3e VRT_Jaarrekening VRT 2023.pdf

Gerealiseerd Wat willen we bereiken? Wat hebben we bereikt? Brandweer Twente is een herkenbare In 2023 stond Brandweer Twente 24/7 paraat om uit te brandweerorganisatie die optreedt als sterke partner rukken naar incidenten. We zijn 3.737 keer in actie zowel in Veiligheidsregio Twente als daarbuiten. Onze gekomen om brand te bestrijden en hulp te verlenen. bedrijfsvoering is gericht op efficiënt en risicogericht Ook is ingezet op het vergroten van de brandveiligheid, werken met een goede balans tussen kosten en baten. onder meer door het geven van voorlichting en het We streven naar professionele en slagvaardige houden van toezicht. brandweerzorg, die voldoet aan wensen en verwachtingen van inwoners. Die past binnen dat wat de wet en ons bestuur van ons vraagt. We staan elke dag 24/7 paraat voor een veilig Twente. Dit doen we door onze hulp te verlenen bij branden maar ook bij complexe incidenten en crisis én door te werken aan het voorkomen van branden en ongevallen via voorlichting. Ons doel daarbij is minder branden, minder slachtoffers en minder schade. Wat doen we ervoor? Wat hebben we ervoor gedaan? 1. Ondernemende en vernieuwende organisatie 1. Ondernemende en vernieuwende organisatie We kijken steeds naar de (brandveiligheids-)risico’s in 2. In 2023 is het risicogericht oefenen verder uitgerold Twente en de gegevens die we daarover hebben. Onze in de organisatie.

Door de werkwijze van acties stemmen we daarop af. Daarbij hebben we risicogericht oefenen zijn de lokale risico’s op een aandacht voor bestaande en nieuwe ontwikkelingen in toegankelijke manier inzichtelijk gemaakt. Dit de maatschappij. draagt bij aan het bewustzijn en zorgt voor a. We verzamelen steeds meer informatie uit verdieping van de geoefendheid. onze organisatie, maar ook daarbuiten. Ons 3. Er zijn diverse ontwikkelingen geweest die IOC speelt daarbij in de voorbereiding en bij bijdragen aan het efficiënter en veiliger uitvoeren incidenten een belangrijke rol. Deze informatie van ons werk. Zo is gestart met vliegen met een geeft ons inzicht om onderbouwde keuzes te automatische drone vanaf kazerne Glanerbrug. maken in ons werk. Dit noemen we Business Ook zijn er diverse aanbestedingen geweest voor Intelligence (BI). vervanging van materieel (o.a. voor de SB en b. We zijn vernieuwend: altijd op zoek naar het CCFM) inzetten van nieuwe technologie en werkwijzen 4. In 2023 is in het kader van de energietransitie om ervoor te zorgen dat onze mensen veilig en ingezet om hier meer kennis over te verkrijgen en professioneel hun werk kunnen doen. betrokken te worden bij advisering van c. Voor het vlammetje zijn we blijvend op zoek toepassingen van de energietransitie. We hebben naar kennis over oorzaken en slimme les gegeven, o.a.

bij bouwkunde op het ROC en manieren om incidenten te voorkomen. Dit Saxion. Ook zijn we betrokken bij het onderwijs doen we door advisering en toezicht op d.m.v. de Nationale Voorleesdagen, Brandweer op bestaande en nieuwe ontwikkelingen, lesgeven School en de Risk Factory. We werken daarnaast in brandveiligheid op ROC en Hogescholen en steeds meer risicogericht. Door meer integraal en door het verhogen van veiligheidsbewustzijn informatiegestuurd te werken proberen we d.m.v. voorlichting en communicatie. doelmatiger en effectiever veiligheid te bevorderen. d. We staan 24/7 paraat vanuit ons netwerk van Een voorbeeld hiervan is het risicogericht oefenen 29 kazernes. Elke kazerne levert een bijdrage en het project woongebouwen waarbij o.b.v. een aan het grote geheel. Elke kazerne krijgt ruimte risico-inventarisatie- en analyse woongebouwen in voor lokale keuzes, bijvoorbeeld over oefenen, beeld worden gebracht en bezocht. de kazerne en materiaal. 5. Brandweer Twente is een echte allround hulpverleningsorganisatie. In 2023 kwamen we 3.737 keer in actie om brand te bestrijden, hulp te verlenen bij (verkeers)ongevallen, storm of dienstverleningsincidenten (o.a. liftopsluitingen, ondersteuning ambulance, redden van dieren). Daarnaast zijn de specialistische teams, zoals het droneteam, duikteam en de Handcrew meerdere keren ingezet in 2023. 2. Mens staat centraal a.

In 2022 is een nieuwe visie op verzuim vastgesteld, a. Medewerkers voelen zich gezien en in de zomer van 2023 is gestart met de gewaardeerd. We luisteren naar elkaar en implementatie hiervan. Voor alle medewerkers en hebben begrip voor elkaars rol en positie. leidinggevenden zijn sessies georganiseerd om hen Samen zijn we trots op Brandweer Twente. bij te praten over verzuim. b. We staan bekend als een organisatie waar b. Dit jaar zijn weer de vitaliteitsweken georganiseerd fitheid en gezondheid belangrijk zijn. waarbij medewerkers onder meer activiteiten en 21 // JAARSTUKKEN 2023

c.

d.

e.

f.

Medewerkers zijn mentaal en fysiek gezond. Er zijn goede arbeidsomstandigheden en we werken aan mentale veerkracht. Het oefenprogramma sluit aan bij de wensen en behoeften van het repressieve personeel: wat je al kunt hoef je niet te oefenen. Mensen worden uitgedaagd om te leren en krijgen de laatste kennis en inzichten aangeboden. c. We hebben aandacht voor de vakbekwaamheid en inzetbaarheid van onze mensen. Daarbij stimuleren we mensen om zelf na te denken over hun loopbaan. De organisatie faciliteert en ondersteunt hierin. d. Vrijwilligers vormen het grootste deel van ons personeelsbestand en voelen zich betrokken bij hun kazerne. Daarbij ligt de nadruk op het zoeken en het opleiden van voldoende e. repressieve vrijwilligers. De jeugdbrandweer biedt daarin kansen. Daarnaast kijken we naar nieuwe varianten van vrijwilligheid o.a. gerelateerd aan Voorlichting. We zijn en blijven een aantrekkelijke f. werkgever. Duurzame inzetbaarheid en diversiteit zijn hierbij belangrijke thema’s.

3. Midden in de maatschappij a. a. We leggen steeds verbindingen met andere organisaties in de maatschappij. Bijvoorbeeld voor het verbeteren van veiligheid voor specifieke doelgroepen, zoals ouderen en zorg. b. Met bedrijven en onderwijsinstellingen werken we samen, zodat kennis zoveel mogelijk wordt gedeeld en we elkaar op gebied van veiligheid versterken. De Twente Safety Campus speelt hierin een belangrijke rol. c. Landelijk bouwen we mee aan het Nederlandse brandweernetwerk. We laten daarbij onze Twentse stem horen. We zorgen b. o.a. voor een goede overgang van de Twentse meldkamer naar Oost-Nederland.

c.

Indicator Verbinding met de gemeentes

22 // JAARSTUKKEN 2023

workshops konden volgen over voeding, leefstijl of sport. Daarnaast hebben alle medewerkers de mogelijkheid gekregen voor een gezondheidscheck, stimuleren we onze mensen gezond te leven door sporten onder werktijd mogelijk te maken en hebben we eigen sportinstructeurs en voedingsconsulenten in dienst. Er is een oefenprogramma opgesteld voor alle repressieve brandweermensen om te zorgen dat zij geoefend blijven. Het programma houdt rekening met de laatste ontwikkelingen maar biedt ook ruimte voor lokale invulling. Het proces rondom het 2e loopbaanbeleid is gecontinueerd en loopt goed. Er is een loopbaancoach beschikbaar voor de betreffende medewerkers. Ook dit jaar is weer een wervingscampagne geweest om brandweervrijwilligers te werven. Daarnaast is een professionaliseringslag gemaakt met de jeugdbrandweer en zijn de eerste stappen gezet naar een vierde jeugdbrandweerteam. We investeren zelf veel in duurzame inzetbaarheid. Denk aan de gezondheidscheck en de vitaliteitsweken. Ook zijn we bezig met het onderwerp mentale weerbaarheid en is duurzame inzetbaarheid één van de speerpunten van de duurzaamheidskalender. We werken met verschillende organisaties samen in het kader van brandveiligheid. In 2023 zijn we in contact gekomen met Woon Twente (overkoepelende organisatie voor woningbouwverenigingen) en het Care sector overleg GHOR (overleg zorginstellingen).

Daarnaast werken we al langdurig samen met woningbouwverenigingen en zorginstellingen. Tijdens de Nationale Brandpreventieweken is ingezet op aandacht voor rookmelders en waarschuwingssystemen specifiek voor doven en slechthorenden. Hierbij is samengewerkt met alle KNO-afdelingen en audiciens in Twente. In de Risk Factory voeren we een pilot uit voor het voortgezet onderwijs. Samen met verschillende ketenpartners zijn veiligheidsscenario’s ontwikkeld om, in navolging van het lesprogramma voor groep 8, tweedejaars leerlingen van het voortgezet onderwijs bewust te maken van veiligheidsrisico’s. Landelijk zijn we als Twente betrokken in diverse netwerken. Zo hebben we meegewerkt aan een goede overgang van de Twentse meldkamer naar Oost Nederland. Ook zijn we betrokken bij de oprichting van het landelijke Expertisebureau Risicobeheer en het Waarborgfonds Veiligheidsregio’s.

Indicatoren Nr. Bron Ambitieniveau (2023) activiteit 3 Principebesluit Brandweer Twente komt tot indien gewenst jaarlijks in regionalisering iedere gemeente 1x langs om de gemeenteraden/besturen te informeren over haar activiteiten of stelt de

Rekening niveau (2023) Begin 2023 zijn nog een aantal kennismakingsavonden geweest met de nieuwe gemeenteraden. Daarnaast ontvangen een aantal gemeenteraden

Brandweer levert een bijdrage in de multidisciplinaire vakgroepen. De indicatorenset zoals vastgesteld in de programmabegroting wordt in VRT verband gemonitord. Vrijwilligersagenda wordt gebruikt voor het vinden, binden en verbinden van vrijwilligers.

1

Visie Brandweer Twente over Morgen N.v.t.

2

N.v.t.

Productendienstencatalogus (PDC) met afspraken over de werkwijze m.b.t. de thema’s advies en controles/toezicht.

3

N.v.t.

Adviestermijn

3

N.v.t.

Brandweer Twente beschikt over een zaaksysteem met aansluiting op de samenwerkingsfunctionaliteit van de ketenpartners

3

N.v.t.

23 // JAARSTUKKEN 2023

3

gemeenteraden schriftelijk op periodiek de rapportage de hoogte. met prestaties en activiteiten van Brandweer Twente. 100% 100%

Rapportage in BERAP en in Gerealiseerd de jaarrekening

In 2022 is de De vrijwilligersagenda is in Vrijwilligersagenda 2022 afgerond. De pilots afgesloten. De uitkomsten uit zijn geëvalueerd en de de projecten worden resultaten zijn bestendigd in de organisatie geïmplementeerd. en worden onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering Als onderdeel van het De PDC is geactualiseerd opgestarte programma in verband met de komst Omgevingswet binnen de van de Omgevingswet en sector Brandveiligheid wordt de WKB. de PDC geactualiseerd op de producten onder het veranderende omgevingsrecht. Deze wordt gebaseerd op de landelijke PDC. Het huidige kwaliteitsniveau blijft als minimale basis bestaan. De afgegeven adviezen Er wordt steeds meer worden integraal behandeld integraal en risicogericht en in nauwe samenwerking geadviseerd. In het kader en afstemming met van risicogericht adviseren gemeente en andere actoren loopt een project waarbij afgehandeld en verstrekt. De met gemeenten wordt adviezen voldoen aan de gekeken hoe risicogerichte afgesproken en vastgestelde adviezen vertaald kunnen kwaliteitscriteria en zijn worden in de risicogericht van aard. Er omgevingsvergunning. De wordt tevens gekeken in wijziging van termijnen hoeverre de termijnen i.v.m. de Omgevingswet wijzigen als gevolg van de zijn verwerkt in de PDC. Omgevingswet.

Met de introductie van het Het nieuwe zaaksysteem is digitaal stelsel in 2022 in gebruik omgevingswet wordt de genomen. Afgelopen jaar uitwisseling van producten zijn ketentesten geweest tussen bevoegde gezagen voor de samenwerkingsen ketenpartners functionaliteit en het DSO. vereenvoudigd. Daartoe Dit krijgt nog een vervolg in dient het eigen zaaksysteem 2024, parallel met de aan te sluiten op de inwerkingtreding van de samenwerkingsfunctionaliteit. Omgevingswet. Brandweer Twente beschikt zo kort mogelijk na de inwerkingtreding van de Omgevingswet over een zaaksysteem waarmee eenvoudig en snel producten uitgewisseld kunnen worden.

Toezicht (controles brandveiligheid)

3

Visie Brandweer Twente over Morgen

Voorlichting

1

N.v.t.

Brandonderzoek

3

N.v.t

Basisbrandweerzorg: uitrukken die voldoen aan de normtijd

1

Dekkingsplan Brandweer Twente

Brandweerzorg: grootschalig en specialistisch

1

N.v.t

De diepgang, voortgang en Het VTH-programma is realisatie van controles zijn uitgevoerd conform afgestemd met de afspraken. Vanuit de visie gemeenten. Daarbij wordt risicogericht werken gestreefd naar een integraal hebben we naast het kwaliteitsniveau. Er vindt reguliere toezicht meer periodieke afstemming projectmatig gewerkt met plaats met alle gemeenten afstemming op risico’s en omtrent de voortgang en ontwikkelingen. Zo zijn er, eventuele bijzonderheden. in navolging van de aanbevelingen uit het rapport over de fatale flatbrand in Arnhem controles uitgevoerd bij ruim 230 woongebouwen in Twente. Voorlichting spant zich in om Op basis van risico’s en bij alle activiteiten die zij economisch risicoprofiel doen zoveel mogelijk zijn verschillende risicogericht en campagnes vormgegeven informatiegestuurd te zoals Veilig Huis Vinkie en werken, waarbij de Veilige warme winter brandveiligheidsbewustzijn campagne. Elke campagne maar ook gaat uit van menselijk gedragsverandering centraal gedrag en bevat concrete staat. handelingsperspectieven. Daarnaast is i.s.m. I&O Research een onderzoek uitgevoerd naar brandveiligheid onder inwoners in Twente. De inzichten hieruit worden in 2024 meegenomen in de jaarplannen/strategie. Naast de reguliere Brandweer Twente heeft brandonderzoeken wordt: 100% van de o 100% van de woningbranden met branden met slachtoffers onderzocht.

slachtoffers1 onderzocht o Op verzoek brandonderzoek gedaan Bij daadwerkelijke uitrukken In 2023 voldeed Brandweer voldoet brandweer Twente Twente bij 99% van de aan de opkomsttijden zoals incidenten aan de opgenomen in het opkomsttijden genoemd in dekkingsplan. Wij het dekkingsplan. In alle rapporteren periodiek over gevallen voldeed de de mate waarin we hieraan brandweer aan de hebben voldaan. wettelijke maximale opkomsttijd van 18 minuten. Periodiek is er aan elke gemeente gerapporteerd over de opkomsttijden. Parate organisatie voor Brandweer Twente stond grootschalig en 24/7 paraat om op te specialistisch optreden voor

1 De definitie van slachtoffer is iemand die in het ziekenhuis is opgenomen

24 // JAARSTUKKEN 2023

Twente (conform randvoorwaarden in het dekkingsplan). Verantwoording van de prestatie aan burgers, bestuur en brandweer op orde.

Wat heeft het gekost? Brandweer

Lasten

Baten

Repressie

15.941.442

314.348

Beheer & Techniek

15.586.437

920.111

Brandveiligheid

5.602.050

569.683

Vakbekwaamheid

6.581.850

163.969

Strategie & Ondersteuning

14.231.997

6.778.380

Twente Safety Campus

3.103.940

3.323.101

Totaal Brandweer

61.047.716

12.069.592

Toevoeging/ onttrekking aan reserves

219.180

629.417

61.266.896

12.699.009

Totaal Brandweer

48.567.887

25 // JAARSTUKKEN 2023

treden bij grootschalige of specialistische incidenten. Periodiek is over de prestaties van Brandweer Twente gerapporteerd.

3.3

Programma GHOR

Portefeuillehouder P. Welman Programmamanager S. Dinsbach De GHOR draagt zorg voor de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Daarnaast treedt de GHOR op als adviseur voor andere overheden en organisaties en werkt de GHOR aan een goede voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening tijdens een crisis. De GHOR vormt de schakel tussen bestuur, zorg en veiligheid. Trends en Ontwikkelingen Algemeen In het jaarplan GHOR staat dat we met een nieuw perspectief gaan werken aan de doorontwikkeling van de GHOR-taken. Het gaat onder meer over hoe we invulling kunnen geven aan de onderwerpen uit de contourennota en hoe we de rol van de DPG en GHOR-taken binnen crisisbeheersing kunnen versterken. Dit doen we onder meer in het project de witte informatiebron in Oost 5 verband. Het gezamenlijk belang vanuit informatiegestuurd werken in de witte keten staat voorop in dit project. Zorgrisicoprofiel Een belangrijk onderwerp voor de GHOR is de invoering van het Zorgrisicoprofiel (ZRP). Het ZRP is specifiek genoemd als GHOR-taak ter versterking van de Crisisbeheersing. In 2023 waren wij een van de landelijke koplopers. Covid Na advies van het RIVM heeft de minister van VWS besloten om de A-status Covid af te schalen, Covid is hiermee niet meer meldingsplichtig.

De DPG heeft per 1 juli 2023 geen wettelijke taak meer om een coördinatiecentrum Covid in stand te houden (deze taak werd ingevuld door de GHOR). Via de beleidsagenda Pandemische Paraatheid wordt binnen de GGD gewerkt aan de versterking van de infectieziektebestrijding inclusief de versnelde opschaling bij een volgende infectieziekte met A-status. Via het beleidsoverleg GHORGGD en het operationele overleg GHOR-GGD wordt afgestemd waar onze organisaties elkaar kunnen versterken, o.a. op het gebied van Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO), planvorming en opgeschaalde zorg in het algemeen en infectieziekten in het bijzonder. Vluchtelingen Ook in 2023 heeft de GHOR een personele bijdrage geleverd aan de opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen.

Gerealiseerd Wat willen we bereiken? Wat hebben we bereikt? Naast onze coördinerende en leidinggevende taken • In 2023 is het Caresector overleg na de Covid tijdens rampen en crises biedt de GHORjaren weer opgestart. Dit overleg heeft een ondersteuning en advies aan de geneeskundige verbindende netwerkfunctie voor keten ter voorbereiding hierop. De GHOR is hierbij veiligheidsfunctionarissen van de VVT, GGZ en een betrouwbare partner die als schakel optreedt gehandicaptenzorg. tussen zorg, veiligheid en bestuur. Ook in 2023 zal • GHOR Twente heeft in 2023 onderzocht wat de GHOR Twente haar rol als verbinder, adviseur en raakvlakken tussen de vakgebieden verschaffer van structuur vormgeven binnen haar risicobeheersing, OTO en zorgcontinuïteit zijn. taken. Zorg continuïteit en continuïteit van zorg zijn Hieruit is het project ‘risicobeheersing – OTO – hierbij belangrijke speerpunten zowel in het reguliere zorgcontinuïteit’ tot stand gekomen. In dit project is werk als ten tijde van rampen, crisis en in het kader gekeken naar gebieden in Twente waar een van de pandemische paraatheid. In 2023 willen wij dit verhoogd risico geldt, bijvoorbeeld op natuurbrand verder bestendigen. Dit doen wij o.a. door het of een incident met gevaarlijke stoffen.

Vervolgens Zorgrisicoprofiel verder te implementeren en door is in kaart gebracht welke zorginstellingen in deze duiding en monitoring van informatiestromen voor gebieden aanwezig zijn. Dit wordt in 2024 onze ketenpartners. voortgezet door zorginstellingen te attenderen op

•

26 // JAARSTUKKEN 2023

eventuele risico’s en daarbij o.a. trainingen voor crisisteams aan te bieden zodat zij goed voorbereid zijn op omgevingsrisico’s. Er is meer ingezet op planvorming. Naast periodieke updates en actualisaties is ingespeeld op actuele thema’s. Zo zijn er procedures opgesteld m.b.t. vogelgriep en stroomuitval. Het proces leren en evalueren is verstevigd. Daarnaast heeft GHOR Twente bijgedragen aan de actualisatie van het Regionaal Crisisplan. Uit de

•

Wat doen we ervoor? Pandemische paraatheid a. Beleidsontwikkeling b. Duiding van informatiestromen t.b.v. geneeskundige ketenpartners en Multi partners

Zorgcontinuïteit a. Beleidsontwikkeling b. Versterken samenwerking zorgcontinuïteitspartners

Risicobeheersing a. Beleidsontwikkeling b. Doorontwikkeling en verbreding van risicobeheersing (energietransitie, klimaattafels, cyber) c. Evenementenadvisering en beleidsontwikkeling d. Advisering omgevingswet en vergunningen e. Implementatie Zorgrisicoprofiel f. Nucleaire advisering

27 // JAARSTUKKEN 2023

evaluaties van inzetten en oefeningen zijn meerdere acties gekomen die zijn opgepakt, al dan niet in samenwerking met ketenpartners. In voorbereiding op de invoering van de omgevingswet heeft de GHOR landelijk bijgedragen aan het opstellen van de kernwaarden GHOR: Toegankelijkheid van zorg, zelfredzaamheid en fysieke veiligheid in relatie tot de witte keten. Dit wordt in 2024 verder vormgegeven. Wat hebben we ervoor gedaan? a. De A-status van Covid is afgeschaft en niet meer meldingsplichtig. De DPG heeft geen wettelijke taak meer om een coördinatiecentrum Covid in stand te houden. In het kader van de Pandemische paraatheid blijft GHOR de ontwikkelingen volgen. b. GHOR volgt landelijke ontwikkelingen op het gebied van Publieke Gezondheidszorg. Dit wordt vertaalt naar een actueel beeld en waar nodig worden partners betrokken. a. Raamwerk regionaal beheersplan zorgcontinuïteit is afgerond; regionaal zorgcontinuïteitsplan is in zowel het ROAZ Euregio als Zwolle vastgesteld. In Twente is het ROAZ beeld en ROAZ plan vastgesteld. Herziening van het landelijk document zorgcontinuïteit is in de afrondende fase. b. Tweemaal per jaar wordt het caresector overleg georganiseerd. Het doel is netwerken, informatie delen en samenwerking bevorderen. VVT, GGZ, gehandicaptenzorg, Roessingh en bureau Acute Zorg sluiten hier aan.

In Oost5 verband vindt daarnaast elk kwartaal fysieke afstemming plaats met als doel (door)ontwikkelen van relevante documenten en het delen van kennis en informatie. Met bureau Acute Zorg is ook structureel overleg over de ontwikkelingen in de (doorstroom van de) zorgketen in Twente. a. GHOR is vertegenwoordigd in de Multi overlegstructuur rondom klimaat en energietransitie en de vakgroep Risicobeheersing. b. Het project ‘Risicobeheersing – OTO – zorgcontinuïteit’ is opgesteld en uitgewerkt. c. Voor evenementen zijn landelijke (beleid)onderwerpen geïmplementeerd in de adviseringsprocedure rondom evenementen. Daarnaast is de adviesbrief doorontwikkeld naar een risicogerichte brief. De rol op A/B evenementen is uitgebreid, de pilot registreren in de zorg is geïmplementeerd, de rol van de OvDG vergroot, de Veldnorm Evenementenzorg geïmplementeerd, zorgcontracten registratie doorontwikkeld en de samenwerking met de RAV uitgebreid. d. De advisering rondom externe veiligheid is geprofessionaliseerd en op alle aanvragen is advies geleverd. e. Het Zorgrisicoprofiel is opgesteld in Twente, input geleverd voor de landelijke uitrol en doorontwikkeling.

f.

Informatiemanagement a. Beleidsontwikkeling b. Participeren ontwikkelingen start nieuwe meldkamer (Oost-Nederland) medio 2023 c. Informatiegestuurd werken doorontwikkelen en borgen d. Versterken informatiemanagement binnen de geneeskundige en multidisciplinaire keten e. Beheer en innoveren systemen ter ondersteuning van het informatiemanagementproces f. Netcentrisch werken doorontwikkelen en borgen g. De ontwikkelingen rondom cyber monitoren en vertalen naar GHOR-beleid

a.

b.

c.

d.

e.

f.

g.

Opleiden Trainen Oefenen (OTO) a. Beleidsontwikkeling b. Uitvoeren en participeren in het Mono en Multi OTO traject c. Evaluatie en lerende organisatie: Mono GHOR en multidisciplinair d. Voorbereiden van zorgcontinuïteitspartners op rampen en crisis e. Afstemming en samenwerking GHOR en Acute zorg t.b.v. OTO-programma

a.

b.

c.

d.

28 // JAARSTUKKEN 2023

De activiteiten in de kerncentrale Lingen zijn in 2023 gefaseerd stopgezet. Het sluiten heeft gevolgen voor de maatregel nooddistributie jodiumtabletten en het rampenbestrijdingsplan van de veiligheidsregio’s. Er heeft overleg plaatsgevonden met de overige veiligheidsregio’s die in een straal van 100km van de kerncentrale liggen om de mogelijke effecten te bespreken. Daarnaast heeft GHOR hierover vragen gesteld aan het ministerie van VWS. Op informatiemanagement is een verdere doorontwikkeling gemaakt. Een nieuwe landelijke netwerkstructuur is uitgerold waarin de GHOR deelneemt aan verschillende thema- en werkgroepen. Vanuit deze landelijke structuur worden beleidsontwikkelingen vertaald naar regionaal beleid. De landelijke meldkamer Oost-Nederland is gestart, de GHOR processen zijn hierin geborgd. Ook is de GHOR betrokken bij de ontwikkeling van de PICA functie en is aangehaakt bij de ruimte die aan RAV-organisaties is geboden om met voorstellen te komen over de afstemming tussen de meldkamer en het ZCC. Het project ‘Witte informatiebron’ is van start gegaan met een verkenning waarbij gesprekken zijn gevoerd met verschillende partners. Het proces leren en evalueren is verstevigd. De ontwikkeling en versterking van informatiemanagement heeft hierbij een belangrijke rol. Zowel voor de geneeskundige als multidisciplinaire keten. De Itel Alert voor de GHOR is geoperationaliseerd.

De GHOR kan hiermee haar geneeskundige partners snel alerteren bij een incident in de regio. De netwerkdag Netcentrisch werken is georganiseerd. Ook is een start gemaakt met het landelijke project ‘Aansluiten Care sector op LCMS’. De aanbevelingen uit de Ketenoefening Digitale Ontwrichting zijn opgepakt. De GHOR is vertegenwoordigd in de Expertgroep Cybercrisis. 2023 stond in het teken van de ontwikkeling van de nieuwe visie op leren. In eerste instantie is dit Multi uitgerold voor de sleutelfunctionarissen. In 2024 zal GHOR navolging hieraan geven voor de eigen repressieve organisatie, inclusief aansluiting bij het nieuwe LMS. Het OTO jaarprogramma is in zijn geheel uitgevoerd, inclusief het Multi deel. Er zijn 2 nieuwe Algemeen Commandanten geneeskundige opgeleid en begeleid. Door onderbezetting in de Multi werkgroep is extra menskracht geleverd in deze groep. In het licht van de nieuwe visie op leren is gestart met peer to peer waarneming. In 2024 wordt dit aangevuld met extra scholing in reflecteren. Evalueren van processen wordt losgekoppeld van leren en evalueren. Voor OTO komt de nadruk op persoonlijke ontwikkeling te liggen. OTO-GHOR heeft laten zien flexibel in te kunnen springen op de scholingsbehoefte van de

e.

Communicatie a. Magazine 112 Netwerk b. Hosting en servicecontract website GHOR Twente c. Overig drukwerk d. Relatiegeschenken e. Overige communicatie

a.

b.

c.

d. e.

Samenwerking Mono en Multi a. Landelijk (o.a. GGDGHOR Nederland, IFV, 25 Veiligheidsregio’s) b. Bovenregionaal (Oost 5 partners: VNOG, VRIJ, VGGM en VRGZ) c. Regionaal (geneeskundige ketenpartners, Acute zorg euregio) d. Grensoverschrijdende samenwerking met Acute zorg Euregio project Grenzeloze veiligheid e. Convenanten actualiseren

f.

g.

h.

i.

j.

29 // JAARSTUKKEN 2023

ketenpartners. De verwachting is dat er door het ZRP extra werkzaamheden zullen ontstaan. I.h.k.v. zorgcontinuïteit worden de producten actief aangeboden bij de partners. Met BAZE wordt periodiek overleg gevoerd over het OTO-programma en de samenwerking. Ook worden in gezamenlijkheid oefeningen gedaan, zowel voor de keten als in het kader van grensoverschrijdende samenwerking. Onderzoek c.q. bespreking toekomst magazine met Bureau Acute Zorg Euregio is uitgesteld naar 2024. De website heeft een upgrade gehad qua contentmanagementsysteem omdat het oude systeem niet meer ondersteund werd. De eindrapportage van het ZRP Twente is door een externe vormgever opgemaakt en 100 fysieke exemplaren van gedrukt. Geen Uitlegvideo over de geneeskundige paragraaf van het Veiligheidsplan is gepubliceerd op de VRT evenementenvoorlichtingswebsite. GHOR participeert zowel regionaal en landelijk in meerdere werkgroepen o.a. in Oost 5 verband en binnen GGD GHOR Nederland. Ook maken wij deel uit van de vakgroepen en multidisciplinair overleg binnen de VRT. GHOR is vertegenwoordigd in de werkgroep Oost 5 Operationele Organisatie om afstemming te vinden op het gebied van de operationele organisatie. Eén van de projecten is de standaardisatie van GHOR-functionarissen in GMS. Begin 2024 wordt dit afgerond. GHOR neemt deel aan de Multidisciplinaire werkgroep O&O.

In 2023 is het Regionaal Crisisplan geactualiseerd en is GHOR-input geleverd aan het multi-TGB-plan. Andere projecten waren de overgang naar de Meldkamer Oost-Nederland, samenwerking met vitale partners en de multi-bieb. Daarnaast maakt GHOR deel uit van het tactisch en bestuurlijk ROAZ-overleg en de expertgroepen binnen bureau acute zorg. Onder toezicht van het Bureau Acute Zorg Euroregio wordt samengewerkt met Duitse partnerorganisaties op het gebied van grensoverschrijdende geneeskundige inzet. In het afgelopen jaar heeft onder meer een zogeheten ETS-training plaatsgevonden. Een training met deelname van diverse zorgorganisaties aan beide zijden van de grens, waarin geoefend wordt met symbolen die tijdens crisis of ramp wordt gebruikt. Het convenant met de huisartsen is geactualiseerd. De afspraken uit het ronde tafelgesprek met bureau Acute zorg zijn geëvalueerd. Eind 2023 is gestart met de gesprekken met Ambulance Oost om de lopende afspraken te actualiseren. De actualisatie heeft vertraging opgelopen door ontwikkelingen binnen Ambulance Oost, waaronder het overgaan van de meldkamer naar Apeldoorn en personele krapte.

Indicatoren Indicator

Advisering GHOR bij C evenementen

Nr. activitei t 3

Bron

Ambitieniveau (2023)

Rekening niveau (2023)

Regionaal evenementen beleid Regionaal crisisplan

Op alle aanvragen voor C evenementen is door de GHOR geadviseerd 100%

Alle sleutelfunctionarissen zijn betrokken geweest bij de Covid-19 crisis en uitgevoerde evaluatie. Indien mogelijk hebben oefenactiviteiten plaatsgevonden. 100%

Op alle C evenementen is geadviseerd 100% Er zijn 2 nieuwe Ac’s gz opgeleid Het OTO-jaarplan is uitgevoerd

Sleutelfuncties bemenst

4

GHORsleutelfunctionarissen opgeleid en min. 1x per jaar beoefend

4

OTO-jaarplan

Evaluaties na inzet

4

Evaluaties na inzet

Schriftelijke afspraken met ketenpartners witte kolom

5

Artistoteles

100%

Wat heeft het gekost? GHOR

Lasten

Baten

Bedrijfsvoering GHOR

1.012.288

1.243.221

GHOR functionarissen

380.802

0

Opleiding, training en oefenen

88.731

4.448

Operationele planvorming

71.552

27.482

1.553.374 Totaal GHOR

30 // JAARSTUKKEN 2023

1.275.150

278.223

Alle inzetten zijn geëvalueerd. Verbeterpunten omgezet in acties en geïmplementeerd De afspraken met ketenpartners zijn actueel.

3.4

Programma Gemeenten

Portefeuillehouder Programmamanager

P. Welman J. Eshuis

Samenvatting In de rampenbestrijding en crisisbeheersing speelt de gemeente een belangrijke rol: zowel in de voorbereiding, de uitvoering als in de nafase. De gemeenten en VRT zijn verantwoordelijk voor bemensing en kwaliteit van de kolommen Bevolkingszorg (BZ) en Crisiscommunicatie (CC) tijdens incidenten waarbij (grote groepen) inwoners worden getroffen. Zij zijn een gelijkwaardige, operationele partner van brandweer, politie en geneeskundige hulpverlening (GHOR). De gemeente houdt zich bezig met de zorg voor de bevolking en het leven na het incident. Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners. We redeneren vanuit de maatschappelijke impact en betekenisgeving voor de bevolking. De coördinatie van beide kolommen is belegd bij het Veiligheidsbureau van de VRT. Bij alarmering tijdens een crisis kennen beide kolommen een regionaal georganiseerde piketpoule en poule van functionarissen op vrije instroom. Medewerkers uit de veertien Twentse gemeenten bezetten voor het grootste deel deze regionale crisisfuncties. Organisatie Piketpoule Bevolkingszorg Vrije instroom Bevolkingszorg

Aantal 6 Algemeen Commandanten, 6 Officieren van Dienst 46 Hoofden Bevolkingszorg 13 Informatie coördinatoren 33 Telefonisten Telefoonteam

Piketpoule Crisiscommunicatie Vrije instroom Crisiscommunicatie

6 Algemeen Commandanten, 5 Officieren van Dienst 5 Strategisch Communicatieadviseurs 4 Hoofden Taakorganisatie 5 Hoofden Informatie Communicatie 30 Medewerkers Taakorganisatie (Pers- en publieksvoorlichters webredacteuren, Coördinatoren Publieksinformatie, omgevingsanalisten)

Trends en Ontwikkelingen Versterken Crisisbeheersing Ten aanzien van de contourennota en bijbehorende ambities is 'de basis op orde' in Twente op het gebied van crisisbeheersing en informatievoorziening. Dit houdt in dat er sprake is van een flexibele crisisorganisatie, de kolom crisiscommunicatie is reeds gepositioneerd als aparte kolom en er wordt vanuit de Veiligheidsregio regie gevoerd op de kolom Bevolkingszorg. Dit neemt niet weg dat er in Twente wel stappen gezet moeten worden om beter voorbereid te zijn op de crises van de toekomst en om een bijdrage te leveren aan bovenregionale en landelijke crisisbeheersing. Crisisbeheersing ontwikkelt zich als vakgebied steeds verder en om hier zichtbaar uiting aan te geven wordt er in 2024 een team crisisbeheersing ingericht. De coördinatoren van de kolom Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie maken onderdeel uit van dit nieuw te vormen team. Samen met de andere kolommen komen we zo tot een toekomstbestendige crisisorganisatie. Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (incl. Crisiscommunicatie) De evaluatie van Wet Veiligheidsregio’s en Contourennota vormen het momentum om landelijk tot een toekomstbestendige doorontwikkeling en professionalisering van Bevolkingszorg, inclusief crisiscommunicatie te komen. Ook de huidige maatschappelijke uitdagingen vragen om een doorontwikkeling van Bevolkingszorg.

Het implementatieplan UKB is in 2023 besproken in de verschillende adviserende landelijke overleggen en is het vervolg op het eindadvies van het project UKB dat door het AB is vastgesteld op 13 juli 2023. Zoals in het AB voorstel aangegeven werken we overall bezien in Twente al grotendeels volgens de adviezen en is de impact beperkt. Het UKB kan op kleine onderdelen ons helpen in kwaliteitsverbetering. In 2024 gaat een landelijke programmamanager i.s.m. Veiligheidsregio’s aan de slag met de uitvoering van het implementatieplan. Doorontwikkeling kolommen Bevolkingszorg & Crisiscommunicatie Mede ingegeven door inzetten en leerervaringen in de afgelopen jaren is in 2023 een start gemaakt met de doorontwikkeling van zowel de kolom Bevolkingszorg als Crisiscommunicatie. Om de organisatie van de kolom compacter en daarmee efficiënter te maken is er zorgvuldig gekeken naar de huidige structuur. Voor beide kolommen is inmiddels een nieuwe structuur ontworpen vanaf een GRIP 3 situatie. Implementatie hiervan vindt in 2024 plaats door de coördinatoren VRT i.s.m. de gemeenten.

31 // JAARSTUKKEN 2023

Gerealiseerd Wat willen we bereiken? We streven naar vakbekwame, betrokken medewerkers die voldoen aan de wensen en verwachtingen van de inwoners. Dit past binnen dat wat de wet en ons bestuur van ons vraagt.

Wat hebben we bereikt? De verandering in typen crises en de onvoorspelbaarheid vraagt naast vakkennis ook een andere voorbereiding die meer gericht is op competenties. De VRT heeft een nieuwe visie op continu leren vastgesteld die aansluit bij deze ontwikkelingen. Een visie die uitgaat van eigen verantwoordelijk van de functionaris op zijn of haar eigen vakbekwaamheid. De Veiligheidsregio faciliteert en ondersteunt hier, mede door een aangeboden inzichttraject, in de tweede helft van 2023. Naast de multi sleutelfunctionarissen Crisiscommunicatie (SCA, ACC, OvD C) hebben de piketfunctionarissen van Bevolkingszorg (AC en OvD) hieraan deelgenomen. De individuele competentiescans vormen voor 2024 de basis voor de persoonlijke ontwikkeling, peer2peer waarneming en gebruik van het nieuwe leermanagementsysteem. Mono disciplinair hebben de crisisfunctionarissen uit beide kolommen in voldoende mate deelgenomen aan het aangeboden OTO programma.

Wat doen we ervoor? Betrouwbare en fluïde partner De kolommen worden ingezet om de gemeenten te ondersteunen bij de zorg voor de bevolking en om inwoners te voorzien in de informatiebehoefte. Dit kan zijn tijdens een acute crisis of een dreigende of voorzienbare situatie waarbij ernstige maatschappelijke onrust te verwachten is. Wij faciliteren de gemeenten naar behoefte door een flexibele opschaling.

Wat hebben we ervoor gedaan? De Officier van Dienst Bevolkingszorg (OvD BZ) wordt het vaakst ingezet van alle crisisfunctionarissen Bevolkingszorg. Het gaat hierbij naast de Twentse GRIP situaties, waarbij ook de OvD C wordt ingezet, vooral om taken die voortkomen uit 24/7 hulpvragen vanuit meldkamer of andere hulpverleningsdiensten voor heel Twente. Het jaar 2023 kende vijf GRIP 1 incidenten en rond de veertig hulpvragen voor de OvD BZ (zie prestatiemonitor). De kolom Crisiscommunicatie heeft geen mono hulpvragen gehad. De OVD C heeft een gecombineerde functie met operationeel voorlichter brandweer. Deze inzetten zijn hierin niet meegenomen. 2023 was in vergelijking tot eerdere jaren, een relatief rustig jaar.

Vakbekwame medewerkers Inzetbaarheid van de functionarissen op het landelijke kwaliteitsniveau brengen en houden d.m.v. het aanbieden van een opleidings-, trainings- en oefenprogramma gericht op doorontwikkeling van de kolommen, vakbekwaamheid, kennismaking en onderlinge samenwerking. We gaan onderzoeken welke impact deze maatschappelijke ontwikkelingen hebben op de kolommen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie.

32 // JAARSTUKKEN 2023

Voor de zomer is het platform www.twenteveilig.nl in gebruik genomen bedoeld voor risico- en crisiscommunicatie naar de Twentse inwoners. Het platform is in het najaar bij enkele incidenten getest en de eerste ervaringen zijn positief. We rollen dit platform in 2024 breed uit richting inwoners via een campagne en gaan het ook actief inzetten bij de systeemoefeningen. Uitvoeren en deelname aan multi en mono OTO programma.

Programma Versterken Crisisbeheersing en Doorontwikkeling Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie opgestart.

De meldkamer is bovenregionaal georganiseerd in Apeldoorn. Samen met de coördinatoren van de andere Oost5 veiligheidsregio’s spannen we ons in om de alarmering van de Twentse gemeenten en de kolommen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie te borgen en relevante date te ontsluiten.

Indicator

In maart 2023 is de nieuwe meldkamer in Apeldoorn in gebruik genomen. Dit leidde tot onder andere de invoering van een nieuw alarmeringssysteem Itel Alert. Daarnaast is de NL Alert broker applicatie ingevoerd. Via een webapplicatie kan de OVD-C een NL Alert bericht opstellen en een gebied voor verzending bepalen.

Indicatoren Rekening niveau (2023)

Inzetmonitor Officier van Dienst en Algemeen Commandant Bevolkingszorg / Crisiscommunicatie

Opkomstpercentage De sleutelfunctionarissen BZ en CC nemen frequent deel aan de veertien multi systeemoefeningen. en waardering OTO De mono OTO programma’s van beide kolommen zijn volgens plan uitgevoerd en de programma opkomst/waardering is naar volle tevredenheid. Bezettingsgraad De piketpoule AC’s en OvD’s van beide kolommen is op sterkte. We hebben een enkele nieuwe OvD regionale poule BZ/ OvD C mogen verwelkomen. Piketpoule kende eind 2023 enkele in te vullen vacatures. vanuit gemeenten. De vrije instroom functies kennen een groter verloop van gemeentelijke medewerkers. Tot op heden lukt het nog steeds om de open gevallen posities weer in te vullen met gemeentelijke medewerkers. Wat heeft het gekost? Gemeenten

Lasten

Baten

Gemeentelijke processen

342.968

342.643

Bevolkingszorg

183.557

183.556

Totaal Gemeenten

33 // JAARSTUKKEN 2023

526.525 326

526.199

3.5

Programma Twente Safety Campus

De Twente Safety Campus is een plek waar partners op het gebied van veiligheid elkaar ontmoeten en samenwerken. De Twente Safety Campus is opgezet vanuit een denken-doen-beleven- concept. Het Safety Field Lab is een plek waar kennis (‘het denken’) centraal staat. Het biedt een platform om samen met kennisinstituten en bedrijven kennis te delen en nieuwe veiligheidsconcepten en -innovaties te ontwikkelen. Het is een plek om veiligheidstesten en experimenten uit te voeren. Het ‘doen’ gedeelte van Twente Safety Campus is het oefencentrum TRONED waar verschillende hulpdiensten werken aan hun vakbekwaamheid. Er is ruimte om te oefenen, om te experimenteren en om bezig te zijn met de praktijk. Het centrum wordt gebruikt door Twents brandweerpersoneel maar wordt ook ingezet voor trainingen aan andere regio’s en partners in het veiligheidsdomein (zoals politie, defensie en Dienst Speciale Interventies) die deze trainingen inkopen. Ook worden bij trainingen nieuwe technieken ingezet om first responders nog effectiever en veiliger hun werk te laten doen. In de Risk Factory kan veiligheid ‘beleefd’ worden. Het doel is om het veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid van burgers te vergroten. In de Risk Factory kunnen mensen door levensechte simulaties (on)veiligheid ervaren.

Zo leren mensen een onveilige situatie te herkennen of te voorkomen en in bepaalde situaties snel, veilig en zeker te kunnen optreden. Hierbij krijgen ze voorlichting en handelingsperspectieven aangeboden. De TSC is hiermee een belangrijke ontmoetingsplek voor veiligheid in Twente. De verschillende onderdelen van de TSC (oefencentrum TRONED, Risk Factory en Safety Field Lab) halen verschillende disciplines en deskundigheden bij elkaar en waar mensen en kennis bij elkaar komen ontstaan ideeën en bedrijvigheid. Dit is de kern van TSC als onderdeel van het brede veiligheidsnetwerk in Twente. Noot financieel De uitgangspunten voor TSC zijn niet voor alle onderdelen gelijkluidend, omdat de aard en karakter van de te onderscheiden activiteiten van elkaar verschillen. Troned en SFL acteren op de “markt” en verkeren in een “concurrerende”, private setting. Voor deze onderdelen geldt het uitgangspunt van kostendekkendheid. De Risk Factory vormt in de communicatie naar buiten toe onderdeel van de campus, maar is in de kern een locatie van waaruit activiteiten in de preventieve sfeer worden opgepakt. Met als doel het verhogen van de veiligheidsbewustzijn van bepaalde groepen in de samenleving. De activiteiten vallen ook grotendeels binnen het wettelijk kader van VRT. De lasten en baten van de Risk Factory zijn dan ook binnen het programma Brandweer (onderdeel brandveiligheid) verantwoord.

Gerealiseerd Wat willen we bereiken? We willen de vakbekwaamheid en professionaliteit van hulpverleners en de hulpverlenersorganisatie stimuleren. Met de Risk Factory geven we invulling aan het veiligheidsbewustzijn door de zelfredzaamheid en het handelingsperspectief van Twentse burgers te vergroten. Niet alleen voor basisschoolleerlingen, maar er wordt ook een tweede fysieke Risk Factory ontwikkeld voor een programma voor leerlingen van Voortgezet Onderwijs. Daarnaast wordt er in samenwerking met gemeenten gekeken naar het intensiveren van de mogelijkheden voor een programma voor de groep van thuiswonende ouderen vanaf 65-70 jaar. Samen met bedrijven en kennisinstellingen zijn we op zoek naar innovatieve veiligheidsoplossingen die Twente betaalbaar veilig houden. Hiermee helpen we tevens Twentse bedrijven om ideeën door te ontwikkelen tot vermarktbare producten (Safety Field Lab). Dit alles naast de bijbehorende doelstelling om TSC op een bedrijfseconomisch verantwoorde manier exploiteren, continueren en doorontwikkelen.

34 // JAARSTUKKEN 2023

Wat hebben we bereikt? Door middel van een keur aan opleidingen en trainingen voor diverse hulpverleningsdiensten is er een bijdrage geleverd aan de bevordering van de vakbekwaamheid van deze professionals. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat bezoekers aan de Risk Factory 3 keer meer kennis krijgen van de veiligheidsrisico’s en 75% van de bezoekers heeft na het doorlopen van de Risk Factory de intentie tot het nemen van (persoonlijke) veiligheidsmaatregelen. I.s.m. verschillende partijen zijn veiligheidstesten uitgevoerd, waardoor meer inzicht is gekomen over de veiligheidsrisico’s van de producten zelf, maar ook kennis voor hulpverleningsdiensten.

Wat doen we ervoor? We bieden onze activiteiten aan, aan verschillende doelgroepen: o Oefenprogramma’s en trainingen voor hulpverleners (Troned); o Interactieve educatieprogramma’s gericht op veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van inwoners (Risk Factory); o Mogelijkheden voor testen, simulaties en experimenteermogelijkheden voor bedrijven (Safety Field Lab). o In het fieldlab wordt samengewerkt met bedrijven en overheidspartijen aan veiligheidsthema’s. Hier worden onder andere producten getest op brandveiligheid. Daarnaast vindt daar co-creatie plaats, waarbij de unieke kenmerken van het vliegveld (afgeschermd, mooie testlocatie, veel ruimte) wordt benut.

Wat hebben we ervoor gedaan? Bij Troned Training Factory zijn er afgelopen jaar, naast Brandweer Twente, verschillende brandweerregio’s uit het land op ons terrein komen trainen. Dit betroffen o.a. VNOG, VR Gelderland Midden, IJsselland, Limburg-Noord, Rotterdam-Rijnmond, Zuid-Holland-Zuid, Zeeland en brandweer Schiphol. Ook zijn er groepen nieuwe manschappen onder regie van de BOGO op Troned opgeleid. Daarnaast zijn er ca. 17 korpsen uit Duitsland die bij Troned trainen, zoals Munster, Gronau, Ahaus en Rheine. De droneteams veiligheidsregio’s Rotterdam-Rijnmond, Haaglanden, Midden-West Brabant en Limburg Zuid zijn op Troned opgeleid, waarmee invulling wordt gegeven aan de verdere ontwikkeling van een landelijk dekkend dronenetwerk van Brandweer NL. Naast brandweertrainingen zijn er verschillende vakbekwaamheidstrainingen geweest voor politie, defensie, Dienst Speciale interventies (DSI) en regionale BOA’s (handhaving). Met RJ Safety & Security is een overeenkomst gesloten wat erin voorziet dat zij zich hebben gevestigd op TSC BHV-trainingen verzorgen op de TSC-campus. In totaal zijn er ruim 14.000 professionals voor een training/opleiding op Troned geweest. Ca. 85% van alle Twentse basisscholen bezoeken jaarlijks met groep 8 de Risk Factory. Hiervoor zijn convenanten met bovenschoolse besturen afgesloten.

Dit evaluatie onder de doelgroep laat zien dat dit erg goed aan de behoefte voldoet (gemiddeld rapportcijfer is 9 onder leerlingen, leraren en ouders). Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een bezoek aan de Risk Factory veiliger gedrag bevordert. Ook hebben groepen senioren de Risk Factory bezocht (i.s.m. Unive), hetzij nog in mindere mate dan de primaire doelgroep (groep 8 basisschoolleerlingen). Daarnaast is er een 2de Risk Factory ontwikkeld voor Voortgezet Onderwijs en hebben de eerste 1.250 leerlingen een bezoek gebracht. In het Safety Fieldlab zijn er verschillende (brand)veiligheidstesten uitgevoerd ism kennisinstellingen en bedrijven. Tevens zijn er praktijkmodules brandonderzoek gegeven voor studenten Forensic Studies van Saxion Hogeschool en Bouwkunde ROC. Verder zijn er i.s.m. Saxion verschillende forensische testen/onderzoeken uitgevoerd. Ook worden met Cogas/Coteq de mogelijkheden onderzocht voor de realisatie van een demo-/onderzoekslocatie (werknaam: HyField) voor waterstoftoepassingen. Het heeft een dubbele functionaliteit: er kunnen veiligheidstesten uitgevoerd worden door netbeheerders en partijen als KIWA en daarnaast biedt het een leeromgeving voor hulpverleningsdiensten aangaande risico’s en handelingsperspectieven rondom waterstof.

Wat heeft het gekost? Twente Safety Campus (in €) Baten Lasten -

vaste kosten

-

variabele kosten

Totaal TSC

Business Case

Realisatie*

Verschil

2.948.375 2.907.513

3.323.101 3.103.940

374.726 196.427

1.966.403

2.102.681

136.275

941.110

1.001.259

60.149

40.862

219.161

178.299

* lasten en baten is inclusief de verrekening met BT. Het resultaat is toegevoegd aan de reserve TSC.

35 // JAARSTUKKEN 2023

3.6

Overzicht van herkomst en bestedingen baten en lasten Personeel

31.040.021 4.640.919 2.337.543 2.871.485 1.198.112 2.435.523

Kapitaallasten

7.120.323

Rente Afschrijvingen

1.284.282 5.836.040

Gebouwen en terreinen Huur gebouwen en terreinen Onderhoud Overige gebouw gebonden kosten

4.444.845 996.474 1.082.697 2.365.674

Materieel en materialen

1.924.152

Onderhoud materiaal/materieel Brandstof

1.451.540 472.611

Overige out-of-pocket

9.152.771

Opleiden/oefenen ICT / informatievoorziening Verzekeringen Overig

2.769.277 2.176.937 501.518 3.705.040

Dotaties aan de reserve

733.448

Totaal lasten

67.899.142

Rijksbijdrage Gemeentelijke bijdrage Opbrengsten OMS Omzet TSC Bijdragen van derden Overige opbrengsten Separate gemeentelijke bijdrage Onttrekking reserves

10.779.459 50.102.848 17.508 2.472.837 1.589.066 1.975.516 1.070.748 1.264.840

Totaal baten

36 // JAARSTUKKEN 2023

44.523.603

Salarissen Vergoedingen vrijwilligers Piket en overige toelagen FLO Overig personeel Inhuur personeel

69.272.822

4 Paragrafen De paragrafen bevatten belangrijke informatie voor het verkrijgen van inzicht in de financiële positie van Veiligheidsregio Twente op korte en lange termijn. Dit inzicht is belangrijk, omdat de behandelde onderwerpen financiële gevolgen kunnen hebben en daardoor de realisatie van de programma’s kunnen beïnvloeden. In de paragrafen wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van beleidsvoornemens van beheersmatige aspecten, zoals vastgelegd in de programmabegroting 2023. Hierbij is ook rekening gehouden met actuele ontwikkelingen. In dit hoofdstuk worden achtereenvolgens de volgende paragrafen behandeld: • • • • •

Weerstandsvermogen en risicobeheersing; Onderhoud kapitaalgoederen; Bedrijfsvoering; Verbonden partijen; Financiering;

4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Deze paragraaf omvat zowel de beschikbare weerstandscapaciteit als een inschatting van risico’s die daarmee moeten worden afgedekt. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. Al afgedekte risico’s, via voorzieningen of verzekeringen, hebben geen invloed op het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen laat zien hoe robuust de begroting van de VRT is voor wat betreft het kunnen opvangen van risico’s. De in 2019 vastgestelde nota risicomanagement en weerstandsvermogen stelt hiervoor de beleidskaders. Daarin wordt onder andere ingegaan op wat als beschikbare weerstandscapaciteit kan worden gerekend en hoe, op basis van de risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit wordt berekend. 4.1.1

Terugblik risico’s begroting 2023

In de programmabegroting 2023 zijn de onderstaande majeure risico’s en bijbehorende risicobedragen (kans x impact) opgenomen, die in de bedrijfsvoering van VRT (deels) niet zijn gedekt door voorzieningen en/of verzekeringen. Omschrijving Twente Safety Campus exploitatieverlies Prijsstijging (brandweermaterieel en materiaal, bouwkosten kazernes en brandstof) Langdurig verzuim of arbeidsongeschiktheid Informatieveiligheid

Risicobedrag € 375.000 € 374.000 € 182.000 € 100.000

Opgetreden in 2023 Nee Grotendeels Deels Nee

Door wijzigingen in specificaties is de prijsstijging van brandweermaterieel en materiaal vaak niet te bepalen. Voor de grootste investering, tankautospuiten, kon gebruik gemaakt worden van een contractuele prijsvastgarantie. 4.1.2

Beschikbare weerstandscapaciteit

Tot de beschikbare weerstandscapaciteit worden gerekend de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarop nog geen verplichtingen rusten. Dit zijn de standen per 31 december 2023. Reserve Algemene reserve Reserve TSC Reserve innovatie

37 // JAARSTUKKEN 2023

Stand per 31-12-2023 € 427.000 € 516.000 € 267.000

4.1.3

Benodigde weerstandscapaciteit

Jaarlijks wordt het financiële risicobeeld in termen van kans en impact geactualiseerd. Door middel van scores op kans en impact worden risico’s in oplopende zwaarte ingedeeld in groene, oranje en rode risico’s. Oranje en rode risico’s wegen mee in de benodigde weerstandscapaciteit. Groene risico’s in beginsel niet, tenzij het geheel ervan uitstijgt boven 1% van het begrotingsniveau. Begin 2024 is het risicobeeld geactualiseerd. In onderstaande tabel zijn de belangrijkste risico’s (met een oranje score) opgenomen. Daarnaast stijgt het totaal van groene risico’s het begrotingstotaal met meer dan 1%. Om reden daarvan is ook dit aandeel betrokken. Risico-omschrijving Kans x Impact Hogere prijsstijgingen dan indexering inkomsten € 698.000 Twente Safety Campus exploitatieverlies € 225.000 Langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid € 130.000 Informatieveiligheid € 100.000 Informatieveiligheid (AVG) € 25.000 Uitbreken langdurige crisis € 489.000 Overstijgen groene risico’s € 60.000 Totaal € 1.727.000 4.1.4

Beoordeling weerstandsvermogen

Het weerstandsvermogen geeft aan hoe de beschikbare weerstandscapaciteit zich verhoudt tot de benodigde capaciteit. Dit wordt uitgedrukt in de weerstandsratio. Aantal geïdentificeerde risico’s Aantal groene scores Aantal oranje scores Aantal rode scores

14 9 5 0

Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit (31-12-2023) Weerstandsratio Weerstandsratio norm (cf. beleidskader)

€ 1.727.000 € 1.210.000 70% 70%

In het beleidskader risicomanagement / weerstandsvermogen is vastgelegd dat VRT een weerstandsratio van 70% hanteert als richtsnoer. De feitelijke weerstandsratio per 31-12-2023 is op niveau. 4.1.5

Financiële kengetallen

De door BBV voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte Veiligheidsregio Twente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te vangen. Het gaat om de kengetallen: De netto schuldquote laat het niveau van de schuldenlast zien, ten opzichte van de baten. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten op de exploitatie drukken. De solvabiliteitsratio is de verhouding eigen vermogen/ totaal vermogen en geeft inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is op de langere termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De structurele exploitatieruimte laat zien welke structurele ruimte nodig is om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Jaarrekening 2023 104,7% 104,7%

2024 107,2% 107,2%

2025 101,9% 101,9%

Begroting 2026 94,9% 94,9%

2027 89,7% 89,7%

2028 81,6% 81,6%

3,1% 0,0%

1,9% 0,0%

1,9% 0,0%

2,6% 0,0%

3,1% 0,0%

4,1% 0,0%

De toename van de netto schuldquote in 2024 resulteert uit de hoge investeringen en de daarvoor benodigde financiering. Na 2025 wordt een lager investeringsniveau verwacht, zodat de schuldquotes weer afnemen. VRT heeft al sinds de oprichting een beperkt eigen vermogen en daarmee een lage solvabiliteit. De terugval tot en met 2024 en het herstel daarna komen voort uit de mutaties in de FLO-reserves. 38 // JAARSTUKKEN 2023

4.1.6

Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen in relatie tot de financiële positie

De structurele baten en lasten zijn in evenwicht. Het eigen vermogen is klein en kan tijdelijke verstoringen in dit evenwicht maar beperkt opvangen.

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen

In deze paragraaf beschrijven we het beleidskader voor het onderhoud van kapitaalgoederen. Hierbij wordt ingegaan op het onroerende deel van de kapitaalgoederen en het materieel. Gebouwen Voor de brandweer zijn 29 gebouwen (ca. 35.000 m2 BVO) in gebruik (de brandweerkazernes), waarvan 27 in eigendom zijn. Daarnaast bezat de Veiligheidsregio Twente nog een pand aan de Demmersweg (deze is verkocht aan Ambulance Oost na overgang van de meldkamer) en diverse panden op de Twente Safety Campus. De boekwaarde van alle panden in bezit tezamen bedraagt per 2023 € 32 mln. Voor het dagelijkse beheer van het vastgoed is een Servicedesk ingericht die 24/7 bereikbaar is voor storingen, klachten en schades. Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis van onderliggende onderhoud- en beheersplannen. Uitgangspunt daarbij is dat het onderhoud wordt afgestemd op conditieniveau 3. Het bijbehorende onderhoudsbudget is ca. € 0,85 mln. Dit bleek in 2023 toereikend. In 2023 zijn o.a. de volgende majeure onderwerpen opgepakt: • Realisatie nieuwbouw kazerne Hellendoorn • Verbouw kazerne Hengelo is gestart. • Besluitvorming over en voorbereiding van de verbouw van de kazerne Markelo Materieel VRT beschikt over een groot arsenaal aan voertuigen. Ruwweg zijn deze op te delen in voertuigen die voor operationele taken worden ingezet (zoals tankautospuiten) en dienstvoertuigen. In totaal gaat het om ca.

95 voertuigen voor incident bestrijdende activiteiten. En ca. 85 dienstvoertuigen bedoeld voor brandveiligheidstaken, aan de operatie ondersteunende activiteiten (zoals logistiek) en personele vervoersbewegingen binnen en buiten Twente. Voor al dit materieel is een bumper-tot-bumper-concept geïntroduceerd, waarmee zowel de voertuigen als materialen zoals ademluchtapparatuur op één locatie worden onderhouden en gekeurd. Het bijbehorende onderhoudsbudget (out-of-pocket) bedraagt € 0,6 mln. In 2023 is het budget overschreden. Belangrijke factor is de midlife update van één van de bestaande hoogwerkers. De investering en daarmee nieuwe kapitaallast schuift hierdoor op. De serie tankautospuiten wordt afrondend vernieuwd in 2024. In 2023 is het volgende gerealiseerd: • Ingebruikname nieuwe tankautospuiten • Afspraken gemaakt over de afname van de overige nog te leveren tankautospuiten (2024) • Aanbesteding van de nieuwe serie natuurbrandvoertuigen (CCFM’s) afgerond • Gestart met de transitie naar CO2-neutrale voertuigen inclusief de benodigde infrastructuur

4.3

Bedrijfsvoering

De sector Strategie & Ondersteuning (kolom brandweer) is verantwoordelijk voor een groot aantal bedrijfsvoeringdossiers voor de gehele VRT. Onder deze bedrijfsvoeringdossiers vallen de taakgebieden Financiën, Verzekeringen, Strategische Inkoop, HR, Personeels- en salarisadministratie en Fitheid & Arbo, informatievoorziening & ICT. Deze taakgebieden worden uitgevoerd voor de gehele organisatie. In 2023 zijn onder andere de volgende concrete resultaten geboekt: • Gestart met het meerjarenprogramma Integriteit & Fraude voor het actualiseren van verschillende processen rondom dit thema. Denk aan het proces rondom nevenwerkzaamheden, het actualiseren van de huidige gedragscode, maar ook het professionaliseren van de invulling van de rol van vertrouwenspersonen; • Verder professionaliseren en optimaliseren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), waaronder het beleidsmatig doorlopen van alle processen en het uitbreiden van de VOG-aanvragen; • Aanbesteden van inhuur en begeleiding ten behoeve voor assessments en coachingstrajecten voor VRT medewerkers.

39 // JAARSTUKKEN 2023

•

• •

Er is een nieuwe visie op inzetbaarheid ontworpen en deze is voor de gehele VRT geïmplementeerd onder begeleiding van een extern bureau. Daarbij zijn alle medewerkers mondeling geïnformeerd in verschillende sessies en zijn de leidinggevenden ook getraind. Het PAGO (preventief arbeidsgezondheidskundig onderzoek) is geïntroduceerd en veel medewerkers hebben daarvan gebruik gemaakt. Duurzaamheid is een steeds belangrijker thema en ook als VRT willen we een duurzame organisatie zijn. In 2023 is daarom een visie- en ambitiedocument op het gebied van duurzaamheid opgesteld.

Jaarverslag klachten VRT Op grond van artikel 9:12a van de Awb moeten schriftelijke klachten geregistreerd worden. In de klachtenregeling VRT is gesteld dat het overzicht in ieder geval inzicht geeft in het aantal klachten, de snelheid van de afhandeling, de hoofdlijnen waarover geklaagd is, de beoordeling van de klachten (gegrond/ongegrond) en de verbeterpunten die de organisatie heeft aangebracht. De VRT heeft zich voor externe afhandeling van klachten aangesloten bij de Overijsselse Ombudsman. Met ingang van 1-1-2024 stopt dit samenwerkingsverband vanwege het feit dat de Overijsselse Ombudsman ophoudt te bestaan. Vanaf deze datum kunnen aangesloten samenwerkingsverbanden en inwoners terecht bij de Nationale Ombudsman. In 2023 zijn drie klachten ingediend bij VRT. Overige meldingen Soms krijgt de VRT een melding die gaat over een tekortkoming in een product, dienst of dienstverlening, maar die niet gericht is op de wijze waarop de organisatie zich heeft gedragen ten opzichte van een inwoner. Deze meldingen worden in de basis niet geregistreerd als klacht. Hierbij valt te denken aan het opvragen van informatie en/of brandrapporten over specifieke incidenten, maar ook informatie die in bezit is van onze organisatie bijvoorbeeld planvorming of organisatie-informatie die wordt opgevraagd in het belang van onderzoek of publieke publicatie.

Informatieveiligheid In 2023 is op verschillende fronten gewerkt aan verbetering van de informatieveiligheid van de organisatie. O.a. door: • Structurele monitoring van het netwerkverkeer (inhuur Security Operations Centre). • Structureel aandacht te hebben voor digitale vaardigheid. • Uitwerking van verschillende beleidsmatige kaders voor deelonderwerpen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid. • Actualisering van de beschrijvingen van relevante I-processen als randvoorwaarde voor een adequate uitvoering van het informatiebeveiligingsbeleid. Eind 2023 is een tweede audit op de BIO uitgevoerd. De uitkomsten laten op veel thema’s van de BIO terreinwinst zien t.o.v. eerste audit van Q4 2021. Aandacht wordt gevraagd voor het creëren van de randvoorwaarden om informatiebeveiliging als onderwerp integraal en cyclisch te kunnen benaderen en beheersen. Verlof Het verlof binnen de VRT kent momenteel een meer dan gemiddelde omvang. Om reden daarvan is voor het bovengemiddelde deel een voorziening getroffen. Om dit stuwmeer aan verlofuren beter te beheersen wordt vanaf 2023 strikt gehandhaafd op de verjaringstermijnen van het wettelijke verlof conform bepalingen die in de CAR staan opgetekend. De medewerker krijgt de mogelijkheid om het verlof gedurende het jaar op te nemen of dit per vervaldatum te laten uitbetalen. Wanneer geen keuze gemaakt wordt vervalt het verlof.