GEWIJZIGD Ontwerp Omgevingsvisie Hof van Twente.pdf

Panorama Stokkumerweg Markelo

Het landschap is een belangrijk onderdeel van de herkenbaarheid van Markelo. Daarom zouden groen en de groene wandelwegen behouden moeten worden. In het kader van leefbaarheid lijkt één onderwerp leidend te zijn: verbind de jeugd met Markelo. Dit hangt volgens de Markeloërs samen met zowel het woning- als voorzieningenaanbod. Voor wat betreft wonen is er een duidelijke wens: meer woningen voor Markelose starters/jongeren en senioren. Een voorkeur voor Markeloërs bij woningtoewijzing zou hier aan bij kunnen dragen.

80

| Thema's

|

Markeloërs vinden ontmoetingsplekken voor jongeren belangrijk: zo gaan ze niet rondzwerven en kunnen ze zich op een veilige plek vermaken. Dit houdt ook verband met het – volgens de Markeloërs – beperkte aantal sport- en speelvoorzieningen in het dorp.

Molen van Buursink Markelo

Ook in het kader van mobiliteit komen duidelijke wensen naar voren. Zo is een groot deel van de inwoners vóór het behoud van de mountainbikeroute. Niet alle inwoners zijn het echter eens over de rondweg door Markelo. Voorstanders geven aan het gevaarlijk te vinden dat zoveel verkeer door het centrum loopt en een deel van de inwoners is daarom ook voor een autoluw centrum. Tegenstanders zien juist vanuit ondernemersperspectief voordelen van het verkeer door het centrum. Als dit echter uiteindelijk leidt tot ‘verkeersinfarcten’ in het centrum, kan dit juist negatief uitpakken voor ondernemers. Als middenweg wordt daarom ook geopperd om enkel vrachtwagens te weren uit het centrum. Wat betreft het verduurzamen van het dorp zijn de meningen verdeeld. Een deel van de inwoners geeft aan liever geen windmolens of zonnepanelen in veldopstelling te zien. Een weliswaar kleiner deel van de inwoners vindt dat Markelo wel ruimte moet maken voor windmolens. Zon-op-dak wordt daarnaast als een goed alternatief voor zon-op-land gezien. Verder worden ook thermiek energie uit de Domelaar, bio-energie in samenwerking met boeren en kleinschalige kernenergie als alternatieve duurzame energiebronnen gezien. Op het gebied van ondernemen zijn veel inwoners van mening dat het beter zou zijn als de veevoederfabriek, maar ook andere bedrijven uit het centrum van Markelo zou vertrekken.

Bijvoorbeeld naar een bedrijventerrein langs de Holterweg. Ook vindt een groot deel van de inwoners dat het centrum aantrekkelijker gemaakt moet worden, door het Kaasplein op een andere manier in te richten of door het herinrichten/behouden van een winkelstraat. Daarom zetten we in Markelo in op:

|

Thema's |

81

• Het bouwen van woningen, met specifieke aandacht voor betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. We benutten de mogelijkheden voor inbreidingslocaties. Wanneer er onvoldoende ruimte is, wordt ook gekeken naar uitbreidingslocaties. • Het onderzoeken van de mogelijkheden van een nieuwe MFA. • Het versterken van het centrum door o.a. het aantrekkelijker maken van het winkelaanbod. • Het verplaatsen van het grootschalig bedrijf ABZ uit het dorpshart. • Het behouden en versterken van een groene en recreatieve omgeving. • Het verduurzamen van woningen en bedrijven, lokale initiatieven op het gebied van duurzaamheid worden waar mogelijk gestimuleerd. • Het bieden van ruimte voor lokaalgebonden bedrijven. • Het uitbreiden van het bedrijventerrein aan het Twentekanaal. • We onderzoeken de mogelijkheden voor een toekomstig bedrijventerrein.

Herfst op de Borkeld

Het Beaufort Markelo

82

| Thema's

|

MARKELO Leefbaar Hof van Twente

Herkenbaar Hof van Twente

Ondernemend Hof van Twente Duurzaam Hof van Twente

Snelle aansluiting op de A1

Markelo lokaal

De vijf heuvels

Groene wadi’s in nieuwe wijken

Multifunctioneel kindcentrum

Machtig Mooi Markelo Zoemt

Busverbinding

Afhandeling vrachtverkeer Erfgoed

Industrie gemoderniseerd

Buitengebied We zijn trots op ons agrarisch landschap, onze landgoederen, onze bossen en onze groene omgeving. Ook landschapselementen horen daarbij, zoals houtwallen en singels, poelen en vennen, boomgaarden, landgoederen en kastelen. Ons landschap is een belangrijke drager voor cultuurhistorie en recreatie en toerisme en is daarbij belangrijk voor het woongenot van onze inwoners en bezoekers. Daarom hanteren we een gebiedsgerichte aanpak. Dit betekent dat we per gebied beoordelen wat het nodig heeft en we maken een aanpak die past bij de kenmerken van een gebied. Elk gebied is namelijk anders. In plannen voor het buitengebied volgen we de nationale beleidslijn om bodem en water sturend te maken. Hof van Twente beschikt over een groot buitengebied met verschillende functies. Functies als landbouw, recreatie, wonen en natuur wisselen af en hebben schijnbaar willekeurig een plek gevonden in het kleinschalige landschap. Kenmerkend voor het buitengebied zijn de ensembles van grote eenheden natuur en cultuurhistorie (bos, landgoederen, stuwwallen, kampen en essen, etc.) en het half open landbouwgebied met verspreide landschapselementen, zoals singels en solitaire bomen. Ook de open glooiende escomplexen en de grootschalige broekontginningen met broekbos zijn kenmerkend voor het buitengebied in Hof van Twente.

Naast de grote eenheden landbouw zijn er smalle beken met maten en singels te vinden en rondom Markelo ook een reliëf van stuwwal en “bergen”.

Langs de Regge Diepenheim_Foto: H. Schoolderman

In het buitengebied worden veel activiteiten ondernomen. Met haar grote buitengebied huisvest de gemeente een agrarische sector die van oudsher een prominente rol speelt in het beheer van het landschap. In voorgaande decennia hebben deze bedrijven overal een schaalvergroting doorgemaakt. Daarbij is het accent van traditioneel gemengde bedrijven verschoven naar de gespecialiseerde veehouderij. Voor een deel streven we naar kringlooplandbouw/natuur inclusieve landbouw, waarbij landbouw en natuur in balans zijn op het terrein van voer, mest, bodem, dierenwelzijn en innovaties. En voor een deel zoeken we naar nieuwe verdienmodellen voor de agrarische sector. Je kan hierbij denken aan stikstofbinding, CO2-registratie, recreatie, en de mogelijkheid om vrijkomend methaan op te slaan en te gebruiken voor aardgas of biogas (monomestvergisting). We bieden de agrarische sector ruimte om door te ontwikkelen passend binnen het gebied.

|

Thema's |

83

Bentelo buitengebied

Naast de productiefunctie is het buitengebied een sterke groene drager waar natuur, landschap en landgoederen een belangrijke plek innemen. Recreatie en toerisme gebruiken het buitengebied en zorgen voor een economische impuls. We stimuleren natuurontwikkeling, de aanplant van bomen en het herstel van landschapselementen. We willen de bodemgezondheid en biodiversiteit op orde hebben en we benutten het vermogen van de bodem om CO2 vast te leggen. Door het versterken van de groen & blauwe dooradering herstellen we verbindingen tussen grotere natuurgebieden en kleinschalige elementen. Het beheer en onderhoud borgen we door langjarige afspraken. Een doel is dat de grondwaterkwaliteit op orde is en door het slim vasthouden van water zijn natuur en landbouwpercelen meer droogte-bestendig. We willen ons buitengebied ook inzetten voor duurzaamheid. We zetten in op de energietransitie door ons te focussen op meer zon-op-dak en kleine zonneparken in buurtschappen (<2 ha). Ook bieden we ruimte aan duurzaamheidsinitiatieven (daarvoor is draagvlak benodigd). We zetten in op een gebiedsgerichte aanpak om opgaven (ook ten behoeve van water/bodem) te halen. Verder bieden we bestaande recreatie de ruimte voor uitbreiding/innovatie. De inwoners van het landelijke gebied en buurtschappen hebben een sterke sociale en maatschappelijke binding met het gebied waar ze wonen.

Ze vormen hechte gemeenschappen waarbinnen een begrip als noaberschap een belangrijke functie vervult. Voor wonen is de variatie aan functies in het buitengebied waardevol doordat hierdoor allerhande voorzieningen en werkgelegenheid in het landelijk gebied worden geboden. De afwisseling draagt bij aan een prettige woon- en werkomgeving. Binnen de buurtschappen bestaat de wens om woningen voor jongeren te realiseren en andere maatregelen te nemen om de leefbaarheid in buurtschappen te bewaken. Onderdeel hiervan is dat we streven naar volledige dekking van glasvezel, waarbij we ook bij nieuwe ontwikkelingen aandacht hebben voor goede ontsluiting. We zien verder kansen om vrijkomende agrarische erven te herontwikkelen (voor wonen of werken).

84

| Thema's

|

Wat vinden de bewoners van het buitengebied? Volgens de bewoners in het buitengebied zijn het agrarisch karakter, het buitenleven in het groen en de rust en ruimte die daarmee gepaard gaan, zaken die het buitengebied typeren. Ook het noaberschap hier is heel belangrijk. Dat staat in het teken van elkaar helpen, er voor elkaar zijn: ‘Wat jij niet kunt, dat kan de buurman wel’. Men heeft het idee dat het vanzelfsprekende noaberschap bedreigd zou kunnen worden door nieuwe ontwikkelingen en een meer individualistische mentaliteit. De roep om respectvol en flexibel met elkaar om te blijven gaan is belangrijk. De bewoners geven eensgezind aan dat het landschap waardevol is en ze steunen plannen om dit waardevol te houden. Daar is echter wel meer voor nodig dan een aanduiding op kaart; in sommige gevallen zijn ook investeringen vanuit de gemeente benodigd. Verder noemen bewoners het belang van een goed samenspel tussen nieuwe ontwikkelingen, landbouw en natuur, omdat die elkaar tegen zouden kunnen werken. Gezamenlijk keuzes maken en in gesprek blijven met elkaar is daarom essentieel.

Markelose berg_Foto: E. Hammesfahr

Leefbaar kunnen wonen in het buitengebied. Dat is wat bewoners graag zien. Geen te dure huizen, maar woningen voor starters. In dit kader is het ook verstandig om leegstaande agrarische bebouwing goed te benutten. De bewoners geven ook aan dat het faciliteren van zorg (voor ouderen) in het buitengebied gewenst is.

|

Thema's |

85

In het buitengebied moet ook voldoende ruimte zijn voor lokaal ondernemerschap, maatwerk en kleine ondernemingen. Voedselproductie zou hierin meer centraal kunnen staan. In toenemende mate willen boeren ook nevenfuncties uitvoeren op de boerderij. Ze geven aan hiervoor perspectief nodig te hebben, en minder regels. Over recreatie zeggen inwoners dat er voldoende is en dat geen grootschalige recreatie gefaciliteerd zou moeten worden. Op het gebied van verduurzamen en energieopwekking geven de meeste bewoners aan dat eerst de mogelijkheden voor zon op dak optimaal benut moeten worden, daarna pas kijken naar windturbines. Ook zeggen ze dat gemeenten verder moeten kijken dan hun eigen grenzen, zodat windbeleid goed op elkaar afgestemd is. Verder wordt ook de aandacht voor innovatie, nieuwe vormen van energieopwekking genoemd. Daarom zetten we in het buitengebied in op : • Voldoende perspectief bieden voor de agrarische sector (bijvoorbeeld vanuit de gebiedsprocessen NPLG en PPLG). • Sociale cohesie in de buurtschappen. • Bouwen van passende woningen voor de buurtschappen. • Vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen gebruiken voor andere functies of slopen. • Het behouden en versterken van de historische buitenplaatsen, monumenten en karakteristieke gebouwen. • Het bieden van ruimte voor lokaalgebonden bedrijven.

• Het behouden en versterken van de Landschappelijke kenmerken en het versterken van de Biodiversiteit. • Het versterken van de mogelijkheden voor (verblijfs)recreatie.

Landgoed Warmelo

86

| Thema's

|

BUITENGEBIED Ontsluiting A1 A35 en spoor

A1

Biodiversiteit Buurtschappen

A35

Delden

Paasvuren Recreatie

Goor Markelo

Bentelo Twentekanaal

Diepenheim

Erfgoed

Hengevelde

Landbouwtranistie

Transformatie kerken