Eerste bestuursrapportage 2025 - Hof van Twente.pdf
Tekst van het document
Hac a-=--- P
Eerste bestuursrapportage 2025
g 2022
Verantwoord vooruit
2025
Datum behandeling gemeenteraad: 8 juli 2025
Inhoud Inleiding ...............................................................................................................................................................................................................3 Budgettair perspectief eerste bestuursrapportage 2025 ..................................................................................................................................4 Autonome ontwikkelingen ..................................................................................................................................................................................5 Toelichting autonome ontwikkeling ...................................................................................................................................................................6 Financieel technische maatregelen spoor 2 ....................................................................................................................................................15 Toelichting financieel technische maatregelen spoor 2 .................................................................................................................................16 Programma 1: Bestuur en veiligheid ...............................................................................................................................................................19
Programma 2: Wonen en werken .....................................................................................................................................................................24 Programma 3: Leefomgeving ...........................................................................................................................................................................30 Programma 4: Sport, Cultuur en Onderwijs ....................................................................................................................................................32 Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning ............................................................................................................................................36 Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en overhead .............................................................................................................................41 Financiële stand van zaken bestuurlijke projecten .........................................................................................................................................43
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
2
Inleiding De gemeenteraad heeft de programmabegroting voor het jaar 2025 goedgekeurd. Op dit moment is de eerste bestuursrapportage 2025 (1e berap) beschikbaar, waarin we rapporteren over de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden van januari tot en met april van dit jaar. In het eerste deel van deze berap worden de autonome ontwikkelingen (financiële mee- of tegenvallers ten opzichte van de begroting 2025) weergeven. Die ontwikkelingen zijn al concreet en leiden tot wijzigingen van de begroting. Daartoe worden in tabelvorm de financiële gevolgen van de autonome ontwikkelingen weergegeven. Daarna volgt een toelichting per autonome ontwikkeling.
In de beleidsagenda (de bekende ‘stoplichttabel’) maken we per beleidsactie inzichtelijk wat de stand van zaken is voor alle resultaten die zijn opgenomen in de programmabegroting 2025. Aansluitend beschrijven we op hoofdlijnen de voortgang in de diverse bestuurlijke projecten, programma’s. Wij hopen dat we in het kader van de periodieke verantwoording hiermee een goed beeld schetsen van de relevante ontwikkelingen in de afgelopen maanden.
Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,
drs. D. Lacroix
drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM
In het tweede deel van deze berap zetten we per programma uiteen wat de beleidsmatige stand van zaken is.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
3
Budgettair perspectief eerste bestuursrapportage 2025 Ten opzichte van de programmabegroting 2025-2028 is het budgettair perspectief gewijzigd. De voornaamste mutaties vallen onder de categorie autonome ontwikkelingen. Dit betreft enerzijds onvoorziene kosten- en prijsstijgingen, en anderzijds een positief effect als gevolg van de recente rijkscirculaires, waarin aanvullende middelen aan gemeenten beschikbaar zijn gesteld. Daarnaast zijn in dit perspectief ook de financieel-technische maatregelen verwerkt die voortvloeien uit het traject Spoor 2. Voor een verdere uitwerking van dit traject verwijzen wij u naar de kaderbrief 2026. Perspectief begroting 2025
2025
2026
2027
2028
2029
662.000
-3.116.000
-6.139.000
-5.873.000
-5.701.000
Kunstgrasveld GFC en sloop gebouw Autonome ontwikkelingen (1e berap 2025) Financieel technische maatregelen (1e berap 2025) Perspectief begroting inclusief autonome ontwikkelingen
-60.000 1.352.000 291.000 2.245.000
-39.000 1.518.000 291.000 -1.346.000
-39.000 859.000 493.000 -4.826.000
-39.000 700.000 249.000 -4.963.000
-39.000 450.000 249.000 -5.041.000
Waavan incidentele baten en lasten Correctie labeling incidentele lasten IHP kaderbrief 2025 Structureel saldo
-272.000
-1.820.000
1.973.000
-3.166.000
-804.000 3.182.000 -2.448.000
-27.000 1.800.000 -3.190.000
-27.000 500.000 -4.568.000
Programmabegroting 2025
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
4
Autonome ontwikkelingen Onderstaand een tabel waarin de financiële gevolgen van de autonome ontwikkelingen zijn weergegeven. Daarna volgt een toelichting per autonome ontwikkeling.
Autonome ontwikkelingen 1e bestuursrapportage 2025 Omschrijving 1 Geometrie t.b.v. basisregistraties 2 Bijdrage Twenteboard 3 Correctie energielasten 4 Afrekening project Stadsarrangement Goor 5 Aanpassen parkeerplaats Beaufortplein Markelo 6 Duurzaamheidsmaatregelen zwembad Markelo 7 Voorbereidingsbudgetten project IHP-uitvoering 8 Kostenstijging Wmo 9 Gemeentefonds 10 Actualisatie functies HR21 11 CISO 12 Datareconstructieomgeving 13 Vervanging hardware 14 Dividenden 15 Spoor 2 financieel technische maatregelen 16 Overige ontwikkelingen Totaal
2025 -19.000 -19.000 88.000 29.000 -47.000 0 -80.000 -300.000 1.295.000 0 -52.000 -22.000 0 416.000 291.000 63.000 1.643.000
2026 -19.000 -19.000 88.000 0 0 13.000 80.000 -153.000 1.600.000 -137.000 -52.000 -22.000 -11.000 175.000 291.000 -25.000 1.809.000
2027 -19.000 -19.000 88.000 0 0 13.000 0 -153.000 1.155.000 -262.000 -52.000 -22.000 -24.000 175.000 493.000 -21.000 1.352.000
2028 -19.000 -19.000 87.000 0 0 12.000 0 -153.000 996.000 -262.000 -52.000 -22.000 -27.000 175.000 249.000 -16.000 949.000
2029 -19.000 -19.000 88.000 0 0 12.000 0 -153.000 863.000 -387.000 -52.000 -22.000 -22.000 175.000 249.000 -14.000 699.000
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
5
Toelichting autonome ontwikkeling 1. Inwinnen geometrie ten behoeve van basisregistraties en andere gebruikers Ten behoeve van de basisregistraties: BAG, BGT en WOZ dient geometrie te worden ingewonnen. Het betreft hier wettelijke taken die door de gemeenten uitgevoerd moeten worden. Daarnaast wordt de geometrie binnengemeentelijk ook gebruikt door diverse andere teams. De aanbesteding van de geometrie heeft recentelijk plaatsgevonden en de totale kosten blijken met ingang van 2025 € 19.000 per jaar hoger te liggen. 2. Bijdrage Twenteboard In de begroting is € 348.400 opgenomen voor de jaarlijkse bijdrage aan de Twenteboard. De werkelijke bijdrage vanaf 2025 is circa € 19.000 hoger. De toegepaste indexering is hoger is dan wij hebben verwerkt bij de algemene uitgangspunten. Daarnaast vervalt een correctie op de bijdrage die voorgaande jaren tijdelijk werd toegepast.
3. Exploitatie TSB terrein energielasten In de 2e bestuursrapportage 2024 is een nieuwe prognose voor de energielasten opgesteld en het effect daarvan is financieel verwerkt. Daarbij is op basis van de analyse op kostensoort niveau de energielast voor het TSB terrein structureel met € 88.00 verhoogd. Echter was in de raming van TSB al rekening gehouden met een deel van de kosten van energie. Derhalve was de bijstelling te hoog. Door dit nu te corrigeren ontstaat een structureel voordeel in de begroting. 4. Afrekening project stadsarrangement Goor De provincie Overijssel heeft de subsidievaststelling van het project stadsarrangement Goor verstrekt. Op basis van deze vaststelling is nog een bedrag van € 29.000 ontvangen. Stadsarrangement Goor hebben we al in eerdere boekjaren afgewikkeld, maar daarbij is dit bedrag nog niet als opbrengst verantwoord. Dit leidt nu tot een incidenteel voordeel in 2025.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
6
5. Aanpassen parkeerplaats Beaufortplein Markelo Betreft de herinrichting van de huidige parkeerplaatsen aan het Beaufortplein in Markelo waarbij er extra parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Het is een verplichting voor de gemeente om extra parkeerplaatsen te realiseren aangezien er extra woningen / appartementen worden gerealiseerd aan het plein. In 2022 en 2023 is er reeds een bijdrage van derden ontvangen voor de herinrichting van deze parkeerplaats. De ontvangen bijdragen in 2022 en 2023 zijn niet als vooruit ontvangen geboekt, maar in het resultaat verwerkt. Voor deze ontwikkeling wordt een budget van € 47.000 opgenomen. 6. Duurzaamheidsmaatregelen zwembad Markelo De aanbesteding van de investering duurzaamheidsmaatregelen voor het zwembad Markelo is € 122.600 lager uitgevallen dan begroot. De afschrijvingstermijn is 15 jaar en dit resulteert in circa € 13.000 lagere kapitaallasten per jaar.
7. Voorbereidingsbudget project IHP-uitvoering In verband met de voortgang van de voorbereiding van de het Integraal Huisvestingsplan (IHP) de raming "kosten projectleiding IHP, uitvoering” ad € 80.000, zoals opgenomen in 2026 toevoegen aan het budget in 2025. 8. Wmo We hebben in 2024 gezien dat de uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Wmo gestegen zijn. Meer inwoners doen een beroep op maatwerkvoorzieningen zoals huishoudelijke ondersteuning, een scootmobiel of dagbesteding. Dit past in de trend van dubbele vergrijzing (meer ouderen die ook nog eens ouder worden). We worden door het rijk voor een deel gecompenseerd voor de kostenstijging. Echter deze compensatie is niet voldoende.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
7
Daarom sturen we met het totaalpakket van maatregelen dat is opgenomen in de Kaderbrief aanvullend op deze ontwikkeling. Bijvoorbeeld door inwoners hun eigen mogelijkheden beter te laten benutten en nog actiever te verwijzen naar voorliggende (welzijns)voorzieningen als Salut, Doesgoor en Noaberhoes. Tegelijkertijd zijn Gemeenten en Rijk nog in gesprek over een nieuw verdeelmodel voor de Wmo. Vooralsnog gaan we in 2025 uit van € 300.000 en vanaf 2026 structureel € 153.000 per jaar als autonome ontwikkeling, hoewel de precieze omvang onzeker is. Hier tegenover staan de besparingen uit de Kaderbrief.
9. Gemeentefonds Verwerking van de september- en decembercirculaire 2024. De belangrijkste mutaties in de circulaires zijn bijstelling van uitkeringsfactor en uitkeringsbasis en het BTW Compensatiefonds. Daarnaast zijn er enkele specifieke middelen opgenomen voor de wet op de lijkbezorging, toezicht en handhaving aanpassing kwaliteitseisen kinderopvang, sociaal
medische indicatie kinderopvang, terugdraaien besparing jeugdzorg, indexatie Wmo (demografie), landelijke aanpak adreskwaliteit, wet betaalbare huur, alleenverdienersproblematiek, openbare bibliotheken en participatie. De circulaires hebben per saldo voor 2025 een positief effect van € 1.045.000. Voor 2026 bedraagt dit € 1.350.000, voor 2027 € 1.155.000, voor 2028 € 996.000 en voor 2029 € 863.000. Via afzonderlijke raadsbrieven is de raad geïnformeerd over de in 2024 gepubliceerde circulaires. Daarnaast is vooruitlopend op de meicirculaire 2025 de berekening bijgesteld op basis van de actuele maatstaven, met name het aantal inwoners. Dit heeft een positief effect van € 250.000 voor de jaren 2025 en 2026.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
8
11. CISO 10. Actualisatie functies HR21 HR21 is het gemeentelijk functiebeschrijvings- en waarderingssysteem waarin alle functies van medewerkers zijn opgenomen. De beschrijving van functies en indeling in de HR21 systematiek dienen periodiek geactualiseerd te worden op basis van ontwikkelingen. Vanaf de vorige actualisatieronde in 2022 zijn er verschillende functies gewijzigd of nieuwe functies bijgekomen. Aan nieuwe functies werd op dat moment een indicatieve schaal gehangen in afwachting van onderhoud in het kader van functiewaardering. De betrokken externe deskundigen van Leeuwendaal geven aan dat de uitkomsten in lijn liggen met het landelijk gemiddelde. Op basis van deze actualisatie is er sprake van een structurele verhoging van de loonsom met € 137.000. Waarbij in 2025 incidenteel te dekken binnen de begroting. Voor toekomstige actualisatie wordt in de meerjarenbegroting uitgegaan van een tweejaarlijkse verhoging met € 125.000.
De ontwikkelingen rondom het vraagstuk van informatieveiligheid en de beëindiging van inhuur op interimbasis na de hack, hebben in 2022 geleid tot ons besluit om voor de functie van CISO 0,5 FTE structurele formatie beschikbaar te stellen. Daarbij is bepaald dat deze voor maximaal 3 jaar uit de reserve personeelsplanning gedekt zou gaan worden. Uitgangspunt daarbij was dat dekking daarna zo mogelijk zou kunnen bestaan uit mogelijke vrijvallende middelen in het kader van het project BOBI (Blijven ontwikkelen, blijven investeren). In praktijk is gebleken dat er geen ruimte is ontstaan voor structurele dekking voor deze CISO-formatie. Dit noodzaakt ertoe om de uitbreiding uit 2022 nu alsnog in de begroting te verwerken. Via de raadscommissie informatieveiligheid heeft ook de raad periodiek contact met de CISO over actuele ontwikkelingen rondom informatieveiligheid zoals de komst van de Cyberbeveiligingswet, ENSIA en audits.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
9
12. Datareconstructieomgeving De kosten van MyLex stijgen structureel met € 22.000. Dit is het gevolg van nieuwe contractafspraken. Daarnaast zijn er eenmalige kosten van € 16.500. Dit betreft implementatie kosten voor de vernieuwde software inclusief SaaSoplossing en worden gedekt binnen de huidige begroting. 13. Vervanging hardware Er is een gedetailleerd overzicht van de huidige situatie (aantal medewerkers) en huidige marktprijzen gemaakt en zo hebben we de verwachte uitgaven voor de komende 5 jaar inzichtelijk. Dit betreft laptops en beeldschermen. Door stijgende marktprijzen en het stijgende aantal medewerkers zal dit bedrag naar boven bijgesteld moeten worden. De hoogte van het vervangingskrediet was € 80.000 per jaar en deze jaarlijkse kredieten worden in 5 jaar afgeschreven. Een verhoging van de kredieten met gemiddeld € 25.000 per jaar. De jaarlijkse lasten nemen toe, oplopend naar € 27.000 in 2028.
14. Dividenden De jaarrekeningresultaten 2024 van de deelnemingen BNG, Twence en Enexis leiden per saldo voor 2025 tot een hoger dividenduitkeringen dan geraamd. Een hogere opbrengst vanuit de BNG Bank van € 124.000, Twence € 41.000 en Enexis € 255.000. De meerjarenraming van de het te verwachten dividend vanuit Enexis kan op basis van een actualisatie van het dividendbeleid structureel worden bijgesteld met € 175.000. 15. Spoor 2 financieel technische maatregelen Voor een toelichting op het surplus verwijzen wij naar het hoofdstuk toelichting spoor 2 begrotingstechnische maatregelen.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
10
16. Overige (budgettair neutrale) ontwikkelingen Naast de voorgaande toegelichte autonome ontwikkelingen zijn er een aantal specifieke (budgettair neutrale) mutaties die betrekking hebben op reservemutaties en/of kredieten. Deze worden hieronder toegelicht. Daarnaast worden diverse kleinere en technische wijzigingen verwerkt die niet specifiek worden toegelicht. • Vrijval deel rentetoevoeging reserve ESP In het verleden hanteerden we een systematiek waarbij we rente toerekenden aan bestemmingsreserves. Deze systematiek is al enige tijd niet meer van toepassing, maar het ‘oude’ rentedeel is in de reservestand blijven zitten. Via deze wijziging wordt de bestemmingsreserve € 43.673 lager, dit komt ten gunste van de algemene reserve.
• Vrijval deel Reserve dekapitalisering uren wegen Sinds 2017 worden er geen uren eigen personeel meer op kapitaalkredieten geschreven. Dat betekent dat deze uren sinds 2017 in eens ten laste van de exploitatie kwamen en niet meer worden afgeschreven. In 2026 is een reserve van € 750.000 gevormd voor opvang van het budgettair nadeel. In 2030 zijn de kapitaallasten over de tot 2017 op kredieten geschreven uren uit de begroting verdwenen en eindigt de compensatie vanuit deze reserve. Bij de beoordeling van de reserve is vastgesteld dat het benodigde saldo voor deze reserve € 126.000 is. Dit betekent dat het huidige saldo voor de resterende jaren (20252030) te hoog is, door rentetoevoeging in het verleden. Op basis van deze analyse is besloten om € 35.239 van de reserve dekapitalisering uren wegen vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
11
• Vrijval deel Reserve integraal uitvoeringsplan asbestsanering Bij raadsbesluit van december 2024 (2e tussenevaluatie) is besloten in te stemmen met gewijzigde uitgangspunten Masterplan Asbest. De belangrijkste wijzigingen zijn de beëindiging van de subsidieregeling asbestdaken op 31 december 2028 en verlenging van het Masterplan tot en met 2030, gelijk aan de einddatum Projectbureau BAS. Op basis van deze nieuwe uitgangspunten is besloten om van de reserve integraal uitvoeringsplan asbestsanering € 1,35 miljoen vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve. Met het nog beschikbare bedrag van circa € 1,95 miljoen kan het Masterplan Asbest worden uitgevoerd tot en met 2030. Na afloop van het Masterplan Asbest en projectbureau BAS zijn er, zowel bij het Rijk als gemeente na 2030, geen aparte uitvoeringsbudgetten meer voor de aanpak van asbest in onze gemeente.
• Centrumplan Goor In 2025 wordt uitvoering gegeven aan de ontwerpfase van het centrumplan Goor. De lasten zijn naar verwachting € 75.000 en worden gedekt uit de reserve economisch sociaal participatiefonds (ESP). • Herinrichting kruising Noorderhagen Delden van 2025 naar 2026 Dit project start een jaar later en het krediet wordt daarom van 2025 naar 2026 verplaatst. De kapitaallasten starten daarom nu pas in 2027. • Vervanging brug Gruttostraat/Holtdijk Goor Op basis van het integraal uitvoeringsplan wordt uitvoering gegeven aan de vervanging van de brug Gruttostraat/Holtdijk in Goor. Het beschikbare krediet wordt verhoogd met € 76.000. De extra kapitaallasten bedragen circa € 4.000 per jaar. Deze investering wordt in 50 jaar afgeschreven. Daartegenover wordt het budget groot onderhoud 2025 eenmalig verlaagd met € 76.000.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
12
• Vervanging brug Entersestraat Goor Op basis van het integraal uitvoeringsplan wordt uitvoering gegeven aan de vervanging van de brug Entersestraat in Goor. Het beschikbare krediet wordt verhoogd met € 201.000. De extra kapitaallasten bedragen circa € 11.000 per jaar. Deze investering wordt in 50 jaar afgeschreven. In 2024 was hiervoor binnen het groot onderhoud dit bedrag eenmalig beschikbaar. Het voordeel is verantwoord in de jaarrekening 2024.
• Vroegsignalering en onbegrepen gedrag Er is een subsidie aangevraagd voor “Vroegsignalering en onbegrepen gedrag”. De subsidie wordt ontvangen voor de inzet van een Wijk GGD’er voor de duur van twee jaar. In totaal € 200.000. Bij een positieve evaluatie en wanneer er structurele financiering komt voor het inzetten van de Wijk-GGD’er vanuit het Rijk, is het voornemen vanaf december 2026 de inzet structureel voort te zetten.
• Cultuurvisie en uitvoeringsprogramma 2025-2027 tlv reserve Sociaal Domein Op basis van raadsbesluit van 17 december 2024 verwerking van de budgetten cultuurvisie en uitvoeringsprogramma 2025-2027 ten laste van de reserve Sociaal Domein. • Participatiewet De uitgaven Participatiewet zijn hoger dan verwacht omdat de instroom hoger is dan in eerste instantie geprognotiseerd. Mede doordat er verhoudingsgewijs meer statushouders zijn ingeschreven. Voor deze doelgroep geldt dat trajecten tot uitstroom langer duren dan gemiddeld vanwege een taalachterstand. De verwachting is dat gemeenten door het Rijk via de BUIG-middelen worden gecompenseerd conform voorgaande jaren. Bijstelling met € 600.000 per jaar.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
13
• Uitvoering programma OSA inclusief opvang Oekraïners Naar verwachting zal de gemeente met betrekking tot de opvang van Oekraïners in 2025 een bedrag van het Rijk ontvangen van € 7,1 miljoen. De lasten en baten van de uitvoering zijn neutraal geraamd.
• Installaties gemeentehuis De installaties bij het gemeentehuis worden vervangen en verduurzaamd. Na de aanbesteding zijn we uitgekomen op een benodigd krediet van € 1.692.500. Dit is een verlaging van het krediet van € 57.500 ten opzichte van de geraamde kosten. En wordt teruggestort in de reserve majeure projecten.
• Installaties Grotestraat De installaties Grotestraat worden vervangen en verduurzaamd. Na de aanbesteding zijn we uitgekomen op een benodigd krediet van € 225.000. Dit is een verhoging van het krediet van € 42.500 ten opzichte van de geraamde kosten. Voor de realisatie van dit project is een DUMAVA subsidie aangevraagd en toegekend aan dit project. Hiermee zijn de inkomsten op het krediet verhoogd met € 22.300.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
14
Financieel technische maatregelen spoor 2 Tijdens de fundamentele zoektocht zijn er financieel technische maatregelen gevonden die tijdens spoor 1 niet zijn geraakt. Ook zijn er nieuwe inzichten gekomen over dividenden van verbonden partijen en ontwikkelingen die na afronding van de begroting 2025 duidelijk zijn geworden. Dit zijn maatregelen zonder grote ingrepen in taken, ambities en het voorzieningsniveau. Deze maatregelen zorgen, evenals de technische maatregelen in spoor 1, voor het verder verkleinen van de totale opgave. In onderstaande tabel zijn de mutaties weergegeven en worden vervolgens toegelicht. Spoor 2 Financieel technische maatregelen Omschrijving 1 Actualisatie investeringen Kaderbrief 2025 2 Dividend Twence 3 Wegvallen opbrengsten gladheidsbestrijding 4 Toeristenbelasting 5 Energiekosten panden in Delden en Markelo 6 Energieloket 7 Verzekeringspremie brandverzekering 8 Verkeersmaatregelen 9 Communicatie 10 Dividend Wadinko 11 Overige kosten veiligheid en ondermijning 12 Divers Totaal spoor 2 financieel technische maatregelen
2025 0 124.000 -69.000 45.000 42.000 40.000 20.000 19.000 18.000 18.000 19.000 15.000 291.000
2026 0 124.000 -69.000 45.000 42.000 40.000 20.000 19.000 18.000 18.000 19.000 15.000 291.000
2027 216.000 124.000 -69.000 45.000 42.000 40.000 20.000 19.000 18.000 18.000 19.000 1.000 493.000
2028 -4.000 100.000 -69.000 45.000 42.000 40.000 20.000 19.000 18.000 18.000 19.000 1.000 249.000
2029 -4.000 100.000 -69.000 45.000 42.000 40.000 20.000 19.000 18.000 18.000 19.000 1.000 249.000
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
15
Toelichting financieel technische maatregelen spoor 2 1. Actualisatie investeringen Kaderbrief 2025 De investeringen die in de kaderbrief 2025 zijn opgenomen zijn geactualiseerd. Daarbij is gekeken in hoeverre de onderliggende planning(en) nog reëel zijn. Dat heeft geleidt tot bijstellingen. De planning van de volgende investeringen is één jaar opgeschoven: Buurthuis Markvelde, MFA Hengevelde. Voor Stedeke geldt dat deze één jaar naar voren is gehaald. Het effect op de betreffende afschrijvingsreserves is hierbij ook meegenomen. 2. Dividend Twence a. Voor de aandelentransactie in december 2024 is aan de aandeelhouders een beeld geschetst van de te verwachten resultaten en dividenduitkering. Het uitgangspunt is dat er minimaal € 7 miljoen dividend wordt betaald, tenzij de winst onder dit bedrag daalt. In de afgegeven winstprognose van december 2024 voor de jaren t/m 2028 ligt de gemiddelde winst hier
boven. Op basis van dit beeld wordt bevestigd dat de realisatie van een minimaal dividend de komende paar jaar mag worden verwacht. Los van onverwachte gebeurtenissen. (Hiervoor was niet het beeld dat dit ook daadwerkelijk voor alle jaren haalbaar zou zijn.) Een structurele bijstelling van de geraamde dividenduitkering met € 100.000. b. Met de aandelentransactie tussen de aandeelhouders eind december 2024 is een deel van de aandelen ingekocht door Twence. Dit leidt er toe dat op basis van het dividendbeleid de huidige aandeelhouders (tijdelijk) een hoger dividend zullen gaan ontvangen doordat er minder uitstaande aandelen zijn. De uittredende gemeenten leveren tot medio 2027 afval aan Twence. Dat biedt Twence enige tijd om nieuwe aandeelhouders te binden voor afvalstromen. In lijn daarmee voor de voor de komende drie jaar (2025-2027) een hogere dividendopbrengst van € 24.000.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
16
3. Wegvallen opbrengsten gladheidbestrijding De uitvoering van de gladheidbestrijding is volledig overgegaan naar Twente Milieu. Hierdoor worden er geen kosten die Gildebor heeft gemaakt vanuit de gemeente doorberekend aan Twente Milieu. De geraamde opbrengst van € 69.077 komt daarmee te vervallen. De kosten die Gildebor voor gladheidbestrijding maakte vervallen ook. Dit is meegenomen bij de herberekende budgetten Gildebor. 4. Toeristenbelasting De afgelopen jaren zijn de begrote opbrengsten voor de toeristenbelasting ruimschoots gehaald. Het lijkt erop dat de positieve effecten na de coronacrisis van blijvende aard zijn. Daarom wordt de begrote opbrengst voor de toeristenbelasting structureel met € 45.000 verhoogd. 5. Energiekosten panden in Delden en Markelo De geraamde energiekosten voor deze panden in Markelo en Delden kunnen afgeraamd worden omdat het pand is gesloopt (De Reiger in Delden) of de gebruiker deze kosten betaald (De Welp in Markelo).
6. Energieloket Een analyse van de daadwerkelijk gemaakte kosten voor het Energieloket over voorgaande jaren heeft uitgewezen dat er structureel minder kosten worden gemaakt dan geraamd. Dit is bijvoorbeeld te herleiden naar het feit dat er minder energiecoaches nodig zijn dan vooraf verwacht; 3 energiecoaches is ruim voldoende voor het aantal aanvragen dat er binnenkomt voor dergelijke gesprekken. Met het oog op spoor 2 is er dan ook voor gekozen om de benodigde budgetten strakker in te schatten met als voorwaarde dat het budget kostendekkend moet zijn. Er blijkt € 40.000 euro structureel minder nodig, zo blijft er € 25.000 euro structureel over; dit is voldoende om de begrote kosten te dekken. 7. Verzekeringspremie brandverzekering Gezien de huidige positieve marktontwikkelingen en gunstige schadestatistiek zijn de premies van de brandverzekering herzien. Op basis van aanbestedingsregels bestaat de mogelijkheid om éénmalig binnen het contract de premie te herzien tot een maximum van 10%. Dit levert een structureel voordeel van € 20.000 op.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
17
8. Verkeersmaatregelen Betreffen een aantal mutaties waarbij per saldo een structurele besparing ingeboekt kan worden doordat kosten voor onder andere verkeersmaatregelen en onderhoud voor wegen, plein en straten al zijn begroot op een ander budget. Dit levert een structureel voordeel van € 19.000. 9. Communicatie Enkele jaren geleden is het budget voor communicatie verhoogd. Op basis van de ervaringen van afgelopen jaren is de inschatting dat er een reële mogelijkheid is om door selectiever te zijn in de besteding en door het aanscherpen van contracten het communicatiebudget te reduceren. Structureel € 18.000 per jaar.
11. Overige kosten veiligheid en ondermijning Betreffen een aantal aframingen waarbij een structurele besparing ingeboekt kan worden op de kosten voor de bijdrage aan Veiligheidshuis Twente en overige kosten. Dit levert een structureel voordeel van € 19.000 op. 12. Divers Naast de voorgaande toegelichte budgettaire bijstellingen nog enkele kleinere wijzigingen verwerkt en deze zijn niet specifiek toegelicht.
10. Dividend Wadinko Bijstelling dividenduitkering Wadinko op basis van het dividendbeleid, structureel € 18.000.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
18
Programma 1: Bestuur en veiligheid P10 samenwerking In de eerste maanden van 2025 is de strategische visie (uit 2023) geüpdatet. Hiermee is aangegeven dat voor P10 de belangrijkste thema’s zijn: energie, mobiliteit en zorg. Gebiedsgericht werken op het platteland is voor P10 de manier om de uitdagingen en de transitie in de landbouw aan te gaan. De programmacoördinatoren hebben met hun werkgroepen gewerkt aan invulling van de programmalijnen. Het programma Sociaal Platteland krijgt steeds meer inhoud en koers. De door P10 georganiseerde themadag ‘Sociaal platteland’ op 15 april was hiervoor een belangrijke impuls. P10 vraagt aan de Rijksoverheid vertrouwen en ruimte om te experimenteren en zet dit kracht bij door een actieve lobby. Informatieveiligheid In het derde kwartaal van 2025 wordt de nieuwe NISrichtlijn ( Netwerk- en Informatiesystemen) van toepassing op de gemeente. De NIS2 richtlijn is dan wettelijk verankerd in de Cyberbeveiligingswet (Cbw).
Invoering van de Cbw betekent een wettelijke melden zorgplicht voor informatieveiligheid. De gemeente wordt verplicht meer maatregelen te nemen om cyberbeveiligingsrisico’s te beheersen. Om invulling te geven aan de zorgplicht van de Cbw, blijven we werken aan het voldoen aan de informatiebeveiligingseisen zoals deze zijn vastgelegd in de vernieuwde Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Daarnaast werken we aan het invoeren van Mobile Device Management, waarbij alleen door de gemeente beheerde apparaten toegang krijgen tot ons netwerk, of een strikte controle plaatsvindt (Jumphost). De ontwikkelingen als gevolg van het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) gaan snel. Naast dat criminelen AI hebben ontdekt en gebruiken (ransomware, phishing-berichten), verschijnen er ook nieuwe AI-tools als DeepSeek, CoPilot en Grok3. Het gebruik hiervan is niet toegestaan dan wel wordt afgeraden in verband met privacy- en beveiligingsrisico’s.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
19
HR21 HR21 is het gemeentelijk functiebeschrijvings- en waarderingssysteem waarin alle functies van medewerkers zijn opgenomen. De beschrijving van functies en indeling in de HR-21 systematiek dienen periodiek geactualiseerd te worden op basis van ontwikkelingen. In de eerste maanden van 2025 is de actualisatieronde nagenoeg afgerond. De financiële effecten hiervan zijn verwerkt in deze bestuursrapportage.
Omgevingswet De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. 2024 is geen representatief jaar geweest, omdat het aantal aanvragen minder was dan gepland. Dat had deels te maken met de extra aanvragen die wij in december 2023 al hadden ontvangen, deels vanwege de hoge bouwkosten. Over het eerste kwartaal van 2025 lijkt het geplande aantal aanvragen nagenoeg overeen te komen met de tot op heden ontvangen aanvragen.
Openbare Orde en Veiligheid In het tweede kwartaal van 2025 zal de actualisatie van enkele onderdelen van de Algemene Plaatselijke verordening ter besluitvorming voorliggen bij de gemeenteraad. Ook in 2025 zijn wij bezig met het intensiveren van de toepassing van de Wet Bibob in het kader van de aanpak van ondermijning. Hiervoor maken wij gebruik van een geautomatiseerd systeem dat het werkproces hiervan vereenvoudigt. Na de oplevering van het onderzoek vitale vakantieparken begin 2025 is gestart met de verdere uitvoering hiervan. Dit geldt ook voor de projecten veilige bedrijventerreinen en veilig buitengebied. In het eerste kwartaal van 2025 is de eerste GUSTOScontrole van dit jaar uitgevoerd. Op het gebied van zorg en veiligheid is een aantal zaken opgepakt en afgerond in 2024. Dat zijn onder andere de introductie van het AVE (Aanpak Voorkoming Escalatie) model dat de samenwerking tussen zorg en veiligheid bij complexe casuïstiek
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
20
borgt, de opschaling ervan, het woonoverlast proces waarin de samenwerking met diverse partijen is vastgelegd en de escalatieladder hiervoor is verder ontwikkeld. Om de samenwerking tussen zorg en veiligheid te waarborgen waar het gaat om personen met onbegrepen gedrag, is ons een subsidie van € 200.000,00 toegekend waarmee een wijkfunctionaris van de GGD en een ervaringsdeskundige van stichting IXTA NOA in onze gemeente aan de slag kunnen. Het doel is een snellere opvolging van meldingen en vroegtijdige signalering. Met de werkzaamheden die hieruit voorkomen zijn wij ook in de eerste maanden van 2025 bezig geweest. Ook in de eerste maanden van 2025 is het mogelijk geweest om gebruik te maken van het HALTspreekuur op de Waerdenborch te Goor. Het HALTspreekuur is bedoeld voor de vroegsignalering van jeugd die mogelijk afglijdt in de criminaliteit. Het doel is te voorkomen dat leerlingen opnieuw in problemen komen.
Uitvoering programma toezicht en handhaving Ook in de eerste maanden van 2025 heeft de focus gelegen op de verdere implementatie van de uitbreiding capaciteit Boa's en de daarbij behorende doorontwikkeling van deze functie. Op twee boa’s na beschikken alle boa’s over hun opsporingsbevoegdheid. Deze opsporingsbevoegdheden zijn inmiddels aangevraagd. Daarnaast zijn twee boa’s inmiddels toezichthouder Alcoholwet. Bij de concrete uitvoering wordt prioriteit toegekend aan de overtredingen die onze inwoners van belang vinden, zoals deze naar voren zijn gekomen uit de meting van het veiligheidsgevoel onder de inwoners van Hof van Twente. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan ons jaarlijkse VTH-taken uitvoeringsprogramma, met name op de daarin geprioriteerde taken en focussen wij ons op de bestrijding van overlast in en door de horeca
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
21
Bouw Naar verwachting zullen de inkomsten aan bouwleges over 2025 weer stijgen richting het niveau van voor de invoering van de Omgevingswet. Over de eerste vier maanden van 2025 kunnen wij nog niet inschatten of door de invoering van de Omgevingswet de opbrengsten structureel zullen dalen. Landelijk verwacht men wel een daling van de bouwleges. Dit komt onder andere door het overdragen van een aantal werkzaamheden van de gemeente naar de particuliere markt. Daarnaast heeft de gemeente extra taken gekregen (meldingen en toezicht) waarvoor geen leges geheven mogen worden.
plaatsgevonden. In de eerste maanden van 2025 is één Wkb-melding ontvangen. Omgevingsdiensten Vanuit het Rijk heeft in 2024 afhechting van het landelijk interbestuurlijk programma dat ziet op de versterking van de VTH-taken plaatsgevonden. In de eerste en de daaropvolgende maanden van 2025 is hier verder gevolg aan gegeven. De versterking van de VTH-taken heeft met name betrekking op het takenpakket en de organisatie van (het aantal) Omgevingsdiensten waarbij voldoen aan het criterium van robuustheid van belang is (versterking VTH-stelsel).
Toezicht Vanaf 1 januari 2024 vindt door de invoering van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (lees verder: Wkb), het toezicht tijdens de bouw van eenvoudige bouwwerken primair plaats door de markt via zogenaamde kwaliteitsborgers. Welke effecten dat heeft op de gemeentelijke rol en betrokkenheid vraagt goede monitoring. In 2024 is één Wkb-melding ontvangen en hebben er twee proefprojecten EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
22
BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 1: BURGER EN VEILIGHEID
Besluit
Gepland
1.1
Keurmerk veilig buitengebied (ondermijning) invoeren
College
Q4 2024
1.2
Beleid wet woonoverlast en verwarde personen
College
Q4 2024
1.3
Actualisering Wet-Bibob beleid
College
Q2 2025
1.4
Nieuwe website in gebruik nemen
College
Q3 2024
1.5
Algemene aanpassing van de APV
College
Q4 2024
1.6
Actualisatie verordening op de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit
Raad
Q4 2024
1.7
Digitale dienstverlening verder uitbouwen
College
Q4 2024
1.8
Visie op dienstverlening actualiseren
College
Q1 2025
Gerealiseerd
Conform planning
Afwijking in planning
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
23
Programma 2: Wonen en werken Vrijwillige kavelruil Begin 2025 hebben we het POP project vrijwillige kavelruil Twentse Maat afgerond. Het betreft een Twente breed project waarvoor wij als Hof van Twente penvoerder zijn. Onder dit project is er totaal ruim 260 hectare geruild waarvan ongeveer 120 hectare in de gemeente Hof van Twente. Provinciale Staten heeft bij de behandeling van de begroting 180.000 euro gereserveerd voor een vervolg project. In februari 2025 hebben we als penvoerder een plan ingediend waarmee we ook voor de komende jaren financiering beschikbaar hebben voor vrijwillige kavelruil.
Van PPLG naar TvOP Na het stopzetten van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en intrekken van het transitiefonds (ruim 20 miljard euro) is ook het Provinciale Programma Landelijk Gebied (PPLG) stopgezet. Wel houdt de provincie Overijssel onder het programma “Toekomst voor Ons Platteland” (TvOP) vast aan de gebiedsgerichte 3x3 aanpak
gericht op een goed sociaal-economisch perspectief, een toekomstbestendige landbouwsector en herstel van de natuur, het watersysteem en het klimaat. Voor de aanpak en uitvoering van het programma ontvangt de provincie Overijssel 231 miljoen euro vanuit het Rijk. Deze middelen worden beschikbaar gesteld voor subsidieregelingen en de koploperprojecten en proeftuinen. In onze gemeente wordt er gewerkt aan drie koploperprojecten; Landgoederen Diepenheim; Twickel en Markel-Noord. Begin 2025 hebben we daarnaast een aanvraag ingediend voor een extra koploperproject rondom het gebied Herikerberg. In het kader van het programma Toekomst voor Ons Platteland blijven we ook de samenwerking in Zuidoost Twente voortzetten. Samen met de partners hebben we begin 2025 een gezamenlijke ambitie uitgewerkt en gaan we werken aan een gebiedsgericht uitvoeringsagenda.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
24
Toekomstsessies platteland 2025 zijn we gestart met het organiseren van toekomstsessies platteland. Alle agrariërs in onze gemeente hebben een brief gehad met de uitnodiging om mee te denken over toekomstscenario's voor de landbouw. Via deze brief hebben we ook de mogelijkheid aangeboden om een persoonlijke afspraak te maken met onze erfcoach. Op 21 maart 2025 hebben we met twee groepen van 15 agrariërs een “tekensessie” georganiseerd in het kader van een Europees project “Digital Rural”. Aan de hand van de gemaakte schetsen komen er vervolgsessies met ook andere stakeholders in het buitengebied en de buurtschappen. Ontwikkeling grondgebruik Onder andere door stoppende agrariërs en ook de afbouw van derogatie zien we een meer en meer een verandering van het grondgebruik. We zien een toename van akkerbouwgewassen, zoals bijvoorbeeld aardappelen en uienteelt en lelieteelt. Over de lelieteelt zijn onder inwoners in het buitengebied veel zorgen. Naar aanleiding van deze zorgen hebben we afstemming gehad met inwoners,
vertegenwoordigers van de sector en ook de akkerbouwer die in onze gemeente lelies teelt. Met deze teler hebben we begin 2025 voor de korte termijn afspraken gemaakt via een convenant. In onze visie zal het veranderende grondgebruik een belangrijk thema zijn en ook zullen we in 2025 onderzoeken of een verbod van lelieteelt kan worden opgenomen in het omgevingsplan van de Hof van Twente. Economische ontwikkeling De werkgelegenheid in Hof van Twente moet ook in de toekomst op peil blijven, zowel kwantitatief als kwalitatief. Daarom zijn we afgelopen periode bezig geweest met het proces voor het ontwikkelen en inrichten van nieuwe bedrijventerreinen. Begin 2025 is de rapportage behoefteraming bedrijventerreinen opgeleverd. Het voorafgaande proces is i.s.m. de ondernemersverenigingen tot stand gekomen én geëvalueerd. Het rapport geeft de gemeente belangrijke inzichten voor het ontwikkelen van de nieuwe bedrijventerreinenvisie 2026-2040.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
25
Daarnaast zijn binnen onze gemeente ook aantrekkelijke centra belangrijk. We willen samen met ondernemers de uitstraling verder verbeteren zodat de aantrekkingskracht op bezoekers nog groter wordt. Samen met o.a. ondernemersverenigingen en stads- en dorpsraden worden kleine verfraaiingsprojecten in de centra geïnitieerd en uitgevoerd. Naast dit lopende project om tot aantrekkelijke stads- en dorpscentra te komen hebben we verdere stappen gezet voor het centrum van Goor. Het projectteam is samengesteld en de klankbordgroep is dit jaar gestart. Op dit moment zijn we bezig met de voorbereidingen om tot concrete planvorming te komen. Zowel voor de korte als lange termijn. Begin februari ging het project AdoptIDee officieel van start. De gemeente heeft samen met schooldirecteuren, docenten, ondernemers en het bestuur en de leden van Goor Collectief het startsein gegeven. Deelnemende basisscholen en bedrijven zijn De Albatros, Openbare Daltonschool ’t Gijmink, HTM Technologies en Lappset. In dit project worden leerlingen uitgedaagd om oplossingen te bedenken
voor echte vraagstukken uit het bedrijfsleven. Deze editie is in april afgesloten. Wonen Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting wacht - sinds 7 maart 2024 - nog steeds op behandeling door de Tweede Kamer. De verwachting is nu dat de wet begin/medio 2026 wordt vastgesteld. Het rijksbeleid en de voorgenomen wetgeving is nu vastgelegd in bestuurlijke afspraken. De Woondeal Twente (2022) is in Q1 2025 geactualiseerd vastgesteld en gaat in Q2 ondertekening worden. Samen met andere gemeenten, de provincie, woningcorporaties en zorgpartijen werkt de gemeente samen aan de harmonisatie van regionale urgentieregels en faire share van doelgroepen. Dit is een van de wettelijke verplichtingen die in het wetsvoorstel WVRV staan waar we ons in 2025 alvast op voorbereiden. Eind 2024 zijn de prestatieafspraken voor 2025 vastgesteld. Aan de hand van deze afspraken werken de woningcorporaties, huurdersorganisaties
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
26
en gemeente in 2025 samen aan de volkshuisvestelijke opgaven. De procesregisseur Huisvesting Arbeidsmigranten van de provincie heeft in Q1 2025 het programmaplan Huisvesting Arbeidsmigranten gepubliceerd. Samen met de provincie en buurgemeenten werken aan de hand van werkateliers samen aan op dit thema. Parallel is intern - met ondersteuning van de VNG een proces in gang gezet wat moet zorgen voor meer inzicht in het vraagstuk, het delen van kennis, het opzetten van regionale samenwerking, het leggen van contacten met netwerkpartners en het vaststellen van beleid. In het wetsvoorstel WVRV is een wettelijke verplichting opgenomen voor een volkshuisvestingsprogramma. Het volkshuisvestingsprogramma vervangt de woonvisie. Er worden – samen met woonpartners – voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een VHP.
Op het thema Wonen, Zorg en Welzijn is vanuit wonen een bijdrage geleverd aan het vaststellen van het uitvoeringsprogramma van de Woon, Zorg en Welzijnsvisie Vanuit een gemeentelijke subsidie doet de dorpsraad Bentelo onderzoek naar de woonbehoefte in Bentelo en aanvullend hoe woningbouw bij kan dragen aan het behouden en versterken van de leefbaarheid in het dorp. De gemeente (wonen) is onderdeel van het kernteam dat dit traject begeleidt.
Uitvoering Routekaart Energieneutraal / Transitievisie Warmte Om Hof van Twente in de toekomst leefbaar te houden is het belangrijk om stappen te blijven zetten in het verduurzamen van de gemeente. Belangrijke ontwikkelingen zijn de volgende: De provincie heeft het project Wind voor Buren vorig jaar in behandeling genomen, sindsdien is bekend geworden dat Thales geen bezwaar heeft op de komst van de twee windturbines. Op dit moment ligt de procedure stil. Er moet eerst meer duidelijkheid komen over de veiligheid van de bestaande
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
27
hoogspanningsleiding. Als het project na dit besluit wordt voortgezet zullen dit jaar het Participatieplan en de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) worden gepubliceerd. Eind vorig jaar heeft er een consultatie plaatsgevonden over de concepttekst van de Energiestrategie Twente (EST).Na de vaststelling in 2025 wordt er gewerkt aan het vormgeven van een nieuwe regionale werkstructuur. Uitvoering geven aan het Nationaal Isolatieprogramma en Programma Energiearmoede. De huidige isolatiesubsidieregeling heeft bijna alle gelden uitgeput. Het rijk heeft aanvullend budget beschikbaar gesteld voor het Isolatieprogramma, welke gebruikt gaan worden voor een bredere aanpak zoals een aanbod voor warmtescans. Dit alles loopt naast de extra inwoners die gebruik kunnen maken van de extra gelden. Het programma Energiearmoede heeft kadokaarten aangeboden aan huurders die leven met energiearmoede. Deze actie was een groot succes; de kaarten zijn dan ook bijna
op. Er is nog voldoende budget om nieuwe acties/uitbreidingen op de huidige actie op te zetten. In maart 2025 hebben wij het concept Soortenmanagementplan (SMP) voor Goor ontvangen. Hierdoor hoeven inwoners van Goor geen ecologisch onderzoek meer laten uitvoeren voordat zij de spouwmuur kunnen isoleren. De komende jaren zullen er ook SMP's worden gemaakt voor de andere kernen. Zo start het onderzoek te Delden bijvoorbeeld in April 2025 en is er een Europese aanbesteding gestart voor de resterende kernen. Netcongestie is ook in onze gemeente een groot obstakel. We werken zoveel mogelijk samen met inwoners, ondernemers en netbeheerders gewerkt om deze problematiek te verlichten. Een voorbeeld is de verdiepende verkenning energiehub Goor vol Energie (Ondernemersvereniging Goor Collectief) gestart in januari 2025. De afronding van de verdiepende verkenning wordt in juli 2025 verwacht. Tot nu toe zijn er in 2025 4 openbare laadpalen gerealiseerd. De komende maanden zullen er nog ongeveer 15 laadpalen worden gerealiseerd.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
28
Daarnaast worden er voor de zomer nog ongeveer 25 nieuwe locaties aangewezen. Er wordt volop ingezet op uitvoering van de Themanotitie en de actualisatie van bestaande beleidstukken. Grotere projecten als Buurtenergie en wijkaanpakken zijn instrumenten om onze ambities en taakstelling vorm te geven. Begin 2025 is de meest actuele voortgangsrapportage van de Routekaart Energieneutraal 2035 verzonden. Op verzoek van de gemeenteraad is in kaart gebracht welke extra maatregelen we nog kunnen uitwerken om energieneutraal te worden. Eind 2024 is de Energiewet vastgesteld door de Eerste Kamer. Deze wet is de opvolger van de Gaswet en de Elektriciteitswet uit 1998. De inwerkingtreding van de nieuwe Energiewet is uitgesteld naar 1 januari 2026.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
29
Programma 3: Leefomgeving Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) In 2024 zijn de toen berekende kosten voor onderhoud en vervanging doorberekend en verwerkt in de begroting. Begin 2025 zijn we dit nog aan het optimaliseren met areaalaanpassingen en werkwijze.
Klimaat, riolering en water Er wordt gewerkt aan de opstelling van het nieuwe Programma voor Klimaat, Riolering en Water (PKRW). De planning hebben wij aangepast naar Q2 2025 en dit gecommuniceerd met de raad middels de Lange Termijn Agenda (LTA).
Spelen en bewegen Speeltoestellen worden in stand gehouden op plekken waar dat echt nodig is. Bij renovatie van speeltuinen of bij het plaatsen van nieuwe speeltoestellen streven wij ernaar dat in iedere kern minstens één speeltuin of speelplek geschikt is voor kinderen met een beperking. Spelen, ontmoeten voor ouderen en kinderen, bewegen en vergroenen. Binnenkort wordt gestart met de aanleg van een samenspeeltuin in Delden
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
30
BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 3: LEEFOMGEVING
Besluit
Gepland
3.3
Nieuw GRP (per 2025 PKRW: Programma Klimaat Riolering en Water) o.b.v. visie klimaatadaptatie vaststellen
Raad
Q2 2025
3.4
Aangepast beleidsplan gladheidsbestrijding naar preventief strooien
Raad
Q4 2024
Gerealiseerd
Conform planning
Afwijking in planning
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
31
Programma 4: Sport, Cultuur en Onderwijs Duurzaamheid zwembad Markelo De voorbereidingen zijn gestart om in 2025 de verduurzaming van zwembad de Vijf Heuvels vorm te geven. Door een combinatie van plaatsing van PVT-panelen en PV-panelen en aanpassing van de technische installaties wordt het gasverbruik naar verwachting met 75% verminderd. We verwachten de investeringskosten ruim te kunnen dekken uit het vrijvallende exploitatievoordeel. We zijn hierover met onze contractpartner Sportfondsen Hof van Twente in gesprek over de uitvoering en begeleiding van de werkzaamheden en om de wijziging van de exploitatiebijdrage hiermee in overstemming te brengen.
Planvorming realisatie MFA'S Samen met de lokale organisaties wordt de planvorming voor een MFA in Hengevelde en de MFA in Diepenheim uitgewerkt in twee separatie go/no go voorstellen. In de kaderbrief 2025 zijn hiervoor investeringsmiddelen geraamd: voor Hengevelde in 2025/2026 samen € 11,4 miljoen en voor Diepenheim in 2026 € 4 miljoen. Hoewel deze middelen zijn opgenomen in deze begroting, stelt de gemeenteraad de middelen pas formeel beschikbaar na het akkoord op de concrete plannen. Met de gebruikers van sportpark Heeckeren in Goor en met de Stichting Sporthal Markelo zijn wij in gesprek over de beoogde toekomst van deze sportaccommodaties. In de loop van dit boekjaar verwachten wij hierover nadere voorstellen te kunnen presenteren.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
32
Basis Infrastructuur (BIS) Individuele subsidies worden gebaseerd op subsidieregels, die op hun beurt zijn gebaseerd op door de Gemeenteraad vastgesteld beleid: de Basisinfrastructuur (BIS). Deze is aan actualisatie toe. In 2025 volgt een nieuw voorstel voor de Basisinfrastructuur. Op dit moment verwachten we dat in de nieuwe BIS geen ingrijpende wijzigingen aan de orde zijn. Integraal huisvestingsplan (IHP) De verdere uitwerking van het IHP vindt plaats. De prioriteiten zijn bij de kadernota 2024 vastgesteld. In 2025 vinden verdere gesprekken met de betrokken schoolbesturen plaats over bouwheerschap, inhoudelijke samenwerking tussen partijen (IKCvorming) voor het eerstvolgende project Campus De Whee. Tevens vinden, indien nodig, nadere onderzoeken plaats, in ieder geval zullen er nieuwe leerlingenprognoses beschikbaar komen. Voor de uitvoering van het IHP is een projectleider aangesteld.
Vernieuwde Cultuurvisie en uitvoeringsprogramma In 2024 is een aangepast proces doorlopen om tot een definitieve cultuurvisie en uitvoeringsprogramma te komen. Hierbij is nadrukkelijk samen opgetrokken met een raadswerkgroep en met betrokken partners uit het culturele veld. De pijlers van de nieuwe visie gaan over het behouden/versterken van noaberschap, een inclusieve en toegankelijke benadering van cultuur, het behouden van aansprekend cultureel aanbod (toekomstbestendigheid) én het ontwikkelen van nieuw culturele aanbod voor de toekomst (innovatie). Als de nieuwe cultuurvisie in 2024 wordt vastgesteld, gaan we in 2025 aan de slag met het uitvoeringsprogramma dat nog meer gericht is op de nieuwe pijlers. In het komende jaar 2025 gaan we conform het vernieuwde uitvoeringsprogramma aan de slag met nieuwe en reeds bestaande activiteiten, die bijdragen aan de vernieuwde doelstellingen.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
33
Extra bijdrage Hofstreek Omroep 2025 en 2026 De bekostiging van de lokale omroepen gaat drastisch wijzigen. Zoals het er nu naar uit ziet, betekent nieuwe wetgeving dat we in Nederland van 240 lokale omroepen naar 80 bredere streekomroepen zullen gaan in 2027. Dit heeft een behoorlijke impact op onze lokale omroep Hofstreek. De overgang naar de nieuwe situatie, in welke vorm dan ook, vraagt intensieve voorbereiding. Er wordt ook ingestoken op samenwerking met andere, naburige lokale omroepen in Twente. Bij de Kaderbrief is al voorgesteld hiervoor eenmalig extra € 15.000 ter beschikking te stellen over 2 jaar. Dit is ook verwerkt in deze programmabegroting.
Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2023-2028 Het vernieuwde uitvoeringsprogramma van de Cultuurregio Twente is een belangrijke pijler voor de Twentse samenwerking op cultureel vlak. Het bouwt voort op goed lopende projecten zoals Maakplaatsen, de Creatieve Broedplaatsen en Cross-TIC, wat voor onze inwoners mooie aanvullingen zijn op het lokale aanbod. Tevens wordt de link gelegd naar bijvoorbeeld jongerenparticipatie, cultuureducatie, (immaterieel) erfgoed, vrijetijdseconomie en de bibliotheken. Bij de Kaderbrief is al voorgesteld hiervoor € 22.000 per jaar ter beschikking te stellen voor de planperiode, conform de regionale verdeling. Dit is ook verwerkt in deze programmabegroting.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
34
BELEIDSAGENDA 2024 PROGRAMMA 4: SPORT, CULTUUR EN ONDERWIJS
Besluit
Gepland
4.2
Besluiten mb.t. Duurzaamheidsinvesteringen zwembad Markelo
College
Q2 2024
4.3
Cultuurvisie vaststellen
Raad
Q4 2024
4.5
Besluitvorming rondom MFA Hengevelde (Kadernota)
Raad
Q2 2024
4.6
Actualisatie Basisinfrastructuur
Raad
Q1 2025
Gerealiseerd
Conform planning
Afwijking van planning
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
35
Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning Algemeen Europese Aanbesteding doelgroepenvervoer In maart 2025 zijn we gestart met de voorbereiding. We oriënteren ons op mogelijke andere vormen van organisatie van het vervoer. Verder zijn we gestart met het opstellen van een participatieplan voor het ophalen van ervaringen en wensen van gebruikers. Kansrijk Opgroeien Preventief jeugdbeleid In het kader van de Hervormingsagenda jeugd zijn we aan de slag gegaan met het versterken en vormgeven van onze (integrale) toegang, zodat we als gemeente effectiever en efficiënter kunnen werken. Dit is een belangrijke randvoorwaarde om in de toekomst eventuele bezuinigingen te kunnen opvangen. De evaluatie van het project Jeugd Hulp Team (zorg invoegen in het zorgintensieve onderwijs in Hengelo) is geweest. Er zijn positieve effecten op financieel gebied (lagere kosten ambulante zorg voor
JHT leerlingen t.o.v. de niet-JHT leerlingen op dezelfde scholen) en het onderwijs ervaart een kwaliteitsverbetering van het onderwijs en de rust in de klas. Gezonde leefstijl Uitvoering lokale Preventie-Activiteiten In januari 2025 is de Raad geïnformeerd over de themalijn gezonde leefstijl in een Informerende Raadsbijeenkomst. Samen met de samenwerkingspartners (GGD, Salut en Hofactief) is uitleg gegeven over relevante monitoringscijfers (GGD), de uitvoering van de programma’s t.a.v. het bevorderen van een gezond gewicht (Salut), gezonde leefomgeving/ het stimuleren van bewegen (Hofactief) en mentale gezondheid (Salut).
Uitvoering ketenaanpakken Kind naar Gezond Gewicht (KnGG): Er is een uitvoeringsplan KnGG ontwikkeld. We werken samen in regionaal verband aan KnGG. Er zijn afspraken gemaakt met de GGD voor het opleiden en inzetten
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
36
van een centrale zorgverlener, die naar verwachting rond de zomerperiode van start kan gaan in onze gemeente. Volwassenen naar een Gezond Gewicht (VnGG): Ook is er een plan gemaakt voor de uitvoering van VnGG. Er zijn 2 centrale zorgcoördinatoren van start gegaan, één voor de kern Goor en één voor de kern Diepenheim. Er zijn lokaal afspraken gemaakt met huisartsenpraktijken voor de doorverwijzing (Goor en Diepenheim). Valpreventie: Het aantal aanbieders dat een cursus valpreventie aanbiedt is uitgebreid. Er is een boekje ontwikkeld met kracht- en balansoefeningen voor deelnemers die de cursus valpreventie hebben uitgevoerd. Er is bij verschillende lokale bijeenkomsten voor ouderen aangesloten om meer te vertellen over valpreventie. Hierbij is ook de ‘smartfloor’ ingezet, waarbij op een leuke manier het valrisico van een oudere kan worden bepaald.
Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Middelengebruik
De OKO-methode (Opgroeien in Kansrijke Omgeving) is van start gegaan in Markelo. Er is een werkgroep ‘Vrije Tijd’ gestart, ‘School’ en ‘Ouders/Peersgroep' om samen met belanghebbenden de aanpak vorm te geven. Daarnaast is gestart met het opzetten van activiteiten in het kader van het beter naleven van de Alcoholwet. 9 horeca ondernemers doen mee met een proef gericht op het verbeteren van de naleving van de leeftijdscontrole bij alcoholverkoop. Barhoofden en barvrijwilligers die actief zijn bij de hoffeesten zijn uitgenodigd voor een training Instructie Verantwoord Alcoholschenken (IVA). Iedereen doet mee Vernieuwd minimabeleid De regeling voor volwassen ‘meedoen in de Hof’ biedt verschillende soorten voorzieningen. Deze voorzieningen zijn vanaf 2025 beschikbaar, inwoners kunnen via de website een bijdrage aanvragen voor (culturele) activiteiten, kringloopmunten en een eenmalige bijdrage per 5 jaar voor een fiets.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
37
Toegankelijkheid en inclusie In de eerste maanden van 2025 zijn concrete stappen gezet om te komen tot een lokale inclusie agenda. Op 20 maart 2025 hielden we twee bijeenkomsten, één voor professionele samenwerkingspartners en één voor inwoners. De Raad is geïnformeerd over de aanpak en het proces met de Raadsbrief van 11 februari 2025. Vitaal Ouder Worden Samen Indiceren (voorheen Pilot Good Goan) Tot en met maart 2025 zijn 10 inwoners met deze nieuwe manier van werken geholpen. Een mooi aantal dat nog verder kan groeien. We zijn positief over de samenwerking met onze ketenpartners. Welzijn op Recept We liggen op schema met ons plan om eind 2025 Welzijn op Recept gemeente breed geïmplementeerd te hebben. Na eerder Delden en Goor zijn per 1-12025 de huisartsen in Markelo op deze manier gaan werken. Op dit moment vindt hierover overleg plaats met de huisarts in Hengevelde.
Activiteiten op het gebied van Wonen en Zorg In maart 2025 heeft het college het uitvoeringsplan Visie Wonen Zorg en Welzijn vastgesteld. Dit uitvoeringsplan is met de Raad gedeeld. Ondersteuning mantelzorgers. In maart 2025 is met Salut een tussenevaluatie gehouden. Hieruit is gebleken dat de afgesproken activiteiten grotendeels zijn uitgevoerd zoals afgesproken. De inzet was vooral het voeren van veel netwerkgesprekken om de bekendheid van mantelzorgondersteuning te vergroten. We kunnen inmiddels vaststellen dat het aantal bij Salut geregistreerde mantelzorgers is toegenomen met circa 30%. Bewustwordingscampagne In april 2025 zijn de voorbereidende werkzaamheden voor de campagne afgerond. Deze campagne is inmiddels gestart en zichtbaar in de gemeente. Eenzaamheid In de eerste maanden van 2025 is een aanvang gemaakt met de uitvoering van het uitvoeringsplan. Een belangrijke eerste stap was de startbijeenkomst van de lokale coalitie. In deze bijeenkomst bleek een
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
38
groot commitment van onze samenwerkingspartners om de uitdaging aan te gaan de eenzaamheid in Hof van Twente te verminderen. Er zijn drie werkgroepen gevormd die concreet aan de slag gaan met de volgende thema's: week van de ontmoeting, communicatie en voorlichting en het creëren van toevallige ontmoetingen.
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
39
BELEIDSAGENDA 2025 PROGRAMMA 5: MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING
Besluit
Gepland
5.1
Implementatieplan Woonzorgvisie
College
Q1 2025
5.2
Europese aanbesteding doelgroepenvervoer
College
Q4 2025
5.3
Pilot Jeugd Hulp Team (JHT) evalueren
College
Q3 2025
5.4
Vernieuwd minimabeleid evalueren
Raad
Q4 2025
Gerealiseerd
Conform planning
Afwijking van planning
EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2025: VERANTWOORD VOORUIT
40
Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen en overhead Omvang gemeentefonds vanaf 2026 Het Rijk heeft de financieringssystematiek van het gemeentefonds aangepast. De aanpassing leidt tot een structureel fors nadelig effect op de omvang van het gemeentefonds vanaf 2026. In het voorjaar van 2024 werd deze boodschap iets afgezwakt met een gedeeltelijke compensatie. De verdere oploop van de zogeheten ‘opschalingskorting’ wordt vanaf 2026 geschrapt. Indicatief betekent dit voor Hof van Twente dat we jaarlijks niet 4,5 maar zo’n 3,5 miljoen euro minder uit Den Haag zullen krijgen ingaande 2026.