Armoedemonitor 2023 - gemeente Hof van Twente - versie 04-24.pdf

Statistisch kader In tegenstelling tot wat gangbaar is bij sociaalwetenschappelijk onderzoek is dit rapport gebaseerd op gegevens van de totale bevolkingspopulatie. Dat betekent dat de vermelde aantallen en percentages niet getoetst hoeven te worden op statistische betrouwbaarheid en altijd de feitelijke situatie weergeven. Operationele definitie huishouden Het bepalen van het soort en type huishouden gebeurt aan de hand van gegevens uit de bevolkingsadministratie en wel op de volgende wijze: • indien één persoon op een adres woont, is duidelijk dat er sprake is van een alleenstaande; • personen op één adres waartussen geregistreerde ouder-kindrelaties of echtrelaties bestaan worden tot een gezamenlijk huishouden gerekend; • indien er één meerderjarige op een adres woont met een ouder-kindrelatie tellen we een eenoudergezin; • indien er meer meerderjarige op een adres wonen waarbij één meerderjarige ouder is en er een ouder-kindrelatie bestaat met de andere meerderjarige (en/of minderjarige) tellen we een eenoudergezin; • als er vier of meer meerderjarigen op een adres wonen, gaan we ervan uit dat er meerdere huishoudens op dit adres gevestigd zijn; • indien er drie meerderjarigen zonder echtrelatie op één adres wonen, kijken we naar de gemiddelde leeftijd. Ligt die onder de 27 jaar dan rekenen we iedere persoon als een afzonderlijk (studenten)huishouden.

Ligt deze boven de 27 jaar dan tellen we één meerpersoonshuishouden. • als er minimaal 20 personen op een gezamenlijk adres wonen, registreren we een institutioneel huishouden, tenzij de gemiddelde leeftijd van alle bewoners hoger is dan de AOW-leeftijd. Iedere bewoner wordt dan als afzonderlijk huishouden meegeteld (gehuwden tellen als één huishouden). Zelfstandig huishouden Een zelfstandig huishouden bestaat uit een of meer personen die alleen of samen in een woonruimte gehuisvest zijn en zelf in hun dagelijkse levensbehoeften voorzien. 28

Gemeente Hof van Twente

Versie 1.1

Institutioneel huishouden Tot de institutionele huishoudens behoren adressen met minimaal 20 personen, waarbij de gemiddelde leeftijd jonger is dan de AOW-leeftijd. Hiertoe behoren bijvoorbeeld opvangcentra, penitentiaire inrichtingen, kindertehuizen en internaten. In de bevolkingsoverzichten in deze rapportage zijn deze personen meegeteld. In de hoofdstukken waar de inkomensverdeling in termen van huishoudens wordt besproken blijven zij buiten beschouwing. Besteedbaar inkomen (CBS) Besteedbaar inkomen is het bruto-inkomen verminderd met de premies sociale zekerheid en andere betaalde overdrachten (zoals alimentatie) en de loon-, inkomsten- en vermogensbelasting. Het bruto-inkomen omvat winst uit onderneming, bruto-inkomsten uit arbeid, inkomsten uit vermogen en bruto ontvangen overdrachten (zoals AOW, Anw, WAO/WIA, studiefinanciering, kinderbijslag en huursubsidie). Inkomensbron In dit onderzoek worden de termen Participatiewet, AOW en ‘overig’ inkomen gebruikt. Voor de bijstandsgerechtigden is de inkomensbron direct vast te stellen. De AOW-inkomensgrondslag is bepaald op basis van de leeftijd van de huishoudoudste. De AOW-gerechtigde huishoudens die tevens een aanvullende bijstandsuitkering ontvangen rekenen we eveneens tot deze categorie. Alle overige inkomens zijn vervolgens onder de noemer ‘ander’ inkomen gebracht.

Wanneer het inkomen van een huishouden alleen bestaat uit AOW dan wordt het huishouden tot de minimapopulatie gerekend. Berekening van de duur van het minimuminkomen De duur van de periode waarin een huishouden op het minimuminkomen leeft, wordt berekend aan de hand van een combinatie van gegevens uit verschillende bronnen. Een sluitende definiëring in termen van een volledig onafgebroken periode is niet altijd mogelijk. Indien de periode tussen het gebruik van de ene regeling en de andere maximaal 30 dagen is, wordt dit daarom toch als aaneengesloten periode gezien. Wettelijk sociaal minimum Het wettelijk sociaal minimum is de actuele bijstandsnorm voor het betreffende huishoudtype. Deze normbedragen worden halfjaarlijks vastgesteld. Voor AOW-huishoudens is de netto AOW-uitkering het normbedrag voor het wettelijke sociale minimum. Herkomst (CBS) Voor bepaling van herkomst wordt gekeken naar het geboorteland van de ouder(s). Iemand met een migratieachtergrond is iemand waarvan minimaal een van de ouders in het buitenland is geboren. Inwoners afkomstig uit Europa, Noord-Amerika, Australië, Japan en Indonesië worden als mensen met een westerse migratieachtergrond gezien. Andere landen worden gezien als nietwesters.

29

Gemeente Hof van Twente

Versie 1.1

Bijlage 2. Bevolkingskarakteristieken In deze bijlage staat een aantal kenmerken van de bevolkingspopulatie op de peildatum van 1 april 2023. Alle huishoudens Onderstaande tabel geeft het aantal inwoners en huishoudens weer. Tabel B2.1 Aantal huishoudens en inwoners Hof van Twente21 Categorie 2023 Aantal huishoudens 15.575 Aantal personen 35.266 Gemiddelde huishoudgrootte 2,3 Kenmerken Tabel B2.2 Kenmerken alle huishoudens 2023

Categorie

Aantal

%

5.004 389 346 5.318 3.148

32% 3% 2% 34% 20%

1.370 15.575

9% 100%

Leeftijdscategorie Tot 27 jaar 27 tot 45 jaar 45 tot AOW-leeftijd AOW-leeftijd Totaal

479 3.156 6.082 5.858 15.575

3% 20% 39% 38% 100%

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal

13.629 1.314 632 15.575

88% 8% 4% 100%

Woonplaats Diepenheim Goor Markelo Delden Hengevelde Ambt Delden & Bentelo Totaal

2.671 12.142 7.233 7.372 2.291 3.557 35.266

8% 34% 20% 21% 7% 10% 100%

Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin met minder- en meerderjarige kinderen Eenoudergezin met meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Meerpersoonshuishouden met minder- en meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden met meerderjarige kinderen Totaal

21 Alle gegevens in de tabellen in deze monitor zijn gebaseerd op gemeentelijke registratiegegevens, tenzij

anders aangegeven. Landelijke cijfers zijn afkomstig van het CBS.

30

Gemeente Hof van Twente

Versie 1.1

Bijlage 3. Kenmerken kinderen In deze bijlage staat een aantal kenmerken van de kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar in de gemeente Hof van Twente op de peildatum van 1 april 2023. Kenmerken Tabel B3.1 Kenmerken alle kinderen 2023 2023

Categorie

Aantal

Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin met minder- en meerderjarige kinderen Eenoudergezin met meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden met minder- en meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden met meerderjarige kinderen Totaal

Aandeel

15 541 74 5.859

0% 8% 1% 90%

5 6.494

0% 100%

Leeftijdscategorie Tot 4 jaar 4 tot 12 jaar 12 tot 18 jaar Totaal

1.432 2.610 2.452 6.494

22% 40% 38% 100%

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal

5.689 301 504 6.494

88% 4% 8% 100%

Woonplaats Diepenheim Goor Markelo Delden Hengevelde Ambt Delden & Bentelo Totaal

441 2128 1328 1355 477 765 6.494

7% 33% 20% 21% 7% 12% 100%

31

Gemeente Hof van Twente

Versie 1.1

Bijlage 4. Kenmerken minima tot 100% Wsm In deze bijlage geven we kenmerken weer van minimahuishoudens met een inkomen tot 100 procent Wsm die de gemeente in beeld heeft. Tabel B4.1 Aantal huishoudens en inwoners Hof van Twente Inkomenspercentage 2022 – 2023 t.o.v. Wsm Aantal % Tot 100% 533 3,4% Overig Totaal

15.042 15.575

96,6% 100%

Kenmerken Tabel B4.2 Kenmerken minima tot 100% Wsm 2023 Categorie

2023 Aantal

Inkomensbron Participatiewet AOW Overig inkomen Totaal

%

392 49 92 533

74% 9% 17% 100%

310 57 26 57 67

58% 11% 5% 11% 12%

16 533

3% 100%

Leeftijdscategorie Tot 27 jaar 27 tot 45 jaar 45 tot AOW-leeftijd AOW-leeftijd Totaal

33 133 271 96 533

6% 25% 51% 18% 100%

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal

314 51 168 533

59% 10% 31% 100%

Woonplaats Diepenheim Goor Markelo Delden Hengevelde Ambt Delden & Bentelo Totaal

27 321 54 109 16 6 533

5% 60% 10% 21% 3% 1% 100%

Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin met minder- en meerderjarige kinderen Eenoudergezin met meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Meerpersoonshuishouden met minder- en meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden met meerderjarige kinderen Totaal

32

Gemeente Hof van Twente

Versie 1.1

Bijlage 5. Verdiepende analyse Individuele Inkomenstoeslag De gemeente Hof van Twente is geïnteresseerd in de doelgroep van de individuele inkomenstoeslag. Deze bijlage geeft extra informatie over de huishoudverdeling van de huidige gebruikers van de individuele inkomenstoeslag en de totale doelgroep van de regeling. Huishoudverdeling huidige gebruikers In de analyseperiode van dit onderzoek (1 april 2022 tot en met 31 maart 2023) hebben 225 huishoudens gebruikgemaakt van de individuele inkomenstoeslag. In onderstaande tabel is de verdeling naar huishoudtypen weergegeven. Tabel B5.1 Huishoudverdeling gebruikers individuele inkomenstoeslag Huishoudtypen Alleenstaand Eenoudergezin met minder- en meerderjarige kinderen Eenoudergezin met meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Meerpersoonshuishouden met kinderen Totaal

2023 Aantal 111 21 12 19 62 225

% 49% 9% 5% 9% 28% 100%

Totale doelgroep De doelgroep voor de individuele inkomenstoeslag bestaat uit huishoudens met een langdurig inkomen tot 120 procent Wsm en een vermogen binnen de grenzen van de Participatiewet. Daarnaast geldt een leeftijdscriterium: vanaf een leeftijd van 21 jaar tot aan de AOW-gerechtigde leeftijd kunnen huishoudens aanspraak maken op de individuele inkomenstoeslag. Op basis van de koppeling van gemeentelijke registratiebestanden kunnen we de kenmerken van de langdurige minimahuishoudens in beeld brengen. Het gaat om huishoudens die al in beeld zijn bij de gemeente Hof van Twente én een langdurig laag inkomen (drie jaar of langer tot 120 procent Wsm). Het gaat in totaal om 397 huishoudens. Er zijn ook langdurige minimahuishoudens die in deze categorie vallen maar nog niet bij de gemeente in beeld zijn. Op basis van de Armoede Index wordt de totale doelgroep voor de individuele inkomenstoeslag geschat op 438 huishoudens (circa 40 huishoudens zijn nog niet in beeld).

Tabel B5.2 Kenmerken totale doelgroep individuele inkomenstoeslag Categorie 2023 Aantal Inkomensbron Participatiewet 296 Overig inkomen 101 Totaal 397 Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin met minder- en meerderjarige kinderen Eenoudergezin met meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden zonder kinderen Meerpersoonshuishouden met minder- en meerderjarige kinderen Meerpersoonshuishouden met meerderjarige kinderen Totaal

33

% 75% 25% 100%

218 48 21 33

55% 12% 5% 8%

66 11 397

17% 3% 100%

Gemeente Hof van Twente

Versie 1.1

Categorie

2023 Aantal

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal

236 35 126 397

34

% 59% 9% 32% 100%