie tot juridisch en inkoop. Zie hiervoor paragraaf 5 Bedrijfsvoering.

Publiekszaken

Binnen de afdeling publiekszaken zijn alle eerstelijns vormen van dienstverlening ondergebracht. Zie ook hiervoor paragraaf 5 Bedrijfsvoering. De gemeente verleent omgevingsgunningen voor verschillende activiteiten zoals voor bouw, sloop, kap, inrit of monument. Bij meervoudige aanvragen met een milieucomponent vragen wij advies van de Omgevingsdienst Twente. Daarnaast worden vergunningen verleend op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening, de Alcoholwet en bijzondere wetten.

Vergunningverlening

Toezicht

Wij houden toezicht op de uitvoering van verleende vergunningen en rechtstreeks geldende regels volgens het vastgestelde VTH-beleid en de prioriteiten die in het jaarlijks VTH-takenuitvoeringsprogramma zijn aangegeven.

Omgevingsdienst Twente

De ODT voert de milieutaken uit voor de Twentse gemeenten. In 2021 blijven wij de kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers monitoren en verbeteren in de rol van accounthouder. We

17

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

monitoren processen en stellen deze bij waar nodig. Een en ander op basis van de geldende dienstverleningsovereenkomst. VTH-beleid

Op lokaal en regionaal niveau is VTH-beleid vastgesteld. Door de regionale afstemming van het beleid voeren wij de VTH-taken steeds meer op een gelijkwaardige manier uit in Twente. Dit vergt een goede monitoring en afstemming met de andere gemeenten.

Regionale en lokale VTHtakenuitvoeringsprogramma

Jaarlijks wordt het VTH-Takenuitvoeringsprogramma opgesteld. Het regionale uitvoeringsprogramma wordt in overleg met de ODT samengesteld. De naleving en uitvoering van beide programma’s wordt gemonitord en bijgesteld waar nodig. Interbestuurlijk toezicht van de provincie Overijssel ziet hierop toe. We doen jaarlijks verslag van de uitvoering in het jaarverslag VTH-taken uitvoeringsprogramma voor zowel de lokale als de regionale taken.

18

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

BELEIDSAGENDA 2021 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID Cyclus: zomerbrief, programmabegroting en jaarstukken Vaststellen legesverordening i.v.m. Omgevingswet en Wkb Vaststellen Omgevingsvisie Vaststellen Omgevingsplan Vaststellen Ambitiedocument Omgevingswet Lijst van gevallen voor bindend adviesrecht en/of participatieplicht bij initiatieven die niet in het omgevingsplan passen Verordening nadeelcompensatie Verordening op het instellen van de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit, waaronder monumenten Participatiebeleid & Participatieverordening (beide zijn inmiddels vastgesteld in maart 2022) Vastellen APV (aangepast aan de Omgevingswet) Vaststellen Erfgoedverordening (aangepast aan de Omgevingswet) Vaststellen Afvalstoffenverordening (aangepast aan de Omgevingswet) Vaststellen Verordening Kwaliteitscriteria VTH (aangepast aan de Omgevingswet) Voorbereiding invoering nieuwe Archiefwet per 1-1-2023 Herziening evenementenbeleid vaststellen Onderzoek naar kwaliteit dienstverlening vergunningverlening uitvoeren Uitvoeren pilots ter voorbereiding op invoering Wet Kwaliteitsborging bouwen (Wkb) BIBOB-beleid vaststellen

1 Verklaring kleuren:

gerealiseerd

19

Afdoening cf planning + indicatie gereed

Afwijking in planning + indicatie gereed

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Besluit Raad Raad Raad Raad Raad Raad

Gepland1 2021 2022 2023 2026 2021 2021

Raad Raad

2021 2021

Raad Raad Raad Raad Raad College Raad College College College

2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 Juli 2022 4e kw 2021

Hoe meten we dat? Voor de beleidsindicatoren verwijzen wij naar de bijlage van deze programmabegroting en naar de beleidsindicatoren die zijn opgenomen in paragraaf 5: Bedrijfsvoering. Wat heeft dit gekost?

20

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

PROGRAMMA 2: Wonen en werken Wat wilden we bereiken? Hof van Twente is een veelzijdige plattelandsgemeente met veel aandacht voor de omgeving waarin ruimte is voor de inwoners om te wonen, werken en ontspannen. Ontwikkelingen zijn mogelijk en samen kijken we wat passend is bij de identiteit. Er is veel vraag naar woningen en we zoeken ruimte om woningen toe te voegen. Dit kan zijn in gebieden die een functie verloren hebben of op gebieden aansluitend aan de kernen. Ook in buurtschappen is wonen belangrijk als één van de dragers voor de leefbaarheid voor de toekomst. We overleggen met onze inwoners hoe we de individuele woningbouwlocaties goed kunnen inrichten en we stimuleren de realisatie van projecten om de druk op de woningmarkt te verlichten. Aantrekkelijke centra zijn belangrijk en we zoeken samen met de ondernemers naar kansen. Op bedrijventerreinen streven we naar een passende balans tussen vraag en aanbod van de beschikbare ruimte. We zetten ons in om onze gemeente groen te maken en te houden door de uitvoering van projecten op het gebied van biodiversiteit en klimaat. Daarnaast zetten wij ons in voor energie-opwekking en -besparing. Samen kunnen we het verschil maken en samen maken wij onze toekomst. 21

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Kaderstelling: • • • • • •

Grond voor gebruik Structuurvisie landelijk gebied Sociale Economische Visie Woonagenda 2016-2020 Woonprogramma 2018-2027 Bestemmingsplannen

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen

Resultaten 2021

2.1 Ruimtelijke ontwikkeling

2.1.1 Veegplan 2020-2021 Veegplan 2020 Het bestemmingsplan Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2020 is op 5 oktober 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. In het betreffende bestemmingsplan is op 111 erven een planologische wijziging doorgevoerd. Dit bestemmingsplan is inmiddels in werking getreden (nadat een verzoek om voorlopige voorziening is behandeld door de Raad van State) is en er worden omgevingsvergunningen verleend op grond van het Veegplan 2020. Het bestemmingsplan is niet onherroepelijk, de behandeling van het beroep in hoofdzaak bij de Raad van State volgt nog. Veegplan 2021 Hiervoor hebben zich 63 erven aangemeld. Een bestemmingsplan is in voorbereiding. In het voorjaar van 2022 zal een ontwerp ter inzage worden gelegd. 2.1.2 KGO 2 In het afgelopen jaar is er een evaluatie van het KGO-beleid (dat op 15 december 2015 is vastgesteld) opgesteld en is er een ambtelijk voorstel gedaan voor een actualisatie van het KGO-beleid. Dit is informerend met de gemeenteraad besproken op 8 februari 2022 en wordt

22

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

meningsvormend op de agenda van de gemeenteraad geplaatst in het voorjaar van 2022. 2.1.3 TSB Zie projectrapportage 2.2 Plattelandsontwikkeling

2.2.1 Mineral Valley Twente, Groene Kennispoort, Groene metropool en Leader Onder de “vlaggen” van Mineral Valley Twente, de Groen Kennispoort, de Groene Metropool Twente en LEADER werken we in Twente samen aan plattelandsontwikkeling. Mineral Valley Twente In 2021 heeft Mineral Valley Twente vooral gewerkt aan de Experimenteer-agenda 2022 – 2026. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met 50 stakeholders in de regio Twente. Ook heeft Mineral Valley Twente haar eigen visie en missie geherformuleerd. Vanuit de volgende visie wil Mineral Valley Twente haar bijdrage leveren: “in 2030 heeft een transitie plaatsgevonden van het landelijk gebied in Twente en wordt met een nieuw agrarisch verdienmodel uitvoering gegeven aan maatschappelijke opgaven op het gebied van klimaat, natuur, kringlooplandbouw en samenleving”. Door het ondersteunen, faciliteren en initiëren van proeftuinen wil Mineral Valley Twente samen met agrariërs hieraan vormgeven. Naast de ontwikkeling van de experimenteer agenda voor de komende jaren zijn er ook in 2021 concrete proeftuinen uitgevoerd en afgerond.

23

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Ook zijn er in 2021 Webinars georganiseerd om de kennis en ervaringen te delen. Zo is er begin 2021 een Webinar Vanggewas georganiseerd met ook aandacht voor het onderwerken van het vanggewas zonder het gebruik van Glyfosaat. Groene Metropool Twente en Groene Kennispoort Doorlopend wordt er gewerkt aan projecten onder de noemer van de Groene Metropool Twente met ondersteuning vanuit de Groene Kennispoort. In 2021 zijn er in het kader van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland diverse gebiedspilots aangevraagd. Op het landgoed Twickel wordt er hierdoor bijvoorbeeld gewerkt aan een pilot gericht op kringlooplandbouw en Twente breed zijn we aan de slag gegaan met een pilot gericht op ecosysteemdiensten. Samenwerking vindt plaat op verschillende schaalniveau’s: tussen overheden, regionaal en met inwoners middels erfcoaches. LEADER LEADER is een Europees programma waarin het gaat om de ontwikkeling van het platteland. Kern van LEADER is het werken van onderop. Voorbeelden van LEADER projecten in onze gemeente zijn: de ontwikkeling van de Eschmolen, Soccer and freerun in de oude zoutbaden, Beleefboerderij Tankink en Eventing Experience Twente. Het huidige programma is met twee jaar verlengd en loopt eind 2022 af. In onze gemeente zijn een 12-tal projecten positief beschikt. Het grootste deel van de projecten zijn inmiddels in uitvoering.

Eind 2021 is met de partners besloten dat we voornemens zijn om de samenwerking LEADER Zuid-West Twente ook in de volgende periode voort te zetten. In 2022 zal 24

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

gewerkt worden aan een nieuwe Lokale Ontwikkel Strategie (LOS), waarna er een nieuwe LEADER aanvraag zal worden ingediend voor de periode 2023-2027. Als gemeente Hof van Twente zijn we als penvoerder voor Zuid-West Twente zeer nauw betrokken. 2.2.2 Plattelandsontwikkeling Toekomst gerichte Erven (TGE) Begin 2021 hebben we een actualisatie van onze aanpak Toekomst Gericht Erven opgesteld en ingediend richting de provincie. Hierdoor hebben we voor de jaren 2021 en 2022 de inzet van onze erfcoaches geborgd. Onze erfcoaches voeren keukentafelgesprekken en sluiten aan in de werkgroep Toekomst Gerichte Erven. In 2021 zijn ongeveer 40 erfeigenaren begeleidt bij het maken van keuzes. Vrijwillige kavelruil Vrijwillige kavelruil is een continuproces waarmee we werken aan het verbeteren van de concurrentiekracht van de landbouw en de veiligheid op onze plattelandswegen. In 2021 is onder het project Markelo-Noord een eerste ruilplan uitgewerkt. Het betreft een plan met 12 grondeigenaren waarin ongeveer 45 hectare wordt geruild. Platform Stilleed Het platform Stilleed heeft als doel om agrariërs “in de knel” snel te helpen. De kracht van het Platform is dat door de verschillende kennis bij elkaar te brengen, snel duidelijk is, hoe mensen het best geholpen kunnen worden. Het platform legt vooral veel contact met erfbetreders door het organiseren van bijeenkomsten.

Vanwege Corona zijn er in 2021 geen bijeenkomsten 25

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

georganiseerd. Wel is er vanuit het platform meegewerkt en meegedacht bij de uitwerking van een enquête onder de agrariërs in onze gemeente. In de zomer van 2021 is deze schriftelijke enquête uitgezet naar alle boerenbedrijven in onze gemeente om de belangrijkste uitdagingen voor deze sector te verzamelen. Ruim 80 ondernemers verdeeld over de gemeente hebben gereageerd. Een belangrijke uitkomst is de behoefte aan duidelijkheid vanuit de overheid voor de langere termijn. 2.3 Biodiversiteit

Agenda Biodiversiteit Begin 2021 is het uitvoeringsprogramma KleurRijkLeven door de raad vastgesteld. Het programma heeft een zeer integraal karakter waarbij op verschillende niveaus wordt samengewerkt met verschillende organisaties en groepen. Basis van het programma is dan ook een gebiedsgerichte aanpak zodat initiatieven en maatregelen elkaar versterken. Onder het programma lopen inmiddels diverse praktische projecten waarmee inwoners en ondernemers zelf aan de slag kunnen om te werken aan het verbeteren van de biodiversiteit. Zo is er in 2021 ruim 55 kilometer akkerranden aangelegd, heeft de stichting Hofvogels gewerkt aan het vergroenen van 40 erven, heeft Markelokaal onder andere ruim 1600m2 houtwal aangelegd en zijn er via Meer Bomen Nu Hof van Twente ruim 10.000 bomen geoogst en geplant. Daarnaast is er ook gewerkt aan groenplannen in onze kernen via Natuur voor Elkaar en zijn de eerste buurtschappen actief om “buurtplannen” op te stellen. Het plan “Verbindend Groen” van Stokkum is inmiddels een sprekend voorbeeld voor andere buurtschappen.

26

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

2.4 Wonen

2.4.1. Woonlocaties Goor Het TSB-terrein vormt de grootste locatie waar woningbouw zal plaatsvinden in de gemeente. Daarnaast zijn er enkele inbreidingslocaties zoals ’t Gijmink, achter de Ster en het oude postkantoor. Delden In Delden worden de schoollocaties omgezet naar woningbouw. Het voorbereidingstraject is in 2021 afgerond. De bevolking is geraadpleegd over de wenselijkheid van appartementen of grondgebonden woningen op de locaties. Dit heeft geleid tot een keuze voor het vervolg. De planvoorbereiding voor de locatie achter het zwembad is gestart. Samen met partijen is gezocht naar een passende invulling van het gebied. Verder planvorming vindt plaats in 2022. Markelo In Markelo zijn gesprekken gevoerd met omwonenden van plan Noord-2. Op basis van de inzichten wordt een plan opgesteld voor woningen. Hengevelde De Marke III fase 2 is gereed gemaakt voor ontwikkeling. Kaveluitgifte heeft plaatsgevonden en de eerste woningen worden gebouwd. In totaal worden er ruim 70 woningen gebouwd. Bentelo Tegen het plan Bentelo Buiten is beroep aangetekend bij de Raad van State. Inmiddels (april 2022) is het beroep ingetrokken omdat er

27

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

duidelijkheid is versterkt over de ontsluitingsmogelijkheden van het plan. Daarmee is het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. 2.4.2 Woonbeleid Woonvisie In 2020 is onderzoek gedaan naar de woningmarkt in Hof van Twente. Dit onderzoek heeft als onderlegger gediend voor het opstellen van een nieuwe woonvisie en een kwalitatief programma. Op 14 december 2021 is de Woonvisie Hof van Twente 2021-2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Het is prettig wonen in ‘De Hof’. De woonvisie beschrijft een zestal ambities waar we als Hof van Twente naar toe willen werken om een leefbare en vitale gemeente te blijven. Aansluitend aan de woonvisie is het Kwalitatief woningbouwprogramma door het college vastgesteld. Dit programma beschrijft aantallen en typen woningen die moeten worden gerealiseerd om in voldoende woonruimte te kunnen voorzien voor onze eigen behoefte. In het eerste kwartaal van 2021 is de Regionale Woonagenda Twente 2021-2025 getekend. Een document waarin provincie Overijssel, de Twentse gemeenten, WoON Twente en overige partners meerjarige afspraken hebben vastgelegd om uitvoering te geven aan regionale opgaven en ambities op het gebied van wonen. Prestatieafspraken met corporaties Met de corporaties Wonen Delden en Viverion en de huurdersorganisaties is gewerkt aan een andere wijze van formuleren van prestatieafspraken.

Ook hier zijn overkoepelende ambities geformuleerd die een lange houdbaarheid hebben. Daaruit voortvloeiend zijn uitvoeringsafspraken 28

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

gemaakt. In december zijn de prestatieafspraken voor 2022 door betrokken partijen getekend. Uitvoering woonwagenbeleid In 2021 is uitvoering gegeven aan het amendement om uitvoering te geven aan het woonwagenbeleid. In een aantal stappen is toegewerkt naar een locatiekeuze. De gekozen vorm voor participatie heeft helaas niet geleid tot een locatiekeuze. Gevolg was dat het besluit een locatie te kiezen is uitgesteld. 2.5 Werken (SEV)

2.5.1 Bedrijventerreinen en centra Veel bedrijven zijn gegroeid in omzet en personeel, hoewel vacatures moeilijk in te vullen zijn bij onze (veelal) maakbedrijven. Ook de grondverkoop van Zenkeldamshoek was bijzonder goed, de meeste kavels in fase 1 zijn verkocht en het bestemmingsplan voor fase 2 is ondertussen ook doorlopen. De centrumgebieden van onze gemeenten zijn zwaar getroffen door de Corona maatregel, waardoor veel bedrijven gedwongen gesloten zijn geweest in 2021. Toch zijn er in het straatbeeld geen grote veranderingen geweest, de winkels en horeca hebben grotendeels met hulp van de financiële maatregelen stand weten te houden. Zo stonden er eind 2021 slechts 8 winkelpanden te huur in de gemeente. 2.5.2 Werkgelegenheid In 2021 hebben we in onze gemeente 16.290 banen ingevuld door onze (regionale) inwoners, zoveel banen zijn er nog nooit geweest in Hof van Twente! Een groei van 1.4% terwijl in Twente gemiddeld 0.6% groei was.

29

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

De groei was het hoogste in de sectoren ‘Bouw’ en ‘industrie’ qua aantal banen een grote afname was te zien bij ‘Cultuur, sport en recreatie’. De werkeloosheid is gedaald naar ca. 3%. 2.5.3. Vrijetijdseconomie Vrije tijdseconomie (VTE) Afgelopen jaar lag de nadruk op het ondersteunen van VTEondernemers met de benodigde informatie. Door aan te schuiven bij verschillende ambtelijke, regionale overleggen onder andere rondom de uitbreiding van de Sallandse Heuvelrug, maar ook het VTE-overleg met portefeuillehouder en ondernemers uit diverse branches wat elk kwartaal plaatsvindt, kregen we als gemeente informatie die nodig is voor het huidige en toekomstige beleid. Daarnaast schuiven we als gemeente altijd aan bij overleggen wanneer daar om gevraagd wordt. Dit was bijvoorbeeld het geval bij ontwikkelingen in het centrum van Delden en het afstemmen van de promotie van Markelo. Het maatwerk advies aan individuele ondernemers rondom de uitbreidingen en mogelijkheden van hun bedrijf zijn in samenwerking met RO, VTH en Plattelandsontwikkeling, onverminderd doorgegaan. HofMarketing Naast de reguliere VTE-activiteiten is ervan uit wonen en werken ook het nodige opgepakt. Zowel ondernemers- als inwonersportretten, Ondernemerscafé’s, nieuwe inwonerspakketten, slabbetjes naar nieuwgeborenen zijn daar voorbeelden van.

Overstijgende onderdelen zijn de zeer geslaagde Hoffelijkheidsprijs die dit jaar gelukkig voor het eerst als volledig evenement georganiseerd kon worden. De focus lag dit jaar op het verstevigen van de basisorganisatie en de activiteiten naar 30

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

een hoger niveau brengen, daarbij was er veel aandacht om ondernemers te ondersteunen bij hun promotie tijdens dit tweede “coronajaar”. Hierbij is veel samengewerkt met partners als Twente Marketing. 2.6 energieneutraal

2.6.1 Energieneutrale gemeente De transitievisie warmte is vastgesteld door de gemeenteraad. In deze visie staat een globaal beeld van de opgave die er is om in 2050 een alternatieve warmtebron te gebruiken dan gas. Het beleid gaat uit van de weg van de geleidelijkheid en sluit aan bij natuurlijke momenten om voor alternatieven te kiezen. Samen met buurtschappen/ buurten wordt bekeken op welke wijze transitie kan plaatsvinden. De gemeente heeft meegedaan aan de landelijke regeling Reductie energie door het vertrekken van vouchers voor zowel huurwoningen als particulier bezit. Er zijn ruim 1200 vouchers verzilverd. Met de voucher konden energiebesparende voorzieningen, zoals ledlampen en isolatiefolie, gekocht worden.

31

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Reguliere taken Onderwerpen

Toelichting reguliere taken

Kavelverkoop

Bij nieuwbouwprojecten worden de kavels op basis van de kavelinschrijflijst toegekend. Gemeentelijke gronden die vallen onder de criteria van restgronden kunnen worden verkocht. De ruimtelijke procedure kan op verzoek van een initiatiefnemer worden opgestart en doorlopen. Via bedrijfscontactfunctionaris, ondernemersfonds en economische werkgroep. Jaarlijks afspraken maken met woningbouwcorporaties over de woningvoorraad en beschikbaarheid van doelgroepen Informatie verstrekken rondom de VVV Informatiepunten, routes, drukwerk, online en offline promotie.

Verkoop restgrond Bestemmingsplannen Begeleiding ondernemers Prestatieafspraken woningbouwcorporaties VTE-taken

32

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

BELEIDSAGENDA 2021 19 20 21 22 23 24 25 26

PROGRAMMA 2: WONEN EN WERKEN Het 2e veegplan 2020-2021 vaststellen Het 3e veegplan buitengebied vaststellen Het bestemmingsplan Bentelo Buiten vaststellen Het Kwaliteitsbeleid Groene Omgeving (KGO) evalueren en actualiseren Het plangebied Op Stoom (voorheen TSB-terrein) ontwikkelen (zie projectrapportage) Agenda Biodiversiteit uitvoeren Routekaart Energieneutraal updaten Aansluiten bij het opstellen van de regionale energiestrategie (RES)

Hoe meten we dat? Voor de beleidsindicatoren verwijzen wij naar de bijlage van deze programmabegroting.

2 Verklaring kleuren:

gerealiseerd

33

Afdoening cf planning + indicatie gereed

Afwijking in planning + indicatie gereed

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Besluit Raad Raad Raad Raad College College Raad College/raad

Gepland2 2022 2022 2022-2030 doorlopend

Wat heeft dit gekost?

34

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

PROGRAMMA 3: Leefomgeving Wat wilden we bereiken? Dit programma omvat het onderhoud en de verbetering van het onderhoud van de openbare ruimte voor de onderdelen milieu, bodem en asbest, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit, wegen, groen, afval, riolering en water en gemeentelijke gebouwen. De belangrijkste taken binnen dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het dagelijks - en regulier onderhoud, het groot onderhoud en herinrichtingen in de openbare ruimte. Wij regisseren de uitvoering van deze kerntaken. De kwaliteit van de openbare ruimte is een samenspel tussen de gemeente en haar inwoners, maar ook tussen inrichting, aanleg, onderhoud en gebruik. De uitgangspunten voor de inzet van middelen zijn ‘schoon, heel en veilig’. Inwoners en ondernemers worden betrokken bij veranderingen van hun woon- of werkomgeving. We dagen inwoners uit om zelf mee te doen en geven ruimte aan initiatieven en zelfbeheer. We willen de leefomgeving duurzaam in stand houden. Daarom koppelen we investeringen integraal aan andere gemeentelijke opgaven zoals asbestsanering, duurzaamheid en klimaatopgave. Het investeringsvermogen loopt terug, zowel bij de gemeente als bij partners. Daarom gaan we aan de slag met de Agenda herstructurering openbare ruimte en aanpassing van de beeldkwaliteit.

We gaan een visie ontwikkelen op het technisch beheer, die toekomstgericht en mensgericht is en bijdraagt aan de invloed en het geluk van onze inwoners en ook financieel beheersbaar is. 35

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Kaderstelling: • Milieubeleidsplan incl visie 2011-2020 • Masterplan Asbest 2017-2024 • Bodemkwaliteitskaart • Gemeentelijk Mobiliteitsplan 2016-2020 • Beheerplan Wegen 2013 • Beleid Civieltechnische kunstwerken • Beleidsplan Openbare Verlichting • Beleidsnotitie verduurzamen Openbare Verlichting • Beheerplan Bermen en sloten 2016 • Visie op beheer Openbare Ruimte 2013 • Beheren op Beeldkwaliteit 2013 • Groenbeheerplan 2015-2025 • Besluiten Algemene begraafplaatsen • Gemeentelijk Rioleringsplan t/m 2024 • Afvalbeleidsplan 2015-2030 • Gebouwenbeheervisie 2015-2019 • Meer Jaren Onderhoud Planning 2020-2029

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen

Resultaten 2021

3.1 Algemeen

3.1.1 Omgevingsvisie Gestart is met voorbereidende werkzaamheden om milieuthema’s als geluid, water, bodem, etc., vorm te geven, op te nemen in te maken omgevingsvisie en daarvan afgeleid het omgevingsplan. Zie ook het ambitiedocument genoemd onder Programma 1 ‘Burger en Bestuur’. 3.1.2. Agenda herstructurering openbare ruimte Om de bezuinigingsoperatie in de openbare ruimte van € 950.000 structureel te maken zijn we aan de slag gegaan met het maken een integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR). Hierbij wordt ook uitdrukkelijk een beroep gedaan op onze uitvoeringsorganisatie Gildebor, omdat de gemeentelijke bijdrage met € 390.000 wordt verlaagd. De huidige beleid- en beheerplannen worden aangepast op actuele thema's zoals duurzaamheid, biodiversiteit en mensgericht werken. Verder wordt een nieuwe manier van werken nagestreefd. Dit plan moet de basis vormen voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte 2022-2025 waarin kwaliteitsniveau en middelen in overeenstemming zijn.

36

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Vooruitlopend op het nieuwe integrale beheerplan zijn we begonnen met het behalen van een bezuiniging in 2021 van € 560.000 binnen de verschillende producten. Dit doen we door prioriteren en slimmer werken en het (tijdelijk) accepteren lager kwaliteitsniveau. Bijvoorbeeld door vegen en onkruidbestrijding goed op elkaar af te stemmen hoeven minder rondes uitgevoerd te worden om een beeldkwaliteit van C te bereiken. Toch bleek dat we op een aantal locaties extra inzet moesten plegen om niet af te glijden naar beeldkwaliteit D. Relatie met onderhoud en verduurzaming Openbare Verlichting. De verduurzaming van de openbare verlichting is sinds 2016 voor 50% gerealiseerd. Op 25 oktober is aan uw raad een evaluatie aangeboden en bij begrotingsvastelling in 2022 is ingestemd om de overige 50% van de openbare verlichting te verduurzamen tot 2032. Dit levert een positieve stand van de reserve openbare verlichting op tot 2032 van € 350.000. Bij de vaststelling van de programmabegroting 2022 is dit bedrag toegevoegd aan de reserve herstructurering Openbare Ruimte. 3.2 Bodem en asbest

3.2.1 Asbestarme gemeente in 2025 – Masterplan asbest Hof van Twente heeft namens de Regio Twente de rol als kartrekker van het lobbydossier asbest en is actief deelnemer als ambassadeur in landelijke versnellingsaanpak. In 2021 is in totaal 36.627 m2 verwijderd asbest dak op 62 verschillende locaties gesubsidieerd. Er is helaas sprake van een dalende trend. Door middel van actievere benadering van het buitengebied na de

37

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

coronabeperkingen gaan we ervan uit dat het niveau van 2019-2020 weer behaald wordt. 3.2.2. Week van de Asbestvrije Schuur Bewoners in de wijk De Whee in Goor hebben in de Week van de Asbestvrije Schuur van 13 tot en met 18 september 2021 aangegrepen om de asbestdaken op hun schuurtjes te vervangen. De dag was voorbereid door buurkracht en gemeente. In één zaterdag zijn op 16 adressen de daken verwijderd. Buren hielpen elkaar. De gemeente zorgde voor beschermende kleding, verpakkingsmateriaal en, speciaal voor deze gelegenheid, regelde de gemeente ook de sloopmelding en de afvoer van het asbest. 3.2.2 Omgevingswet en bodem De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2023. In 2021 is doorgegaan met de voorbereiding op de toekomstige situatie dat de gemeente nieuwe bodemtaken krijgt. Provincie, Omgevingsdienst en gemeente werken hierin samen om de overdracht goed te laten verlopen. 3.2.3 Basis registratie ondergrond Dit project is gestart. In 2021 is verdere invulling gegeven aan de wettelijke verplichtingen (onder meer aanleveren van brongegevens en validatie van gegevens) uit de Basis Registratie Ondergrond (BRO). De BRO is een van de 13 verplichte basisregistraties. Ze zorgt ervoor dat gegevens over de (diepere) ondergrond landelijk en uniform voor eenieder beschikbaar zijn.

38

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

3.3 Wegen, bermen en sloten

3.3.1. Wegen Door de extra gedane investeringen van jaarlijks € 1 miljoen in 2016, 2017 en 2019 en 2020 is het achterstallig onderhoud op wegen verlaagd naar 2,7 miljoen in 2021. In 2021 is een deel van 20202 van het restant 2020 van de € 4 miljoen ingezet op verschillende locaties om achterstallig onderhoud aan wegen weg te werken door herstraten, asfaltreparatie en –vervanging. De werkzaamheden zijn integraal opgepakt. 3.3.2 Bermen en sloten In de periode mei - juli 2021 heeft een inventarisatie van de bermen en sloten, in beheer bij de gemeente Hof van Twente, plaatsgevonden. Deze inventarisatie vormt de basis voor het opstellen van een gemeentelijk maaibeleid hoe in de toekomst de bermen en sloten zo duurzaam mogelijk te kunnen onderhouden, zodat de biodiversiteit wordt verhoogd.

3.4. Kunstwerken en havens

3.4.1 Kunstwerken Bij de brug in de Langenhorsterweg in Ambt Delden zijn grotere schades aangetroffen dan bleek uit de inspecties. Deze zou in 2021 vervangen worden. Er is vertraging ontstaan doordat onder de nieuw te bouwen brug een waterleiding en twee gasleidingen bleken te liggen waardoor aanpassingen in het ontwerp gedaan moesten worden. De daadwerkelijke vervanging vindt in 2022 plaats.

3.5 Verkeersveiligheid en (duurzame) mobiliteit

3.5.1 Grotestraat Markelo

39

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Op 15 november is de aannemer gestart met de herinrichting van de Grotestraat in Markelo. Met als doel het centrum met elkaar te verbinden tot één samenhangend dorpshart! De Grotestraat tussen het Beaufort en de kruising met de Bergweg in Markelo gaat ‘op de schop’. Het centrum krijgt een nieuwe uitstraling met bestrating en meubilair ook wordt de openbare verlichting vernieuwd. Verder hebben we klimaat adaptieve maatregelen toegevoegd en wordt er een nieuw hemelwaterriool aangelegd. Dit rioolstelsel maakt een onderverdeling tussen het vuilwater en hemelwater. Dit plan is participatief opgepakt. Naar verwachting zullen de werkzaamheden mei 2022 klaar zijn. 3.5.2 Beveiliging Niet Actief Beveiligde Overwegen (NABO’s) Hof van Twente investeert samen met ProRail (Ministerie van IenW) en provincie in de sanering van de 8 NABO’s. In 2021 zijn gesprekken met omwonenden gevoerd in het kader van inspraak. Op 18 januari 2022 heeft uw raad ingestemd met het maatregelenpakket saneren openbare NABO’s Hof van Twente. De realisatie van deze maatregelen zal plaatsvinden in 2022 en 2023. 3.5.3 Laadpunten elektrische auto’s Het aantal publieke laadpunten voor elektrische auto’s in de Hof van Twente is in 2021 meer dan verdubbeld. Waren er in 2020 nog 16 plekken waar de elektrische auto aan de stroom kon, eind 2021 jaar zijn dat er 40.

Om in 2025 in de laadbehoefte van elektrische personenauto’s te voorzien zijn volgens de prognose ongeveer 263 laadpunten nodig. In 2030 en

40

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

2035 zijn volgens de prognoses respectievelijk ongeveer 547 en 969 laadpunten nodig voor deze gebruikersgroep. 3.6 Groen- en bomenbeheer en speelvoorzieningen

3.6.1 Eikenprocessierups In 2021 hebben we voor de beheersing en de bestrijding van de overlast door de eikenprocessierups vrijwel dezelfde aanpak gekozen als in 2020. In april zijn de bomen behandeld met nematoden (aaltjes) en in mei/juni zijn de nesten weggehaald. Deze methode is niet schadelijk voor bomen en planten of voor mensen en dieren en heeft de minst schadelijke uitwerking op de biodiversiteit. Op een beperkt aantal specifieke plaatsen hebben we bomen laten behandelen met Xentari. Het aantal meldingen van de eikenprocessierups was in 2021 (86) fors minder dan in 2020 (407). Met de huidige maatregelen rondom de bestrijding van de overlast van de eikenprocessierups zijn we op de goede weg. 3.6.2 Japanse duizendknoop In de zomer van 2021 zijn we begonnen met de bestrijding van de Japanse duizendknoop. Deze soort staat nog niet op de soorten lijst van de Europese Unie, maar vormt wel het grootste gevaar vanwege extreme groei- en verdringingskracht. De wortels zijn zeer sterk, groeien door verhardingen en vormen een gevaar voor de infrastructuur. Het oppervlak en de locaties van de invasieve exoten breidt zich de laatste jaren steeds sneller uit en inwoners maken zich zorgen over de toename. Langer wachten met het nemen van maatregelen tegen de Japanse duizendknoop werd niet verantwoord geacht.

In aansluiting bij de werkwijze in Hengelo, wordt de Japanse duizendknoop na het maaien twee keer per jaar met

41

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

3.7 Begraafplaatsen

3.8 Riolering en water

een toegestaan chemisch middel ingespoten, als de planten niet bij water staan. 3.7.1 Verbeteren paden begraafplaatsen De paden op de begraafplaatsen zijn grotendeels voorzien van een nieuwe half verharding. In 2021 zijn de werkzaamheden afgerond. De paden zijn hierdoor ook begaanbaar voor de minder mobiele bezoeker. Blijvend worden kansen benut voor meer biodiversiteit in combinatie met de exploitatie van de begraafplaatsen. Graf-, urn-, en strooivelden krijgen hierdoor ook een verbindende functie tussen de kern en het buitengebied. 3.8.1 Uitvoering Stresstest in Twente In 2021 is onderzoek gedaan om de resultaten vanuit de stresstesten voor de woonkernen in Hof van Twente meer zichtbaar te maken; denk hierbij aan het maken van de hemelwaterstructuur-plannen. Hierbij kijken we specifiek naar enerzijds de mogelijke probleemlocaties en anderzijds naar de vervangingsplanning van de riolering. In het 3e kwartaal 2022 wordt uw raad geïnformeerd over de uitkomsten stresstesten/klimaatadaptatie. 3.8.2 Omgevingswet en stedelijk waterbeheer Op 14 september heeft uw raad ingestemd met het verlengde gemeentelijk rioleringsplan (GRP) voor de periode 2021-2024. Met het verlengde GRP continueren we het huidige beleid, waarbij we een aantal accenten plaatsen, waardoor we een nog meer doelmatige invulling geven aan het beleid en het beheer rondom riolering en water.

Dit in afwachting van de ontwikkelingen ten aanzien van de Omgevingswet en het programma Herstructurering Openbare Ruimte.

42

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

3.9 Afval

3.9.1 Verbetering afvalscheiding De hoeveelheid restafval stabiliseert zich rond 84 kg. De ambitie is: maximaal 50 kg restafval per inwoner in 2030. Om dit doel sneller te bereiken zijn verschillende mogelijkheden onderzocht. In de raadsvergadering van 21 september 2021 heeft de gemeenteraad het amendement afvalinzameling 2022 en verder aangenomen. Het doel van dit amendement is het wijzigen van de inzamelfrequenties van resten verpakkingsafval. De ingangsdatum van de nieuwe inzamelfrequenties is 1 juli 2022.

3.10 Gebouwen

3.10.1 Onderhoud en verduurzaming De basis voor onderhoud is het meerjarig onderhoudsplan waarmee ook wordt voldaan aan de per 2023 geldende duurzaamheidseisen voor gebouwen. In het najaar van 2021 is een plan geschreven om de Reggehof energieneutraal te maken. Aanbesteding zal voorjaar 2022 plaatsvinden. Op het gebied van energiebesparende maatregelen is in het gemeentehuis de LED verlichting uitgebreid en is nieuwe energiezuinige vluchtwegverlichting aangebracht. 3.10.2 Verkoop en privatisering Daar waar gemeentelijke gebouwen hun huidige functie verliezen, of gebruikt worden door andere partijen, bekijken we of we deze gebouwen kunnen verkopen of privatiseren of afstoten.

43

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

In 2021 hebben we voormalig schoolgebouw Deldenerbroek en het gebouw in gebruik door de duivenvereniging Markelo afgestoten. Ook zijn verschillende scholen in leegstandbeheer genomen.

Reguliere taken Onderwerpen

Toelichting reguliere taken

Milieu

In het najaar 2021 zijn we begonnen met de voorbereiding van de sanering wegverkeerslawaai van ongeveer 115 woningen in Goor (Deldensestraat, Markeloseweg en Goorsestraat). Deze woningen hebben een te hoge geluidbelasting door wegverkeer. De saneringswerkzaamheden (bijvoorbeeld aanbrengen gevelisolatie/dubbel glas, waardoor het binnen stiller wordt, worden gestart najaar 2022 en lopen door in 2023. Met de sanering wordt het woongenot verbeterd.

Aanpak asbestbodem

Het projectbureau Bodem Asbestsanering (BAS) heeft in de gemeente Hof van Twente het programma 2021 uitgevoerd volgens plan. Door BAS is 5,6 miljoen euro aan bodemonderzoeken en saneringen in Hof van Twente besteedt. Dit gaat over locaties met risicovol gebruik zoals speeltuinen en recreatieterreinen, tuinen aan de Irisstraat en Schoolstraat maar ook locaties waar maatschappelijke ontwikkelingen (veelal particuliere initiatieven) vast liepen.

44

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Wegen, bermen en sloten en kunstwerken

Het jaarlijks programma groot onderhoud wegen, herstel elementenverharding, straatvegen en maaien van bermen en sloten is uitgevoerd. De onkruidbestrijding is op duurzame wijze uitgevoerd door toepassing van borsteltechniek. Aan civieltechnische kunstwerken (bruggen) is noodzakelijk onderhoud uitgevoerd. Hiervoor is t/m 2024 jaarlijks € 50.000 beschikbaar.

Openbare verlichting

De vervanging van openbare verlichting door led-armaturen is in 2021 volgens plan voortgezet. Hiermee is 50% van de openbare verlichting duurzaam gemaakt.

Verkeersveiligheid en (duurzame) mobiliteit

Gelijktijdig met de bouw van het nieuwe integrale kind centrum Markelo is bij de aanleg van een parkeerterrein de schoolomgeving veilig ingericht. Er is een kiss en ride strook aangelegd voor halen en brengen van schoolkinderen, de looproute voor kinderen is aangepast en er is nieuw straatmeubilair geplaatst en bestaande stukken zijn verplaatst. In 2021 is de verlegging van de Bunschotenstraat uitgevoerd. Met dit project is een meer logische verkeersstructuur gerealiseerd die bijdraagt aan een betere spreiding van het verkeer. Daardoor zal de verkeersveiligheid en de leefbaarheid toenemen voor fietsers, voetgangers, auto’s en aanwonenden. Ook zijn jaarlijkse gedragsbeïnvloedingsmaatregelen uitgevoerd op gebied van voorlichting, educatie, ‘verleiden’ en handhaving. Door de corona-maatregelen konden deze beperkt worden uitgevoerd.

45

Jaarverslag 2021: Een nieuwe realiteit

Groen- en bomenbeheer en speelvoorzieningen

Het groenbeheer is uitgevoerd door Gildebor. Er is meer aandacht voor biodiversiteit en het op een andere manier uitvoeren van groenonderhoud. De bestaande speelvoorzieningen zijn zoveel mogelijk volgens de wettelijke vereisten onderhouden. Ze worden jaarlijks geïnspecteerd. Een aantal toestellen zijn daartoe gerepareerd en een handvol zijn verwijderd. Ook zijn in overleg met wijkbeheer en bewoners nieuwe plekken voor de bestaande speeltoestellen ingericht. Daarbij is ook meer aandacht ontstaan voor meer natuurlijke speelaanleidingen; wellicht door integratie van andere belangen zoals de behoefte aan meer fysieke uitdaging en in contact komen met groen en natuur. Hiervoor is t/m 2024 jaarlijks € 50.000 beschikbaar.