05. 13 juli 2023 Jaarstukken 2022 DEF.pdf

Voorwoord

Jaarstukken 2022

1

Voorwoord

Voorwoord Het jaar 2022 is voor ons het eerste volledige jaar als “nieuwe” organisatie. Het was een bijzonder jaar. 2022 startte onder de naam Openbaar Lichaam Gezondheid maar op 3 maart 2022 konden we onze nieuwe naam SamenTwente (met als ondertitel Gezond, Veilig en Vitaal) onthullen. Een naam die ons past als een jas. Want dat is wat we doen; samen staan voor een gezond, veilig en vitaal Twente. Ook hebben we op 3 maart 2022 onze strategische koers met leidende principes vastgesteld. Dat is de koers waar we voor staan, met elkaar en voor elkaar. Het lijkt alweer ver terug maar 2022 heeft natuurlijk ook nog in het teken gestaan van COVID-19. Zeker in de eerste helft van 2022 waren we nog volop aan het vaccineren ten behoeve van COVID. In de 2e helft zijn we vooral bezig geweest met de afbouw van de COVID afdeling. Een afbouw die misschien net zoveel inspanningen vraagt als de opbouw. En tegelijkertijd moeten we ons blijvend versterken en voorbereiden op nieuwe oplevingen en pandemieën. Ook kwam er een nieuwe uitdaging. De oorlog in Oekraïne had ook in de Twentse gemeenten grote impact. Niet alleen was de opgave groot om voldoende plekken te creëren, gevolgd door een grote instroom van ontheemden. Het adviseren rond gezondheid en hygiëne is door de GGD opgepakt maar ook het vaccineren en checken op gezondheid van alle kinderen die meekomen behoort tot onze taken.

Ook zien we een toename van het aantal kwetsbare mensen in onze Twentse samenleving. Zowel de Jeugdmonitor laat meer mentale problemen zien bij jeugdigen. Maar ook het aantal meldingen binnen Veilig Thuis Twente en het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag laten een flinke stijging zien. In november heeft het algemeen bestuur besloten te stoppen met de ontwikkeling van het GGiD. Een besluit met grote impact. Zowel financieel als inhoudelijk. Met dit dossier hadden we onder meer stappen willen maken op het gebied van digitale toegankelijkheid van het kinddossier. Vanuit een breed perspectief gezien kunnen we stellen dat SamenTwente midden in de actualiteit van de Twentse samenleving staat. De maatschappelijke opgaven blijven onverminderd groot. Een constant gegeven voor onze organisatie zal zijn en blijven hoe we binnen al die opgaven nieuwe antwoorden en flexibiliteit aan de dag kunnen blijven leggen. Op basis van beleid en ambities verantwoorden we in het voorliggende jaarverslag alle activiteiten, beschrijven en beoordelen we de resultaten. Deze zijn zonder meer over de gehele breedte positief te noemen en daar waar we achter zijn gebleven, hebben we daar een goed verhaal bij. Onder aan de streep is ons financieel resultaat positief. Per programma lichten we toe hoe dit resultaat is opgebouwd.

Tot slot wil ik u bedanken voor het vertrouwen dat de Twentse gemeenten hebben gesteld in hun organisatie, SamenTwente. Alle medewerkers zetten zich iedere dag met hart en ziel in voor de inwoners van Twente en zij verdienen daarvoor alle lof!

Samantha Dinsbach Secretaris / directeur SamenTwente

2

Inhoudsopgave

Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 1.

Jaarstukken in één oogopslag ................................................................................................... 5

2.

Leeswijzer ..................................................................................................................................... 7

Jaarverslag ............................................................................................................................................. 9 3.

Programmaverantwoording ........................................................................................................ 9 3.1 GGD Twente .................................................................................................................................. 9 3.2 Organisatie voor de Zorg en de Jeugdhulp in Twente (OZJT)..................................................... 17 3.3 Veilig Thuis Twente .................................................................................................................. 21 3.4 Bestuur en Ondersteuning ........................................................................................................... 25 3.4.1 Overzicht van de kosten van overhead ................................................................................. 29 3.5 Veranderopdracht Regio Twente ................................................................................................. 30 3.6 Coalitions of the Willing ............................................................................................................ 31 3.6.1 Kennispunt Twente ................................................................................................................ 31 3.6.2 Vervoer, toezicht en kwaliteit en huishoudelijke ondersteuning OZJT ..................................

33 3.7 Algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................... 35

4.

Paragrafen .................................................................................................................................. 36 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 36 4.1.1 Financiële Kengetallen ........................................................................................................... 38 4.2 Onderhoud kapitaal goederen ...................................................................................................... 40 4.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 41 4.3.1 Beleidsindicatoren BBV ......................................................................................................... 43 4.4 Verbonden partijen ....................................................................................................................... 44 4.5 Financiering .................................................................................................................................. 46 4.6 COVID-19 .....................................................................................................................................

47 4.7 Apenpokken ................................................................................................................................. 48 4.8 Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................................. 49

5.

Specificatie herkomst baten en besteding lasten .................................................................. 50

6.

Loonontwikkeling ...................................................................................................................... 52

Jaarrekening ........................................................................................................................................ 53 7.

Overzicht van baten en lasten en de toelichting .................................................................... 54 7.1 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ........................................................................ 54 7.2 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening .................................................................. 55 7.2.1 Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt ............. 57 7.2.2 Analyse op afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken ........................ 68 7.2.3 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................. 75 7.2.4 Analyse begrotingsrechtmatigheid ......................................................................................... 81 7.2.5 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................ 84

8.

Balans en de toelichting ........................................................................................................... 86 8.1 Balans per 31-12-2022 ................................................................................................................. 86 8.2 Grondslagen voor resultaat en waardebepaling .......................................................................... 87 8.3 Toelichting op de balans per 31-12-2022 .................................................................................... 89 8.4 Belangrijkste niet uit de balans blijkende verplichtingen .............................................................. 97

9. Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................... 98 10. Overige gegevens .......................................................................................................................... 99 10.1 Controleverklaring accountant ................................................................................................... 99 11. Bijlagen ..................................................................................................................................... 100 Bijlage 1 SiSa verantwoording ......................................................................................................... 100 Bijlage 2 Overzicht van ontvangen subsidies met verantwoordingsplicht ....................................... 101 Bijlage 3 Totaal begrote en verschuldigde gemeentelijke bijdrage .................................................. 102 Bijlage 4 Baten en lasten per taakveld ............................................................................................. 103 Bijlage 5 Aard en reden reserves ..................................................................................................... 104

3

Inhoudsopgave Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 indeling jaarstukken................................................................................................................... 7 Tabel 1 Samenvatting beschikbare weerstandscapaciteit .................................................................... 37 Tabel 2 Overzicht aantal medewerkers en fte's .................................................................................... 41 Tabel 3 Beleidsindicatoren BBV ............................................................................................................ 43 Tabel 4 Renterisiconorm ....................................................................................................................... 46 Tabel 5 Verantwoording Apenpokken meerkosten ............................................................................... 48 Tabel 6 Loonontwikkeling ...................................................................................................................... 52 Tabel 7 Overzicht van baten en lasten .................................................................................................. 54 Tabel 8 Specificatie GGiD .....................................................................................................................

55 Tabel 9 Verantwoording COVID-19 meerkosten ................................................................................... 55 Tabel 10 Verantwoording JGZ dienstverlening Oekraïne .................................................................... 56 Tabel 11 Overzicht incidentele baten .................................................................................................... 75 Tabel 12 Overzicht incidentele lasten ................................................................................................... 78 Tabel 13 Analyse begrotingsrechtmatigheid ......................................................................................... 82 Tabel 14 WNT Overzicht topfunctionarissen 2022 ................................................................................ 84 Tabel 15 Leden algemeen bestuur en dagelijks bestuur per einde 2022 ............................................. 85 Tabel 16 Overzicht van ontvangen subsidies met verantwoordingsplicht .......................................... 101 Tabel 17 Begrote en werkelijk verschuldigde gemeentelijke bijdrage................................................. 102

4

In één oogopslag

1. Jaarstukken in één oogopslag Ook het jaar 2022 is voor ons door verschillende ontwikkelingen een bijzonder jaar geweest. De jaarrekening wordt ten opzichte van de begroting voor wijziging 2022 fors beïnvloed door besluitvorming van het algemeen bestuur over de veranderopdracht. Deze begroting is als een overgangsbegroting vastgesteld en per december 2021 zijn de effecten van de veranderopdracht Regio Twente in de gewijzigde begroting 2022 verwerkt. Daarnaast wordt ook de jaarrekening van 2022 fors beïnvloed door de bestrijding van COVID-19. In de begroting voor wijziging was hier nog geen rekening mee gehouden. Realisatie beleidsambities:

Ontwikkeling begroting 2022: Volledig gerealiseerd

25%

€ 53,9 miljoen

€ 90,5 miljoen

€ 90,3 miljoen

Gedeeltelijk gerealiseerd

0,2%

75% + 68%

begroting voor wijziging

begroting na wijziging

Toelichting gedeeltelijk gerealiseerde beleidsambities GGD Twente 1. Vergroten van de regie over eigen leven OZJT 2. OZJT gaat voor een duurzaam en betaalbaar zorgstelsel voor Twente door efficiënte en effectieve organisatie van o.a. inkoop en contractmanagement. Veilig Thuis Twente 3. Veilig huis Twente voert de haar toegewezen wettelijke- en maatwerk taken uit. Met als doel deze opdracht kwalitatief en kwantitatief goed uit te voeren en wachtlijst vrij te werken Bestuur & Ondersteuning 4. Minder Kwetsbare automatiseringsomgeving 5. Meer data gedreven werken

Jaarrekening

Status

● ● ● ●

Toelichting op blz. 11

18

21

25

Baten en lasten op hoofdlijnen: De jaarrekening heeft betrekking op alle baten en lasten in 2022. Dit betreft onder andere baten voor: 1. activiteiten die gefinancierd worden uit de gemeentelijke bijdrage; 2. bijdragen van de Twentse gemeenten in projecten/coalitions of the willing; 3. dienstverlening die gefinancierd wordt uit Rijksbijdragen; 4. dienstverlening die gefinancierd wordt op basis van tariefafspraken en/of DVO; 5. baten uit kapitaaloverdrachten veranderopdracht Regio Twente.

◄Inhoudsopgave

5

In één oogopslag

Baten gerealiseerd (bedragen x € 1.000)

Bedrag

Gemeentelijke bijdrage COVID-19 (Rijksbijdrage) Bijdragen projecten/coalities Mutatie reserves Kapitaaloverdracht Recreatieschap Twente Inkomsten tarieftaken en vaccinaties Rijksbijdrage (voornamelijk SOA) Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen (DVO) Waardering Innovatiefonds Twente Overige inkomsten Totaal

30.796 29.996 14.014 5.359 3.504 3.026 1.258

Lasten gerealiseerd (bedragen x € 1.000) Programma GGD Twente COVID-19 OZJT Veilig Thuis Twente Bestuur & Ondersteuning Coalitions of the Willing

922

Veranderopdracht Regio Twente

6.164

740 869 90.484

Totaal

90.451

Bedrag 33.298 29.996 3.927 6.058 8.860 2.148

Het financiële resultaat over 2022 bedraagt € 31.000 positief. Dit resultaat wordt hieronder nader toegelicht. Toelichting op het financiële resultaat: Ontwikkeling begroting 2022 Ook dit jaar zijn er twee majeure begrotingswijzigingen die significant impact hebben gehad op de ontwikkeling van onze begroting. De programmabegroting 2022 is in de vergadering van het algemeen bestuur van december 2021 gewijzigd om in overeenstemming te brengen met besluitvorming van de veranderopdracht Regio Twente. De lasten daalden met ca. € 11 miljoen ten opzichte van de primaire begroting (totale lasten van € 54 miljoen). Op 12 oktober 2022 heeft het algemeen bestuur ingestemd met de laatste technische begrotingswijziging waarbij de baten en lasten stegen met ongeveer € 47 miljoen. Hierin is een bedrag opgenomen van € 36,5 miljoen voor de bestrijding van COVID-19 en ongeveer € 5,3 miljoen voor de veranderopdracht Regio Twente, voornamelijk voor de overdracht van de activa en passiva. Inclusief deze wijzigingen heeft onze begroting in 2022 een omvang gehad van ca. € 90,3 miljoen. Hieronder treft u een overzicht aan van het gerealiseerde financiële resultaat per programma: Programma’s inclusief mutaties reserves (bedragen x € 1.000)

Gerealiseerd resultaat

GGD Twente OZJT Veilig Thuis Twente

-176 36 -23

Bestuur en Ondersteuning

195

Totaal gerealiseerd resultaat

31

Resultaat 2022 en belangrijkste afwijkingen ten opzichte van Bestuursrapportage In de Bestuursrapportage (Berap) van 2022 met als peildatum 1 juli is zowel financieel als beleidsmatig gerapporteerd over de afwijkingen. Er werd een positief resultaat verwacht van € 232.000. Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 31.000 positief (0,1% van de begroting excl. COVID-19 en coalities). Na de Berap hebben twee belangrijke cao-ontwikkelingen zich voorgedaan: de eenmalige uitkering omdat de cao-onderhandelingen nog niet afgerond waren en het spaarverlof. Vanaf halverwege 2022 konden medewerkers met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022 verlof sparen. Volgens het BBV moet hiervoor een voorziening gevormd worden. Beide ontwikkelingen hebben het resultaat met ongeveer € 400.000 negatief beïnvloed ten opzichte van de Berap. De positieve ontwikkelingen in vergelijking tot de Berap zitten voornamelijk op het vlak van personeelslasten. Door de krapte op de arbeidsmarkt duurt het langer om vacatures in te vullen waardoor de salarislasten niet volledig werden uitgeput. In de jaarrekening is een gedetailleerde analyse opgenomen van de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting.

◄Inhoudsopgave

6

Leeswijzer

2. Leeswijzer Het dagelijks bestuur legt met de jaarstukken zowel beleidsinhoudelijk als financieel verantwoording af over het realiseren van de voor 2022 afgesproken doelstellingen. Met de jaarstukken sluiten we de planning & control cyclus 2022 af. De jaarstukken zijn als volgt onderverdeeld: Programmaverantwoording Jaarverslag Paragrafen Jaarstukken Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting

Jaarrekening Balans en toelichting Figuur 1 indeling jaarstukken

Jaarverslag Programmaverantwoording In dit hoofdstuk beschrijven we per programma de uitgevoerde activiteiten die in 2022 hebben bijgedragen aan de (mate van) realisatie van onze ambities en de ontwikkeling van de bijbehorende indicatoren. Onze ambitie, zoals verwoord in de begroting, is cursief opgenomen in de programmaverantwoording. In de programmaverantwoording geven we antwoord op de drie W-vragen: Wat hebben we bereikt? Hier wordt vermeld in welke mate we geslaagd zijn het gewenste resultaat te bereiken. Wat hebben we hiervoor gedaan? Hier zijn de projecten, activiteiten en kernindicatoren vermeld om de ambities te bereiken. Wat heeft het gekost? Hier worden de budgettaire effecten vermeld waarin we een onderscheid maken tussen de begrote baten en lasten voor wijziging, -na wijziging en de gerealiseerde baten en lasten. Om de programmaverantwoording sneller te kunnen scannen werken we met een verkeerslichtrapportage die rechts naast de ambities weergegeven is. Voor het aangeven van de status van kleuren is de volgende richtlijn gehanteerd: • Groen: we hebben gepresteerd (of zelfs beter dan dat) wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Oranje: we hebben gedeeltelijk gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Rood: we hebben niet gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.

Voor gedetailleerde informatie over de te bereiken ambities en de voorgenomen activiteiten om deze ambities te bereiken verwijzen wij u naar de Programmabegroting 2022. Paragrafen In de paragrafen komen de onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in de benoemde beleidslijnen zoals opgenomen in de programmabegroting. De focus daarbij is gericht op belangrijke beheersprocessen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt. U vindt hier de verantwoording over de volgende beheersmatige onderwerpen: • weerstandsvermogen en risicobeheersing; • onderhoud kapitaal goederen; • verbonden partijen;

◄Inhoudsopgave

7

Leeswijzer • • • • •

bedrijfsvoering; financiering; COVID-19; Apenpokken; en Openbaarheidsparagraaf.

COVID-19 heeft een enorme impact op onze organisatie. Om alle ontwikkelingen, werkzaamheden en extra kosten hieromtrent van GGD Twente goed weer te geven is een extra paragraaf opgenomen, COVID-19. Dit is in lijn met de verantwoordingsafspraken met het ministerie van VWS en wordt ook geadviseerd door de commissie Bedrijfsvoering, Auditing Decentrale Overheden (BADO). Voor de verantwoording van de kosten ter bestrijding van Apenpokken geldt hetzelfde. Jaarrekening Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting In dit hoofdstuk zijn diverse financiële overzichten opgenomen met vergelijkende cijfers. Hier presenteren wij in feite op een andere wijze de cijfers die zijn opgenomen in de programmaverantwoording onder het kopje “Wat heeft het gekost?” en enkele aanvullende (verplichte) financiële overzichten. Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op onze financiële positie aan de hand van de balans met een toelichting. Wij wensen u veel leesplezier!

◄Inhoudsopgave

8

Programmaverantwoording

Jaarverslag 3. Programmaverantwoording 3.1 GGD Twente Inleiding

De activiteiten van GGD Twente zijn voor het overgrote deel “standaard” activiteiten zoals deze voortkomen uit de Wet publieke gezondheid en zijn gericht op het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van de Twentse burger. Het zijn de activiteiten van de jeugdgezondheid die gericht zijn op het bevorderen van een gezonde groei en ontwikkeling bij kinderen van 0 tot 18 jaar. Daartoe volgen we de fysieke, sociale, psychische en cognitieve ontwikkeling van kinderen en jeugdigen, signaleren eventuele stoornissen daarin en richten we ons op het tijdig aanbieden van interventies. Deze taken worden uitgevoerd tijdens de diverse contactmomenten die wij met kinderen en hun ouders hebben op het consultatiebureau en tijdens de preventieve gezondheidsonderzoeken op de scholen. Naast onze activiteiten in het kader van een gezonde jeugd is er de dienstverlening die we groeperen onder de algemene gezondheidzorg te weten de infectieziektebestrijding, de bevordering van seksuele gezondheid en het bewaken en bestrijden van TBC. Tevens houden wij toezicht op de uitvoeringspraktijk in kinderopvang en de hygiëne bij tattooshops en seksinrichtingen. Naast de toezichthoudende rol maakt ook advisering daar nadrukkelijk deel van uit. De activiteiten op het gebied van milieu en gezondheid organiseren we in samenwerking met GGD IJsselland.

Vanzelfsprekend ontwikkelen de "standaard" activiteiten zich. Passend bij de huidige maatschappelijke vraag. Zo heeft bijvoorbeeld de gezonde school in 2022 een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt en wordt het werk van het team Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) breder. Taken die voortvloeien vanuit de bestuursagenda Publieke Gezondheid (PG) 2020-2023 zijn verantwoord in de paragraaf ‘indicatoren’ Voor derde jaar op rij is er een bijzondere inzet gedaan voor de bestrijding van de COVID-19 pandemie. In de loop van 2022 is naast de bestrijding van de pandemie op alle niveaus van Rijk tot aan onze COVID-19 afdeling nagedacht over wat deze pandemie betekent voor de toekomstige organisatie van de publieke gezondheid en de bestrijding van infectieziekte en pandemische paraatheid in het bijzonder. Dit zal naar verwachting op korte termijn leiden tot aanpassingen in de GGD organisatie. Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota Bestuursagenda 2020-2023 JGZ Twente, Specialist in het gewone

Een Gezonde toekomst, langjarig kader

Vastgesteld door

Datum vaststelling

Bestuurscommissie Publieke Gezondheid Bestuurscommissie Publieke Gezondheid Bestuurscommissie Publieke Gezondheid

11 december 2019 18 juni 2015

6 maart 2019

Status

1. Het verlagen van het roken.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt?

Bij GGD Twente is bekend dat 11 van de 14 gemeenten een lokaal (concept)preventieakkoord hebben opgesteld. Al deze 11 gemeenten hebben het thema roken/Rookvrije Generatie opgenomen. Eind 2021 zijn er voor diverse gemeenten rookvrij materialen aangeschaft (borden, stoeptegels en stickers). Dit heeft in 2022 diverse nieuwe zichtbare rookvrije plekken opgeleverd. Zorgprofessionals zijn geattendeerd op hun belangrijke rol bij het bespreekbaar maken van (stoppen met) roken. We hebben inzichten onder jongeren opgehaald over roken/rookvrij. Wat hebben we hiervoor gedaan?

Er is een toolkit voor organisaties en een toolkit voor gemeenten ontwikkeld. In de toolkit voor gemeenten en organisaties zit ook het ervaringsverhaal van onszelf: Hoe GGD Twente tot een rookvrije entree kwam. Er is een workshop gegeven op het Twente Beter Kennisfestival; een kennisfestival voor zorgprofessionals. De workshop verzorgt door Tactus Verslavingszorg, Menzis en GGD Twente geeft inspiratie, tips en handvaten om stoppen met roken bespreekbaar te maken in de zorg. De landelijke campagne Stoptober is actief uitgedragen en gepromoot in Twente.

◄Inhoudsopgave

9

Programmaverantwoording Een samenwerking is gestart met het ROC van Twente. Hoe denken jongeren over roken/rookvrij? Hoe moeten ze we benaderen/aanspreken. GGD Twente heeft, studenten communicatie en marketing, de opdracht geven om een creatieve campagne te maken voor jongeren, waarmee we jongeren in Twente kunnen bereiken en zorgen dat niet-roken normaal wordt onder jongeren. De opgedane inzichten kunnen de GGD helpen in de communicatie richting jongeren. Er is een presentatie verzorgd voor sportverenigingen in Borne over de Rookvrije Generatie en hoe je dit kunt aan pakken als sportvereniging. Status

2. Het stabiliseren van de vaccinatiegraad.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt?

De in de Berap aangegeven vaccinatiegraad van 96% is eigenlijk niet realistisch en te algemeen verwoord. De volledige- en de BMR-vaccinatiegraad voor de zuigelingen liggen hoger dan de landelijke cijfers. Wat hebben we hiervoor gedaan?

In het voorjaar 2022 zijn er extra inhaalsessies georganiseerd voor jongeren die in 2021 de BMR/DTP en de Men ACWY niet hadden gehaald. Vanaf 2022 wordt de HPV ook aan jongens aangeboden wordt er extra inspanning geleverd om inhaalcohorten de openstaande HPV-vaccinatie aan te bieden voor zowel jongens als ook meisjes. Ouders die met hun kind niet op een afspraak komen voor een vaccinatie, wordt standaard een nieuwe afspraak aangeboden op het consultatiebureau.

Status

3. Het verminderen van de eenzaamheid (-sgevoelens).

● ○ ○

Wat hebben we bereikt?

In de bestuursagenda PG is afgesproken dat GGD Twente monitort op het thema eenzaamheid, Door middel van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2021 is er voor het eerst zicht verkregen op gevoelens van eenzaamheid onder jongeren. Voor de categorie volwassenen en ouderen was al bekend dat deze problematiek was toegenomen. Wat hebben we hiervoor gedaan?

Onze inzet is er op gericht om gevoelens van eenzaamheid terug te dringen. De belangrijkste oorzaak van de toename zal waarschijnlijk gezocht moeten worden in de beperkingen ten gevolge van de bestrijding van de Coronapandemie. Lockdowns, quarantaines, scholensluiting, het in hoge mate beperken van ontmoetingen thuis, in de cultuursector, in (sport)verenigingen, in de horeca, etc., hebben ongetwijfeld bijgedragen aan de stijgende eenzaamheidscijfers. De verwachting is dat door het weer open gaan van de samenleving de eenzaamheidscijfers zullen dalen. In de extra monitors, die vanwege de coronapandemie worden uitgevoerd, wordt nadrukkelijk ook het onderdeel eenzaamheid uitgevraagd. Hiermee kunnen we de cijfermatige ontwikkelingen volgen.

Status

4. Het verminderen van het overgewicht.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt?

Het project JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) ontwikkelt zich goed. In het voorjaar van 2022 is de 10e Twentse gemeente aangesloten. Er is een regionaal plan van aanpak ontwikkeld en intussen hebben ook vrijwel alle gemeenten lokale JOGG-plannen gevormd. Op basis van het plan van aanpak is er regionaal een activiteitenkalender ontwikkeld voor de rest van het jaar 2022, waar vanaf mei uitvoering aan gegeven is en continu samenwerking met Gezonde School, Jong Leren Eten en TeamFit wordt gestimuleerd. Wat betreft de 6 JOGG-pijlers, is er in 2022 voornamelijk ingezet op Politiek-bestuurlijk draagvlak, Communicatie, Monitoring en evaluatie en een eerste kennismaking met Publiek private samenwerking. Met 3 Twentse JOGG-gemeenten gaan we verkennen of Kind naar Gezonder Gewicht kansen kan bieden voor hun gemeente. De eerste jaarrapportage is aan het einde van de zomer gepresenteerd en gedeeld met de deelnemende partijen. Wat hebben we hiervoor gedaan?

Regionaal is er in het voorjaar een training georganiseerd waarbij de lokale JOGG-teams toelichting hebben gekregen op de regionale inzet (Gezonde School, Jong Leren Eten, TeamFit). Goede samenwerking met deze partijen wordt continu gestimuleerd. Er zijn handvatten gegeven om aan de slag te gaan met de lokale plannen, waarna intussen in vrijwel alle gemeenten lokale JOGG-plannen ontwikkeld zijn waar het lokale netwerk bij betrokken is of wordt. JOGG Twente is zichtbaar geweest tijdens de Week voor de Gezonde Jeugd en in de Tubantia.

◄Inhoudsopgave

10

Programmaverantwoording In september hebben JOGG Twente/GGD JGZ een workshop verzorgd op het Twente Beter Kennisfestival voor zorgprofessionals omtrent Verbinding Preventie en Zorg op het gebied van overgewicht. Ook zijn in september de nationale sportweek en de nationale kraanwater-dag onder de aandacht gebracht. In oktober is er een netwerkbijeenkomst Gezonde Toekomst Twente georganiseerd voor alle JOGGbeleidsmedewerkers en -regisseurs in Twente. En een werksessie over Publiek private samenwerking. In oktober en november liep van uit JOGG Twente de campagne Wij kiezen Groente en Fruit, waar 6 JOGGgemeenten en 112 basisschoolklassen aan hebben deelgenomen. Uit een inventarisatie blijken 3 gemeenten interesse te hebben om Kind naar Gezonder Gewicht verder te gaan verkennen voor hun gemeente. JOGG is onderdeel van de Twentse Koers. De specifieke evaluatie en rapportage wordt binnen die samenwerking gedaan. Status

5. Het vergroten van de regie over eigen leven.

○ ● ○

Wat hebben we bereikt?

Door de impact van de COVID-19 uitbraak en de impact hiervan op GGD Twente en gemeenten en de beleidscapaciteit die vanuit GGD Twente is ingezet voor de transitie Regio Twente naar Samen Twente, is dit onderwerp nog niet naar voldoening opgepakt. Er is een start gemaakt met het themadossier Eigen Regie. Er is literatuur bestudeerd van diverse kennisinstituten om een eenduidige definitie van ‘eigen regie’ te verkrijgen. Er is namelijk verwarring met andere begrippen, omdat ze door elkaar gebruikt wordt in zowel wettelijke teksten als (gemeentelijk) beleid. Movisie (landelijk kennisinstituut voor een samenhangende aanpak van sociale vraagstukken) heeft diverse interessante infographics met succesfactoren voor het werken aan eigen regie. Deze zijn opgenomen in het themadossier. In de verschillende monitoren die GGD Twente onder de bevolking houdt wordt eigen regie uitgevraagd aan de hand van diverse vragen. Consensus over de definitie is nog niet verkend met de ambtenaren PG. Wat hebben we hiervoor gedaan?

Verkennend onderzoek in documentatie van kennisinstituten over eigen regie en de succesfactoren in het werken aan eigen regie. We hebben uitgezocht welke vragen uit de gezondheidsmonitors een beeld geven van eigen regie die inwoners ervaren. Status

6. Het verminderen van stress.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt?

Er zijn inmiddels cijfers bekend over stress en mentale gezondheid In Twente. Dit geeft zicht op de huidige situatie en biedt de mogelijkheid om kwantitatieve doelstellingen te formuleren op het gebied van stress en mentale gezondheid. Wat hebben we hiervoor gedaan?

In de bestuursagenda PG is afgesproken dat GGD Twente via alle komende gezondheidsmonitors gegevens verzameld over stress (jeugd 2020, volwassenen en ouderen 2012, kind 2021.

Status

7. Het verminderen van het problematisch alcoholgebruik.

● ○ ○

Wat hebben we bereikt?

De inzet om het problematisch alcoholgebruik te verminderen staat hoger op de gemeentelijke agenda's. Er is een toolkit alcoholontmoediging opgeleverd. De juiste toon is gevonden om het onderwerp te benaderen: zonder oordeel het gesprek aan gaan met elkaar over alcoholgebruik. Afgesproken is om het thema alcoholontmoediging structureel terug te laten komen in het Ambtelijk Overleg (AO) PG. Wat hebben we hiervoor gedaan?

De toolkit alcoholontmoediging is met de werkgroep ontwikkeld en opgeleverd (tijdens een AO PG) Het gesprek over alcoholgebruik is aangejaagd: medewerking verleend aan artikel Tubantia. Het alcoholdilemma (alcohol is zo normaal in Twente) onder de aandacht gebracht tijdens bestuurdersdag. De landelijke campagne IkPas is gepromoot en aangejaagd in Twente.

Status

8. Het verminderen van het middelengebruik.

◄Inhoudsopgave

11

Programmaverantwoording Wat hebben we bereikt?

We hebben data verzameld in de volwassenen en ouderenmonitor over middelen gebruik.

● ○ ○

9. Het bevorderen van het bewegen.

Status

Er zijn inmiddels meer cijfers bekend vanuit de diverse gezondheidsmonitors over het middelengebruik In Twente. Dit geeft zicht op de huidige situatie en biedt de mogelijkheid om kwantitatieve doelstellingen te formuleren op het gebied van stress en mentale gezondheid Wat hebben we hiervoor gedaan?

● ○ ○

Wat hebben we bereikt?

In belangrijke mate koppelt deze indicator met de indicator overgewicht. Zie indicator 4. Wat hebben we hiervoor gedaan?

Buiten de inspanningen zoals genoemd bij indicator 4, heeft ook de pilot Gezonde Leefomgeving bij gedragen. In het kader van de pilot Gezonde Leefomgeving zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: • Adviseren op de omgevingsvisies van twee gemeenten • Adviseren over actief transport in een gemeente • Ontwikkelen van een themategel Gezonde Leefomgeving op de twentsegezondheidsverkenning.nl met cijfers over o.a. bewegen en beweegvriendelijkheid van de omgeving • Organiseren van een interne omgevingstafel om bredere inzichten van collega’s op te halen over een gezonde leefomgeving en beweegvriendelijkheid • Ontwikkelen van een themadossier met cijfers en kennis over werkzame elementen om o.a. een beweegvriendelijke omgeving te stimuleren • Organiseren van een thema AO over de Gezonde Leefomgeving waarbij we als gemeenten en GGD Twente samen hebben geleerd op dit thema Adviseren bij vier omgevingstafels, waarbij bij drie omgevingstafels ook advies is uitgebracht over de beweegvriendelijke omgeving.

◄Inhoudsopgave

12

Programmaverantwoording Indicatoren

1.

2. 3.

4.

5. 6.

7.

8.

9.

Roken 13 - 14 jaar / tweede klas 15 - 16 jaar / vierde klas 19 - 64 jaar 65+ zwangeren Vaccinatiegraad Eenzaamheid 13 - 14 jaar / tweede klas 15 - 16 jaar / vierde klas 19 - 64 jaar 65 - 74 jaar 75+ Overgewicht 2 - jaar 4 - 12 jaar 13 - 14 jaar 19 - 64 jaar 65+ Regie over eigen leven Stress

Ambitie niveau 2023

Meest recente meting

1% 8% 20% <10% 8% 95%

1% 5% 20% 9% ?? 96%

37% 38% 47%

44% 46% 59%

9% 14% 14% 46% 59% beschreven aanpak monitorgegevens beschikbaar

8% 19% 21% 50% 58% 13-14 jaar 36% 15-16 jaar 40% 19-65 jaar 19 % 65+ 6%

Problematisch alcoholgebruik 13 - 14 jaar / tweede klas 15 - 16 jaar / vierde klas 19 - 64 jaar 65+ zwangeren Middelengebruik softdrugs < 18 jaar harddrugs < 18 jaar

14% 45% 80% 70% 2,5%

10% 43% 83% 73% ??

2,5% 0,75%

SD 13-14 jr 1%; 1516 jr 5% HD 13-14 jr %, 1516 jr. 2%

Bewegen 12 - 18 jaar 19 - 64 jaar 65+

63% 63% 47%

13-14 jr 42%, 15 16 jr 41% 56% 41%

◄Inhoudsopgave

13

Programmaverantwoording Verantwoording overige activiteiten GGD Twente Algemeen Taken die voortvloeien vanuit de bestuursagenda PG 2020-2023 zijn verantwoord in de vorige paragraaf. Een bijzondere inzet is gedaan voor de bestrijding van de COVID-19 pandemie. Zie hiervoor de paragraaf COVID-19. Versterking infectieziektebestrijding In het laatste kwartaal van 2022 is gestart met de invulling van het landelijke programma versterking infectieziektebestrijding. Met oog op structurele versterking van de infectieziektebestrijding wordt de komende twee jaar (2023 en 2024) geïnvesteerd in het behouden van gekwalificeerde en ervaren medewerkers uit de coronaorganisatie. Daarnaast wordt de (boven)regionale monitoring en surveillance versterkt door het samenbrengen van expertise van Infectieziekte bestrijdingsartsen en verpleegkundigen, epidemiologen, data scientists, beleidsmedewerkers en gedragswetenschappers. Gecombineerd met meer wetenschappelijk onderzoek moet dit leiden tot grotere impact in de bestrijding van infectieziekten. Gezondheidsmonitoring In 2022 zijn er rapportages opgeleverd over de kindmonitor en de jeugdmonitor. De uitvraag voor deze monitors is gedaan in 2021. De gegevens en de rapportages gebruikt GGD Twente voor haar advisering. Gemeenten en GGD Twente gebruiken de uitkomsten ook voor de beleidsontwikkeling.

Voor het eerst is de jongvolwassenen monitor georganiseerd. Een monitor over de gezondheid van inwoners in de leeftijdsgroep 16 – 25 jaar. Nieuw bij deze monitor was dat bij de werving van respondenten er gebruik gemaakt is van respondenten met inzet van influencers. Ook is in 2022 er een extra monitor volwassenen en ouderen georganiseerd. Deze extra monitor moet inzicht geven in de gezondheid volwassenen ouderen na 2 jaar COVID-19. Van zowel de jongvolwassenen monitor als de VO monitor worden in de eerste helft van 2023 de resultaten opgeleverd. Gegevens vanuit de gezondheidsmonitoren worden ontsloten voor professionals en publiek op www.twentsegezondheidsverkenning.nl. Deze site hebben we in 2022 anders ingedeeld, te weten op doelgroep én op thema! Op de themategels is veel data en informatie te vinden over een bepaald onderwerp voor álle leeftijdsgroepen. De tegels, die ingedeeld zijn naar doelgroepen, bevatten de belangrijkste informatie voor één bepaalde doelgroep. We hopen dat met de huidige indeling de beleidsmakers nog beter met data kunnen werken. Adviseurs gezonde school Tijdens de coronapandemie is duidelijk geworden dat schoolgaande jeugd te lijden heeft gehad van lockdowns, schoolsluiting en onderwijs op afstand.

Vanuit onder anderen de NPO (Nationaal Programma Onderwijs) gelden die beschikbaar kwamen voor gemeenten is in 2022 ingezet op gezonde school adviseurs voor zoveel mogelijk scholen in Twente. Door de Gezonde School aanpak zetten scholen in op effectief schoolgezondheidsbeleid. De financiering was tijdelijk. De Gezonde School Aanpak is in het najaar van 2022 geëvalueerd. Omdat deze evaluatie pas in het najaar zou plaatsvinden, heeft het algemeen bestuur op 12 oktober 2022 besloten de inzet van de Gezonde School Adviseurs in 2023 voort te zetten. Inmiddels is de evaluatie afgerond. De uitkomsten waren positief: scholen waarderen de inzet van de gezonde schooladviseurs, steeds meer scholen doen mee en leerlingen hebben er baat bij. Op basis van deze uitkomsten en omdat de Gezonde School Aanpak past binnen breder gezondheids- en jeugdbeleid is in 2022 een voorstel aangenomen door het algemeen bestuur op 25 januari 2023 om de aanpak structureel voort te zetten. Dit wordt meegenomen in de behandeling van de begroting 2024. Inzet ten behoeve van Oekraïense vluchtelingen In februari is de oorlog in Oekraïne uitgebroken. Dit heeft onder meer geleid tot een vluchtelingenstroom naar Nederland. Zij hebben recht op zorg. Ook de zorg zoals geregeld in de Wet publieke gezondheid. GGD Twente organiseert deze zorg met name op het gebied van JGZ.

In de vergadering van het algemeen bestuur van 14 december 2022 is besloten dat de rijksbijdrage, die gemeenten conform de decembercirculaire gemeentefonds 2022 ontvangen voor de taken van de JGZ voor Oekraïense vluchtelingen, middels separate facturatie bij de gemeenten in rekening te brengen. Dit heeft eind 2022 ook plaatsgevonden. In hoofdstuk toelichting op de baten en lasten treft een korte financiële verantwoording aan. Vorming JGZ-vluchtelingenteam Om goed in te kunnen spelen op de grote, steeds wisselende, instroom van niet alleen Oekraïense ontheemden maar ook andere asielzoekers, wordt het huidige JGZ-team Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA) uitgebreid en verbreed naar het JGZ-vluchtelingenteam. Eind 2022 is met de vorming

◄Inhoudsopgave

14

Programmaverantwoording van dit team een begin gemaakt. De ervaring leert dat het gaat om een kwetsbare groep kinderen met een zorgachterstand in zowel lichamelijk als psychisch opzicht. Onder andere een achterstand in het Rijkvaccinatieprogramma. Het is een taak van de JGZ om deze kinderen zorg te bieden, op basis van de Wet Publieke Gezondheid en op basis van het PGA-contract met het COA. Naast extra capaciteit voor de uitvoering van JGZ op de crisisnoodopvanglocaties voor asielzoekers, zal ook de zorg voor de Oekraïense kinderen door dit team worden opgepakt. Het voordeel van een specialistisch team is dat zij gerichte kennis hebben over ziekte en trauma onder vluchtelingen, buitenlandse vaccinaties, cultuursensitief werken en het werken met tolken. Toename meldingen Meldpunt zorgwekkend gedrag en meldpunt woningvervuiling In 2022 is het aantal meldingen bij het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag sterk toegenomen. Dit legt druk op de capaciteit binnen het meldpunt. De werkzaamheden zijn niet uitstelbaar. Om meldingen op een goede manier af te kunnen handelen is uitbreiding nodig. Deze is eind 2022 aangevraagd bij het algemeen bestuur en zal gelijk met de begroting 2024 worden geagendeerd. Er is in 2022 eveneens een forse toename zichtbaar van het aantal meldingen bij het meldpunt woningvervuiling.

Gezonde leefomgeving In het afgelopen jaar is geïnvesteerd in een gezonde leefomgeving, onder meer door het geven van gezondheidsadviezen aan omgevingstafels en door mee te denken in omgevingsvisies. Dit was in de vorm van een pilot, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de omgevingswet. Deze is opnieuw uitgesteld. De GGD-adviezen zijn als aanvullend ervaren. Forensische geneeskunde De forensische dienstverlening staat onder druk. Het algemeen bestuur is via 3 informatiebrieven en via de Berap 2022 geïnformeerd over de problematiek in de forensische dienstverlening. Het tekort aan forensische artsen speelt landelijk. GGD Twente is hierop geen uitzondering. Met veel creativiteit en de goodwill van beschikbare professionals is de dienstverlening in de lucht gehouden. De problematiek speelt inmiddels bij veel GGD-en. De beoogde samenwerking, werken vanuit één centrum GGD voor de forensische dienstverlening in de regio oost Nederland, is versneld. Hiervoor zijn de afgelopen maanden voorstellen ontwikkeld die op dit moment worden geconcretiseerd. Onderdeel hiervan is taakdifferentiatie, waarbij specifieke taken door verpleegkundigen worden uitgevoerd. Digitale toegankelijkheid Digitale toegankelijkheid krijgt binnen onze organisatie steeds meer aandacht. En dat is terecht. Ieder mens heeft het recht om te leven als ieder ander en mee te doen in de maatschappij.

Het is dan ook belangrijk dat iedereen gebruik kan maken van digitale kanalen zoals websites. Naast dat het belangrijk is, is het ook verplicht voor alle overheidsinstanties. In 2022: • organiseerden we een online bewustwordingssessie voor medewerkers van heel SamenTwente. Een ervaringsdeskundige (blinde man) nam ons mee in hoe hij gebruikmaakt van websites. En hij vertelde over het belang van goed ingerichte websites. • Leverden we twee nieuwe websites op: www.samentwente.nl en www.veiligthuistwente.nl. Bij de bouw van deze websites hielden we zoveel mogelijk rekening met de eisen die gesteld worden aan digitale toegankelijkheid. www.samentwente.nl lieten we in 2022 toetsen door een extern bureau. De bevindingen die hieruit naar voren kwamen, lossen we samen met de webbouwer begin 2023 op. www.veiligthuistwente.nl wordt begin 2023 onderzocht op digitale toegankelijkheid. • Werkten we voor GGD Twente verder aan digitale toegankelijkheid. De website www.ggdtwente.nl voldoet al een paar jaar aan de toegankelijkheidseisen. Begin 2023 is deze website weer aan de beurt voor een toegankelijkheidstoets, om te beoordelen of de website nog steeds aan de toegankelijkheidseisen voldoet. Daarnaast zijn we ook voor onze datawebsite www.twentsegezondheidsverkenning.nl bezig met de digitale toegankelijkheid.

Eind 2021 is deze website getoetst en in de loop van 2022 is deze website hierop aangepast, zodat alle gezondheidsdata uit Twente voor iedereen toegankelijk is. Ook het invullen van vragenlijsten voor ons panel gaat door verschillende ontwikkelingen in 2022 op een digitaal toegankelijke manier. In 2023 werken we aan het verder digitaal toegankelijk maken van de aanmeldpagina van ons panel. Investeren in vakmanschap Het Landelijk professioneel kader biedt handvatten aan de JGZ-professionals om flexibel invulling te geven aan het Basispakket JGZ. De JGZ sluit daardoor beter aan op de behoeften en mogelijkheden van jeugdigen en hun ouders. Op deze manier wordt zorg op maat aangeboden. Dit heeft een investering in vakmanschap gevraagd, die ook een bijdrage levert aan de taakverschuiving en –differentiatie, die nodig

◄Inhoudsopgave

15

Programmaverantwoording is om als JGZ toekomstbestendig te zijn. Een volgende stap is de invoering van de GIZ (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoefte) methodiek. Dit is een theoretisch goed onderbouwde methodiek, die professionals helpt samen met ouders en jeugdigen te bepalen hoe het gaat en wat nodig is en zorgt voor uniformiteit, deskundigheid, kwaliteit en een effectievere manier van het verlenen van zorg aan jeugdigen. In 2022 is een implementatieplan ontwikkeld voor het invoeren van de GIZ-methodiek in 2023. Personeel Ook de publieke gezondheid wordt geconfronteerd met een personeelsvraagstuk. Bij verschillende disciplines speelt de krapte op de arbeidsmarkt ons parten. Het is moeilijk om aan voldoende artsen te komen. Met name forensisch artsen en jeugdartsen. Met taakverschuiving en taakdifferentiatie worden de effecten zoveel als mogelijk beperkt en anticiperen we op de toekomst, met behoud van kwaliteit. Dit vergt investeringen in de deskundigheid en kan leiden tot het oplopen van scholing- en trainingskosten. GGiD In 2022 is het moeilijke, maar helaas noodzakelijke, besluit genomen om de samenwerking met de leverancier van het zogeheten Digitaal Dossier Jeugd Gezondheid (GGiD) te beëindigen. Op 2 november 2022 heeft ons algemeen bestuur tegelijkertijd met de besturen van de twee andere GGD-en daarom besloten te stoppen met het ontwikkelen van het GGiD.

In de vergadering van 14 december is het dekkingsvoorstel door het algemeen bestuur vastgesteld om de financiële consequenties het hoofd te kunnen bieden. In 2023 wordt er geëvalueerd. Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten GGD Twente Bedragen x € 1.000 Baten Lasten Saldo excl. mutaties reserves Gemeentelijke bijdrage Mutaties reserves Resultaat na reguliere mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

◄Inhoudsopgave

Realisatie

Raming

Raming

begrotingsjaar

begrotingsjaar na wijziging 44.192 63.681 -19.489 19.489

begrotingsjaar voor wijziging 5.691 24.837 -19.146 19.146

0 0

0 0

40.289 62.283 -21.994 19.489 2.329 -176 -176

16

Programmaverantwoording 3.2 Organisatie voor de Zorg en de Jeugdhulp in Twente (OZJT) Inleiding OZJT is een uitvoerende organisatie voor 14 gemeenten. De Jeugdbeschermingstafel Twente heeft haar vaste plek binnen OZJT gekregen. De samenwerking en het komen tot besluiten vormt een uitdaging en kost de nodige tijd. Merkbaar is dat gemeenten financieel krap zitten, terwijl met name bij jeugdhulp de kosten stijgen. Dit geeft de nodige dilemma's en vragen die op zowel de ambtelijke als de bestuurlijke tafels ter sprake komen. Gezien het toegenomen en intensiever takenpakket en de beperkte bemensing bij OZJT, was uitbreiding van de vaste formatie nodig. Dit heeft veel van de mensen binnen OZJT gevergd. De inspanningen hebben geleid tot het vaststellen van het Meerjarenperspectief. Met deze uitbreiding kan OZJT samen met de gemeenten bijdragen aan een duurzaam en betaalbaar zorgstelsel voor onze inwoners. De realisatie van de werkzaamheden van OZJT en de uitbreiding van het team heeft onder druk gestaan door het uitvallen van de manager. Deze maanden zonder manager heeft veel van het team gevraagd. De stijgende kosten en hoge inflatie in 2022 hebben effect op zorgaanbieders. De zorgelijke financiële situatie bij sommige zorgaanbieders heeft regelmatig tot extra werk voor OZJT geleid.

De contractmanagers van OZJT hebben bijgedragen aan de zorgcontinuïteit voor de inwoners van de 14 Twentse gemeenten. De werkzaamheden op gebied van contractmanagement- en beheer zijn daardoor soms meer financieel ingestoken dan wenselijk. OZJT heeft een start gemaakt met het inkooptraject Jeugdhulp 2025. Samen met diverse ambtenaren uit de 14 gemeenten worden middels werkgroepen de diverse onderwerpen van de jeugdhulp behandeld om zo te komen tot kaders en afspraken. De Hervormingsagenda Jeugd die vanuit het Rijk is aangekondigd gaat impact hebben op de regionale inkoopstrategie. Maar door het uitblijven van besluiten op de hervormingsagenda is onduidelijk gebleven wat de impact hiervan zal zijn. Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota

Vastgesteld door

Datum vaststelling

Visienota Transformatie jeugdzorg Twente en

Colleges van B&W

2012/2013

Visie- en keuzenota Maatschappelijke ondersteuning in Twente

Colleges van B&W

2012/2013

Koersdocument Uitgangspunten zorglandschap 2030 Regiovisie Jeugdhulp Twente Meerjarenperspectief OZJT Strategisch inkoopdocument jeugdhulp

◄Inhoudsopgave

Bestuurscommissie OZJT en colleges van B&W Bestuurscommissie OZJT Gemeenteraden Algemeen bestuur SamenTwente Algemeen bestuur en colleges van B&W

2016 2020 Maart 2022 Juli 2022 Oktober 2022

17

Programmaverantwoording Realisatie ambities programma OZJT OZJT is zakelijk partner voor de 14 Twentse gemeenten, werkt data geïnformeerd en zoekt verbinding in het brede sociale domein. Status

1. OZJT gaat voor een duurzaam en betaalbaar zorgstelsel voor Twente door efficiënte en effectieve organisatie van: a. Inkoop; b. Contractmanagement; c. Toezicht kwaliteit; d. Twentse monitor sociaal domein; e. Ondersteunen van de ambtelijke en bestuurlijke samenwerking; f. Diverse inhoudelijke opdrachten; g. Jeugdbeschermingstafels. Wat hebben we bereikt? OZJT gaat voor een duurzaam en betaalbaar zorgstelsel voor Twente. Een stelsel waarbij de inwoners thuis zo zelfstandig mogelijk en zelfsturend kunnen leven en waarin zij dicht bij huis kunnen beschikken over goede, professionele zorg als ze dat nodig hebben. OZJT zorgt ervoor dat gemeenten dit kunnen realiseren voor hun inwoners. Dit doen we door de inkoop, contractmanagement, monitoring en expertise efficiënt te organiseren voor alle 14 gemeenten. Zo hebben de gemeenten lokaal de handen vrij om te doen wat nodig is voor en met hun inwoners. Uiteindelijk werken we er naartoe dat de gemeenten een omslag kunnen maken van minder zorgconsumptie naar meer zorgpreventie. Wat hebben we hiervoor gedaan? a. Inkoop De Regiovisie Jeugdhulp Twente is in maart 2022 vastgesteld door de 14 Twentse gemeenteraden. In de Regiovisie staat hoe aanbieders, professionals en gemeenten in de aankomende jaren vanuit samenwerking de sociale basis naar een hoger plan gaan tillen en hoe zij de jeugdhulp willen organiseren.

Door aan de voorkant betere kennis en kunde over diagnose, triage en verklarende analyse te realiseren versterken we de positie van de jeugdige en gezin. Door het maken van zakelijke afspraken lossen we gezamenlijk de regionale knelpunten op. Dit draagt bij aan een duurzaam, kwalitatief en betaalbaar zorgstelsel. Op deze wijze kunnen we altijd op korte termijn de hulp bieden die nodig is, zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig. Daarbij is ook duidelijk wat de basistaken van OZJT zijn. De tijd was rijp om in een meerjarenperspectief OZJT de problemen van bemensing en heldere afbakening en processen aan te pakken. Het meerjarenperspectief OZJT is in de vergadering van het algemeen bestuur van 13 juli 2022 vastgesteld. Dit draagt bij aan het oplossen organisatorische knelpunten, maar is eind 2022 nog niet gerealiseerd. Het proces van uitbreiding van de formatie loopt. Inmiddels zijn twee medewerkers aangenomen. Verdere werving loopt en is een uitdaging gezien de arbeidsmarkt. Vanuit de Regiovisie zijn regionaal twee lijnen uitgezet: 1. De regionale strategie voor de inkoop van jeugdhulp 2. De Meerjarige Samenwerkingsagenda, waar het jeugd(hulp)netwerk in Twente samen (door)ontwikkelt op de belangrijke inhoudelijke thema’s om te komen tot verbetering in de jeugdhulp en daarmee de transformatie vorm te geven.

Het Strategisch inkoopdocument jeugdhulp is vastgesteld en er is een start gemaakt met de inkoopdocumenten per segment. De inkoop maatregelhulp (Jeugdbescherming/Jeugdreclassering en Jeugdzorg+) voor de jaren vanaf 2023 en verder en de raamovereenkomsten Twents Model Jeugd en Wmo tot en met 31 december 2024 zijn uitgevoerd binnen de gestelde termijn.

◄Inhoudsopgave

18

○ ● ○

Programmaverantwoording b. Contractmanagement Uit de gevoerde accountgesprekken met zorgaanbieders blijkt een zorgelijke trend die een risico kan vormen voor de beschikbaarheid en continuïteit van cruciale zorg voor de meest kwetsbare cliënten in Twente. Het gaat hierbij om de toenemende zwaarte van problematiek, krappe arbeidsmarkt en stijgende kosten. In 2019 zijn met gemeenten de jaarlijks geïndexeerde vergoeding afgesproken. Zorgaanbieders en Gecertificeerde instellingen geven aan dat de hoge kosten die gepaard gaan met ontwikkelingen niet meer in verhouding staan. Hierover worden ambtelijke en bestuurlijk gesprekken gevoerd en worden de nodige stappen gezet. De krappe financiële situatie van de gemeenten maakt dat dit vraagstuk een intensief traject is geworden. c. Toezicht kwaliteit In 2022 heeft de beoordeling van tussentijdse inschrijvingen veel tijd in beslag genomen. Geconcludeerd kan worden door aan de voorkant strenger te controleren er minder aanbieders door de inschrijving komen en/of zich tijdens de procedure terugtrekken. Opvallend is dat het merendeel van de nieuwe inschrijvers eenmanszaken en/of ZZP-ers betreffen. Er is een toename in de meldingen van onderaannemers en mutaties op het contract geconstateerd. Bij Jeugd vinden de meeste mutaties plaats ten opzichte van Wmo.

Uit de meldingen en mutaties blijkt regelmatig dat inschrijvers uitbreiding vragen op onderdelen waar zij onvoldoende geschoold personeel voor hebben. Omdat er op voorhand diploma’s uitgevraagd worden, komt eerder naar boven wanneer een aanbieder niet over het deskundigheidsniveau beschikt dat nodig is voor de gewenste uitbreiding. De beoordeling vraag wel veel extra tijd. d. Twentse monitor Sociaal Domein Er is naast de reguliere monitor een start geweest met het maken van een dashboard voor contractmanagement. Het project is stil komen te liggen vanwege capaciteitsproblemen bij Kennispunt Twente. Daarnaast is de vacature dataspecialist specifiek voor OZJT nog niet vervuld. e. Ambtelijke en bestuurlijke ondersteuning OZJT heeft de ambtelijke en bestuurlijke overleggen voorbereid, gefaciliteerd en geadviseerd. Het betreft 6 ambtelijke overleggen en 4 bestuurlijke overleggen die minstens 10 keer per jaar plaatsvinden, los van de verschillende werkgroepen. f. Diverse inhoudelijke opdrachten Vanuit de vastgoedtransitie Jeugdzorgplus (vastgesteld in november 2020) hebben de Overijsselse gemeentes en de Twentse jeugdhulpregio een ambitie neergelegd om de Jeugdzorg Plus in zijn huidige vorm overbodig te maken in de periode 2021 -2031. Op basis hiervan is er een Twents plan van aanpak opgesteld.

Een van de belangrijkste opdrachten om dit te kunnen bereiken is het verminderen van de instroom van jeugdigen in de Jeugdzorg Plus. Minder instroom betekent immers een natuurlijke afbouw. Het doel dat hierbij gesteld is, is om de instroom te verminderen met 5 % per jaar vanaf 1 januari 2022. In januari 2022 is dit plan van aanpak opgeleverd. Op basis hiervan is er een projectleider aangesteld per november 2022. Op dit moment vinden er verkennende gesprekken plaats met alle betrokken partijen en wordt er een projectgroep geformeerd. g. Jeugdbeschermingstafels In de zomer 2022 is de pilotfase van de jeugdbeschermingstafel overgegaan in een basistaak voor OZJT. Daardoor zijn de medewerkers voor de jeugdbeschermingstafel in dienst van OZJT gekomen. De eerste stappen in verbetering van de bedrijfsvoering zijn gezet om zo te professionaliseren. De Jeugdbeschermingstafel Twente houdt van alle georganiseerde tafels bepaalde kwantitatieve gegevens bij. Dit om inzicht te krijgen in mogelijke ontwikkelingen of knelpunten. De gegevens worden ook gedeeld en besproken met de betrokken gemeenten en ketenpartners. In 2022 hebben er in totaal 492 jeugdbeschermingstafels plaatsgevonden (166 in subregio Almelo, 167 in subregio Enschede, 110 in subregio Hengelo en 49 in subregio Noordoost Twente). Hiervan waren er 248 tafels, waarbij er een verzoek tot raadsonderzoek besproken werd (tafel 1).

96 tafels na afronding raadsonderzoek (tafel 2) en 148 tafels voor de toetsing van het einde van de ondertoezichtstelling (tafel 3). Per 1 september 2022 is gestart met het bijhouden van het aantal kinderen dat aan de jeugdbeschermingstafel besproken wordt (en niet alleen het aantal tafels). Dit, omdat ketenpartners ook gegevens per kind en niet per gezin bijhouden.

◄Inhoudsopgave

19

Programmaverantwoording Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten OZJT Bedragen x € 1.000 Baten Lasten Saldo excl. mutaties reserves Gemeentelijke bijdrage Mutaties reserves Resultaat na reguliere mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

◄Inhoudsopgave

Realisatie begrotingsjaar 2.683 3.386 -702 1.280 -542 36 36

Raming begrotingsjaar na wijziging 3.195 4.475 -1.280 1.280 0 0 0

Raming begrotingsjaar voor wijziging 630 1.910 -1.280 1.280 0 0 0

20

Programmaverantwoording 3.3 Veilig Thuis Twente Inleiding In 2022 heeft Veilig Thuis Twente (VTT) op veel plekken in Twente geweld in afhankelijkheidsrelaties doen stoppen. Dit hebben de medewerkers met veel deskundigheid en betrokkenheid gedaan, allemaal vanuit hun eigen rol hebben zij bijgedragen aan een Veilig Thuis in Twente. 2022 is ook een moeilijk jaar geweest voor de organisatie. Waar Veilig Thuis in 2021 wachtlijstvrij heeft kunnen werken is dat in 2022 niet gelukt. Oorzaken hiervan liggen in een toename van meldingen, een hoog ziekteverzuim en personele wisselingen. Kaderstellende beleidsnota’s

Beleidsnota “Samenwerkingsafspraken gemeenten regio Twente-Veilig Thuis Twente” 2020

Vastgesteld door AO VTT

Datum vaststelling 21-11-2019

Realisatie ambities 1. Veilig Thuis Twente voert de haar toegewezen wettelijke- en maatwerk taken uit, met als maatschappelijke opdracht: "het stoppen van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties en /of het verminderen van de schadelijke gevolgen hiervan en de veiligheid (duurzaam) te borgen". Hierbij stellen we ons ten doel deze maatschappelijke opdracht kwantitatief en kwalitatief goed uit te voeren: “Kwaliteit op tijd”: Wachtlijstvrij te werken en voldoende flexibiliteit (buffer) op te bouwen die het mogelijk maakt om bij fluctuaties van het aantal meldingen en adviesvragen, of bij onverwachte uitval van medewerkers toch zonder wachtlijst te kunnen werken en de wettelijke doorlooptijden te behalen. Binnen de landelijk vastgestelde doorlooptijden te werken.

Status

○ ● ○

Dit betreft de volgende taken: - De wettelijke taken van veilig Thuis; - De (regionale) maatwerktaken zoals afgesproken met de 14 Twentse gemeenten in het document |samenwerkingsafspraken”; - De taken die voortvloeien uit de vastgestelde PDC’s en de aangepaste werkprocessen, in goede samenwerking met de14 gemeenten uitvoeren; - De eisen die door het Rijk en de Inspectie gesteld zijn/worden: o.a. medewerkers voldoen aan de eisen van de SKJ registratie, 24 uurs inzet vertrouwensarts, ISO certificering. Wat hebben we bereikt? - VTT is 24 uur per dag, het hele jaar door, bereikbaar geweest. Onze vertrouwensartsen hebben een groter deel van de 24 uurs bereikbaarheid in de regio op zich genomen, dan vooraf afgesproken, dit in verband met andere regio's waarin geen/beperkt vertrouwensartsen werkzaam zijn bij Veilig Thuis. Daarnaast heeft het Crisisinterventieteam volgens samenwerkingsafspraken met de 14 gemeenten ook hun bereikbaarheid waargenomen buiten kantoortijden en in het weekend en bij feestdagen. Het Crisisteam van VTT heeft 24/7, in goede bezetting, bereikbaarheid gedraaid waardoor er tijdig, acuut noodzakelijke interventies uitgevoerd zijn en waardoor er ook kwalitatief goed en veilig gewerkt is. - Ondanks personele uitdagingen is het gelukt om bij de stijgende hoeveelheid meldingen snel en adequaat te reageren op acute situaties.