Jaarrekening 2024 (w.g.) - Gemeente Hof van Twente.pdf

1.722.312 1.147.218 575.094 6.345.697

1.101.529 783.101 318.428 2.090.051

Aanwendingen

Boekwaarde 31-12-2024

-

3.391.235 3.123.605 121.187 18.964 127.479

488.109 488.109

43.285 43.285

1.534.711 1.534.711

-

-

642.676

43.285

2.823.841 1.930.319 893.522 7.749.787

5.051

Een nader gedetailleerde specificatie; doel voorziening, stortingen en/of aanwendingen per voorziening, wordt gegeven in de bijlage "Staat van Voorzieningen".

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

32

Verloopoverzicht reserves en voorziening 2021-2024

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

33

Vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële Instellingen Waarborgsommen Totaal Leningen binnenlandse banken en overige finaciële instellingen BNG BNG BNG Aegon BNG BNG Totaal

Oorspr. Bedrag 43.122.179 10.000.000 5.000.000 5.000.000 5.000.000 5.000.000 73.122.179

Rente % 4,700% 0,510% 0,260% 0,200% 0,473% 0,595%

Rente bedrag 841.630 44.363 11.342 9.030 21.445 27.150 954.960

2023 46.186.277

2024 43.748.871

37.313 46.223.590

21.099 43.769.970

Begin looptijd 2006 2020 2020 2021 2021 2021

Einde looptijd 2036 2050 2050 2051 2051 2051

Looptijd Boekwaarde jaren 1-1-2024 30 18.686.278 30 9.000.000 30 4.500.000 30 4.666.667 30 4.666.667 30 4.666.667 46.186.277

De totale rentelast voor het jaar 2024 met betrekking tot de vaste schuld bedraagt € 954.960. Netto langlopende schuld Opgenomen langlopoende leningen Verstrekte langlopende leningen Totaal

2023 46.186.277 6.497.849 39.688.428

2024 43.748.871 6.304.923 37.443.948

De netto schuld is afgenomen met € 2,2 miljoen. Vlottende passiva Onder de vlottende passiva vallen de kortlopende schulden korter dan 1 jaar. Vlottende passiva Overige schulden met rentetypische looptijd <1 jaar Overlopende passiva Totaal

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

2023 8.608.791 10.075.132 18.683.923

2024 10.987.744 11.458.810 22.446.554

34

Opname

-

Aflossing Boekwaarde 31-12-2024 1.437.406 17.248.872 333.333 8.666.667 166.667 4.333.333 166.667 4.500.000 166.667 4.500.000 166.667 4.500.000 2.437.406 43.748.871

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige schulden met rentetypische looptijd <1 jaar Overige schulden Banksaldi negatief Totaal

2023 8.608.791 8.608.791

2024 10.987.744 10.987.744

Overige schulden Dit betreft voornamelijk het saldo van de crediteuren en terugbetalingsverplichting aan Rijk betreffende de BBZ leningen. Daarnaast vallen hier enkele tussenrekeningen (Zorg/WMO en salarisadministratie) en het cadeaufonds van de gemeenteraad onder.

Overlopende passiva Overlopende passiva zijn verplichtingen die gedurende het jaar zijn opgebouwd en pas volgend jaar worden betaald. Dit kunnen ook vooruitontvangen bedragen zijn. Overlopende passiva Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen voor specifieke uitkeringen Overige vooruitontvangen bedragen Nog te betalen bedragen Totaal

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

2023 6.419.917

2024 8.944.865

22.896 3.632.319 10.075.132

10.557 2.503.388 11.458.810

35

Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen met specifiek bestedingsdoel Verloopoverzicht vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen voor specifieke uitkeringen Het Rijk Rijk - Geluidsaneringen Rijk - SPUK sport Rijk - Vooruitontv. bedr.: OAB 2019-2022 / 2023-2026 Rijk - Toeslagenproblematiek Rijk - Regeling reductie energieverbruik (RRE) Rijk - Aanpak energie armoede Rijk - Nationaal Programma Onderwijs 2021-2025 (NPO) Rijk - Sanering varkenshouderijen Rijk - Preventieakkoord Rijk - Verkeersveiligheidsmaatregelen Rijk - Inburgering Rijk - Onderwijsroute Rijk - Startbouwimpuls Rijk - Huisvesting grote gezinnen Rijk - Leader, beheerskosten Rijk - Nationaal Isolatie Programma (NIP) Rijk - Capaciteit klimaatbeleid (CDOKE) Rijk - Ontheemde peuters Rijk - Gezond en actief leven akkoord (GALA) Rijk - Klimaatadaptatie / DPRA gelden Rijk - Noodfonds energie amateursportverenigingen (NEAS) Rijk - Meerkosten energie openbare zwembaden (MEOZ) Rijk - Uitvoering geluidsaneringen Rijk - Installaties gemeentehuis Rijk - Installaties Grotestr. 86 Goor Rijk - KPI gebiedsfonds Twente

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Boekwaarde 1-1-2024

Ontvangen bedragen

5.410.215 65.550 146.300 189.515 29.480 160.765 941.251 13.196 94.302 6.770 354.258 427.754 92.169 270.000 61.994 245.182 1.163.058 248.963

5.487.560

45.880 274.159 338.769 70.902 169.998 -

36

343.269

Vrijgevallen bedragen/ terugbetalingen 2.991.098 146.300 250.862 29.480 160.765 172.654 9.195

683.791 43.414

6.770 25.351 297.302 75.262

2.280.867 778.529

35.000 148.158 415.433 376.018

604.992

425.080 170.311 22.877 134.430

635.681 23.481 70.902

6.449 6.791 99.244

Boekwaarde 31-12-2024 7.906.678 65.550 281.922 768.597 4.001 94.302 328.907 814.243 60.322 270.000 26.994 97.024 3.028.492 651.474 45.880 243.470 315.288 169.998 425.080 163.862 16.086 35.186

Overige Nederlandse overheidslichamen Prov - Stadsarrangement Goor Prov - Projectbureau asbestsanering Prov - Samenwerkingsverband P-10 Gem - Reg. samenwerking sport en bewegen Prov - Wheeweg, onderhoud/veiligheid Prov - Klimaatadaptatie / DPRA gelden Prov - Cultuurmakelaar SamenTwente - Twentse koers/Zorgakkoord ZonMw - Inzet Wijk GGD HvT Totaal

1.009.701 2.166 262.887 340.109 229.310 144.125 31.104 6.419.917

1.956.000

Boekwaarde 1-1-2024 22.896 22.896 3.632.319 15.000 1.223.027 550.476 241.312 57.797 320.657 1.171.400 52.651 3.655.215

Ontvangen bedragen 10.557 10.557 2.424.851 15.500 93.987 5.235 984.631 226.578 40.054 257.888 763.700 37.278 2.435.408

1.218.667 480.000 63.573

23.760 50.000 120.000 7.443.560

1.927.514 1.950 1.254.601 485.297 41.541 144.125

4.918.612

1.038.187 216 226.953 334.812 251.342 31.104 23.760 50.000 120.000 8.944.865

Nog te betalen bedragen en overlopende passiva Verloopoverzicht nog te betalen en overlopende passiva Overige vooruitontvangen bedragen Vooruitontvangen bedragen niet overheid Nog te betalen bedragen Medisch afval Nog te betalen Jeugd Nog te betalen WMO Sanering NABO's Nog te betalen rente Q4 Terugbetalingsverplichting BBZ Terugbetalingsverplichting TOZO 2023 Negatieve debiteuren Overig Totaal

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

37

Vrijgevallen bedr./ 22.896 22.896 3.553.783 15.000 1.223.027 550.476 241.312 57.797 320.657 1.171.400 -25.886 3.576.679

Boekwaarde 31-12-2024 10.557 10.557 2.503.388 15.500 93.987 5.235 984.631 226.578 40.054 257.888 763.700 115.815 2.513.945

Niet uit de balans blijkende verplichtingen / rechten en gebeurtenissen na balansdatum Gewaarborgde geldleningen De gemeente Hof van Twente staat garant voor een aantal leningen. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen directe en indirecte garantstellingen. De indirecte garantstellingen zijn leningen waarvoor de gemeente via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) garant staat. Er is hier sprake van een achtervangpositie. De betreft de leningen van woningcorporaties. Daarnaast staat de gemeente garant voor een tweetal rekeningcourantverhoudingen tussen de BNG en een BV/CV. Geldnemer Directe garantstellingen - Woningbouwcorporaties - Zorginstellingen - Overige instellingen - Sportverenigingen - Meerdere personen/HvO Indirecte garantstellingen - Woningbouwcorporaties / woningbouw Direct gegarandeerde faciliteiten - Zonnepark Entersestraat B.V. Totaal

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Oorspronkelijk bedrag

%borg

Restant 1-1-2024

Restant 31-12-2024

3.347 2.609 7.638 1.043 1.034 15.671

100 100 100 100/50 100

500 733 8.255 204 238 9.930

459 631 7.821 155 238 9.303

94.528 94.528

50

29.789 29.789

30.874 30.874

200 200 110.399

100

200 200 39.919

200 200 40.377

38

-

Niet uit de balans blijkende verplichtingen Onderstaand is een tabel opgenomen waarin de niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn opgenomen. We hanteren hiervoor als definitie dat het gaat om contractuele verplichtingen met een omvang boven het drempelbedrag van de Europese aanbestedingsgrenzen. De omvang wordt bepaald door de resterende contractwaarde vanaf eindwaarde balans tot einde contract.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen Omschrijving

Totaal

Exploitatie zwembad De Vijf Heuvels Oud papier en karton inzameling Projectbureau BAS Leerlingenvervoer / OMD-vervoer Electriciteit Verzekeringen Schoonmaak LEADER Coordinatie Hofpower Warme dranken Grondbank De Bree

€ € € € € € € € € € €

Looptijd tot:

1.600.000 1.440.000 2.758.000 1.250.000 800.000 735.000 568.000 360.000 220.000 200.000 200.000

31-12-2030 31-12-2026 30-12-2031 31-7-2026 31-12-2025 30-12-2030 31-3-2031 31-10-2030 31-7-2032 31-1-2033 31-12-2030

In 2024 zijn bij 15 crediteuren inkopen geconstateerd die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. Bij 8 inkoopcontracten heeft dit geleid tot een financiële onrechtmatigheid van € 689.287. (Zie voor verdere toelichting de Rechtmatigheidsverantwoording en Paragraaf 5 van het Jaarverslag 2024.) WMO eigen bijdragen

Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO 2015 een eigen bijdrage verschuldigd. Het CAK is het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan (ZBO) dat door de wetgever is belast met de berekening, oplegging en incasso van de eigen bijdrage. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid, volledigheid van en het naleven van het voorwaardencriterium bij de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat de gemeente bij de verantwoording van deze eigen bijdragen steunt op de informatie van het CAK en niet zelfstandig geheel sluitend de juistheid, volledigheid en rechtmatigheid van de eigen bijdragen hoeft te controleren. Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

39

Bezittingen In december 2000 heeft het college van de voormalige gemeente Stad Delden een olieverfschilderij op doek van de kunstenaar Leo Gestel (voorstellende rozen op vaas) voor een periode van 25 jaar in bruikleen gegeven aan de Stichting Hannema-de Stuers Fundatie te Wijhe. Dit schilderij vertegenwoordigt een waarde tussen de € 0,5 en € 1 miljoen. Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Deze personele lasten worden verantwoord in het jaar waarin de uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken. Gebeurtenissen na balansdatum Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum bekend die een nader licht werpen op de situatie per balansdatum.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

40

Overzicht van baten en lasten 2024 per programma De grootste afwijkingen (> € 100.000) hebben we toegelicht in de inleiding van deze jaarrekening. Hieronder wordt per programma een nadere analyse van de afwijkingen gegeven (begroting na wijziging en rekening) op de baten en lasten en mutaties in reserves. De analyses worden per taakveld toegelicht. Ook afwijkingen met een budgettair neutraal effect (BN), oftewel de afwijkingen gedekt door inkomsten en/of mutaties in reserves zijn geanalyseerd. In onderstaande grafieken worden de totale lasten per programma weergegeven en daaronder de baten per categorie; dit geeft een beter beeld van de herkomst van de baten.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

41

Programma 1: Bestuur en Veiligheid 1 Bestuur en veiligheid Totale baten Totale lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 1.074 8.515 -7.441 119 -7.322

1.175 9.918 -8.744 50 -8.694

Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2024 2024

1.404 10.000 -8.596 63 -8.533

1.503 9.806 -8.303 40 -8.264

99 194 292 -23 269

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 617 540 655 2.632 2.922 2.778 82 -1.932 -2.382 -2.123 409 577 695 1.038 1.033 1.113 -629 -456 -418 4 3 2.769 3.029 3.024 -2.765 -3.026 -3.024 44 54 54 746 1.082 1.128 50 63 -702 -977 -1.011

Rekening 2024 638 3.197 -2.559 782 1.186 -403 7 2.986 -2.979 75 1.010 40 -894

Saldo 2024 -17 -419 -436 87 -73 15 7 39 46 21 119 -23 116

Cijfermatig overzicht per taakveld 1 Bestuur en veiligheid Baten Lasten Mutaties reserves 0.1 Bestuur Baten Lasten 0.2 Burgerzaken Baten Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Baten Lasten Mutaties reserves 1.2 Openbare orde en veiligheid

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

42

Baten Lasten Mutaties reserves 7.4 Milieubeheer Saldo na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 1.329 1.852 1.956 37 -1.292 -1.852 -1.956 -7.322 -8.694 -8.533

Rekening 2024 1.428 -1.428 -8.264

Saldo 2024 528 528 269

Toelichting per taakveld 0.1 Bestuur (Nadeel € 436.000) Het nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat uit de jaarlijkse berekening van de voorziening wethouder pensioenen bleek dat de stand van deze voorziening te laag is (€ 427.500). Bij deze berekening spelen een groot aantal factoren een rol, zoals de sterftetabel en de actuele rentestand die gebruikt moet worden t.b.v. pensioenberekeningen. Dit leidt tot een storting in deze voorziening. 0.2 Burgerzaken (Voordeel € 14.600) Op dit taakveld ontstaat een nadeel van € 73.000 op de lasten. Er is extra data ingewonnen om de plus topografie in kaart te brengen. Deze was door de hack verloren gegaan, hierdoor zijn de lasten € 19.000 hoger. Daarnaast zijn meer reisdocumenten verstrekt dan geraamd dit leidt tot € 53.000 hogere kosten. Naast hogere lasten zien we een voordeel op de baten. Het voordeel van € 85.000 op de baten is het gevolg van hogere legesopbrengsten. Dit compenseert de genoemde overschrijding op de lasten. 1.1 Crisisbeheersing en brandweer (Voordeel € 45.800) Het voordeel bij crisisbeheersing en brandweer wordt hoofdzakelijk (€ 34.500) veroorzaakt door een teruggave van de Veiligheidsregio Twente op basis van het jaarrekeningresultaat 2023. Gezien de omvang worden de overige verschillen op de baten en lasten niet nader verklaard.

1.2 Openbare orde en veiligheid (Voordeel € 116.300) Het voordeel op dit collegeproduct ontstaat voornamelijk op de lasten (voordeel van € 119.000). Een aantal projecten die onder de themanotitie Veiligheid vallen zijn (deels) doorgeschoven naar 2025. Dit leidt derhalve tot een voordeel van € 23.000 op de lasten, waar een lagere onttrekking aan de reserve van hetzelfde bedrag tegenover staat. Daarnaast valt de basis subsidie aan Stichting Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

43

Halt lager uit dan begroot. Dit komt onder andere doordat een aantal projecten die door Stichting Halt worden uitgevoerd, bekostigd worden uit de gelden van de themanotitie. Dit resulteert in een voordeel van € 16.000. Doordat het project omtrent de Wet goed verhuurderschap nog niet is afgerond is € 21.000 minder besteed dan begroot. Daarnaast is er in 2024 een start gemaakt met het vervullen van de vacatures binnen het te vormen Boa-team en deze vacatures zijn per 2025 ingevuld. Aangezien deze vacatures per 2025 zijn ingevuld is het structurele budget versterking omgevingsveiligheid (Boa’s) in 2024 nog niet aangewend, wat leidt tot een voordeel van € 22.000. De structurele rijksbijdrage aan gemeenten in het kader van de versterking VTH-samenwerking is in 2024 niet gebruikt. Een deel van het budget wordt ingezet om de regionale kerngroep VTH (regionaal beleid) een structureel karakter te geven. Het werven van een vaste voorzitter een secretaris heeft in 2024 niet plaatsgevonden. Dit wordt in 2025 gerealiseerd. Hierdoor is een voordeel van € 20.000 ontstaan. Tot slot heeft het geplande aanbestedingstraject voor de levering van 3 nieuwe dienstvoertuigen t.b.v. de Boa’s in 2024 niet plaatsgevonden. De aanbesteding is in het eerste kwartaal van 2025 opgestart. Dit resulteert in een voordeel van € 19.000.

7.4 Milieubeheer (Voordeel € 528.000) Het voordeel bij milieubeheer doet zich voor in de lasten. Het voordeel bestaat voor € 15.000 vanwege een teruggave van de Omgevingsdienst Twente (ODT) op basis van het jaarrekeningresultaat 2023. Ook heeft de ODT in 2024 de opgedragen werkzaamheden uitgevoerd binnen de begroting. Hierbij heeft de ODT minder uren nodig gehad voor de uitvoering van de opgedragen taken, wat een voordeel van € 311.000 heeft opgeleverd. Daarnaast zijn de begrote extra uren bodemtaken ODT als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet nodig geweest, dit heeft een voordeel van € 90.000 opgeleverd. Tot slot zijn er bij de 2e berap 2024 meerkosten voor de ODT begroot vanaf 2025 en verder. Per abuis zijn deze meerkosten al vanaf 2024 begroot. Dit levert derhalve een voordeel van € 104.000 op. Gezien de omvang wordt het restant van € 8.000 voordeel niet nader toegelicht.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

44

Programma 2: Wonen en werken 2 Wonen en werken Totale baten Totale lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 4.146 6.720 -2.574 1.072 -1.502

3.984 7.603 -3.619 1.015 -2.603

Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2024 2024

8.285 15.494 -7.208 4.086 -3.123

9.735 13.073 -3.338 659 -2.679

1.450 2.420 3.870 -3.426 444

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 1.059 1.746 2.048 967 1.757 2.031 -129 7 -37 -5 17 59 96 96 264 303 278 97 97 97 -108 -109 -85 260 0 1.154 872 1.769 420 413 1.313 -474 -460 -456 103 31 2.011 100 37 2.017 232 236 -6 -6

Rekening 2024 2.401 2.328 -107 -34 66 266 97 -102 852 1.894 587 -456 1.895 1.894 1

Saldo 2024 353 -297 -107 -51 -30 13 0 -17 852 -126 -726 0 -116 123 7

Cijfermatig overzicht per taakveld 2 Wonen en werken Baten Lasten Mutaties reserves 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Baten Lasten Mutaties reserves 2.4 Economische havens en waterwegen Baten Lasten Mutaties reserves 3.1 Economische ontwikkeling Baten Lasten Mutaties reserves 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

45

Baten Lasten Mutaties reserves 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Baten Lasten Mutaties reserves 3.4 Economische promotie Baten Lasten Mutaties reserves 5.5 Cultureel erfgoed Baten Lasten Mutaties reserves 8.1 Ruimtelijke ordening Baten Lasten Mutaties reserves 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Baten Lasten Mutaties reserves 8.3 Wonen en bouwen Saldo na bestemming

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 68 78 78 89 134 327 2 239 -19 -56 -10 6 5 5 419 545 700 5 55 211 -408 -485 -484 4 6 267 190 223 230 17 10 -169 -217 47 159 184 184 687 952 1.654 112 238 728 -417 -530 -742 340 138 2.481 628 196 2.653 185 124 -103 -58 -47 2.089 1.700 1.115 2.223 2.584 3.835 131 206 1.364 -3 -678 -1.356 -1.502 -2.603 -3.123

46

Rekening 2024 62 85 -23 5 594 105 -483 263 201 2 65 116 859 157 -586 2.612 2.344 -250 18 1.462 2.609 67 -1.080 -2.679

Saldo 2024 -16 242 -239 -13 0 106 -105 1 -3 30 -8 18 -68 795 -571 156 131 309 -374 66 347 1.225 -1.296 276 444

Toelichting per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden (Nadeel € 50.600) De reserve TSB is bedoeld om verlieslatende onderdelen van het project te compenseren met winstgevende deelgebieden. Gedurende de jaren ontstaan in de exploitatie overschotten of tekorten, die verrekend worden met deze reserve. In 2024 zijn de baten € 502.000 en de lasten zijn € 396.000 dus per saldo wordt € 106.000 toegevoegd aan de reserve. Daarnaast zien we expliciet aan de batenkant dat de genoemde baten € 86.000 hoger zijn dan begroot. Daarnaast zien we neutrale effecten ten aanzien van gronden. Het gaat hierbij om de inbreng boekwaarden van de toonladder en het krediet voor strategische gronden. In totaal zijn de lasten € 290.000 hoger dan begroot en daartegenover staat een voordeel op de baten. Gezien de omvang worden de overige verschillen op de baten en lasten niet nader verklaard. 2.4 Economische havens en waterwegen (Nadeel € 16.900) De werkelijke opbrengsten van de havengelden waren € 29.748 (30,9%) lager dan geraamd. Deze afwijking ontstaat omdat het gebruik van de havens fluctueert. Gezien het voordeel van € 13.000 op de lasten niet nader toegelicht. 3.1 Economische ontwikkeling (Voordeel € 400) Binnen dit collegeproduct zien we een aantal lagere bestedingen op de themanotities. Voor de themanotitie ondernemen is voor het onderdeel Centrumgebieden budget geraamd.

In 2024 was € 44.000 beschikbaar hiervan is € 20.000 besteed (€ 24.000 voordeel). Dit is besteed aan verschillende initiatieven in de centrumgebieden. Daarnaast zijn er in 2024 voorstellen binnengekomen die we nog nader gaan uitwerken en uitvoeren, dat leidt tot kosten in 2025. Daarnaast zijn binnen de themanotitie ondernemen ramingen opgenomen voor onderzoek. In 2024 zijn we gestart met onderzoek voor de behoefteraming bedrijventerreinen. Dit onderzoek is een eerste fase, ook wel bouwsteen, voor de opvolgende fase/tweede fase die wij in 2025 willen uitwerken, namelijk de bedrijventerreinenvisie. Met het afronden van deze tweede fase zullen alle resterende gelden van € 28.000 worden gebruikt. Aan de themanotitie Noaberfonds is € 107.000 minder besteed dan begroot. Het Noaberfonds HvT is sinds mei 2024 formeel van start gegaan. In 2024 hebben we 39 ideeën (aanvragen subsidie Noaberfonds) ontvangen, echter de uitwerking van deze ideeën duurt in praktijk vaak een aantal maanden. In 2024 heeft de adviescommissie in totaal 19 aanvragen beoordeeld en hiervoor advies afgegeven. De verwachting is dat volgend jaar, het aantal aanvragen verder zal toenemen en dat de ideeën die in 2024 ingediend zijn, ook beoordeeld zullen worden. Wij gaan ervanuit dat het overgebleven budget van de voorgaande jaren, in 2025 besteed zal worden.

Voor alle hierboven genoemde afwijkingen themanotities geldt dat tegenover de lagere besteding op de lasten een lagere onttrekking (€ 159.000) aan de reserve themanotitie ontstaat. Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

47

Tot slot ontstaat een mutatie op de budgetten van leader en plattelandsontwikkeling. Het gaat hierbij om middelen waar veelal externe verplichtingen aan ten grondslag liggen (vanuit ontvangen bijdragen/subsidies). De werkelijke lasten zijn € 1.042.000 en de werkelijke baten € 846.000. In onze begroting was uitgegaan van € 740.000 lasten, waarop dus een overschrijding van 302.000 ontstaat. De baten waren niet geraamd dus dit levert ten opzichte van de begroting een voordeel van € 846.000 op. Tot slot was een deel van de begrote onttrekking aan de reserve majeure projecten ad € 500.000 niet nodig. In de begroting was rekening gehouden met een onttrekking van € 500.000. Omdat de werkelijke binnenkomende baten hoger zijn (846.000) en de werkelijke is deze onttrekking niet nodig. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (Voordeel € 6.800) Dit betreft het saldo van baten en lasten van de nieuwe grondexploitatie Zenkeldamshoek (bedrijventerrein). 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (Nadeel € 13.300) In 2024 zijn we bezig geweest met de voorbereiding van het centrumplan Goor. De voorbereidingsfase heeft meer tijd gekost dan verwacht. Daarom is de geraamde last van € 239.000 niet besteed. Vanaf de volgende fase, die vanaf 2025 gaat lopen, zullen we deze middelen besteden. Tegenover het nadeel op de lasten, staat een voordeel (€ 239.000) op de onttrekking aan de reserve.

Dit loopt dus per saldo neutraal, de genoemde middelen zijn namelijk onderdeel van de reserve ESP. Het resterende nadeel van € 13.300 bestaat uit diverse kleine afwijkingen die gezien de geringe omvang niet nader worden toegelicht. 3.4 Economische promotie (Voordeel € 1.100) Het actieplan vrijetijdseconomie is een meerjarenbudget tot en met 2026. Het restant bedraagt € 105.500 en hieraan zijn in 2024 geen middelen besteed, wat een voordeel in de lasten oplevert. Hier staat een waar een lagere onttrekking aan de reserve ESP tegenover staat. Het budget is bedoelt om uitvoer te gegeven aan het Actieplan VTE Beleef Hoffelijkheid 2.0., diverse uitgaven volgen in 2025. Welke acties worden uitgevoerd, bijgesteld of geannuleerd wordt besloten vanuit de Projectgroep VTE. Deze projectgroep bestaat uit vertegenwoordigers vanuit de VTE (musea, B&B’s, Hotels, Café/Restaurants, Campings, Landgoederen, HofMarketing en Gemeente). Er wordt wel veel budgetneutraal samengewerkt en uitgevoerd op basis van reguliere taken. Het overige voordeel van € 1.100 is gezien de omvang niet verklaard. 5.5 Cultureel erfgoed (Voordeel € 18.400) Er ontstaat een voordeel op de lasten van € 30.000. Dit collegeproduct betreft een monumentensubsidie die inwoners ontvangen voor het onderhoud van een gemeentelijk monument. Bij het indienen van een subsidieaanvraag wordt het bijbehorende bedrag gereserveerd.

De uitbetaling vindt pas plaats nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd. Er zijn nog enkele aanvragen waarvoor de Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

48

werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd in 2024. Daarnaast zijn de aanvragen in 2024 achtergebleven ten opzichte van de verwachting. Gezien de omvang worden de verschillen op de baten en mutaties reserve niet nader verklaard. 8.1 Ruimte en leefomgeving (Voordeel € 155.800) Een voordeel van € 361.000 ontstaat in verband met lagere lasten omgevingswet. Eén van de wettelijke vereisten uit de Omgevingswet is dat de gemeente op 1 januari 2032 over een Omgevingsplan moet beschikken. Vanwege beperkte capaciteit is hier in 2024 nog niets op uitgegeven. Het opstellen van het Omgevingsplan kost veel tijd en geld en zal in de periode 2025-2031 moeten plaatsvinden. Dit budget valt nu vrij, op basis van het projectplan zal een voorstel komen waarin de benodigde (incidentele) middelen worden gevraagd. Tegenover het voordeel op de lasten staat aan lagere onttrekking aan de reserve voor een bedrag van € 131.000. Een ander groot voordeel € 350.000 ontstaat op de themanotities wonen. In 2024 hebben we alleen middelen besteed aan loonkosten voor de allround medewerker wonen. We hebben in 2024 middelen overgehouden, omdat de wet versterking regie volkshuisvesting nog niet in werking is getreden. De uitgaven voor de wettelijke verplichtingen zijn daarmee verschoven en zullen in latere jaren worden uitgegeven.

Daarnaast is dit budget uit eerdere jaren ook over, omdat de middelen op een constant uitgavenniveau zijn geraamd maar de werkelijke uitgaven fluctueren. Tegenover de lagere lasten staat dus een lagere onttrekking (€ 350.000) van de reserve themanotities. Tot slot zien we nog 2 voordelen ten aanzien van verplaatsing ABZ en revitalisering bedrijventerreinen. Voor ABZ zien we een voordeel van € 50.000 op de lasten. Door het ontbreken van substantiële financiële bijdragen van derden geen zicht is op een haalbare businesscase voor verplaatsing zijn deze middelen niet besteed in 2024, daarom worden deze middelen niet meer langer gereserveerd. Een ander voordeel van € 40.000 zien we door lagere lasten op het budget revitalisering bedrijventerreinen. Bij de ontwikkeling van de bedrijventerreinenvisie in 2025 wordt gekeken of hier middelen voor nodig zijn. Omdat ook deze beide voordelen aan reserves gekoppeld zijn, is de onttrekking op de reserves € 90.000 lager dan begroot. Op de baten zien we ook nog een nadeel van € 68.000. Dit nadeel ontstaat door lagere bijdragen voor exploitatieplannen dan geraamd. Daarnaast was in de begroting nog rekening gehouden met het veegplan, waarin diverse verzoeken van burgers en ondernemers worden samengevoegd, maar daarvan was in 2024 geen sprake.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) (Voordeel € 65.600) In paragraaf 7 Grondbeleid van het jaarverslag wordt een toelichting op de grondexploitaties gegeven. Voor grondexploitaties verwijzen we daarom naar paragraaf 7.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

49

8.3 Wonen en bouwen (Voordeel € 276.300) Er ontstaan budget neutrale effecten op de betreffende SISA regelingen in dit collegeproduct, deze regelingen zijn niet begroot en derhalve ontstaan afwijkingen. In 2024 hebben we aan de SISA regeling aanpak energiearmoede € 173.000 besteed aan de witgoedregeling. Voor de SISA regeling Nationaal Isolatieprogramma hebben we € 415.000 besteed aan de isolatieactie. Tot slot hebben we aan Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) € 347.000 besteed. Dit is besteed aan diverse personeelskosten, uitvoeringskosten en onderzoekskosten. Tegenover alle hiervoor genoemde lasten staan dus baten ter compensatie vanuit het Rijk. Daarnaast zien we binnen dit collegeproduct diverse voordelen op de lasten waar lagere mutaties in de reserve tegenover staan. Voor de energietransitie is vanuit de algemene reserve een onttrekking van € 750.000 geraamd in 2024. Dit budget kent zijn oorsprong uit 2022 . Hiervan is € 62.000 besteed aan onder andere programma Hofpower, energiescans voor ondernemers en energiehub. Op basis van de huidige planvorming zullen we het restant inzetten in de periode tot en met 2027. Het voordeel is op de lasten is dus € 688.000 waar een lagere onttrekking in de reserve tegenover staat.

In de themanotities duurzaamheid was in 2024 een budget begroot van € 336.000, hiervan is € 6.000 besteed. De resterende middelen van voorgaande jaren zijn niet besteed vanwege o.a. inhoudelijke knelpunten en doordat we circa € 125.000 konden financieren uit andere budgetten. Het voordeel op de lasten is dus € 330.000 waar een lagere onttrekking reserve tegenover staat. Voor het uitrollen van het project Buurtenergie in de hele gemeente is vanuit de budgetoverheveling 2023 een bedrag van € 133.300 overgeheveld naar 2024. Dit budget is bestemd voor het inhuren van een gebiedsregisseur en een deel voor inhoudelijk advies en externe begeleiding. In 2023 is de pilotfase van het project Buurtenergie afgerond en is er een evaluatie opgesteld. De bespreking van deze evaluatie heeft in 2024 plaatsgevonden. Op basis van deze evaluatie is gebleken dat inhuur van een gebiedsregisseur niet noodzakelijk is; de taken worden opgepakt door de projectleider duurzaamheid. Deze € 133.300 valt dus vrij in de jaarrekening. Voor het actieplan duurzaamheid is in de reserve ESP € 50.000 geraamd. Deze zijn geraamd om de reserve inzichtelijk te maken in de exploitatie, maar in 2024 is hieraan maar € 2.000 aan besteed. Het restant blijft gereserveerd in de reserve ESP, het voordeel op de lasten is dus € 48.000 waar een lagere onttrekking reserve tegenover staat.

Daarnaast zien we op de transitievisie warmte een voordeel van € 49.000 waar een lagere onttrekking reserve tegenover staat. De transitievisie Warmte dat in 2021 is vastgesteld en wordt elke 5 jaar herijkt. In 2025 beginnen we dan ook met het herijken van de Transitievisie Warmte (nieuw naam is Warmteprogramma). De laatste reserve ten aanzien waarvan we afwijkingen zien betreft de themanotitie wonen. Er is € 30.000 minder besteed dan begroot, deze lasten worden uitgegeven in 2025.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

50

We voeren dan het woningmarktonderzoek gelijktijdig uit met het opstellen van het volkshuivestingsprogramma als wettelijke verplichting vanuit de wettelijke verplichting wet versterking regie volkshuisvesting. Vanuit VHT zien we ook diverse voordelen op de lasten. De wet kwaliteitsborging (Wkb) is tegelijkertijd met de omgevingswet in werking getreden. De procedures zijn vooralsnog afgehandeld onder de oude regelgeving (Wabo). Derhalve heeft is het begrote bedrag voor 2024 voor de Wkb nog niet nodig geweest en resulteert dit in een voordeel van € 25.000. Een ander voordeel ontstaat doordat het verwachte aantal adviesaanvragen (door Het Oversticht, voor welstand) is achtergebleven bij de vooraf gestelde verwachting. Dit levert een voordeel op van € 27.500. Tot slot zijn in 2024, vanwege capaciteitsgebrek, geen controles uitgevoerd met betrekking tot het toezicht op energielabel C bij kantoren. Er hebben enkel administratieve voorbereidende werkzaamheden plaatsgevonden. Dit heeft in 2024 een voordeel van € 16.000 opgeleverd. In 2025 vinden deze controles wel plaats.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

51

Programma 3: Leefomgeving 3 Leefomgeving Totale baten Totale lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 15.468 22.537 -7.068 877 -6.191

10.651 17.586 -6.935 375 -6.561

Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2024 2024

10.737 22.509 -11.772 4.203 -7.569

15.248 22.757 -7.509 702 -6.807

4.511 -247 4.263 -3.502 762

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 514 378 466 5.902 5.760 6.845 522 239 384 -4.865 -5.143 -5.995

Rekening 2024 655 6.397 354 -5.388

Saldo 2024 189 448 -30 607 2

Cijfermatig overzicht per taakveld 3 Leefomgeving Baten Lasten Mutaties reserves 2.1 Verkeer en vervoer Baten Lasten Mutaties reserves 2.4 Economische havens en waterwegen Baten Lasten 2.5 Openbaar vervoer Baten Lasten Mutaties reserves 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

36 33 -3

44 33 -11

35 33 -2

33 33

15 -15 24 2.988 211 -2.753

18 -18 23 2.887 103 -2.762

18 -18 15 3.326 518 -2.793

16 -16 16 2.916 188 -2.712

52

2 2 2 1 410 -330 81

Baten Lasten 7.2 Riolering Baten Lasten 7.3 Afval Baten Lasten Mutaties reserves 7.4 Milieubeheer Baten Lasten Mutaties reserves 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Saldo na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 5.199 5.722 5.722 4.168 4.649 4.649 1.031 1.073 1.073 4.081 4.268 4.274 3.224 3.424 3.514 857 844 759 5.366 5.873 484 3.776 111 3.269 -396 -484 -507 284 260 260 331 321 347 -46 -60 -87 -6.191 -6.561 -7.569

Rekening 2024 5.653 4.530 1.123 4.361 3.576 785 4.351 4.870 85 -434 212 420 42 -166 -6.807

Saldo 2024 -69 119 50 87 -62 26 4.351 -1.094 -3.184 73 -48 -73 42 -79 762

Toelichting per taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (Voordeel € 607.300) Op totaalniveau wordt de onderbesteding op onderhoud wegen enerzijds verklaard door een overbesteding op het onderhoud aan bermen en sloten (conform rapportage Staring Advies biodiversiteit), dit is namelijk hoger uitgevallen door de tegenvallende uitkomst van de Europese aanbesteding maaien sloten (nadeel € 80.200). Ook zijn het aantal uitrukken gladheidbestrijding in 2024 hoger geweest dan waar in de begroting rekening mee is gehouden (nadeel € 65.800). Anderzijds is de opbrengst leveringen en diensten fors hoger uitgevallen. De reguliere inkomsten uit degeneratie zijn hoger uitgevallen dan begroot (voordeel € 30.000), dit bedrag wordt toegevoegd aan de reserve onderhoud wegen. Daarnaast is een eenmalige afkoopsom ontvangen van ProRail (voordeel € 173.300) voor het onderhoud van een weg die is aangelegd na de sluiting van overwegen. Eén particulier perceel was door de afsluiting van overwegen anders niet meer bereikbaar. Hiervoor is een weg langs het kanaal verhard die door de gemeente onderhouden gaat worden Tot slot is er voor de verwijdering van zwerfvuil een uitkering ontvangen waar niet op gerekend was (voordeel € 25.200). Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

53

Voor openbare verlichting was het na de aanpassingen van de begroting o.b.v. de Cyber berekeningen niet meer mogelijk om de werkzaamheden met betrekking tot groot onderhoud nog in de markt weg te zetten (voordeel € 224.200). Daarnaast zijn de kosten voor energie lager door dalende prijzen voor elektriciteit en renovatie naar LED (voordeel € 182.100). Het voordeel op onderhoud bruggen bedroeg € 190.200. Het budget was bedoeld om de vervanging van de brug in de Entersestraat Goor te bekostigen. Deze vervanging zal echter pas in 2025 plaatsvinden. We zullen hiervan melding doen in BERAP I 2025. Doordat met ingang van het gladheidbestrijdingsseizoen 2024 – 2025 Gildebor niet meer wordt ingezet zijn de opbrengsten lager (nadeel € 52.600). Tenslotte is er een rentevoordeel (€ 21.200) als gevolg van het bijstellen van de renteomslag naar 0% en een voordeel op de loonkosten/inhuur (€ 32.300), zie totaalanalyse in de inleiding. 2.4 Economische havens en waterwegen (Voordeel € 2.100) Gezien de omvang wordt het verschil op dit taakveld niet nader verklaard. 2.5 Openbaar vervoer (Voordeel € 2.100) Gezien de omvang wordt het verschil op dit taakveld niet nader verklaard.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie (Voordeel € 81.000) Groen Bomen Vanwege de invoering van planmatig beheer aan bomen (periode 2025-2028), in samenwerking met afdeling inkoop en aanbesteding, zijn minder voorbereidende groot onderhoudswerkzaamheden in 2024 uitgevoerd dan gepland (voordeel lasten € 93.400). Recreatie/Speelvoorzieningen In 2024 is vanuit de bestemmingsreserve herstructurering openbare ruimte geld (€ 115.700) overgeheveld naar dit product om de Natuurinclusieve samenspeelruimte Rupertserf te realiseren. In 2024 is de voorbereiding van dit project voorbereid in samenwerking met de buurt, maar het project is nog niet gerealiseerd. Dit resulteert in een voordeel op de lasten waar een lagere onttrekking van de reserve tegenover staat. In 2025 gaan we dit project realiseren, de genoemde middelen zijn via de bestemmingsreserve herstructurering openbare ruimte nog beschikbaar.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

54

Initiatieven wijkbeheer Vanuit de bestemmingsreserve herstructurering openbare ruimte is geld beschikbaar gesteld om onder andere eenmalige burgerinitiatieven te financieren. Deze reserve is nog niet volledig benut in 2024 (voordeel € 205.500). Het restant zal in 2025 worden ingezet en eventueel resterende middelen blijven voor 2026 e.v. beschikbaar in de bestemmingsreserve. 7.2 Riolering (Voordeel € 49.700) Het betreft het totaal van de baten en lasten op het taakveld riolering, kosten kwijtschelding en fictieve BTW. Het voordeel wordt veroorzaakt door de afwijkingen op de fictieve BTW en kwijtschelding. Deze kosten worden extracomptabel in de berekening van de mutatie in de voorziening meegenomen maar niet op deze functie verantwoord. Geraamd was een storting in de voorziening riolering van € 528.000, in werkelijkheid is een bedrag van € 783.100 gestort. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een aantal afwijkingen die hieronder worden toegelicht. Voor de inhuur zijn minder kosten (€ 80.300) gemaakt doordat er minder lang gebruik is gemaakt van inhuur en geen gebruik is gemaakt om een klimaatcoach aan te trekken. Daarnaast zijn minder beheermaatregelen uitgevoerd (€ 119.000) en zijn minder onderzoeken uitgevoerd, doordat minder werkzaamheden zijn uitgevoerd dan gepland. Deze werkzaamheden worden doorgeschoven naar komende jaren.

Ook is minder gebruik gemaakt van de stimuleringsregeling (€ 67.600) voor regentonnen, afkoppeling hemelwater en aanleg groenblauwe daken. Tenslotte is er een rentevoordeel (€ 76.700) als gevolg van het bijstellen van de renteomslag naar 0%. Ten aanzien van de baten zien we een voordeel op de rioolheffing. Bij de bepaling van het aantal aansluitingen in 2024 is gebruik gemaakt van een query; deze bleek afwijkende aantallen te genereren die niet aansloten bij de praktijk. Daardoor zijn de inkomsten vanuit de rioolheffing lager uitgevallen (€ 119.300). De overige opbrengsten (€ 51.900) voor onder andere huisaansluitingen en overige andere kleine afwijkingen geven ook een positief resultaat. 7.3 Afval (Voordeel € 25.600) Het betreft het totaal van de baten en lasten op het taakveld afval, kosten kwijtschelding en fictieve BTW. Het voordeel wordt veroorzaakt door de afwijkingen op de fictieve BTW en kwijtschelding. Deze kosten worden extracomptabel in de berekening van de mutatie in de voorziening meegenomen maar niet op deze functie verantwoord. Geraamd was een onttrekking aan de voorziening afval van € 5.700, in werkelijkheid is een bedrag van € 318.400 gestort. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een aantal afwijkingen die hieronder worden toegelicht.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

55

Inzameling oud papier Er is behoorlijk minder oud papier ingezameld, wat resulteert in een lagere uitkering aan de verenigingen (voordeel € 30.400). Hierdoor zijn onder andere ook de inzamelkosten lager dan begroot (voordeel € 87.500). De marktprijs fluctueert sterk waardoor dit lastig in te schatten is. Dit heeft echter wel een grote invloed op de opbrengsten (voordeel € 45.000). Inzameling glas Voor het eerst sinds jaren heeft glas een positieve opbrengst, daarnaast is er nog een afrekening van Verpact over 2022 ontvangen die voor het grootste deel betrekking had op inzameling glas (voordeel € 31.300). Milieupark De opbrengsten bij het milieupark zijn hoger geworden (voordeel € 29.100). Aan de ene kant omdat onze inwoners meer hebben gebracht en aan de andere kant omdat er een UPV (Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid) voor matrassen geldt waardoor er een vergoeding naar de gemeente gaat voor ingeleverde matrassen. Stortkosten afvalverwerking Over het geheel gezien is er minder afval aangeleverd door onze inwoners, waardoor deze kosten lager uitvallen (voordeel € 53.600). Kosten PMD inzameling De verwachting was dat veel van het ingezamelde PMD materiaal afgekeurd zou worden en daardoor hoge kosten zouden ontstaan voor de verwerking.

In 2024 is het meeste materiaal echter beoordeeld als “tussencategorie” waardoor er geen extra kosten voor de verwerking zijn gemaakt (voordeel € 90.000). Hier tegenover staat een nadeel van € 47.000 bij vuilnisophaal en afvoer doordat er meer afvalbakken aan straat zijn aangeboden dan begroot en meer containers zijn gewisseld dan verwacht. 7.4 Milieubeheer (Voordeel € 73.200) Geluidsaneringsproject Voor een viertal geluidsaneringsprojecten is de subsidieregeling sanering verkeerslawaai (vanuit het Rijk) beschikbaar. In 2024 was er naast deze subsidie extra budget (€ 25.000) gereserveerd voor de begeleiding en uitvoering van deze vier geluidsaneringsprojecten binnen de gemeente Hof van Twente. Het bedrag van € 25.000 was bedoeld om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. Doordat de uitvoering van de geluidsaneringsprojecten vertraging heeft opgelopen is dit extra bedrag van € 25.000 vrijgevallen.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

56

Bodemtaken Als gevolg van de Omgevingswet zijn gemeenten verantwoordelijk voor de bodemtaken. Hier is structureel € 50.000 voor beschikbaar. Voor de gemeente kan dit budget nodig zijn voor extra onderzoek (bijv. nieuwe stoffen), het op orde brengen van het bodeminformatiesysteem of voor bijvoorbeeld het aanpassen van de bodemkwaliteitskaarten. Tot op heden zijn alle kosten nog door de provincie Overijssel gedragen waardoor er geen aanspraak gemaakt hoefde te worden op dit budget. Het gevolg hiervan is dat dit budget in 2024 is vrijgevallen. Integraal uitvoeringsplan asbestsanering Er is een samenwerkingsovereenkomst asbestbodemsaneringsopgave 2023-2030 tussen de provincie Overijssel en zeven Twentse gemeenten. Hierin zijn afspraken gemaakt over de aanpak van historische asbestbodemverontreinigingen. Jaarlijks worden voorschotten verstrekt door de provincie voor onderzoek, sanering en voor het projectbureau Bodem Asbestsanering (BAS). Tevens vindt jaarlijks de financiële afrekening plaats. De kosten die voor rekening van de gemeente komen worden verrekend via de reserve integraal uitvoeringsprogramma asbestsanering (€ 3.184.100).

Doordat de baten (€ 3.359.300) en lasten (€ 175.200) voor het integraal uitvoeringsprogramma asbestsanering (projecten BAS) en de baten (€ 991.700) en lasten (€ 991.700) voor projectbureau BAS niet begroot worden ontstaan er afwijkingen die in totaal (baten, lasten en reserve) budgettair neutraal zijn. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria (Nadeel € 79.300) Het nadeel bij begraafplaatsen en crematoria wordt voor € 24.600 verklaard door kosten van lijkschouwingen en bijzettingen die voor rekening van de gemeente komen. Gezien de aard van deze kosten, zijn deze kosten lastig te voorspellen. Daarnaast waren in 2024 de werkelijke opbrengsten uit lijkbezorgingsrechten € 54.500 lager dan geraamd. Dit komt doordat het aantal bijzettingen en reserveringen (zowel graven als asbussen) en de verlengingen van grafrechten jaarlijks fluctueren. Tot slot zijn er vanuit de bestemminsgreserve herstructurering openbare ruimte middelen beschikbaar gesteld voor onder andere de vergroening en aanpassing paden van begraafplaatsen (€ 47.400). Deze extra lasten zijn verantwoord bij de onderhoudskosten voor de algemene begraafplaatsen en worden derhalve gedekt door de bestemminsgreserve herstructurering openbare ruimte.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

57

Programma 4: Sport, cultuur en onderwijs 4. Sport, cultuur en onderwijs Totale baten Totale lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2024 2024

Rekening 2023

Primitieve begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

1.648 10.078 -8.430 1.032 -7.399

1.052 10.297 -9.245 1.202 -8.043

963 9.733 -8.770 1.273 -7.497

1.299 9.978 -8.679 1.246 -7.433

337 -245 91 -27 64

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 14 832 646 692 78 78 78 -740 -567 -614 504 323 252 2.360 2.413 2.241 121 179 121 -1.735 -1.910 -1.868 287 202 202 543 405 518 129 80 -127 -203 -236 499 376 359 3.374 3.683 3.370 481 722 737 -2.394 -2.586 -2.273

Rekening 2024 75 732 78 -579 311 2.159 121 -1.727 298 501 53 -151 404 3.573 737 -2.432

Saldo 2024 75 -40 0 34 59 82 -0 141 95 16 -27 85 45 -203 0 -158

Cijfermatig overzicht per taakveld 4. Sport, cultuur en onderwijs Baten Lasten Mutaties reserves 4.2 Onderwijshuisvesting Baten Lasten Mutaties reserves 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Baten Lasten Mutaties reserves 5.1 Sportbeleid en activering Baten Lasten Mutaties reserves 5.2 Sportaccommodaties

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

58

Baten Lasten Mutaties reserves 5.3 Cultuurpresentatie-, productie - en participatie Baten Lasten Mutaties reserves 5.4 Musea Baten Lasten Mutaties reserves 5.6 Media Saldo na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 248 48 48 2.115 2.243 2.020 193 193 227 -1.675 -2.002 -1.746 10 12 12 44 51 46 3 3 3 -30 -36 -31 86 91 90 810 857 846 26 26 26 -697 -739 -730 -7.399 -8.043 -7.497

Rekening 2024 113 2.126 227 -1.787 10 44 3 -30 90 844 26 -728 -7.433

Saldo 2024 64 -106 -0 -41 -2 3 0 1 0 2 -0 2 64

Toelichting per taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting (Voordeel 34.200) Een neutraal effect van € 71.500 ontstaat door de overboeking grondexploitatie van het gebouw de Toonladder. Er is een voordeel van € 96.000 op de exploitatielasten van de gebouwen De Toonladder en Ranninkschool. Per abuis zijn de lasten voor deze gebouwen nog gedurende het hele jaar geraamd, terwijl deze gebouwen niet het gehele jaar in gebruik zijn geweest. Daarnaast zijn er fluctuaties in het verbruik en eindafrekeningen. Een nadeel van € 48.000 ontstaat door de afwikkeling brandschade Erve Hooijerinck 2022 en door waterschade en herstel van de vloer van OBS Stokkum. De overige kleine afwijkingen worden gezien de omvang niet nader toegelicht. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken (Voordeel € 141.100) Kosten vervoer geeft een nadeel van € 111.600. Het betreft hier een openeinderegeling waarbij het moeilijk te voorspellen is hoeveel kinderen er vervoerd moeten worden. Naast nadelen op de lasten zien we ook voordelen. Bij de voor- en vroegschoolse educatie zien we een voordeel van € 85.000. Er zijn met name minder kosten gemaakt voor VVE dan begroot. Het betreft een planperiode van vier jaar. Daarnaast is er 99.000 minder besteed aan peuteropvang, doordat er minder een beroep op is gedaan. Het voordeel op de baten ontstaat als gevolg van de overbreng van het gebouw naar de grondexploitatie Kerkegaarden.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

59

5.1 Sportbeleid en activering (Voordeel € 84.700) Op het budget onderzoekskosten MFA’s ontstaat een voordeel op de lasten van € 71.000, dit budget is meegenomen in de budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025. De onderzoeken zijn nog niet afgewikkeld en lopen door in 2025. We zijn penvoerder van de regionale samenwerking sport- en bewegen. Dat betekent dat wij – naast onze eigen inbreng – bijdragen van regio gemeenten ontvangen. Wij voeren deze bestedingen vervolgens op. Dit verloopt dus budgetneutraal. In 2024 hebben we € 63.000 meer besteed en daar tegenover staan hogere baten van € 63.000. 5.2 Sportaccommodaties (Nadeel € 158.300) In 2024 is door de doorrekening van Optimize, het rekenpakket van Cyber, een grote bijstelling geweest van de begroting. Doordat de doorrekening van Optimize voor het onderdeel sport in 2024 nog niet volledig was, is de het budget in de begroting te laag geraamd. Daartegenover staat dat het onderhoud door Gildebor wel conform het minimaal afgesproken niveau uitgevoerd is. Hierdoo r is er een overschrijding voor onderhoud te verklaren ad. € 262.300. Vanuit de budgetoverheveling 2023-2024 is het budget voor onderzoeken velden GMHC en SV Delden van € 25.500 overgeheveld naar 2024. Dit budget is bestemd voor kosten van begeleiding (extern bureau), een milieukundig onderzoek en voor keuringen door een onafhankelijk instituut.

De verwachting is dat dit in 2025 wordt besteed. Er zijn baten vanuit de SPUK stimulering sport ontvangen op basis van de definitieve vaststelling 2023 welke niet waren begroot aangezien deze bedragen pas eind 2024 bekend waren (voordeel € 40.200). Het overige voordeel van € 5.000 op de baten is gezien de omvang niet nader verklaard. Ten aanzien van de lasten is er tenslotte sprake van een rentevoordeel van € 46.000 als gevolg van het bijstellen van de omslagrente naar 0%. Het overige nadeel op de lasten van € 12.000 is gezien de omvang niet nader verklaard. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (Nadeel € 41.100) Een nadeel van € 60.000 ontstaat op de lasten, omdat er nog afrekeningen onderhoud met derden hebben plaatsgevonden met betrekking tot 2023. Omdat dit niet is verantwoord in 2023, ontstaat in nadeel in 2024. Daarnaast zien we binnen dit collegeproduct een neutraal effect ten aanzien van de subsidies cultuurmakelaar. De lasten zijn € 57.500 hoger dan geraamd, maar daar staat tegenover dat de baten eveneens € 57.500 hoger zijn. We doen dit vanuit een penvoerdersrol en de lasten die we maken worden gecompenseerd middels subsidies van de provincie. Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

60

5.4 Musea (Voordeel € 1.200) Gezien de omvang wordt het verschil op dit taakveld niet nader verklaard. 5.6 Media (Voordeel € 2.300) Gezien de omvang wordt het verschil op dit taakveld niet nader verklaard.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

61

Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning 5. Maatschappelijke ondersteuning Totale baten Totale lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Rekening Saldo 2024 2024

Rekening 2023

Primitieve begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

15.816 49.287 -33.471 -2.118 -35.590

8.246 46.083 -37.837 1.201 -36.635

17.853 56.217 -38.364 261 -38.104

19.518 57.741 -38.223 -1.497 -39.720

1.666 -1.524 142 -1.758 -1.616

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 22 17 17 19 58 58 2 -40 -40 8.051 446 9.981 9.821 6.478 14.221 -2.880 414 -1.487 -4.650 -5.618 -5.727

Rekening 2024 20 59 -39 10.203 12.980 -2.607 -5.384

Saldo 2024 3 -1 2 222 1.241 -1.120 343

282 258 -25 8.135 11.668 556 -2.977

684 -236 448 955 -221 -277 456

Cijfermatig overzicht per taakveld 5. Maatschappelijke ondersteuning Baten Lasten 2.2 Parkeren Baten Lasten Mutaties reserves 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Baten Lasten Mutaties reserves 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Baten Lasten Mutaties reserves 6.3 Inkomensregelingen

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

86 86 6.867 12.192 626 -4.699

752 280 -472 7.398 11.187 248 -3.542

62

966 494 -472 7.180 11.447 833 -3.433

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 Baten Lasten 6.4 WSW en beschut werk Baten Lasten Mutaties reserves 6.5 Arbeidsparticipatie Baten Lasten 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Baten Lasten 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) Baten Lasten 6.71B Begeleiding (WMO) Baten Lasten 6.71C Dagbesteding (WMO) Baten Lasten 6.72A Jeugdhulp begeleiding Baten Lasten 6.72B Jeugdhulp behandeling Baten Lasten 6.72C Jeugdhulp dagbesteding Baten Lasten 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

2.595 -2.595

Rekening 2024

Saldo 2024 31 31 161 -87 -124 -50 51 -364 -313 -0 139 138 6 -64 -57

2.814 -2.814 270 1.836 49 -1.517 401 2.014 -1.614 3 3.636 -3.633 5 2.148 -2.142

1.899 260 -1.639 381 2.264 -1.884 4 4.411 -4.407

2.943 -2.943 290 2.451 420 -1.741 381 2.264 -1.884 4 4.411 -4.407

2.369 -2.369

2.369 -2.369

2.912 -2.912 451 2.538 296 -1.791 431 2.628 -2.197 4 4.272 -4.269 6 2.432 -2.426

742 -742

809 -809

809 -809

882 -882

-73 -73

2.928 -2.928

2.981 -2.981

3.239 -3.239

3.308 -3.308

-68 -68

1.759 -1.759

1.730 -1.730

1.930 -1.930

2.486 -2.486

-556 -556

590 -590

641 -641

641 -641

663 -663

-21 -21

203 -203

180 -180

180 -180

252 -252

-72 -72

63

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 Baten Lasten 6.73A Pleegzorg Baten Lasten 6.73B Gezinsgericht Baten Lasten 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig Baten Lasten 6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Baten Lasten 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Baten Lasten 6.81A Beschermd wonen (WMO) Baten Lasten 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Baten Lasten 6.82A Jeugdbescherming Baten Lasten 6.82B Jeugdreclassering Baten Lasten 7.1 Volksgezondheid Saldo na bestemming

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Rekening 2024

Saldo 2024

290 -290

318 -318

318 -318

248 -248

70 70

882 -882

729 -729

779 -779

901 -901

-122 -122

584 -584

553 -553

553 -553

1.256 -1.256

-703 -703

1.231 -1.231

1.242 -1.242

1.242 -1.242

1.308 -1.308

-66 -66

1.939 -1.939 198 128 69

1.953 -1.953

2.249 -2.249

117 -117

117 -117

2.429 -2.429 268 154 113

-181 -181 268 -37 230

13 -13

49 -49

49 -49

11 -11

38 38

1.754 -1.754

856 -856

1.067 -1.067

2.171 -2.171

-1.103 -1.103

95 -95

115 -115

115 -115

105 -105

10 10

1.583 -1.583 -35.590

1.796 -1.796 -36.635

1.799 -1.799 -38.104

1.795 -1.795 -39.720

4 4 -1.616

64

Toelichting per taakveld 2.2 Parkeren (Voordeel € 1.700) Gezien de omvang wordt het verschil op de lasten niet nader verklaard. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (Voordeel € 342.900) Ten aanzien van de investeringssubsidies ontstaat een voordeel van € 429.000 op de lasten. Hiervan is een bedrag van € 80.000 meegenomen bij de budgetoverhevelingen van 2024 naar 2025. Het restant ad. € 349.000 betreffen de investeringssubsidies die een langer tijdsvlak dan 1 jaar kennen. Het nog niet aangewende deel en de onttrekking uit de algemene reserve dienen te worden meegenomen naar volgend jaar. Het frictiebudget welzijn bedroeg € 308.000 ten laste van de algemene reserve. In 2024 zijn geen uitgaven verantwoord en heeft dus ook geen onttrekking ten laste van de algemene reserve plaatsgevonden. Omdat de bezuinigingen zijn uitgesteld naar 2027 moet het frictiebudget langer beschikbaar blijven zodat verenigingen en instellingen hier nog een beroep op kunnen doen. Een voordeel van € 500.000 heeft betrekking op uitgaven jeugd ten behoeve van Oekraïners. Dit is geraamd op taakveld 6.1, de werkelijke uitgaven zijn verantwoord op de op de taakvelden behorend bij Jeugd. Zie hiervoor ook de toelichting op toelichting Jeugd 6.72, 6.73, 6.74, 6.82. Het voordeel op de baten wordt onder andere veroorzaak door de afwikkeling van de specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen.

Met dit voordeel van € 71.000 was geen rekening gehouden in de begroting. Daarnaast is het overbrengen van de boekwaarde van de voormalige “CBS De Gaarde” verwerkt. In de begroting leidt de inbreng van deze boekwaarde tot een voordeel van € 57.000. We zien op themanoties een voordeel van € 235.000 op de lasten binnen dit taakveld ontstaan. Daar staat een lagere onttrekking van de reserve tegenover. Het gaat daarbij om de sub-thema’s “2 Gezonde leefstijl”, “3 iedereen doet mee” en “4 Vitaal ouder worden”. Hiervoor zijn in 2024 wel verplichtingen aangegaan die doorlopen in 2025. Het voordeel is dus benodigd in 2025. Op dit taakveld zien we met betrekking tot WMO per saldo een nadeel van € 319.400. Dit is ontstaan door een nadeel op inhuur van personeel en een voordeel op de begrotingspost Salut. Zie voor het nadeel op personeel de totaalanalyse in de inleiding. Het voordeel bij Salut is ontstaan doordat een gedeelte van de subsidie aan Salut via Spuk GALA bij het Rijk in rekening kon worden gebracht.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

65

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (WMO) (Voordeel € 447.600) Een voordeel van € 447.000 ontstaat doordat de kosten van SamenTwente op taakveld 6.82a zijn geboekt. Omdat deze lasten begroot zijn op taakveld 6.2 ontstaat hier een voordeel. Tegenover dat voordeel staat dus een nadeel op taakveld 6.82a, omdat de lasten daar niet zijn begroot.

6.3 Inkomensregelingen (Voordeel € 456.400) Op de inkomensregelingen (BUIG) ontstaat een voordeel op de baten van circa € 800.000 en er is een nadeel op de lasten van € 700.000. Het voordeel op de baten ontstaat voornamelijk door de bijstelling van het macrobudget BUIG, er zijn meer middelen ontvangen dan begroot. Dit wordt altijd pas in het najaar bekend. Het nadeel op de lasten ontstaat doordat er in werkelijkheid op deze open-einde regeling ook meer uitkeringen zijn verstrekt gedurende het jaar. Van de minimaregelingen en armoedebeleid is minder gebruik gemaakt van de voor hen beschikbare regelingen waardoor op dit taakveld een voordeel is ontstaan. Naar aanleiding hiervan is nieuw beleid ingezet om de regelingen laagdrempeliger te maken en beter onder de aandacht te brengen. Zie hiervoor het vorig jaar door de Raad vastgestelde minima- en schuldenbeleid. Het voordeel op de lasten bedraagt € 300.000. Tegenover dit bedrag staat aan lagere onttrekking reserves van € 80.000. Op het noodbudget Hof helpt ontstaat een voordeel op de lasten van € 120.000. Hier staat een lagere onttrekking vanuit de themanotities van € 70.000 tegenover. Daarnaast was € 50.000 overgeheveld van 2023 naar 2024, doordat dit niet is uitgegeven ontstaat eveneens een lagere onttrekking. Ten aanzien van Schuldhulpverlening is € 73.000 minder uitgegeven waardoor een voordeel ontstaat.

Hier staat aan lagere onttrekking in de reserve tegenover. Tot slot zien we op de baten een voordeel van € 104.000 vanuit de SPUK herstel kinderopvangtoeslagenproblematiek. Dit voordeel ontstaat, doordat de personeelslasten die hierop betrekking hebben, op een ander taakveld zijn geboekt. Per saldo loopt deze SPUK-regeling dus neutraal. 6.4 Begeleide participatie (Voordeel € 30.600) Dit betreft een marginaal voordeel op de bijdrage aan de SWB Midden Twente. 6.5 Arbeidsparticipatie (Nadeel € 49.900) Op arbeidsparticipatie rest hier per saldo een relatief klein nadeel van € 49.900.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

66

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) (Nadeel € 313.000) Dit betreft met name het nadeel op woonvoorzieningen. De maatwerkvoorzieningen WMO omvatten de volgende soorten voorzieningen: scootmobielen, rolstoelen en woonvoorzieningen. Het nadeel is met name ontstaan bij de woonvoorzieningen, onderdeel woningaanpassingen. Hier zien we in 2024 in een aantal maanden relatief duurdere woningaanpassingen. In 2024 was sprake van enkele grotere woningaanpassingen tot een bedrag van rond de € 40.000.

6.71A Hulp bij huishouden (WMO) (Voordeel € 138.100) De verwachte volumestijging is iets kleiner dan verwacht, waardoor een voordeel op dit onderdeel ontstaat. 6.71B Begeleiding (WMO) (Nadeel € 57.300) Deze maatwerkvoorziening is een zogenaamde open einde regeling. Er heeft een verschuiving plaatsgevonden van de Ppb naar zorg in natura. Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Pgb loopt al jaren terug, omdat men voorkeur heeft voor Zorg in Natura. 6.71C Dagbesteding (WMO) (Nadeel € 73.400) Deze maatwerkvoorziening is een zogenaamde open einde regeling. Met name in de laatste maanden van 2024 is sprake van toename van het aantal indicaties waardoor de kosten sterker stijgen dan verwacht. Toelichting Jeugd 6.72, 6.73, 6.74, 6.82 (Nadeel € 2.812.100) Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar de kostenontwikkeling in de jeugdzorg. Duidelijk is al wel dat de invoering van kleinschaligheid in verblijfszorg (ingevoerd in opdracht van het ministerie) financieel zeer nadelig uitpakt voor Hof van Twente. De overeenkomsten voor kleinschalige verblijfszorg zijn halverwege 2024 ingegaan. Een fors deel van alle jeugdhulpkosten heeft betrekking op een (zeer) klein aantal cliënten. Deze cliëntsituaties worden nader geanalyseerd om scherpere conclusies te trekken over sturingsmogelijkheden en begrote bedragen in de komende jaren.