Jaarrekening 2024 (w.g.) - Gemeente Hof van Twente.pdf

rec

a-=--- P g 2022 Jaarrekening 2024

KOERS HOUDEN IN ONZEKERE TIJDEN

Datum behandeling raad: 8 juli 2025

Inhoudsopgave Inleiding .............................................................................................. 2 Jaarrekeningresultaat ..................................................................... 2

Overzicht Incidentele baten en lasten ......................................... 74

Verklaringen gerealiseerd rekeningresultaat ................................. 2

Wet Normering Topinkomens (WNT).............................................. 78 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................................... 80 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................... 83 Single Information, Single Audit (SiSa) ............................................ 85 Bijlagen behorend tot de gecontroleerde jaarrekening .................. 98 Bijlage 1: Begrotingsafwijking en -rechtmatigheid ...................... 99

Bestemming jaarrekeningresultaat 2024 ....................................... 7 Balans ................................................................................................. 8 Balansopbouw ................................................................................ 9 Balans nader gespecificeerd ......................................................... 10 Overzicht van baten en lasten 2024................................................. 12 Grondslagen voor waardering & resultaatbepaling......................... 14 Toelichting op de balans .................................................................. 19 Overzicht van baten en lasten 2024 per programma ...................... 41 Programma 1: Bestuur en Veiligheid............................................ 42

Overzicht Grondexploitaties ........................................................ 77

Bijlage 2: Baten en lasten per kostencategorie (BBV) ............... 101 Bijlage 3: Kredietenoverzicht ..................................................... 103 Bijlage 4: Staat van incidentele baten en lasten ........................ 110 Bijlage 5: Staat van reserves ...................................................... 117

Programma 2: Wonen en werken ................................................ 45

Bijlage 6: Staat van voorzieningen ............................................. 129

Programma 3: Leefomgeving ....................................................... 52

Bijlage 7: Algemene uitkering gemeentefonds .......................... 132

Programma 4: Sport, cultuur en onderwijs .................................. 58

Controleverklaring accountant ...................................................... 135

Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning ......................... 62 Programma 6: Algemene Dekkingsmiddelen en overhead.......... 69

Inleiding

Verklaringen gerealiseerd rekeningresultaat

Algemeen

Saldo jaarrekening Reeds verwerkt:

Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2024 aan van de gemeente Hof van Twente. De jaarrekening vormt samen met het jaarverslag de jaarstukken 2024. Het jaarverslag geeft een verantwoording van het gevoerde beleid, de behaalde resultaten en de maatschappelijke effecten. De jaarrekening geeft de daarbij horende financiële verantwoording, bestaande uit onder meer de balans, overzicht van baten en lasten en bijlagen. In deze inleiding op de jaarrekening zullen wij ingaan op de belangrijkste ontwikkelingen die een verklaring geven voor het jaarrekeningresultaat. Na een analyse op hoofdlijnen presenteren wij een voorstel voor de bestemming van het positieve jaarrekeningresultaat.

Jaarrekeningresultaat

● saldo primitieve begroting

2.154.000

● 1e berap - autonome ontwikkelingen

-412.000

● Zomerbrief - nieuw beleid ● 2e berap - autonome ontwikkelingen

1.462.900 3.204.900

Saldo na 2e berap 2024

1.101.900

Raad reeds geïnformeerd over: ● Budgetoverheveling 2024-2025

227.500

● Algemene uitkering (sept/dec. circulaire)

982.000 1.209.500

Te verklaren saldo

Er is sprake van een positief gerealiseerd rekeningresultaat 2024 conform voorschriften BBV van € 4.306.800.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

4.306.800

2

-107.600

Ondanks het geringe jaarrekeningresultaat dat nog dient te worden verklaard zien we op de diverse programma’s nog grote afwijkingen. Hieronder lichten we de grootste afwijkingen 2024 (> € 100.000) toe. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen wij u naar de toelichting op het overzicht van de baten en lasten per programma. Programma-overschrijdend: Loonkosten / inhuur (nadeel € 159.800) In 2024 is er een relatief kleine overschrijding op de salarissen. De uitgaven voor inhuur van medewerkers blijven relatief hoog en komen voor een groot deel ten laste van de personeelsbudgetten. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met inhuur vanwege langdurig ziekte of tijdelijke extra werkzaamheden waaronder OSA. Daarnaast blijft het vanwege de krapte op de arbeidsmarkt moeilijk om mensen in loondienst aan te nemen, waardoor (tijdelijk) uitgeweken moet worden naar inhuur. Om ambities te realiseren en de taken toch uit te kunnen voeren, moeten er mensen worden ingehuurd. De directie heeft vorig jaar de ambitie uitgesproken de inhuur substantieel terug te brengen en stuurt hier actief op. Per saldo zorgt dit voor een nadeel van € 159.800 (dit is 0,6% van de totale loonkosten, inclusief inhuur).

Programma 1: Bestuur en veiligheid Pensioenvoorziening wethouders (APPA) (nadeel € 427.500) Uit de jaarlijkse berekening van de voorziening wethouder pensioenen bleek dat de stand van deze voorziening te laag is. Bij de-ze berekening spelen een groot aantal factoren een rol, zoals de sterftetabel en de actuele rentestand die gebruikt moet worden t.b.v. pensioenberekeningen. Dit leidt tot een storting in deze voorziening.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Bijdrage Omgevingsdienst Twente (ODT) (voordeel € 520.000) Het voordeel bestaat uit een voordeel van € 15.000 vanwege een teruggave van de Omgevingsdienst Twente (ODT) op basis van het jaarrekeningresultaat 2023. Ook heeft de ODT in 2024 de opgedragen werkzaamheden uitgevoerd binnen de begroting. Hierbij heeft de ODT minder uren nodig gehad voor de uitvoering van de opgedragen taken, wat een voordeel van € 311.000 heeft opgeleverd. Daarnaast zijn de begrote extra uren bodemtaken ODT als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet nodig geweest, dit heeft een voordeel van € 90.000,- opgeleverd. Tot slot zijn er bij de 2e berap 2024 meerkosten voor de ODT begroot vanaf 2025 en verder. Per abuis zijn deze meerkosten vanaf 2024 begroot. Dit levert derhalve een voordeel van € 104.000 op. Programma 2: Wonen en Werken Invoeringskosten omgevingswet (voordeel € 230.000) Een voordeel van € 361.000 ontstaat in verband met lagere lasten omgevingswet. Tegenover het voordeel op de lasten staat aan lagere onttrekking aan de reserve voor een bedrag van € 131.000. Eén van de wettelijke vereisten uit de Omgevingswet is dat de gemeente op 1 januari 2032 over een Omgevingsplan moet beschikken. Vanwege beperkte capaciteit is hier in 2024 nog niets op uitgegeven. Het opstellen van het Omgevingsplan kost veel tijd en geld en zal in de periode 2025-2031 moeten plaatsvinden.

Dit start in 2025 met het opstellen van een projectplan én het doorlopen van een aanbesteding voor een adviesbureau dat ondersteunt in het opstellen van het plan.

3

Programma 3: Leefomgeving Afkoop onderhoud (Voordeel € 173.300) Er is een eenmalige afkoopsom ontvangen van ProRail (voordeel € 173.300) voor het onderhoud van een weg die is aangelegd na de sluiting van overwegen. Eén particulier perceel was door de afsluiting van overwegen anders niet meer bereikbaar. Hiervoor is een weg langs het kanaal verhard die door de gemeente onderhouden gaat worden. Openbare verlichting (voordeel € 406.300) Voor openbare verlichting was het na de aanpassingen van de begroting o.b.v. de Cyber berekeningen niet meer mogelijk om de werkzaamheden met betrekking tot groot onderhoud nog in de markt weg te zetten (voordeel € 224.200). Daarnaast zijn de kosten voor energie lager door dalende prijzen voor elektriciteit en renovatie naar LED (voordeel € 182.100). Onderhoud bruggen (voordeel € 190.200) Het voordeel op onderhoud bruggen bedroeg € 190.200. Het budget was bedoeld om de vervanging van de brug in de Entersestraat Goor te bekostigen. Deze vervanging zal echter pas in 2025 plaatsvinden. We zullen hiervan melding doen in BERAP I 2025. Programma 4: Sport, cultuur en onderwijs Onderhoud sportvelden (nadeel € 262.300) In 2024 is door de doorrekening van Optimize, het rekenpakket van Cyber, een grote bijstelling geweest van de begroting.

Doordat de doorrekening van Optimize voor het onderdeel sport in 2024 nog niet volledig was, is het budget in de begroting te laag geraamd. Daartegenover staat dat het onderhoud door Gildebor wel conform het minimaal afgesproken niveau

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

uitgevoerd is. Hierdoor is er een overschrijding voor onderhoud te verklaren Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning Jeugd (nadeel € 2.312.100) Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar de kostenontwikkeling in de jeugdzorg. Duidelijk is al wel dat de invoering van kleinschaligheid in verblijfszorg (ingevoerd in opdracht van het ministerie) financieel zeer nadelig uitpakt voor Hof van Twente. De overeenkomsten voor kleinschalige verblijfszorg zijn halverwege 2024 ingegaan. Een fors deel van alle jeugdhulpkosten heeft betrekken op een (zeer) klein aantal cliënten. Deze cliëntsituaties worden nader geanalyseerd om scherpere conclusies te trekken over sturingsmogelijkheden en begrote bedragen in de komende jaren. Ook de opvang van de OSA doelgroepen brengt kosten met zich mee voor jeugdzorg. Ca. € 500.000 is direct toe te schrijven aan jeugdhulp voor de OSA doelgroep. Inkomensregelingen (voordeel € 123.500) Dit betreft openeinde regelingen participatiewet (IOAW, IOAZ en BBZ), waarop per saldo € 123.500 over blijft. Gemeentelijk minimabeleid/armoedebeleid/participatiefonds (voordeel € 332.900) Er is door de doelgroep van het minimabeleid in 2024 minder gebruik gemaakt van de voor hen beschikbare regelingen waardoor op dit taakveld incidenteel middelen over zijn gebleven.

Vorig jaar is het nieuwe beleidsplan minima en schulden vastgesteld, met als doel om de regelingen laagdrempeliger te maken en beter onder de aandacht te brengen.

4

Programma 6: Overhead Exploitatielasten gebouwen (nadeel € 375.500) Op de lasten ontstaat een nadeel van € 200.000 als gevolg van de verrekening van gebouwlasten met derden. Per abuis zijn de doorbelastingen van 2022 en 2023 in de betreffende boekjaren zowel verminderd op de lasten als vermeerderd in de baten. In die jaren is dus een gunstiger saldo gepresenteerd, dat wordt nu gecorrigeerd en leidt tot een nadeel in de lasten. Daarnaast is het nadeel op schoonmaaklasten € 71.000, veroorzaakt door extra periodiek werk zoals lamellen, dieptereiniging keuken, stoelen reinigen en extra schoonmaak door de interne verbouwing hybride werken. Op nutskosten zien we een nadeel van € 30.000 als gevolg van fluctuatie in verbruik. Het restant van het nadeel op de lasten ad € 118.500 wordt veroorzaakt door afwijkingen op onderhoud. Het gaat hierbij om aanpassingen brandmeldinstallaties, diverse storingen en correctief onderhoud, noodstroomaggregaat en tijdelijke uitbreiding van het onderhoud om bestaande installaties operationeel te kunnen houden. Het voordeel van € 44.000 op de baten betreft het verschil tussen de verrekeningen gebouwlasten 2023. Ontvangen rente (voordeel € 395.000) Het voordeel wordt met name veroorzaakt door een lagere financieringsbehoefte en daarmee beschikbare liquide middelen.

Over de beschikbare middelen is daardoor een hoger bedrag aan rentevergoeding ontvangen dan begroot.

inkomsten respectievelijk € 30.000 en € 1.280.000 bedragen. Daarnaast hebben zich nog enkele mutaties voorgedaan ter grootte van een nadeel van € 21.000. Het gaat dus in totaal om € 1.289.000. Dit bestaat in hoofdlijnen uit een drietal onderdelen. Het betreffen gelabelde middelen voor specifieke onderwerpen € 328.000 afrekening van het btw-compensatiefonds € 765.000 en actualisatie van de uitkeringsbasis in de berekening € 196.000. Bij de uitwerking van deze twee circulaires is rekening gehouden met een neutrale doorwerking van middelen voor specifieke onderwerpen. Dit betreft in totaal € 328.000 voor diverse onderwerpen. Compensatie voor meerkosten sociaal domein Oekraïners, Spreidingswet, alleenverdienersproblematiek, wet betaalbare huur, beëindigingsregeling veehouderijen, landelijke aanpak adreskwaliteit en register externe veiligheidsrisico's. OZB woningen en niet-woningen (voordeel € 195.300) De opbrengsten voor de OZB-woningen en niet-woningen waren hoger dan begroot. Dit komt voornamelijk doordat er schattingen moeten worden gedaan over de waarde van de objecten terwijl de waardering nog niet is afgerond. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 195.300 (dit is 2,0% van de totaal geraamde OZB-opbrengst).

Algemene uitkering (voordeel € 306.500) De effecten van de september- en decembercirculaire 2024 zijn bekend geworden na de tweede bestuursrapportage 2024. Over de ontwikkelingen zijn via afzonderlijke raadsbrieven toelichtingen verstrekt, waaruit blijkt dat de hogere Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

5

Themanotities De themanotities zijn medio 2023 door uw Raad vastgesteld waarbij het budget is toegekend. Na vaststelling zijn de voorbereidingen getroffen voor het uitvoeren van de thema's. Daarnaast is een groot deel van de themagelden beschikbaar gesteld voor personele inzet. Ook zijn voor diverse thema's Rijksgelden beschikbaar, de zogenoemde SPUK-gelden. Indien deze gelden niet worden uitgegeven, moeten deze worden terugbetaald aan het Rijk. Deze gelden worden uiteraard eerst (binnen de verantwoordingskaders) maximaal benut, alvorens onze eigen beschikbare themagelden worden aangeboord. In onderstaande tabel zijn de uitgaven in het kader van de themanotities weergegeven. De toelichtingen van de themanotities zijn opgenomen in de betreffende programma’s en collegeproducten waaronder zij vallen. Zie hiervoor de analyse per programma.

Themanotities Thema's Budget 2024 Sociaal Domein: - Kansrijk Opgroeien 216.500 - Gezonde Leefstijl 210.000 - Iedereen doet mee 801.194 - Vitaal Ouder worden 402.503 Totaal sociaal domein 1.630.197 Agrarische Sector: - Regisseur gezonde Leefomgeving 50.000 - Agenda Agrarische Sector 166.250 - Leefbaarheid en sociale kwaliteit 60.000 - Kennisuitwisseling, Netwerken, Samenwerking 7.500 Totaal agrarische Sector 283.750 Ondernemen: - Regisseur gezonde Leefomgeving - Centrumgebieden 44.153 - Goor Collectief/Ondernemerscollectieven 15.000 - Onderzoek (KVO/ABZ) 40.000 - Noaberfonds 137.377 - Hofmarketing 100.000 Totaal ondernemen 336.530 Totaal duurzaamheid 336.000 Wonen: - Regiseur gezonde Leefomgeving 50.000 - Woonvisie- en woningmarktonderzoek 30.000 - Inhuur wonen en planonderzoek 478.190 Totaal wonen 558.190 Veiligheid: - Keurmerk Veilig Buitengebied 2.500 - Keurmerk Veilig Ondernemen 2.500 - Aanpak Vakantieparken 2.500 - Meting Veiligheidsgevoel 15.225 - Onderzoek Capaciteit Toezicht - Aanpak Ondermijning 5.000 - Sociale veiligheid 35.400 Totaal veiligheid 63.125 Eindtotaal 2024

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

3.207.792

6

Uitgaven 2024

Saldo 2024

101.056 84.088 496.200 232.994 914.338

115.444 125.912 304.994 169.509 715.859

166.250 10.000 7.500 183.750

50.000 50.000 100.000

19.829 15.000 11.963 60.210 100.000 207.002 5.376

24.324 28.038 77.167 129.528 330.624

375 128.101 128.476

50.000 29.625 350.089 429.714

12.046 27.623 39.669

2.500 2.500 2.500 15.225 -7.046 7.777 23.456

1.478.611

1.729.181

Bestemming jaarrekeningresultaat 2024 Het gerealiseerde rekeningresultaat 2024 bedraagt € 4.306.800. Voorgesteld wordt dit positieve resultaat als volgt te bestemmen: · Bedrag van € 4.306.800 te storten in de Algemene Reserve. In de raadsvergadering van 11 maart 2025 is al besloten de niet bestede budgetten 2024 (budgetoverhevelingen 2024-2025) van € 227.500 beschikbaar te stellen in 2025.

Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,

drs. D. Lacroix

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

7

Balans ACTIVA

31-12-2024

31-12-2023

VASTE ACTIVA

PASSIVA

31-12-2024

31-12-2023

VASTE PASSIVA

- Immateriële vaste activa

11.816.666

11.871.100 - Eigen vermogen

103.699.890

101.873.648

- Materiële vaste activa

109.345.374

108.099.028 - Voorzieningen

7.749.787

6.345.697

- Financiële vaste activa

6.846.820

43.769.970

46.223.590

155.219.647

154.442.935

TOTAAL VASTE ACTIVA

128.008.860

8.030.247 - Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar 128.000.375

VLOTTENDE ACTIVA

TOTAAL VASTE PASSIVA VLOTTENDE PASSIVA

- Voorraden

1.015.879

-1.443.969 - Overige schulden met rentetypische looptijd < 1 jaar

10.987.744

8.608.791

- Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar

43.364.732

39.105.758 - Overlopende passiva

11.458.810

10.075.132

- Liquide middelen

464.151

99.689

- Overlopende activa

4.812.579

7.365.005

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

49.657.341

45.126.483

TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA

22.446.554

18.683.923

TOTAAL ACTIVA

177.666.201

173.126.858

TOTAAL PASSIVA

177.666.201

173.126.858

40.376.890

39.919.587

Gewaarborgde geldleningen

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

8

Balansopbouw Activa

Passiva

De activa, of bezittingen, van de gemeente worden in boekhoudkundige termen vermeld als activa. Vaste activa zijn bezittingen die voor een periode van langer dan één jaar vastgelegd zijn en waarbij geen grote waardeveranderingen verwacht worden. Vlottende activa zijn bezittingen die binnen één jaar afgestoten worden of bezittingen waarvan de waarde sterk nog sterk fluctueert, bijvoorbeeld de grondexploitaties. De grootste post aan de activazijde is de materiële vaste activa (61%); bedrijfsgebouwen, grond-, wegen waterbouwkundige werken, machines e.d. De passiva laten zien hoe de gemeente de bezittingen gefinancierd heeft. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen vreemd vermogen en eigen vermogen. Het eigen vermogen bedraagt 58% van het balanstotaal; dit betekent dat 58% van de activa is gefinancierd met eigen middelen en 42% met vreemd vermogen. De vaste passiva van de gemeente hebben een looptijd van meer dan één jaar. Hieronder vallen niet alleen de langlopende vaste schulden maar ook het eigen vermogen en de getroffen voorzieningen. Onder de vlottende passiva vallen de kortlopende schulden korter dan 1 jaar.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

9

Balans nader gespecificeerd ACTIVA

31-12-2024

31-12-2023

VASTE ACTIVA

PASSIVA

31-12-2024

31-12-2023

VASTE PASSIVA

Immateriële vaste activa - Kosten onderzoek en ontwikkeling - Bijdrage aan activa in eigendom van derden

11.816.666 1.528.404 10.288.262

Materiële vaste activa - Investeringen met een economisch nut - Investeringen met een economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven - Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

109.345.374 56.906.779 39.313.704

Financiële vaste activa - Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen - Leningen aan deenemingen - Overige langlopende leningen

6.846.820 541.897 1.403.998 4.900.925

TOTAAL VASTE ACTIVA

13.124.891

128.008.860

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

11.871.100 Eigen vermogen 1.193.007 - Algemene reserve 10.678.093 - Reserve grondexploitatie - Bestemmingsreserves 108.099.028 - Gerealiseerd resultaat 55.715.054 39.944.137 Voorzieningen - Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen 12.439.837 en risico's - Onderhoudsegalisatievoorzieningen - Door derden beklemde middelen met een 8.030.247 specifieke bestedingsrichting 1.532.398 1.403.998 Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar 5.093.851 - Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële Instellingen - Waarborgsommen

103.699.890 17.392.637 1.256.030 80.744.419 4.306.804

101.873.648 11.065.621 1.310.036 82.578.786 6.919.205

7.749.787 3.391.235

6.345.697 2.965.879

1.534.711 2.823.841

1.657.506 1.722.312

43.769.970 43.748.871

46.223.590 46.186.277

21.099

37.313

128.000.375

155.219.647

154.442.935

TOTAAL VASTE PASSIVA

10

ACTIVA

31-12-2024

31-12-2023

PASSIVA

VLOTTENDE ACTIVA

31-12-2024

31-12-2023

VLOTTENDE PASSIVA

Voorraden - Onderhanden werk, bouwgronden in exploitatie

1.015.879 1.015.879

-1.443.969 Overige schulden met rentetyp. looptijd < 1 jaar -1.443.969 - Overige schulden - Banksaldi (negatief)

10.987.744 10.987.744 -

8.608.791 8.608.791 -

Uitzettingen met een rentetyp. looptijd < 1 jaar - Vorderingen op openbare lichamen - Overige vorderingen - Rekeningcourantverhouding met het Rijk - Rekeningcourantverhoudingen met niet-financiële instelligen

43.364.732 8.756.835 3.692.370 30.785.246 130.281

39.105.758 Overlopende passiva 7.596.373 - Ontvangen voorschotbedragen van overheids1.845.992 lichamen voor specifieke uitkeringen 29.564.913 - Overige nog te betalen en vooruitontvangen 98.480 bedragen

11.458.810 8.944.865

10.075.132 6.419.917

2.513.945

3.655.215

Liquide middelen - Kassaldi - Banksaldi (positief)

464.151 37.320 426.831

99.689 17.266 82.423

4.812.579 1.553.999

7.365.005 3.047.570

3.258.580

4.317.435

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

49.657.341

45.126.483

TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA

22.446.554

18.683.923

TOTAAL ACTIVA

177.666.201

173.126.858

TOTAAL PASSIVA

177.666.201

173.126.858

40.376.890

39.919.587

Overlopende activa - Nog te ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen op specifieke uitkeringen - Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen

Gewaarborgde geldleningen

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

11

Overzicht van baten en lasten 2024 Bedragen x € 1.000

Recapitulatie 01 02 03 04 05 06 01 02 03 04 05 06

Bestuur en veiligheid Wonen en werken Leefomgeving Sport, cultuur en onderwijs Maatschappelijke ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal lasten Bestuur en veiligheid Wonen en werken Leefomgeving Sport, cultuur en onderwijs Maatschappelijke ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen en overhead Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Totaal mutaties reserves Resultaat na bestemming

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Rekening Primitieve Begroting na 2023 begroting 2024 wijziging 2024 8.515 9.918 10.000 6.720 7.603 15.494 22.537 17.586 22.509 10.078 10.297 9.733 49.287 46.083 56.217 15.896 15.046 16.569 113.033 106.533 130.522 1.074 1.175 1.404 4.146 3.984 8.285 15.468 10.651 10.737 1.648 1.052 963 15.816 8.246 17.853 80.192 79.132 83.351 118.344 104.240 122.593 5.311 -2.293 -7.928 31.690 703 13.373 33.298 5.150 24.506 1.608 4.447 11.133 6.919 2.154 3.205

12

Rekening 2024 9.806 13.073 22.757 9.978 57.741 19.113 132.469 1.503 9.735 15.248 1.299 19.518 86.992 134.295 1.826 14.002 16.483 2.481 4.307

Saldo 2024 194 2.420 -247 -245 -1.524 -2.544 -1.947 99 1.450 4.511 337 1.666 3.640 11.702 9.755 -629 -8.024 -8.653 1.102

Bedragen x € 1.000

Structureel resultaat Resultaat Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Saldo resultaat Incidentele baten en lasten Incidentele baten en lasten Incidentele toevoegingen en onttrekkingen reserves Af: saldo incidentele baten en lasten Structureel resultaat

Begroting na wijziging 2024

Rekening 2024

-7.928 11.133 3.205

1.826 2.481 4.307

-6.962 9.473 2.511

-1.446 820 -626

694

4.933

Structureel resultaat 2024 Er is sprake van een structureel evenwicht als structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Incidentele baten en lasten beïnvloeden het structureel en reële begrotingsoverwicht. Pas na eliminatie van deze baten en lasten ontstaat het structureel begrotingssaldo. Bovenstaande tabel laat voor 2024 een structureel resultaat zien van € 4,9 miljoen postitief. Een specificatie van de incidentele baten en lasten per programma wordt gegeven in de bijlage “Staat van incidentele baten en lasten”.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

13

Grondslagen voor waardering & resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het BBV en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin de gemeenteraad de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie heeft vastgesteld.

Algemene grondslagen bij het opstellen van de jaarrekening. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelijke. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume treffen we geen voorziening. De referentieperiode is dezelfde als die van een meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van schokeffecten dient wel een verplichting opgenomen te worden. De algemene uitkering is opgenomen conform de best mogelijke schatting gebaseerd op basis van de laatst beschikbare informatie. Ten aanzien van het component aangaande de accresmededeling wordt deze opgenomen conform de in verslagjaar laatst gepubliceerde accresmededeling. Doorgaans is deze accresmededeling opgenomen in de septembercirculaire. De gevolgen van het bijgestelde accres zoals opgenomen in de meicirculaire van het verslagjaar t+1 worden verantwoord in de jaarrekening van het op het verslagjaar volgend boekjaar. BALANS De balans vormt een vast onderdeel van de jaarrekening.

De balans is vooral van betekenis omdat zij, samen met de toelichting daarop, op systematische wijze informatie verschaft over de samenstelling van de bezittingen, het vermogen en de schulden aan het eind van het dienstjaar en over de ontwikkelingen daarvan. De balans vormt daarmee het sluitstuk van de financiële administratie. 14

Vaste activa Het BVV kent de volgende soorten materiële vaste activa: - MVA met een economisch nut; - MVA met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven; en - MVA in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. De vraag of de investering geheel kan worden terugverdiend is niet relevant voor de classificatie. Materiële vaste activa Afschrijving van de materiële vaste activa vindt plaats op basis van de verwachtte toekomstige gebruiksduur, waarbij rekening gehouden wordt met mogelijk duurzame waardeverminderingen. Afschrijvingen vinden lineair plaats rekening houdend met een mogelijke restwaarde. Op gronden wordt niet afgeschreven. In erfpacht uitgegeven gronden zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (i.c. de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen). Overige investeringen met economisch nut zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingprijs (artikel 63, lid 1 BBV). Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Voor de gehanteerde afschrijvingstermijnen verwijzen we naar de Nota waardering en afschrijving vaste activa 2022. Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut zijn infrastructurele werken in de openbare ruimte zoals wegen, pleinen, bruggen, viaducten en parken die, conform de door de gemeenteraad vastgestelde beleidsnota, worden geactiveerd en afgeschreven. De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal onderdeel van het werk beschouwd (en dus ook afgeschreven). Voor zover in voorkomende gevallen een snellere budgettaire dekking mogelijk is, wordt op dergelijke activa overigens (resultaatafhankelijk) extra afgeschreven. Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa zijn, evenals materiële vaste activa, niet financieel van aard. Ze zijn niet tastbaar, in tegenstelling tot materiële vaste activa. De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Op basis van het BBV dienen dit soort activa in een zo kort mogelijk tijdsbestek te worden afgeschreven. Kosten van onderzoek en ontwikkeling worden ten laste van de exploitatie gebracht tenzij vast staat dat de investering doorgaat.

In dat geval wordt een voorbereidingskrediet gevraagd en worden deze kosten als onderdeel aan de toekomstige investering toegevoegd. Afsluitkosten van opgenomen geldleningen worden afgeschreven in de looptijd van de betrokken geldlening.

15

Bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. Deze bijdragen worden alleen geactiveerd als deze bijdrage kan worden teruggevorderd als deze derde in gebreke blijft. Financiële vaste activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd van langer dan één jaar worden onder de financiële vaste activa opgenomen. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar behoren tot de vlottende activa. Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, leningen u/g en overige uitzettingen zijn, tenzij anders is vermeld, opgenomen tegen nominale waarde. Voor zover nodig is er een voorziening voor verwachte oninbaarheid op het betreffende actief in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV's en BV's zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen duurzaam lager blijkt dan de verkrijgingsprijs zal er een afwaardering plaatsvinden.

dan de verkrijgingsprijs, vindt waardering plaats tegen deze lagere marktwaarde. De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie (BIE) zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouwen woonrijp-maken), alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Tussentijds gerealiseerde resultaten worden als zodanig afzonderlijk gepresenteerd bij de toelichting op het overzicht van baten en lasten. In de vastgestelde nota Grondbeleid 2015 zijn de richtlijnen bij (tussentijdse) winstneming voor grondexploitaties door de gemeenteraad vastgesteld. De belangrijkste richtlijn heeft betrekking op het tijdstip van winstneming. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode. Er wordt een voorziening gevormd voor grondexploitatieplannen die naar verwachting verliesgevend zullen gaan sluiten.

Vlottende activa Onder de vlottende activa worden afzonderlijk opgenomen de voorraden, de uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar, de liquide middelen en de overlopende activa.

Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich met name voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan vervaardiging kunnen worden toegerekend.

Voorraden De grond- en hulpstoffen zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsof vervaardigingsprijs, worden vermeerderd met de toegerekende algemene beheerskosten (inclusief rente) en verminderd met de gerealiseerde verkopen. Indien de marktwaarde lager is

Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

16

Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste Passiva In de door de raad, in 2023, vastgestelde geactualiseerde beleidsnota Reserves en voorzieningen wordt het kaderstellend beleid voor de reserves en voorzieningen weergegeven.

Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente-typische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Eigen Vermogen De reserves zijn onderverdeeld in de algemene reserve, reserve grondexploitatie en bestemmingsreserves. Volgens artikel 19 BBV bevat de toelichting op het overzicht van baten en lasten een overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves

Overlopende passiva De overlopende passiva omvatten de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen maar nog niet bestede voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren.

Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. Hierbij zijn de volgende grondslagen gehanteerd: - Rekenrente: 2.325%. - Sterftetabel: GBM/GBV 2017/2022 met leeftijdsterugstelling.

Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen.

De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. In de paragraaf “onderhoud kapitaalgoederen” die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid ter zake nader uiteengezet.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Grondslagen voor Resultaatbepaling De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate verantwoord op het moment waarop het dividend betaalbaar is gesteld.

17

In de toelichting ‘overzicht van baten en lasten’ wordt per programma een analyse geven van de afwijkingen (tussen begroting na wijziging en rekening) op de lasten/baten en mutaties in reserves. Resultaatbestemming De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zijn betrekking hebben. Baten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Algemene grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dat betekent dat: - De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art.

17 Financiële-verhoudingswet; - De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: o Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 23 april 2024 door de raad is vastgesteld; o Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

-

deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld. o Ten aanzien van het M&O criterium wordt gebruik gemaakt van de frauderisicoanalyse. Binnen de gemeente is er op dit moment geen nota M&O beleid. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: o Een verantwoordingsgrens van 3% (zijnde € 4.394.134) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o Een rapporteringstolerantie van 3,3% van de verantwoordingsgrens (zijnde € 145.006) is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.

18

Toelichting op de balans Activa Vaste Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal

2023 11.871.100 108.099.028 8.030.247 128.000.375

2024 11.816.666 109.345.374 6.846.820 128.008.860

Vaste activa zijn bezittingen die voor een periode van langer dan één jaar vastgelegd zijn en waarbij geen grote waardeveranderingen verwacht worden. De regels met betrekking tot activering en waardering zijn vastgelegd in het BBV en in de door de raad vastgestelde nota waardering en afschrijving vaste activa 2022. Voor een uitgebreide toelichting en de gehanteerde afschrijvingstermijnen verwijzen we naar deze nota. Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa Kosten onderzoek en ontwikkeling voor bepaald actief Bijdrage van activa in eigedom van derden Totaal Verloopoverzicht immateriële vaste activa Kosten onderzoek en ontwikkeling voor bepaald actief Bijdrage van activa in eigedom van derden

2023 1.193.007 10.678.093 11.871.100 Boekwaarde 1-1-2024 1.193.007 10.678.093 11.871.100

2024 1.528.404 10.288.262 11.816.666

Investeringen Desinvesteringen

Afschrijvingen

363.636 363.636

24.369 389.831 414.200

-

Bijdragen van derden 3.870 3.870

Afwaarderingen

-

Boekwaarde 31-12-2024 1.528.404 10.288.262 11.816.666

Kosten van onderzoek en ontwikkeling Betreft kredieten voor onderzoek & stimulering ontwikkeling centrum Goor, Masterplan uitvoeringsprogramma centrum Goor, voorbereidingskosten TSB terrein en De Esch gebied 3 en overige verspreide gronden.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

19

Bijdrage aan activa in eigendom van derden Betreft bijdrage in investeringen van diverse sportaccommodaties, openbare basisscholen, buurtschapscentra en kunst- en cultuuraccommodaties. Materiële vaste activa Materiële vaste activa - Investeringen met een economisch nut - Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden gegeven - Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut Totaal

2023 55.715.054 39.944.137

2024 56.906.779 39.313.704

12.439.837

13.124.891

108.099.028

109.345.374

Materiële vaste activa kan worden onderscheiden in: MVA met een economisch nut; MVA met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven MVA in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Investeringen met een economisch nut zijn alle investeringen die bijdragen aan de mogelijkheid middelen te verwerven (bijvoorbeeld door de kosten ervan in tarieven te verwerken zoals het rioolrecht) en/of die verhandelbaar zijn. Het gaat hierbij nadrukkelijk om de mogelijkheid middelen te verwerven. Alle investeringen die niet aangemerkt worden als investeringen met economisch nut zijn investeringen met maatschappelijk nut.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

20

Verloopoverzicht materiële vaste activa

Boekwaarde 1-1-2024

Investeringen met een economisch nut Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige matriële vaste activa

55.715.054 11.538.774 37.954.279 4.962.870 387.865 871.266

4.022.502 1.514.298 219.152 877.850 1.286.928 124.274

Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden geheven Grond-, weg- en waterbouwkundig werken Gronden uitgegeven in erfpacht

39.944.137 38.573.745 1.370.392

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, vóór 2017 geactiveerd Gronden en terreinen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

5.771.508 38.670 5.732.838

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, vanaf 2017 geactiveerd Gronden en terreinen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

6.668.329 68.438 6.599.891 108.099.028

Investeringen Desinvesteringen

Afwaarderingen

Boekwaarde 31-12-2024

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

659.751 466.235 193.516

1.938.264 153.535 1.113.017 460.764 33.169 177.779

232.762 12.405 48.696 158.084 13.239 338

-

56.906.779 12.420.897 36.818.202 5.221.872 1.628.385 817.423

995.437 995.437

-

1.528.622 1.528.622

97.248 97.248

-

39.313.704 37.943.312 1.370.392

-

-

202.341

-

-

5.569.167 38.670 5.530.497 7.555.724 68.438 7.487.286 109.345.374

202.341 2.912.806

-

228.546

1.796.865

-

2.912.806 7.930.745

659.751

228.546 3.897.773

1.796.865 2.126.875

-

Desinvesteringen Betreffen afboekingen activa locaties Toonladder / de Reiger en Kerkegaarden. De kosten zijn ingebracht in de nieuwe grondexploitaties. Gronden en terreinen Betreft met name gronden ten behoeve van sportterreinen, scholen, zwembad Markelo, gemeentehuis, bibliotheek, Reggehof, gronddepot de Bree en overige MVA gronden. Bedrijfsgebouwen Betreft voornamelijk scholen en gebouwen ten behoeve van sport, cultuur en multifunctionele accommodaties. Daarnaast gebouwen voor huisvesting van het gemeentelijk apparaat. Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Betreft investeringen reconstructie en aanleg wegen, ledarmaturen, lichtmasten, rioleringsprojecten, vervanging bruggen en aanleg kunstgrasvelden. Daarnaast krediet revitalisering Haven, herstel Boven-Regge en het voorbereidingskrediet voor het Spoorpark Goor.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

21

Machines, apparaten en installaties Betreft investeringen t.b.v. noodstroominstallatie voor het gemeentehuis, vergadersysteem raadzaal, installaties Reggehof, zonnepanelen op het gemeentehuis, politiebureau en de Reggehof en de beregeningsinstallaties voor sportvelden. Overige materiële activa Betreft inrichting diverse schoolgebouwen, aanschaf digitale infoborden en investeringen hardware, software en telefonie. Gronden uitgegeven in erfpacht Betreft erfpacht gronden Delden Oost, de Marke III te Hengevelde, Hemmelweg te Markelo en Heeckeren 1a te Goor. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen staan in het onderstaande overzicht: Belangrijkste investeringen 2024 Investeringen met een economisch nut

Vermeerderingen 4.022.502

Gronden en terreinen - Renovatie sportvelden - Aankoop Mossendam 8-8a Goor - Diverse aankopen TSB terrein - Diverse aankopen verspreide gronden

1.514.298 68.921 320.985 827.383 297.009

Bedrijfsgebouwen - IKC Delden - Verbouw bergingen Zwembad de Vijf Heuvels - Coberco Markelo - Verbouw/uitbreiding werf Markelo

219.152 38.758 113.133 60.319 6.942

Grond, weg- en waterbouwkundige werken - Vervangen toplaag diverse kunstgrasvelden Overige matriële vaste activa - Investeringen raadzaal - Installaties Reggehof / Gemeentehuis / Grotestraat 86

877.850 877.850 1.286.928 126.776 1.160.152

Overige matriële vaste activa - Meubilair hybride werken - Vervanging hardware 2024

124.274 29.469 94.805

Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden geheven

995.437

Grond-, weg- en waterbouwkundig werken - Diverse rioolprojecten

995.437 995.437

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

22

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut

2.912.806

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken - Diverse wegenprojecten - Parkeervoorziening de Vijf Heuvels - Vervangingsinvesteringen meubilair - NABO's - Herinrichting Roerdompstraat/v.Kollaan - Ledarmaturen en lichtmasten - Vervangingsinvesteringen groen Totaal

2.912.806 1.204.542 98.690 37.085 1.057.729 123.234 213.353 178.173 7.930.745

Begrotingsrechtmatigheid kredieten De uitgaven passen binnen het beleid en binnen het doel waarvoor het krediet beschikbaar is. Op het niveau van deelkredieten binnen raamkredieten (riolering, wegen) komen over- en onderschrijdingen voor die niet leiden tot overschrijdingen op de raamkredieten. In totaal is de begrotingsonrechtmatigheid € 69.676 voor een vijftal investeringsprojecten. Deze worden nader toegelicht in de bijlage kredietenoverzicht. Financiële vaste activa Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Totaal Verloopoverzicht financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen

2023 1.532.398 1.403.998 5.093.851 8.030.247 Boekwaarde 1-1-2024 1.532.398 1.403.998 5.093.851 8.030.247

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

2024 541.897 1.403.998 4.900.925 6.846.820

Investeringen Desinvesteringen

Afschrijvingen/ aflossingen

Waardevermindering

990.501 57.524 57.524

990.501

23

250.450 250.450

-

Boekwaarde 31-12-2024 541.897 1.403.998 4.900.925 6.846.820

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Dit betreffen geactiveerde deelnemingen in nutsbedrijven, Twente Milieu en BNG Bank. De desinvestering betreft de afboeking van de deelneming in CV Zenkeldamshoek. Overige langlopende leningen Een uitsplitsing van de overige langlopende leningen staan in het onderstaand overzicht. Verstrekte langlopende leningen Rentedragend Enexis IKC Erve Hooyerink IKC Stedeke IKC's Delden en Markelo Energiecoöperatie Hof van Twente Energiefonds Hof van Twente St. Beheer Registergoederen St. Beheer Registergoederen St. Beheer Registergoederen Hypothecaire geldleningen ambt. Renteloos St. stim.fonds volkshuisv. Ned.gem.

Oorspr. Bedrag 5.412.616 1.403.998 600.000 331.000 665.000 327.103 50.000 588.172 453.780 680.000 313.563 1.086.071 1.086.071 6.498.687

Rente Laatste jaar Boekwaarde % aflossing 1-1-2024 4.810.400 1,42% n.v.t. 1.403.998 1,74% 2055 546.855 1,74% 2055 284.271 0,91% 2035 539.128 0,97% 2037 305.296 div. div. 626.048 3,00% 2027 235.439 1,56% 2050 121.008 1,66% 2042 646.000 div. div. 102.357 1.687.449 n.v.t. n.v.t. 1.687.449 6.497.849

Uitgezet 2024 9.104

9.104

48.420 48.420 57.524

Aflossing Boekwaarde 2024 31-12-2024 250.450 4.569.055 1.403.998 17.715 529.140 15.576 268.694 42.722 496.406 21.807 283.489 72.687 562.465 18.382 217.057 15.126 105.882 34.000 612.000 12.433 89.924 1.735.869 1.735.869 250.450 6.304.923

Vlottende Activa Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal

2023 -1.443.969 39.105.758 99.689 7.365.005 45.126.483

2024 1.015.879 43.364.732 464.151 4.812.579 49.657.341

Vlottende activa zijn bezittingen die binnen één jaar afgestoten worden of bezittingen waarvan de waarde sterk nog sterk fluctueert. Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

24

Voorraden Voorraden Onderhanden werk: - Gronden die in exploitatie zijn genomen Totaal

2023

2024

-1.443.969 -1.443.969

1.015.879 1.015.879

De voorraden hebben betrekking op onderhanden werken m.b.t. de grondexploitaties. Verloopoverzicht in exploitatie genomen gronden

Complex Bentelo Buiten - Ambt Delden Complex Hemmelweg volkstuinen - Markelo Complex Hemmelweg - Markelo Complex De Marke III - Hengevelde Complex Kerkegaarden - Diepenheim Complex Toonladder Complex Zenkeldamshoek (bedr.terrein)

Boekwaarde 1-1-2024

Investeringen

Opbrengsten

-503.945 127.212 -46.379 -931.805 -89.052 -1.443.969

399.785 75.813 5.652 46.810 233.773 1.051.500 987.455 2.800.789

343.073 379.473 722.546

Mutatie verliesvoorziening grondexploitaties

Resultaat

48.000 13.000 40.727 284.000 4.122

4.122

385.727

Boekwaarde 31-12-2024 (Incl. voorz.) -56.159 -127.048 -980.468 140.599 1.051.500 987.455 1.015.879

Voorziening toekomstige verliezen grondexploitaties Aan grondexploitaties zijn financiële risico’s verbonden. Indien tekorten worden voorzien op gronden die in exploitatie zijn genomen, dan wordt hiervoor een voorziening opgenomen. Voor het plan Kerkegaarden is een voorziening getroffen. Complex Complex Kerkegaarden - Diepenheim

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Voorziening 1-1-2024 123.357 123.357

Bijstelling 4.122 4.122

25

Voorziening 31-12-2024 127.479 127.479

Onderbouwing begroot eindresultaat

Complex Bentelo Buiten - Ambt Delden Complex Hemmelweg volkstuinen - Markelo Complex Hemmelweg - Markelo Complex De Marke III - Hengevelde Complex Kerkegaarden - Diepenheim Complex Toonladder Complex Zenkeldamshoek (bedr.terrein)

Nog te maken Nog te realiseren kosten opbrengsten 52.721 386.916 1.462.360 105.785 1.198.600 565.799 3.772.180

325.854 794.535 246.384 2.339.596 1.873.254 5.579.623

Uitgangspunten doorrekening grondexploitaties De geldende parameters zijn: Rente 1,12% Kostenstijging (GWW) 12% Opbrengstenstijging 4% Discontovoet 2%

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

26

Begroot eindresultaat 20.322 71.594 351.701 1.482.091 89.496 320.000 2.335.204

Reeds Nog te realiseren gerealiseerd resultaat t/m 2024 20.322 13.000 58.594 351.701 1.172.000 310.091 89.496 320.000 1.557.023 778.181

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Debiteuren BTW Compensatiefonds (BCF) / tussenrekeningen BTW Overig vorderingen Debiteuren algemeen Voorziening debiteuren algemeen Debiteuren belastingen Voorziening debiteuren belastingen Debiteuren BBZ / W&I Voorziening debiteuren BBZ / W&I Overige RC verhouding met het Rijk RC verhoudingen met niet financiële instellingen Totaal

2023 7.596.373 1.028.120 6.568.253 1.845.992 785.416 -133.470 843.751 -45.528 1.599.848 -1.220.240 16.215 29.564.913 98.480 39.105.758

2024 8.756.835 612.367 8.144.468 3.692.370 755.509 -106.951 2.667.542 -33.362 1.439.259 -1.035.492 5.865 30.785.246 130.281 43.364.732

Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen Betreft rekening-courant verhouding met de ROZ Hengelo. Uitzettingen in 's Rijks schatkist Met de gewijzigde wet Fido beoogt de wetgever een bijdrage te leveren aan de vereiste daling van de EMU-schuld voor de Nederlandse overheid door de overtollige liquiditeiten van decentrale overheden voortaan zoveel mogelijk te bundelen binnen de overheidssfeer. Deze consolidatie van schuldverhoudingen tussen overheden onderling kan in de eerste plaats worden bereikt door middel van verplicht schatkistbankieren. In de tweede plaats kan consolidatie worden bereikt doordat decentrale overheden hun overtollige middelen gebruiken om onderling leningen te verstrekken. Dit heeft eenzelfde effect op de EMU-schuld als het aanhouden van overtollige middelen in de schatkist. Voor 2024 is het drempelbedrag vastgesteld op € 2.130.660. Uitzettingen in 's Rijks schatkist Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Dagen in kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Drempelbedrag schatkistbankieren Ruimte ten opzichte van drempelbedrag

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Bedragen x € 1.000

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

17.320 91 190 2.131 1.941

21.034 91 231 2.131 1.900

23.554 92 256 2.131 1.875

16.547 92 180 2.131 1.951

27

Liquide middelen Liquide middelen Kassaldi Banksaldi (positief) BNG Bank Rabobank Totaal

2023 17.266 82.423 71.581 10.842 99.689

2024 37.320 426.831 399.703 27.128 464.151

2023 3.047.570

2024 1.553.999

3.812.142 505.293 7.365.005

2.707.161 551.419 4.812.579

Overlopende activa Overlopende activa Nog te ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen voor specifieke uitkeringen Overige nog te ontvangen bedragen Vooruitbetaalde bedragen Totaal

Overlopende activa Dit zijn de nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen. Verloopoverzicht nog te ontvangen bedragen van overheidslichamen voor specifieke uitkeringen EU Interreg Dural Het Rijk Sisa regeling Oekraïne 2022 / 2023 Voorfinanciering BBZ Rente schatkist Q4 Kosten OSA Toeslagenproblematiek Overig Overige Nederlandse overheidslichamen Leader Plattelandsontwikkeling Projectbureau asbestsanering Urenafrekening ODT Twente Overig Totaal

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Boekwaarde 1-1-2024 1.114.823 760.782 15.000 297.806 41.235 1.932.747 162.557 1.733.774 36.416 3.047.570

28

Toevoegingen

Ontvangen

7.629 7.629 822.467

1.114.823 760.782 15.000 297.806

7.500 274.475 466.308 74.184 723.903 142.294 274.557 273.467 33.585 1.553.999

41.235 1.932.747 162.557 1.733.774 36.416 3.047.570

Boekwaarde 31-12-2024 7.629 7.629 822.467 7.500 274.475 466.308 74.184 723.903 142.294 274.557 273.467 33.585 1.553.999

Verloopoverzicht overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen Overige nog te ontvangen bedragen Wabo bouwleges Afvalstoffenheffing Reinigingsrechten Woonforensenbelasting Toeristenbelasting Rioolrecht grootverbruikers Lijkbezorgingsrechten 2024 Overig Vooruitbetaalde bedragen Vooruitbetaald SPUK lokale aanpak isolatie Vooruitbetaalde crediteuren Totaal

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

Boekwaarde 1-1-2024 3.812.142 1.371.500 1.633.000 75.000 91.897 437.000 28.500 175.245 505.293 505.293 4.317.435

29

Toevoegingen

Ontvangen

2.654.703 286.000 1.660.000 64.000 98.422 485.381 28.500 32.400 475.216 168.007 307.209 3.129.919

3.759.684 1.371.500 1.633.000 75.000 91.897 437.000 28.500 122.787 429.090 429.090 4.188.774

Boekwaarde 31-12-2024 2.707.161 286.000 1.660.000 64.000 98.422 485.381 28.500 32.400 52.458 551.419 168.007 383.412 3.258.580

Passiva De passiva laten zien hoe de gemeente de bezittingen gefinancierd heeft. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen vreemd vermogen en eigen vermogen. De algemene reserve en bestemmingsreserves behoren tot het eigen vermogen van de gemeente, terwijl de voorzieningen tot het vreemd vermogen behoren. In 2024 is het totale eigen vermogen (incl. resultaat voor bestemming) toegenomen met € 1,8 miljoen en de stand van de voorzieningen met € 1,4 miljoen toegenomen. Vaste passiva De vaste passiva van de gemeente hebben een looptijd van meer dan één jaar. Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden >1 jaar Totaal

2023 101.873.648 6.345.697 46.223.590 154.442.935

2024 103.699.890 7.749.787 43.769.970 155.219.647

2023 12.375.657 82.578.786 6.919.205 101.873.648

2024 18.648.667 80.744.419 4.306.804 103.699.890

Reserves Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Resultaat voor bestemming Totaal

Reserves (vermogensbestanddelen) zijn onderdeel van het eigen vermogen van de gemeente. Ze worden onderscheiden in vrije, algemene reserves en bestemmingsreserves. Dit onderscheid houdt direct verband met de daaraan verbonden functie. Bestemmingsreserves, waaronder de afschrijvingsreserves, zijn door de gemeenteraad reeds bestemd om specifieke lasten te dekken. Algemene reserves daarentegen kunnen in principe nog vrij worden bestemd en besteed. In onderstaande tabel is het verloop van de reserves weergegeven.

Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

30

Algemene Reserve De raad heeft als beleidsregel vastgesteld dat de verhouding tussen de vrije ruimte in de algemene reserve en reserve majeure projecten minimaal even groot moet zijn (minimale ratio 1,0 tot 1,4) als het totaal van de berekende risico's. Ook voor het weerstandsvermogen voor de grondexploitaties is de bandbreedte van 1,0 tot 1,4 als minimum vastgelegd. In 2024 zijn de totale risico’s (exclusief grondexploitatie) begroot op € 4,6 miljoen. Verloopoverzicht reserves

Boekwaarde 1-1-2024

Stortingen

Onttrekkingen

Algemene reserve Algemene reserve Grondexploitatie

12.375.657 11.065.621 1.310.036

7.521.933 7.136.206 385.727

1.248.923 809.190 439.733

Rekeningsaldo Rekeningsaldo te bestemmen

6.919.205 6.919.205

4.306.804 4.306.804

Bestemmingsreserves Reserve strategische personeelsplanning Reserve Biodiversiteit Egalisatiereserve Automatisering Reserve Majeure Projecten Reserve Vervanging kunstgrasvelden Reserve Sociaal Domein Reserve Onderhoud wegen Reserve Onderhoud Openbare Verlichting Reserve Duurzaamheid Reserve Economisch Sociaal Participatiefond (ESP) Reserve dekapitalisering uren wegen Reserve Integraal uitvoeringsplan asbestsanering Egalisatiereserve groot onderhoud zwembad Markelo Reserve herstructurering openbare ruimte Reserve Sportpark de Mors Delden Reserve Herontwikkeling TSB-terrein Reserve Themanotities Reserve OSA en urgente doelgroepen

32.950.857 747.670 277.751 408.903 5.827.082 687.980 401.807 429.373 12.979 468.342 210.239 3.268.654 68.764 531.387 2.044.348 2.599.433 8.372.791 6.593.354

3.291.086

Afschrijvingsreserves Totaal

49.627.929 101.873.648

3.189.222 18.309.045

111.226

6.649.039 605.314 257.541 408.903 2.459.000 352.723 20.000

Bestemming Vermindering ter resultaat vorig dekking boekjaar kapitaallasten -

6.919.205 6.919.205 -

-

18.648.667 17.392.637 1.256.030

-

4.306.804 4.306.804

-

29.592.904 142.356 20.210 3.368.082 446.483 381.807 481.839 19.147 466.333 161.239 3.184.103 287.614 1.987.560 2.706.143 6.349.180 9.590.808

52.466 23.230

12.979 4.083 2.009 49.000 84.551 68.764 243.773 56.788

106.710 2.023.611 2.997.454 21.317 7.919.279

6.919.205

Boekwaarde 31-12-2024

1.644.319 1.644.319

51.151.515 103.699.890

Een nader gedetailleerde specificatie; doel reserve, stortingen en/of onttrekkingen per reserve, wordt gegeven in de bijlage "Staat van Reserves". Jaarrekening 2024 | Koers houden in onzekere tijden

31

Voorzieningen Zodra het niet meer mogelijk is om een bestemming te veranderen is er sprake van een voorziening. Bij een voorziening gaat het om een kwantificeerbare toekomstige verplichting of risico waarvoor noodzakelijkerwijs gereserveerd dient te worden. De middelen dienen daaraan te worden besteed. In artikel 43 en 44 van de BBV is de onderverdeling naar - en het onderscheid tussen - de reserves en voorzieningen nader gespecificeerd. Aan voorzieningen mag geen rente worden toegevoegd (artikel 45 BBV); zij moeten immers naar beste inschatting kostendekkend zijn voor verplichtingen of risico's waarvoor ze zijn ingesteld. Als een voorziening is gebaseerd op de contante waarde of op basis van specifieke regelgeving, is een rentetoevoeging als indexering toegestaan. Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Onderhoudsegalisatievoorziening Door derden beklemde gelden met specifiek bestedingsdoel Totaal

Verloopoverzicht voorzieningen

2023 2.965.879 1.657.506 1.722.312 6.345.697

2024 3.391.235 1.534.711 2.823.841 7.749.787

Boekwaarde 1-1-2024

Stortingen

Vrijval t.g.v. exploitatie

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorziening Wethouderspensioenen Voorziening Verlofsparen Voorziening RVU Voorziening tekort complex Kerkegaarden

2.965.879 2.775.621 66.901 123.357

579.923 497.500 54.286 24.015 4.122

154.567 149.516

Onderhoudsegalisatievoorziening Voorziening grootonderhoud gebouwen

1.657.506 1.657.506

408.599 408.599

Door derden beklemde gelden met specifiek bestedingsdoel Voorziening Riolering Voorziening Afval Totaal