ANONIEM 12. Bijlage bij Meldpunt Rookoverlast met tips ivm het houtrookprobleem (703899).pdf
Tekst van het document
Wat kan
gemeenteraadsfractie doen houtrookprobleem? een
aan
het
Tips van het Kenniscentrum Houtrookoverlast Voor vragen en opmerkingen en om de nieuwste versie neem contact op via het contactformulier op de website
van van
deze tekst te het Meldpunt
ontvangen: Houtrook Overlast:
https://rookoverlast.wordpress.com/meldpunt-houtrook-overlast/. Inhoud De
gemeenteraad
Wet
Ruimtelijke
Wet
Aanpak
Neem
is de baas
ordening (WRO)
Woonoverlast
in de APV
een
criterium
Verstoring van gedrag De fijnstofnorm De geurnorm Het effect
Geef
van
aan
van
de
of activiteiten
auto’s
industriële aan
en
stokers
agrarische bedrijven is
beperkt
gedupeerden
de bestaande
Brief
wetgeving
gemeente
aan
de stoker
Breng
de
stoker in contact
met
Breng
de
stoker in contact
met Geldfit
Breng
de
stoker in contact
met het
Voorkom Stel
voor
voorliching
voorlichting
Handhaaf
voor
(norm) op voor hinder/overlast
Schuldhulpverlening Tijdelijk Noodfonds Energie
belangenverstrengeling
raadsvragen
Inventariseer het
probleem
Neem
‘houtrookoverlast'’
Vraag
instanties
Open
een
naar
op in de Leefbaarheidsmonitor
meldingen
meldpunt
Ga de stad in
Organiseer
een
Ga via het
Interventiekompas
Roep
Wat
kan
informatieavond in
houtrookvrije
wijken
Voorbeelden:
Amsterdam;
een
gemeenteraadsfractie
gesprek
uit of maak
doen aan
met stokers
de hele
gemeente
houtrookvrij
Helmond; (geanonimiseerd) BEN venray
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
1/34
Verbiedt
open
Sluit
gemeente
uw
Slooppremie
vuur
Lucht Akkoord
houtkachels
Voorbeelden:
Noordwijk; Almelo; Nijmegen; Utrecht; etc.
subsidie op het
Subsidieer de aanschaf Stookalert
in de tuin
bij het Schone
aan
voor
Landelijke
vuurkorven)
(o.a.
verwijderen van
het rookkanaal
LED-haarden
van
stookverbod
=
Voorbeeld: Amersfoort De Stel
Omgevingsvisie:
Pas
beleid,
in de APV
de Wet
een
in
voor
het stoken
van
hout
door huishoudens
bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp)
Urgenda-uitspraak
uit
Profiteer
van
het werk
uw
de
van
Overzicht
van
Wat
gemeenteraadsfractie
een
regels op
milieubelasting voor houtstokers op
Voer de
kan
stel
registratie- en vergunningplicht
een
Neem
maak
partijgenoten
-
en
toe
andersom
belangrijkste updates
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
2/34
De
gemeenteraad
Zoals de website
Gemeentewet
is de baas
Parlement.com
dat de raad
‘aan
HIER
meteen
het hoofd
van
in de
zijn openingszin schrijft: “Sinds 1851 bepaalt de gemeente’ staat, dat de gemeenteraad dus de baas
is” Dit
blijkt uit de volgende
artikelen
uit de
Gemeentewet:
Hoofdstuk IX. De bevoegdheid van de raad Artikel 147 Je
Gemeentelijke verordeningen worden door de raad vastgesteld voor zover de bevoegdheid daartoe niet bij de wet of door de raad krachtens de wet aan het college of de burgemeester toegekend. Ll
Artikel Je
147a Een lid van de raad kan
behandeling L]
voorstel
een
voor
een
is
verordening of een ander voorstel ter
in de raad indienen.
Artikel 147b L Een lid van de raad kan
voorstel tot wijziging
een
van
een
voor
de
vergadering
van
de raad
geagendeerde ontwerp-verordening of ontwerp-beslissing indienen. Ll Artikel 149 De raad maakt de
verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt.
Dit betekent dat het
College van Burgemeester en Wethouders (B&W) niets kan doen zonder eerst de toestemming van de meerderheid van de gemeenteraad gekregen te hebben, maar het betekent ook dat een gemeenteraadsfractie niet alleen maar passief de teugels in handen heeft ('ja' of 'nee' zegt tegen collegevoorstellen), maar ook actief kan zijn: moties (voorstellen) kan indienen om het College op te roepen iets te doen (of na te laten); amendementen (voorstellen tot wijziging) kan indienen om een collegevoorstel te veranderen. *
*
Wat kan een gemeenteraadsfractie doen aan het houtrookprobleem? Houtrookoverlast beschrijft een aantal actieve manieren die door een kunnen
Wet
worden
om
het
probleem
van
de
houtrookoverlast
Tips van het Kenniscentrum gemeenteraadsfractie gebruikt aan te pakken.
Ruimtelijke Ordening (WRO)
In
zijn afstudeeronderzoek Houtstook ín de omgevingswet; biedt de Omgevingswet nieuwe mogelijkheden in de aanpak van houtstook overlast?! (2022) schrijft (geanonimiseerd) BEN over de Wet
Ruimtelijke Ordening: De Wro biedt
een
overlast kan
nemen.
(hoofdstuk
1
Wat
3
zij mogelijk maatregelen tegen houtstook Dit zijn de structuurvisie (hoofdstuk 2 Wro} en het bestemmingsplan
gemeente
twee
instrumenten waarin
Wro).
_ Dit onderzoek is (nog) niet beschikbaar op internet; het is wel op te vragen bij het Kenniscentrum Houtrookoverlast. kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
3/34
De structuurvisie is
inhoudelijk richtinggevend document voor de ruimtelijke ontwikkeling en vastgesteld gemeenteraad. De gemeente is verplicht één of meer structuurvisies vast te De stellen. structuurvisie bevat hoofdlijnen voor ruimtelijk beleid en geeft tevens aan hoe de gemeente dit verwacht uit te voeren. Het belangrijkste aan de structuurvisie is dat het een beleids- en ontwikkelingskader betreft en geen toetsingskader. Burgers en andere overheden zijn er dus niet aan gebonden, enkel de gemeente zelf. In structuurvisies kan de gemeente bijvoorbeeld opnemen dat zij het gebruik van houtkachels wil doen afnemen door alternatieven aantrekkelijker te maken. De gemeenteraad is verplicht om één of meer bestemmingsplannen vast te stellen voor haar grondgebied. Het bestemmingsplan bestaat uit bestemming en regels. Met de bestemming wordt aangegeven waarvoor een stuk grond gebruikt mag worden. Met het oog op de bestemming worden regels gegeven over het gebruik van de grond en de daar aanwezige en gewenste bouwwerken. In sommige gevallen kan de gemeente optreden tegen het stoken van vuur omdat dit niet past binnen het bestemmingsplan. Het stoken van openhaarden houtkachels en het gebruik van vuurkorven en barbecues vallen echter onder activiteiten die niet worden geregeld in een bestemmingsplan. De APV? regelt onderwerpen ‘betreffende de huishouding der gemeente’.
De APV heeft betrekking op de bescherming van de woon- en leefomgeving, de bescherming van flora en fauna en het belang van openbare orde en veiligheid. De APV regelt uitsluitend onderwerpen die nog niet in bijzondere wetten zijn geregeld. wordt
Wet De
Aanpak Woonoverlast
allereerst
(APV) De
een
door de
van
Wet
uw
stap in de aanpak van houtrookoverlast is: kijk in de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente of daarin de Wet Aanpak Woonoverlast opgenomen is.
Aanpak
Woonoverlast
komen dat inwoners vanuit hun veroorzaken. De
Vereniging
Nederlandse
inmiddels al door heel veel Als de Wet
Aanpak
trad in
werking op 1 juli 2017 en heeft kort gezegd als doel te voorwoning ernstige en herhaaldelijke hinder voor omwonenden
Gemeenten
gemeenten
Woonoverlast
(VNG)
heeft
in hun APV
een
model-formulering opgesteld
opgenomen,
nog niet in de APV
van
uw
meestal
als artikel 2:79.
gemeente opgenomen is, dan
de gemeenteraad een motie indienen die de Raad oproept om dit artikel op te nemen. Het Kenniscentrum Houtrookoverlast heeft hiervoor een voorbeeld-motie geschreven. u
hoeft te
nog
Deze
wet
(en
doen,
is: de
datum,
dus dit artikel uit de
de
naam
APV)
van
de
gemeente
is gebaseerd
deze is
en
en
uw
naam
Het
kunt
u
in
enige dat
invullen.
op de Gemeentewet:
Artikel 151d 1
De raad kan
bij verordening bepalen dat degene die een woning of een bij die woning erf gebruikt of tegen betaling in gebruik geeft, er zorg voor draagt dat door gedragingen in of vanuit die woning of dat erf of in de onmiddellijke nabijheid van die woning of dat erf geen ernstige en herhaaldelijke hinder voor omwonenden wordt veroorzaakt. behorend
2
_ APV
Wat
kan
=
een
Algemene Plaatselijke Verordening. gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
4/34
Neem
in de APV
Gemeenten
volgens
criterium
een
die in de APV
de
zal
voor
hinder/overlast
Wet
onderzoek van het tegen woonoverlast.
een
te zetten De oorzaak hiervan
(norm) op
liggen
Aanpak Woonoverlast (zie punt 2) opgenomen hebben, blijken Algemeen Dagblad (augustus 2018) zelden het betreffende artikel in
in hetzelfde
argument
dat
gemeenten
het Bouwbesluit 2012 niet te handhaven. Dit artikel verbiedt: het "op voor de omgeving hinderlijke of schadelijke wijze
_
*
ook
gebruiken
rook, roet,
verspreiden het "op voor de omgeving hinderlijke of schadelijke wijze stank, materiaal" te verspreiden.
walm
om
artikel 7.22 uit
of stof" te
en
*
Het
argument
dit verbod
om
niet te handhaven
hinder/overlast door houtkachels,
dus
we
is dan:
kunnen
"Er bestaan
stof of vocht of irriterend
landelijke
geen
normen
voor
niet handhaven".
Het is dus
belangrijk om het College van B&W een instrument (een norm, een criterium) in handen te het College aan kan toetsen of er sprake is van hinder/overlast door houtstook net zoals geven veel gemeenten in de APV normen voor geluidsoverlast opgenomen hebben, want ook op dat gebied bestaan er geen landelijke normen voor particulieren. waar
-
Het ontwikkelen want
geheel
van
nieuwe criteria of
bestaande criteria/normen
normen
zijn bij Verstoring van gedrag of activiteiten. De fijnstofnorm voor auto’s. De geurnorm voor agrarische bedrijven.
er
1. 2.
3. 1.
Verstoring
De
waar
is
een
hoop werk,
maar
gelukkig
hoeft dat
niet,
kunt aanhaken:
u
gedrag of activiteiten niet, maar het is er wel geeft
van
Toolkit Je ziet het norm die opgenomen
kan worden
in de
bijlage (*) een bruikbare suggestie
voor
een
in de APV:
Hinder wordt in wetenschappelijke zin op verschillende, maar vergelijkbare, manieren gedefinieerd. Uit alle definities komt naar voren dat het effect van geur niet alleen hinder is, maar ook de
verstoring van gedrag of activiteiten. Dit betekent dat een verstoring van het gedrag, bijvoorbeeld het binnen blijven met gesloten ramen, als gevolg van de blootstelling aan rook, of het treffen van compenserende maatregelen, ook als hinder of overlast moet worden beoordeeld. (£ = we kunnen geen betrouwbare link geven naar dit document, omdat het door het Ministerie voortdurend verplaatst wordt en zo nu en dan zelfs helemaal verwijderd wordt. Als u de tekst wilt ontvangen: mail mij en ik stuur hem op. De Toolkit is in 2019 door het Ministerie van I&W aan alle gemeenten gestuurd, dus ook uw gemeente moet erover beschikken. Op 25 mei 2021 was de bijlage HIER te vinden; de Toolkit zelf, voorafgegaan door de aan de gemeenten gerichte brief, was HIER te
vinden.) U
zou
APV
een
motie kunnen
toe te voegen
aan
indienen het artikel
om
het criterium
“verstoring
over
Woonoverlast.
van
gedrag of activiteiten"
Het voordeel van dit criterium is dat het door elke ambtenaar te toetsen is en dat voor nodig is: de ambtenaar komt bij de gedupeerde thuis kijken, de gedupeerde
gedrag
en
activiteiten verstoord
worden
door de houtstook
van
de
buren,
er
want in de APV
Wat
gemeenteraadsfractie
kan
een
staat het
doen aan
criterium, het
aan
dit criterium
houtrookprobleem?
©
is
getoetst
en
geen apparatuur
legt uit hoe zijn/haar
de ambtenaar
dat er sprake is van overlast en de gemeente legt de stoker een stookverbod op. Zo'n stookverbod zal, als de stoker ertegen in beroep gaat, door de rechter in stand
worden,
in de
concludeert
gehouden
de ambtenaar
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
is tot de
5/34
conclusie
gekomen dat er sprake te krijgen…
speld
tussen
2.
De
fijnstofnorm
voor
is van
overlast.
Je moet
een
heel
knappe
stoker
zijn om
daar
een
auto’s
Voor personen- en vrachtauto’s bestaat normen die regelen hoeveel vervuiling er uit de uitlaat mag komen. Op dit moment (begin 2024) hebben Amsterdam, Arnhem, Den Haag en Utrecht milieuzones
ingesteld en dat betekent dat alleen mogen rijden. Eén
de stoffen
van
die in deze
auto's die
(relatief) schoon zijn het centrum
geregeld wordt,
normen
is
van
fijnstof;
PM
10
fijnstofdeeltjes
=
die
kleiner
zijn
dan
dus
in
om
uw
APV
een
norm
in
zowel
benzine-
particulate
matter
10 micrometer.
Het European Environmental Bureau heeft uitgerekend dat zelfs moderne méér fijnstof mogen uitstoten dan een vrachtauto uit 2014. Alle reden
steden
fijnstof.
De meest recente (en strengste) emissienorm is Euro 6 en onder deze norm mogen als dieselauto's nog maar 0,005 gram PM 10 per gereden kilometer uitstoten. PM = =
deze
op te nemen
voor
de
maximale
voor
auto’s
“eco-kachels” 750
uitstoot
van
is dat de
wettelijke
keer
(!)
fijnstof door
houtkachels. Het voordeel
het
van
overnemen
van
een
norm
die al
zo’n norm al geregeld is en dat er ook al onderbouwing norm invoert, hoeft u het wiel niet opnieuw uit te vinden. van
A
De uitstoot
auto's wordt
door
een
Bij huidige metingen verdunningsfactor methode dan de metingen bij auto’s en een Als van
3.
Op
de
dus als
u
zo'n
sensor
extra factor die
metingen moeilijker maakt.
wilt invoeren die op die van auto's gebaseerd is, let er dan op dat ook de uitstoot de houtkachel gemeten wordt in de pijp. Op die manier krijg je resultaten die betrouwbaar
u een
norm
zijn en reproduceerbaar, eenvoudiger maken. Los
meetapparatuur bestaat,
die in de uitlaat gestoken wordt. van overlast door houtkachels wordt rekening gehouden met de tussen de schoorsteen en uw voorgevel. Dit is dus een volledig andere
van
gemeten
geldt,
daarvan:
milieu
begint
reden
om
een
kortom:
de emissienormen meteen
buiten de
resultaten van
auto’s
uitlaat.
Dat
die het handhaven
van
de
norm
een
stuk
zijn bedoeld om het milieu te beschermen en het geldt ook voor houtkachels, dus er is geen enkele
verdunningsfactor te hanteren.
De geurnorm voor industriële en agrarische bedrijven webpagina Geur en omgevingsplan van het Informatiepunt
Leefomgeving
staat:
Geurregels gelden niet voor woningen Woningen kunnen ook zelf geurhinder veroorzaken. Bijvoorbeeld als gevolg van hobbymatige activiteiten. Of het stoken van hout in kachels en open haarden. De instructieregels in het Bkl gelden niet voor woningen. De gemeente is dus niet verplicht om in het omgevingsplan regels te stellen aan woningen die de geurhinder in de leefomgeving beperken. Wel kan de gemeente ervoor kiezen hier regels aan te stellen. Het gaat hier niet om woningen met een bedrijf aan huis. Als de geurhinder afkomstig is van de bedrijfsmatige activiteit, dan gelden de instructieregels uit het Bkl wel. Het is aan de gemeente om te bepalen wat ‘wonen! is. In het
Daarbij
Wat
kan
Omgevingsplan zou
een
men
de
kan
de
gemeenteraadsfractie
gemeente die
voor
doen aan
het
normen
dus
beperkingen opnemen voor wat betreft geurhinder. bedrijven gelden kunnen aanscherpen voor woningen.
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
6/34
Behalve
bedrijven gelden ook voor agrarische bedrijven (veehouderijen en veehouderijen) geurnormen om geurhinder te voorkomen. Voorbeelden van zulke normen voor
industriële
deze twee sites: Gelderland In deze
nietvindt
u
op
Friesland.
en
zijn vier hinderlijkheidsklassen vastgelegd en wordt aan de hand van gemeten (dat wil zeggen: hoe erg het stinkt) vastgesteld in welke klasse de geur valt: van “niet hinderlijk” tot “zeer hinderlijk”. De norm die hierbij gehanteerd wordt, is de ouz (de Europese geureenheid / odour unit) per kubieke meter. Eén Europese geureenheid is: geurnormen
hedonische
waarden
de hoeveelheid
geurstoffen die, bij verdamping in één kubieke meter neutraal gas onder standaardcondities, een fysiologische respons oproept bij een panel (detectiegrens) gelijk aan de respons die optreedt bij verdamping van 123 ug n-butanol (CAS-Nr. 71-36-3) in één kubieke meter lucht onder standaard condities (concentratie 1s 0,040 umol/mol). Als
deze
u
wilt
norm
toevoegen
aan
uw
onverkort
APV,
dan
is de
simpelste weg:
verklaar de
norm
agragrische bedrijven geldt basis te geven is al uitgevoerd en wiel niet opnieuw uit te vinden.
toepassing op houtstook. Alle werk om de meetapparatuur is ook al ontwikkeld, dus ook hier
Het effect
aan
Veel
van
voorliching
gemeenten geven op
hun
van
website
Maar het effect van voorlichting wordt uitvoerde voor de gemeente Utrecht:
stokers
is
voorlichting overschat,
zo
die
nu
voor
norm
wettelijke
geldt:
u
hoeft het
beperkt aan
stokers:
blijkt
uit
een
hoe kun
onderzoek
je ‘goed
stoken’.
dat Buro Blauw
in 2021
Voorlichting die leidt tot een juiste keuze van een aan te schaffen houtkachel, een goede installatie van die houtkachel en goed stookgedrag van de gebruiker is de meest kosteneffectieve maatregel voor het verminderen van de negatieve effecten van particuliere houtstook op de luchtkwaliteit. Het effect van voorlichting op de emissies van houtkachels is
-
evenwel onzeker. Door
voorlichting over installatie en stookgedrag kan de geuremissie gereduceerd worden. effectiviteit van deze maatregel is evenwel onzeker, omdat niet bekend is in hoeverre houtstokers adviezen opvolgen.
-
“Onzeker” Astmafonds A 1999
is mild uitgedrukt als je leest wat in 2013 uitwees over het effect
survey
in Armidale
een
onderzoek
van
voorlichting
de Australische tegenhanger het op gedrag van houtstokers:
van
reported that 52% of residents with wood heaters believed the
van
De
ons
statement
“emissions from open fires and solid fuel heaters contain substances harmful humans" was false, 24% said it was true, and the remainder were unsure. This was despite a $46,000 wood smoke education program by the NSW EPA in Armidale acouple of years earlier. to
Een
onderzoek
het effect
naar
van
een
grote voorlichtingscampagne
in
Zwijndrecht op het gebied
van
uit dat slechts 10% van de hondenbezitters na de voorlichtingscampagne hondenpoep (*) anders was gaan handelen. (*= 25% van de inwoners In Zwijndrecht ervaart overlast van hondenpoep en daarmee is het wees
probleem ongeveer
Wat
kan
een
even
gemeenteraadsfractie
groot
als dat
doen aan
het
van
houtrook.)
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
7/34
Voorlichting daarvan
Om
het effect
noodzakelijk idee
stokers
aan
op hun
wat
van
gedrag
we
bekend,
ons
geld dan
aan
is geen
enkele
nulmeting. Er is ons probleem verkleind heeft. Geef
voorlichting
Waar
wél
kun
doen
behoefte
aan is en wat wél een als je overlast ondervindt van
enkele van
positief effect heeft, houtstokende
Een
gemeenteraadsfractie
kan
die B&W oproept om ook website, in huis-aan-huis-bladen,
de bestaande
via
een
gemeente
er
ook
Het
optreden. uitgebreid overzicht van regels zijn bijvoorbeeld: en
is
voorlichting
zo
die door
wat
niet van
eens wéten dat het dat verbod eisen.
op basis
van
de
in de
loop der jaren
verzamelde
kennis,
wetgeving
over
denkt,
Kenniscentrum de
gedupeerden:
aan
folder etc.
Sommige gemeenten zeggen dat ze geen instrumenten en weigeren dus handhavend op te treden bij overlast. havend
door
die
Het Kenniscentrum Houtrookoverlast zal, graag een voorbeeld-tekst aanleveren.
*
is het het effect
ongelijke voorlichting een eind maken door een motie in te voorlichting te geven aan gedupeerden. Op de gemeentelijke
aan
dienen
Wetten
dan
buren?
gemeente verstrekt die informatie, zodat veel gedupeerden houtrookoverlast verboden is. Laat staan dat ze handhaving
blijft de overlast bestaan.
uw
geloven,
gedupeerden
aan
Zo
Als
al
uitgegeven?” voorlichtingscampagne op dit gebied ooit voorafgegaan ook geen enkele gemeente bekend die claimt dat zijn campagne het
een
Handhaaf
boodschap
een voorlichtingscampagne op het gedrag van stokers te kunnen meten, is het vóór de campagne een nulmeting uit te voeren. Zonder nulmeting heb je er geen het effect van de campagne is en dan moet de gemeenteraad zich hardop afvragen:
ons
veroorzaken
de
van
“Waar hebben
je Bijna geen
ze
om
Voor
zover
heeft dus weinig zin. Áls onzeker of zeer beperkt.
dan
kunt
u
hebben
B&W erop
Houtrookoverlast kan
om
wijzen
houtrookoverlast dat andere
te
aan
gemeenten
hier
een
lijstje
van
worden
om
een
stookverbod
geven
pakken wél
hand-
heeft ook
en
een
jurisprudentie. een
gemeente ingezet
kunnen
op te leggen,
_ Bouwbesluit 2012 (art. 7.22 en diverse andere artikelen);
Woningwet (art. 1a); Wet Milieubeheer (WM) (art. 5.6, 1e lid e.v; te gebruiken tegen het verbranden Wet Aanpak Woonoverlast (in de APV); verbod vuur te stoken (in de APV, te gebruiken tegen vuurkorven etc.).
Ook het
nogal eens gehoorde argument dat de gemeente niet achter de voordeur mag bijvoorbeeld te controleren of er afval verbrand wordt, is onjuist. Zo goed als elke APV bevat het volgende artikel: woningen Zij die belast zijn met het toezicht op de naleving of de opsporing van
van
afval);
komen
om
Binnentreden
Wat
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
een
overtreding van de bij of’
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
8/34
krachtens deze
verordening gegeven voorschriften die strekken tot handhaving van de openbare orde of veiligheid of bescherming van het leven of de gezondheid van personen, zijn bevoegd tot het binnentreden in een woning zonder toestemming
van
de bewoner:
Kortom: ook in de huidige situatie is handhaven mogelijk. U kunt dus een motie indienen die B&W oproept om de bestaande te
tot
handhaving
gebruiken.
Aan *
zo'n motie kunnen de volgende overwegingen inwoners hebben recht op gezonde lucht; de
*
vrijheid
Mark
van
Rutte,
de één
niet ten koste
mag
ten
gaan
grondslag liggen: van
de
gezondheid
van
de ander
(premier
april 2020); gedupeerde aangespannen handhavingsprocedure gaat de gemeente veel tijd en geld kosten, want gedupeerden procederen na een afwijzing van hun handhavingsverzoek door tot aan de Raad van State (en het Kenniscentrum Houtrookoverlast helpt hen daarbij, als dat nodig is). _een
*
De
mogelijkheden
door
allereerste
21
een
stap
in het
handhavingstraject
is dat de gemeente, na een melding, klacht of stoker, waarin men de stoker erop wijst dat er een klacht handhavingsverzoek, over zijn stookgedrag is binnengekomen, dat de stoker aan die overlast onmiddellijk een eind moet maken en maatregelen moet treffen om te voorkomen dat er overlast opnieuw ontstaat en dat, als de
brief stuurt
een
aan
de
stoker dit niet
Ook kan de
dwangsom De ervaring Omdat
doet, men een bestuursrechtelijke procedure zal gemeente laten weten dat, als de overlast voortduurt, zal
opleggen,
leert dat zo’n
dergelijke
brieven
starten.
men de stoker een last onder wat betekent dat de stoker een boete krijgt als de overlast niet ophoudt. brief vaak een eind maakt aan de overlast.
algemeen niet gepubliceerd worden op internet en er, als de stopt, geen volgt, zijn veel gemeenten niet op de hoogte van hoe goed dit middel werkt en dus denken ze dat er niet succesvol opgetreden kan worden tegen stookoverlast, maar dat is dus echt een misvatting. Het Kenniscentrum Houtrookoverlast beschikt over diverse van deze brieven; u kunt ze bij ons opvragen, zodat u uw gemeente kunt wijzen op deze effectieve (want: snelle en goedkope) optie. overlast
Breng
het
de stoker in contact met
Begin 2024 publiceerde houtstokers Dit is een Maar
over
rechtszaak
als
hout
argument
je verwarming Vandaar
meer
het CBS de resultaten van is gaan stoken vanwege de
dat houtstokers vaak
als Nederlander
niet
je woning,
dan
van
Schuldhulpverlening
meer
is er
een
onderzoek waaruit bleek dat 83,9%
de
hoge gasprijs.
gebruiken: “Gas
en
elektriciteit
in
een
zo
elementaire
iets
mis
met
kunt voorzien
waarschijnlijk
van
je
zijn zo duur”.
financiële
levensbehoefte als situatie.
suggestie: dien een motie in dat de gemeente bij klachten over houtrookoverlast een klaagt over de hoge kosten van verwarming in contact brengt met de afdeling Schuldhulpverlening, want achter dit stookgedrag gaan dan mogelijk nog meer financiële problemen schuil en dan is het slim om, in het belang van de stoker, zo snel mogelijk in te grijpen, om de problemen niet nog erger te laten worden. onze
stoker die
Schuldhulpverlening kan onder andere kijken of het overlastgevende gezin aanspraak kan maken op toeslagen, want, zoals RTL Nieuws op 26 januari 2024 berichtte: “Miljoenen aan toeslagen en geldpotjes blijven ongebruikt”. Wat
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
9/34
Ook op de website
van Geldfit kun je de “potjes-check” doen”. maken van een toeslag waar men recht op heeft, kan mogelijk gebruik te worden aan het “armoedestoken” en daarmee aan het houtrookprobleem.
Door
Breng
een
einde
gemaakt
de stoker in contact met Geldfit
Eén van de organisaties die mensen kunnen helpen om hun financiën op orde te brengen, is Geldfit. Dat kan via de website van Geldfit, maar ook door anoniem contact op te nemen op telefoonnummer
0800-8115.
Op
de website van Geldfit kun je ook de “potjes-check” doen. Na het invullen zie je dan of er toeslagen zijn waar je aanspraak op kunt maken.
Breng
de stoker in contact met
het
Tijdelijk
Noodfonds
van
een
aantal
vragen
Energie
Vanaf 22
januari 2024 is er, voor huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening, het Tijdelijk Noodfonds Energie. Het Tijdelijk Noodfonds Energie helpt om energieschulden te voorkomen door 6 maanden lang financiële steun te bieden. Aanvragen kunnen ingediend worden toten met 31 maart 2024. Voorkom De
belangenverstrengeling
ervaring van
vaak zelf een treden.
het Kenniscentrum
houtkachel
stoken.
Houtrookoverlast leert dat En
dan
het
handhavingsambtenaren opvallend probleem bagatelliseren en weigeren handhavend op
te
Hoewel
precieze cijfers ontbreken (houtkachels hoeven niet geregistreerd te worden), is het een veilige aanname dat op dit moment (stand van zaken: augustus 2020) in 25% van de huishoudens hout gestookt wordt en/of 's zomers regelmatig een vuurkorf of iets dergelijks aangestoken wordt. Dan is het opvallend dat in alle drie de handhavingsprocedures die wij zeer intensief begeleidt hebben sprake was van een handhavingsambtenaar die zélf een houtkachel stookte: dat is 100%! In de
Algemene
Wet
Bestuursrecht
(AWB)
staat:
Artikel 2:4 1. 2.
Het
bestuursorgaan vervult zijn taak zonder vooringenomenheid. bestuursorgaan waakt ertegen dat tot het bestuursorgaan behorende of daarvoor werkzame personen die een persoonlijk belang bij een besluit hebben, de besluitvorming beïnvloeden. Het
Dit betekent dat personen die zelf een houtkachel stoken of regelmatig een vuurkorf aansteken eigenlijk niet betrokken mogen zijn bij een handhavingsprocedure die gaat over overlast door een houtkachel of een vuurkorf, want dan ontstaat al snel minimaal de schijn van vooringenomenheid
en/of U kunt
persoonlijk belang
en
dat is via dit artikel verboden.
motie indienen dat B&W erop toeziet dat belangenverstrengeling voorkomen wordt door AWB art. 2:4 strikt na te leven, dat wil zeggen: dat er bij de besluitvorming in een handhavingsprocedure rond houtrookoverlast geen personen betrokken zijn (van de handhavingseen
ambtenaar tot
Wat
kan
een
en
met de
gemeenteraadsfractie
burgemeester)
doen aan
het
die zelf hout stoken.
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
10/34
Overigens: in twee van de zaken die hierboven aangehaald worden, is na hoger beroep duidelijk geworden dat de betreffende ambtenaar inmiddels niét meer in deze functie werkzaam is. Kennelijk hebben beide gemeenten besloten voortaan het zekere voor het onzekere te nemen en niet langer het risico te lopen dat een bestuursrechter op grond van belangenverstrengeling een collegebesluit vernietigt. Stel Eén
raadsvragen de
van
manieren
als raadsfractie aandacht
om
de kaak te stellen) is: raadsvragen stellen. Het Kenniscentrum Houtrookoverlast beschikt
partijen
in diverse
op diverse
gemeenten gesteld zijn over
te vragen
over
een
groot
voor
een
aantal
houtrookoverlast.
probleem (en falend beleid
raadsvragen
Ook
die door diverse
biomassacentrales
over
aan
zijn al
plaatsen raadsvragen gesteld.
In één
geval (Den Haag) hebben zulke vragen zelfs geleid tot het aftreden van een burgemeester: in 2019 burgemeester Krikke aftreden nadat er in de Raad kritische vragen gesteld waren over de vreugdevuren op het strand van Scheveningen. Deze vragen werden onder andere ingegeven door het feit dat het Kenniscentrum Houtrookoverlast de raadsfracties geïnformeerd had over het illegale moest
karakter
van
die
Raadsvragen Is het
-
die
vuren.
kunt stellen, zijn bijvoorbeeld: College het eens met de fractie van u
[naam
van
uw
heeft op schone lucht? gemeente] Worden er metingen verricht om de luchtkwaliteit in onze gemeente vast te stellen? bent u bereid zo'n onderzoek te laten uitvoeren? Indien niet: waarom niet?
[naam
Zo
niet:
van
uw
partij] dat
iedereen
in
recht
-
Hoeveel
-
klachten
houtkachels
en
alsook
meldingen
van
apparaten
over
als
houtrookoverlast
tuinhaarden,
(zowel
vuurkorven
open haarden
van en
en
vuurschalen) zijn er de
jaar binnengekomen? Graag uitgesplitst naar jaar. Vraag instanties naar meldingen van dit bestand ziet u bij welke instanties er allemaal klachten kunnen binnenkomen, dus beperk u niet tot de klachten die binnenkomen op het gemeentehuis. Is bekend of deze inwoners knelpunten of barrières hebben ervaren bij het maken van hun melding/klacht? Hoeveel van deze klachten/meldingen zorgen voor escalaties tussen bewoners onderling? Hoe vaak is buurtbemiddeling ingezet en ziet de gemeente toe op het proces? Is in voorkomende gevallen sprake geweest van mediation, tussen buren, door de gemeente? Hoeveel handhavingsverzoeken komen er jaarlijks binnen in verband met houtrookoverlast? Kan het College ons vertellen wat de kosten zijn van de afwijzing van een handhavingsverzoek (met het oog op bezwaar, beroep, hoger beroep) en wat de kosten zijn van het opleggen van een stookverbod”? Hoe worden klachten over en meldingen van houtrookoverlast behandeld? Als een handhavingsverzoek? woningen/bedrijfspanden in onze gemeente worden verwarmd met hout(producten)? Graag onderverdeeld in hoofd- en sfeerverwarming. afgelopen
5
N.b.: in het hoofstuk
-
-
-
-
-
-
-
-
Als dat onbekend Als het
-
u
bereid
een
voorlichting,
inventarisatie uit te voeren? kunt
u
dan
aangeven welk concrete effecten dat
inmiddels heeft? Wat is op dit moment het beleid in onze gemeente ten aanzien van houtrookoverlast? Is het college bereid om een verbod op open haarden en houtkachels te onderzoeken, de gemeente Amsterdam? Zo nee, waarom niet?
-
-
Wat
College
is: bent
inzet op
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
net als
11/34
Behalve -
deze specifieke vragen kunt u uiteraard ook iets algemenere vragen stellen, zoals: Is het College bekend met hoeveel mensen er in Nederland jaarlijks voortijdig overlijden
gevolg van de herhaalde blootstelling aan houtrook; onze gemeente”? TIP: zet de
raadsvragen
ook
op
website,
uw
hoeveel
zodat iedereen
doden
kan zien -
Inventariseer het
probleem
Als B&W
partijen
de
en
andere
in de
gemeenteraad
niet
er
van
probleem is in uw gemeente, dien dan een motie in die B&W voeren, om de omvang van het probleem in kaart te brengen.
zijn dat, omgerekend,
waar
werkt. Stuur ook een persbericht naar lokale en regionale media met het bericht over en dat is mooie (en gratis!) publiciteit voor uw partij.
u
een
om
in
in de
gemeenteraad aan beetje geluk nemen ze
overtuigd zijn dat oproept
als
een
houtrookoverlast
een
inventarisatie uit te
Het beste
kan zo'n inventarisatie gebeuren door alle inwoners persoonlijk een brief te sturen, maar oproep in hetzelfde huis-aan-huisblad waarin de gemeente zijn raadsvergaderingen aankondigt
een en
besluiten
publiceert,
is
goed begin.
een
Een oproep op de gemeentesite is geen goed idee, want zo goed als niemand website van zijn gemeente, dus zo'n oproep zal nauwelijks reacties opleveren.
Neem Veel
‘houtrookoverlast'
gemeenten
houden
de
in de Leefbaarheidsmonitor
op
jaarlijks
kijkt regelmatig op
een
de leefbaarheid in de gemeente; ook een andere naam hebben. naar
onderzoek vaak
onder
een
representatief gedeelte van
heet dit onderzoek
de
'leefbaarheidsmonitor’,
inwoners
maar
het kan
De ervaring van het Kenniscentrum Houtrookoverlast leert dat in zulke onderzoeken het onderwerp ‘overlast door houtstokende buren’ vaak niet voorkomt als probleem dat de inwoners kunnen aanvinken. Als je er niet
naar
vraagt,
zul
je ook niet te weten
Omdat leefbaarheidsonderzoeken zinvol
in zo'n onderzoek
om
U kunt dus
Vraag
een
motie
instanties
ook
indienen
naar
vaak de basis te vragen
om
dit
naar
probleem
komen
hoe
vormen
voor het beleid in een gemeente, overlast door houtstook.
ervaren
in de
groot
het
probleem
is. is het
leefbaarheidsmonitor op te nemen.
meldingen
Een
houtrookgedupeerde heeft geen idee waar hij terecht kan met een klacht over zijn houtstokende De één belt de politie, de ander mailt de GGD, een derde doet niets, want weet niet waar hij moet aankloppen. buren.
Om een redelijk idee te krijgen van hoe vaak het probleem zich in uw gemeente voordoet, kunt u alle instanties waar inwoners zich toe zouden kunnen wenden, vragen hoe vaak ze een overlastmelding
krijgen: *
gemeente;
politie;
*
*
Wat
kan
_ brandweer; GGD; een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
12/34
wijkteams; Buurtbemiddeling; Mediation;
woningbouwverenigingen
en
bewonerscommissies
huurcommissies
Daarnaast
is
er een
woningbouwcorporaties; (i.v.m. huurhuizen).
landelijke websites
inwoners
waar
melding
een
_ Meldpunt houtrookoverlast;
*
kunnen
*
_ Milieuklachten.nl;
*
_Longfonds;
*
*
GGD
*
Het
Leefomgeving; Schone
(Deze
lijst is niet
Open
een
Oosten.
volledig;
dit
zijn de
bekendste
langst
en
bestaande
websites.)
meldpunt
andere
manier
erachter te komen
om
vinden,
is: open
zelf
Dit doet
u
heel
simpel
Kondig
dit
meldpunt
hoeveel
personen
in
gemeente
uw
door
aan
via
aan
zijn gevallen bekend opgenomen werd. er
U kunt uiteraard zich dan
worden
website
uw
een
waarin
gedupeerden
dat alle berichten
door of
houtrookoverlast onder-
meldpunt.
een
pagina
een
persbericht dat
toe te voegen
stuurt
u
naar
met
alle lokale
een
en
namens
partij dankzij
een
één
ook oproepen die via de griffie
om
burgemeester;
zoals
de
u
aan
zo'n actie zó
groot
antwoordformulier.
regionale
verzekerd van gratis publiciteit voor het meldpunt én voor uw partij. Dit soort acties kan uw partij bij de volgende raadsverkiezingen aan merkbaar
u
doen:
Stop de houtstook; _ Stichting Houtrookvrij;
*
Een
aantal
en
werd
meer
dat
hij
media
en
u
bent
stemmen helpen in het College
-
als raadslid meldingen te e-mailen, maar realiseert de gemeenteraad gestuurd worden, gelezen
geregeld
in de
Gemeentewet:
Artikel 74 1
Alle
de raad
aan
of aan het college gerichte stukken worden door of namens de burgemeester
geopend. Als
het niet op
u
van
uw
partij
Nadat
u een
stellen
aan
Wat
B&W,
is het
*
zo
*
_wat
een
prijs stelt dat het College aan u gerichte hartekreten leest, dan kunt u op de website eigen e-mailadres vermelden, zodat gedupeerden u rechtstreeks kunnen bereiken.
aantal
*
kan
uw
meldingen
verzameld
hebt,
hebt
u
voldoende
munitie
om
kritische vragen
te
zoals:
College op
nee:
gaat
hoe het
de hoogte van de omvang van dit probleem? komt dat? En wat is het College van plan daaraan
College
gemeenteraadsfractie
doen
doen aan
om
het
het
probleem
houtrookprobleem?
aan
©
te
te gaan
doen?
pakken?
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
13/34
Ga de stad De
beste
Zet
een
in
manier
om
in
gesprek
in
een
te komen
met de
inwoners
is nog
altijd: ga de stad
in!
winkelcentrum, hang de partijvlag eraan, zet er een stoepbord naast met tafeltje groot: “Houtrookoverlast”, zorg dat alle fractieleden en een aantal bestuursleden het standje neer
daarop
bemannen
en
Hou
er
rekening
voor
voldoende
wel
contact op te Zichtbare
de verhalen
dat
mee
pennen
nemen
zullen
binnenstromen.
personen zullen
er
papier
en
om
met de inwoners
aanwezigheid
in de
zijn die ook andere problemen aankaarten, dus zorg aantekeningen te maken en volg die aantekeningen op door die een opmerking achterlieten.
stad, duidelijk laten
datje niet alleen praat in de Raad, maar bevolking. En het is een mooie manier om brengen.
merken
ook met de Straat, zorgt altijd voor veel goodwill onder de buiten verkiezingstijd je programma onder de aandacht te
Organiseer lets dat
informatieavond
een
altijd goed
aanslaat
bij de inwoners is: een informatieavond. eentje organiseren, door een zaaltje te huren, maar het mooiste is als het door samen gedaan wordt. Zo'n gezamenlijke informatieavond kan dan in de raadszaal gehouden worden en heeft als voordeel dat ook de andere fracties, die niet bij de organisatie betrokken zijn, aanwezig zullen zijn, want zo'n groot evenement, daarop kun je niet ontbreken, ook al heb je het niet zelf georganiseerd. Dit kun je als partij in je meerdere raadsfracties
Op
een informatieavond kun je externe deskundigen Het Kenniscentrum Houtrookoverlast beschikt over de
presentatie gehouden
een
hebben
Reiskosten voor zulke externe dat een raadsfractie vanuit de
Uiteraard is
uitleggen En
er
ook
ruimte
hoe vaak het
voor
op
deskundigen
een
probleem
die al
eens
informatieavond.
een
gemeente
uitnodigen voor een presentatie. adressen van enkele deskundigen
ter
kunnen
vergoed worden uit het fractiebudget: het budget beschikking gesteld krijgt voor fractiedoeleinden.
presentatie vanuit
zich voordoet
en
de
wat de
gemeente:
ambtenaar/wethouder
een
mogelijkheden zijn
om
het
aan
te
kan
pakken.
het
belangrijkste gedeelte is natuurlijk: inwoners kunnen hun ervaringen vertellen en vragen aan de deskundigen en de ambtenaar/wethouder. Reserveer voor deze vragen veel tijd, want de ervaring leert dat als er eenmaal een paar vragen gesteld zijn, de rest van de aanwezigen ook hun angst verliezen en dan blijkt dat dit het meest productieve deel is van de avond, dus voorkom dat je het uit tijdgebrek moet afkappen. stellen
Na
zo'n avond het
over
heeft de
gemeenteraad
meestal
voldoende
informatie
om
Interventiekompas
in
gesprek
Interventiekompas is een instrument, ontwikkeld door het Centrum Veiligheid (CCV). Zoals de bijbehorende site zegt: Het
helpt je om stapsgewijs de motieven voor het wel of niet naleven en biedt op basis van je analyse oplossingsrichtingen. een
te
voeren
met stokers
Het
kan
raadsdebat
onderwerp.
Ga via het
Wat
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
voor
van
Criminaliteitspreventie
en
regels in kaart te brengen
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
14/34
Het instrument
mensen
die de
is een gestructureerde vragenlijst waarmee jij met de doelgroep zelf of met doelgroep kennen in gesprek kunt gaan en in vier stappen kunt achterhalen waarom
een
bepaalde groep zich niet (of wel) aan de regels houdt. Deze inzichten geven jou de “knoppen om aan te draaien’ om het gewenste gedrag te stimuleren. Daarbij geeft het InterventieKompas ter inspiratie voorbeelden van (gedrags)interventies die je kunt gebruiken voor een passende aanpak. Het instrument is gemaakt volgens de laatste inzichten binnen de gedragswetenschap. Op
webpagina
een
met
terugblik op
een
het Schone
Lucht
Jaarcongres (30
mei
2022) lezen
we:
Ervaringen Helmond CCV
vertelde onder
ervaringen van de gemeente Helmond, die het Interventiekompas al heeft gebruikt om goed in gesprek te kunnen gaan met stokers in een woonwijk met veel houtstookoverlast. De gemeente heeft een training bij het CCV gevolgd. Bij die training zijn het probleem en de doelgroep geanalyseerd en is de koers bepaald om gewenst gedrag te bevorderen. meer
over
de
Een
belangrijk leerpunt van Helmond is dat het effectief is om deze wijkaanpak zijn er minder overlastmeldingen. Maar
de
webpagina
waarschuwt
ook
voor
te
samen
te
werken
[met] de wijk. Sinds
hoge verwachtingen:
Bewustwording niet genoeg Bewustwording betekent niet meteen gedragsverandering. Als mensen zich bewust zijn van de gevolgen van houtstook, betekent dit niet dat het gedrag daadwerkelijk verandert. Weten hoe je mensen die hout stoken zover krijgt dat ze hun gedrag aanpassen en de regels naleven? Het Interventiekompas biedt inzicht mm gedragsinterventies die je kunt inzetten om gewenst gedrag wél te bevorderen. Kortom:
het
Interventiekompas is geen tovermiddel. Maar omdat stokers, in tegenstelling tot voorlichting in een wijkkrant of op een website, persoonlijk aangesproken worden, is de kans op gedragsverandering groter dan bij voorlichting.
Roep houtrookvrije wijken uit of maak de hele gemeente houtrookvrij Als uit bovenstaande
inventarisatie
gebleken is dat houtrookoverlast in uw gemeente een serieus probleem is, gebleken is, maar wel veel personen de wens geuit hebben dat er een einde komt aan houtstook (bijvoorbeeld uit milieu- of klimaatoverwegingen), dan kunt u een motie indienen die bepaalde wijken of de hele gemeente uitroept tot houtrookvrij gebied. of zelfs als dat niet
Er
zijn al diverse gemeenten die hieraan denken (Amersfoort, Amstelveen, Amsterdam, Emmen, Groningen, Rotterdam, Utrecht en Veenendaal), want ambtenaren, wethouders en burgemeesters die zeggen dat zo'n verbod helemaal niet kan, vergissen zich. Zoals een ambtenaar van Utrecht het eens verwoordde: "Als je het centrum kunt sluiten voor oude dieselauto's, dan kun je ook houtkachels verbieden”. Dit is nu typisch iets waar de APV voor bedoeld is: het oplossen van plaatselijke problemen als er geen landelijke wetgeving is zoals een lachgasverbod, dat veel gemeenten ingevoerd hebben. -
Wat
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
15/34
Een
verbod lijken. Voor naar
een
op houtstook is
strijdig met geen enkele landelijke wetgeving, dus is prima te verwezengemeente groeien wil, is het zelfs aan te raden, want wie wil er nu niet verhuizen houtrookvrije gemeente? die
een
In het in
opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat opgestelde rapport Beleidsverkenning aanvullende maatregelen om de emissies van particuliere houtstook te beperken (2022) zegt Royal HaskoningDHV: In de
Algemene Plaatselijke Verordening (APV) kunnen regels worden gesteld aan buitenstook. Nu daar reeds regels in gericht op het verbod afvalstoffen te verbranden en het voorkomen van gevaar, overlast of hinder voor de omgeving. Maar er kan ook gedacht worden aan introductie van een verbod op stoken bij windstil weer. staan
Eind
2020 maakte Helmond bekend dat men, in het kader van het proefproject “houtstookarme/ houtstookvrije wijken" (uit het Schone Lucht Akkoord), gaat onderzoeken of de nieuwbouwwijk Brainport Smart District (BSD) houtstookarm gemaakt kan worden. In
april 2021
maakte
Amsterdam
bekend
een
verbod
op open haarden
en
houtkachels te overwegen.
Als voorbeeld
van een eerste stap naar een houtrookvrije gemeente kunt u de APV (2021) gemeente Venray gebruiken (belangrijke punten zijn hier rood geaccentueerd):
Hoofdstuk 5. Andere
van
de
onderwerpen betreffende de huishouding der gemeente
Afdeling 8. Vuurverbod. Artikel 5:34 Overlast 1.
_In dit artikel wordt verstaan onder schoon stookhout:
hout, alsmede speciaal voor het gebruik in haarden en houtkachels in de handel open bestemde, verkrijgbare brandstoffen. Niet als stookhout wordt aangemerkt: verlijmd, ondergedompeld, geïmpregneerd en/ of
gelakt hout, hardboard, MDF, tri- of multiplex, dakleer, kunststoffen, e.d. is van 1 september tot en met 31 mei verboden in, op, of aan een bouwwerk, voorwerpen of stoffen te plaatsen of te hebben, handelingen te verrichten of na te laten, waardoor: a. _ overlast wordt of kan worden veroorzaakt voor de omgeving; b. op voor de omgeving hinderlijke of schadelijke wijze stank, rook, roet of walm wordt verspreid; Het
2.
c.
_
3.
brand of ander gevaar wordt veroorzaakt. geldt in elk geval indien: _ het windstil en/of mistig is;
Het verbod uit lid 1 a.
b. ce.
4.
Niet
geen schoon stookhout wordt gebruikt; het schone stookhout een vochtigheidspercentage heeft er
van
toepassing
het milieu waarop toepassing is.
de Wet
bevat
en
voor
zover
milieubeheer of enige in deze
(op punt 3a (dat ontbreekt) na)
wet
van
meer
het betreft
dan 20%.
nadelige gevolgen
genoemde milieuwet
dezelfde
voor
van
De APV
van
Een
duidelijker definitie van schoon stookhout zou zijn: "Hout, dat geteeld en verkocht is als wat blijkt uit een op verzoek te produceren factuur”. is nog beter afgedekt dat er geen afval gestookt wordt.
nog
Koggenland
is het vorenstaande indien
bepaling.
haardhout, Hiermee
Wat
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
16/34
Bij het ontbreken van een factuur kan aangenomen een bekeuring opgelegd worden. Je kunt nog De
eis
stap
een
verder gaan
en
eisen
worden
dat
dat het haardhout
sprake
er
is van
afvalhout
en
kan
er
FSC-certificaat heeft.
een
factuur is niet vreemd: wie (bijvoorbeeld als ZZP'er) een privé-auto ook voor de zaak voor de fiscus voor het zakelijk gebruik van de auto een sluitende kilometermoet gebruikt, administratie overleggen, die onderbouwd is met tankbonnetjes en garagerekeningen. van
een
bijkomend voordeel van deze definitie is datje woning verwarmen met in de detailhandel verkrijgbaar haardhout duurder is dan je woning verwarmen met een cv op aardgas waarmee van de smoezen om hout te stoken (“Gas is te duur") wegvalt. Een
één
-
Aan
punt 3 van d.
dit artikel uit
Venray
is
RIVM
sprake
er
Zie hiervoor
van
punt 15.
Verbiedt open
Begin
november
de Dieren, vuurkorven
voor van
Dit deed
een
Stookalert
toegevoegd
kunnen
worden:
=
stookverbod.
(o.a. vuurkorven) in de tuin
vuur
2023
zou
staakalert.
nam
de
gemeenteraad
Utrecht
van
die erop neerkomt dat per 1 januari 2025 en zo in de tuin niet meer toegestaan is.
een
motie
de APV
zó
aan
GroenLinks
van
aangepast
en
wordt dat het
de
Partij gebruik
door
men
laten vervallen.
in artikel 5:17 van de APV de uitzondering voor met hout gestookte sfeervuren te Hiermee vallen vuurkorven en zo voortaan wél onder het verbod om in de open lucht
te stoken.
vuur
Sluit
gemeente
uw
bij het Schone
aan
Lucht Akkoord
Sinds 2019 maakt het Schone Lucht Akkoord het nemen van maatregelen tegen houtrookoverlast nog veel gemakkelijker: elke gemeente kan zich bij dit akkoord aansluiten en gebruikmaken van de subsidie die binnen dit SLA beschikbaar is voor maatregelen om de lucht daadwerkelijk schoner te maken. Dus ook
hiervoor kunt
Het Kenniscentrum
motivering. Als
uw
Deze
u een
motie indienen:
Houtrookoverlast
motie
+
toelichting
gemeente aangesloten
worden
op de site
van
is
aansluiting bij het SLA.
heeft hier
een
voorbeeld-motie
voor
bij (geanonimiseerd) Mo
iive.nl.
is op te vragen
bij het SLA,
dan
Stookwijzer automatisch
moet de
gemeente zich niet-aangesloten gemeenten
ook herhaalde En
denk
inclusief
zullen
houtrookoverlastmeldingen die gedaan doorgegeven worden aan uw gemeente.
Als uw gemeente (nog) niet aangesloten is bij het SLA, dan Stookwijzer toch automatisch doorgegeven worden aan uw Hiervoor
geschreven,
dan aanmelden
via
zicht op overlast
en
kunnen
meldingen op de
site
van
schoneluchtakkoord@minienw.nl.
Zo
gemeente.
klachten
en
kunnen
ze
houden
actie ondernemen
bij
overlast. nu
niet: “Die beschikbare subsidie zal wel op zijn; ons project maakt geen kans meer”, want meldde gemeente.nu dat veel gemeenten het subsidiebudget voor een groot deel links
op 2022-09-29 laten
liggen.
Met andere woorden:
ook
voor
uw
project is er zeer waarschijnlijk nog geld
beschikbaar!
Op de webpagina van het schone Lucht Akkoord is te lezen dat in 2021 de volgende projecten op het gebied van houtstook een Specifieke Uitkering Schone Lucht Akkoord (SpUk SLA) ontvangen hebben: Wat
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
17/34
Utrechtse Stook
Standaard, gemeente Utrecht Gebiedsgerichte aanpak houtrook, gemeente Maastricht Houtstook, gemeente Rotterdam. Pilot houtstookarme wijk, gemeente Helmond Houtstook, gemeente Eindhoven Houtstook, onderzoek en alternatief lespakket kampvuur, gemeente Den Haag Project houtstook, gemeente Nijmegen Campagne verantwoord stoken en barbecueën, gemeente Amsterdam
*
In 2022
ontvingen
de
volgende projecten op het gebied
Houtstook communicatie
*
werken
-
aan
een
houtstook
een
SpUk
betere luchtkwaliteit
en
gezondheidswinst, gemeente
van
SLA:
Deventer
Communicatiecampagne houtstook, gemeente Utrecht Voorlichting tegen houtstookoverlast, gemeente Nijmegen
*
*
Slooppremie Eén
voor
houtkachels
de
maatregelen die u als gemeenteraad slooppremie voor houtkachels. van
kunt
nemen
in het kader
van
het SLA is
een
Stel in de voorwaarden dan wel duidelijke eisen, zoals: de premie wordt alleen uitgekeerd bij vernietiging van een houtkachel, gecombineerd met de aanschaf van een warmtepomp of bijv. een hybride of elektrische kachel. Als u zulke voorwaarden niet stelt, loopt u de kans dat handige houtstokers een oude houtkachel vervangen door een nieuwe, zo eentje waarvan de kachelverkopers beweren dat hij “veel schoner” is dan die oude kachels. Op die manier blijft de overlast bestaan en subsidieert u hem nog ook, wat niet de bedoeling zal zijn. Zie hieronder bij het voorbeeld uit Utrecht, waar men deze fout aanvankelijk maakte, maar uiteindelijk corrigeerde. Een
andere fout die
gemakkelijk gemaakt wordt, is dat de premie ook geldt bij het plaatsen van een katalysator Almelo, Noordwijk en Nijmegen maakten die fout. Waarom u beter niet kunt kiezen voor het subsidiëren van filters en katalysatoren, staat duidelijk in het rapport (Kosten)effectiviteit en toepasbaarheid maatregelen particuliere houtstook dat Buro Blauw in 2021 schreef in opdracht van de provincie Utrecht en de gemeente Utrecht: filter of een
-
Elektrostatische filters
blijken in langdurige praktijkmetingen minder fijnstof te reduceren dan uit laboratoriumproeven blijkt. Dit wordt toegeschreven aan het achterwege blijven van noodzakelijk onderhoud. Katalysatoren en elektrostatische filters verwijderen geen condenseerbaar fijnstof. Een katalysator verbrandt vooral kleinere koolwaterstofmoleculen, terwijl condenseerbaar fijnstof
-
-
bestaat uit grote moleculen. Een elektrostatisch filter moet
of twee keer per jaar door een schoorsteenveger gereinigd worden. Ook hierbij gaat de werking achteruit als dit niet gebeurt. Katalysatoren moeten dagelijks/wekelijks door de gebruiker gereinigd worden. Indien dit niet
-
-
gebeurt gaat de werking
Wat
kan
een
gemeenteraadsfractie
van
doen aan
het
een
de
katalysator achteruit.
houtrookprobleem?
©
VITO
geeft aan dat het reinigen van de
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
18/34
katalysator moeilijk kan zijn, omdat deze voor het schoonmaken gedemonteerd en daarna afgespoeld moet worden met water. Kortom: haken
hoewel de fabrikanten en
ogen
Begin 2021 Je komt
dat
aan
startte
beter niet
u er
Noordwijk
in aanmerking
filters
van
met
voor
schonere kachel. Ook komt
voor
katalysatoren kunt
kiezen
slooppremie
een
u
om
voor
schone
ze
lucht
beloven,
zitten
er
worden
zóveel
te subsidiëren.
houtkachels
en
een
subsidie op filters:
slooppremie als je een oude houtkachel inruilt voor een nieuwe en voor filters en katalysators. Deze verminderen de uitstoot van
een er
en
moet
subsidie
fijnstof, roet en geurstoffen. De pilot wordt nu gefinancierd vanuit de algemene reserve. Bij een positieve uitkomst wil de gemeente het plan doorzetten in het duurzaamheidsbeleid en wordt het meegenomen in de programmabegroting. In Almelo diende de Partij Vrij Almelo op 2021-07-02 een motie in om houtkachels in te voeren en subsidie te geven op bewezen werkzame werd
slooppremie voor filters/katalysatoren (de motie een
verworpen):
Verzoekt het Te zorgen
college:
voor
op het moment
reductie van uitstoot door het verstrekken van een slooppremie voor oude houtkachels dat deze worden vervangen door een nieuwe, schoner stokende kachel en een subsidie
katalysatoren en/of filters, waarvan de werking bewezen is. Deze laatste subsidie wordt alleen verstrekt bij bestaande kachels. Hiervoor in eerste instantie een pilot te starten, voor de duur van twee jaar en deze te financieren uit de algemene reserve. voor
Nijmegen Wat
heeft eind
moet
u
2021
een
slooppremie ingevoerd,
met de
volgende
voorwaarden:
weten
krijgt 100% van de gemaakte kosten vergoed, met een maximum van € 1.000 per gebouw krijgt binnen & weken reactie. Bij goedkeuring van de aanvraag krijgt u het geld binnen 6
.
U
.
U
.
U kunt subsidie aanvragen tot
weken gestort en
met
31 december 2022 of tot het
subsidiegeld op is
Voorwaarden °
U moet eerst de werkzaamheden
.
De werkzaamheden
moeten
na
laten uitvoeren voordat 15 oktober 2021
zijn
de subsidie kunt aanvragen uitgevoerd. Alleen facturen van na 15 u
oktober 2021 worden in behandeling genomen De subsidie kan alleen aangevraagd worden voor
gebouwen waarin gewoond mag worden U moet in Nijmegen-West (in de wijken Hees, Heseveld, Neerbosch-Oost, Wolfskuil, Biezen of Waterkwartier) wonen Als u een rookgasfilter of katalysator laat plaatsen gelden de volgende extra voorwaarden: U kunt subsidie aanvragen als uw haard of kachel geen DIN-plus of Ecodesign keurmerk heeft. Dit kunt u vinden op de kachel of de bon of laten bepalen door een erkende installateur U moet meedoen aan een (gratis) stookcursus van de gemeente. Aanmelden kan door een e-mail te sturen naar e.maessen@nijmegen.nl. Meer info volgt per e-mail. Bekijk de data hieronder. U moet een onderhoudscontract afsluiten van minimaal 1 jaar De rookgasfilter of katalysator moet worden aangesloten door een bedrijf dat aangesloten is bij de NHK (Stichting Nederlandse Haard en Kachelbranche) °
°
°
°
°
°
Wat
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
19/34
Meesturen Als u een rookgasfilter heeft laten
plaatsen: Kopie rekening van de installateur die de filter of katalysator heeft geïnstalleerd Een kopie van het onderhoudscontract van de flter of katalysator voor minimaal 1 jaar Een bewijs dat u heeft meegedaan aan de stookcursus die de gemeente heeft gegeven Als u de schoorsteen (rookgaskanaal) heeft laten weghalen of dichtmaken: Kopie van de rekening van de aannemer die de schoorsteen (rookgaskanaal) heeft weggehaald. of dichtgemaakt °
°
°
°
Eind
2021
heeft ook
Utrecht
slooppremie ingevoerd:
een
Subsidiemogelijkheden Subsidie aanvragen kan van 1 december 2021 tot en met 31 december 2022. Daarna wordt de regeling verlengd of aangepast. De gemeente wil subsidie aanbieden tot en met 2025. Per jaar is er een
maximumbedrag aan subsidiegeld beschikbaar. Als dat beschikbare subsidiegeld eerder op is, is het dat jaar niet meer mogelijk een aanvraag te doen. Er zijn drie dingen waar de gemeentesubsidie voor geeft: 1. Het laten verwijderen van een rookkanaal of ervoor zorgen dat het niet meer gebruikt kan worden. Het is niet genoeg om alleen de kachel en metalen pijp weg te halen. Hier wordt 2.000 euro
subsidie
2.
Het
laten
3.
Het
voor
gegeven.
verwijderen
van
een
open haard.
Hier wordt ook 2.000
euro
subsidie
voor
gegeven.
vervangen open haard of van een oude houtkachel die niet aan de Ecodesign-eisen voldoet. De nieuwe kachel moet een moderne kachel zijn die wel aan deze eisen voldoet. De van
oude kachel
moet
gemeente 500 Utrechters
met
een
euro
een
ingeleverd worden bij een afvalscheidingsstation in Utrecht. Hier geeft de subsidie
voor.
U-pas ontvangen
31 december 2022
tot en met
extra
subsidie
voor
het
verwijderen
of onbruikbaar maken van het rookkanaal (4.000 euro in plaats van 2.000 euro) en voor het vervangen van een oude haard of kachel (1.000 euro in plaats van 500 euro). Per kachel/open haard kan één subsidie
aangevraagd worden.
Per woonadres
kan maximaal
voor
twee
kachels
een
aanvraag
gedaan
worden. Om
de subsidie
dat
ze
Zoals
u
te
ontvangen
moeten
aanvragers
een
aantal
bewijzen inleveren.
Daarmee
laten
zien
ze
de werkzaamheden hebben laten uitvoeren waarvoor ze subsidie hebben aangevraagd. Bijvoorbeeld een factuur van de werkzaamheden of een sloopverklaring van de oude houtkachel.
schoonheidsfoutje gemaakt om de slooppremie ook beschikbaar te stellen als er een andere houtkachel voor teruggekocht werd. Op 7 juli 2022 dienden zes partijen in de gemeenteraad de motie “Geen subsidie voor vervangen kachel" in om deze fout te herstellen. De motie droeg het College van B&W op om: 1.
had
Utrecht het
Bij de volgende tranches geen subsidie meer te verlenen voor het vervangen van een kachel, maar uitsluitend subsidie te verlenen voor het verwijderen/onbruikbaar maken van een rookkanaal inclusief het verwijderen/slopen van de aangesloten (open) haard of aangesloten houtkachel; Bij de volgende tranches € 4.000,- subsidie voor U-pashouders beschikbaar te stellen (ipv € 2.000,-) voor het verwijderen/onbruikbaar maken van een rookkanaal inclusief het verwijderen/slopen van de aangesloten (open) haard of aangesloten houtkachel.
2.
Wat
ziet,
kan
een
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
20/34
De
motie werd
Raad
en
overgenomen
door de
hebben
inmiddels
een
slooppremie
of
Barneveld,
Nijkerk,
aangenomen
door de
wethouder,
dus
zal worden
uitgevoerd. Ook andere gemeenten
een
aanverwante
subsidieregeling
ingevoerd: november
2023:
Scherpenzeel
en
het rookkanaal. Veenendaal: verwijderen of onklaar
Renswoude:
verwijderen of onklaar
maken
van
Landelijke subsidie op het verwijderen Vanaf
van
maken
van
het rookkanaal.
het rookkanaal
1
april 2023 kunnen gemeenten die het Schone Lucht Akkoord ondertekend hebben van het Rijk een bijdrage (cofinanciering) krijgen als ze een subsidieregeling opzetten om rookkanalen te verwijderen. Subsidieer
de aanschaf
Een slooppremie op houtkachels verwarmen?”
Op
LED-haarden
van kan
bij stokers
de vraag
oproepen: “Maar hoe
moet ik
die vraag heeft de gemeente Heusden een antwoord gevonden: de gemeente of haard verwijdert, maximaal € 150 subsidie op een LED-haard.
mijn
geeft,
als
huis dán
je je
houtkachel
Stookalert Gaat
een
dienen Er
1.
stookverbod
algeheel
dat één
zijn op
=
van
houtstookverbod op dit moment nog te ver? Overweeg dan de stookalerts de status van (tijdelijk) stookverbod krijgt.
dit moment
Het stookalert
in Nederland
van
om
een
motie in te
drie stookalerts:
het RIVM.
Dit alert wordt afgegeven per provincie Een stookalert wordt afgegeven als de
en
kent 2 “standen”: WEL
of GEEN
stookalert.
ongunstige weersomstandigheden minimaal 6 uur duren en betrekking hebben op minimaal de helft van een provincie. In het in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat opgestelde rapport Beleidsverkenning aanvullende maatregelen om de emissies van particuliere houtstook te beperken (2022) zegt Royal HaskoningDHV over dit stookalert: Het stookalert is een samenwerking tussen het KNMI en RIVM in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (lenW). Het stookalert wordt afgegeven door het
geeft per provincie advies op basis van weersverwachtingen en de luchtkwaliteit. ongunstige weersomstandigheden voor de verspreiding van houtrook wordt een stookalert ook afgegeven bij wintersmog (smog door fijnstof) of een combinatie van beide. Iedereen die is aangemeld voor het stookalert ontvangt rond 12.00 uur een bericht via email ingeval er een stookalert is. De omstandigheden waarop een stookalert wordt afgegeven komen in de praktijk hooguit enkele keren per jaar voor. RIVM en L..] Naast
2.
Wat
kan
Het stookalert
een
van
gemeenteraadsfractie
de
Stookwijzer.
doen aan
het
houtrookprobleem?
©
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
21/34
De
Stookwijzer is een website Slimme
programma
en
die in 2017 Gezonde Stad van
opgericht is door de gemeente Nijmegen, het Ministerie
van
Infrastructuur
en
het Waterstaat
en
Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). Dit stookalert wordt afgegeven op gemeente-niveau en kent 3 “standen”: blauw: stoken kan, maar houd rekening met de buren;
3.
oranje:
het is beter
om
rood:
stook geen
hout.
Het stookalert
van
de
nu
geen hout te stoken;
Stichting Nederlandse Haarden-
De NHK is een belangenbehartigingsorganisatie Dit alert wordt afgegeven per provincie.
Geen
van
gemeente
deze stookalerts heeft de er wel aan toekennen.
van
de
en
Kachelbranche
(NHK).
kachelbranche.
juridische status van (tijdelijk) stookverbod,
maar
die kan
een
(geanonimiseerd) in zijn afstudeeronderzoek Houtstook in de omgevingswet; biedt de Omgevingswet MN nieuwe mogelijkheden in de aanpak van houtstook overlast? (2022) schrijft: Zoals
4.
negatief advies van stookwijzer: bij het stoken in een periode die volgens stookwijzer.nl als negatief wordt beschouwd kan stookhinder optreden. Als in de APV of andere gemeentelijke verordening het gebruik van de stookwijzer verplicht zijn gesteld, dan kan op basis hiervan worden opgetreden. Op 2022-02-22 werd in de gemeenteraad van Amersfoort een motie aangenomen code oranje van de Stookwijzer de status van tijdelijk stookverbod te geven. En deze maatregel is juridisch haalbaar, aldus wethouder Janssen:
om
code rood
én
Amersfoort wil al
langer iets doen tegen houtrook, maar tot nu toe bleken maatregelen juridisch steeds niet haalbaar. Deze nieuwe maatregel is dat volgens wethouder Astrid Janssen (Duurzaamheid) wel. „Eindelijk is er voor onze inwoners en handhavers de mogelijkheid om op te treden bij overlast van houtrook“’, zei GroenLinks-fractieleider Dillian Hos. De
Omgevingsvisie:
In 2016 werd de Nadat de datum
eindelijk
de
beleid, stel regels op
Omgevingswet aangenomen. inwerkingtreding vele malen
van
kogel
daadwerkelijk
maak
in
door de kerk: de
werking
Eerste
Kamer
werd
opgeschoven, ging op 14 maart 2023 dan toch gaf groen licht, zodat de wet op 1 januari 2024
treedt.
Onder deze wet
regelen gemeenten alles wat met de omgeving (dus: het milieu) te maken heeft, of, (geanonimiseerd) witiegt in zijn afstudeeronderzoek Houtstook in de omgevingswet; biedt de MN Omgevingswet nieuwe mogelijkheden in de aanpak van houtstook overlast? (2022):
zoals
Op landelijk niveau wordt het Bouwbesluit 2012 vervangen door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De eisen aan een rookgasinstallatie blijven gelijk, maar de gemeente krijgt wel de mogelijkheid om middels een maatwerkvoorschrift de eisen voor bestaande bouw aan te scherpen naar de eisen van nieuwbouw. De Wet milieubeheer blijft ook na invoering van de Omgevingswet van kracht. 3
Dit onderzoek
Wat
kan
een
is
(nog)
niet beschikbaar op internet;
gemeenteraadsfractie
doen aan
het
het is wel
houtrookprobleem?
©
op te vragen
bij het Kenniscentrum
Houtrookoverlast.
(geanonimiseerd) (<enniscentrum Houtrookoverlast) BN
22/34
Met de
Omgevingswet worden 26 wetten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving gebundeld in één nieuwe wet. De nieuwe Omgevingswet is zowel een bundeling als een modernisering van de oude wetgeving. De Omgevingswet gaat uit van het subsidiariteitsbeginsel. Dit houdt in dat de taken en bevoegdheden in principe door de decentrale overheden (gemeenten) worden uitgevoerd. Hiermee staan de gemeenten aan de basis voor de algemene zorg voor de fysieke leefomgeving. Het Bbl