Zomerrapportage 2024 Raad

Zomerrapportage 2024

Inhoudsopgave Voorwoord

3

1

Inleiding

5

2

Beleidsrapportage

11

3

Financiële rapportage

20

Bijlagen Bijlage 1: Administratieve begrotingswijziging Bijlage 2: Begrotingswijziging

31 32 34

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | INHOUDSOPGAVE

2/37

Voorwoord Voor u ligt de Zomerrapportage 2024. Het is de tweede Zomerrapportage in deze collegeperiode, nadat in december 2022 het collegeprogramma is aangeboden aan de gemeenteraad. Richting de laatste helft van de collegeperiode wordt hard gewerkt aan het behalen van de doelstellingen. Via deze rapportage geven we inzicht in de stand van zaken van het lopende begrotingsjaar 2024. Het gaat hierbij om de voortgang van de doelstellingen en activiteiten uit de begroting 2024. Naar aanleiding hiervan kan worden bijgestuurd waar nodig (zowel beleidsmatig als financieel). Het financiële eindbeeld van de Zomerrapportage 2024 vormt de financiële basis voor de Perspectiefnota 2025 en de Programmabegroting 2025-2028. Gemeente Hoeksche Waard bestaat nu 5 jaar en zit in een uitdagende fase met diverse politieke en financiële onzekerheden, zowel nationaal en internationaal. Als lokale overheid moeten we wendbaar en flexibel blijven om goed te kunnen anticiperen op deze ontwikkelingen We doen dit, zoals gezegd, nog steeds in roerige tijden waar het vertrouwen in de overheid laag is, sprake is van een krappe arbeidsmarkt en de financiële ravijnjaren op ons af komen. Daarnaast worden gemeenten geconfronteerd met impactvolle en vaak onvoorspelbare gebeurtenissen, zoals recentelijk bijvoorbeeld het PFas dossier.

Deze gebeurtenissen hebben vaak financiële consequenties en zorgen ook voor een (grotere) capaciteitsvraag in de toch al uitdagende arbeidsmarktomstandigheden. De Omgevingswet is per 1 januari inmiddels succesvol geïmplementeerd. Daarnaast is sprake van andere complexe Rijksopgaven waar we als gemeente uitvoering aan geven, zoals het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG), de Ruimtelijke puzzel en de energietransitie. We merken dat het geen vanzelfsprekendheid meer is dat voorzieningen en bedrijven aangesloten kunnen worden op het elektriciteitsnet,. Dit kan zijn weerslag hebben op onze woonopgave en op de voortgang van de energietransitie. Vooralsnog is onlangs een netcongestie voor nieuwe aanvragen van teruglevering van elektriciteit van grootverbruikers afgekondigd in onze regio. We bouwen in 2024 verder op de uitkomsten van de Motie Beleidskeuzes. Deze motie is in 2024 nader uitgewerkt en vormt een bouwsteen voor deze Zomerrapportage en de Perspectiefnota 2025. Dit jaar wordt ook de nota Rust en Activiteiten op Zondag verder vormgegeven en maken we een vliegende start met de Toekomstvisie Hoeksche Waard 2040, waar we samen met inwoners, verenigingen en ondernemers uit de Hoeksche Waard invulling aan geven. In 2024 zetten we meer in op inclusieve digitale dienstverlening door onder andere de komst van MijnHW.

Daarnaast gaan we van 5 fysieke servicepunten naar 2, waardoor meer ruimte is voor maatwerk en flexibiliteit. Ook dit jaar hebben we te maken met de toename van de zorgvraag. We gaan onverminderd door met onze partners om uitvoering te geven aan de WWZ agenda, zetten we in op een visie Samenleven en een transformatie agenda voor een toekomstbestendige WmO. Deze Zomerrapportage laat zien dat van de 69 maatschappelijke effecten en/of doelen waarover wordt gerapporteerd er 62 op groen staan (uitvoering loopt conform planning), 7 op oranje (uitvoering staat onder druk). Geen enkel doel staat op rood en wijkt dus niet af in negatieve zin. In de financiële rapportage zijn de autonome ontwikkelingen van bestaand beleid verwerkt. Daar waar budgetbijstellingen in 2024 een structurele doorwerking hebben in de jaren daarna, is de structurele doorwerking meerjarig verwerkt. De budgetten zijn hierop geactualiseerd. Zo zijn onder andere de deelnemersbijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen geactualiseerd op basis van de ingediende concept begrotingen 2025. Ook is het resultaat van het onderzoek naar de onderuitputting van

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | VOORWOORD

3/37

de budgetten (op basis van vergelijkende cijfers 2022 en 2023) verwerkt. Daarnaast hebben wij de kapitaallasten geactualiseerd, die voortvloeien uit de actuele inzichten van de fasering van onze investeringen, en hebben wij de uitkomsten van de meicirculaire 2024 van het gemeentefonds verwerkt. Met name de meicirculaire 2024 heeft een gunstige invloed op ons structurele begrotingssaldo vanaf 2026. Daarnaast is in 2024 sprake van een verwacht overschot op de middelen Oekraïne en een positieve bijstelling van de legesomgevingsvergunningen. Ook hebben wij uitvoering gegeven aan het onderzoek naar de onderuitputting van onze budgetten. Het resultaat hiervan hebben wij in deze zomerrapportage verwerkt. De nadelige effecten uit deze zomerrapportage houden met name verband met de aanvullende deelnemersbijdragen aan onze gemeenschappelijke regelingen. Uit deze Zomerrapportage blijkt dat onze reservepositie in 2024 verbetert, met als gevolg van een storting van extern ontvangen middelen in de algemene reserve (zie hoofdstuk 3.12). Verder stellen wij de raad voor een aantal investeringskredieten bij te stellen (met name) de jaarschijven 2024 en 2025 (hoofdstuk 3.13). In hoofdstuk 3 (Financiële rapportage) geven wij een nadere uiteenzetting van alle financiële effecten en hun ontstaansgrond.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | VOORWOORD

4/37

1 Inleiding Voor u ligt de Zomerrapportage 2024 van gemeente Hoeksche Waard. Hierin geven wij inzicht in de voortgang van de geformuleerde doelstellingen en onderwerpen/activiteiten uit de (actuele) begroting 2024.

1.1 Algemeen In de Zomerrapportage wordt over de voortgang van de doelstellingen uit de Programmabegroting 2024 gerapporteerd. Wij rapporteren hierbij op programmaniveau over de belangrijkste afwijkingen op het gebied van het beleid en de financien. Waar nodig stellen wij de raad voor om de begroting aan te passen. Naast tekorten worden ook overschotten op budgetten gemeld zodat de raad in de gelegenheid wordt gesteld om middelen alternatief aan te wenden. Hierbij maken we onderscheid in structurele en incidentele overschotten. De Zomerrapportage bevat de volgende onderdelen: • Samenvatting en toelichting Hier geven wij een beeld van de uitkomsten van de Zomerrapportage en lichten wij de belangrijkste ontwikkelingen en verschillen toe. • Beleidsrapportage In de beleidsrapportage is per programma een verantwoording opgenomen over de voortgang van de maatschappelijke effecten, doelen en speerpunten uit de actuele programmabegroting. Hierover wordt gerapporteerd door middel van een indicator en waar nodig geven wij een toelichting. Gereed Uitvoering loopt conform planning en gestelde kaders Uitvoering staat onder druk, kans op afwijkingen. Extra bewaking van de kaders en planning Uitvoering wijkt in negatieve zin af van de planning en gestelde kaders. Maatregelen zijn vereist •

Financiële rapportage Hierin rapporteren wij over de afwijkingen van de Begroting en het Uitvoeringsprogramma investeringen, inclusief de mutaties op de reserves en voorzieningen. Hierbij hanteren wij de criteria die zijn vastgelegd in de Financiële Verordening.

1.2 Samenvattend beeld Beleidsrapportage In totaal wordt gerapporteerd over 69 maatschappelijke effecten, doelen en of speerpunten. Daarvan staan 62 indicatoren op groen, 7 indicatoren op oranje en 0 op rood. Er zijn nog geen doelen gereed gemeld. Dit geeft het volgende beeld:

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 1 INLEIDING

5/37

Totaal voortgang per programma:

Financiële rapportage Actueel financieel beeld voorafgaand aan Zomerrapportage In onderstaande tabel is de primitieve begroting 2024 weergegeven. Na de begroting heeft de raad een aantal begrotingswijzigingen vastgesteld. De begrotingswijzigingen, die effect hebben gehad op het begrotingssaldo, zijn in onderstaande tabel weergegeven.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 1 INLEIDING

6/37

(Bedragen x 1 mln) A

I

B II

Actueel financiele beeld voorafgaand aan Zomerrapportage 2024

2024

2025

2026

2027

Begrotingssaldo primitieve begroting 2024-2027 Waarvan incidentele baten (-/-) /lasten (+/+)

-0,9 0,0

-0,8 0,0

-12,4 0,0

-13,2 0,0

Structureel begrotingssaldo op basis van primitieve begroting 2024-2027

-0,9

-0,8

-12,4

-13,2

-0,5 1,4

-0,5 1,6

-0,6 1,6

1,3 1,8

1,0 1,9 -0,4

0,8 1,8 0,0

0,1 1,2 0,0

0,1 3,3 0,0

1,5

1,8

1,2

3,3

Tussentijdse begrotingswijzigingen: 1e BW 2024: Effecten septembercirculaire 2023 (9/11/23) 2e BW 2024: Nieuwe beleidsvoornemens en dekkingsplan (9/11/23) 23e BW 2023: Slotrapportage 2023; geamendeerd ivm nachtbus (12/12/23) Saldo tussentijdse begrotingswijzigingen Waarvan incidentele baten (-/-) /lasten (+/+) Structureel saldo van de tussentijdse begrotingswijzigingen

Na verwerking van de tussentijdse begrotingswijzigingen is het structurele begrotingssaldo 2024-2027 als volgt: (Bedragen x 1 mln) Structureel begrotingssaldo vóórafgaand aan Zomerrapportage 2024

2024

2025

2026

2027

C

Begrotingssaldo na tussentijdse begrotingswijzigingen (A+B) Waarvan incidentele baten (-/-) /lasten (+/+)

1,0 -0,4

1,1 0,0

-11,2 0,0

-10,0 0,0

III

Structureel begrotingssaldo na tussentijdse begrotingswijzigingen (I+II)

0,7

1,1

-11,2

-10,0

Uit bovenstaande tabel blijkt dat ná verwerking van de tussentijdse begrotingswijzigingen vanaf 2026 sprake is van een begrotingstekort van ongeveer € 11 miljoen in 2026 en € 10 miljoen in 2027. Dit is het gevolg van de forse bezuinigingen die het Rijk doorvoert op het gemeentefonds. Bovenstaand perspectief vormt de basis voor deze Zomerrapportage. In deze Zomerrapportage zijn de financiële consequenties verwerkt van ontwikkelingen in het bestaande beleid. De effecten hiervan zijn in onderstaande tabel weergegeven: (Bedragen x 1 mln) Zomerrapportage 2024

2024

2025

2026

2027

D

Ontwikkelingen bestaand beleid (voorstellen Zomerrapportage 2024) Saldo ontwikkelingen bestaand beleid Waarvan incidentele baten (-/-) /lasten (+/+)

3,9 3,9 -2,5

-1,2 -1,2 0,5

3,4 3,4 0,0

2,9 2,9 0,0

IV

Structureel resultaat ontwikkelingen bestaand beleid

1,4

-0,7

3,4

2,9

Uit bovenstaande tabel blijkt dat de Zomerrapportage een positief effect heeft op het begrotingssaldo 2024. Indien wij de incidentele posten uit deze zomerrapportage in mindering brengen, dan is sprake van een structureel voordeel van deze zomerrapportage oplopend tot (ruim) € 3 miljoen vanaf 2026. Grootste mutaties Zomerrapportage (autonome ontwikkelingen) In de Zomerrapportage zijn op hoofdlijnen de volgende grote mutaties verwerkt in de exploitatie in de jaren 2024 tot en met 2027. De Zomerrapportage bevat daarmee de begrotingsaanpassingen voor de jaarschijf 2024, inclusief de verwachte structurele doorwerking van deze posten in de jaren daarna.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 1 INLEIDING

7/37

(Bedragen x 1 mln) Omschrijving grootste posten

2024

2025

2026

2027

2,1

-0,4

4,5

4,8

1,1

0,9

0,9

0,9

1,0

0,4

0,4

0,4

Dividendraming Stedin/Evides/BNG

0,8

0,6

0,6

0,6

Herberekening kapitaallasten (actualisatie investeringsprogramma)

0,6

1,0

0,4

-0,2

Overschot middelen Rijk voor opvang Oekrainse vluchtelingen

2,5

Leges omgevingsvergunningen

2,4

Effecten meicirculaire 2024 gemeentefonds Uitkomst onderzoek onderuitputting obv realisatie 22/23 (mn Sociaal Domein/ Bedrijfsvoering) Voordeel loonkosten agv lagere CAO

Onderwijshuisvesting (incidentele sloopkosten 'Het Talent' Mookhoek in 2025)

-0,5

Aanvullende bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen (oa VRZHZ/ DG&J/ OZHZ/ SVHW)

-0,2

-0,9

-0,9

-0,9

Ophogen (resterende) stelpost tarieven Wmo

-0,5

-0,5

-0,5

-0,5

Afboeking 'Lokale taakstelling Jeugdzorg' en 'Stelpost woonplaatsbeginsel'

-0,6

-0,9

-0,9

-0,9

Baten afvalstoffenheffing

-0,8

Bijstandsverlening en loonkostensubsidies

-0,9

-0,5

-0,2

-0,2

ICT (implementatie nieuwe software en vervanging serverruimte)

-1,0

-0,2

-0,2

-0,2

Inhuur ivm vervanging en voorbereiding doorontwikkeling organisatie

-1,6

Overige kleinere posten

-0,9

-0,2

-0,6

-0,7

Totaal

3,9

-1,2

3,4

2,9

Schematisch geeft dit het volgende beeld:

Mutaties Zomerrapportage per programma Onderstaande tabel bevat de begrotingsaanpassingen die in deze Zomerrapportage zijn opgenomen per programma voor de jaren 2024-2027.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 1 INLEIDING

8/37

(Bedragen x 1 mln) Programma

2024

2025

2026

2027

0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien

-0,2 -0,2 -0,5 -0,2 -0,1 -0,0 0,7 -0,1 2,1 2,3

-0,0 -0,4 0,1 -0,1 -0,4 0,2 -3,7 -0,2 0,1 3,4

-0,0 -0,4 0,1 -0,1 -0,1 -0,1 -1,9 -0,1 0,0 6,0

-0,0 -0,4 -0,1 -0,1 -0,1 -0,1 -1,9 -0,1 -0,0 5,9

Eindtotaal

3,9

-1,2

3,4

2,9

Uit de tabel blijkt dat de budgetten in 2024 positief kunnen worden bijgesteld met € 3,9 miljoen. Ook structureel heeft deze zomerrapportage, met uitzondering van de jaarschijf 2025, een positieve uitwerking. De positieve bijstellingen zijn daarbij met name doorgevoerd op het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien, programma 6 Sociaal Domein en programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening. Deze bijstellingen zijn het gevolg van de effecten van de meicirculaire 2024 gemeentefonds, verwachte (incidentele) overschotten op de middelen die wij van het Rijk ontvangen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen (programma 6) en hogere baten (€ 2,4 mln) uit leges omgevingsvergunningen (programma 8). Actueel financieel beeld na verwerking van Zomerrapportage Onderstaande tabel bevat het structurele begrotingssaldo na verwerking van de financiële aanpassingen in deze Zomerrapportage. (Bedragen x 1 mln) Actueel financieel beeld na Zomerrapportage 2024

2024

2025

2026

2027

E

Begrotingssaldo na Zomerrapportage 2024 (C+D) Waarvan incidentele baten (-/-) /lasten (+/+)

5,0 -2,9

-0,1 0,5

-7,8 0,0

-7,0 0,0

V

Structureel begrotingssaldo na Zomerrapportage 2023 (III+IV)

2,1

0,4

-7,8

-7,0

Uit de tabel blijkt dat ná verwerking van de Zomerrapportage 2024 sprake is van een structureel begrotingstekort van ongeveer € 7,8 miljoen in 2026 en € 7,0 miljoen vanaf 2026. Actuele ontwikkelingen Hieronder noemen wij de belangrijkste ontwikkelingen die het structurele begrotingssaldo nog kunnen beïnvloeden. Meicirculaire 2024 Zoals hierboven toegelicht zijn de effecten uit de meicirculaire 2024 van het gemeentefonds verwerkt in deze zomerrapportage en tevens verwerkt in het financieel meerjarenperspectief 2024-2027. De meicirculaire heeft een (fors) gunstig effect op onze begroting. In de meicirculaire is de eerder door het Rijk aangekondigde afschaffing van de opschalingskorting vanaf 2026 verwerkt. In 2025 heeft het Rijk juist een korting toegepast. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk 3.11 van deze Zomerrapportage. Reservepositie In deze zomerrapportage wordt een aantal reserves bijgesteld. In totaal verbetert onze reservepositie, voornamelijk door de van de Centrumgemeente Nissewaard ontvangen middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang, die waarvan wij voorstellen deze middelen te storen in de algemene reserve.

Daarnaast stellen wij de raad voor om de reserve frictie ("herindelingsreseve") op te heffen, een nieuwe reserve "Doorontwikkeling organisatie" te vormen en het restant van de middelen in de reserve frictie over te hevelen naar de nieuw te vormen reseve. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar hoofdstuk 3.12 van deze Zomerrapportage.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 1 INLEIDING

9/37

Investeringen In deze Zomerrapportage actualiseren wij ons investeringsprogramma. Hieruit volgt dat wij in 2024 en 2025 aanvullende investeringen willen doen. Deze investeringen hebben vooral te maken met investeringen in havens, onderwijshuisvesting en ICT (datacenter). Voor meer uitleg verwijzen wij naar hoofdstuk 3.13 van deze zomerrapportage.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 1 INLEIDING

10/37

2 Beleidsrapportage Per programma leggen wij verantwoording af over de voortgang van de maatschappelijke effecten, doelen en speerpunten uit de actuele programmabegroting. Hierover wordt gerapporteerd door middel van een indicator en waar nodig geven wij een toelichting. Gereed Uitvoering loopt conform planning en gestelde kaders Uitvoering staat onder druk, kans op afwijkingen. Extra bewaking van de kaders en planning Uitvoering wijkt in negatieve zin af van de planning en gestelde kaders. Maatregelen zijn vereist

2.1 Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Tot het programma Bestuur en Ondersteuning horen de taakvelden bestuur, burgerzaken (inclusief dienstverlening) en beheer overige gebouwen en gronden.

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

0.1 Het realiseren van ambities door bestuurlijke en ambtelijke samenwerking.

0.1.1 Versterken samenwerking met inwoners en overheidsparticipatie.

Doorlopend

0.1.2 Versterken van triplehelix samenwerking.

Doorlopend

0.1.3 Blijven inzetten op de verbinding en samenwerking met de ons omliggende gemeenten op basis van een eigen agenda.

Doorlopend

0.2.1 De dienstverlening is voor iedereen toegankelijk.

Doorlopend

0.2.2 Correcte basisregistraties.

Doorlopend

0.2.3 Nakomen van de servicenormen.

Doorlopend

0.2.4 Zoveel mogelijk een antwoord in het eerste contact.

Doorlopend

0.3.1 Opleveren ‘Verhaal van de Hoeksche Waard’.

2024

0.2 Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn tevreden over de professionele en persoonlijke dienstverlening.

0.3 Komen tot een integrale toekomstvisie voor de lange termijn (2040). Doel is om een gezamenlijke stip aan de horizon te krijgen waar de gemeente samen met de samenleving komt tot leidende principes die helpen bij het maken van beleidskeuzes in de toekomst.

Stand van zaken

2.2 Programma 1 Veiligheid Tot het programma Veiligheid behoren de taakvelden crisisbeheersing en brandweer en openbare orde (inclusief handhaving) en veiligheid.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

11/37

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

1.1 Alle inwoners, ondernemers en bezoekers van de Hoeksche Waard voelen zich veilig.

1.1.1 We voeren 10 integrale controles/werkbezoeken uit waarmee we zorgen voor een eerlijk ondernemersklimaat en het verbeteren van de informatiepositie en bewustwording.

2024

1.1.2 We werken gebiedsgericht, waarmee we veiligheid verankeren in wijken en buitengebieden door o.a. het geven van voorlichting over veiligheidsvraagstukken en High Impact Crimes.

2024

1.1.3 We beperken zo veel als mogelijk woonoverlast door casuïstiek tijdig en integraal te bepreken. De tafel ‘Woonoverlast’ biedt een platform om actualiteiten en casuïstiek periodiek met de juiste partners te bespreken. Inzet van buurtbemiddeling speelt daarbij een belangrijke preventieve rol. Om adequaat te handelen bij langdurige ernstige woonoverlast gebruiken we de mogelijkheden van de wet Woonoverlast.

2024

1.1.4 We dragen bij aan het creëren van 2 JOP’s waar bewoners samen kunnen komen.

2024

1.1.5 We zetten in op betrokkenheid van inwoners door aandacht te hebben voor hun inzet en dragen bij aan nabijheid en dorpsgericht werken.

2024

1.1.6 We werken samen met de politie aan preventieve en repressieve acties ten aanzien van de verkeersveiligheid.

2024

1.2 We verstrekken vergunningen voor horeca en evenementen.

1.2.1 Naast schoon, heel en veilig dragen we ook bij aan vormen van vermaak. Evenementen in diverse stijlen en horeca maken hier deel van uit. We onderwerpen vergunningaanvragen onder andere aan veiligheidscriteria en bibobtoetsen. Daarnaast voeren we controles op basis van de Alcoholwet uit en schouwen we evenementen. Waar nodig volgen (bestuurlijke) waarschuwingen of maatregelen.

2024

1.3 We werken naast veilig ook aan “schoon” en “heel”.

1.3.1 Het veiligheidsgevoel wordt ook versterkt door een schone omgeving waar herstel van kapot straatmeubilair snel plaats vindt. Onze handhavers (boa's) hebben een signaleringsfunctie, reageren op meldingen van overlast in de brede zin van het woord en zijn oren en ogen in de wijken en dorpen. We treden dienstverlenend op en handhaven waar nodig met boetes of bestuurlijke maatregelen.

2024

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

Stand van zaken

12/37

Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

1.3.2 We realiseren de invulling van 10 formatieplaatsen. In het najaar zetten we in op formatieuitbreiding van 10 naar 12 formatieplaatsen voor 2025. De invulling van de formatie maakt controle en handhaving beter.

2024

Stand van zaken

2.3 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte Tot het programma Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte behoren de taakvelden verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve havens, economische havens en waterwegen, openbaar vervoer, wegen, openbaar groen en (openlucht) recreatie, riolering, afval en begraafplaatsen en crematoria.

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

2.1 Ieder inwoner kan zich binnen het dorp van A naar B bewegen op duurzame, veilige wijze per auto, fiets of lopend.

2.1.1 Verkeersveiligheid binnen de dorpen verbeteren.

2023 e.v.

2.1.2 Aantal (openbare) laadpalen binnen de dorpen vergroten.

2023 e.v.

2.1.3 Verbeteren ontsluiting van de dorpen of verbeteren verbindingen binnen de dorpen.

2023 e.v.

2.2 Iedere inwoner en ondernemer kan op duurzame, betrouwbare, veilige en frequente wijze per fiets, auto en openbaar vervoer naar de andere dorpen en steden in de omgeving.

2.2.1 Verbeteren verbindingen tussen de dorpen.

2023 e.v.

2.3 Iedere inwoner en ondernemer maakt gebruik van de openbare ruimte om van te genieten, zich te bewegen en om elkaar te ontmoeten.

2.3.1 We richten de openbare ruimte klimaatbestendig in.

2023 e.v.

2.3.2 Versterken van de biodiversiteit en klimaatbestendigheid van de openbare ruimte.

2023 e.v.

Stand van zaken

2.4 Programma 3 Economie Tot het programma Economie behoren de taakvelden economische ontwikkelingen, fysieke bedrijfsinfrastructuur, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen en economische promotie.

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

3.1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen

3.1.1 Ruimte bieden voor circulaire, digitale en inclusieve activiteiten.

Doorlopend

3.1.2 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering (bedrijventerreinenstrategie incl. uitvoeringsprogramma).

1.1 Q1 2024 (oplevering) daarna uitvoering

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

Stand van zaken

Voorbereiding beleidsontwikkeling (inkoop van strategie incl. uitvoeringsagenda) is later op gang gekomen. Daardoor komt uitvoering in de geplande periode 2023-2026 in de knel omdat beschikbaar budget voor deze periode geoormerkt is.

13/37

Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

3.2 Meer kennisintensieve bedrijvigheid

3.2.1 Stimuleren kennisintensieve bedrijvigheid en netwerken via o.a. accountmanagement, de Regio Deal en Economic Board.

Doorlopend

3.3 Meer zakelijk en recreatief bezoek aan de Hoeksche Waard

3.3.1 (Evaluatie) Gebiedsmarketing en stimuleren toeristische aantrekkelijkheid.

2024 e.v.

3.4 Profilering en positionering Hoeksche Waard

3.4.1 Als onderdeel van het verhaal Hoeksche Waard het uitwerken van een perspectief/ visie op de Hoeksche Waard als agrarische gemeente.

2024

3.5 Sterker ondernemersklimaat

3.5.1 Stimuleren publiek/private samenwerking en alliantievorming.

Doorlopend

3.5.2 Verbeteren aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en stimuleren ondernemerschap door actualisatie arbeidsmarktagenda en uitvoeringsprogramma.

Doorlopend

3.5.3 Faciliteren van bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in de Hoeksche Waard (SOB-H HW/Startsmart).

Doorlopend

3.6.1 Goede en frequente vervoersverbindingen over water en tussen stad en land.

2023 - 2028

3.6.2 Aanbod ontwikkelen met en voor jongeren en jeugd.

2023 - 2028

3.6.3 Aantrekkelijke en duurzame verblijfsaccommodaties.

2023 - 2028

3.6.4 Beweegvriendelijke buitenruimte.

2023 - 2028

3.6.5 Uitbreiden aanbod voor waterrecreatie, dagrecreatie en evenementen.

2023 - 2028

3.6.6 Samenwerking en alliantievorming.

2023 - 2028

3.6.7 Aanbodversterking en ontwikkelingen met themalijnen.

2023 - 2028

3.6 Versterken welzijn en welvaart via recreatie en toerisme

Stand van zaken

2.5 Programma 4 Onderwijs Tot het programma Onderwijs behoren de taakvelden openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingzaken.

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

4.1 Alle kinderen krijgen onderwijs in een duurzame en gezonde schoolomgeving.

4.1.1 We zorgen in nauwe samenwerking met de scholen voor goede onderwijshuisvesting door uitvoering van o.a. het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.

2024

Los van het IHP zijn er reeds meer wettelijke verplichtingen door groei van het aantal leerlingen waarvoor we financieel aan de lat staan. Aandachtpunt hierbij is voldoende dekking.

4.2 Iedere Hoeksche Waarder krijgt de kans om zich, ongeacht zijn of haar achtergrond, via (voorschools) onderwijs te

4.2.1 We bevorderen kansengelijkheid in de voorschoolse periode en in het onderwijs door o.a. zoveel mogelijk peuters met een VVE-indicatie te bereiken

2024

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

14/37

Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

ontwikkelen tot wie hij of zij kan of wil zijn.

en te laten deelnemen aan het VVE-programma en door het faciliteren van het onderwijs voor nieuwkomers.

Planning

4.2.2 We faciliteren (mede) de thuiszittersaanpak Hoeksche Waard.

2024 - 2025

4.2.3 We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk jeugdigen deelnemen aan onderwijs en met een startkwalificatie van school komen o.a. door het voldoende faciliteren van DG&J/Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten.

2024

4.2.4 We zetten de samenwerking met partners in het realiseren van kwalitatief goede VVE en kinderopvang voort door o.a. de inzet van een pedagogisch beleidsmedewerker VVE en het faciliteren van deskundigheidsbevordering voor de kinderopvang.

2024

4.2.5 We bevorderen de kansengelijkheid in het onderwijs door bij te dragen aan leesbevordering en leesmotivatie vanuit het NPO budget door meer “bibliotheken op school” te realiseren.

2024 - 2025

Stand van zaken

2.6 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Tot programma Sport, Cultuur en Recreatie behoren de taakvelden sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed en media. Ook het subsidiebeleid en welzijnswerk zijn in dit programma ondergebracht.

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

5.1 Alle Hoeksche Waarders hebben toegang tot informatie.

5.1.1 We stimuleren en faciliteren een vitaal en maatschappelijk betrokken netwerk van gecertificeerde en vrijwilligersbibliotheken.

2024

5.2 Behoud en ontwikkelen van cultureel erfgoed in de Hoeksche Waard.

5.2.1 Restauratie en nieuwbouw van Fort Buitensluis.

2023 - 2025

5.3 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn

5.3.1 We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.

Doorlopend

5.3.2 We stimuleren onderlinge samenwerking en faciliteren vitale en maatschappelijk betrokken verenigingen door uitvoering te geven aan de (verlengde) uitvoeringsagenda van de cultuurnota en de erfgoednota.

2024 e.v.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

Stand van zaken

Het project gaat minder snel dan verwacht. Wel wordt er voortgang geboekt op de onderdelen die worden aangepakt.

15/37

Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

5.4 We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.

5.4.1 Het voorkomen of uitstellen van zorg door preventie en het bevorderen van een gezonde leefstijl door o.a. inzet vanuit het Lokaal Sportakkoord.

2024 - 2026

5.4.2 We stimuleren en faciliteren vitale en maatschappelijk betrokken verenigingen o.a. door de inzet van de combinatiefunctionarissen.

2024 - 2026

Stand van zaken

2.7 Programma 6 Sociaal Domein Tot het programma Sociaal Domein behoren de taakvelden samenkracht en inwonersparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, maatwerkdienstverlening 18-, geëscaleerde zorg 18+ en geëscaleerde zorg 18-.

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

6.1 Alle inwoners, ondernemers en bezoekers van de Hoeksche Waard voelen zich veilig.

6.1.1 We faciliteren en stimuleren een preventieve werkwijze, evenals preventieve én curatieve activiteiten door o.a.:

2024 e.v.

Er liggen wat uitdagingen in de samenwerking tussen de verschillende partners. Er is vertrouwen en een gemeenschappelijk doel nodig om de samenwerking op verschillende niveaus te verbeteren. De gemeente pakt hierin haar rol om te faciliteren en agenderen van gesprekken hieromtrent.

• Het voortzetten van het netwerkoverleg Jeugd. Het doorontwikkelen van Veilig opgroeien is teamwork. • Voor te bereiden op / te werken aan de landelijke ontwikkelingen zoals Toekomstscenario kinden gezinsbescherming en de Hervormingsagenda Jeugd. • Regionale samenwerking op ontwikkeling naar vernieuwd Beschermd wonen.

6.2 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn. Iedere inwoner van de Hoeksche Waard van jong tot oud en ongeacht waar de wieg staat heeft de kans om een gezond en veilig leven te leiden en zich te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving.

6.2.1 We stimuleren samenredzaamheid en participatie van de inwoners in de dorpen o.a. door: • Uitvoering te geven aan een visie Samen Leven. • Door uitvoering te geven aan de Wonen Welzijn Zorg uitvoeringsagenda. • Door onze jongerenparticipatie door te ontwikkelen. • Door uitvoering te geven aan de Mantelzorgagenda. • Door uitvoering te geven aan de agenda Complex

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

De samenwerkingsovereenkomst met centrumgemeente Nissewaard voor beschermd wonen en maatschappelijk opvang loop in december 2024 af. Er wordt voorbereid op een opvolgende samenwerkingsovereenkomst waarin een uitdaging ligt om te werken op basis van gelijkwaardige grootte qua omvang gemeente.

2024 - 2028

Alle punten onder 6.2.1. zijn groen behalve:Realiseren van jongerenontmoetingsplekken. Het is niet haalbaar gebleken om 3 jongerenontmoetingsplekken per jaar te realiseren. Doordat de planning niet gehaald wordt staan de beschikbare middelen onder druk.

16/37

Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

Maatschappelijke Zorg. • We stellen een integraal uitvoeringsprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord op. • We participeren in het Integraal Zorgakkoord. • Door uitvoering te geven aan en het evalueren van het transformatieplan Jeugd. • Realiseren van jongerenontmoetingsplekken. • Werken aan beschikbare, bereikbare en betaalbare zorg (Transformatieagenda Wmo). 6.3 Hoeksche Waarders hebben laagdrempelig, tijdig en adequaat toegang tot herkenbare hulp en ondersteuning in de buurt.

6.3.1 We faciliteren en stimuleren een preventieve werkwijze, evenals preventieve én curatieve activiteiten door o.a. gebiedsgerichte samenwerking te faciliteren vanuit onze rol als opdrachtgever.

2024 e.v.

6.3.2 We helpen inwoners met het vinden van een weg in alle regelingen door o.a.:

2024 e.v.

• Heldere informatievoorziening over mogelijkheden en voorzieningen waar mensen gebruik van kunnen maken. • Het versterken van de sociaal sterke basis. • Onderzoek naar 0-100 teams. Hierin is er aandacht voor mogelijkheden tot: - gebiedsgerichte samenwerking. - normaliseren en verbondenheid. - centrale toegang voor alle zorgvragen. - samenvoegen van 18-/18+. - versterken van de onderste lagen van de Pyramide. - expertise naar de voorkant halen. 6.3.3 We stimuleren en faciliteren (het gebruik van) algemene en collectieve voorzieningen boven maatwerkvoorzieningen door o.a.:

2024 e.v.

• De toegang tot lokale (in)formele voorzieningen centraal in te richten met kundige professionals. • Inzicht en overzicht te creëren op het bestaande voorzieningenaanbod en de lokale ontwikkelingen om te kunnen sturen op de inzet van de juiste voorzieningen. 6.4 Inwoners ervaren bestaanszekerheid en zijn, waar nodig met ondersteuning, zelfredzaam en dragen naar vermogen bij door middel van werk of vrijwilligerswerk.

6.4.1 Duurzame uitstroom naar de arbeidsmarkt middels ondersteuning van mensen die hulp nodig hebben bij het zoeken naar werk.

Doorlopend

6.4.2 Voorkomen van problematiek op financieel gebied zodat inwoners mee kunnen blijven doen in onze samenleving

2024 - 2028

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

17/37

Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

door het opstellen van een beleidsplan Armoede en Schulden om inwoners te ondersteunen in financiële zelfredzaamheid.

2.8 Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Tot het programma Volksgezondheid en Milieu behoren de taakvelden volksgezondheid en milieubeheer (inclusief duurzame energie).

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

7.1 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn. Iedere inwoner van de Hoeksche Waard van jong tot oud en ongeacht waar de wieg staat heeft de kans om een gezond en veilig leven te leiden en zich te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving.

7.1.1 We stellen een nota publieke gezondheid 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024 2027

7.1.2 We stellen een preventieen handhavingsplan Alcohol 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024 2027

7.1.3 We stellen een integraal uitvoeringsprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord op en voeren dat uit.

2024 2026

7.2 In 2050 is de Hoeksche Waard klimaatneutraal.

7.2.1 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Circulaire Economie (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een circulaire Hoeksche Waard.

2022 2026

7.2.2 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een energieneutrale Hoeksche Waard.

2022 2026

Stand van zaken

2.9 Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Tot het programma Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening behoren de taakvelden ruimtelijke ordening, grondexploitatie (anders dan bedrijventerreinen), wonen en bouwen.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

18/37

Voortgang Wat willen we bereiken Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

8.1 Actueel woonbeleid.

8.1.1 Woonvisie actualisatie (implementatie in Omgevingsvisie en daarnaast opstellen volkshuisvestelijk programma).

2024 - 2025

Op dit moment worden er meerdere visietrajecten voorbereid, waaronder het opstellen van een Toekomstvisie. De inhoud van hiervan kan bepalend zijn voor het volkshuisvestelijk programma.

8.2 Behoud van jonge huishoudens en instroom van jonge huishoudens faciliteren om de demografische balans te behouden.

8.2.1 Behoud van jonge huishoudens en faciliteren instroom.

2024 - 2026

8.3 Een continue toevoeging van 500 woningen per jaar aan de woningvoorraad om te voldoen aan de vraag.

8.3.1 Voortgang behouden en versnellen woningbouwproductie.

2024 - 2026

8.4 Een kwalitatief woningbouwprogramma met de juiste woning op de juiste plek, conform de WWZ-visie

8.4.1 Activiteiten ter realisatie van onze doelstelling ‘de juiste woning op de juiste plek’, waaronder woningbouw van voldoende betaalbare woningen en huisvesting voor ouderen en overige aandachtsgroepen.

2024 - 2026

8.5 Het grondbeleid inzetten als een middel om onze (ruimtelijke) opgaven en doelstellingen te verwezenlijken.

8.5.1 Nota Grondbeleid opstellen & onderzoek naar actief grondbeleid.

2024

8.6 Inwerkingtreding omgevingswet.

8.6.1 Realisatie van een gebiedsdekkend omgevingsplan.

2032

8.7 Woningbehoefteonderzoek

8.7.1 In navolging van de provinciale prognoses wordt de gemeentelijke woningbehoefteprognose geactualiseerd.

2024 - 2025

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 2 BELEIDSRAPPORTAGE

Conform behoefte en ambitie wordt gestreefd naar een productie van 500 woningen per jaar. Afgelopen jaar zijn er minder vergunningen voor woningbouw verleend. Hiermee is naar verwachting het aantal gereed gemelde woningen in 2024 en 2025 lager dan gewenst. Op dit moment speelt ook dat provincie Zuid-Holland scherper beleid hanteert, dan wel scherpere beleidsvoornemens heeft, t.o.v. het landelijk beleid waardoor er onduidelijkheid optreedt in de markt en de haalbaarheid van projecten verder onder druk komt.

19/37

3 Financiële rapportage In de Zomerrapportage 2024 stellen wij de bestaande budgetten en investeringskredieten uit de actuele Programmabegroting 2024 bij.

Resultaat zomerrapportage Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de mutaties per programma. De toelichting op de mutaties per programma en per taakveld vindt u in de volgende paragrafen. Zoals vastgelegd in de Financiële verordening geven wij in de Zomerrapportage een toelichting op alle afwijkingen op taakveldniveau groter dan € 250.000,- . De budgetten en investeringskredieten actualiseren wij in deze Zomerrapportage. Hiervan maken wij een begrotingswijziging in 2024 (zie bijlage 2). Daarnaast zijn ook budgetten verschoven tussen taakvelden en programma’s. Van deze mutaties maken wij eveneens een (budgetneutrale/ administratieve) begrotingswijziging (zie bijlage 1). Programma

2024

2025

2026

2027

0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien

-0,2 -0,2 -0,5 -0,2 -0,1 -0,0 0,7 -0,1 2,1 2,3

-0,0 -0,4 0,1 -0,1 -0,4 0,2 -3,7 -0,2 0,1 3,4

-0,0 -0,4 0,1 -0,1 -0,1 -0,1 -1,9 -0,1 0,0 6,0

-0,0 -0,4 -0,1 -0,1 -0,1 -0,1 -1,9 -0,1 -0,0 5,9

Eindtotaal

3,9

-1,2

3,4

2,9

Toelichting In deze Zomerrapportage is een aantal financiële wijzigingen in 2024 doorgevoerd. Daar waar sprake is van een structurele doorwerking van deze wijzigingen, zijn deze mutaties ook meteen structureel verwerkt. Een nadere toelichting van de mutaties op hoofdlijnen in deze Zomerrapportage is te vinden in de volgende hoofdstukken, waarin de toelichting per programma is opgenomen. Uit de tabel blijkt dat de Zomerrapportage een gunstig effect heeft van € 3,9 mln in 2024. Met uitzondering van de jaarschijf 2025 heeft de Zomerrapportage ook gunstig effect op het structurele begrotingssaldo vanaf 2026. Zoals eerder vemeld worden de gunstige saldi voor een groot deel veroorzaakt door de verwerking van de effecten van de meicirculaire 2024 van het gemeentefonds, het overschot op de middelen die wij voor de opvang van Oekrainse vluchtingen ontvangen en hogere leges omgevingsvergunningen. De laatstgenoemde posten (middelen Oekraine en leges) hebben daarbij vooralsnog uitsluitend op de jaarschijf 2024 betrekking.

3.1 Programma 0 - Bestuur en Ondersteuning In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 0 - Bestuur en Ondersteuning. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan €250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld

2024

2025

2026

2027

0.1 Bestuur

-152

-72

-72

-72

-

33

36

36

36

-

0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-31

11

11

11

Eindtotaal

-150

-26

-26

-26

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

Toelichting

20/37

3.2 Programma 1 - Veiligheid In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 1 - Veiligheid. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan € 250.000 toe. (bedragen x €1.000) Taakveld

2024

2025

2026

2027

Toelichting

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

-180

-360

-360

-360

Structurele verhoging inwonersbijdrage Veiligheidsregio ZHZ (VR ZHZ) in verband met cao-effecten en de boeterente voor het oversluiten van de leningenportefeuille (-/- € 0,4 mln). Daarnaast in 2024 eenmalig voordeel in verband met positief jaarrekeningresultaat 2023 VR ZHZ (+/+ € 0,2 mln).

1.2 Openbare orde en veiligheid

14

-55

-55

-55

-

-166

-415

-415

-415

Eindtotaal

3.3 Programma 2 - Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 2 - Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan € 250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld

2024

2025

2026

2027

Toelichting

2.1 Verkeer en vervoer

152

-21

132

-102

-

2.2 Parkeren

-0

-0

0

0

-

2.3 Recreatieve havens

31

112

39

37

-

2.4 Economische havens en waterwegen

22

-114

-114

-114

-

2.5 Openbaar vervoer

6

6

6

6

-

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

152

89

45

45

-

7.2 Riolering

-92

-9

14

8

-

7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Eindtotaal

-741

5

11

7

Bijstelling door lagere opbrengst afvalstoffenheffing 2023 door minder ledigingen. Dit lijkt het gevolg te zijn van betere scheiding huisvuil en/of minder aanbieden containers. Dit is mogelijk het gevolg van tariefsstijging in 2023. Daarnaast is de raming gebaseerd op het aantal woningen/ ledigingen uit de woningsbouwprognoses. Deze vallen lager uit. Naar verwachting heeft deze bijstelling een structurele doorwerking. Hiervoor gaan wij in gesprek met de RAD over de bijstelling van de kosten én tarieven. Het resultaat hiervan verwerken wij in de begroting 2025.

6

6

6

6

-

-463

74

139

-107

3.4 Programma 3 - Economie In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 3 - Economie. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan € 250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling

2024

2025

2026

2027

Toelichting

0

0

0

0

-

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-92

13

13

13

-

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-110

-110

-110

-110

-

3

3

-16

-16

-

-200

-94

-113

-113

3.4 Economische promotie Eindtotaal

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

21/37

3.5 Programma 4 - Onderwijs In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 4 - Onderwijs. Conform de financiele verordening lichten wij de mutaties groter dan € 250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld

2024

2025

2026

2027

Toelichting

4.1 Openbaar basisonderwijs

-165

-115

-115

-115

-

4.2 Onderwijshuisvesting

67

-365

-21

-21

In 2025 nemen wij de incidentele sloopkosten en kosten van onderzoek flora en fauna voor de school Het Talent (Mookhoek) op.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

39

63

63

63

-

Eindtotaal

-59

-417

-74

-74

3.6 Programma 5 - Sport, Cultuur en Recreatie In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 5 - Sport, Cultuur en Recreatie. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan €250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld

2024

2025

2026

2027

5.1 Sportbeleid en activering

20

-16

-17

-17

Toelichting -

5.2 Sportaccommodaties

-82

164

-115

-115

-

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

8

0

0

0

-

5.4 Musea

0

0

0

0

-

5.5 Cultureel erfgoed

-0

0

0

0

-

5.6 Media

8

5

5

5

-

Eindtotaal

-46

153

-127

-127

3.7 Programma 6 - Sociaal Domein In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 6 - Sociaal Domein. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan € 250.000 toe.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

22/37

(Bedragen x €1.000) Taakveld

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

2024

2025

2026

2027

Toelichting - Van het Rijk ontvangen wij in 2024 middelen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen op basis van een normvergoeding per bed (2024: € 61 euro). Op deze middelen rust geen terugbetalingsverplichting. Wij verwachten dat wij niet alle middelen van het Rijk hoeven in te zetten ter dekking van onze kosten (€ 2,5 mln). - Daarnaast is sprake van diverse andere kleinere structurele voordelen.

2.292

262

255

255

16

1

1

1

-

6.3 Inkomensregelingen

-963

-582

-328

-329

Verwachte toename gebruik wettelijke loonkostensubsidies conform intenties Rijk (-/- € 0,3 mln structureel). Daarnaast houden wij in 2024 (-/- € 0,5 mln) en 2025 (-/- € 0,3 mln) rekening met meer lasten voor de bijstand op basis van de prognoses 2024-2027.

6.4 WSW en beschut werk

-181

-186

-192

-197

-

6.5 Arbeidsparticipatie

0

0

0

0

-

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

21

21

21

21

-

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

-396

-396

-396

-396

Bij de begroting 2024 zijn door de raad middelen beschikbaar gesteld om de tariefsverhoging bij de Wmo te kunnen opvangen. Van het beschikbare budget ad € 0,6 mln is € 0,3 mln ingezet voor tariefsverhogingen bij de Huishoudelijke ondersteuning. Hierbij zijn de tarieven in totaliteit met 10,7% verhoogd, 4% bovenop de contractuele verhoging. -De afgelopen maanden is een extern onderzoek uitgevoerd naar de hoogte van onze tarieven voor Wmo huishoudelijke ondersteuning. Hierbij is gekeken in hoeverre sprake is van reële tarieven in het kader van de geldende Algemene Maatregel van Bestuur (AmvB). Uit dit externe onderzoek blijkt dat wij onze tarieven moeten verhogen (-/€ 0,8 mln).

6.71B Begeleiding (WMO)

211

211

200

200

-

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

30

30

30

30

-

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

-50

-25

0

0

-

6.72A Jeugdhulp begeleiding

225

-85

-103

-103

-

6.72B Jeugdhulp behandeling

2

0

0

0

-

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

5

0

0

0

-

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

0

0

0

0

-

6.73A Pleegzorg

4

0

0

0

-

6.73B Gezinsgericht

2

0

0

0

-

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

8

0

0

0

-

6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

- Eerder heeft het Rijk ihkv wijzigingen in het woonplaatsbeginsel een korting toegepast op het gemeentefonds (-/- € 0,9 mln). Wij hebben deze korting, op advies van Pauw (specialist algemene uitkering) budgettair neutraal in onze begroting opgenomen door een stelpost hiervoor op te nemen obv het uitgangspunt dat jeugdigen door wijzigingen in het woonplaatsbeginsel zouden uitstromen. Dit heeft ten dele ook plaatsgevonden obv informatie van de SOJ (€ 0,4 mln). Het restant van deze stelpost (€ 0,5 miljoen) boeken wij nu af, omdat geen budgettaire effecten meer worden verwacht vanuit wijzigingen in het woonplaatsbeginsel. - In onze begroting was een lokale taakstelling op jeugdhulp opgenomen oplopend tot 1,4 mln. Deze taakstelling is in de afgelopen jaren voor een groot deel gerealiseerd. Het restant (-/- € 0,4 mln vanaf 2025) boeken wij met het oog op de landelijke taakstellingen vanuit de hervormingsagenda Jeugd af (om dubbele taakstellingen te voorkomen). - Op basis van de conceptbegroting 2025 van de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) passen wij de bijdrage in onze begroting aan (-/- € 0,3 mln vanaf 2025). - In de begroting 2025 namen wij een taakstelling op voor jeugdhulp, omdat het Rijk maatregelen treffen waardoor de kosten voor jeugdhulp zouden afnemen. Deze maatregelen zijn door het Rijk niet gerealiseerd.

Hiervoor heeft het Rijk de eerder doorgevoerde korting op het gemeentefonds voor 2025 laten vervallen (zie toelichting hoofdstuk 3.11 Meicirculaire). Dit betekent ook dat wij de opgenomen taakstelling in 2025 laten vervallen (-/- € 1,7 mln). Per saldo budgettair neutraal.

-413

-2.885

-1.314

-1.314

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf

5

0

0

0

-

6.74C Gesloten plaatsing

0

0

0

0

-

6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

-30

0

0

0

-

6.82A Jeugdbescherming

-111

-113

-106

-106

-

6.82B Jeugdreclassering

0

0

0

0

-

680

-3.747

-1.932

-1.938

Eindtotaal

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

23/37

3.8 Programma 7 - Volksgezondheid en Milieu In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 7 - Volksgezondheid en Milieu. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan €250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld

2024

2025

2026

2027

7.1 Volksgezondheid

-49

-45

-47

-47

Toelichting -

7.4 Milieubeheer

-41

-180

-70

-70

-

Eindtotaal

-90

-225

-117

-117

3.9 Programma 8 - Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op programma 8 - Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan €250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld

2024

8.1 Ruimte en leefomgeving

-336

2025

2026

33

2027

9

Toelichting

-77

In 2024 storten wij de extra middelen die wij via de meicirculaire 2024 ontvangen voor de Omgevingswet, in de reserve Omgevingswet ter dekking van de extra kosten voor de uitvoering. Eind 2023 is een fors aantal aanvragen omgevingsvergunningen ingediend in verband met de invoering van de Omgevingswet. Het deel van de aanvragen dat in 2023 ontvankelijk is verklaard, hebben wij verantwoord in 2023. Het restant van deze baten verantwoorden wij in 2024.

8.3 Wonen en bouwen

2.413

82

32

32

Eindtotaal

2.077

115

41

-45

3.10 Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien In onderstaande tabel zijn de mutaties van de budgetten in 2024 opgenomen die betrekking hebben op de Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. Conform de financiële verordening lichten wij de mutaties groter dan €250.000 toe. (Bedragen x €1.000) Taakveld

0.4 Overhead

2024

-1.657

2025

648

2026

437

2027

Toelichting

458

- In 2024 verwachten wij meer kosten te moeten maken in verband met de vervanging en voorbereidingen om de doorontwikkeling van onze organsiatie te faciliteren (-/-€ 1,6 mln). Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij naar het hoofdstuk 3.14 "Risico en aandachtspunten" van deze zomerrapportage. - Bij de begroting 2024 zijn de loonkosten geindexeerd geindexeerd op basis van de loonindex uit de septembercirculaire 2023. Op basis van de afgesloten cao voor gemeenteambetnaren verwachten wij een voordeel op de loonkosten (€ 1 mln in 2024; € 0,4 mln vanaf 2025). - In 2024 implementeren wij een aantal nieuwe softwarepakketten als gevolg van Europese aanbestedigen (-/- € 1 mln);. Daarnaast vervangen (-/- € 0,2 mln vanaf 2025) wij het datacenter (serverpark), waarvan de investeringsuitgaven fors zijn gestegen.

0.5 Treasury

678

553

194

-228

De dividendinkomsten van Stedin, Evides en BNG stellen wij positief bij op basis van actuele prognoses (€ 0,8 mln) in 2024 en € 0,6 mln vanaf 2025. Daarnaast hebben wij de rentekosten bijgesteld op basis van het geactualiseerde investeringsprogramma.

0.61 OZB woningen

-195

-122

-122

-122

-

0.62 OZB niet-woningen

203

203

203

203

-

0.64 Belastingen overig

90

13

29

20

-

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

3.222

2.081

5.273

5.573

Eindtotaal

2.341

3.377

6.014

5.904

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

Via de meicirculaire 2024 ontvangen wij extra middelen van het Rijk als gevolg van het vervallen van de opschalingskorting vanaf 2026. Hier staat tegenover dat het Rijk een eenmalige korting doorvoert in 2025. Tevens ontvangen wij middelen voor de compensatie van loon- en prijsstijging en overige mutaties. Voor een nadere toelichting en specificatie van bedragen verwijzen wij naar hoofdstuk 3.11 van deze zomerrapportage.

24/37

3.11 Gemeentefonds Meicirculaire 2024 Eind mei 2024 is de meicirculaire 2024 gepubliceerd. De uitkomst hiervan is verwerkt in de Zomerrapportage 2024. Dit heeft per saldo het volgende effect op de begrotingssaldi 2024-2027 (Bedragen x €1 mln) Progr

Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Alg Dek Alg Dek

Vervallen opschalingskorting vanaf 2026 en eenmalige korting in 2025 Compensatie lonen en prijzen en overige mutaties

3,0

-2,6 9,3

2,6 7,3

2,6 7,6

Totaal extra middelen via meicirculaire 2024

3,0

Alg Dek P6/P8/Alg. Dek P6

Inzet middelen voor loon-/prijscompensatie Inzet middelen voor taakmutaties (w.o. € 0,4 mln. in 2024 tbv omgevingswet en enkele kleinere mutaties) Vervallen taakstelling Jeugdhulp 2025 Effect op begrotingssaldo

6,7

9,9

10,2

-4,9

-4,9

-4,9

-0,9

-0,5 -1,7

-0,5

-0,5

2,1

-0,4

4,5

4,8

Vervallen opschalingskorting vanaf 2026 en eenmalige korting in 2025 Met ingang van 2026 schrapt het Rijk de zgn. ‘opschalingskorting’. Dit was de korting op het gemeentefonds in verband met efficiencyvoordeel als gevolg van opschaling van gemeenten naar meer dan 100.000 inwoners. Het Rijk had dit beleid ten aanzien van de opschaling echter losgelaten, maar de korting werd gehandhaafd. Deze korting vervalt nu, waardoor een positief effect van ca. € 2,6 miljoen vanaf 2026 ontstaat. Daar staat wel tegenover dat het Rijk in 2025 een eenmalige korting toepast van -/- € 2,6 miljoen. Dit is de uitkomst van het overleg tussen het Rijk en de VNG. Compensatie loon-/prijsstijging en overige mutaties Daarnaast ontvangen wij vanaf 2024 extra middelen als gevolg van de actualisatie van enkele maatstaven (o.a. inwoners, bijstandsontvangers en huishoudens met lage inkomens). Dit heeft een gunstig effect op de hoogte van de algemene uitkering van ca. € 2 mln. Verder voegt het Rijk via de meicirculaire 2024 extra middelen toe ter compensatie van de stijging van lonen en prijzen en voor enkele taakmutaties. Deze middelen zetten wij hiervoor apart. De in onze begroting opgenomen (geraamde) besparing op Jeugdzorg in 2025 (€ 1,7 mln)komt te vervallen, omdat het Rijk de maatregelen die tot besparing bij gemeenten zouden moeten leiden niet heeft gerealiseerd.

Dit leidt tot extra middelen van het Rijk in 2025 en tegelijkertijd komt de taakstelling die hiervoor in de begroting in 2025 was opgenomen, óók te vervallen (per saldo daarmee een neutraal effect). Nieuwe financieringssystematiek Tenslotte wordt in de meicirculaire aangegeven dat het Rijk heeft besloten om de nieuwe financieringssystematiek (indexering op basis van ‘prijs Bruto Binnenlands Product’) vervroegd in te voeren in 2024 (in van plaats 2026). Het nadelig effect van het vervroegen van deze invoering wordt door rijk gecompenseerd. Hiermee komt de ‘oude’ accres systematiek, waarbij gemeenten meer geld ontvingen als ook het Rijk meer geld uitgaf en vice versa (‘samen de trap op, samen de trap af’), definitief te vervallen. Het doel van de nieuwe systematiek is dat de financiering voor gemeenten stabieler wordt en daardoor minder fluctueert.

3.12 Reserves In deze Zomerrapportage wordt een aantal budgetten verrekend met reserves. Onderstaande tabel bevat de belangrijkste mutaties in de reserves die in deze Zomerrapportage worden doorgevoerd. Ook worden deze toegelicht. Hierbij zijn de stortingen in de reserves weergegeven als -/- en de onttrekkingen als +/+.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

25/37

(Bedragen x €1.000) Reserve

2024

2025

2026

2027

Toelichting grootste mutaties - Op basis van besluitvorming door gemeente Nissewaard over middelen in reserve centrumtaken Beschermd Wonen/Maatschappelijke opvang die de afgelopen jaren niet zijn ingezet, ontvangen wij in 2024 € 2,9 miljoen. Deze middelen storten wij in de Algemene Reserve (-/- € 2,9 mln). - In het kader van de restauratie kerktoren Laurentiuskerk Mijnsheerenland onttrekken wij € 0,3 mln aan de Algemene Reserve en storten wij dit bedrag in de Reserve Kapitaallasten ter dekking van de afschrjvingslasten van deze investering.

Algemene reserve

-2.617

0

0

0

-38

0

0

0

Reserve kostenverh. ruimtel. ontwikkelingen

Reserve kapitaallasten

- De nog aanwezige onderhoudsvoorziening zwembad Numansdorp bij Sportfondsen BV wordt overgenomen door gemeente in verband met opzegging contract met sportfondsen. Deze middelen worden, conform het raadsvoorstel over het zwembad uit 2022, gestort in de dekkingsreserve kapitaallasten ter dekking van het nieuwe zwembad Numansdorp (-/- € 0,7 mln). Verder is de dekking vanuit de reserve kapitaallasten bijgesteld op basis van het actuele investeringsprogramma (-/- € 0,2 mln). - In het kader van de restauratie kerktoren Laurentiuskerk Mijnsheerenland onttrekken wij € 0,3 mln aan de Algemene Reserve en storten wij dit bedrag (-/- 0,3 mln) in de Reserve Kapitaallasten ter dekking van de afschrjvingslasten van deze investering.

-1.217

-57

-113

-168

Reserve tijdelijke beleidsimpulsen

-90

157

0

0

-

Reserve Duurzaamheid

157

0

0

0

-

Reserve flankerend beleid

293

293

295

296

De onttrekking uit deze reserve wordt bijgesteld op basis van de actualisatie van de flankerend beleid maatregelen.

Reserve invoering omgevingswet

-390

0

0

0

In 2024 storten wij de extra middelen die wij via de meicirculaire 2024 ontvangen voor de Omgevingswet, in de reserve Omgevingswet ter dekking van de extra kosten.

Reserve frictie

4.345

0

0

0

Zie toelichitng Reserve "doorontwikkeling organisatie". Wij stellen de raad voor om het resterende saldo uit de reserve frictie ("de herindelingsreserve") te laten vrijvallen en het resterende saldo uit deze reserve (€ 4,3 mln) te storten in een nieuw te vormen reserve "Reserve doorontwikkeling organisatie" van waaruit wij de kosten voor de verdere doorontwikkeling van onze organisatie zullen dekken. In 2024 onttrekken wij uit deze nieuw te vormen reserve vervolgens € 0,5 mln ter dekking van verwachte kosten. De reserve frictie komt hiermee te vervallen.

Reserve doorontwikkeling organisatie

-3.845

0

0

0

Totaal

-3.402

393

182

128

Toelichting op de tabel Algemeen Uit de tabel blijkt dat onze reservepositie in 2024 toeneemt met € 3,4 miljoen, voor een groot deel veroorzaakt door de middelen (€ 2,9 mln) die wij van de centrumgemeente Nissewaard ontvangen (in verband met Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang) welke wij storten in de algemene reserve. Daarnaast storten wij de nog aanwezige onderhoudsvoorziening zwembad Numansdorp bij Sportfondsen in de Reserve kapitaallasten. Ook storten wij in deze reserve de kapitaallasten van de restauratie van de kerktoren Laurentiuskerk Mijnsheerenland. Omzetting reserve frictie in reserve Doorontwikkeling organisatie In het kader van de herindeling hebben wij de afgelopen jaren middelen ontvangen van het Rijk, de zogenoemde "frictie-vergoeding". Deze middelen hebben wij in de reserve frictie gestort. Hieruit zijn diverse uitgaven die voortvloeien uit de herindeling ("frictiekosten") gedekt. In 2022 hebben wij de laatste

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

26/37

tranche (van in totaal 5) van de frictievergoeding van het Rijk ontvangen. In 2023 en 2024 zijn nog enkele frictiekosten uit deze reserve gedekt. De verwachting is dat wij in deze reserve ongeveer € 4,3 miljoen zullen overhouden. Op dit moment gaan wij een nieuwe fase in en zetten wij in op een verdere ontwikkeling van de organisatie. Hiervoor stellen wij voor om de restantmiddelen uit de reserve frictie voor dit doel in te zetten door de huidige reserve "frictie" op te heffen, een nieuw te vormen reserve "Doorontwikkeling organisatie" te vormen en het restant van de middelen uit de reserve frictie, vervolgens te storten in de nieuwe reserve "Doorontwikkeling organisatie". Hiermee geven we feitelijk de eerdere, bestaande reserve frictie een verder vervolg in het kader van de verdere doorontwikkeling. In lijn met de reserve frictie, verzoeken wij de raad ook deze reserve aan te wijzen als zogenoemde "systeemreserve" waarbij de omvang van de uiteindelijke onttrekkingen aan de reserve direct gekoppeld zijn aan de daadwerkelijk gemaakte kosten in het betreffende boekjaar. In 2024 onttrekken wij € 0,5 miljoen aan de nieuw gevormde reserve "Doorontwikkeling organisatie" ter dekking van voorziene kosten. Voor een nadere toelichting over de doorontwikkeling van de organisatie verwijzen wij naar hoofdstuk 3.14 Risico's en aandachtspunten, onderdeel "Organisatieontwikkeling en regie op inhuur".

3.13 Investeringen In onderstaande tabel zijn de nieuwe investeringen en de gewijzigde (verhogingen/verlagingen) investeringen opgenomen. In de bijlage zijn de budgetneutrale verschuivingen tussen investeringskredieten weergegeven. Hierbij zijn verhoging van de investeringen weergegeven als +/+ en de verlagingen als -/-.

ZOMERRAPPORTAGE 2024 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

27/37

(Bedragen x €1.000) Omschrijving investering

Toelichting mutatie > €250.000

Verkeersvoorzieningen & straatmeubilair 2022

Civiele tech. kunstwerken 2025/2026/2027

Conform inspectie in 2023 eerder vervangingen benodigd dan oorspronkelijk plan 2020. Prijsstijgingen zijn hoger dan geraamd.

Havens 2025 / 2026

Conform inspectie 2023 is het vervangen van de kademuur haven Piershil noodzakelijk in 2025 om de veiligheid te garanderen.

2024

2025

2026

2027

-44

0

0

0

0

219

291

285

0

766

0

0

Diverse gronden ASR Putterhoek en Klaaswaal

111

0

0

0

Aanplant/herplant bomen HW

145

0

0

0

Vervanging meubilair 2024

35

0

0

0

Vervanging datacenter

Vervanging datacenter - De onderdelen van ons serverpark zijn flink duurder geworden dan in het verleden ingeschat. Dit heeft er mee te maken dat wij in het verleden de hardware tegen zeer gunstige voorwaarden en prijs hebben aangeschaft. Ook de schaarste op de chipmarkt en prijsstijgingen de afgelopen jaren maakt deze apparatuur veel duurder.