Bijlage 3 - BP regels toelichting.pdf

Datum: Fase: Planid:

vastgesteld NL.IMRO.1735.BGxHolterweg17-VS10

BESTEMMINGSPLAN

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Inhoudsopgave

2

Vaststellingsbesluit

5

Toelichting

7

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Inleiding Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan De bij het plan behorende stukken Leeswijzer

8 8 8 10 11 12

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Het plan Huidige situatie Toekomstige situatie

13 13 14

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Beleid Rijksbeleid Provinciaal beleid Overijssel Gemeentelijk beleid

17 17 19 28

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

Omgevingsaspecten Vormvrije m.e.r.-beoordeling Milieuzonering Geur Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Water Ecologie Archeologie en Cultuurhistorie Verkeer / parkeren

32 32 33 37 38 40 41 42 44 46 52 54

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

Juridische toelichting Planopzet en systematiek Toelichting op de regels

56 56 56

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

61

Hoofdstuk 7 7.1 7.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid Vooroverleg Zienswijzen

62 62 62

Bijlagen bij de toelichting

63

Bijlage 1

Landschapsplan Holterweg 17

64

Bijlage 2

Landschapsplan Stoevelaarsweg 5

66

Bijlage 3

Bodemonderzoek

68

Bijlage 4

Akoestisch onderzoek

163

Bijlage 5

Watertoets

196

Bijlage 6

Quickscan natuurwaarden

205

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Bijlage 7

Advieslijn stikstofdepositie ODT

Regels

vastgesteld

245

259

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

260 260 268

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8

Bestemmingsregels Agrarisch Agrarisch met waarden Wonen Waarde - Archeologische verwachting 1 Waarde - Archeologische verwachting 2 Waarde - Archeologische verwachting 3

269 269 271 274 276 278 280

Hoofdstuk 3 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 17

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene aanduidingsregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Algemene procedureregels Regels in verband met vrijkomende agrarische bebouwing Strekking algemene regels

282 282 283 285 286 289 292 293 294 298

Hoofdstuk 4 Artikel 18 Artikel 19

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel

299 299 300

Bijlagen bij de regels

301

Bijlage 1

Erfinrichtingsplan Holterweg 17

302

Bijlage 2

Sloopopgave

304

Bijlage 3

Staat van bedrijfsactiviteiten

306

3

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

4

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Vaststellingsbesluit

vastgesteld

5

Dummy: ter vervanging van vaststellingsbesluit door gemeenteraad

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Toelichting

vastgesteld

7

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding Voor de Holterweg 17 in Markelo is een plan ontwikkeld voor de realisatie van een woning. Om de woning mogelijk te maken wordt aan de Stoevelaarsweg 5 in Markelo landschapsontsierende (agrarische) bebouwing gesloopt. Op grond van het geldende bestemmingsplan is de realisatie van een nieuwe woning aan de Holterweg 17 niet mogelijk. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan is opgesteld om de ontwikkeling mogelijk te maken.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied van dit bestemmingsplan bestaat uit twee gebieden: de bouwlocatie aan de Holterweg 17 en de slooplocatie aan de Stoevelaarsweg 5 te Markelo. Hieronder wordt de ligging en begrenzing van beide plangebieden weergegeven. Ligging Holterweg 17 Markelo Het plangebied aan de Holterweg 17 is gelegen op een afstand van circa 1,5 kilometer ten noordwesten van Markelo. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Markelo, sectie P, nummer 117 en heeft een oppervlakte van 10.180 m2. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van Markelo weergegeven.

Figuur 1.1: Ligging plangebied Holterweg 17 Markelo (bron: Atlas van Overijssel) Ligging Stoevelaarsweg 5 Markelo Het plangebied aan de Stoevelaarsweg 5 is gelegen op een afstand van circa 600 meter ten noordwesten van de kern Goor. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Markelo, sectie M, nummer 1064. In figuur 1.2 is de ligging van het plangebied aan de Stoevelaarsweg 5 ten opzichte van de kern Goor weergegeven.

8

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Figuur 1.2: Ligging plangebied Stoevelaarsweg 5 Markelo (bron: Atlas van Overijssel) Begrenzing Holterweg 17 Markelo De begrenzing van het plangebied is in figuur 1.3 weergegeven (rood omkaderd). In figuur 1.4 is een luchtfoto van het plangebied weergegeven. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Holterweg, aan de oostzijde door bos, aan de zuidzijde door agrarische weidegronden en aan de westzijde door een transportbedrijf. In figuur 1.3 is de begrenzing van het plangebied weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.

Figuur 1.3: Begrenzing plangebied Holterweg 17 (bron: Atlas van Overijssel) Begrenzing Stoevelaarsweg 5 Markelo

vastgesteld

9

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

De begrenzing van het plangebied aan de Stoevelaarsweg 5 in Markelo is in figuur 1.4 weergegeven (rood omkaderd). In figuur 1.4 is een luchtfoto van het plangebied weergegeven. Het plangebied betreft het agrarisch bouwperceel. Het plangebied wordt aan de noorzijde begrensd door agrarische weidegronden en het perceeel Stoevelaarsweg 7, aan de oostzijde door de Stoevelaarsweg en aan de zuid- en westzijde door agrarische weidegronden.

Figuur 1.4: Begrenzing plangebied Stoevelaarsweg 5 (bron: Atlas van Overijssel)

1.3

Vigerend bestemmingsplan Holterweg 17 Markelo Het perceel Holterweg 17 in Markelo is gelegen binnen de grenzen van het bestemmingsplan 'Buitengebied Hof van Twente, veegplan 2021' en voorzien van de bestemming 'Agrarisch' zonder bouwvlak, de dubbelbestemming 'Waarde – Archeologische verwachting 3' en de gebiedsaanduiding 'reconstructiewetzone – verwevingsgebied'. In figuur 1.5 is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan weergegeven.

10

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Figuur 1.5: Uitsnede geldend bestemmingsplan' (bron: ruimtelijkeplannen.nl) De voor 'Agrarisch' aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor de uitoefening van een grondgebonden agrarisch bedrijf, hobbymatig agrarisch gebruik buiten het bouwvlak, bestaande en legale aantal bedrijfswoningen, waarbij inwoning is toegestaan. Op het perceel is geen bouwvlak aanwezig. Daarnaast is het niet toegestaan om op de bestemming 'Agrarisch' een woning te realiseren. Derhalve is de initiatiefnemer voornemens om het bestemmingsplan te wijzigen, waarbij door middel van de gemeentelijke Rood voor Rood-regeling een compensatiekavel wordt gerealiseerd. Uitgangspunt van de Rood voor Rood-regeling is dat de compensatiekavel wordt gebouwd op de slooplocatie. In uitzonderlijke situatie kan overwogen worden om de compensatiekavel elders te realiseren. Een compensatiekavel zou aansluitend aan een kern of op een andere erf gerealiseerd kunnen worden. Wel moet er minimaal 1.000 m² aan stallen worden gesloopt en moet het erf en de omgeving van zowel de bouw- als de slooplocatie landschappelijk worden ingepast. Ook moet de bestemming van de slooplocaties worden omgezet naar een woonbestemming. Op het perceel aan de Holterweg 17 is circa 200 m2 aan landschapsontsierende bebouwing aanwezig.

Aangezien de oppervlakte van de te slopen schuren aan de Holterweg niet voorziet in de noodzakelijke sloopcompensatie, heeft de initiatiefnemer 1.000 m2 aan sloopmeters aangekocht van de locatie aan de Stoevelaarsweg 5/5a te Markelo. Daarmee wordt voorzien in de noodzakelijke sloopopgave om één compensatiekavel te verkrijgen. De compensatiekavel wordt gerealiseerd aan de Holterweg 17 te Markelo. Om de bouw mogelijk te maken dient het bestemmingsplan herzien te worden. Dit geldt zowel voor de nieuwbouwlocatie aan de Holterweg 17 als voor de slooplocatie Stoevelaarsweg 5/5a te Markelo.

1.4

De bij het plan behorende stukken Het onderhavige bestemmingsplan 'Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo' bestaat naast deze toelichting uit de volgende stukken. Verbeelding (identificatie NL.IMRO.1735.BGxHolterweg17-VS10); Bijlagen bij de toelichting; Regels; Bijlagen bij de regels.

vastgesteld

11

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

1.5

Leeswijzer De toelichting van het bestemmingsplan kent de volgende opbouw. In hoofdstuk 2 worden de huidige situatie en het te realiseren plan beschreven. Hoofdstuk 3 schetst het beleidskader. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de uitgevoerde omgevingsonderzoeken behandeld. In hoofdstuk 5 wordt het bestemmingsplan in juridisch opzicht toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 wordt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid belicht.

12

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Hoofdstuk 2 2.1

Het plan

Huidige situatie Op het perceel Holterweg 17 te Markelo bevindt zich een voormalig agrarisch erf en vuilstort. Op het perceel staan agrarische schuren met een oppervlakte van circa 200 m2 en zijn geplaatst in een periode dat het perceel was voorzien van een agrarisch bouwvlak. Deze bestemming is echter in 2012 bij de actualisatie van het bestemmingsplan Buitengebied Hof van Twente wegbestemd, waardoor het perceel enkel voorzien is van de bestemming 'Agrarisch' zonder bouwvlak. Het plangebied is gelegen in een kleinschalig bosgebied. Naast het plangebied is een transportbedrijf aanwezig. Verspreid in de omgeving bevinden zich tevens enkele agrarische- en niet agrarische bedrijven, woningen en een zandwinningsbedrijf. In figuur 2.1 is een aanzicht van het plangebied aan de Holterweg 17 weergegeven.

Figuur 2.1: Aanzicht plangebied Holterweg 17 Markelo (bron: Cyclomedia, 26 april 2021) Aan de Stoevelaarsweg 5 te Markelo is een agrarisch bedrijf (intensieve veehouderij) gevestigd. Op het agrarisch bouwperceel is een agrarische bedrijfswoning met vier agrarische bedrijfsgebouwen (schuren) aanwezig. Daarnaast zijn kuilvoerplaten op het agrarisch bouwperceel aanwezig. De oppervlakte van de agrarische bedrijfsgebouwen bedraagt respectievelijk circa 305 m2, 769,5 m2, 825 m2 en 190 m2. De gezamenlijke oppervlakte aan agrarische bedrijfsgebouwen bedraagt derhalve 2.010 m2. In figuur 2.2 is een aanzicht van het agrarisch bouwperceel weergegeven.

vastgesteld

13

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Figuur 2.2: Aanzicht plangebied Stoevelaarsweg 5/5a Markelo (bron: Cyclomedia, 26 april 2021)

2.2

Toekomstige situatie De initiatiefnemer is voornemens om aan de Holterweg 17 te Markelo een nieuwe woning met bijgebouw te realiseren. De nieuwe woning heeft een inhoud van 900 m3. Bij de woning worden twee bijgebouwen gerealiseerd met een gezamenlijke oppervlakte van 150 m2. In figuur 2.3 is een schets van het nieuwe erf weergegeven. Het landschapsplan is tevens als Bijlage 1 bij de toelichting van het bestemmingsplan opgenomen.

Figuur 2.3: Toekomstige situatie Holterweg 17 Markelo (bron: N+L Landschapsontwerpers)

14

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

De nieuwe woning aan de Holterweg wordt landschappelijk ingepast. Allereerst wordt het bestaande bos opgeschoond en waar nodig hersteld (E). Aan de binnenrand van het bos wordt de onderbeplanting aangevuld met inheems bosplantsoen zoals hazelaar, lijsterbes, gelderse roos, vuilboom en meidoorn. Tevens worden nieuwe solitaire bomen aangeplant (L) en wordt de bestaande open weide behouden. Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken wordt in het kader van de Rood voor Rood-regeling 1.000 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt. De initiatiefnemer is voornemens om aan de Stoevelaarsweg 5/5a twee agrarische bedrijfsgebouwen te slopen (schuur A en B in figuur 2.4). De schuren hebben een oppervlakte van respectievelijk 305,5 m2 en 769,5 m2 waardoor er in totaal 1.075 m2 aan asbesthoudende schuren gesloopt wordt. De overige bebouwing op het perceel blijft behouden. Aangezien de agrarische bedrijfsactiviteiten worden gestaakt wordt de bestemming omgezet naar een reguliere woonbestemming. Op basis van het Rood voor Rood-beleid van de gemeente Hof van Twente kan in ruil voor deze sloop één nieuwe woningbouwkavel verkregen worden. De nieuwe bouwkavel wordt verzilverd aan de Holterweg 17 in Markelo.

Figuur 2.4: Luchtfoto Stoevelaarsweg 5/5a Markelo (bron: Cyclomedia) Als gevolg van de sloop wordt ter plaatse van de gesloopte bebouwing een nieuwe hoogstam fruitboomgaard aangeplant. In figuur 2.5 is een schets van het erf als gevolg van de sloop van de agrarische bebouwing weergegeven. Het landschapsplan is tevens als Bijlage 2 van de toelichting opgenomen.

vastgesteld

15

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Figuur 2.5: Toekomstige situatie Stoevelaarsweg 5 Markelo (bron: Eeckhof)

16

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Hoofdstuk 3

Beleid

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de realisatie van een nieuwe woning aan de Holterweg 17 te Markelo. De nieuwe woning wordt mogelijk gemaakt door de sloop van 1.000 m2 aan landschapsontsierende bebouwing in het kader van de Rood voor Rood-regeling van de gemeente Hof van Twente. Voor de ontwikkeling is de vierde pijler uit de NOVI van belang: "toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied".

In de NOVI wordt voor het landelijk gebied aangegeven dat een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied vraagt om een verantwoorde herinrichting van het landelijk gebied en een verbetering van de milieukwaliteit. Bij ontwikkelingen in het landelijk gebied moet cultureel erfgoed en unieke landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten behouden en versterkt worden. Waar mogelijk en gewenst dienen nieuwe kwaliteiten toegevoegd te worden. Voor een landelijk gebied dat zich toekomstbestendig kan ontwikkelen, is nodig dat de bereikbaarheid, de economische kracht en de beschikbaarheid van voorzieningen ook voldoende worden meegenomen in

vastgesteld

17

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

het Nationaal Programma Landelijk gebied. Vrijkomende agrarische bebouwing kan gebruikt worden voor het ontwikkelen van nieuwe functies en woonconcepten. De nieuwe woning wordt mogelijk gemaakt door in het kader van de Rood voor Rood-regeling 1.000 m2 aan landschapsontsierende bebouwing te slopen. In ruil voor die sloop kan een bouwkavel verkregen worden voor een woning met bijgebouwen. De landschapsontsierende bebouwing aan de Stoevelaarsweg 5 te Markelo wordt gesloopt en de agrarische bedrijfsactiviteiten worden gestaakt. De voorgenomen ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt op basis van het gemeentelijke beleid voor het buitengebied. Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat de voorgenomen ontwikkeling binnen de prioriteiten van de NOVI past. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een nieuwe 'stedelijke ontwikkeling' die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat daartoe een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat een toelichting tevens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Dit wordt de 'Ladder Duurzame Verstedelijking' genoemd. De beschrijving van de behoefte aan de betreffende, 'stedelijke ontwikkeling', moet inzichtelijk maken of, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. De stappen schrijven geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling.

Onderhavig plan Volgens de Nota van Toelichting behorende bij het Besluit ruimtelijke ordening worden ontwikkelingen die geen extra verstedelijking tot gevolg hebben maar bebouwing reduceren of verplaatsen, zoals bijvoorbeeld de Ruimte-voor-Ruimteregelingen, niet gezien als stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder. Middels dit bestemmingsplan wordt aan de Stoevelaarsweg 5 in Markelo 1.075 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt. Ter compensatie van deze sloop kan op basis van de gemeentelijke Rood voor Rood-regeling één bouwkavel voor een nieuwe woning worden verkregen. Het plan heeft betrekking op het reduceren van bebouwing, waarbij een nieuwe woning wordt gerealiseerd op een locatie elders. In lijn met de Nota van Toelichting kan geconcludeerd worden dat het voorgenomen plan niet wordt gezien als nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder. Wel geldt dat ook wanneer de Ladder niet van toepassing is gemotiveerd moet worden dat de ontwikkeling voldoet aan een goede ruimtelijke ordening en dat de ontwikkeling uitvoerbaar is. Onderhavig bestemmingsplan voorziet hierin.

18

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

3.2

Provinciaal beleid Overijssel

3.2.1

Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel weer. Hierin worden onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur aangehaald in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving. De Omgevingsvisie is onder andere een structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of 'rode draden' bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel.

3.2.2

Omgevingsverordening Overijssel De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel van de provincie Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.

3.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het zgn. principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik gehanteerd. Hierin komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaand bebouwd gebied wordt benut, voordat er uitbreiding in de groene omgeving kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland en verbindingszones enzovoorts.

De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend en verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel.

vastgesteld

19

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.

Figuur 3.1: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: provincie Overijssel) Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. Generieke beleidskeuzes Of een ontwikkeling mogelijk is, wordt bepaald op basis van generieke beleidskeuzes.

20

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Hieronder wordt het plan getoetst aan de relevante artikelen uit de Omgevingsverordening van de provincie Overijssel. Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik lid 1 Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. lid 2 Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpen wanneer aannemelijk is gemaakt: dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Doorwerking voor voorliggend plan: Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling wordt aan de Stoevelaarsweg 5 te Markelo 1.075 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt.

Ter compensatie van deze sloop kan een nieuwe bouwkavel verkregen worden die wordt verzilverd aan de Holterweg 17 te Markelo. Geconcludeerd kan worden dat de ontwikkeling niet leidt tor een extra ruimtebeslag in de 'Groene omgeving'. De bebouwde oppervlakte in het buitengebied van de gemeente Hof van Twente neemt als gevolg van dit plan af. Tevens wordt een bestaand erf aan de Holterweg 17 herontwikkeld. Daardoor wordt eerst de ruimte op een bestaand erf benut, waardoor voorliggend plan voldoet aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.1.5 Ruimtelijke kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Doorwerking voor voorliggend plan: Onderhavig plan voorziet in de realisatie van een woning aan de Holterweg 17 die landschappelijk wordt ingepast door onder andere het opschonen van het bestaande bos en het aanplanten van nieuwe solitaire bomen. Door de sloop van (voormalige) agrarische opstallen en de uitvoering van de landschapsmaatregelen wordt de ruimtelijke kwaliteit binnen de plangebieden aanzienlijk versterkt.

Aan de Stoevelaarsweg wordt tevens landschapsontsierende bebouwing gesloopt en wordt ter plaatse van de te slopen bebouwing een nieuwe hoogstam fruitboomgaard aangeplant. Voor een nadere toelichting op de landschappelijke inpassing wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en de als bijlage 1 en 2 opgenomen ruimtelijke kwaliteitsplannen. In paragraaf 3.2.3 is het plan getoetst aan de geldende ontwikkelingsperspectieven en de gebiedskenmerken. Geconcludeerd kan worden dat onderhavig plan voldoet aan een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Het plan is daarmee in overeenstemming met artikel 2.1.5 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.1.6 Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving kunnen – met in achtneming van het

vastgesteld

21

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene Omgeving, uitsluitend indien hier sociaal-economische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Doorwerking voor voorliggend plan: De gemeente Hof van Twente biedt eigenaren in het buitengebied volop kansen om voormalige agrarische erven nieuw leven in te blazen. De gemeenteraad heeft daarvoor in december 2015 een nieuw beleidskader vastgesteld: "Grond voor gebruik, ontwikkel nu de erfenis voor de toekomst". Met dit beleid streeft de gemeente Hof van Twente naar een economische impuls en optimale invulling van voormalige agrarische bedrijfsbebouwing in het buitengebied. Met dit instrument ontwikkelt de gemeente Hof van Twente een uitnodigend kader om sociale en economische ontwikkelingen in het buitengebied verder te stimuleren en faciliteren en een optimale invulling voor erven te kunnen bewerkstelligen. Erven kunnen nog beter van A naar B getransformeerd worden. Gelijktijdig wordt de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied behouden en versterkt.

Daarbij wordt rekening gehouden met de opgave die er de komende jaren ligt met betrekking tot de grote hoeveelheid vrijkomende agrarische bebouwing. Bij elke ontwikkeling in het landelijk gebied is dit instrument van toepassing. In het beleid (en tevens het bestemmingsplan voor het buitengebied van Hof van Twente) zijn een aantal regelingen opgenomen die ontwikkelingen in het buitengebied eenvoudig mogelijk maken en die het versterken van de ruimtelijke kwaliteit (sloop en nieuwe functies) als doel hebben (rood voor rood, VAB-instrumentarium etc.), mits voldaan wordt aan de voorwaarden. Op basis van de gemeentelijke Rood voor Rood-regeling kan in ruil voor de sloop van 1.000 m2 aan landschapsontsierende bebouwing één bouwkavel voor een woning verkregen worden. Voorwaarde is dat de nieuwe ontwikkeling landschappelijk wordt ingepast. De sloop van 1.075 m2 aan landschapsontsierende bebouwing aan de Stoevelaarsweg 5 in Markelo en de bouw van één woning aan de Holterweg 17 voldoet aan de gemeentelijke Rood voor Rood-regeling. Geconcludeerd kan worden dat het plan voldoet aan artikel 2.1.6 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen (lid 1 en 4) 1.

Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. 2. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. 3. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. 4. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Doorwerking voor voorliggend plan: Middels dit bestemmingsplan wordt een nieuwe woning in het buitengebied mogelijk gemaakt. Op 14 december 2021 heeft de gemeenteraad van Hof van Twente de Woonvisie gemeente Hof van Twente 2021-2025 vastgesteld. De nieuwe woonvisie

22

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

staat niet op zichzelf, maar raakt bestaande beleidskaders op nationaal, provinciaal en regionaal niveau. De gemeente Hof van Twente zet in op een versnelling van de woningbouw om te kunnen voorzien in de oplopende woningbehoefte. Deze versnelling vindt zowel plaats in de kernen als in het buitengebied. In het woningbouwprogramma is voor het buitengebied een programmaruimte opgenomen van circa 160-165 woningen. De bouw van een woning past binnen de Woonvisie en daarmee tevens binnen artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel, aangezien de Woonvisie zich conformeert aan de geldende regionale woonafspraken. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In dit geval zijn uitsluitend de ontwikkelingsperspectieven voor de landelijke omgeving van belang. In figuur 3.2 (Holterweg 17) en 3.3 (Stoevelaarsweg 5) zijn fragmenten van de kaart van de ontwikkelingsperspectieven behorende bij de Omgevingsvisie weergegeven.

Figuur 3.2: Fragment ontwikkelingsperspectievenkaart Holterweg 17, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel)

Figuur 3.3: Fragment ontwikkelingsperspectievenkaart Stoevelaarsweg 5, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel)

vastgesteld

23

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Zowel het plangebied aan de Holterweg 17 als de Stoevelaarsweg 5 zijn gelegen in het ontwikkelperspectief 'Agrarisch ondernemen in het grootschalige landschap'. Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Onder verduurzaming verstaan we hier: realisatie van de waterkwaliteitsdoelen, gezondheid en welzijn van mens en dier, bijdrage aan de energietransitie, natuuropgaven, klimaatbestendigheid en ketenoptimalisatie, en ontwikkelen met aandacht voor – en waar mogelijk in dialoog met – omwonenden. Agrarische ondernemers staan voor de uitdaging om hun – vaak grote – gebouwen en erven zo vorm te geven dat ze passen bij maat en schaal van het landschap en de ruimtelijke en milieukwaliteit versterken. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering.

Op grond van de Rood voor Rood-regeling van de gemeente Hof van Twente wordt in ruil voor de sloop van 1.075 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt en ter compensatie van deze sloop wordt aan de Holterweg 17 een nieuwe woning gebouwd. De agrarische bedrijfsactiviteiten aan de Stoevelaarsweg 5 worden gestaakt en de bestemming wordt omgezet naar de bestemming 'Wonen'. Zoals in paragraaf 4.2 en 4.3 is aangetoond worden bestaande (agrarische) bedrijven in de omgeving van het plangebied niet in hun ontwikkelmogelijkheden en bedrijfsvoering beperkt. De nieuwe woning aan de Holterweg 17 wordt zorgvuldig ingepast in het landschap. De nieuwe woning met bijgebouwen vormt geen belemmering voor de uitbreidingsmogelijkheden en bedrijfsactiviteiten van agrarische bedrijven in de omgeving van het plan (zie paragraaf 4.2 en 4.3). Dit bestemmingsplan is in overeenstemming met het geldende ontwikkelingsperspectief. Gebiedskenmerken Natuurlijke laag De natuurlijke laag geeft aan het plangebied aan de Holterweg 17 en de Stoevelaarsweg 5 het kenmerk 'dekzandvlakte en -ruggen' (zie figuur 3.4 en 3.5).

Figuur 3.4: Natuurlijke laag Holterweg 17, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie

24

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Overijssel)

Figuur 3.5: Natuurlijke laag Stoevelaarsweg 5, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel) De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/ nat gebied. Soms vlak bij elkaar, soms verder van elkaar verwijderd. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan bijvoorbeeld door een meer natuurlijk watersysteem en door beplanting met ‘natuurlijke’ soorten. En door de (strekkings)richting van het landschap te benutten in gebiedsontwerpen. Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Bij ontwikkelingen is tevens de (strekkings)- richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt. Aan de Stoevelaarsweg 5 in markelo wordt enkel agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt. De sloop van de bebouwing heeft geen negatieve effecten op de natuurlijke laag. Aan de Holterweg 17 wordt een nieuwe woning gerealiseerd met bijgebouwen. De nieuwe woning wordt zorgvuldig ingepast in het landschap.

Bij de landschappelijke inpassing is de strekkingsrechting van het landschap en de kenmerken van het landschap als basis genomen. Ten aanzien van de beplanting wordt gekozen door streekeigen beplanting en de bestaande vijver in het plangebied blijft behouden. Deze blijft een belangrijke functie vervullen voor de wateropvang in het plangebied. Op basis hiervan wordt gesteld dat het plan past binnen de kenmerken van de natuurlijke laag. Laag van het agrarisch cultuurlandschap De laag van het agrarisch cultuurlandschap kent het kenmerk 'jong heide- en broekontginningslandschap' en 'essenlandschap' aan het plangebied toe. In figuur 3.6 en 3.7 zijn fragmenten van de betreffende kaart weergegeven.

vastgesteld

25

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Figuur 3.6: Laag van het agrarische cultuurlandschap Holterweg 17, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel)

Figuur 3.7: Laag van het agrarische cultuurlandschap Stoevelaarsweg 5, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel) Voor de Holterweg 17 geldt het jong heide- en broekontginningslandschap. Dit landschap wordt gekenmerkt door de grote oppervlakte aan - voormalige - natte en droge heidegronden en was oorspronkelijk functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. Na de uitvinding van kunstmest ging deze functie verloren en werden deze gronden grotendeels in cultuur gebracht. Aanvankelijk kleinschalig en min of meer individueel door keuterboertjes, later werd de ontginning planmatig en grootschalig aangepakt (tot in de jaren 60 van de 20e eeuw). De grote natte broekgebieden ondergingen een vergelijkbare ontwikkeling, waardoor de natte en de droge jonge ontginningen nu gelijkenis vertonen. Daarnaast zijn vanaf 1750 vanuit de landgoederen ook veel van de voormalige heidegronden voor de jacht en houtproductie bebost. Ten opzichte van omliggend essenen hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met lange

26

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

rechtstanden. Vaak zijn het ‘inbreidings’landschappen met en rommelige driehoekstructuren. De ambitie is de ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden een stevige impuls te geven en soms een transformatie wanneer daar aanleiding toe is. De dragende structuren worden gevormd door landschappelijk raamwerken van lanen, bosstroken en waterlopen, die de rechtlijnige ontginningsstructuren versterken. Binnen deze raamwerken is ruimte voor verdere ontwikkeling van bestaande erven en soms de vestiging van nieuwe erven, mits deze een stevige landschappelijke jas krijgen. De ambitie is verder de landschappelijke karakteristieken voor weidevogels in stand te houden en te versterken. Aan de Holterweg 17 wordt een nieuw woonerf gerealiseerd die landschappelijk wordt ingepast in het bestaande bos. Het bestaande bos wordt opgeschoond en waar nodig hersteld en aan de binnenrand wordt de onderbeplanting aangevuld met inheems bosplantsoen. Het woonerf is bereikbaar door middel van een nieuw aan te leggen laan die in het bos wordt aangelegd. De ontwikkeling houdt rekening met het bestaande bos/landschappelijk raamwerk en past derhalve binnen de kenmerken van het jong heide- en broekontginningslandschap. Het plangebied aan de Stoevelaarsweg 5 kent op grond van het agrarisch cultuurlandschap het kenmerk 'essenlandschap'.

Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend systeem van essen, flanken, lager gelegen maten en fliergronden en kenmerkende bebouwing rond de es. Het landschap is geordend vanuit de erven en de essen, de eeuwenoude akkercomplexen die op de hogere dekzandkoppen en flanken van stuwwallen werden aangelegd. Eeuwenlange bemesting - met heideplaggen en stalmest - heeft geleid tot een karakteristiek reliëf met soms hoge steilranden. Onder en in de es heeft zich op deze wijze een waardevol archeologisch archief opgebouwd. De dorpen en erven lagen op de flanken van de es, op overgang naar het lager gelegen maten- en flierenlanden. Zo lagen ze droog en werden tegelijkertijd de werklijnen zo kort mogelijk gehouden. De zandpaden volgen steeds de lange ‘luie’ lijnen van het landschap, Zo ontstond vanuit de dorpen een organische spinragstructuur naar de omliggende gronden en de dorpen in de omgeving. Het landschapsbeeld is afwisselend en contrastrijk, volgend aan de organische patronen van het natuurlijke landschap. De ambitie is het behouden van de es als ruimtelijke eenheid en het versterken van de contrasten tussen de verschillende landschapsonderdelen: grote open maat van de essen, het mozaïek van de flank van de es, de open beekdalen en vroegere heidevelden. De samenhang hiertussen krijgt opnieuw vorm en inhoud door accentuering van de verschillende onderdelen en overgangen.

De flank van de es biedt eventueel ruimte voor ontwikkelingen, mits de karakteristieke structuur van erven, beplantingen, routes en open ruimtes wordt versterkt. Als ontwikkelingen plaats vinden in het essenlandschap, dan krijgen deze in de flanken een plaats, met respect voor en bijdragend aan de aanwezige bebouwingsstructuren (lint, erf) en versterking van het landschappelijk raamwerk. Aan de Stoevelaarsweg 5 wordt enkel agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt en wordt ter plaatse van de te slopen bebouwing een nieuwe hoogstam fruitboomgaard aangeplant. De kenmerken van het essenlandschap worden niet aangetast. Op basis van vorenstaande wordt geconcludeerd dat het plan in overeenstemming is met de kenmerken van het agrarisch cultuurlandschap. Laag van de beleving Op basis van de laag van de beleving geldt voor het plangebied aan de Holterweg 17 het kenmerk 'donkerte'. De donkere gebieden zijn de gebieden waar het ‘s nachts nog echt donker is, waar je de sterrenhemel kunt waarnemen. Het zijn de relatief ‘luwe’ dun bewoonde gebieden met een lage gebruiksdruk. In de donkere gebieden wordt ingezet om alleen minimaal noodzakelijke toepassing van kunstlicht toe te passen. Dit vereist het selectief inzetten en ‘richten’ van

vastgesteld

27

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

kunstlicht. Er is veel aandacht voor het vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen in het buitengebied. Bij de nieuwe ontwikkeling dient zorgvuldig omgegaan te worden met de toepassing van kunstlicht. Het plangebied aan de Stoevelaarsweg 5 kent op grond van de 'laag van de beleving' geen specifieke kenmerken en blijft derhalve buiten beschouwing. De 'Stedelijke laag' heeft binnen het plangebied geen specifieke kenmerken en blijft daarom verder buiten beschouwing. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten planologische wijziging volledig in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Strategische visie, Hof van Twente, zicht op 2030 Algemeen In 'Hof van Twente, zicht op 2030' heeft de gemeente Hof van Twente de toekomstvisie voor haar grondgebied vastgelegd. De gemeenteraad heeft de strategische visie op 1 juni 2010 definitief vastgesteld. De visie bevat naast een overzicht van te verwachten trends en ontwikkelingen ook informatie over de gewenste identiteit voor Hof van Twente. Over deze gewenste identiteit is in januari 2009 meegedacht door ruim 60 inwoners uit allerlei geledingen van de gemeente en daarbuiten. In 20 streefbeelden geeft het gemeentebestuur aan in welke richting het beleid voor de komende jaren moet worden ontwikkeld. Streefbeelden 10 en 11 zijn voornamelijk van belang. Deze worden hierna behandeld. Streefbeeld: Unieke landschappelijke en cultuurlandschappelijke kwaliteiten verder ontwikkeld Het landschap, de parel van Hof van Twente, heeft in 2030 nog altijd een belangrijke plaats. De structuur van het landschap, met deelgebieden stuwwal/verzamelgebied (westelijk), dekzandgebied (midden) en plateau (oostelijk), maar ook het reliëf en het watersysteem zijn leidend. In de waardevolle ensembles (landschap met natuur- en cultuurhistorische waarden) wordt behoud, onderhoud en herstel van cultuurhistorische en ecologische waarden in praktijk gebracht. Voltooiing van de ecologische hoofdstructuur is eveneens een herkenbaar resultaat.

In 2030 is deze een feit. Bestaande natuurgebieden zijn binnen de gemeente en daarbuiten verbonden met elkaar, waardoor duurzame instandhouding van flora en fauna mogelijk is geworden. De reconstructieplannen die aan het begin van de eeuw zijn gemaakt, zijn uitgevoerd. Dit betekent dat ruimtelijke knelpunten, zoals agrarische bedrijven in de directe nabijheid van natuur of milieuhinderveroorzakende bedrijven in het buitengebied, zijn opgelost. Voor nieuwe inrichting van het landschap door functiewijziging zijn oorspronkelijke landschapstypen richtinggevend. Landgoederen hebben in 2030 hun ruimtelijke visies uit het begin van de eeuw uitgevoerd en de Bovenregge slingert weer als vanouds door het landschap. Dit lint van water door het landschap refereert aan de historie. Het project Bovenregge van Schipbeek tot Elsenerbroek visualiseert de verbinding tussen stad en landelijk gebied. Kwaliteit woningenbestand is hoog en divers, aansluitend op de mark t/behoefte van inwoners,maar toch betaalbaar gebleven De grotere kernen in Hof van Twente houden een belangrijke woonfunctie; de meeste mensen wonen daar. Ze hebben ook de functie om woonruimte te bieden aan mensen

28

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

die uit het buitengebied komen. Als centraal gelegen kern heeft Goor het meest een stedelijk karakter. In de buurtschappen en het buitengebied wordt het wonen zorgvuldig geïntegreerd in het landschap. Vrijkomende agrarische gebouwen krijgen alleen een andere, bijvoorbeeld woonfunctie, na een zorgvuldige afweging. Structuurvisies en bestemmingsplannen zijn op deze uitgangspunten aangepast. In het buitengebied en de buurtschappen zal het wonen kleinschalig, groen en duurzaam zijn. Toets en conclusie De voorgenomen ontwikkeling betekent een impuls in de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied, omdat vrijkomende ontsierende agrarische bebouwing wordt gesloopt en op een bestaand, voormalig agrarisch erf een nieuwe woning wordt gerealiseerd. De ontwikkeling wordt daarbij landschappelijk ingepast. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen het streefbeeld als bedoeld in de Strategische visie, Hof van Twente, zicht op 2030. 3.3.2

Structuurvisie Landelijk Gebied In 'Structuurvisie Landelijk gebied' van de gemeente Hof van Twente staat de ontwikkeling van het landelijk gebied voor de komende 10 jaar centraal. De structuurvisie vormt vooral een integratiekader voor het bestaande beleid van de gemeente ten aanzien van de verschillende functies en waarden in het gebied. Een dergelijk 'integratiekader' schetst de bredere achtergrond van beleid dat voor specifieke thema's (bijvoorbeeld recreatie, rood-voor-rood en vrijkomende agrarische bebouwing) is uitgewerkt. Daarnaast beschrijft deze structuur de algemene strategie van de gemeente Hof van Twente ten aanzien van verschillende functies en waarden. Deze strategie geeft richting aan de latere toetsing van verschillende initiatieven die bij de gemeente worden ingediend, en bij het bepalen van het beleid dat in het bestemmingsplan buitengebied wordt uitgewerkt.

De structuurvisie benoemt de volgende kernkwaliteiten van het landelijk gebied in Hof van Twente: een sterke agrarische structuur, bestaande uit bedrijven die door schaalvergroting actief anticiperen op een wereldwijde marktwerking, of hun risico's spreiden door diensten te verlenen op het gebied van natuur en landschap en recreatieve functies of andere bedrijvigheid aan het bedrijf toe te voegen; een grote mate van ondernemerschap, waardoor verspreid over het gehele landelijk gebied nieuwe bedrijvigheid wordt gestart; een breed scala aan landelijke woonmilieus, variërend van kernen en buurtschappen tot individuele erven, dat qua kwaliteit aansluit bij actuele behoefte van de woonconsument; een gevarieerd en aantrekkelijk landschap, met als bijzondere parels 23 archeologische monumenten, twee rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten (Den Haller en Stokkum) en acht rijksbeschermde historische buitenplaatsen; een robuust ecologisch netwerk, dankzij een combinatie van grote natuurgebieden en talrijke verbindingen via beken en kleine natuurelementen; een sterk ontwikkelde recreatieve (infra)structuur; een goede regionale infrastructuur. Om de karakteristiek van het landelijk gebied te behouden geldt als uitgangspunt dat zo min mogelijk niet functioneel aan het buitengebied gebonden bebouwing wordt toegevoegd. Dit kan ten koste gaan van de aanwezige landschapswaarden.

Er wordt daarom geen mede- werking verleend aan het toevoegen van nieuwe woningen door het realiseren van geheel nieuwe solitair gelegen woonerven. Dit hangt ook samen met het beschermen van agrarische bedrijvigheid tegen beperkingen die uit de nabijheid van woningen voortkomen. De nieuwe woning kan elders in het buitengebied worden gerealiseerd, indien de nieuwe woning deel uit maakt van een bestaand bebouwingscluster, zoals een buurtschap.

vastgesteld

29

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Het omvormen van voormalige agrarische erven, naar woonerven wordt ondersteund, mits er tevens een aantoonbare verbetering van ruimtelijke kwaliteit plaatsvindt. De verbetering van de ruimtelijke kwaliteit komt hoofdzakelijk tot uitdrukking in de sloop van landschapsontsierende bedrijfsgebouwen, de realisatie van nieuwe landschapselementen rond het erf en het behoud van cultuurhistorische bebouwing. Een steeds groter deel van de inwoners van het buitengebied bestaat uit ouderen. On hen in staat te stellen zelfstandig te wonen zijn aanpassingen nodig; het aanbod van mantelzorg en en welzijnsdiensten dat aan huis geleverd kan worden kan verbeterd worden. Inwoning (bewoning van een woning door twee huishoudens) wordt gefaciliteerd. Toets en conclusie Middels het voorliggende bestemmingsplan wordt met toepassing van de gemeentelijke rood voor rood regeling een compensatiewoning toegevoegd op een voormalig agrarisch erf aan de Holterweg 17 te Markelo. De ontwikkeling wordt zorgvuldig ingepast in het landschap. Allereerst wordt het bestaande bos opgeschoond en waar nodig hersteld. Aan de binnenrand van het bos wordt de onderbeplanting aangevuld met inheems bosplantsoen zoals hazelaar, lijsterbes, gelderse roos, vuilboom en meidoorn. Tevens worden nieuwe solitaire bomen aangeplant en wordt de bestaande open weide behouden.

Om de woning aan de Holterweg 17 mogelijk te maken wordt aan de Stoevelaarsweg 5 te Markelo 1.075 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt. Daarmee wordt geacht dat deze ontwikkeling past binnen het streefbeeld als bedoeld in de 'Structuurvisie Landelijk Gebied'. 3.3.3

Beleidsnota Grond voor gebruik Algemeen De gemeente Hof van Twente staat voor een enorme opgave als het gaat om het behoud van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Tot 2030 komt naar verwachting meer dan 300.000 m2 aan agrarische bebouwing leeg te staan. Deze vrijkomende erven bieden volop kansen voor nieuwe ontwikkelingen. Om een objectieve en eenduidige toepassing van instrumentarium mogelijk te maken is een duidelijke integrale benadering van nieuwe initiatieven van belang. In het bestemmingsplan Buitengebied Hof van Twente is een aantal regelingen opgenomen die ontwikkelingen in het buitengebied eenvoudig mogelijk maken en het versterken van ruimtelijke kwaliteit (sloop en nieuwe functies) als doel hebben. Voor grootschalige projecten is echter een bestemmingsplanprocedure (herziening of wijziging) nodig. In voorliggend geval is een herziening van het bestemmingsplan benodigd. De beleidsnotitie 'grond voor gebruik' voorziet in de kaders om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Deze beleidsnotitie voorziet in de kaders met betrekking tot het VAB-beleid, Rood voor Rood beleid, beleid omtrent veldschuren, landgoederen, niet-agrarische bedrijvigheid in het buitengebied en de sloopvoucher-regeling. In dit geval zijn de kaders van het Rood voor Rood beleid en de sloopvoucher-regeling van belang.

Rood voor Rood Het doel dat de gemeente voor ogen heeft is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het landelijk gebied. Dit doel is onder andere te bewerkstelligen door de sloop van landschapsontsierende bedrijfsgebouwen. De regeling Rood voor Rood gaat uit van de sloop van een minimum oppervlakte van 1.000 m2, waarvoor ter compensatie een nieuwe woning kan worden gerealiseerd. De maximale inhoud van de te realiseren compensatiewoning bedraagt 750 m3. De compensatiekavel wordt bij voorkeur toegekend aan de locatie waar het meest wordt gesloopt en wordt gesitueerd in de directe omgeving van de te handhaven bedrijfswoning, om de erfstructuur te handhaven

30

vastgesteld

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

en de daarbij behorende clustering van bebouwing (ensemble) te bewerkstelligen. De compensatiekavel mag nabijgelegen (agrarische) bedrijven niet hinderen in hun bedrijfsvoering. Het erf en de tuin worden samen met de nieuwe woning en het daarbij behorende bijgebouw op de compensatiekavel gerealiseerd. Uitgangspunt voor de grootte van het bijgebouw is 150 m2. De ruimtelijke kwaliteit moet voor alle betrokken locaties zijn gewaarborgd. In dat kader dient een landschapsplan (erfinrichtingsplan) te worden opgesteld, evenals dat een beeldkwaliteitplan/schetsplan van de nieuwe bebouwing vereist is. Er zijn eigenaren van erven die graag de voormalige (landschapontsierende) agrarische bedrijfsbebouwing willen slopen en deze op een later moment willen inbrengen in een projectwaarvoor sloopcompensatie nodig is. Om dit te stimuleren kan een eigenaar voor dit soortsituaties een sloopvoucher ontvangen. In deze sloopvoucher wordt vastgelegd hoeveel oppervlakte te slopen bebouwing in aanmerking komt. Deze voucher is 10 jaar geldig en kan ingezet worden bij projecten waarvoor sloopcompensatie nodig is.

Om gebruik te kunnen maken van de voucher-regeling moet worden voldaan aan de volgende voorwaarden: de oppervlakte te slopen bebouwing kan niet terug worden gebouwd; de oppervlakte te slopen bebouwing is afkomstig uit de gemeente Hof van Twente; op de slooplocaties blijft maximaal 150 m2 aan bijgebouwen gehandhaafd, bij een grotere oppervlakte is de regeling ‘herbouw bijgebouw tot 450 m2’ van toepassing; eerdere verplichtingen kunnen niet in de regeling worden ingebracht; alle asbest moet worden gesaneerd. er wordt voorzien in een goede landschappelijke inpassing en erfinrichting door middel van een erfinrichtings- en/of beplantingsplan, bij het opstellen wordt een landschapsdeskundige wordt geraadpleegd; Als de bestemming nog Agrarisch is moet deze gewijzigd worden naar een bestemming Wonen. Toets en conclusie Door middel van dit bestemmingsplan wordt een nieuwe woning mogelijk gemaakt aan de Holterweg 17 te Markelo met een maximale inhoud van 900 m3. Op grond van het Rood voor Rood-beleid is het toegestaan om een woning met een inhoud van 750 m3 te realiseren. Conform de standaardregels van de gemeente Hof van Twente voor het buitengebied geldt dat een algemene afwijkingsbevoegdheid is opgenomen waarmee de inhoud van een woning vergroot kan worden naar 900 m3 onder de voorwaarde dat een erfinrichtingsplan is opgesteld.

Aangezien het plan vergezeld gaat van een erfinrichtingsplan kan de inhoud van de woning vergroot worden naar 900 m3. Daarnaast worden twee bijgebouwen gerealiseerd met een gezamenlijke oppervlakte van maximaal 150 m2. Ter compensatie van de bouw van de woning wordt aan de Stoevelaarsweg 5 te Markelo 1.075 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt. De nieuwe woning wordt zorgvuldig ingepast in het landschap en vormt geen belemmering voor de in de nabijheid van het plangebied gelegen agrarische en niet agrarische bedrijven (zie paragraaf 4.2 en 4.3). De uitvoering van het landschapsplan en de sloopopgave zijn door middel van een voorwaardelijke verplichting geborgd in de regels van dit bestemmingsplan. Op basis hiervan wordt geacht dat het plan past binnen de beleidsnota 'Grond voor gebruik'.

vastgesteld

31

Buitengebied Hof van Twente, herziening Holterweg 17 en Stoevelaarsweg 5 Markelo

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten

Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving staan van het verrichte onderzoek naar de voor het plan relevante feiten en de af te wegen belangen (Algemene wet bestuursrecht, artikel 3.2). In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de geldende wet- en regelgeving die op voorliggend plan en plangebied van toepassing zijn. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden daarom de resultaten van het onderzoek naar o.a. de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreffen voor zover relevant de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, geur, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, verkeer, water en vormvrije m.e.r-beoordeling.

4.1

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Op 1 april 2011 is het huidige Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Op 7 juli 2017 zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd binnen dit besluit om de m.e.r.-procedure eenduidiger en overzichtelijker te maken, alsmede het aspect milieueffectrapportage explicieter te behandelen in aanvragen. Dit besluit heeft tot doel het vaststellen van mogelijke, ernstig nadelige milieugevolgen ten gevolge van een activiteit binnen de aanvraag. Binnen het Besluit milieueffectrapportage zijn een tweetal mogelijkheden opgenomen hoe om te gaan met dit besluit bij een aanvraag. Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd, maar onder de gestelde drempelwaarden blijft, volstaat een vormvrije m.e.r.-beoordeling. Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd en bovendien de gestelde drempelwaarden overstijgt, is de betreffende aanvraag m.e.r.-plichtig. Op dat moment zal een m.e.r.-rapportage op moeten worden gesteld. Toets Middels het voorliggende bestemmingsplan wordt in het kader van de gemeentelijke Rood voor Rood-regeling een nieuwe woning mogelijk gemaakt. Woningbouw wordt in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage aangemerkt als de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject.