02 TAM-omgevingsplan Herikerweg ong. Markelo Motivering.pdf

Datum: Fase: Planid:

ontwerp NL.IMRO.1735.BGxHerikerwegong-OP10

BESTEMMINGSPLAN

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Inhoudsopgave

Toelichting

2

5

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Inleiding Aanleiding Ligging van het plangebied De bij het plan behorende stukken Huidig planologisch regime Leeswijzer

6 6 6 7 7 9

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Huidige situatie Historie Beschrijving plangebied en omgeving

10 10 10

Hoofdstuk 3 3.1 3.2

Planbeschrijving Gewenste situatie Verkeer en parkeren

12 12 14

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4

Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

16 16 18 25 25

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

Omgevingsveiligheid Algemeen Situatie plangebied Conclusie

34 34 34 35

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10

Bescherming gezondheid en het milieu Geluid door activiteiten Bodemkwaliteit Luchtkwaliteit Milieuzonering Geur Trillingshinder Gezondheid Ecologie Archeologie & Cultuurhistorie Besluit milieueffectrapportage

36 36 38 39 40 42 43 43 44 47 48

Hoofdstuk 7 7.1 7.2

Wateraspecten Vigerend beleid Waterparagraaf

50 50 51

Hoofdstuk 8 8.1 8.2 8.3

Juridische planopzet Inleiding Opbouw van de regels Verantwoording van de regels

54 54 54 55

Hoofdstuk 9

Economische uitvoerbaarheid

57

Hoofdstuk 10 10.1

Maatschappelijke uitvoerbaarheid Afstemming overlegpartners

58 58

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

10.2 10.3

ontwerp

Inspraak Zienswijzen

58 58

3

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

4

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Toelichting

ontwerp

5

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding Voorliggend TAM-omgevingsplan heeft betrekking op het perceel aan de Herikerweg ongenummerd te Markelo, nabij nummer 31. Voor deze locatie is in 2022/2023 een bestemmingsplanprocedure doorlopen voor het wegbestemmen van het daar voorheen bestemde maatschappelijke gronden (en voorheen asielszoekerscentrum) naar een woonfunctie en agrarische gronden. In voorgaand bestemmingsplan is gekozen het plan in twee op te delen. Zodoende kon men de plannen voor voorgaand plan verder uitwerken en in overleg met gemeente en provincie kijken naar een passende invulling van het gebied. Reeds is in de overleggen is een passende invulling naar voren gekomen die aansluit bij de bouw van, in totaal 10, woningen voor de lokale behoefte. Ter compensatie worden verschillende landschapselementen aangelegd en is er in het buitengebied van de gemeente Hof van Twente op één erf tussen de 3.000 m² aan landschapontsierende bebouwing gesloopt. Op deze manier wordt er een bijdrage geleverd aan de Kwaliteitsimpuls Groene omgeving (KGO). Het voornemen is strijdig met het geldende omgevingsplan. Om het voornemen te realiseren, is een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk. Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet in de gewenste juridisch-planologische kader en toont aan de het voornemen in overeenstemming is met 'een evenwichtige toedeling van functies aan locaties'.

1.2

Ligging van het plangebied Het plangebied ligt in aan de Herikerweg ong. te Markelo en staat kadastraal bekend als gemeente Hof van Twente, sectie C, perceelnummers 1675,1676, 1677 en 1678. Het plangebied ligt in het buurtschap 'Herike Elsen'. Hier zijn enkele woningen, bedrijfsmatige en maatschappelijke voorzieningen geclusterd rondom de rotonde van de Herikerweg en Rijssenseweg. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Markelo (rode ster) en de directe omgeving (rode omlijning) indicatief weergegeven.

6

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied in Markelo en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: plattekaart.nl)

1.3

De bij het plan behorende stukken Het "TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo" bestaat uit de volgende stukken: verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1735.BGxHerikerwegong-OP10) en een renvooi; regels (met bijbehorende bijlagen) Op de verbeelding zijn de functies van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het TAM-omgevingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het TAM-omgevingsplan.

1.4

Huidig planologisch regime

1.4.1

Algemeen Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het omgevingsplan van de gemeente Hof van Twente. Ter plaatse van het plangebied is sprake van het omgevingsplan van rechtswege zoals deze in werking is getreden op 1 januari 2024. Het omgevingsplan van rechtswege bestaat ter plaatse uit de volgende documenten: "Buitengebied Hof van Twente", vastgesteld 19 december 2015; "Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2018", vastgesteld op 10 juli 2018; "Buitengebied Hof van Twente, herziening Herikerweg 31 Markelo (zonnepark)", vastgesteld op 18 september 2019; "Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2019", vastgesteld op 15 oktober 2019; "Buitengebied Hof van Twente, herziening Herikerweg 31 Markelo", vastgesteld op 28 maart 2023; "Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2020", (opnieuw) vastgesteld op 26 maart 2024; "Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2021", (opnieuw) vastgesteld op 26 maart 2024; "Buitengebied Hof van Twente, Veegplan 2023", vastgesteld op 4 juni 2024. Voor de duiding van het planologische regime is met name het bestemmingsplan “Buitengebied Hof van Twente, herziening Herikerweg 31 Markelo” van belang. Op basis van het bestemmingsplan is het plangebied voorzien van de enkelbestemming 'Agrarisch met waarden' en een dubbelbestemming 'Waarde - Archeologische verwachting 1'. Tot slot is er een gebiedsaanduiding 'vrijwaringszone - radar' aanwezig.

In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van de geldende planologische situatie weergegeven. Hierop is het plangebied indicatief aangegeven met de rode omlijning. Hierna wordt nader op de geldende bestemmingen ingegaan. Hierbij wordt opgemerkt dat de driehoekige agrarische bestemming die buiten het plangebied valt niet in eigendom is van de initiatiefnemers en dus buiten de scope van dit plan valt. Tevens wordt over de bestaande woonbestemming heengegaan. De voorgaande eigendomssituatie en kadastrale situatie wordt nader uitgewerkt in een overeenkomst.

ontwerp

7

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Buitengebied Hof van Twente, herziening Herikerweg 31 Markelo" (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) 1.4.2

Beschrijving bestemmingen Enkelbestemming 'Agrarisch met waarden' De voor 'Agrarisch met waarden' aangewezen gronden zijn bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf, hobbymatig agrarisch gebruik, extensieve dagrecreatie met bijhorende wegen en paden, water en voorzieningen voor de waterhuishouding, tijdelijke opslag organisch materiaal en ontsluitingsvoorzieningen voor naastgelegen bestemmingen. Ter plaatse mogen er geen gebouwen worden gebouwd. Dubbelbestemming 'Waarde - Archeologische verwachting 1' De voor 'Waarde - Archeologische verwachting 1' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van archeologische waarden. Gebiedsaanduiding 'vrijwaringszone - radar' De gronden ter plaatse van de aanduiding 'Vrijwaringszone - radar' zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor een radarverstoringsgebied.

8

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

1.4.3

Strijdigheid De voorgenomen ontwikkeling is niet in overeenstemming met het geldend omgevingsplan, aangezien ter plaatse de bouw- en gebruiksregels voor het regulier wonen op de gronden en de realisatie van de woningen ontbreekt. Daarbij moet de planologische situatie ter plaatse gewijzigd worden om de milieutechnische aspecten en evenwichtige toedeling van functies aan locaties aan te tonen. Hierbij moet tevens de landschappelijke inpassing juridisch geborgd worden. Voorliggend plan voorziet in het gewenste juridische planologisch kader om de voorgenomen herontwikkeling te kunnen realiseren. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt bij het werken volgens de Omgevingswet. Er zijn tijdelijke alternatieve maatregelen (TAMs) voor organisaties die bij de voorbereiding en inwerkingtreding van de wet nog geen gebruik kunnen maken van lokale of landelijke onderdelen van het DSO. Een van de tijdelijke alternatieve maatregelen is de TAM-IMRO ofwel het TAM-omgevingsplan. Kort gezegd houdt TAM-IMRO in dat de huidige techniek voor planvorming tijdelijk kan worden gebruikt onder de Omgevingswet. Deze techniek betreft de bestaande uitwisselingsstandaard IMRO (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) en de bestaande voorziening Ruimtelijke Plannen. IMRO is een bekende en functionerende techniek. Juridisch maakt het TAM-omgevingsplan deel uit van het omgevingsplan van de gemeente.

1.5

Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 allereerst ingegaan op de huidige situatie. Hoofdstuk 3 gaat achtereenvolgens in op de gewenste situatie van het plangebied de bescherming van de landschappelijke en stedenbouwkundige waarden in en rondom het plangebied. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het relevante beleid beschreven. Hoofdstuk 5 gaat in op de omgevingsveiligheid, waarna in hoofdstuk 6 de bescherming van de gezondheid, het milieu en de natuur. Hoofdstuk 7 gaat in op het wateraspect. Hoofdstuk 8 gaat in op de juridische planopzet en regels. Hoofdstuk 9 en 10 behandelen ten slotte de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het voornemen.

ontwerp

9

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Hoofdstuk 2 2.1

Huidige situatie

Historie Op de gronden van het (voormalige) perceel Herikerweg 31 te Markelo stond in het verleden een oude boerderij welke rond 1600 is gebouwd. Door de eeuwen heen is de boerderij meerder malen van eigenaar gewisseld. Halverwege de 20ste eeuw werd de boerderij door de gemeente Rijssen, die eigenaar was van de boerderij, via een openbare verkoop verkocht aan aannemersbedrijf Nijhuis te Rijssen. Dit bedrijf stichtte hier een camping. In 1990 werd de camping verkocht, waarna er een AZC werd gevestigd. In 2012 werd het asielzoekerscentrum gesloten en zijn de bijbehorende opstallen verwijderd. De oorspronkelijk bij de boerderij behorende gebouwen zijn nog aanwezig op het naastgelegen perceel. In de bestemmingsplan wijziging in 2022/2023 is de bestemming gewijzigd en zijn de gebouwen verbouwd naar reguliere woningen. Hierbij is tevens een nieuwe woning mogelijk gemaakt. Voorgaande is gebeurd op basis van het Rood voor Rood-beleid. In dit plan is al gemeld dat de gronden ten oosten van de woonerven worden ingericht als cultuurgrond en een agrarische bestemming krijgen, welke in de toekomst mogelijk de nieuwbouw van starterswoningen plaats kan vinden.

2.2

Beschrijving plangebied en omgeving De omgeving van het plangebied bestaat hoofdzakelijk uit agrarische gronden, maatschappelijke functies, verspreid liggende woonerven en bospercelen. Het plangebied wordt aan de noordoostzijde begrensd door de Herikerweg. Aan de oost- en westzijde liggen woonpercelen. Ten zuiden van het erf liggen agrarische cultuurgronden met daarachter een zonneweide. Het perceel is voorzien van een kleine in- en uitrit aan de noord en oostzijde waarbij er geparkeerd wordt aan de noordzijde. De rest van het plangebied is groen ingericht als weiland en erfbeplanting. In afbeelding 2.2 is een luchtfoto van het plangebied weergegeven, waarin het plangebied indicatief is aangegeven met de rode omlijning.

10

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Afbeelding 2.2: Luchtfoto van het plangebied (Bron: PDOK)

ontwerp

11

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Hoofdstuk 3

Planbeschrijving

In hoofdstuk 2 is ingegaan op de huidige situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 gaat in op de voorgenomen ontwikkeling.

3.1

Gewenste situatie

3.1.1

Algemeen Met het voornemen worden in totaal vier twee-onder-een-kap woningen en zes rijwoningen gerealiseerd. De woningen worden gerealiseerd in drie schuurvolumes. Het is van belang dat de ruimtelijke kwaliteit van het huidige perceel en omliggende gronden behouden blijft en waar kan versterkt wordt. Met voorliggend landschappelijk ontwerpplan is aandacht geschonken aan de bestaande landschapsstructuren en karakteristieke erfindelingen. Tevens komt er ten behoeve van de hemelwaterberging een zaksloot ten noorden en een wadi ten oosten en westen van het plangebied. Het volledige landschappelijk inrichtingsplan is weergegeven in afbeelding 3.1 en opgenomen als Bijlage 1. Stedenbouwkundige uitgangspunten Het voorgenomen nieuwe erf kan als passend worden ervaren en sluit aan op het naastgelegen 'nieuwe' woonerf ten westen van het plangebied. Daarnaast sluit het aan op de Herikerweg met als gezamenlijke toegang de half verharde weg. Het erf steekt af tegen een reeds bestaande bomenrij c.q. houtsingel met waardevolle eiken. De woningen moeten zich gedragen, qua uitstraling en positionering, als schuren. Zodoende vormt het erf een ensemble. Middels voldoende groen en landschappelijke inpassingen zal het plangebied verder ingericht worden zodat het ook passend is in het landelijk gebied.

Qua architectonische uitstraling moet gedacht worden aan gedekte kleuren, pannen of rieten daken, een lage goot, en zadelkappen. Aan de noordzijde worden de twee twee-onder-een-kap woningen gerealiseerd. Deze staan in één lijn. De kavels hebben een grootte van circa 370 m² een eigen inrit en carport. De schuurwoningen variëren in grootte van circa 155 m² tot 190 m². De woningen hebben een goothoogte van maximaal 4 meter en een bouwhoogte van 10 meter. De schuurwoningen zullen een inpandige berging krijgen. Tot slot zijn er twee locaties met in totaal 17 parkeerplaatsen die worden gerealiseerd.

12

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Afbeelding 2.2: Luchtfoto van het plangebied (Bron: PDOK) Landschappelijke kenmerken Het projectgebied ligt in een essenlandschap. Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend systeem van essen, flanken, lager gelegen maten- en fliergronden, heidevelden en kenmerkende bebouwing rond de es. Het landschap is geordend vanuit de erven en de essen, de eeuwenoude akkercomplexen die op de hogere dekzandkoppen en flanken van stuwwallen werden aangelegd. Eeuwenlange bemesting met heideplaggen en stal mest heeft geleidt tot een karakteristiek reliëf met soms hoge stijlranden. Onder en in de es heeft zich op deze wijze een waardevol archeologisch archief opgebouwd. De dorpen en erven lagen op de flanken van de es, op overgang naar het lager gelegen maten- en flierenlanden. Zo lagen ze droog en werden tegelijkertijd de werklijnen zo kort mogelijk gehouden. De zandpaden volgen steeds de lange 'luie' lijnen van het landschap. Zo ontstond vanuit de dorpen een organische spinragstructuur naar de omliggende gronden. Kenmerkend voor dit gebiedstype is willekeurige plaatsing van de gebouwen op het erf. De situering en oriëntatie van de hoofdgebouwen op het erf varieert sterk. De oorspronkelijke schuur staat soms parallel aan het hoofdgebouw, soms haaks erop, soms iets naar achteren. Beplantingsplan Het beplantingsplan zal er als volgt uitzien.

Deze wordt tevens middels een voorwaardelijke verplichting geborgd in de planregels. 1. Gemengde struweelhaag a. Lengte van de haag: 100 m1 b. Plantwijze: dubbele plantrij, 4 stuks/m1, totaal 847 stuks c. Leveringskwaliteit plantmateriaal: bosplantsoen 80-120 cm (2+1) d. Sortiment haag: e. 25% Crataegus laevigata Meidoorn 211 st

ontwerp

13

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

f. 25% Rose rubiginosa Hondsroos 212 st g. 25% Ilex aquifolium Hulst 212 st h. 25% Prunus spinosa Sleedoorn 212 st 2. Solitaire zomereik Quercus Robur a. Aanplantmaat 18/20 (stamomtrek), solitair b. Aantal: drie stuks. 3. Solitaire winterlinde a. Tilia cordata b. Aanplantmaat 18/20 (stamomtrek), solitair c. Aantal: vier stuks.

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die daardoor ontstaat. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie 'Parkeerkencijfers 2024 - Basis voor parkeernormering' van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren, waaronder kencijfers voor de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie. Deze kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens. Bij de berekening van de parkeernormen zal er een gemiddelde worden genomen. De gemeente Hof van Twente heeft in 2016 een 'Gemeentelijk Mobiliteitsplan' vastgesteld. De gemeente Hof van Twente heeft de parkeernormen gebaseerd op de hiervoor genoemde CROW publicatie. De volgende uitgangspunten worden gehanteerd: Hoofdfunctie: Wonen; Functie: Koop, huis, twee onder een kap; Functie: Koop, huis, tussen/hoek; Stedelijkheidsgraad: Weinig stedelijk / Gemeente Hof van Twente (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: Rest bebouwde kom (lintbebouwing);

3.2.2

Parkeren In onderstaande tabel wordt de totale parkeerbehoefte op basis van de uitgangspunten uit paragraaf 3.2.1 berekend.

Functie/activiteit

Aantal woningen

Totaal

Koop, huis, twee onder een kap 1,9

4

7,6

Koop, huis, tussen/hoek

1,8

6

10,8

Bezoekers

0,2

10

2

Totaal

Parkeernorm per woning

20,4 In voorliggend geval moet op het plangebied worden voldaan aan een parkeerbehoefte van afgerond 21 parkeerplaatsen. Met het voornemen worden 17 openbare parkeerplaatsen gerealiseerd. Daarnaast hebben de twee onder een kap woningen een

14

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

eigen in- en uitrit met carport. In de CROW uitgave is tevens berekend met welk kengetal je deze parkeervoorzieningen bij woningen moet inschalen. In voorliggend geval zijn alle vier de woningen in bezit van een 'garage met enkele oprit' waarbij een berekeningsaantal van 1 parkeerplaats voor geldt. Zodoende komt het aantal parkeerplaatsen in totaal op de benodigde 21 parkeerplaatsen. 3.2.3

Verkeer In onderstaande tabel wordt de totale parkeerbehoefte op basis van de uitgangspunten uit paragraaf 3.2.1 berekend.

Functie/activiteit

Verkeersgeneratie per Aantal woningen woning

Totaal

Koop, huis, twee onder een kap 7,8

4

31,2

Koop, huis, tussen/hoek

6

44,4

Totaal

7,4

75,6 De verkeersgeneratie zal toenemen met afgerond gemiddeld 76 verkeersbewegingen per weekdag. De omliggende infrastructuur is in voldoende mate ingericht om de licht toenemende aantal verkeersbewegingen eenvoudig en veilig af te wikkelen. Voor de ontsluiting van de percelen wordt gebruik gemaakt van de bestaande in- en uitrit op de Herikerweg. Deze in- en uitrit is verkeersveilig en overzichtelijk. 3.2.4

Conclusie Met voorliggend omgevingsplan wordt in voldoende mate rekening gehouden met het aspect verkeer en parkeren.

ontwerp

15

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Hoofdstuk 4

Beleidskader

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in dit TAM-omgevingsplan afgewogen en doorvertaald op de verbeelding en in de regels.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1

Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.

4.1.1.2

Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als

16

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3

Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

4.1.1.4

Toetsing aan de NOVI In voorliggend geval betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit TAM-omgevingsplan opgenomen ontwikkeling.

4.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

4.1.2.1

Algemeen De Ladder is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen wordt beoordeeld of er echt behoefte aan is en of de ontwikkeling binnen het stedelijk gebied kan. De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de Ladder is vereist. De Ladder wordt toegepast bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij de toetsing aan de ladder worden beide onderdelen van de Ladder meegenomen: de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling; bij een ontwikkeling buiten stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen het bestaande stedelijk gebied in de behoefte te voorzien zijn verkend. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'stedelijk gebied' en een 'stedelijke ontwikkeling'.

Stedelijk gebied: Op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit toegelaten stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel en horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur, met uitzondering van stedelijk groen aan de rand van die bebouwing en lintbebouwing langs wegen, waterwegen of waterkeringen; Een stedelijke ontwikkeling is de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein,

ontwerp

17

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is. Artikel 5.129g Bkl legt geen grens vast wat voldoende substantieel is. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn wel lijnen uitgezet. Er is een overzichtsuitspraak (ECLI:NL:RVS:2017:1724) over de Ladder. De Afdeling geeft hierin geen harde ondergrenzen, maar stelt wel 'in beginsel' grenzen. Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2.2

Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Voor betreft de woningen wordt gesteld dat wanneer een plan niet voorziet in meer dan 11 woningen dat dit niet kan worden gezien als een stedelijke ontwikkeling. Een uitgangspunt hiervoor is de rechtsuitspraak 'ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921'. Met het voornemen worden in totaal 10 woningen gerealiseerd binnen bestaand stedelijk gebied. Hiermee wordt de grens van 11 woningen niet overschreden. Gelet op vorenstaande is er geen sprake van een stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het plan voldoet daarmee aan de instructieregels uit artikel 5.129g van het Bkl.

4.1.2.3

Conclusie Geconcludeerd wordt dat voorliggende ontwikkeling voldoet aan de ladder voor duurzame verstedelijking.

4.1.3

Conclusie toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.

4.2

Provinciaal beleid Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening. Onderstaand wordt het provinciale beleid nader uitgewerkt.

4.2.1

Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de

18

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. 4.2.2

Omgevingsverordening Overijssel De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Er wordt nadrukkelijk gestuurd op ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. Uitgangspunt is dat verstedelijking en economische activiteiten gebundeld worden ten behoeve van een optimale benutting van bestaand bebouwd gebied.

4.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel 2017 geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. Of - generieke beleidskeuzes; 2. Waar - ontwikkelingsperspectieven; 3. Hoe - gebiedskenmerken.

4.2.3.1

Of - Generieke beleidskeuzes Maatschappelijke opgaven zijn leidend in het handelen. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouwen kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening.

4.2.3.2

Waar - Ontwikkelingsperspectieven Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. De Omgevingsvisie onderscheid zes ontwikkelingsperspectieven. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaal-economische redenen in haar Omgevingsvisie en bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het

ontwerp

19

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging ten aanzien van functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen. 4.2.3.3

Hoe - Gebiedskenmerken Ten slotte is de vraag hoe het initiatief ingepast kan worden in het landschap. De gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij deze vraag. Onder gebiedskenmerken worden de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype verstaan. Voor alle gebiedstypen in Overijssel beschrijft de Catalogus Gebiedskenmerken welke kwaliteiten en kenmerken van provinciaal belang zijn en behouden, versterkt of ontwikkeld moeten worden. De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Voor de normerende uitspraken geldt dat deze opgevolgd dienen te worden; ze zijn in de omgevingsverordening geregeld. De richtinggevende uitspraken zijn randvoorwaarden waarmee in principe rekening gehouden moet worden. Hier kan gemotiveerd van worden afgeweken, mits aannemelijk is gemaakt dat met het alternatief de kwaliteitsambities even goed of zelfs beter gerealiseerd kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. Initiatiefnemers kunnen zich hierdoor laten inspireren, maar dit hoeft niet.

Afbeelding 4.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) 4.2.4

Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.

20

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

4.2.4.1

Of - Generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase 'generieke beleidskeuzes' zijn met name artikel 4.4, artikel 4.9 en artikel 4.14 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Op deze artikelen wordt hierna ingegaan. Artikel 4.4: Principe van concentratie 1. In omgevingsplannen worden alleen de ontwikkeling van woningbouw, bedrijventerrein, stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen mogelijk gemaakt als die voorzien in een lokale behoefte of in de behoefte van bijzondere doelgroepen. Artikel 4.9: Ruimtelijke kwaliteit 1. In de toelichting bij plannen wordt onderbouwd dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken, past binnen het ontwikkelingsperspectief, inzichtelijk wordt gemaakt op welke wijze toepassing wordt gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering). Artikel 4.11: Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Omgevingsplannen laten alleen nieuwvestiging en grootschalige uitbreiding van bestaande functies toe in de Groene Omgeving als: a. daarvoor sociaaleconomische of maatschappelijke redenen voor zijn; b. het verlies aan ecologische of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen in versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving; en c.

in het geval de nieuwvestiging of een grootschalige uitbreiding plaatsvindt op gronden binnen het ontwikkelingsperspectief Ondernemen met Natuur en Water de compensatie bedoeld in onderdeel b gericht is op de versterking van de kwaliteit van natuur, water en landschap. Artikel 4.14: Woonafspraken (woningbouw) 1. Omgevingsplannen staan alleen toe dat nieuwe woningen worden gerealiseerd als de bouw van deze woningen past binnen de geldende woonafspraken, zoals deze zijn gemaakt door de regio en vastgelegd in bestuurlijke afspraken tussen provincie en gemeenten. 2. Nieuwe woningen zijn nog te realiseren woningen waarvoor nog geen omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit is afgegeven. Toetsing van het initiatief aan artikelen 4.4, 4.9, 4.11 en 4.14 van de Omgevingsverordening Overijssel Het plangebied ligt in de gemeente Hof van Twente, in het buurtschap 'Herike Elsen' nabij Markelo. Ter plaatse lag in het verleden al een maatschappelijke functie. Er is daarom sprake van nieuwbouw, maar wel op een voormalig bestaande bouwperceel. Belangrijk uitgangspunt voor besloten ontwikkeling is de landschappelijke inpassing en verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Om daarin te voorzien worden zowel investeringen gedaan op het erf als in de omgeving. Hiermee wordt voldaan aan artikel 4.4. De investeringen op het erf hebben tot doel de situatie op het erf en de uitstraling te verbeteren.

Deze investeringen voorzien op het erf in onderhoud van de streekeigen erfstructuur en -inrichting. Door het toevoegen van woningen in karakteristieke vorm en architectonische uitstraling en de landschappelijke inpassing wordt voldaan aan het beleid van de Provincie Overijssel met betrekking tot de impuls in de groene omgeving.

ontwerp

21

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Voor een nadere uitwerking wordt verwezen naar paragraaf 3.1, waar uitgebreid op dit aspect is ingegaan. In het vervolg van dit hoofdstuk wordt beschreven dat het project past binnen de ontwikkelingsperspectieven. Deze perspectieven worden later in deze paragraaf afzonderlijk behandeld en getoetst. Hiermee wordt voldaan aan artikel 4.9. Met het voornemen worden vier twee onder een kap woningen en zes schuurwoningen gerealiseerd, wat neerkomt op in totaal 10 woningen. In paragraaf 4.4.4 vindt een verdere toetsing plaats aan de provinciale en gemeentelijke Visie op wonen, het Rood voor Rood en Vab-beleid. De woningen voldoen aan de kwalitatieve behoefte in de markt en wordt gebouwd voor de lokale behoefte. Het voorliggende plan leidt tot een kwaliteitsimpuls van de groene omgeving van de gemeente Hof van Twente. Deze meerwaarde vertaalt zich in: De sloop van 3.000 m² aan landschapsontsierende bebouwing en overtollige erfverharding; Het landschappelijk inpassen van de nieuwe erfsituatie (KGO-beleid provincie); Het oppervlakte aan te slopen bebouwing is niet toereikend voor het voornemen. Binnen het vigerend beleid van de gemeente geldt per 1.000 m² de realisatie van één bouwrecht. Zodoende is door de gemeente maatwerk geleverd in samenspraak met de provincie middels een KGO-investering.

Voorgaande is uitgebreid besproken, uitgewerkt en akkoord bevonden door de gemeente en provincie. Voorgaande is vervat in het landschappelijk inpassingsplan in Bijlage 1. Hiermee wordt voldaan aan artikel 4.11. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat voorliggende ontwikkeling bijdraagt aan de actuele kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwbehoefte. Hiermee wordt voldaan aan artikel 4.14. Geconcludeerd wordt dat voorliggend TAM-omgevingsplan in overeenstemming is met de artikelen uit de Omgevingsverordening Overijssel 4.2.4.2

Waar - Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Met de ontwikkelingsperspectieven wordt de ruimtelijke ontwikkelingsvisie van de provincie Overijssel vorm gegeven. Hiervoor gelden de gebiedskenmerken als onderligger. In dit geval zijn de ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving van belang. In de groene ruimte gaat het - kort door de bocht - om het behoud en de versterking van het landschap, het realiseren van een samenhangend netwerk van gebieden met natuur- en waterkwaliteit, ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw, het toerisme en andere economische dragers, realisatie van waterkwaliteitsdoelen, het duurzaam beheer van drinkwatervoorraden én het opwekken van hernieuwbare energie. In de Groene Omgeving onderscheidt de provincie de volgende drie ontwikkelingsperspectieven: de zone Ondernemen met Natuur en Water (ONW); agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap; wonen en werken in het kleinschalig mixlandschap. Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief 'Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap'. In afbeelding 4.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief met rode contour is omlijnd.

22

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

Afbeelding 4.2: Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) 'Woon- en werken in het kleinschalig mixlandschap' In het ontwikkelingsperspectief ‘wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ is sprake van gebieden die gericht zijn op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. De ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw, maar ook die voor de andere sectoren, worden in dit ontwikkelingsperspectief nadrukkelijk verbonden met behoud en versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschapselementen. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de lokaal aanwezige functies, rekening houdend met de klimaatopgave en de kenmerken van het watersysteem. 4.2.4.2.1

Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Binnen gebieden met het ontwikkelingsperspectief 'Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap' is ruimte voor herstructurering, inbreiding en transformatie. In voorliggend geval wordt ter plaatse van dit ontwikkelingsperspectief een nieuw woonerf gerealiseerd met 10 reguliere woning. Door de ontwikkeling wordt ter plaatse voorzien in een deel van de lokale woningbehoefte. Het voornemen sluit goed aan op de ambities binnen het perspectief en sluit aan op de stedenbouwkundige en functionele structuur van de omgeving. Daarbij wordt met de landschappelijke inpassing de ruimtelijke kwaliteit van het gebied versterkt. Geconcludeerd wordt het initiatief in overeenstemming is met het ter plaatse geldende ontwikkelingsperspectief.

4.2.4.3

Hoe - Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het erf is in het verleden geheel 'maatschappelijk' geweest en reeds weer voorzien van een agrarische bestemming. Door deze wisselingen zijn enkele gebiedskenmerken

ontwerp

23

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

verloren gegaan. Gelet op voorstaande en de ontwikkelingen van het erf en de omgeving zijn de omgevingswaarden en kwaliteiten voor de natuurlijke laag, stedelijke laag en laag van beleving inmiddels niet dusdanig aanwezig om hierop getoetst te worden. Ten aanzien van de laag van het agrarisch-cultuurlandschap geldt het gebiedskenmerk 'essenlandschap'. Hieronder wordt de laag van het Agrarisch cultuurlandschap verder uitgewerkt. De 'laag van het agrarisch-cultuurlandschap' Het plangebied is op basis van de gebiedskenmerkenkaart de 'laag van het agrarisch-cultuurlandschap' aangeduid met het gebiedstype 'essenlandschap'. In afbeelding 4.3 is het plangebied indicatief met de contour omlijnd.

Afbeelding 4.3: Uitsnede Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) 'Essenlandschap' Het essenlandschap bestaat uit een samenhangend systeem van essen, flanken, lager gelegen maten en fliergronden, – voormalige – heidevelden en kenmerkende bebouwing rond de es (esdorpen en verspreide erven). Het landschap is geordend vanuit de erven en de essen, de eeuwenoude akkercomplexen die op de hogere dekzandkoppen en flanken van stuwwallen werden aangelegd. Als ontwikkelingen plaats vinden in het essenlandschap, dan krijgen deze in de flanken een plaats, met respect voor en bijdragend aan de aanwezige bebouwingsstructuren (lint, erf) en versterking van het landschappelijk raamwerk. 4.2.4.3.1

Toetsing van het initiatief aan de 'laag van het agrarisch-cultuurlandschap' Binnen de voorliggende ontwikkeling wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de ambities binnen de ontwikkelingsperspectief van het essenlandschap. De ambitie binnen het voornemen is om de kenmerkende contrasten van dit landschap te versterken. Middels het landschappelijk inpassingsplan in Bijlage 1 wordt zoveel mogelijk streekeigen beplanting, kenmerkend voor het gebied, te behouden en toe te voegen.

4.2.5

Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende TAM-omgevingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

24

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

4.3

Regionaal beleid

4.3.1

Regionale woonvisie Twente

4.3.1.1

Algemeen De 14 gemeenten in de regio Twente en de 18 woningcorporaties (verenigd in WoON Twente) gaan nauwer samenwerken op het terrein van het wonen. In deze gezamenlijke regionale woonvisie zijn afspraken gemaakt over aanpassing en vernieuwing van de bestaande woningvoorraad, en over het omgaan met uitbreiding. De 14 colleges van burgemeester en wethouders en Gedeputeerde Staten hebben ingestemd met de regionale Twentse woonvisie. Hiermee gaan de gemeenten, corporaties en provincie gezamenlijk de opgaven voor de toekomst aan. De volgende speerpunten zijn van opgenomen in de visie: 1. Wonen voor iedereen; 2. Elke woning moet raak zijn; 3. Elke woonlocatie moet raak zijn; 4. Regionale samenwerking.

4.3.1.2

Vernieuwing en inbreiding Vernieuwing en vervanging van verouderde woningen en woongebieden staan hoog op de agenda. Buitengebieden en landschappelijke waarden moeten behouden blijven. Gemeenten zoeken vooral naar een goede afronding van bestaande uitbreidingslocaties. Nieuwe uitbreidingslocaties zijn de komende decennia nauwelijks meer aan de orde. Nieuwbouw zal conform de Ladder voor Duurzame Verstedelijking zoveel mogelijk plaatsvinden op transformatie- en inbreidingslocaties om onaantrekkelijke woongebieden een kwaliteitsimpuls geven, te investeren in transformatie en kwalitatieve woningtekorten terug te dringen. Doelstelling is om de kwaliteit en leefbaarheid hiermee te versterken. Vernieuwing en inbreiding is de norm; waar dit niet volstaat om te voorzien in de lokale behoefte aan woningtoevoeging op basis van de lokale huishoudensontwikkeling, vindt nog uitbreiding plaats.

4.3.1.3

Toetsing aan de Regionale woonvisie Twente Voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het omzetten van een agrarisch naar een reguliere woonfunctie ten behoeve van 10 woningen voor de lokale behoefte. Voorgaande vindt plaats na het slopen van circa 3000 m² (Rood voor Rood-beleid en een toevoeging van een landelijke inpassing. Vernieuwing en inbreiding is de norm; echter omdat in het voorliggend geval niet kan volstaan om te voorzien in de lokale behoefte aan woningtoevoeging op basis van de lokale huishoudensontwikkeling en de lokale vraag naar nieuwe woningen, vindt deze uitbreiding plaats. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de ‘Regionale Woonvisie Twente.

4.4

Gemeentelijk beleid Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste beleidsdocumenten die van toepassing zijn op de gewenste ontwikkeling worden hieronder behandeld.

ontwerp

25

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

4.4.1

Omgevingsvisie Hof van Twente (ontwerp)

4.4.1.1

Algemeen In deze visie wordt vastgelegd hoe op hoofdlijnen de toekomst van de gemeente Hof van Twente eruit ziet. Dit wordt gedaan door te kijken naar onze kernkwaliteiten en de opgaven die op ons afkomen. Deze visie gaat over al onze kernen en buurtschappen, en ook ons buitengebied komt uitgebreid aan bod. De omgevingsvisie heeft een brede reikwijdte. Nu wordt gesproken over beleid voor de gehele fysieke leefomgeving, in plaats van beleid voor de ruimtelijke ordening. Sinds de Omgevingswet nemen we meer sociale aspecten, zoals zorg, onderwijs en inclusiviteit mee in ons ruimtelijk beleid. We spreken daarom ook wel van integraal beleid; beleid waar alles samenkomt. In de volgende afbeelding 4.4 is de kaart van de Omgevingsvisie weergegeven.

Afbeelding 4.4: Uitsnede visiekaart (Bron: gemeente Hof van Twente) 4.4.1.2

Hof van Twente en Markelo In 2022 en 2023 hebben de inwoners, ondernemers en belangenorganisaties verteld wat zij waarderen aan Hof van Twente. De resultaten hiervan zijn de 'kernkwaliteiten' van Hof van Twente: waardevol landschap, cultuurhistorie, dorps, rustig en noaberschap. Deze staan centraal in deze omgevingsvisie, om te koesteren en te versterken. Wat Hof van Twente uniek maakt, zijn de: Veelzijdige landschappen met een verhaal Unieke stadjes, dorpen en landschappen De identiteit van onze kernen en buurtschappen Ruimte om te boeren Regionaal en economisch verbonden Hof van Twente staat bekend om zijn schilderachtige landschappen, met uitgestrekte akkers, groene weilanden en historische boerderijen. Bovendien staat het landschap vol met cultuurhistorische elementen: zo telt de gemeente maar liefst zeven kastelen en zijn er historische molens en historische centra. Dit landelijk en historisch karakter draagt bij aan het karakter, de rust en sereniteit van de omgeving. Markelo Markelo is één van de oudste dorpen in Twente. Typerend voor Markelo is het landschap. De opvallend glooiende essen rondom de kern trekken hierbij je aandacht. Markelo staat bekend als het dorp van de vijf heuvels. Deze heuvels lenen zich uitstekend voor wandel-, fiets- en ruiterroutes. Vele toeristen weten Markelo dan ook te

26

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

vinden. Rond Markelo vind je vooral agrarische buurtschappen, waar moderne bedrijfsvoering is gekoppeld aan eeuwenoude tradities. 4.4.1.3

Woningbouwopgave Momenteel is een groot woningentekort in Nederland. Om dit in cijfers uit te drukken: tot 2030 zijn minimaal 900.000 nieuwe woningen nodig. De 14 Twentse gemeenten hebben samen de ambitie uitgesproken om in 2050, 50.000 woningen toe te voegen, waarbij deze groei ook deels in de Hof van Twente moet landen. Dit sluit aan bij onze ambitie om in 2040 te groeien naar 40.000+ inwoners. Dat is een groei van ongeveer 5.000 inwoners. De huidige opgave is om de woningbouwproductie te versnellen, vooral in de kernen Goor, Delden en Markelo, waar de vraag het grootst is. De gemeente heeft hier aandacht voor het realiseren van meer betaalbare woningen, zowel in de sociale huur als in de koopsector, gericht op huishoudens met een laag- of middeninkomen. Daarnaast ligt er een opgave om zorg te dragen voor passende huisvesting voor specifieke doelgroepen, zoals jongeren, ouderen, starters, statushouders en mensen met een zorgvraag. Deze vraag is bijvoorbeeld gerelateerd aan vergrijzing en aan de ontwikkeling dat mensen steeds zelfredzamer worden. De gemeente ziet ten slotte de woningbouwopgave niet als een sectorale opgave. Een nieuwe woonwijk of het transformeren van gebouwen tot woningen biedt de mogelijkheid om de leefbaarheid en vitaliteit in de kernen en in het buitengebied te verbeteren.

Ook is vanuit het thema duurzaamheid een opgave: een groot deel van onze woningen heeft nog niet het gewenste duurzaamheidslabel. Ingezet wordt om de komende jaren de bestaande woningvoorraad te verduurzamen, door betere isolatie en het stimuleren van energiebesparing, energieopwekking en circulariteit.

4.4.1.4

Markelo in 2040 Het landschap is een belangrijk onderdeel van de herkenbaarheid van Markelo. Daarom zou groen en de groene wandelwegen behouden moeten worden. In het kader van leefbaarheid lijkt één onderwerp leidend te zijn: verbind de jeugd met Markelo. Dit hangt volgens de Markeloërs samen met zowel het woning- als voorzieningenaanbod. Voor wat betreft wonen is er een duidelijke wens: meer woningen voor Markelose starters/jongeren en senioren. Een voorkeur voor Markeloërs bij woningtoewijzing zou hier aan bij kunnen dragen. Markeloërs vinden ontmoetingsplekken voor jongeren belangrijk: zo gaan ze niet rondzwerven en kunnen ze zich op een veilige plek vermaken. Dit houdt ook verband met het – volgens de Markeloërs – beperkte aantal sport- en speelvoorzieningen in het dorp.

4.4.1.5

Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Voorliggend plan maakt een functiewijziging mogelijk, van agrarisch naar een wonen, alsmede de realisatie van in totaal 10 woningen. Voorgaande gaat gepaard met een KGO investering in het groen en de daarnaast is er een sloopvoucher ingebracht. Het landelijk gebied wordt dus, per saldo niet verder versteend wat in overeenstemming is met het principe zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Voorgaande behoefte is door de inwoners van het buurtschap naar voren gebracht waarna gekeken is hoe deze doelgroep bediend kan worden. Door met het plan op deze wijze een Rood voor Rood ontwikkeling te realiseren zullen er woningen worden toegevoegd voor starters, jongeren en ouderen. Dit resulteert in een betere doorstroming. Omdat de groep starters in het buurtschap relatief groot is en het gemiddelde inkomen, bij starters en in het buurtschap, lager ligt dan in de rest van de Hof van Twente is het lastig om met toepassen van de Rood voor Rood-beleid betaalbare woningen te realiseren voor deze doelgroep.

ontwerp

27

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

4.4.2

Strategische visie, Hof van Twente, zicht op 2030

4.4.2.1

Algemeen In 'Hof van Twente, zicht op 2030' heeft de gemeente Hof van Twente de toekomstvisie voor haar grondgebied vastgelegd. De gemeenteraad heeft de strategische visie op 1 juni 2010 definitief vastgesteld. De visie bevat naast een overzicht van te verwachten trends en ontwikkelingen ook informatie over de gewenste identiteit voor Hof van Twente. Over deze gewenste identiteit is in januari 2009 meegedacht door ruim 60 inwoners uit allerlei geledingen van de gemeente en daarbuiten. In 20 streefbeelden geeft het gemeentebestuur aan in welke richting het beleid voor de komende jaren moet worden ontwikkeld. Streefbeelden 14 is voornamelijk van belang in voorliggend geval. Deze wordt hierna behandeld. Streefbeeld 14: Kwaliteit woningenbestand is hoog en divers, aansluitend op de markt/behoefte van inwoners, maar toch betaalbaar gebleven De grotere kernen in Hof van Twente houden een belangrijke woonfunctie; de meeste mensen wonen daar. Ze hebben ook de functie om woonruimte te bieden aan mensen die uit het buitengebied komen. Als centraal gelegen kern heeft Goor het meest een stedelijk karakter. In de buurtschappen en het buitengebied wordt het wonen zorgvuldig geïntegreerd in het landschap. Vrijkomende agrarische gebouwen krijgen alleen een andere, bijvoorbeeld woonfunctie, na een zorgvuldige afweging.

Structuurvisies en bestemmingsplannen zijn op deze uitgangspunten aangepast. In het buitengebied en de buurtschappen zal het wonen kleinschalig, groen en duurzaam zijn.

4.4.2.2

Toetsing van het initiatief aan de Strategische visie Voorliggend plan maakt een functiewijziging mogelijk, van Agrarisch naar een wonen alsmede de realisatie van in totaal 10 woningen. Voorgaande gaat gepaard met een KGO investering in het groen en de daarnaast is er een sloopvoucher ingebracht. Het landelijk gebied wordt dus per saldo niet verder versteend wat in overeenstemming is met het principe zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Verder wordt in het volgende hoofdstuk aangetoond dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat de in dit plan besloten functiewijziging zorgvuldig afgewogen is en past binnen het streefbeeld, zoals geformuleerd in de strategische visie 'Hof van Twente, zicht op 2030' van de gemeente Hof van Twente.

4.4.3

Structuurvisie Landelijk Gebied

4.4.3.1

Algemeen Structuurvisie Landelijk Gebied In 'Structuurvisie Landelijk gebied' van de gemeente Hof van Twente staat de ontwikkeling van het landelijk gebied voor de komende 10 jaar centraal. De structuurvisie vormt vooral een integratiekader voor het bestaande beleid van de gemeente ten aanzien van de verschillende functies en waarden in het gebied. Een dergelijk 'integratiekader' schetst de bredere achtergrond van beleid dat voor specifieke thema's (bijvoorbeeld recreatie, rood-voor-rood en vrijkomende agrarische bebouwing) is uitgewerkt. Daarnaast beschrijft deze structuur de algemene strategie van de gemeente Hof van Twente ten aanzien van verschillende functies en waarden. Deze strategie geeft richting aan de latere toetsing van verschillende initiatieven die bij de gemeente worden ingediend, en bij het bepalen van het beleid dat in het bestemmingsplan buitengebied wordt uitgewerkt. De structuurvisie benoemt de volgende kernkwaliteiten van het landelijk gebied in Hof

28

ontwerp

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22t Herikerweg ong. Markelo

van Twente: een sterke agrarische structuur, bestaande uit bedrijven die door schaalvergroting actief anticiperen op een wereldwijde marktwerking, of hun risico's spreiden door diensten te verlenen op het gebied van natuur en landschap en recreatieve functies of andere bedrijvigheid aan het bedrijf toe te voegen; een grote mate van ondernemerschap, waardoor verspreid over het gehele landelijk gebied nieuwe bedrijvigheid wordt gestart; een breed scala aan landelijke woonmilieus, variërend van kernen en buurtschappen tot individuele erven, dat qua kwaliteit aansluit bij actuele behoefte van de woonconsument; een gevarieerd en aantrekkelijk landschap, met als bijzondere parels 23 archeologische monumenten, twee rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten (Den Haller en Stokkum) en acht rijksbeschermde historische buitenplaatsen; een robuust ecologisch netwerk, dankzij een combinatie van grote natuurgebieden en talrijke verbindingen via beken en kleine natuurelementen; een sterk ontwikkelde recreatieve (infra)structuur; een goede regionale infrastructuur. 4.4.3.2

Toetsing aan de Structuurvisie Landelijk Gebied Voorliggend plan maakt een functiewijziging mogelijk, van Agrarisch naar een wonen alsmede de realisatie van in totaal 10 woningen. Voorgaande gaat gepaard met een KGO investering in het groen en de daarnaast is er een sloopvoucher ingebracht. Het landelijk gebied wordt dus per saldo niet verder versteend wat in overeenstemming is met de structuurvisie landelijk gebied. Alsmede wordt aangesloten op de behoefte in het buurtschap woningen te realiseren voor de lokale behoefte. Verder wordt in het volgende hoofdstuk aangetoond dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

4.4.4

Woonvisie gemeente Hof van Twente 2021-2025

4.4.4.1

Algemeen In de gemeente Hof van Twente is het goed wonen, werken, recreëren en vertoeven. Een groene, landelijke gemeente met levendige kernen. De ambitie is: voor iedere inwoner een passende woning. Dit betekent niet alleen dat de huidige woningvoorraad optimaal benut moet worden, maar ook dat er gericht woningen bijgebouwd moeten worden. Dit vraagt om flexibiliteit en maatwerk, waarbij ten allen tijden de landelijke kwaliteit van de gemeente wordt gewaarborgd. Deze woonvisie behandelt de belangrijkste ambities, speerpunten en acties van de gemeente om dit doel te bereiken. De belangrijkste ambities zijn: 1. Versnelling van de woningbouwproductie. 2. Meer betaalbare woningen realiseren. 3. Passende huisvesting realiseren voor jongeren en de ouder wordende bevolking en zorgen voor meer doorstroming op de woningmarkt. 4. Energieneutraal in 2035 en de bestaande woningvoorraad verder verduurzamen. 5. Leefbaarheid en vitaliteit waarborgen in de kernen en het buitengebied. 6. Bouwen aan een inclusieve samenleving: huisvesten van mensen met een zorgvraag en zorgen voor een evenwichtige huisvesting van huishoudens binnen de gemeente en instromers van buiten.