CConstaterende datHofvantwente
Koppel je AI →
Document · PDF

GEWIJZIGD Ontwerp Omgevingsvisie Hof van Twente.pdf

Gemeenteraad 16 december 2025, gemeente HofvantwenteBij agendapunt: 15: Vaststellen ontwerp Omgevingsvisie Hof van Twente19.816 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

42

| Thema's

|

De Hofte Hengevelde

We streven naar aantrekkelijke winkelgebieden. Concentratie kan daarbij een middel zijn om leegstand te voorkomen. We zoeken daarbij naar een balans tussen uitnodigend voor voetgangers, bereikbaarheid en ingepast parkeren met het oog voor kwaliteit van de openbare ruimte. Sporten is een manier om ons lichaam en onze geest fris en gezond te houden. Wij willen onze leefomgeving daarom zo uitnodigend mogelijk maken om te gaan sporten. Onder andere onze mooie sportvoorzieningen, zoals de multifunctionele accommodatie (MFA) dragen hieraan bij. We willen onze bestaande MFA’s behouden en indien nodig verbeteren / revitaliseren. Daarnaast vinden wij dat elke kern een MFA zou moeten hebben. Initiatieven voor nieuwe MFA’s ondersteunen we op basis van een goede onderbouwing. Wij willen hierin nadrukkelijk de jeugd uitnodigen om (meer) te gaan sporten.1

Sportzaal Diepenheim

Sportcomplex Bentelo

1

Uit actief Noaberschap; eigen woorden

|

Thema's |

43

De ontwikkelingen in het onderwijs en in onze samenleving, maar ook demografische ontwikkelingen vragen een andere kijk op de organisatie van onderwijs en hierop toegespitste huisvestingsvormen. Het onderwijs zal moeten anticiperen op hoe de omgeving zich ontwikkelt, zodat het voldoende draagvlak behoudt. We gaan voor onderwijsvoorzieningen die ook andere maatschappelijke doelen dienen. Hierdoor wordt op een brede manier gekeken naar de ontwikkeling van het kind, zowel binnen áls buiten school. Zo werken meerdere professionele partners samen. Op deze wijze ontstaat een sluitend netwerk van toegankelijke expertises, activiteiten en faciliteiten gericht op het tot ontwikkeling brengen van alle kinderen. Het concept van Brede Maatschappelijke Voorziening wordt primair gevormd door de basisscholen, inclusief voorschoolse educatie in de vorm van peuterspeelzaalwerk en / of kinderdagopvang. Zij vormen de ‘kern’, gericht op het realiseren van een doorlopende leerlijn van het kind. Deze educatieve kern vormt de basis voor een ‘Brede School’.

School Azelo

In 2040 is onze gemeente nog steeds bereikbaar en onze mobiliteit duurzaam en veilig "De mobiliteitsambitie van gemeente Hof van Twente is om een duurzame, veilige, bereikbare en leefbare gemeente te zijn, waar iedereen zich prettig en gemakkelijk kan verplaatsen".

Duurzaam Voor het verduurzamen van onze mobiliteit hanteren we in volgorde de 3 V's van duurzame mobiliteit: Verminderen We vermijden onnodige verplaatsingen door te kiezen voor bijvoorbeeld thuiswerken en door bewust stil te staan bij ons verplaatsingsgedrag. We verminderen het aantal kilometers door een goed locatiebeleid. Door functies op een logische plek te situeren, proberen we het aantal verplaatsingen en de lengte ervan te beperken. Als gemeente stellen wij het voorbeeld door thuiswerken te faciliteren.

44

| Thema's

|

We vermijden onnodige verplaatsingen door te kiezen voor bijvoorbeeld thuiswerken en door bewust stil te staan bij ons verplaatsingsgedrag. Verschuiven We verschuiven onze verplaatsingen van de auto naar te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer. Dit sluit aan bij het STOMP-principe, wat de wenselijke volgorde aangeeft: Stappen, Trappen (fietsen) Openbaar vervoer, MaaS (Mobility as a Service/deelmobiliteit) en als laatste de Privéauto).

We verschuiven onze verplaatsingen van de auto naar te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer. We willen inwoners stimuleren om zich meer te voet of te fiets te bewegen. Lopen en fietsen is goed voor de gezondheid en het milieu, zonder dat het een groot beslag legt op de openbare ruimte. We willen de bestaande fietsroutes aantrekkelijk houden, zodat deze gebruikt kunnen worden door recreatief fietsverkeer en werknemers stimuleren om op de fiets naar het werk te gaan. In onze kernen wordt het gebruik van langzame vervoerwijzen gestimuleerd door met behulp van het parkeerbeleid geleidelijk over te gaan naar minder parkeerruimte voor de auto. Dit doen we o.a. door bij nieuwe ontwikkelingen een meer sturend parkeerbeleid te voeren (lagere parkeernorm bij nieuwe ontwikkelingen) en bij nieuwbouwlocaties en onze winkel- en centrumgebieden de bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers te bevoordelen t.o.v. die voor het autoverkeer. Dit zorgt voor prettig(er) en veilig(er) wonen, werken, spelen en recreëren. Verschonen Wanneer een verplaatsing met de auto onvermijdelijk is, kiezen we voor een gedeelde auto, delen we onze rit met anderen en zorgen we voor de minst vervuilende wagen. We kijken naar de mogelijkheden voor het realiseren van deelmobiliteit binnen de gemeente.

Daarnaast zijn er een aantal carpoolplaatsen in de gemeente, namelijk aan de Holterweg vlak bij de A1 en aan de Oude Postweg in Goor bij de kruising van de N346 en de N347. Vlak over de gemeentegrenzen liggen ook nog twee carpoolterreinen, carpoolplaats Delden-Hengelo bij de A35 en carpoolplaats Enter bij de A1. Tot slot zetten we in op verduurzaming van het wagenpark, zoals vastgesteld in de Integrale laadvisie Hof van Twente. Wij geven als gemeente het goede voorbeeld door ons eigen wagenpark te verduurzamen door gebruik te maken van elektrische voertuigen of voertuigen die gebruik maken van alternatieve (duurzame) brandstoffen.

Wanneer een verplaatsing met de auto onvermijdelijk is, kiezen we voor een gedeelde auto, delen we onze rit met anderen en zorgen we voor de minst vervuilende wagen.

Veilig Wij blijven streven naar een zo groot mogelijke afname van het aantal (slachtoffers van) verkeersongevallen. Allereerst wordt gekeken naar verkeersongevallenconcentraties en de oorzaak van deze ongevallen. Daarnaast zetten we zo veel mogelijk in op een risicogestuurde aanpak van verkeersonveiligheid. Hierbij wordt voornamelijk gekeken naar wegen met hoge risico’s, zoals hoge snelheden in combinatie met onvoldoende goed ingerichte wegen. Daarnaast hebben bestuurders vanzelfsprekend hierin ook een eigen verantwoordelijkheid. Huftergedrag (o.a. onder invloed of te hard rijden) en afleiding (o.a. het gebruik van mobiele telefoon) zijn namelijk twee steeds groter wordende oorzaken van ongevallen. Kortom: het verbeteren van de verkeersveiligheid is een brede maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Bereikbaar Hof van Twente is goed ontsloten via de weg (A1 en A35), het spoor (stations Goor en Delden) en het water (Twentekanaal). Daarnaast is het fietsnetwerk compleet, alle benodigde verbindingen zijn namelijk aanwezig voor zowel woon-werk verkeer als recreatief verkeer. Verder worden al onze kernen bediend door een of meerdere buslijnen. Daarmee is de bereikbaarheid van onze gemeente goed op orde en dat willen we zo houden.

|

Thema's |

45

Station Delden

46

| Thema's

|

Duurzaam Hof van Twente

Duurzaam Hof van Twente De grootste opgaven Hof van Twente moet zich inzetten voor de energietransitie. Dit kunnen we doen door ons energieverbruik op bepaalde onderdelen te verminderen en door vervuilende energiebronnen te vervangen door schone energiebronnen. Dat is een grote opgave. Het verminderen van energieverbruik (door bijvoorbeeld de auto te laten staan en de fiets te pakken) vraagt om verandering van gedrag. Gedrag dat al tientallen jaren in ons systeem zit verankerd. Daarnaast vragen nieuwe, schone energiebronnen (zoals windturbines, biogas en zonnevelden) om een ruimtelijke inpassing in het schaarse aanbod van ruimte. Daarbij komt nog, dat niet alles op het elektriciteitsnet past, omdat dat (bijna) vol is. Dit betekent dat we ons net moeten verzwaren, zodat we weer voldoende netcapaciteit hebben om te voldoen aan de huidige én de toekomstige vraag. Ook hebben we binnen Hof van Twente verschillende opgaven als gevolg van klimaatverandering. Zo kunnen hevige regenbuien leiden tot hoogwater in de beken en het Twentekanaal. Ook op straat ontstaat dan overlast; wanneer er veel steen is, kan het water niet weg, bij harde regenbuien blijft het water dus langer op straat staan wat tot gevaarlijke situaties kan leiden.

Extreme hitte kan leiden tot hitte-eilanden in onze kernen, wat verschillende gezondheidseffecten met zich mee kan brengen; en (extreme) droogte heeft negatieve effecten op onze natuur en landbouw. Ook kan klimaatverandering ertoe leiden dat we minder water beschikbaar hebben voor de productie van drinkwater en dat we meer water moeten verbruiken. Daarom moeten we nu plannen maken en zorgdragen voor de duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening. Hof van Twente heeft ten aanzien van het verbeteren van de biodiversiteit een belangrijke ambitie. We zetten ons in voor het behoud en de versterking van de biodiversiteit in onze gemeente. Wanneer mensen onze Hof van Twente binnen fietsen, wandelen of rijden denken ze ‘wauw’ bij het zien van de kleurrijke ecologische bermen. Deze bermen verbinden samen met de karakteristieke houtwallen en bloeiende akkerranden onze waardevolle natuurgebieden. Het boerenland is gevarieerd, functionele landerijen wisselen af met kruidenrijke akkers en coulissen. De gezonde vruchtbare bodem zorgt ervoor dat kunstmest bijzaak is geworden. Economisch profiteren onze boeren en andere ondernemers van deze vooruitgang van de biodiversiteit. Onze groene kernen vormen een gezonde leefomgeving en voor kinderen is spelen in de natuur terug door de groene schoolpleinen.

Kortom: het is in Hof van Twente voor inwoners, gasten en heel veel diersoorten aangenaam vertoeven.

48

| Thema's

|

Bloeiende akkerrand bij boerderij Ambt Delden

Onze visie op het hoofdthema voor 2040 In Hof van Twente zijn we al jaren volop bezig om te verduurzamen. Onze visie is om in 2040 een gemeente te hebben die (bijna) volledig gebruik maakt van duurzame energiebronnen. Dit doen we stapsgewijs. Ons doel voor 2040 is energieneutraal gemeentelijk vastgoed, voor 2040 een energieneutrale gemeente en voor 2040 een CO2 neutrale gemeente. Deze energiebronnen gaan hand in hand met de kwaliteiten van onze fysieke leefomgeving. Waar mogelijk zien wij duurzame oplossingen om onze biodiversiteit te versterken. We zetten in op een klimaatrobuuste leefomgeving. Oftewel, een leefomgeving die voorbereid is op de gevolgen van klimaatverandering, zoals droogte, extreme hitte, heftige regenbuien en overstromingen. Wij zien tevens biodiversiteit als belangrijk element in de duurzame ontwikkeling van onze leefomgeving. Daarnaast heeft een goed ecosysteem nog andere functies, zoals het afvangen van CO2 en fijnstof. We geven niet alleen aandacht aan biodiversiteit in ons buitengebied, maar kijken ook naar hoe we de biodiversiteit in onze kernen vergroten. Binnen dit thema hebben we daarom vier hoofdambities die we in de volgende paragrafen verder uitwerken: • • • •

We dragen zorg voor een toekomstbestendige en duurzame energievoorziening We stimuleren duurzame mobiliteit We denken en handelen klimaatrobuust We zetten in op een biodiverse leefomgeving

In 2040 hebben we een toekomstbestendige en duurzame energievoorziening In het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid heeft de Gemeenteraad de doelstelling vastgelegd dat de gemeente Hof van Twente in 2035 energieneutraal moet zijn. Hiervoor hebben we een route uitgestippeld waarbij we ons gezamenlijk met onze inwoners en bedrijven in gaan zetten om deze doelstelling te behalen. Energiebesparen en verduurzamen doen we niet als gemeente alleen. We gaan daarom lokale initiatiefnemers stimuleren om zelf te investeren in duurzame energie.

|

Thema's |

49

Zonnepanelen melkveebedrijf Ambt Delden

Ons doel is om zoveel mogelijk energie te besparen en wat we nog gebruiken duurzaam op te wekken binnen onze gemeentegrenzen. Om deze doelstelling te bereiken zijn grootschalige productielocaties voor de opwekking van elektriciteit nodig in een combinatie van zon, wind en monomestvergisting. Daarnaast blijven we op de hoogte van de ontwikkelingen rondom andere vormen van energie. We beseffen dat grootschalige(r) opwekkingen afhankelijk zijn van netcapaciteit en de ontwikkelingen rondom energie opslagsystemen. Daarom willen we de verbindingen tussen opwek en gebruik zo sterk mogelijk maken. Bij bedrijfsmatige nieuwbouw stellen we de eis van opwek van eigen energie (neutraal). Voor de realisatie hiervan en het geschikt maken van het netwerk werken we samen met ketenpartners (TenneT, Enexis en Cogas). Samen met de RES (Regionale Energiestrategie)-regio Twente dragen we bij aan de landelijke doelstellingen om energieneutraal te worden. Om de energietransitie te laten slagen is een zorgvuldig participatieproces nodig. Grootschaliger windenergie is afweegbaar in geval van lokale, gedragen initiatieven. Zonnevelden vanuit lokale initiatieven kunnen een bijdrage leveren aan de opgave die Hof van Twente heeft in grootschalige energie-opwek. Ze moeten dan wel op de juiste manier ingepast worden. Wij staan zonnevelden op agrarische gronden in principe niet toe.

Alleen daar waar het lokale buurtinitiatieven zijn. Per geval wordt dan beoordeeld hoe het eventuele zonneveld ingepast wordt in het landschap. Samen met onze agrariërs zetten we maximaal in op het benutten van de mogelijkheden van monomestvergisting. Naast de opbrengst van biogas werken we tegelijkertijd aan de reductie van methaanemissie. Voor de warmtetransitie maken we plannen op regionaal, gemeente en wijkniveau. De nieuwe wijken bouwen we volledig energieneutraal. In de bestaande wijken stimuleren we betere isolatie van woningen en de aansluiting op duurzame warmtebronnen, zodat deze woningen een goed energielabel krijgen.

In 2040 is onze mobiliteit verduurzaamd Voor het verduurzamen van onze mobiliteit hanteren we in volgorde de 3 V's van duurzame mobiliteit: Verminderen We vermijden onnodige verplaatsingen door te kiezen voor bijvoorbeeld thuiswerken en door bewust stil te staan bij ons verplaatsingsgedrag. We verminderen het aantal kilometers door een goed locatiebeleid.

50

| Thema's

|

We vermijden onnodige verplaatsingen door te kiezen voor bijvoorbeeld thuiswerken en door bewust stil te staan bij ons verplaatsingsgedrag. Door functies op een logische plek te situeren, proberen we het aantal verplaatsingen en de lengte ervan te beperken. Als gemeente stellen wij het voorbeeld door thuiswerken te faciliteren. Verschuiven We verschuiven onze verplaatsingen van de auto naar te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer. Dit sluit aan bij het STOMP-principe, wat de wenselijke volgorde aangeeft: Stappen, Trappen (fietsen) Openbaar vervoer, MaaS (Mobility as a Service/deelmobiliteit) en als laatste de Privéauto). Dit doen we o.a. door bij nieuwe ontwikkelingen een meer sturend parkeerbeleid te voeren (lagere parkeernorm bij nieuwe ontwikkelingen) en bij nieuwbouwlocaties en onze winkel- en centrumgebieden de bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers te bevoordelen t.o.v. die voor het autoverkeer. Als werkgever geven wij het voorbeeld door voor onze eigen medewerkers andere vervoersmiddelen zoals fietsen en het openbaar vervoer aantrekkelijker te gaan maken ten opzichte van de auto. Daarbij doen wij ook een beroep op andere werkgevers in onze gemeenten om hetzelfde te doen. Verschonen Wanneer een verplaatsing met de auto onvermijdelijk is, kiezen we voor een gedeelde auto, delen we onze rit met anderen en zorgen we voor de minst vervuilende wagen.

Wanneer een verplaatsing met de auto onvermijdelijk is, kiezen we voor een gedeelde auto, delen we onze rit met anderen en zorgen we voor de minst vervuilende wagen. We stimuleren elektrisch vervoer door te werken aan een dekkend laadinfrastructuurnetwerk in de openbare ruimte. Om de druk op de openbare ruimte beperkt te houden, is ons eerste uitgangspunt dat gebruikers van elektrische voertuigen (EV-rijders) zoveel mogelijk laden op privaat terrein. EV-rijders die geen toegang hebben tot een privaat laadpunt, moeten kunnen uitwijken naar semipublieke en publieke laadpunten. We zien het als onze rol om zorg te dragen voor een basisnetwerk van publieke laadpunten, door het proactief, strategisch en op aanvraag realiseren van laadpunten. Bedrijven hebben hun eigen verantwoordelijkheid in het verzorgen van een laadinfrastructuur voor bedrijfsmatig transport. Innovatieve oplossingen voor elektrisch laden volgen we en indien gewenst realiseren we dit. Wij geven als gemeente het goede voorbeeld door ons eigen wagenpark te verduurzamen door gebruik te maken van elektrische voertuigen of voertuigen die gebruik maken van alternatieve (duurzame) brandstoffen. Vervolgens willen we gaan bekijken in hoeverre we deze voertuigen bijvoorbeeld in de weekenden kunnen laten gebruiken als deelvoertuigen door inwoners.

We organiseren ook campagnes om de (elektrische) fiets als een belangrijk alternatief voor de auto op afstanden korter dan 15 km te promoten. Bij nieuwbouwontwikkelingen streven we naar autoluwe(re) gebieden en (aantrekkelijke) fiets- en wandelinfrastructuur om zo inwoners te stimuleren om te gaan wandelen of te fietsen. De fietssnelweg door de gemeente zorgt dat de kernen Goor en Delden worden aangetakt op de fietssnelweg F35.

|

Thema's |

51

Centrum Delden

In 2040 denken en handelen we klimaatrobuust We werken toe naar een klimaatrobuuste leefomgeving. Dit betekent dat onze leefomgeving bestand is tegen hitte, droogte, wateroverlast en overstroming. Veel effecten als gevolg van klimaatverandering kúnnen we simpelweg niet voorkomen, maar we kunnen ons in veel gevallen wél voorbereiden en onze leefomgeving aanpassen op veranderingen in het klimaat. Ons aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en het versterken van de biodiversiteit zijn twee grote uitdagingen voor gemeente Hof van Twente. Het is niet het één of het ander, maar juist allebei. We willen de snelheid waarmee het klimaat verandert afremmen. En omdat de gevolgen van klimaatverandering al merkbaar zijn, starten we met het klimaatbestendig maken van onze omgeving en het herstellen van de biodiversiteit van onze gemeente. We moeten ons dus aanpassen aan het veranderende weer, op het gebied van groen, wonen, recreatie, infrastructuur, gezondheid en veiligheid. We geven daarom de komende jaren meer aandacht aan het onderdeel klimaatadaptatie bij nieuwe visies en plannen. In het plan Visie en ambitie klimaatadaptatie en biodiversiteit hebben we onze voorbereidingen op de veranderingen in het klimaat al verder uitgewerkt. Hierin zijn doelstellingen en leidende principes geformuleerd om invulling te geven aan hittestress, wateroverlast, droogte en biodiversiteit.

Hierdoor blijven onze inwoners tijdens hete zomerdagen koel, dankzij voldoende groen en schaduw, en genieten van een goede nachtrust. We willen hemelwater zoveel mogelijk vasthouden waar het valt, zodat de bodem als een spons werkt en er ruimte blijft voor planten en dieren. Dit helpt ook om wateroverlast en hitteproblemen te voorkomen. Kortom: het is in Hof van Twente voor inwoners, gasten en heel veel diersoorten aangenaam vertoeven.

52

| Thema's

|

Moestuinen Delden

Een klimaatrobuuste leefomgeving creëren doen we niet alleen zelf. We werken met een drietrapsraket, waarbij we in eerste instantie inzetten op: • Stimuleren. Bij stimuleren gaat het met name over het stimuleren van onze inwoners, ondernemers en coöperaties om zelf actief mee te helpen aan een klimaatadaptieve inrichting, door bijvoorbeeld maatregelen op en rond hun eigen huis/bedrijfsgebouw te nemen. Hiervoor werken we onder andere met de stimuleringsregeling regenton, het afkoppelen van regenwater en de aanleg van groenblauwe daken. • Vervolgens faciliteren. Vanuit faciliteren vermijden we hitte-eilanden. We zorgen voor voldoende berging van hemelwater zodat het lokaal kan infiltreren of vertraagd kan worden afgevoerd. Zoveel mogelijk water vasthouden op locatie om schaarste in droge perioden te voorkomen is het uitgangspunt. Het vergroten van berging van hemelwater realiseren we door aanleg van zogenaamde groenblauwe structuren. • En borgen. We borgen het nemen van klimaatadaptieve maatregelen af bij nieuwe ontwikkelingen door dit in de planvorming als vereiste mee te laten nemen.

In het kader van klimaatrobuust kijken we ook specifiek naar het Twentekanaal. Het Twentekanaal is een belangrijke schakel voor de scheepvaart en de watervoorziening van Twente en omstreken. Het belangrijkste doel is dat het transport van het Twentekanaal, de primaire functie van het kanaal, niet in gevaar komt. De belangrijkste functies van het kanaal zijn aan- en afvoer van water (in zowel natte als droge perioden) en scheepsvaart. Helaas is, met name tijdens de afgelopen zomers, ook zichtbaar geworden dat het Twentekanaal kwetsbaar is voor droogte. Droogte en hitte zorgen voor een beperking in wateraanvoer en een toename in de

|

Thema's |

53

watertemperatuur. Dit heeft negatieve gevolgen op de water- en bodemkwaliteit. Daarnaast wordt de natuur negatief beïnvloed door het droogvallen. Dit kan leiden tot habitatverlies en aantasting van het ecosysteem. Droogte bedreigt bovendien de drinkwatervoorziening.1 Er moet daarom voldoende water beschikbaar zijn voor het voeden van de beken aan de noordzijde van het kanaal. 1

https://geostenen.grid.rws.nl/portal/apps/Cascade/index.html?appid=d6ca4e4ddf5743d7b201a70cd4f1c422

In 2040 hebben we een leefomgeving waarbij is ingezet op biodiversiteit Biodiversiteit staat voor de verscheidenheid aan leven binnen soorten, tussen soorten en tussen de ecosystemen waartoe ze behoren. En deze verscheidenheid in soorten is belangrijk voor ons. We hebben het namelijk nodig voor gezond wonen, gezond werken en gezond recreëren. Biodiversiteit zorgt er namelijk voor dat onze lucht fris is, ons water schoon, ons klimaat stabiel(er) en onze oogst succesvol.

Buitengebied Delden

Hof van Twente zet in op het vergroten van de biodiversiteit. De soortenrijkdom gaat achteruit, dus is het (zeker in onze fraaie gemeente Hof van Twente) van belang om in te zetten op behoud en vergroting van de biodiversiteit. Samen met onze inwoners en (agrarische)ondernemers willen we binnen de gemeente de achteruitgang van de biodiversiteit stoppen en streven we zelfs naar het vergroten van de biodiversiteit. Dit doen we onder andere door zorg te dragen voor groene erven, ecologisch bermbeheer, bloeiende akkerranden, en groene schoolpleinen, en deze vast onderdeel van onze leefomgeving te maken. Bij nieuwe ontwikkelingen in de buitenruimte nemen we biodiversiteit dus altijd mee.

54

| Thema's

|

Buurtproject in Goor

|

Thema's |

55

Ondernemend Hof van Twente

Ondernemend Hof van Twente De grootste opgaven De agrarische sector staat onder druk. Niet alleen door toenemende regeldruk, maar ook door gebrek aan opvolging. We zitten midden in een transitie van de landbouw. Dit heeft zowel economische als landschappelijke gevolgen, omdat ons landschap in hoofdzaak is gevormd en beheerd door agrarische activiteiten.

Agrariër Diepenheim

Hof van Twente is een gemeente waar men graag komt recreëren, op de fiets of te voet. De meeste bezoekers komen in de zomermaanden. Opgave voor Hof van Twente is onder andere om jaarrond aantrekkelijk te zijn voor recreanten, voor het in stand houden van (horeca)voorzieningen. Hof van Twente is een gemeente met een gevarieerde sociaaleconomische structuur waar volop ruimte is voor bedrijven en ondernemers om zich te vestigen, om door te ontwikkelen en om te groeien. Opgave is om te blijven ontwikkelen, om mee te gaan met ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, arbeidsparticipatie en vrijetijdseconomie. De gemeente Hof van Twente biedt binnen haar gemeentegrenzen plaats aan ca. 3.000 bedrijven, van kleine ZZP’er in de woonwijk tot grote werkgevers waar de inwoners oprecht trots op zijn. Deze bedrijven willen we graag behouden, faciliteren en waar mogelijk helpen om zich te ontwikkelen en te groeien.

|

Thema's |

57

Industrie langs kanaal Delden

Onze visie op het hoofdthema voor 2040 De huidige bedrijven binnen Hof van Twente leveren niet alleen ca. 15.000 arbeidsplaatsen op, maar zijn ook een substantieel onderdeel van de sociaal economische structuur in diverse kernen. De betrokkenheid van de ondernemers bij de omgeving is diep geworteld en heeft dan ook een grote impact op het (verenigingsleven binnen de kernen, waarbij sponsoring en noaberschap ook daadwerkelijk leeft. Hierdoor willen we de gevestigde bedrijven dan ook de ruimte blijven bieden om te blijven ondernemen of groeien binnen de gemeentegrenzen. Hof van Twente is een ondernemende gemeente en wil dit in de toekomst ook blijven. Daarom streven we naar een gezond economisch klimaat, waarbij leefbaarheid en een hoog voorzieningenniveau belangrijke onderdelen zijn. Maar ook de werkgelegenheid in Hof van Twente moet in de toekomst op peil blijven, zowel kwantitatief als kwalitatief. Onze kracht zit daarbij in de ‘schaal’ van ondernemerschap, het MKB. Lokale en/of nieuwe initiatieven geven we kansen door ruimte vrij te maken en te faciliteren. Binnen dit thema hebben we daarom vier hoofdambities die we in de volgende paragrafen verder uitwerken:

In 2040 is onze agrarische sector meer toekomstbestendig Vooruitstrevende positie van onze agrariërs behouden Hof van Twente is een veelzijdige plattelandsgemeente die samen met agrariërs actief vormgeeft aan de maatschappelijke ontwikkelingen binnen de agrarische sector. Die vooruitstrevende positie willen we graag voor onze agrariërs behouden. Gezamenlijk gaan we op zoek naar nieuwe manieren om de landbouw toekomstbestendig te maken. We willen daarvoor met elkaar de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van het buitengebied actief en helder uitwerken. Daarnaast gaan we onze landbouw verduurzamen. We zorgen ervoor dat de landbouw in balans is met de natuurlijke systemen en met ons landschap. Onze agrariërs dragen bij aan biodiversiteit en dragen zorg voor duurzame teelten met geïntegreerd gewasbeheer. Het bevordert bodem- en ecosysteemgezondheid, weerbare gewassen en efficiënte gewasproductie, op de plekken waar dat passend is. Bij het agrarische grondgebruik staat de productie van goed en veilig voedsel voor mens en dier voorop en wordt blootstelling van omwonenden aan vermijdbare gezondheidsrisico’s voorkomen.

58

| Thema's

|

Inwoners nemen we mee in hoe boeren duurzaam voedsel produceren. Hierdoor hebben onze inwoners meer kennis over gezonde voeding en meer waardering voor de agrarische sector. Samen met boeren, onderwijs en maatschappelijke organisaties ontwikkelen we projecten die inwoners en vooral jeugd meer in aanraking laat komen met de productie van voedsel. We ondersteunen in het organiseren van samenwerkingen in lokale distributie van duurzame producten aan lokale en regionale consumenten via supermarkten en horeca (korte ketens). Ook stimuleren we samenwerkingsverbanden tussen veehouders en akkerbouwers om meer kunstmest te vervangen door (bewerkte) mest (Mest op Maat), en plantaardige en dierlijke productieketens lokaal en regionaal te koppelen.

Monovergister veehouderij Markelo

Melkveebedrijf Ambt Delden

Wij willen het agrarische karakter van onze gemeente behouden. Binnen de mogelijkheden die er zijn willen we onze agrariërs blijven steunen, want er wordt veel gevraagd van hun aanpassingsvermogen. We hebben een open houding en korte lijnen naar onze agrariërs en zijn al dikwijls met hen in gesprek, onder andere via onze erfcoaches. Dat blijven we doen. Met maatwerk en creatief meedenken kunnen, blijven en moeten we onze agrarische sector en onze familiebedrijven steunen en perspectief bieden, bijvoorbeeld door ondersteuning bij het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen. Onteigening zien wij niet als een oplossing.

Koeien in weiland met bloeiende akkerrand

|

Thema's |

59

Duurzaam en klimaatneutraal landgebruik Steeds meer boeren werken in een gesloten productiecyclus. In 2050 moet de landbouw en het landgebruik klimaatneutraal zijn. Als gemeente bieden we perspectief voor de boeren door activiteiten die de stikstofuitstoot terugdringen en CO2 vasthouden te stimuleren. We gaan ook met een aantal boeren pilots starten die gericht zijn op het verbeteren van de bodemkwaliteit en het vasthouden van CO2. Daarnaast stimuleren we circulariteit door grondstoffen goed te gebruiken en reststromen te beperken. Met de omslag naar kringlooplandbouw in diverse vormen wordt de Hof een (nationaal) voorbeeld in het behouden van gezonde agrarische bedrijven. Mét onze boeren realiseren we bredere maatschappelijke doelen, maken we de leefomgeving gezonder en dragen we samen bij aan de klimaatdoelen. We willen onze boeren ondersteunen om de mogelijkheden van mono-mestvergisting optimaal te gebruiken. We moedigen ze aan om hun eigen bedrijf te analyseren en samen te werken om “biogashubs” op te zetten. Met mono-mestvergisting kunnen de boeren meer verdienen, meer groen gas produceren en minder stikstof en methaan uitstoten. Wij zien kansen en willen ruimte geven voor aanpassing in bedrijfsvoering en verbreding van agrarische bedrijven. Boeren verdienen aan biodiversiteit verhogende activiteiten en andere ecosysteemdiensten in Hof van Twente.

We betalen de boeren voor maatschappelijke doelen: biodiversiteit vergroten, CO2 vasthouden in de bodem, aanleg en beheer landschapselementen, energie-opwekking met monomestvergisting et cetera. Ook is er ruimte voor transitie naar agroforestry en innovaties in de intensieve veeteelt. Daarnaast denken we aan nieuwe verdienmodellen die bijdragen aan opgaven voor aanleg en beheer natuur en/of duurzame energie-opwekking (bijv. zon/wind en biogas), maar ook aan bijdragen in de Vrijetijdseconomie in de vorm van Agritoerisme, B&B, vergaderruimtes, caravanstalling et cetera.

Vrijkomende agrarisch verbouwing De laatste jaren beëindigen steeds meer agrariërs hun bedrijfsactiviteiten en deze tendens zet zich ook de komende jaren nog voort. Hierdoor komen de voormalige agrarische bedrijfsgebouwen leeg te staan. We zoeken enerzijds naar mogelijkheden tot hergebruik van de bebouwing. Anderzijds zoeken we naar maatregelen om de sloop te bevorderen. De Rood voor Rood-regeling is hiervoor in het leven geroepen. Hiervoor maken we gebruik van het beleid Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, ontwikkel nu de erfenis voor de toekomst (hierna te noemen KGO-beleid). We werken met het KGO-beleid . De terugloop in de landbouw maakt het voor de leefbaarheid en de economische vitaliteit van het landelijk gebied noodzakelijk dat zich in vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen (hierna te noemen Vab’s) andere functies kunnen vestigen. Doelen van het KGO-beleid zijn: • • • • • •

60

het leveren van een bijdrage aan de versterking van de vitaliteit van het platteland; het behouden van de sociale structuren; het realiseren van nieuwe economische dragers in het landelijk gebied; het benutten van de resterende economische waarde van Vab voor andere bedrijvigheid; het versterken van de biodiversiteit van het landelijk gebied; het slopen van landschapontsierende stallen.

| Thema's

|

We stimuleren functiemenging in het buitengebied. In het kleinschalige landschap zijn landbouw, recreatie, wonen en natuur met elkaar verweven en hebben ze een organische plek gevonden. Voor inwoners van het buitengebied is deze mix van functies waardevol, omdat het werkgelegenheid en voorzieningen biedt. Bovendien biedt het voor bedrijvigheid kansen om de bedrijfsvoering te verbreden. Tot slot maakt de diversiteit aan functies de gemeente zeer aantrekkelijk voor recreatie en toerisme. In sommige gevallen kunnen functies zich beter ontwikkelen als ze gescheiden zijn. Zo heeft de intensieve veehouderij meer groeimogelijkheden als het bedrijf verder weg van kwetsbare natuur ligt. Wij streven ernaar om leegstand in het buitengebied te voorkomen. Voor de invulling van een nieuwe functie voor deze bebouwing, zoeken we in eerste instantie naar een agrarisch (verwante) functie. Indien dit niet mogelijk of niet haalbaar blijkt te zijn, zoeken we naar een functie die past bij de kenmerken van het landschap en bij de huidige activiteiten in het landschap. Dit betekent dat de wijziging van een agrarische functie naar wonen niet mag leiden tot een beperking van de agrarische bedrijfsactiviteiten in de nabije omgeving.

Daarom denken we voordat agrarische bedrijven omgezet worden naar woningen of bij realisatie van nieuwbouwwoningen in het buitengebied goed na over de inpassing van deze woningen in bestaande milieunormen en het agrarisch gebied.

In 2040 bieden we diverse recreatieve mogelijkheden aan in samenwerking met lokale recreatiebedrijven Landgoederen en kastelen staan in de spotlights, maar we bewaken en respecteren ook hun privacy wensen. Hetgeen we hebben, willen we nog beter (beleefbaar) maken. We vinden de beleefbaarheid van ons buitengebied belangrijk voor zowel bewoners als bezoekers. We streven daarbij naar een balans tussen agrarische bedrijvigheid, wonen en toerisme, recreatie en natuurontwikkeling. Dat vraagt een voortdurende evenwichtige en herkenbare belangenafweging.

|

Thema's |

61

Landgoed Warmelo

Onze ambitie is om de unieke kenmerken van Hof van Twente (het landschap, de landgoederen en kastelen en de cultuurhistorie) in stand te houden en beleefbaar te maken. Dit doen we onder andere samen met de landgoederen. Daarnaast willen we inzetten op het versterken van de diversiteit van ons aanbod. We willen niet méér van hetzelfde, maar uitblinken in onderscheidende concepten gericht op de gewenste doelgroep. Verder willen we niet alleen senioren aantrekken om te recreëren in Hof van Twente. We willen actief focussen op (actieve) gezinnen. In Hof van Twente kun je jaarrond recreëren. Of je nu in de lente of in de herfst in Hof van Twente komt recreëren; er is altijd genoeg te doen. Toch is het zo dat de meeste bezoekers in het zomerseizoen komen. Omdat we onze voorzieningen ook in de andere seizoenen draaiende willen houden, zetten we in op het verspreiden van het toerisme over de seizoenen en op het aantrekken van toerisme in het laagseizoen. Dit betekent dat we ons aanbod meer moeten richten op en aantrekkelijker moet maken in het laagseizoen. Hoe we hier uitvoering aan geven, zullen we samen met ondernemers en inwoners oppakken. Wij blijven bouwen aan een duurzame samenwerking tussen en met ondernemers, gemeente en (regio)partners.

Samen met hen blijven we flexibel inspelen op maatschappelijke opgaven, zoals de energiecrisis- en transitie, personeelstekorten en verduurzaming.

In 2040 is er ruimte om te ondernemen Bedrijventerreinen worden optimaal ingericht om gebruik te kunnen maken van milieuruimte, normen zoals geluid. Extra behoefte aan ruimte is niet gratis; ze moet worden aangetoond. De kwaliteit van onze bedrijventerreinen is op orde. We zorgen dat dit zo blijft door parkmanagement voor te schrijven. Elke kern binnen de gemeente beschikt over een eigen bedrijventerrein dat is afgestemd op de omgeving. Het is voor de economie van Hof van Twente belangrijk om de kwaliteit op de bedrijventerreinen te behouden. Zo behoudt gemeente Hof van Twente de werkgelegenheid en toegevoegde waarde van deze bedrijventerreinlocaties voor de lokale economie. Door te streven naar toekomstbestendige werklocaties wordt geïnvesteerd in de aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat van de kernen en blijft Hof van Twente ook voor haar eigen gevestigde bedrijven interessant. Starters geven we kansen. Ook in vrijgekomen stallen in het buitengebied. We wegen bij de vergunningaanvraag de balans tussen vestiging niet-agrarische bedrijvigheid en andere belangen. Bij gebleken succes en noodzaak voor uitbreiding verplaatsen deze bedrijven zich naar de lokale bedrijventerreinen. We faciliteren daarom lokaal en houden daarmee ons buitengebied leefbaar.

62

| Thema's

|

We stellen eenzelfde aanpak voor bij detailhandel buiten- en binnen het (kern)winkelgebied. De winkelgebieden van de kernen worden kleiner. Om de kernwinkelgebieden in de toekomst levendig te houden is het belangrijk dat we streven naar een compactheid. Hierbij zetten we in op het verplaatsen van de winkels die nu nog buiten het kernwinkelgebied liggen. Ook is het voornemen om geen nieuwe detailhandel toe te staan buiten het kernwinkelgebied of in het buitengebied.

Een uitzondering willen we maken voor innovatieve bedrijvigheid als drager van het landelijk gebied mits individuele ondernemers en/of vanuit de branche wordt aangetoond dat die activiteiten(en) ook bijdragen aan behoud of ontwikkeling van de natuur. We gaan meer aandacht besteden aan de voorzieningen in en rondom het water. De afgelopen tijd is er door Rijkswaterstaat gewerkt aan de verbetering van de bereikbaarheid van het Twentekanaal, onder andere door de vaargeul en de kades geschikt te maken voor grotere schepen. We hebben geen plannen om meer bedrijfskavels aan het Twentekanaal te maken, maar we willen wel de bestaande kavels beter benutten. Samen met het Havenbedrijf Twente zoeken we naar bedrijven die het water echt nodig hebben voor hun activiteiten, en die de vrijkomende locaties aan de haven kunnen invullen. Zo voorkomen we dat er ook ‘gewone’ bedrijvigheid aan het water zit.

|

Thema's |

63

Scheepvaart Delden

Hof van Twente wil haar ondernemers de ruimte geven: ondernemers laten ondernemen. Wij zien voor ons een rol in het inspireren en faciliteren van innovatie. We zetten onze uitstekende relatie met het Ondernemersplatform Hof van Twente voort. Samen bekijken we op een constructieve manier wat er nodig is om de economie in Hof van Twente te blijven stimuleren.

In 2040 zijn onze winkelcentra nog steeds aantrekkelijk Aantrekkelijke centra zijn belangrijk. De uitdaging is om winkelgebieden aantrekkelijk en compact te houden of te maken (ondanks de leegstand die in bepaalde kernen heerst), met de focus op een goede mix van winkels en horeca. We sluiten daarbij aan bij het specifieke karakter van de kern: lokale kernen met herkenbare ondernemers. We zoeken daarbij nadrukkelijk verbinding met andere thema’s zoals vrijetijdseconomie, duurzaamheid en buitengebied. We willen de uitstraling verder verbeteren zodat de aantrekkingskracht op bezoekers nog groter wordt. Samen met onze ondernemers zoeken we hierbij naar nieuwe kansen.

Supermarkt Bentelo

64

| Thema's

|

Nieuwe bedrijvigheid kan bijdragen aan lokale leefbaarheid, voorzieningenniveau en economie in algemene zin. We investeren en zien kansen in de situatie dat grotere steden in de regio minder doen. We zetten daarbij in op het matchen van de juiste bedrijven bij ons aanbod; een passende balans tussen vraag en aanbod van beschikbare ruimte. Uiteraard blijven we daarbij een landelijke gemeente met een landelijk imago. Daarmee richten we ons bewust op de lichtere categorie bedrijven en voorkomen we grote milieudruk of overlast. Daarmee geven we ook invulling aan ons streven een gezonde gemeente te zijn.

|

Thema's |

65

Kernen en buitengebied

De kernen en het buitengebied In de volgende paragrafen zoomen we in op de kernen Bentelo, Delden, Diepenheim, Goor, Hengevelde en Markelo en op het buitengebied. Per kern beschrijven we onze visie op de toekomst, en de input die de inwoners zelf daarvoor hebben geleverd.

|

Thema's |

67

Bentelo Met haar 1.500 inwoners is Bentelo geen groot, maar wel een heel hecht dorp. De kern Bentelo is in de jaren `50 tot ontwikkeling gekomen, ten noorden van de Bentelose es. Rond de kerk ontwikkelde zich het eerste gedeelte van de kern. Later werd gefaseerd rondom de Esdoornstraat gebouwd en vervolgens de Morsmanstraat en De Bunte. De laatste uitbreidingsplannen zijn Borre, de locatie van de oude school en de locatie van het voormalig gemeentehuis. De kerk, school en de sportvoorzieningen in Bentelo worden gebruikt door de bewoners van het dorp en het omliggende buitengebied. Het dorp ligt middenin een uitgestrekt groen buitengebied: laantjes en landelijke wegen met een karakteristiek verloop, de grillige vorm van percelen en essen, bossen en houtwallen. De Hagmolenbeek is een uniek landschappelijk element direct aan de oostzijde van het dorp.

Wat vinden Benteloërs zelf? Bentelo wordt getypeerd door haar noaberschap, aanpakkersmentaliteit en de sociale contacten: “Samen dingen organiseren en aanpakken. Hard aan het werk en aan het eind even bijpraten met een drankje”. Ook is de gemeenschap actief en ondernemend en heeft ze een duidelijke kijk op hoe de toekomst van het dorp eruit moet komen te zien. In het kader van de herkenbaarheid van Bentelo geven de inwoners aan dat Bentelo een mooie en herkenbare entree heeft. Maar ook de toekomst van de kerk is onderdeel van gesprek: een groot aantal inwoners geeft aan dat de kerk plaats moet maken voor een nieuwe functie, zoals wonen. Daarnaast zijn ook inwoners van mening dat de kerk hoe dan ook moet blijven, maar ook zij staan open voor een nieuwe functie van het gebouw. Verder is een goed woningaanbod voor de leefbaarheid van Bentelo essentieel. En daarvoor moeten er meer woningen en meer betaalbare woningen komen in Bentelo; vooral voor de starters en jongeren uit het dorp. En Benteloërs zouden voorrang moeten krijgen bij (nieuwe) koop- of huurwoningen. In het kader van betaalbaarheid moeten er misschien concessies worden gedaan, denk aan kleinere en/of andersoortige starterswoningen.

Bentelo Buiten nieuwbouw

Daarnaast zouden de woningen voor ouderen beter aan moeten sluiten op hun wensen en behoeften. Dit betekent dat er nieuwe woningen voor ouderen bij moeten komen, waardoor ook meer doorstroming mogelijk gemaakt wordt. Wat betreft voorzieningen is het van belang dat de supermarkt in Bentelo blijft bestaan. Ook geeft een aantal inwoners aan meer voorzieningen te willen hebben en meer diversiteit in het winkelaanbod. Binnen het thema duurzame energieopwek verschillen de meningen; de een geeft aan wel open staan voor kleine windmolens, de ander ziet windmolens binnen Bentelo uberhaupt niet zitten. Er zijn weinig tot geen voorstanders van zonnevelden in het agrarisch gebied, bedrijfsdaken zijn daar meer geschikt voor. In het kader van ondernemen zegt een deel van de inwoners in de toekomst graag meer bedrijfsruimte in Bentelo te zien. Ook zijn de meeste inwoners erover eens dat recreatieve activiteiten, mede voor het aantrekken van toeristen, ook in de toekomst moeten blijven bestaan. Daarom zetten we in Bentelo in op:

68

| Thema's

|

• Het bouwen van woningen, met specifieke aandacht voor betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. We benutten de mogelijkheden voor inbreidingslocaties. Wanneer er onvoldoende ruimte is, wordt ook gekeken naar uitbreidingslocaties. • Het herontwikkelen van de locatie van de kerk, waarbij ook aandacht is voor een herkenbare entree van het dorp. • Het behouden en versterken van een groene en recreatieve omgeving. We zijn trots op MFA de Pol en het Integraal Kindcentrum BentelWijz. We willen de hoge kwaliteit van de huidige voorzieningen behouden. • Het verduurzamen van woningen en bedrijven, lokale initiatieven op het gebied van duurzaamheid worden waar mogelijk gestimuleerd. • Het bieden van ruimte voor lokaalgebonden bedrijven.

Integraal Kindcentrum Bentelwijz

Sportcomplex de Pol Bentelo

|

Thema's |

69

BENTELO Leefbaar Hof van Twente

Ondernemend Hof van Twente Duurzaam Hof van Twente

Herkenbaar Hof van Twente

Landbouw

Hagmolenbeek Wijngaard

Kerk

Weg en OV Delden - Hengevelde

Multifunctionele accommodatie

Woningbouw aan de beek

Bedrijventerrein

Transformatie kerk

Delden Delden heeft 7.000 inwoners en ligt regionaal gunstig in de nabijheid van steden als Hengelo en Enschede. Het is een stad met een sterke historie: in 1333 kreeg Delden stadsrechten en de geschiedenis van Delden is nog steeds terug te zien in het stratenpatroon en de (gerestaureerde) gebouwen. Niet gek dus dat een deel van Delden door de gemeenteraad is aangewezen als beschermd stadgezicht.

Wat vinden Deldenaren zelf? Als je Deldenaren vraagt Delden te beschrijven dan komen al snel begrippen als authentiek, sfeervol en historisch naar voren. Maar, Delden is meer dan dat. Deldenaren zijn ondernemend. Denk bijvoorbeeld aan de vele activiteiten en evenementen die georganiseerd worden zoals de sinterklaas- en carnavalsoptocht, de nacht van Delden, schuttersfeesten, kerstmarkt, de rolstoelvierdaagse (al 30 jaar!), de actieve ondernemersclub, en de voor Delden zo typerende streekmarkten en braderieën en het unieke winkelaanbod. Als we het met inwoners hebben over de herkenbaarheid van Delden, dan komt het woord behoud veel terug. Behoud (en onderhoud) de uitstraling, het stadsbeeld en de volkstuinen.

Noordmolen | Foto: P. Boers

Op het gebied van woningen, is het belangrijk dat er voldoende (betaalbare) woningen voor de jeugd komen. De gemeente zou de mogelijkheden voor het realiseren van nieuwe woningen kunnen uitbreiden. Wel wordt nadrukkelijk aangegeven dat hoogbouw, vooral in het centrum, niet wenselijk is. Nieuwbouw zou geen afbreuk mogen doen aan het beschermd stadsgezicht en de ruimtelijke kwaliteit in Delden. De verkeersveiligheid kan op sommige locaties in Delden verbeterd worden. Een aantal inwoners geeft aan dat ze de Langestraat liever autovrij of als eenrichtingsweg ziet. Voor de Vossenbrinkweg vraagt men aandacht voor de verkeersveiligheid. Op het gebied van ondernemen lopen de reacties van Deldenaren uiteen. Een aantal inwoners geeft aan dat er behoefte is aan meer ruimte voor (kleine) ondernemers in de stad. Verder wordt gezegd dat regels belangrijk zijn, maar er moet wel duidelijkheid en efficiëntie zijn.

70

| Thema's

|

Verder geven inwoners aan dat verenigingen, sportcomplexen en (andere) openbare gebouwen aandacht verdienen. Zo moeten we stil blijven staan bij wat de jongeren nodig hebben. Sociale en maatschappelijke activiteiten moet in stand gehouden worden. Voorwaarde is dat iedereen kán meedoen. Wat betreft verduurzaming vindt een aantal inwoners dat de gemeente pro-actief en stimulerend moet zijn bij het verduurzamen van woningen. Verder zijn ze ook van mening dat de gemeente moet kijken naar alternatieven voor wind- en energieopwek, bijvoorbeeld door het gebruik van waterstof. Zij zien ook het versterken van het groene karakter van de stad als onderdeel van de duurzame toekomst van de stad. Daarom zetten we in Delden in op:

|

Thema's |

71

• Het bouwen van woningen, met specifieke aandacht voor betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. We benutten de mogelijkheden voor inbreidingslocaties, zoals bij de vrijkomende schoollocaties. Waar deze inbreidingsmogelijkheden onvoldoende blijken, zal gezocht worden naar een andere passende locatie voor woningbouw. • Het behouden en versterken van een groene en recreatieve omgeving. We zien in Delden mogelijkheden voor combinaties van onderwijs, educatie en sport. We zijn trots op de (duurzame) voorzieningen die we hebben (o.a. Integraal Kind Centrum Magenta, Sportpark de Mors) en we willen die hoge kwaliteit van de huidige voorzieningen behouden. • Het behouden en beleefbaar maken van het cultuurhistorisch erfgoed. Dit komt bijvoorbeeld terug bij het beschermd stadsgezicht en bij Landgoed Twickel, die beide bijdragen aan de herkenbaarheid van de stad Delden. • Het versterken van het centrumgebied, met behoud van voldoende voorzieningen. • Het behouden van het grote aandeel werkgelegenheid. • We onderzoeken de mogelijkheden voor een uitbreiding van het bestaande bedrijventerrein. • Het verduurzamen van woningen en bedrijven, lokale initiatieven op het gebied van duurzaamheid worden waar mogelijk gestimuleerd.

72

| Thema's

|

DELDEN Leefbaar Hof van Twente Herkenbaar Hof van Twente

Duurzaam Hof van Twente

Deldense Es, biodiversiteit + strokenteelt

Ondernemend Hof van Twente

Twickel Recreatie

Beschermd stadsgezicht

Schuttersfeest

Multifunctionele accommodatie

Aansluiting A35

OV verbindingen

Woningbouw

Twentekanaal, bedrijventerrein en haven

Fietssnelweg

Diepenheim Diepenheim is het kleinste stadje van Hof van Twente (‘stedeke’) met zo’n 2.600 inwoners. Het kent een rijke geschiedenis, die teruggaat naar de 12de eeuw. Van oudsher vormt de Grotestraat het centrum langs de verbinding tussen de twee landgoederen (Het Nijenhuis en huis Diepenheim). Dit gebied heeft de status beschermd stadsgezicht. De uitstraling van de watermolen (‘den Haller’) is sinds 1991 een van rijkswege beschermd dorpsgezicht). De omliggende huizen en het restaurant zijn uniek in de gemeente. De stad wordt omringd door zes landgoederen met bijbehorende kastelen/havezaten (huis Diepenheim, Warmelo, Nijenhuis, Westerflier, Weldam en Wegdam). Het landschap van rond 1930 is behoorlijk goed bewaard gebleven en een groot deel is nu nog herkenbaar, wat terug te zien is in een kwalitatief hoogwaardig en aantrekkelijk kampenlandschap met kronkelige wegen.

Wat vinden Diepenheimers zelf? Diepenheim wordt door menigeen als kunstzinnig, cultureel en saamhorig beschreven. Maar naast het culturele karakter van de stad is Diepenheim ook gemoedelijk, groen en natuurlijk. Diepenheimers beschrijven zichzelf ook als ruimdenkend: in Diepenheim kun je zijn wie je bent. Dit geeft ook een toegankelijk karakter aan de stad. De dagelijkse voorzieningen zijn aanwezig en willen we behouden. Het plein onder de platanen is verbeterd zodat het plein weer als mooi en functioneel kan worden gezien. Op het gebied van herkenbaarheid zien Diepenheimers graag dat het bestaande groen behouden wordt en op sommige plekken versterkt wordt. Het kleinschalig en cultureel karakter is ook een belangrijk element wat absoluut behouden moet worden. Op het gebied van saamhorigheid en naar elkaar omkijken geven ze aan dat we stil moeten staan bij de jongeren, hen moeten faciliteren en kansen moeten geven.

Plein Diepenheim

|

Thema's |

73

Vooral het thema wonen krijgt aandacht wanneer we het over de leefbaarheid in Diepenheim hebben. Eén van de aangedragen oplossingen binnen het onderwerp woningentekort is het realiseren van transformeerbare woningen. Dit staat in lijn met het idee dat we de woningopgaven van nú moeten aanpakken, maar dat we ook rekening met de opgaven in de toekomst moeten houden. Onderdeel van die redenatie is volgens sommige Diepenheimers dat daarom nu niet alles volgebouwd moet worden en dat laagbouw de norm moet zijn. Ook geven Diepenheimers aan dat de betaalbaarheid van woningen en de doorstroming binnen wonen van belang is, vooral om jongeren een woning te kunnen bieden. Multifunctionele (sport)accommodatie de Koppel is een vaak besproken onderwerp binnen het thema voorzieningen. Dit brengt mensen bij elkaar en maakt bijvoorbeeld de interactie tussen jong en oud mogelijk. Verder zijn inwoners van mening dat het huidige voorzieningenaanbod behouden moet worden en in principe mee moet groeien met de eventuele bevolkingsgroei van de stad. De meningen over het verduurzamen van de stad zijn eensgezind: er moet geïnvesteerd worden in zonnepanelen op daken, en niet in zichtbare zonnepanelen of windturbines op het land. Kunst en cultuur staat centraal in het kader van ondernemen, en dat moet daarom ook behouden worden.

Daarnaast geven inwoners ook aan dat er onvoldoende ruimte is voor bedrijven om zich te vestigen of om uit te breiden en dat hierin dus meer gefaciliteerd moet worden (bijvoorbeeld door het realiseren van nieuwe bedrijventerreinen of het uitbreiden van bestaande bedrijventerreinen). Daarom zetten we in Diepenheim in op:

74

| Thema's

|

Nijenhuis_Foto: Silvia O.

• Het bouwen van woningen, met specifieke aandacht voor betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. We benutten de mogelijkheden voor inbreidingslocaties. Wanneer er onvoldoende ruimte is, wordt ook gekeken naar uitbreidingslocaties. • Het mogelijk maken van een nieuw verpleeghuis om zorg beschikbaar te maken voor Diepenheimers. • Het onderzoeken van de mogelijkheden van een nieuwe MFA de Koppel. • Het behouden, versterken én het beleefbaar maken van de cultuurhistorie. • Het bieden van ruimte voor lokaalgebonden bedrijven. • Het verduurzamen van woningen en bedrijven, lokale initiatieven op het gebied van duurzaamheid worden waar mogelijk gestimuleerd.

Watermolen Den Haller

Kasteel Weldam

|

Thema's |

75

DIEPENHEIM

Leefbaar Hof van Twente

Ondernemend Hof van Twente

Duurzaam Hof van Twente

Herkenbaar Hof van Twente

Woningbouw

Bedrijven

Multifunctionele accommodatie

Biodiversiteit

Kunst

OV verbinding Goor en Borculo

Schuttersfeest

Landgoederen

Landbouw

Goor Goor is met 12.000 inwoners de grootste kern van Hof van Twente en ligt in het hart van de gemeente. Goor heeft zich sinds ze stadsrechten kreeg in 1263 ontwikkeld over de gebieden ’t Schild, de Nieuwe Stad en de tussenliggende Bandijk (de huidige Grotestraat). In de 19e eeuw kreeg Goor een grote rol in de textielnijverheid, wat weer verdere groei stimuleerde. In de 20ste eeuw is Goor uitgebreid met nieuwe woonwijken en enkele industrieterreinen.

Wat vinden Gorenaren zelf? Goor wordt door Gorenaren zelf beschreven als een boodschappenstad, klein stedelijk en levendig. Dit laatste, levendig, wordt in één adem genoemd met de school- en volksfeesten. Sinds 2022 zijn de school- en volksfeesten bijgeschreven als Immaterieel Erfgoed Nederland. Gorenaren wijzen ook op het textielverleden van de stad. Zij zien dit verleden als een belangrijke bouwsteen voor het heden én voor de toekomst. "Waar je vandaan komt, moet je koesteren’’. Geopperd is om bijvoorbeeld meer aandacht te besteden aan water, omdat dat hoort bij het textielverleden.

School- en volksfeest Goor

Op het gebied van leefbaarheid kwam het thema wonen veel ter sprake. Gorenaren zijn van mening dat er een passend woningaanbod moet komen. Dit betekent voldoende betaalbare woningen voor de jeugd en starters en een goede balans sociale woningen en de middensector. De doorstroming op gang brengen zien Gorenaren als één van de oplossingen hiervoor. Ook een Knarrenhof of een noabershof voor Goor kwam meerdere malen aan bod. Gorenaren zien ruimte voor verbetering binnen het thema voorzieningen. Zo geeft een aantal inwoners aan graag meer toeristische en (re)creatieve voorzieningen en sportvoorzieningen in de stad te zien. Ook maakt cultuur, denk bijvoorbeeld de Reggehof, een belangrijk deel uit van Goor en volgens een aantal Gorenaren moet daar daarom in geïnvesteerd worden. Maar ook een goede hospicezorg wordt binnen dit thema aangedragen.

76

| Thema's

|

Voor wat betreft het verduurzamen van Goor is er geen duidelijke mening naar voren gekomen; er zijn zowel voor- als tegenstanders van windturbines en zonnevelden. Wel is duidelijk dat een goede inpassing van belang is, mocht er toch voor windturbines en zonnevelden gekozen worden. Wanneer het gaat over ondernemen, komt al snel het winkelcentrum aan bod. Het streven is dat het een aantrekkelijk winkelcentrum wordt, waarin leegstand zoveel mogelijk wordt tegenaan en winkelnering wordt gestimuleerd. Daarom zetten we in Goor in op:

Reggetuin Goor

• Het bouwen van woningen, met specifieke aandacht voor betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. We benutten de mogelijkheden voor inbreidingslocaties. Wanneer er onvoldoende ruimte is, wordt ook gekeken naar uitbreidingslocaties. • Het weer zichtbaar en beleefbaar maken van water (o.a. de Stadsregge) en het versterken en verbinden van de groenstructuur. • Het versterken van cultuurhistorische waarden, onder andere door het behouden van historisch waardevolle gebouwen. Een goed voorbeeld hiervan is de gebiedsontwikkeling bij het terrein van de Twentse Stoomblekerij (TSB) en de toekomstige ontwikkelingen bij wijk Tuindorp. • Het herontwikkelen van de locatie van de katholieke kerk. • Het onderzoeken van de mogelijkheden van een nieuwe MFA bij sportpark Heeckeren. • Het verduurzamen van woningen en bedrijven, lokale initiatieven op het gebied van duurzaamheid worden waar mogelijk gestimuleerd. • Het versterken van het centrumgebied, met behoud van voldoende voorzieningen. • Het behouden van het grote aandeel werkgelegenheid. We onderzoeken de mogelijkheden voor een toekomstig bedrijventerrein.

Twentekanaal en haven Goor

Twentse Stoomblekerij

|

Thema's |

77

GOOR Herkenbaar Hof van Twente

Duurzaam Hof van Twente Leefbaar Hof van Twente

Ondernemend Hof van Twente Bedrijventerrein Zenkeldamshoek

Zonneparken

Snelle aansluiting op de A1

TSB Zonneparken Sportcluster Feestterrein

Erfgoed Hofkerk/Tuindorp Molen

OV verbindingen

Twentekanaal

Fietssnelweg Transformatie kerk

Hengevelde Hengevelde is met zo’n 2.100 inwoners een klein, maar wel opmerkelijk bedrijvig dorp in Hof van Twente. Hengevelde was oorspronkelijk alleen een buurtschap en marke in het kerspel Delden. In de 17de eeuw werd aan de weg van Goor naar Haaksbergen de herberg Wegdam gebouwd. Rond deze herberg ontstond een klein dorpje dat eveneens met de naam Wegdam werd aangeduid. Later werd de kerk naar Wegdam verplaatst en nam het dorp in grootte toe. Het katholieke karakter van de nederzetting bleef bewaard, maar de naam Wegdam raakte in onbruik en werd vervangen door Hengeveld(e). Hengevelde is een ondernemende, actieve kern met een relatief jonge bevolking in vergelijking met de overige kernen.

Wat vinden de Hengeveldenaren zelf? Als we met Hengeveldenaren praten over het DNA van Hengevelde, dan komt ondernemend, vastberadenheid en vooruitstrevendheid direct naar voren. Hengeveldenaren worden gekenmerkt door hun actieve en vrijwillige bijdrage aan het verenigingsleven en door het hebben van oog voor elkaar. Hengeveldenaren ontmoeten elkaar graag, bijvoorbeeld op de jaarlijks terugkerende zomerfeesten.

Entree zomerfeest Hengevelde

Hengeveldenaren zijn er over uit dat een duurzame toekomst voor Hengevelde gedeeltelijk afhankelijk is van duurzame woningen. Dit is tweeledig. In het kader van de energietransitie en klimaatadaptatie geven Hengeveldenaren aan dat ze het belangrijk vinden dat woningen op een duurzame manier en met duurzame materialen gebouwd worden en worden omsloten door een groene biodiverse omgeving. Anderzijds zien ze in duurzaamheid ook de toekomstbestendigheid van wonen. Ze willen een woningaanbod, bestaande uit een goede balans tussen starters- en seniorenwoningen en uit voldoende adaptatieve woningen, die zodoende slim is ingericht op de toekomst. Verder is het belangrijk dat de kern ‘leeft’. Hengeveldenaren vinden voldoende recreatieve voorzieningen en mogelijkheden voor het ondernemen van activiteiten belangrijk. Ook zou hier het clusteren van winkels en horeca aan bij kunnen dragen. Daarom zetten we in Hengevelde in op:

78

| Thema's

|

• Het bouwen van woningen, met specifieke aandacht voor betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. We benutten de mogelijkheden voor inbreidingslocaties. Wanneer er onvoldoende ruimte is, wordt ook gekeken naar uitbreidingslocaties. • Het bieden van ruimte voor lokaalgebonden bedrijven. • Het onderzoeken van de mogelijkheden van een nieuwe MFA aan de overzijde van de Needseweg. • Het behouden en versterken van een groene en recreatieve omgeving. • Het verduurzamen van woningen en bedrijven, lokale initiatieven op het gebied van duurzaamheid worden waar mogelijk gestimuleerd. • Het uitbreiden van het bestaande bedrijventerrein. • Het herontwikkelen van de locatie van de kerk en de omgeving.

Centrum Hengevelde

Buitengebied Hengevelde

|

Thema's |

79

HENGEVELDE

Ondernemend Hof van Twente

Leefbaar Hof van Twente

Duurzaam Hof van Twente

Herkenbaar Hof van Twente

Bedrijventerrein

Zomerfeesten

Weg en OV Haaksbergen en Goor

Kerk

Woningbouw

Woningbouw

Multifunctionele accommodatie

Transformatie kerk

Markelo Markelo is één van de oudste dorpen in Twente en heeft meer dan 7.200 inwoners. Het is in de elfde of twaalfde eeuw ontstaan rond de parochiekerk aan de voet van de Markeloseberg. In de periode 1850 tot 1940 nam de bebouwing rond de es fors toe, waardoor Markelo de vorm van een kransedorp kreeg. Toen ontstond ook een duidelijke dorpskern. Na de Tweede Wereldoorlog is het aantal woningen vele malen vermenigvuldigd, voornamelijk richting de noordoost- en zuidoostzijde van de bestaande kern. Typerend voor het landschap van Markelo zijn de opvallend glooiende essen en de stuwwallen. Rond Markelo vind je vooral agrarische buurtschappen en veel recreatieve bedrijven die jaarlijks veel toeristen trekken. Markelo is bekend als het dorp van de ‘vijf heuvels’.

Wat vinden de Markeloërs zelf? Volgens Markeloërs zelf zijn noaberschap, verbondenheid, groen & natuur en het bijzondere landschap bij uitstek de kernwoorden die Markelo beschrijven. Dit maakt onder andere dat het dorp een aantrekkingskracht heeft op toeristen, die genieten van de vele wandel- en fietsroutes die de omgeving biedt. Maar ook de tradities en historie, de gastronomie en de gemoedelijkheid die het dorp heeft, maken Markelo een prettige plek om te verblijven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hofvantwente.nl/api/v1/meetings/4181/documents/59496