Document · PDF

Bijlage 1. Programmabegroting 2025 - Verantwoord vooruit.pdf

Gemeenteraad 4 november 2024, gemeente HofvantwenteBij agendapunt: 8: De programmabegroting 202520.634 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

a-=--- P

Programmabegroting 2025

g 2022

Verantwoord vooruit

2025

Datum behandeling gemeenteraad: 4 november 2024

Inhoud Inleiding .................................................................................................................................................................................................................3 Budgettair perspectief programmabegroting 2025 .................................................................................................................................................9 Nieuw beleid Kaderbrief 2025..............................................................................................................................................................................10 Voorstellen nieuw beleid Begroting 2025 .............................................................................................................................................................12 Programma 1: Bestuur en Veiligheid ...................................................................................................................................................................16 Programma 2: Wonen en werken ........................................................................................................................................................................28 Programma 3: Leefomgeving

..............................................................................................................................................................................39 Programma 4: Sport, Cultuur en Onderwijs .........................................................................................................................................................55 Programma 5: Maatschappelijke ondersteuning ..................................................................................................................................................63 Paragraaf 1: Lokale heffingen..............................................................................................................................................................................91 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................................................................100 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................................................116 Paragraaf 4: Financiering ..................................................................................................................................................................................121 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering

..............................................................................................................................................................................125 Paragraaf 6: Verbonden partijen........................................................................................................................................................................131 Paragraaf 7: Grondbeleid ..................................................................................................................................................................................140 Paragraaf 8: Wet open overheid (Woo) .............................................................................................................................................................151 Bijlage 1: Overzicht beleidsindicatoren ..............................................................................................................................................................153

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Inleiding Op 10 juli jl. heeft de raad de Kaderbrief 2025 vastgesteld. Daarmee zijn de eerste piketpalen geslagen voor deze programmabegroting 2025. In de kaderbrief is geanticipeerd op fors teruglopende inkomsten vanuit het rijk waar we de komende jaren, net als veel andere gemeenten, mee worden geconfronteerd. Tegelijk zijn daarin de contouren geschetst van het Meerjareninvesteringsprogramma, waarmee Hof van Twente de komende jaren noodzakelijke en gewenste impulsen wil geven aan de gemeenschapsvoorzieningen in onze gemeente. Met de ontwikkelingen van de afgelopen periode wordt steeds meer duidelijk, dat het negatieve budgettaire perspectief realiteit zal worden. Daarmee is ook het uitgangspunt om een sluitende begroting te presenteren een uitdaging. Op 6 maart en 24 april zijn twee interactieve bijeenkomsten met de gemeenteraad georganiseerd. Doelstelling was om het speelveld te verkennen en een aantal gezamenlijke uitgangspunten te formuleren die gebruikt kunnen worden om te komen tot een meerjarige begrotingsstrategie voor onze gemeente.

Uitkomst van deze sessies is een aantal gedeelde uitgangspunten als een begrotingsstrategie voor de langere termijn. De primaire wens van raad en college is om een programmabegroting 2025 te kunnen presenteren waarbij het begrotingsjaar 2025 sluitend is en er voor dat jaar geen ingrepen in taken, ambities en voorzieningenniveau vereist zijn. In de vergadering van 10 juli sprak de raad zijn zorgen uit over de verwachte financiële tekorten. Toch stemde de raad ook in met het meerjareninvesteringsprogramma. Hij bepaalde daarbij, in lijn met de mogelijkheid die de financiële verordening hiervoor biedt, dat de hiermee gemoeide uitgaven pas gefiatteerd worden via individuele projectvoorstellen die aan de raad dienen te worden voorgelegd. In deze programmabegroting hebben wij in vervolg hierop het pakket aan nieuw beleid dat tezamen het meerjareninvesteringsprogramma vormt, opgenomen. Dat geldt ook voor een aantal overige voorstellen voor nieuw beleid. Door nieuwe ontwikkelingen zijn hieraan enkele voorstellen toegevoegd ten opzichte van de kaderbrief. Zie hiervoor de navolgende overzichten. Deze zijn vervolgens verwerkt in het hoofdstuk budgettair perspectief programmabegroting 2025.

Meerjareninvesteringsprogramma Hof van Twente 01

Buurthuis Markvelde

Multifunctionele accommodatie Hengevelde

Multifunctionele accommodatie Diepenheim

Campus de Whee Goor

Openbare basisschool Stedeke Diepenheim Basisschool Erve Hooyerink Delden Basisschool Petrus Hengevelde

Verduurzaming (kleine) scholen

Verduurzaming zwembad Markelo

Bouw van een nieuwe gemeenschapsaccommodatie voor het buurtschap Markvelde en aanleg van bijbehorende infrastructuur Bouw van een nieuwe, vervangende gemeenschaps-accommodatie in de kern Hengevelde Inrichten openbare ruimte en verwerving gronden Bouw van gemeenschaps-accommodatie in de kern Diepenheim Openbare ruimte, WOZ en onvoorzien Bouw van een nieuwe gezamenlijke onderwijshuisvesting voor 2 basisscholen en vestiging voortgezet onderwijs in Goor Vernieuwing/verduurzaming openbare basisschool in Diepenheim (Uitvoeringsprogramma IHP onderwijs) Vernieuwing en verduurzaming schoolaccommodatie Erve Hooyerink Delden (Uitvoeringsprogramma IHP onderwijs) Vernieuwing en verduurzaming schoolaccommodatie Petrusschool Hengevelde (Uitvoeringsprogramma IHP onderwijs) Verduurzaming kleine scholen en permanente verbetering scholen (Uitvoeringsprogramma IHP onderwijs) Treffen energiebesparende maatregelen ter verduurzaming van het zwembad in Markelo

Meerjareninvesteringsprogramma 2025-2028

2025

€ 750.000

20252026

€ 6.100.000 € 5.300.000

2026

20272028

€ 3.000.000 € 1.000.000 € 22.000.000

Tegelijk werd raadsbreed de wens geuit om in de voorbereiding op de kaderbrief en programmabegroting 2026 (opnieuw) interactief betrokken te worden. Duidelijk is immers voor raad en college, dat op dat moment op basis van een brede inventarisatie van taak-gerelateerde mogelijkheden om uitgaven te verlagen of inkomsten te vergroten keuzes gemaakt moeten worden over dekkingsmaatregelen. Die zullen onvermijdelijk in de samenleving gemerkt gaan worden; hetzij in de vorm van vermindering van voorzieningen en dienstverlening, dan wel in de vorm van verhoging van lasten.

2025

€ 718.000

2027

€ 6.200.000

Twee sporen aanpak

2028

€ 4.000.000

Zoals aangekondigd in de kaderbrief is om tot een structureel sluitende begroting voor 2025 en 2026 te komen gekozen voor een tweesporen-aanpak.

20252028

€ 450.000

2025

€ 532.500

Spoor 1 – Een structureel sluitende programmabegroting 2025 Het eerste spoor richt zich op deze programmabegroting 2025. Uitgangspunt daarbij is om tot een structureel sluitende programmabegroting te komen zonder ingrepen op taken, ambities en voorzieningenniveau. De korte termijn waarop dit

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

geëffectueerd moet worden maakt het immers niet mogelijk om op verantwoorde wijze taak-gerelateerde bezuinigingsmaatregelen uit te voeren die extern of intern gericht zijn. Daarom is de afgelopen periode in een screening van begrotingsposten en in samenspraak met budgethouders gezocht naar begrotingstechnische maatregelen, die geen directe invloed hebben op de dienstverlening en onze organisatie. De concrete taakstelling van dit spoor 1 was op grond van de Kaderbrief € 1,5 miljoen voor 2025. Op grond van de begroting 2024 bestond daarnaast al een structurele taakstelling van € 1,2 miljoen voor 2026 en verder. En een structurele taakstelling op de organisatie. Resultaat van deze zoektocht is dat voor € 2,1 miljoen aan begrotingstechnische maatregelen is gevonden, waarvan structureel vanaf 2026 € 1,7 miljoen. Naast het invullen van de taakstelling voor 2025 is daarmee ook de taakstelling van € 1,2 miljoen vanaf 2026 structureel ingevuld. Ook is de taakstelling op de organisatie gedeeltelijk ingevuld, namelijk voor € 55.000 vanaf 2024. De maatregelen omvatten geen feitelijke bezuinigingen of inkomstenverhogingen maar zijn het

resultaat van scherper, reëler en soms ook risicovoller begroten. Dit kan resulteren in een jaarrekening met een kleiner overschot, minder meevallers en in sommige gevallen ook tegenvallers. Een overzicht van de belangrijkste begrotingstechnische maatregelen die in kaart zijn gebracht en zijn verwerkt in deze begroting wordt gegeven in onderstaande tabel. Omdat een deel van de maatregelen al in 2024 kan ingaan hebben wij ervoor gekozen dit pakket al in de 2e berap 2024 te verwerken. Spoor 1 begrotingstechnische maatregelen Omschrijving 1 BCF 2 Gemeentefonds, vrijval stelpost prijsontw (lopende/constante prijzen 2025) 3 Rentelasten 4 Jaarlijkse afwikkeling BTW (indicatie 2024 en 2025) 5 Verhogen bijdrage Provincie subsidie verkeersveiligheid 6 Gildebor indexering 2025, vrijval verschil berekening uitgangspunten 7 Ondersteuning samenwerkingsverbanden 8 BBZ uitvoeringskosten 9 Doorrekening advieskosten bouw in leges 10 Rekenkamercommissie 11 Algemeen beheer 12 Verhoging huuropbrengsten & servicekosten gemeentehuis 13 Legesinkomsten wegen 14 Subsidie schoolvervoer overige scholen 15 Overige bijdragen algemene voorzieningen 16 Subsidies aan instellingen 17 Onkruidbestrijding 18 Divers Totaal spoor 1 technische maatregelen Invulling begrotingstechnische maatregelen (€ 1.500.000) Invulling taakstelling (€ 1.200.000) Invulling taakstelling organisatie Surplus spoor 1 incl.

verwerking taakstelling

2024

150.000 92.000 120.000 53.000 -39.000 24.000 93.470 104.000 35.204 15.770 25.133 29.500 56.923 760.000

2025

2026

2027

2028

750.000 250.000 350.000 100.000 92.000 61.000 60.000 55.000 46.000

750.000 250.000 250.000

92.000 61.000

55.000 46.000

88.913 41.140 35.204 16.085 26.138 4.500 -50.000 132.020 2.058.000

95.070 41.140 35.204 16.085 26.138 4.500 -50.000 35.863 1.708.000

95.070 41.140 35.204 16.085 26.138 4.500 -50.000 39.863 1.712.000

-1.200.000 -55.000 453.000

-1.200.000 -55.000 457.000

-1.500.000 -55.000 705.000

-55.000 503.000

Voor een toelichting op deze begrotingstechnische maatregelen verwijzen wij u naar de 2e berap 2024.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Spoor 2 – Een structureel sluitende programma begroting 2026 en verder Spoor 2 richt zich op de voorbereiding van de programmabegroting 2026. Ondanks dat een deel van de begrotingstechnische maatregelen uit spoor 1 een structureel karakter heeft, toont deze begroting vanaf 2026 nog steeds een meerjarig perspectief met een aanzienlijk structureel tekort. Daarom richt spoor 2 zich op een meer fundamentele benadering om te komen tot een toekomstbestendige en structureel sluitende programmabegroting 2026. Dit zal worden gerealiseerd door een vermindering van taken, een verlaging van het ambitieniveau of een verhoging van de inkomsten. Hiervoor starten we een meer fundamentele zoektocht naar hoe we op de langere termijn kosten kunnen verlagen door taken minder of anders te doen, of door onze inkomsten te vergroten. Onderdeel van die fundamentele heroverweging zal zijn, dat we vanuit een breed perspectief alle gemeentelijke taken (autonome en medebewindstaken) onder de loep nemen en analyseren of hierbij afschaling mogelijk is. Daarbij brengen we mogelijke gevolgen, risico’s en

dilemma’s expliciet in beeld en stellen vragen “Wat merkt de burger hiervan?” en “Welk gevolg heeft dit voor de organisatie? De keuze om bepaalde taken minder of niet meer te gaan uitvoeren kan immers maatschappelijke risico’s met zich meebrengen, die het algemeen belang of het individuele belang van inwoners kunnen raken. Doel van deze inventarisatiefase is het verkrijgen van een objectieve inventarisatie van mogelijkheden dwars door alle gemeentelijke beleidsterreinen heen, zonder hierbij op voorhand al te kijken naar politieke wenselijkheid. Deze kan vervolgens de basis bieden voor een keuzeproces waar raad en samenleving bij betrokken kan worden en waarbij keuzecriteria worden gehanteerd. Net als in 2019 toen we het keuzeproces rondom bezuinigingen hebben ondersteund met een “Kaartspel” willen we in aanloop naar de kaderbrief 2026 en programmabegroting 2026 iets vergelijkbaars doen in samenspraak met de raad en met input vanuit de organisatie. Raad en college zullen het komend jaar afgewogen keuzes moeten gaan maken. Daarvoor is het aan de organisatie om een proces te doorlopen waarbij de

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

keuzemogelijkheden zo goed mogelijk in kaart worden gebracht. Gezien de omvang van de voorziene tekorten in de (meerjaren-) raming, is het onvermijdelijk dat de gevolgen van deze keuzes merkbaar zullen worden in de samenleving en organisatie. Dit vormt reden temeer om het proces richting de besluitvorming over de programmabegroting 2026 goed uit te lijnen met ruimte voor participatie, communicatie en interactie tussen raad en college.

beleidsaanpassingen mogelijk te maken. Ook hier zal spoor 2 zicht op moeten gaan bieden. Vooruitlopend hierop vinden we het verstandig om binnen de vrij besteedbare ruimte die de algemene reserve biedt een bedrag van € 4 miljoen euro te “bevriezen”. Dit biedt de mogelijkheid om in de programmabegroting 2026, als onderdeel van een pakket structurele bezuinigingsmaatregelen, een eventueel voorstel voor een frictiebudget op te nemen.

Risico’s en reserves In deze programmabegroting zijn de verwachte financiële tekorten als realiteit gepresenteerd en volledig in de meerjarenraming verwerkt. Waar we vorig jaar in de hoop op compensatie van het Rijk de terugloop in rijksbijdragen nog als risico bestempelden, is het risicoprofiel in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing hier nu op aangepast. Het resulteert in een lagere noodzakelijke weerstandscapaciteit.

Tweede bestuursrapportage 2024 De ontwikkelingen sinds het verschijnen van de kaderbrief, zoals gepresenteerd in de tweede bestuursrapportage 2024, vergroten de opgave. Autonome ontwikkelingen, zoals lagere inkomsten uit leges, hogere bijdragen aan verbonden partijen en stijgende energielasten, hebben een negatieve invloed op het financiële perspectief. Daar staat tegenover een voordeel op de bijdrage uit het gemeentefonds en de voorziening gebouwen. Zie verder de 2e berap 2024. Het totale effect is verwerkt in het budgettair perspectief programmabegroting 2025.

Tegelijk weten we uit eerdere bezuinigingstrajecten, dat we er rekening mee moeten houden dat bezuinigingsmaatregelen een overgangstermijn vragen of om de inzet van incidentele middelen om PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

“Verantwoord vooruit” De centrale boodschap in deze programmabegroting is tweeledig. Aan de ene kant bevat ze, in vervolg op de coalitievisie 2022-2026 “Actief Noaberschap” en de themanotities, het meerjareninvesteringsprogramma dat in de kaderbrief werd aangekondigd en een aantal overige voorstellen voor nieuw beleid. En aan de andere kant vormt de programmabegroting de weerslag van de resultaten uit spoor 1 van de 2- sporenaanpak die tot een structurele aanpak moet leiden van de financiële tekorten in de komende jaren. Een reeks begrotingstechnische maatregelen leiden ertoe dat de begroting 2025 een positief saldo toont.

Dit alles doen we met als doel om ook de komende jaren te kunnen blijven bouwen aan de gemeenschap van Hof van Twente. Met andere woorden om “Verantwoord vooruit” te blijven gaan. Wij stellen u voor om kennis te nemen van de programmabegroting 2025 en deze vast te stellen als kaderstellend besluit. Burgemeester en wethouders,

secretaris,

burgemeester,

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Budgettair perspectief programmabegroting 2025 Perspectief begroting 2025

2024

2025

2026

2027

2028

Programmabegroting 2024

2.154.000

2.477.000

-2.589.000

-3.417.000

-4.844.000

1e bestuursrapportage 2024 Voorjaarsnota Rijk (accres 2025, opschalingskorting 2026) Meerjaren Investeringsprogramma Overig nieuw beleid Dekking lasten vanuit reserves Technische maatregelen 2025 (spoor 1) Perspectief kaderbrief 2025

-412.000

-963.000 1.000.000 -1.285.800 -304.500 1.105.000

130.000 1.000.000 -4.638.793 -297.000 1.070.167

1.025.000 1.000.000 -3.129.276 -297.000 660.387

1.742.000

-1.078.000 -1.000.000 -227.500 -533.500 162.500 1.500.000 1.300.500

-3.037.300

-6.152.627

-5.584.889

2e bestuursrapportage 2024 Aanvulling/bijstelling nieuw beleid begroting 2025 Perspectief begroting 2025

1.462.900 0 3.204.900

-193.500 -445.000 662.000

-209.700 131.000 -3.116.000

-108.373 122.000 -6.139.000

-418.111 130.000 -5.873.000

Waarvan incidentele baten en lasten Structureel saldo

-2.510.900 694.000

-224.000 438.000

-1.820.000 -4.936.000

-804.000 -6.943.000

-27.000 -5.900.000

0 0 0

Het budgettaire perspectief zoals dat volgt uit de kaderbrief 2025 vormt het vertrekpunt voor deze begroting 2025. Zoals in de inleiding is aangegeven zijn de autonome ontwikkelingen uit de 2e bestuursrapportage toegevoegd aan het financieel perspectief. In 2024 resulteert dit in een voordeel van afgerond € 1.463.000 en vanaf 2025 in een nadeel. Aanvullend is er ook extra nieuw beleid in de begroting 2025 opgenomen, deze beleidswensen zijn niet in de kaderbrief 2025 benoemd. Deze nieuwe beleidswensen zijn in het budgettair perspectief meegenomen en in het hoofdstuk voorstellen nieuw beleid begroting 2025 toegelicht en in de tabel onder het kopje aanvulling/bijstelling nieuw beleid begroting 2025. Bovenstaande zorgt voor een structureel saldo van € 438.000 in 2025 en vanaf 2026 in een nadelig saldo van € -4.936.000 oplopend naar € -6.943.000 in 2027 en € -5.900.000 in 2028.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Nieuw beleid Kaderbrief 2025 Bij het vaststellen van de Kaderbrief 2025 zijn een aantal voorstellen voor (overig) nieuw beleid vastgesteld. Deze voorstellen zijn verwerkt in het financieel perspectief op pagina 10 onder het kopje overig nieuw beleid. Voor de duidelijkheid zijn deze beleidsvoorstellen hieronder opnieuw weergeven en kort toegelicht. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij naar de Kaderbrief 2025.

1. Extra subsidie Hofstreek Omroep 2025/2026 Betreft een extra incidentele subsidie aan de Hofstreek Omroep voor de jaren 2025 en 2026. 2. Uitvoeringsprogramma Cultuurregio 2023-2028 Betreft een structurele bijdrage voor het Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2023-2028. Dit bouwt voort op goed lopende projecten zoals Maakplaatsen, de Creatieve Broedplaatsen en Cross-TIC.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

3. Minimabeleid Het gaat hier om de financiële vertaling van het beleidsplan “Minima en Schulden”. Het beleidsplan “Minima en Schulden” voorziet erin dat de gemeente zich aansluit bij Stichting Leergeld en Sam& voor alle kinderen vanaf het schooljaar 2024-2025, dat de collectieve zorgverzekering wordt uitgebreid met het verzekeren van het wettelijk eigen risico vanaf 1 januari 2025 en dat de personele inzet wordt geborgd die nodig is om de doelgroep van het minimabeleid blijvend goed te ondersteunen. 4. MJOP Voor haar gebouwenbeheer is de gemeente wettelijk verplicht een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) te maken. Deze MJOP’s dienen elke 5 jaar geactualiseerd te worden; 2024 is dan ook het laatste jaar om deze plannen te actualiseren. In de Kaderbrief is aangegeven dat deze uitwerking in de Begroting 2025 financieel vertaald wordt. 5. Ontwikkeling organisatie Betreft het blijven ontwikkelen en blijven investeren (BOBI) in de interne organisatie; onze medewerkers. De bestemmingsreserve is eind 2024 uitgeput. De voortdurende instroom, doorstroom en uitstroom van personeel (krappe arbeidsmarkt) vraagt een vervolg inzet op dakpansgewijze vervanging en opleiding. Daarnaast is het voor het vasthouden van medewerkers noodzakelijk om te blijven investeren in hun ontwikkeling. Hoe de personele stroom zich gaat ontwikkelen is voor de aankomende jaren nog niet goed aan te geven. 6.

HR-21 HR21 8 is het gemeentelijk functiebeschrijvings- en waarderingssysteem waarin alle functies van medewerkers zijn opgenomen. De beschrijving van functies en indeling in de HR-21 systematiek dienen periodiek geactualiseerd te worden op basis van ontwikkelingen. Dit leidt naar verwachting tot structurele meerkosten

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Voorstellen nieuw beleid Begroting 2025 Zoals in het vorige hoofdstuk is aangegeven zijn er in de Kaderbrief 2025 een aantal voorstellen voor nieuw beleid geaccordeerd. In onderstaande tabel zijn aanvullende voorstellen voor nieuw beleid toegevoegd en aansluitend per onderdeel toegelicht. Dit betreffen voorstellen die niet in de Kaderbrief 2025 zijn meegenomen. Nieuw beleid (en dekking) begroting 2025 Omschrijving 1 80 jaar vrijheid 2a MJOP - dagelijks onderhoud 2b MJOP - storting voorziening 3 Implementatie visie regievoering I&A 4 Installaties Grotestraat 86 Goor Totaal

2025

2026

2027

2028

-15.000 -137.000 225.000 -518.000

-80.000 224.000

-89.000 224.000

-81.000 224.000

-13.000 131.000

-13.000 122.000

-13.000 130.000

-445.000

1. 80 jaar vrijheid In 2025 vieren we in Hof van Twente en Nederland op grootse wijze onze vrijheid, door Corona vijf jaar later dan oorspronkelijk gepland. Voor Hof van Twente zijn mooie initiatieven in ontwikkeling door verschillende organisaties in onze kernen om 80 jaar vrijheid te vieren. Wij steunen deze initiatieven graag door het beschikbaar stellen van een bedrag van € 15.000 aan eenmalige subsidies.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

2. MJOP Het Meerjarenonderhoudsplan voor gebouwen (MJOP) dient op basis van de wet- en regelgeving (BBV) elke 5 jaar geactualiseerd te worden. In november 2024 wordt het geactualiseerde MJOP ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Vooruitlopend daarop is het financiële effect in de begroting 2025 verwerkt. Enkele panden vormen geen onderdeel meer van het MJOP. Ook zijn er panden zoals de Reggehof en Het Beauforthuis die wederom als voorziening worden opgenomen. Dit heeft als resultaat dat er een voordeel is ontstaan op de stortingen voorziening groot onderhoud en een stijging in de verwachte kosten voor het dagelijks onderhoud. Het voordeel heeft een structureel karakter, maar varieert enigszins per jaar door de onderliggende planning. Het voordeel bedraagt in 2025 € 88.000, in 2026 € 144.000, in 2027 € 135.000 en in 2028 € 143.000. 3. Implementatie visie regievoering I&A Begin 2023 is er begonnen met de voorbereidingen voor de implementatie Visie Regievoering I&A. Eind 2023 werd het Implementatieplan voor fase 1 goedgekeurd. En deze fase 1 was gericht op het creëren van een basisstructuur waarmee de visie ondersteund wordt. De basis beheerprocessen zijn geanalyseerd en ingericht en de organisatorische organisatie is opgetuigd. Deze inspanningen waren gericht op het waarborgen van de integratie van de regieorganisatie gemeente breed.

Fase 2 heeft als doel de verdere borging en optimalisatie van de processen. In deze fase ligt de focus op de implementatie en de borging van de reeds in fase 1 ontwikkelde processen en werkwijzen, maar ook op het implementeren en borgen van nieuwe noodzakelijke beheerprocessen. Dit omvat het verder professionaliseren van het regiebureau I&A waarbij de nadruk ook zal liggen in het verder verbeteren van de samenwerking tussen de verschillende teams en stakeholders. Deze fase zal ook in het teken staan van het evalueren van de visie regievoering I&A en het bijbehorende regiebureau I&A om ervoor te zorgen dat deze aansluiten bij de behoeften en prioriteiten van de gemeente. Bij het ontwikkelen van fase 2 is in kaart gebracht welke middelen nodig zijn om fase 2 te kunnen uitvoeren en welke kosten daarbij horen. Het gaat voornamelijk kosten voor de tijdelijke inzet van expertise en consultants om de doelen van fase 2 te behalen. PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Om fase 2 van het implementatieplan te kunnen uitvoeren is een budget van € 518.647 benodigd. Na fase 2 zal de eigen interne organisatie dermate doorontwikkeld zijn dat er op een goede wijze regie gevoerd kan worden en er niet meer in de huidige mate noodzaak zal zijn om extern in te huren. We werken dan als Regiebureau conform de ontwikkelde processen wat ten goede komt van de informatieveiligheid en de continuïteit. 4. Installaties Grotestraat 86 De huidige installaties zijn technisch einde levensduur en veroorzaken veel storingen en klachten. De huidige installatie heeft onvoldoende capaciteit om het gebouw voldoende te verwarmen en/of te koelen. Dit maakt de vervanging noodzakelijk. Het gebouw wordt voorzien van een nieuwe opwek-, ventilatie- en koelinstallatie. Met een nieuwe installatie komen wij onze verplichting als verhuurder/eigenaar na zodat de installaties voorzien in gebruik van de huurders. Ontwikkelingen in de technologie maken het mogelijk om het gebouw te voorzien van een all-electric installatie. Het benodigde investeringskrediet is geraamd op €181.500. De daaruit voortvloeiende kapitaallasten bedragen circa € 13.000 per jaar. De nieuwe installatie past binnen de ambitie van de gemeente in lijn met de Routekaart 2030-2035.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Doorrekening reserves weerstandsvermogen Algemene Reserve Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Stand per 31 december Totaal risico's conform berekening weerstandsvermogen Ruimte t.o.v. benodigd weerstandsvermogen

Rek. 2023 17.275 9.278 -15.487 11.066

2024 11.066 7.136 -3.246 14.956

2025 14.956 125 -9.063 6.018

2026 6.018 115 -63 6.071

bedragen x € 1.000 2027 2028 6.071 6.008 0 0 -63 -63 6.008 5.946

5.191 5.875

4.639 10.317

4.639 1.379

4.639 1.432

4.639 1.369

4.639 1.307

2024 5.827 0 -2.955 2.872

2025 2.872 10.000 -7.668 5.204

2026 5.204 0 -4.000 1.204

2027 1.204 0 -450 754

2028 754 0 0 754

* In de doorrek ening zijn de begrote resultaten 2024 tot en met 2028 niet meegenomen.

Reserve Majeure Projecten Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Stand per 31 december

Rek. 2023 546 5.281 0 5.827

Toelichting geraamde mutaties 2024-2028 Algemene Reserve Toevoegingen: in 2024 bestemming rekeningresultaat 2023 en in 2024 t/m 2026 vrijval vanuit de reserve themanotities. Onttrekkingen: in 2024 budgetoverhevelingen met dekking reserve. In 2025 € 5 miljoen naar de reserve majeure projecten en € 4 miljoen "bevriezing" richting de bezuinigingsopgave 2026. En dekking aanpak verduurzaming kleine scholen (2025-2028). Reserve Majeure Projecten Toevoegingen: in 2025 € 5 miljoen vanuit de algemene reserve en € 5 miljoen vanuit de reserve OSA. Onttrekkingen: t.b.v. dekking van een deel van de opgenomen investeringen en voorbereidingskosten. In 2024 installaties Reggehof en gemeentehuis en Plattelandsontwikkeling. In 2025 buurthuis Markvelde, MFA Hengevelde en Stedeke. In 2026 MFA Diepenheim, Stedeke, De Whee en Erve Hooijerink. In 2027 De Whee. PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Programma 1: Bestuur en Veiligheid Hof van Twente werkt op verschillende manieren samen met andere gemeenten. We gaan uit van onze eigen kracht, maar staan open voor de kansen die samenwerking kan bieden; de kwaliteit van de dienstverlening vergroten, kwetsbaarheid verkleinen en kosten verlagen. Vanuit een heldere communicatievisie en via nieuwe communicatiekanalen werkt de gemeente samen met onze inwoners/ondernemers aan een fijne woon- en leefomgeving. Daar waar mogelijk bieden wij onze dienstverlening digitaal aan. We geven ook persoonlijke aandacht waar dat nodig is. De ontwikkeling van de digitale dienstverlening de afgelopen jaren geeft ons ook die ruimte. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Wij hebben ons hier de afgelopen jaren op voorbereid. Zo zijn de gemeentelijke regels afgestemd op de Omgevingswet en zijn de werkprocessen beschreven. Dat betekent minder en overzichtelijkere regels, meer ruimte voor initiatieven, lokaal maatwerk en vertrouwen. De wet biedt de basis voor onze omgevingsvisie, die de komende jaren wordt gevolgd door omgevingsprogramma’s en een omgevingsplan. Daarnaast vormt de wet het kader voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Door een goede belangenafweging beogen we de kwaliteit in onze leefomgeving te verbeteren.

Gelijktijdig met de Omgevingswet is de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen in werking getreden. Het doel van deze wet is de bouwkwaliteit te verbeteren en de positie van de opdrachtgever ten opzichte van de aannemer te versterken. Ons uitgangspunt is dat wij een veilige en leefbare gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. De aanpak van ondermijnende criminaliteit en high impact crimes zoals woninginbraken staat hoog op de agenda. Een effectieve aanpak van onder andere huiselijk geweld, of personen met verward gedrag is alleen mogelijk door goede samenwerking binnen en buiten het gemeentehuis. PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 1.1 Bestuurlijke samenwerking

Resultaten 2024 1.1.1 Europese samenwerking Als lid van de VNG-commissie “Europa & Internationaal” was burgemeester Nauta de afgelopen jaren lid van het Comité van de Regio’s (CvdR) in Brussel, de spreekbuis voor de gemeenten en provincies binnen de Europese Unie, en de commissie natuurlijke hulpbronnen (NAT), waarin onderwerpen worden besproken die te maken hebben met plattelandsontwikkeling. De burgemeester was eveneens plaatsvervangend lid van de Rural Pact Coordination Group. Deze groep komt voort uit het Rural Pact, zijnde een belangenorganisatie die een raamwerk biedt voor samenwerking tussen overheden, het maatschappelijk middenveld, het bedrijfsleven, de academische wereld en burgers, op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau. Een belangrijke taak van deze groep is om de Europese Commissie van voorstellen te voorzien met betrekking tot het landelijk gebied. De P10-gemeenten zijn aangesloten bij het Rural Pact. Met de vaststelling van een landbouwnotitie door het Comité voor de Regio’s beëindigt burgemeester Nauta deze rollen in Brussel. In 2025 worden deze overdragen aan een collega-P10 bestuurder, wethouder van Berkelland.

1.1.2 P10 Sinds 2022 is Ellen Nauta voorzitter van het landelijke netwerk P10. Vanaf dat moment is Hof van Twente gastorganisatie voor dit netwerk. De (momenteel 32) P10-gemeenten kenmerken zich door een grote grondoppervlakte, veel kernen en het ontbreken van een dragende kern. Deze gemeenten hebben vaak dezelfde maatschappelijke opgaven om te zorgen dat de leefbaarheid en vitaliteit op peil blijven. Door samen te werken is het delen van kennis gemakkelijker en hebben de gemeenten massa die nodig is om hun gezamenlijke belangen te behartigen (lobby). Voor wat betreft de P10 zal de komende periode in het teken staan van lobby richting het nieuwe kabinet en de Kamer op de speerpunten die zijn vastgesteld in onze jaarplannen en blijven we investeren in kennisvergaring en kennisoverdracht binnen ons netwerk. Daarnaast geldt voor 2025 als speerpunt voor Hof van Twente de concretisering van de gastheerrol voor P10 met als doel de professionalisering van het P10 netwerk. Het aantal leden is de laatste jaren uitgegroeid naar 32 leden. Van een klein netwerk naar een groot en robuust netwerk, dat steeds meer gezien wordt in bestuurlijk en politiek Den Haag. Hierbij kan gedacht worden aan advisering over en borging van archivering van bestuursstukken, P10 adviezen enz, de faciliterende ondersteuning vanuit onder meer financiën en inkoop. Met daarbij de invalshoek dat we t.z.t.

het gastheerschap weer doorgeven aan een andere P10-gemeente. 1.2 Ontwikkeling Organisatie

Het is van belang om te blijven ontwikkelen en blijven investeren (BOBI) in de interne organisatie; onze medewerkers. De raad stelde daarom bij de programmabegroting van 2022 een bestemmingsreserve vast voor organisatieontwikkeling van 1,3 miljoen euro. Dat was noodzakelijk omdat onze dienstverlening beïnvloed wordt door diverse ontwikkelingen in de samenleving (digitalisering, klimaat, bestaansrecht en wonen), maar ook door de toenemende taken van de gemeente. De bestemmingsreserve is eind 2024 uitgeput. De

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

1.3 HR-21

1.4 Omgevingswet

1.5 Openbare Orde en Veiligheid

voortdurende instroom, doorstroom en uitstroom van personeel (krappe arbeidsmarkt) vraagt een vervolg inzet op dakpansgewijze vervanging en opleiding. Daarnaast is het voor het vasthouden van medewerkers noodzakelijk om te blijven investeren in hun ontwikkeling. Hoe de personele stroom zich gaat ontwikkelen is voor de aankomende jaren nog niet goed aan te geven. De keuzes van de raad voor de programmabegroting 2026 zijn hierop van invloed. Zodra deze is vastgesteld kan een plan worden gemaakt hoe we willen omgaan met de gevolgen voor de instroom, doorstroom en uitstroom van personeel. Vooruitlopend hierop is het noodzakelijk om in 2025 vast over een budget te beschikken. HR21 is het gemeentelijk functiebeschrijvings- en waarderingssysteem waarin alle functies van medewerkers zijn opgenomen. De beschrijving van functies en indeling in de HR-21 systematiek dienen periodiek geactualiseerd te worden op basis van ontwikkelingen. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Na een lange periode van voorbereidingen zijn de nieuwe werkprocessen ingevoerd. De Omgevingswet blijft de komende jaren nog wijzigen. Wij blijven dit ook in 2025 monitoren om een goede dienstverlening te waarborgen. 1.3.1 Openbare Orde en Veiligheid In 2024 is op enkele onderdelen een actualisatie zoals ten aanzien van de Algemene plaatselijke verordening en het Damocles-beleid doorgevoerd.

In 2025 wordt verder gewerkt aan beleid t.a.v. terrassen, uitstallingen en reclame. Ook in 2025 intensiveren wij de toepassing van de wet BIBOB in het kader van de aanpak van ondermijning. Dit jaar zal ook een actualisering van het Bibob beleid plaatsvinden. In 2024 zijn wij gestart met het project vitale vakantieparken. Dit zal ook in 2025 vervolg krijgen.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Wij zien op diverse vlakken in toenemende mate vormen van polarisatie in de samenleving. Zoals de acceptatie van asielzoekers of met betrekking tot de klimaat discussie/stikstof. Wij zullen hiervoor in 2025 extra aandacht hebben en ook regionaal afstemmen. Ook in 2025 willen wij met maatschappelijke organisaties afspraken maken ter voorkoming van polarisatie en hoe daar samen tegen op te treden. Verder willen wij in 2025 conform de eerder vastgestelde visie het keurmerk veilig buitengebied verder ontwikkelen. 1.3.2 Uitvoering programma veiligheid Ons uitgangspunt is dat Hof van Twente een veilige en leefbare gemeente is waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. De aanpak van ondermijnende criminaliteit en high impact crimes zoals cybercriminaliteit en woninginbraken staan hoog op de agenda. Een effectieve aanpak van onder andere huiselijk geweld, kindermishandeling, jeugdoverlast, personen met verward gedrag en de aanpak van zorgfraude is alleen mogelijk door goede samenwerking binnen en buiten het gemeentehuis. In 2025 willen wij verder invulling geven aan de speerpunten zoals verwoord in het integraal veiligheidsbeleid 2023-2026. Dat betekent het verder optimaliseren van de bestrijding van diverse vormen van overlast, in nauwe samenspraak met het sociale domein alsmede de aanpak van ondermijning in onder meer horeca, vastgoed en recreatieparken.

Onze aanpak is zowel gebiedsgericht (bijvoorbeeld buitengebied, bedrijventerreinen en de woonomgeving) als persoonsgericht (aanpak verwarde personen, veelplegers, jeugd). Hierdoor garanderen we een eerlijk speelveld voor ondernemers en voorkomen we uitbuiting of misbruik van kwetsbare personen door criminelen. Zowel binnen onze organisatie als ook in de samenwerking met externe partners voorkomen wij dat wij transacties (bijvoorbeeld subsidies of vergunningen) doen met criminelen. Wij proberen ieder signaal van ondermijning op te pakken. PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

1.3.3 Uitvoering programma toezicht en handhaving In 2025 ligt de focus op de verdere implementatie van de uitbreiding capaciteit Boa's en de daarbij behorende doorontwikkeling van deze functie. Bij de concrete uitvoering zal prioriteit worden toegekend aan de kleine ergernissen zoals deze naar voren zijn gekomen uit de meting van het veiligheidsgevoel onder de inwoners van Hof van Twente. Daarnaast wordt prioriteit gegeven aan ons jaarlijkse uitvoeringsprogramma en focussen wij ons op de bestrijding van overlast in en door de horeca. 1.3.4 Bouw Naar verwachting zullen de inkomsten aan bouwleges over 2025 weer stijgen richting het niveau van voor de invoering van de Omgevingswet. Op dit moment kunnen wij nog niet inschatten of door de invoering van de Omgevingswet de opbrengsten structureel zullen dalen. Landelijk verwacht men wel een daling van de bouwleges. Dit komt onder andere door het overdragen van een aantal werkzaamheden van de gemeente naar de particuliere markt. Daarnaast heeft de gemeente extra taken gekregen (meldingen en toezicht) waarvoor geen leges geheven mogen worden. 1.3.5 Toezicht Vanaf 1 januari 2024 vindt door de invoering van de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), het toezicht tijdens de bouw van eenvoudige bouwwerken vindt primair plaats door de markt via zogenaamde kwaliteitsborgers.

Welke effecten dat heeft op de gemeentelijke rol en betrokkenheid vraagt goede monitoring. Tot op heden zijn in 2024 nog geen Wkbmeldingen ontvangen. Wij verwachten deze meldingen in 2025 wel te ontvangen.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

1.3.6 Omgevingsdiensten Vanuit het Rijk heeft in 2024 afhechting van het landelijk interbestuurlijk programma dat ziet op de versterking van de VTH-taken plaatsgevonden. Vervolgens zal hier in 2025 verder gevolg aan worden gegeven. Dit heeft met name betrekking op het takenpakket en de organisatie van (het aantal) Omgevingsdiensten waarbij voldoen aan het criterium van robuustheid van belang is (versterking VTH-stelsel).

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Reguliere taken Onderwerpen IBT

Bedrijfsvoering

Toelichting reguliere taken De Provincie Overijssel houdt interbestuurlijk toezicht (hierna: IBT) op de volgende zes domeinen bij gemeenten: Financiën, WRO (Wet ruimtelijke ordening), Erfgoed, Informatie-en archiefbeheer, Huisvesting statushouders & Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht). Het IBT-beeld wordt jaarlijks inzichtelijk gemaakt aan de hand van een “stoplichtmodel”. Het IBTtotaalbeeld voor Hof van Twente kleurde dit jaar groen. Het domein informatie- en archiefbeheer staat op oranje. Zie paragraaf 1, 5 en 8 voor Verbetervoorstellen om tot een groene beoordeling te komen staan verwoord in paragraaf 1 en in combinatie met paragraaf 5 Bedrijfsvoering (onderdeel Informatiehuishouding) en paragraaf 8 de Wet Open Overheid. Het cluster burgerzaken verzorgt diverse diensten aan inwoners. Cluster Serviceteam staat inwoners te woord die contact met ons opnemen. Verder verzorgt het team de offline en online communicatie voor onze inwoners over alle gemeentelijke onderwerpen die onze inwoners aangaan. Raad, college en teams worden op het gebied van communicatie, financiën, inkoop, gebouwen, juridische zaken en informatiebeheer geadviseerd. Ontwikkelingen die te maken hebben met deze faciliterende/adviserende rol lichten wij toe in paragraaf 5 Bedrijfsvoering.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Vergunningverlening

Toezicht

Omgevingsdienst Twente

De gemeente verleent omgevingsgunningen voor verschillende activiteiten zoals bouw, sloop, kap, aanleg van een inrit of verbouwen van een monument. Bij meervoudige aanvragen met een milieucomponent vragen wij advies van de Omgevingsdienst Twente. De effecten en ontwikkelingen van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen en de daarmee samenhangende jurisprudentie worden nauwlettend gevolgd. Wij houden toezicht op de uitvoering van verleende vergunningen en rechtstreeks geldende regels. Hierbij is leidend het vastgestelde VTH-beleid en de prioriteiten die in het jaarlijks VTH-taken uitvoeringsprogramma zijn vastgesteld. De ODT voert de milieutaken uit voor de Twentse gemeenten. De OD Twente wordt geconfronteerd met een aanhoudend hoge toestroom van aanvragen voor vergunning- en adviesproducten vanuit Hof van Twente. In 2025 blijven wij de kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners en ondernemers monitoren en daar waar dat kan te verbeteren, hierbij gelet op de Omgevingswet. We zullen de processen zorgvuldig monitoren en bijstellen waar nodig, op basis van de geldende dienstverleningsovereenkomst.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

VTH-beleid

Regionale en lokale VTHtakenuitvoeringsprogramma

Openbare orde en veiligheid

Ons VTH-beleid is in 2023 geactualiseerd en aangepast aan het stelsel van de Omgevingswet. Door de regionale afstemming van het beleid voeren wij de VTH-taken steeds meer op een gelijke wijze uit als de andere Twentse gemeenten. Dit vergt een goede monitoring en afstemming met de samenwerkende partners, waaronder de Twentse gemeenten, waterschappen, provincie en OD Twente. Jaarlijks wordt het VTH-Takenuitvoeringsprogramma opgesteld. Het regionale uitvoeringsprogramma wordt in overleg met de ODT samengesteld. De naleving en uitvoering van beide programma’s wordt gemonitord en bijgesteld waar nodig. Interbestuurlijk toezicht van de provincie Overijssel ziet hierop toe. We verlenen vergunningen op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening, de Alcoholwet en bijzondere wetten. We vertalen landelijke wetgeving en ontwikkelingen in lokale (beleids)regels en voeren bezwaar- en beroepsprocedures. In regioverband werken we samen in het voorkomen en bestrijden van rampen/calamiteiten. Daarnaast werken we continu aan de doelstellingen zoals opgenomen in ons Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 en het lokale plan van aanpak ondermijning.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Wat gaat dit kosten? Bedragen x € 1.000 1 Bestuur en veiligheid 01001 01002 01101 01102 01704 01001 01002 01101 01102 01704

01010 01010

Bestuur Burgerzaken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Milieubeheer Totaal lasten Bestuur Burgerzaken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Milieubeheer Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming

Rek.2023

2024

2025

2026

2027

2028

2.632 1.038 2.769 746 1.329 8.515 617 409 4 44

2.778 1.113 3.024 1.128 1.956 10.000 655 695 54

2.916 1.152 3.194 1.138 2.055 10.455 647 706 0 57

2.839 1.278 3.194 1.145 2.050 10.506 645 706 0 57

2.828 1.280 3.194 1.151 2.045 10.498 645 706 0 57

2.828 1.248 3.194 1.109 2.045 10.424 645 611 0 57

1.074 -7.441

1.404 -8.596

1.409 -9.045

1.407 -9.098

1.407 -9.090

1.312 -9.111

119 119 -7.322

63 63 -8.533

50 50 -8.995

50 50 -9.048

50 50 -9.040

-9.111

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Toelichting (grootste) mutaties programma 1 per taakveld Algemeen Op basis van de uitgangspunten voor de loon- en prijsontwikkeling 2025 een verhoging van de budgetten met gemiddeld 4%. 01001

Bestuur

Jaarlijkse herberekening van de pensioenvoorziening voor wethouders leidt tot afwijkingen bij de jaarrekening. In 2023 tot en met 2025 is extra budget voor ondersteuning samenwerkingsverbanden Europa/P10 in begroting opgenomen, deze vervalt weer in 2026. In 2023 en 2024 zijn de lasten lager dan begroot wat heeft geleid tot bijstelling van het budget in 2024.

01002

Burgerzaken

Kosten verkiezingen kunnen jaarlijks wijzigen als gevolg van aantal verkiezingen. Daarnaast schommeling en stijging van de uitgifte van de aantallen reisdocumenten.

01101

Crisisbeheersing en brandweer

Verhoging van de bijdrage aan de Veiligheidsregio vanaf 2024.

01102

Openbare orde en veiligheid

Uitbreiding capaciteit BOA's vanaf 2024 leidt tot hogere lasten.

01704

Milieubeheer

Verhogingen van de bijdrage aan de omgevingsdienst Twente.

01010

Mutaties reserves

Mutaties in de reserves hangen samen met de uitgaven op de andere taakvelden. Een specificatie van de mutaties per programma is opgenomen in de financiële bijlagen (specificaties incidentele baten/lasten en structurele resultaatbestemming).

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Programma 2: Wonen en werken Hof van Twente is een veelzijdige plattelandsgemeente met veel aandacht voor de omgeving waarin ruimte is voor de inwoners om te wonen, werken en ontspannen. Ontwikkelingen zijn mogelijk en samen kijken we wat passend is bij de identiteit.

KADERSTELLING: • • •

Er is veel vraag naar woningen en we zoeken ruimte om woningen toe te voegen. Dit kan zijn in gebieden die een functie verloren hebben of op gebieden aansluitend aan de kernen. Ook in buurtschappen is wonen belangrijk als één van de dragers voor de leefbaarheid voor de toekomst. We overleggen met onze inwoners hoe we de individuele woningbouwlocaties goed kunnen inrichten en we stimuleren de realisatie van projecten om de druk op de woningmarkt te verlichten.

• • • • • •

Aantrekkelijke centra zijn belangrijk en we zoeken samen met de ondernemers naar kansen. Op bedrijventerreinen streven we naar een passende balans tussen vraag en aanbod van de beschikbare ruimte. We zetten ons in om onze gemeente groen te maken en te houden door de uitvoering van projecten op het gebied van biodiversiteit en klimaat. Daarnaast zetten wij ons in voor energieopwekking en -besparing. Samen kunnen we het verschil maken en samen maken wij onze toekomst.

• • • • •

Woonvisie gemeente Hof van Twente 20215-2025 Woningbouwprogramma 2024 Regionale Woonagenda Twente Woondeal Twente Regionale Woonzorgvisie Afsprakenkader ouderenhuisvesting Woon, Zorg en Welzijnsvisie Hof van Twente Woonwagen en standplaatsenbeleid 2023 Beleidsregels toewijzing woonwagenstandplaatsen en woonwagens Beleidsregel inschrijvingscriteria kavels Grond voor gebruik Structuurvisie landelijk gebied Sociale Economische Visie Bestemmingsplannen

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerpen 2.1 Plattelandsontwikkeling

Resultaten 2025 Al jarenlang voeren we in de Hof van Twente een actief beleid gericht op Plattelandsontwikkeling. Ons doel daarbij is om de kwaliteit van het buitengebied te behouden en te versterken, waarbij we zorgdragen voor gezonde natuur, schoon water en schone lucht en er volop ruimte is voor ondernemen. De samenwerking met en betrokkenheid van ondernemers en inwoners is de belangrijkste sleutel om tot een succesvol plattelandsbeleid te komen. Hiermee hebben we in de gemeente een voorsprong en goede uitgangspositie voor de toekomst. De uitdagingen op het platteland voor de komende jaren zijn namelijk groot. Thema’s als energie, wonen, zorg en klimaat vragen om een integrale aanpak en vooral ook ruimte. Het platteland heeft die ruimte en daarnaast ook de kracht om gezamenlijk de schouders er onder te zetten. De agrarische sector speelt daarbij een belangrijke rol. Een geringe marge en daartegenover de uitdagingen rondom bijvoorbeeld stikstof en water maakt het voor veel agrarische ondernemers lastig om de koers voor de komende jaren te bepalen.

Als gemeente hebben we als onderdeel van de thema notities via het thema Plattelandsontwikkeling en Agrarische Sector ruimte vrijgemaakt om met name voor de agrarische sector aan de hand van projecten en pilots kennis en ervaring op te doen gericht op een toekomstbestendige landbouw met veel aandacht voor een gezonde bodem en vernieuwende verdienmodellen. De ruimte vanuit de thema notities is voor de korte termijn een belangrijke aanvulling op onze reguliere inzet. Belangrijk onderdeel van onze reguliere inzet is en blijft het contact met inwoners en

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

ondernemers, waarbij we meedenken over plannen en de beleidsruimte bespreken. Echter de toenemende diversiteit van de bedrijven en steeds snellere veranderingen in de markt en de behoeften vraagt heel vaak maatwerkoplossingen. Oplossingen waarbij we integrale afwegingen moeten maken op de effecten voor de ruimtelijke kwaliteit, uitdagingen op het gebied van natuur, water en lucht, de economische bijdrage en de uiteindelijke meerwaarde voor de omgeving. Een belangrijke ontwikkeling daarbij is dat de afwegingen ook meer en meer gebied specifiek zijn geworden met als gevolg dat we ook na moeten gaan in hoeverre we beleid en kaders meer gebied specifiek moeten uitwerken. Vanuit Plattelandsontwikkeling vullen we inmiddels naast accountmanagement landbouw ook de rol als aanspreekpunt en contactfunctionaris voor buurtschappen in. Hierdoor kunnen we ook de buurtschappen betrekken bij gebied specifieke ontwikkelingen en de gevolgen voor de leefbaarheid breder wegen. Door veel in gesprek te zijn en te blijven met onze agrariërs zien we ook de problemen die er zijn en ontstaan rondom generieke landelijke en Europese regelgeving. Vanuit plattelandsontwikkeling zetten wij ons dan ook stevig in om via de P10, VNG, provincie of rechtstreeks richting het Rijk knelpunten en ideeën in te brengen.

Belangrijke voorbeelden daarbij zijn; vitale buurtschappen, belonen ecosysteemdiensten, ruimte voor multifunctionele landbouw, mogelijk maken om de eigen dierlijke mest in te zetten als organische kunstmest en verdienmodellen mono-mestvergisting. Ook zetten we ons in om meer regionaal samen te werken, waardoor onze krachten kunnen bundelen.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

2.2 Economische ontwikkeling

De werkgelegenheid in Hof van Twente moet ook in de toekomst op peil blijven, zowel kwantitatief als kwalitatief. Binnen onze gemeente zijn aantrekkelijke centra belangrijk. We willen samen met ondernemers de uitstraling verder verbeteren zodat de aantrekkingskracht op bezoekers nog groter wordt. Ook besteden we de komende periode aandacht aan het ontwikkelen en inrichten van nieuwe bedrijventerreinen. Daarnaast zetten wij ons in voor energieopwekking en energiebesparing. Samen met o.a. ondernemersverenigingen worden projecten geïnitieerd en uitgevoerd om het ondernemersklimaat te verbeteren. Voor de komende jaren willen we uitvoering geven aan de doelstellingen vanuit de themanotitie Ondernemen: Ruimte geven voor bedrijven en ondernemers om zich te vestigen en uit te breiden. Ook willen we investeren in nieuwe initiatieven en vooruitstrevende ideeën op het gebied van ondernemen, werkgelegenheid, centrumgebieden en vrijetijdseconomie. In de centrumgebieden willen we, samen met ondernemers, werken aan kwaliteitsverbetering om te komen tot aantrekkelijke stads- en dorpscentra. Voor het centrum van Goor willen we verdere stappen zetten om uitvoering te geven aan het actieplan. Voor de bedrijventerreinen ronden we de behoefteraming af en gaan we verder met het opzetten van de nieuwe bedrijventerreinenvisie.

2.3 Vrijetijdseconomie

Voor de Vrijetijdseconomie willen we aan de hand van het in 2023 vastgestelde beleid sturen op nieuwe ontwikkelingen op de juiste plek en uitvoering geven aan het actieplan "Beleef Hoffelijkheid 2.0. Dit doen we samen met collega's van plattelandsontwikkeling en ruimtelijke ontwikkeling en externe partners waaronder HofMarketing, Ondernemersplatform Hof van Twente, VTE-projectgroep, Twentemarketing en het Recreatieschap Twente.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

2.4 Uitvoering Routekaart Energieneutraal / Transitievisie Warmte

Om Hof van Twente in de toekomst leefbaar te houden is het belangrijk om stappen te blijven zetten in het verduurzamen van de gemeente. Het komende jaar zal vooral in het teken staan van de volgende aspecten: • De ontwikkelingen rondom windenergie. De provincie heeft het project Wind voor Buren in behandeling genomen en zal de volgende stappen in het besluitproces doorlopen. Daarnaast zullen de zoekgebieden voor windenergie in Hengelo en Borne worden opengesteld. • De actualisatie van de Energiestrategie Twente 2.0 wordt naar verwachting in 2025 vastgesteld. Na de vaststelling wordt er gewerkt aan het vormgeven van een nieuwe regionale werkstructuur. • Uitvoering geven aan het Nationaal Isolatieprogramma en Programma Energiearmoede. Het rijk stelt naar verwachting aanvullend budget beschikbaar. • Netcongestie is ook in onze gemeente een groot obstakel. De komende periode wordt, in samenwerking met inwoners, ondernemers en netbeheerders gewerkt aan het verlichten van deze problematiek. • Er wordt volop ingezet op uitvoering van de Themanotitie en de actualisatie van bestaande beleidstukken. Grotere projecten als Buurtenergie en wijkaanpakken zijn instrumenten om onze ambities en taakstelling vorm te geven.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

2.5 Wonen

Het rijksbeleid en bestuurlijke afspraken, waarmee het rijk meer regie wil pakken op de volkshuisvesting zijn nog niet in een wet vastgelegd. Het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (WVRV) ligt sinds 7 maart 2024 bij de Tweede Kamer. De verwachting is dat de wet begin/medio 2025 wordt vastgesteld. De wet richt zich op drie doelen: (1) regie op aantallen woningen en locaties; (2) regie op voldoende betaalbare woningen en de toewijzing aan urgenten; en (3) verstevigen en afdwingbaar maken van lokale prestatieafspraken. In 2025 bereiden we ons voor op de wettelijke taken die in de het wetsvoorstel/ vastgestelde wet staan.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Reguliere taken Onderwerpen

Toelichting reguliere taken

Kavelverkoop

Bij nieuwbouwprojecten worden de kavels op basis van de kavelinschrijflijst toegekend. Gemeentelijke gronden die vallen onder de criteria van restgronden kunnen worden verkocht. Op verzoek van een initiatiefnemer kan een ruimtelijke procedure gestart worden doorlopen worden om een plan mogelijk te maken. Middels bedrijfscontactfunctionaris, ondernemersfonds en economische werkgroep. Deelname aan reguliere en thematische ambtelijke overleggen. Actieve deelname aan werkgroepen dit strategisch van belang zijn voor Hof van Twente.

Verkoop restgrond Omgevingsplan Begeleiding ondernemers Landelijk en regionale afstemming met Bzk, Provincie, gemeenten, corporaties en andere stakeholders over volkshuisvestelijke opgaven en ontwikkelingen. Monitoring planvoorraad

Woningbouwplannen

Het monitoren van de planvoorraad. Het doorgeven van planvoorraad, woningbouwproductie en onttrekking aan de Provincie. Het beoordelen en adviseren over woningbouwplannen op basis van de Woonvisie, beleid, woningbouwkader en planvoorraad en het maken van volkshuisvestelijke afspraken met initiatiefnemers.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Prestatieafspraken woningbouwcorporaties Starterslening Bijhouden van de lijst geregistreerde standplaatszoekenden woonwagenlocaties. Vrijetijdseconomie

Duurzaamheid

Het maken, uitvoeren en evalueren van prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en huurdersorganisatie om samen belangrijke volkshuisvestelijke doelen te behalen. Het uitvoeren van de verordening Starterslening. Bijhouden van de lijst geregistreerde standplaatszoekenden. Verlenging en inschrijving.

Voornamelijk: 1. Advies bij recreatieve plannen/vraagstukken via RO of VTH 2. Eerste aanspreekpunt en begeleiding VTE-ondernemers 3. Verbindende factor tussen VTE-ondernemers, gemeente en aanverwante organisaties Uitvoering geven aan de Routekaart energieneutraal 2035 door middel van uitvoering van Rijksbeleid, regionale samenwerking en gemeentelijk beleid.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Wat gaat dit kosten?

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Toelichting (grootste) mutaties programma 2 per taakveld Algemeen Op basis van de uitgangspunten voor de loon- en prijsontwikkeling 2025 een verhoging van de budgetten met gemiddeld 4%. 02003

Beheer overige gebouwen en gronden

Het jaarlijkse raamkrediet voor verwerving strategische gronden is in 2023 beperkt aangewend.

02301

Economische ontwikkeling

De plattelandsprojecten worden in werkelijkheid (rekening) verantwoord als lasten en baten, in begroting als saldo op de lasten. De toename in 2023 en 2024 wordt veroorzaakt door diverse budgetoverhevelingen t.l.v. reserves o.a. budgetten plattelandsontwikkeling en biodiversiteit.

02302

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

In 2024 exploitatieopzet plan Zenkeldamshoek.

02303

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Verhoging van de raming in 2024 betreft de budgetoverhevelingen actieplan retail t.l.v. de reserve ESP.

02304

Economische promotie

Verhoging van de raming in 2024 betreft de budgetoverhevelingen actieplan vrijetijdseconomie en hofmarketing t.l.v. reserves. Tevens vanaf 2024 bijstelling van de bijdrage recreatieschap Twente door herziening financieringssystematiek en een eenmalige bijdrage in 2025 voor beschoeiing Rutbeek en Hulsbeek.

02801

Ruimtelijke ordening

Verhoging raming in 2024 betreft extra kosten omgevingswet (budgetoverheveling en meicirculaire 2024) en budgetoverheveling budgetten themanotities: wonen en planonderzoek tlv reserve noaberfonds.

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

02802

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

Betreft mutaties (winst- en verliesnemingen) diverse grondexploitaties in 2023 en herzieningen grondexploitaties.

02803

Wonen en bouwen

De toename in 2024 wordt veroorzaakt door diverse budgetoverhevelingen t.l.v. reserves o.a. buurtenergie, energietransitie en duurzaamheidsbeleid. Van 2023 t/m 2027 verhoging van budgetten themanotities: duurzaamheid. In 2023 hogere leges bouwvergunning door invoering nieuwe omgevingswet. De raming voor 2024 is hierdoor naar beneden bijgesteld.

02010

Mutaties reserves

PROGRAMMABEGROTING 2025: VERANTWOORD VOORUIT

Programma 3: Leefomgeving

KADERSTELLING:

Dit programma omvat het onderhoud van de openbare ruimte voor de onderdelen milieu, bodem en asbest, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit, wegen, bruggen en straatmeubilair, groen en speelplekken, begraafplaatsen, afval, riolering en water en gemeentelijke gebouwen. De belangrijkste taken binnen dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het dagelijks onderhoud, het groot onderhoud, vervangingen en herinrichtingen in de openbare ruimte. Wij regisseren de uitvoering van deze kerntaken.

•

De kwaliteit van de openbare ruimte is een samenspel tussen de gemeente en haar inwoners, maar ook tussen inrichting, aanleg, onderhoud en gebruik. De uitgangspunten voor de inzet van middelen zijn ‘schoon, heel en veilig’. Inwoners en ondernemers worden betrokken bij veranderingen van hun woon- of werkomgeving. We dagen inwoners uit om zelf mee te doen en geven ruimte aan initiatieven en zelfbeheer.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hofvantwente.nl/api/v1/meetings/4131/documents/57438